1  ὣς οἱ μὲν Τρῶες φυλακὰς ἔχον· αὐτὰρ Ἀχαιοὺς
2  θεσπεσίη ἔχε φύζα φόβου κρυόεντος ἑταίρη,
3  πένθεϊ δʼ ἀτλήτῳ βεβολήατο πάντες ἄριστοι.
4  ὡς δʼ ἄνεμοι δύο πόντον ὀρίνετον ἰχθυόεντα
5  Βορέης καὶ Ζέφυρος, τώ τε Θρῄκηθεν ἄητον
6  ἐλθόντʼ ἐξαπίνης· ἄμυδις δέ τε κῦμα κελαινὸν
7  κορθύεται, πολλὸν δὲ παρὲξ ἅλα φῦκος ἔχευεν·
8  ὣς ἐδαΐζετο θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν Ἀχαιῶν.
9  Ἀτρεΐδης δʼ ἄχεϊ μεγάλῳ βεβολημένος ἦτορ
10  φοίτα κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κελεύων
11  κλήδην εἰς ἀγορὴν κικλήσκειν ἄνδρα ἕκαστον,
12  μὴ δὲ βοᾶν· αὐτὸς δὲ μετὰ πρώτοισι πονεῖτο.
13  ἷζον δʼ εἰν ἀγορῇ τετιηότες· ἂν δʼ Ἀγαμέμνων
14  ἵστατο δάκρυ χέων ὥς τε κρήνη μελάνυδρος
15  ἥ τε κατʼ αἰγίλιπος πέτρης δνοφερὸν χέει ὕδωρ·
16  ὣς ὃ βαρὺ στενάχων ἔπεʼ Ἀργείοισι μετηύδα·
17  ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες
18  Ζεύς με μέγα Κρονίδης ἄτῃ ἐνέδησε βαρείῃ
19  σχέτλιος, ὃς τότε μέν μοι ὑπέσχετο καὶ κατένευσεν
20  Ἴλιον ἐκπέρσαντʼ εὐτείχεον ἀπονέεσθαι,
21  νῦν δὲ κακὴν ἀπάτην βουλεύσατο, καί με κελεύει
22  δυσκλέα Ἄργος ἱκέσθαι, ἐπεὶ πολὺν ὤλεσα λαόν.
23  οὕτω που Διὶ μέλλει ὑπερμενέϊ φίλον εἶναι,
24  ὃς δὴ πολλάων πολίων κατέλυσε κάρηνα
25  ἠδʼ ἔτι καὶ λύσει· τοῦ γὰρ κράτος ἐστὶ μέγιστον.
26  ἀλλʼ ἄγεθʼ ὡς ἂν ἐγὼ εἴπω πειθώμεθα πάντες·
27  φεύγωμεν σὺν νηυσὶ φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν·
28  οὐ γὰρ ἔτι Τροίην αἱρήσομεν εὐρυάγυιαν.
29  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.
30  δὴν δʼ ἄνεῳ ἦσαν τετιηότες υἷες Ἀχαιῶν·
31  ὀψὲ δὲ δὴ μετέειπε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·
32  Ἀτρεΐδη σοὶ πρῶτα μαχήσομαι ἀφραδέοντι,
33  ἣ θέμις ἐστὶν ἄναξ ἀγορῇ· σὺ δὲ μή τι χολωθῇς.
34  ἀλκὴν μέν μοι πρῶτον ὀνείδισας ἐν Δαναοῖσι
35  φὰς ἔμεν ἀπτόλεμον καὶ ἀνάλκιδα· ταῦτα δὲ πάντα
36  ἴσασʼ Ἀργείων ἠμὲν νέοι ἠδὲ γέροντες.
37  σοὶ δὲ διάνδιχα δῶκε Κρόνου πάϊς ἀγκυλομήτεω·
38  σκήπτρῳ μέν τοι δῶκε τετιμῆσθαι περὶ πάντων,
39  ἀλκὴν δʼ οὔ τοι δῶκεν, ὅ τε κράτος ἐστὶ μέγιστον.
40  δαιμόνιʼ οὕτω που μάλα ἔλπεαι υἷας Ἀχαιῶν
41  ἀπτολέμους τʼ ἔμεναι καὶ ἀνάλκιδας ὡς ἀγορεύεις;
42  εἰ δέ τοι αὐτῷ θυμὸς ἐπέσσυται ὥς τε νέεσθαι
43  ἔρχεο· πάρ τοι ὁδός, νῆες δέ τοι ἄγχι θαλάσσης
44  ἑστᾶσʼ, αἵ τοι ἕποντο Μυκήνηθεν μάλα πολλαί.
45  ἀλλʼ ἄλλοι μενέουσι κάρη κομόωντες Ἀχαιοὶ
46  εἰς ὅ κέ περ Τροίην διαπέρσομεν. εἰ δὲ καὶ αὐτοὶ
47  φευγόντων σὺν νηυσὶ φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν·
48  νῶϊ δʼ ἐγὼ Σθένελός τε μαχησόμεθʼ εἰς ὅ κε τέκμωρ
49  Ἰλίου εὕρωμεν· σὺν γὰρ θεῷ εἰλήλουθμεν.
50  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἐπίαχον υἷες Ἀχαιῶν
51  μῦθον ἀγασσάμενοι Διομήδεος ἱπποδάμοιο.
52  τοῖσι δʼ ἀνιστάμενος μετεφώνεεν ἱππότα Νέστωρ·
53  Τυδεΐδη περὶ μὲν πολέμῳ ἔνι καρτερός ἐσσι,
54  καὶ βουλῇ μετὰ πάντας ὁμήλικας ἔπλευ ἄριστος.
55  οὔ τίς τοι τὸν μῦθον ὀνόσσεται ὅσσοι Ἀχαιοί,
56  οὐδὲ πάλιν ἐρέει· ἀτὰρ οὐ τέλος ἵκεο μύθων.
57  ἦ μὲν καὶ νέος ἐσσί, ἐμὸς δέ κε καὶ πάϊς εἴης
58  ὁπλότατος γενεῆφιν· ἀτὰρ πεπνυμένα βάζεις
59  Ἀργείων βασιλῆας, ἐπεὶ κατὰ μοῖραν ἔειπες.
60  ἀλλʼ ἄγʼ ἐγών, ὃς σεῖο γεραίτερος εὔχομαι εἶναι,
61  ἐξείπω καὶ πάντα διίξομαι· οὐδέ κέ τίς μοι
62  μῦθον ἀτιμήσειʼ, οὐδὲ κρείων Ἀγαμέμνων.
63  ἀφρήτωρ ἀθέμιστος ἀνέστιός ἐστιν ἐκεῖνος
64  ὃς πολέμου ἔραται ἐπιδημίου ὀκρυόεντος.
65  ἀλλʼ ἤτοι νῦν μὲν πειθώμεθα νυκτὶ μελαίνῃ
66  δόρπά τʼ ἐφοπλισόμεσθα· φυλακτῆρες δὲ ἕκαστοι
67  λεξάσθων παρὰ τάφρον ὀρυκτὴν τείχεος ἐκτός.
68  κούροισιν μὲν ταῦτʼ ἐπιτέλλομαι· αὐτὰρ ἔπειτα
69  Ἀτρεΐδη σὺ μὲν ἄρχε· σὺ γὰρ βασιλεύτατός ἐσσι.
70  δαίνυ δαῖτα γέρουσιν· ἔοικέ τοι, οὔ τοι ἀεικές.
71  πλεῖαί τοι οἴνου κλισίαι, τὸν νῆες Ἀχαιῶν
72  ἠμάτιαι Θρῄκηθεν ἐπʼ εὐρέα πόντον ἄγουσι·
73  πᾶσά τοί ἐσθʼ ὑποδεξίη, πολέεσσι δʼ ἀνάσσεις.
74  πολλῶν δʼ ἀγρομένων τῷ πείσεαι ὅς κεν ἀρίστην
75  βουλὴν βουλεύσῃ· μάλα δὲ χρεὼ πάντας Ἀχαιοὺς
76  ἐσθλῆς καὶ πυκινῆς, ὅτι δήϊοι ἐγγύθι νηῶν
77  καίουσιν πυρὰ πολλά· τίς ἂν τάδε γηθήσειε;
78  νὺξ δʼ ἧδʼ ἠὲ διαρραίσει στρατὸν ἠὲ σαώσει.
79  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο.
80  ἐκ δὲ φυλακτῆρες σὺν τεύχεσιν ἐσσεύοντο
81  ἀμφί τε Νεστορίδην Θρασυμήδεα ποιμένα λαῶν,
82  ἠδʼ ἀμφʼ Ἀσκάλαφον καὶ Ἰάλμενον υἷας Ἄρηος
83  ἀμφί τε Μηριόνην Ἀφαρῆά τε Δηΐπυρόν τε,
84  ἠδʼ ἀμφὶ Κρείοντος υἱὸν Λυκομήδεα δῖον.
85  ἕπτʼ ἔσαν ἡγεμόνες φυλάκων, ἑκατὸν δὲ ἑκάστῳ
86  κοῦροι ἅμα στεῖχον δολίχʼ ἔγχεα χερσὶν ἔχοντες·
87  κὰδ δὲ μέσον τάφρου καὶ τείχεος ἷζον ἰόντες·
88  ἔνθα δὲ πῦρ κήαντο, τίθεντο δὲ δόρπα ἕκαστος.
89  Ἀτρεΐδης δὲ γέροντας ἀολλέας ἦγεν Ἀχαιῶν
90  ἐς κλισίην, παρὰ δέ σφι τίθει μενοεικέα δαῖτα.
91  οἳ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.
92  αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
93  τοῖς ὁ γέρων πάμπρωτος ὑφαίνειν ἤρχετο μῆτιν
94  Νέστωρ, οὗ καὶ πρόσθεν ἀρίστη φαίνετο βουλή·
95  ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·
96  Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον
97  ἐν σοὶ μὲν λήξω, σέο δʼ ἄρξομαι, οὕνεκα πολλῶν
98  λαῶν ἐσσι ἄναξ καί τοι Ζεὺς ἐγγυάλιξε
99  σκῆπτρόν τʼ ἠδὲ θέμιστας, ἵνά σφισι βουλεύῃσθα.
100  τώ σε χρὴ περὶ μὲν φάσθαι ἔπος ἠδʼ ἐπακοῦσαι,
101  κρηῆναι δὲ καὶ ἄλλῳ, ὅτʼ ἄν τινα θυμὸς ἀνώγῃ
102  εἰπεῖν εἰς ἀγαθόν· σέο δʼ ἕξεται ὅττί κεν ἄρχῃ.
103  αὐτὰρ ἐγὼν ἐρέω ὥς μοι δοκεῖ εἶναι ἄριστα.
104  οὐ γάρ τις νόον ἄλλος ἀμείνονα τοῦδε νοήσει
105  οἷον ἐγὼ νοέω ἠμὲν πάλαι ἠδʼ ἔτι καὶ νῦν
106  ἐξ ἔτι τοῦ ὅτε διογενὲς Βρισηΐδα κούρην
107  χωομένου Ἀχιλῆος ἔβης κλισίηθεν ἀπούρας
108  οὔ τι καθʼ ἡμέτερόν γε νόον· μάλα γάρ τοι ἔγωγε
109  πόλλʼ ἀπεμυθεόμην· σὺ δὲ σῷ μεγαλήτορι θυμῷ
110  εἴξας ἄνδρα φέριστον, ὃν ἀθάνατοί περ ἔτισαν,
111  ἠτίμησας, ἑλὼν γὰρ ἔχεις γέρας· ἀλλʼ ἔτι καὶ νῦν
112  φραζώμεσθʼ ὥς κέν μιν ἀρεσσάμενοι πεπίθωμεν
113  δώροισίν τʼ ἀγανοῖσιν ἔπεσσί τε μειλιχίοισι.
114  τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
115  ὦ γέρον οὔ τι ψεῦδος ἐμὰς ἄτας κατέλεξας·
116  ἀασάμην, οὐδʼ αὐτὸς ἀναίνομαι. ἀντί νυ πολλῶν
117  λαῶν ἐστὶν ἀνὴρ ὅν τε Ζεὺς κῆρι φιλήσῃ,
118  ὡς νῦν τοῦτον ἔτισε, δάμασσε δὲ λαὸν Ἀχαιῶν.
119  ἀλλʼ ἐπεὶ ἀασάμην φρεσὶ λευγαλέῃσι πιθήσας,
120  ἂψ ἐθέλω ἀρέσαι δόμεναί τʼ ἀπερείσιʼ ἄποινα.
121  ὑμῖν δʼ ἐν πάντεσσι περικλυτὰ δῶρʼ ὀνομήνω
122  ἕπτʼ ἀπύρους τρίποδας, δέκα δὲ χρυσοῖο τάλαντα,
123  αἴθωνας δὲ λέβητας ἐείκοσι, δώδεκα δʼ ἵππους
124  πηγοὺς ἀθλοφόρους, οἳ ἀέθλια ποσσὶν ἄροντο.
125  οὔ κεν ἀλήϊος εἴη ἀνὴρ ᾧ τόσσα γένοιτο,
126  οὐδέ κεν ἀκτήμων ἐριτίμοιο χρυσοῖο,
127  ὅσσά μοι ἠνείκαντο ἀέθλια μώνυχες ἵπποι.
128  δώσω δʼ ἑπτὰ γυναῖκας ἀμύμονα ἔργα ἰδυίας
129  Λεσβίδας, ἃς ὅτε Λέσβον ἐϋκτιμένην ἕλεν αὐτὸς
130  ἐξελόμην, αἳ κάλλει ἐνίκων φῦλα γυναικῶν.
131  τὰς μέν οἱ δώσω, μετὰ δʼ ἔσσεται ἣν τότʼ ἀπηύρων
132  κούρη Βρισῆος· ἐπὶ δὲ μέγαν ὅρκον ὀμοῦμαι
133  μή ποτε τῆς εὐνῆς ἐπιβήμεναι ἠδὲ μιγῆναι,
134  ἣ θέμις ἀνθρώπων πέλει ἀνδρῶν ἠδὲ γυναικῶν.
135  ταῦτα μὲν αὐτίκα πάντα παρέσσεται· εἰ δέ κεν αὖτε
136  ἄστυ μέγα Πριάμοιο θεοὶ δώωσʼ ἀλαπάξαι,
137  νῆα ἅλις χρυσοῦ καὶ χαλκοῦ νηησάσθω
138  εἰσελθών, ὅτε κεν δατεώμεθα ληΐδʼ Ἀχαιοί,
139  Τρωϊάδας δὲ γυναῖκας ἐείκοσιν αὐτὸς ἑλέσθω,
140  αἴ κε μετʼ Ἀργείην Ἑλένην κάλλισται ἔωσιν.
141  εἰ δέ κεν Ἄργος ἱκοίμεθʼ Ἀχαιϊκὸν οὖθαρ ἀρούρης
142  γαμβρός κέν μοι ἔοι· τίσω δέ μιν ἶσον Ὀρέστῃ,
143  ὅς μοι τηλύγετος τρέφεται θαλίῃ ἔνι πολλῇ.
144  τρεῖς δέ μοί εἰσι θύγατρες ἐνὶ μεγάρῳ εὐπήκτῳ
145  Χρυσόθεμις καὶ Λαοδίκη καὶ Ἰφιάνασσα,
146  τάων ἥν κʼ ἐθέλῃσι φίλην ἀνάεδνον ἀγέσθω
147  πρὸς οἶκον Πηλῆος· ἐγὼ δʼ ἐπὶ μείλια δώσω
148  πολλὰ μάλʼ, ὅσσʼ οὔ πώ τις ἑῇ ἐπέδωκε θυγατρί·
149  ἑπτὰ δέ οἱ δώσω εὖ ναιόμενα πτολίεθρα
150  Καρδαμύλην Ἐνόπην τε καὶ Ἱρὴν ποιήεσσαν
151  Φηράς τε ζαθέας ἠδʼ Ἄνθειαν βαθύλειμον
152  καλήν τʼ Αἴπειαν καὶ Πήδασον ἀμπελόεσσαν.
153  πᾶσαι δʼ ἐγγὺς ἁλός, νέαται Πύλου ἠμαθόεντος·
154  ἐν δʼ ἄνδρες ναίουσι πολύρρηνες πολυβοῦται,
155  οἵ κέ ἑ δωτίνῃσι θεὸν ὣς τιμήσουσι
156  καί οἱ ὑπὸ σκήπτρῳ λιπαρὰς τελέουσι θέμιστας.
157  ταῦτά κέ οἱ τελέσαιμι μεταλήξαντι χόλοιο.
158  δμηθήτω· Ἀΐδης τοι ἀμείλιχος ἠδʼ ἀδάμαστος,
159  τοὔνεκα καί τε βροτοῖσι θεῶν ἔχθιστος ἁπάντων·
160  καί μοι ὑποστήτω ὅσσον βασιλεύτερός εἰμι
161  ἠδʼ ὅσσον γενεῇ προγενέστερος εὔχομαι εἶναι.
162  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
163  Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον
164  δῶρα μὲν οὐκέτʼ ὀνοστὰ διδοῖς Ἀχιλῆϊ ἄνακτι·
165  ἀλλʼ ἄγετε κλητοὺς ὀτρύνομεν, οἵ κε τάχιστα
166  ἔλθωσʼ ἐς κλισίην Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος.
167  εἰ δʼ ἄγε τοὺς ἂν ἐγὼ ἐπιόψομαι οἳ δὲ πιθέσθων.
168  Φοῖνιξ μὲν πρώτιστα Διῒ φίλος ἡγησάσθω,
169  αὐτὰρ ἔπειτʼ Αἴας τε μέγας καὶ δῖος Ὀδυσσεύς·
170  κηρύκων δʼ Ὀδίος τε καὶ Εὐρυβάτης ἅμʼ ἑπέσθων.
171  φέρτε δὲ χερσὶν ὕδωρ, εὐφημῆσαί τε κέλεσθε,
172  ὄφρα Διὶ Κρονίδῃ ἀρησόμεθʼ, αἴ κʼ ἐλεήσῃ.
173  ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ἑαδότα μῦθον ἔειπεν.
174  αὐτίκα κήρυκες μὲν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν,
175  κοῦροι δὲ κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο,
176  νώμησαν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπαρξάμενοι δεπάεσσιν.
177  αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιόν θʼ ὅσον ἤθελε θυμός,
178  ὁρμῶντʼ ἐκ κλισίης Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο.
179  τοῖσι δὲ πόλλʼ ἐπέτελλε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ
180  δενδίλλων ἐς ἕκαστον, Ὀδυσσῆϊ δὲ μάλιστα,
181  πειρᾶν ὡς πεπίθοιεν ἀμύμονα Πηλεΐωνα.
182  τὼ δὲ βάτην παρὰ θῖνα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης
183  πολλὰ μάλʼ εὐχομένω γαιηόχῳ ἐννοσιγαίῳ
184  ῥηϊδίως πεπιθεῖν μεγάλας φρένας Αἰακίδαο.
185  Μυρμιδόνων δʼ ἐπί τε κλισίας καὶ νῆας ἱκέσθην,
186  τὸν δʼ εὗρον φρένα τερπόμενον φόρμιγγι λιγείῃ
187  καλῇ δαιδαλέῃ, ἐπὶ δʼ ἀργύρεον ζυγὸν ἦεν,
188  τὴν ἄρετʼ ἐξ ἐνάρων πόλιν Ἠετίωνος ὀλέσσας·
189  τῇ ὅ γε θυμὸν ἔτερπεν, ἄειδε δʼ ἄρα κλέα ἀνδρῶν.
190  Πάτροκλος δέ οἱ οἶος ἐναντίος ἧστο σιωπῇ,
191  δέγμενος Αἰακίδην ὁπότε λήξειεν ἀείδων,
192  τὼ δὲ βάτην προτέρω, ἡγεῖτο δὲ δῖος Ὀδυσσεύς,
193  στὰν δὲ πρόσθʼ αὐτοῖο· ταφὼν δʼ ἀνόρουσεν Ἀχιλλεὺς
194  αὐτῇ σὺν φόρμιγγι λιπὼν ἕδος ἔνθα θάασσεν.
195  ὣς δʼ αὔτως Πάτροκλος, ἐπεὶ ἴδε φῶτας, ἀνέστη.
196  τὼ καὶ δεικνύμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
197  χαίρετον· ἦ φίλοι ἄνδρες ἱκάνετον ἦ τι μάλα χρεώ,
198  οἵ μοι σκυζομένῳ περ Ἀχαιῶν φίλτατοί ἐστον.
199  ὣς ἄρα φωνήσας προτέρω ἄγε δῖος Ἀχιλλεύς,
200  εἷσεν δʼ ἐν κλισμοῖσι τάπησί τε πορφυρέοισιν.
201  αἶψα δὲ Πάτροκλον προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα·
202  μείζονα δὴ κρητῆρα Μενοιτίου υἱὲ καθίστα,
203  ζωρότερον δὲ κέραιε, δέπας δʼ ἔντυνον ἑκάστῳ·
204  οἳ γὰρ φίλτατοι ἄνδρες ἐμῷ ὑπέασι μελάθρῳ.
205  ὣς φάτο, Πάτροκλος δὲ φίλῳ ἐπεπείθεθʼ ἑταίρῳ.
206  αὐτὰρ ὅ γε κρεῖον μέγα κάββαλεν ἐν πυρὸς αὐγῇ,
207  ἐν δʼ ἄρα νῶτον ἔθηκʼ ὄϊος καὶ πίονος αἰγός,
208  ἐν δὲ συὸς σιάλοιο ῥάχιν τεθαλυῖαν ἀλοιφῇ.
209  τῷ δʼ ἔχεν Αὐτομέδων, τάμνεν δʼ ἄρα δῖος Ἀχιλλεύς.
210  καὶ τὰ μὲν εὖ μίστυλλε καὶ ἀμφʼ ὀβελοῖσιν ἔπειρε,
211  πῦρ δὲ Μενοιτιάδης δαῖεν μέγα ἰσόθεος φώς.
212  αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ πῦρ ἐκάη καὶ φλὸξ ἐμαράνθη,
213  ἀνθρακιὴν στορέσας ὀβελοὺς ἐφύπερθε τάνυσσε,
214  πάσσε δʼ ἁλὸς θείοιο κρατευτάων ἐπαείρας.
215  αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὤπτησε καὶ εἰν ἐλεοῖσιν ἔχευε,
216  Πάτροκλος μὲν σῖτον ἑλὼν ἐπένειμε τραπέζῃ
217  καλοῖς ἐν κανέοισιν, ἀτὰρ κρέα νεῖμεν Ἀχιλλεύς.
218  αὐτὸς δʼ ἀντίον ἷζεν Ὀδυσσῆος θείοιο
219  τοίχου τοῦ ἑτέροιο, θεοῖσι δὲ θῦσαι ἀνώγει
220  Πάτροκλον ὃν ἑταῖρον· ὃ δʼ ἐν πυρὶ βάλλε θυηλάς.
221  οἳ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.
222  αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
223  νεῦσʼ Αἴας Φοίνικι· νόησε δὲ δῖος Ὀδυσσεύς,
224  πλησάμενος δʼ οἴνοιο δέπας δείδεκτʼ Ἀχιλῆα·
225  χαῖρʼ Ἀχιλεῦ· δαιτὸς μὲν ἐΐσης οὐκ ἐπιδευεῖς
226  ἠμὲν ἐνὶ κλισίῃ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο
227  ἠδὲ καὶ ἐνθάδε νῦν, πάρα γὰρ μενοεικέα πολλὰ
228  δαίνυσθʼ· ἀλλʼ οὐ δαιτὸς ἐπηράτου ἔργα μέμηλεν,
229  ἀλλὰ λίην μέγα πῆμα διοτρεφὲς εἰσορόωντες
230  δείδιμεν· ἐν δοιῇ δὲ σαωσέμεν ἢ ἀπολέσθαι
231  νῆας ἐϋσσέλμους, εἰ μὴ σύ γε δύσεαι ἀλκήν.
232  ἐγγὺς γὰρ νηῶν καὶ τείχεος αὖλιν ἔθεντο
233  Τρῶες ὑπέρθυμοι τηλεκλειτοί τʼ ἐπίκουροι
234  κηάμενοι πυρὰ πολλὰ κατὰ στρατόν, οὐδʼ ἔτι φασὶ
235  σχήσεσθʼ, ἀλλʼ ἐν νηυσὶ μελαίνῃσιν πεσέεσθαι.
236  Ζεὺς δέ σφι Κρονίδης ἐνδέξια σήματα φαίνων
237  ἀστράπτει· Ἕκτωρ δὲ μέγα σθένεϊ βλεμεαίνων
238  μαίνεται ἐκπάγλως πίσυνος Διί, οὐδέ τι τίει
239  ἀνέρας οὐδὲ θεούς· κρατερὴ δέ ἑ λύσσα δέδυκεν.
240  ἀρᾶται δὲ τάχιστα φανήμεναι Ἠῶ δῖαν·
241  στεῦται γὰρ νηῶν ἀποκόψειν ἄκρα κόρυμβα
242  αὐτάς τʼ ἐμπρήσειν μαλεροῦ πυρός, αὐτὰρ Ἀχαιοὺς
243  δῃώσειν παρὰ τῇσιν ὀρινομένους ὑπὸ καπνοῦ.
244  ταῦτʼ αἰνῶς δείδοικα κατὰ φρένα, μή οἱ ἀπειλὰς
245  ἐκτελέσωσι θεοί, ἡμῖν δὲ δὴ αἴσιμον εἴη
246  φθίσθαι ἐνὶ Τροίῃ ἑκὰς Ἄργεος ἱπποβότοιο.
247  ἀλλʼ ἄνα εἰ μέμονάς γε καὶ ὀψέ περ υἷας Ἀχαιῶν
248  τειρομένους ἐρύεσθαι ὑπὸ Τρώων ὀρυμαγδοῦ.
249  αὐτῷ τοι μετόπισθʼ ἄχος ἔσσεται, οὐδέ τι μῆχος
250  ῥεχθέντος κακοῦ ἔστʼ ἄκος εὑρεῖν· ἀλλὰ πολὺ πρὶν
251  φράζευ ὅπως Δαναοῖσιν ἀλεξήσεις κακὸν ἦμαρ.
252  ὦ πέπον ἦ μὲν σοί γε πατὴρ ἐπετέλλετο Πηλεὺς
253  ἤματι τῷ ὅτε σʼ ἐκ Φθίης Ἀγαμέμνονι πέμπε·
254  τέκνον ἐμὸν κάρτος μὲν Ἀθηναίη τε καὶ Ἥρη
255  δώσουσʼ αἴ κʼ ἐθέλωσι, σὺ δὲ μεγαλήτορα θυμὸν
256  ἴσχειν ἐν στήθεσσι· φιλοφροσύνη γὰρ ἀμείνων·
257  ληγέμεναι δʼ ἔριδος κακομηχάνου, ὄφρά σε μᾶλλον
258  τίωσʼ Ἀργείων ἠμὲν νέοι ἠδὲ γέροντες.
259  ὣς ἐπέτελλʼ ὃ γέρων, σὺ δὲ λήθεαι· ἀλλʼ ἔτι καὶ νῦν
260  παύεʼ, ἔα δὲ χόλον θυμαλγέα· σοὶ δʼ Ἀγαμέμνων
261  ἄξια δῶρα δίδωσι μεταλήξαντι χόλοιο.
262  εἰ δὲ σὺ μέν μευ ἄκουσον, ἐγὼ δέ κέ τοι καταλέξω
263  ὅσσά τοι ἐν κλισίῃσιν ὑπέσχετο δῶρʼ Ἀγαμέμνων·
264  ἕπτʼ ἀπύρους τρίποδας, δέκα δὲ χρυσοῖο τάλαντα,
265  αἴθωνας δὲ λέβητας ἐείκοσι, δώδεκα δʼ ἵππους
266  πηγοὺς ἀθλοφόρους, οἳ ἀέθλια ποσσὶν ἄροντο.
267  οὔ κεν ἀλήϊος εἴη ἀνὴρ ᾧ τόσσα γένοιτο
268  οὐδέ κεν ἀκτήμων ἐριτίμοιο χρυσοῖο,
269  ὅσσʼ Ἀγαμέμνονος ἵπποι ἀέθλια ποσσὶν ἄροντο.
270  δώσει δʼ ἑπτὰ γυναῖκας ἀμύμονα ἔργα ἰδυίας
271  Λεσβίδας, ἃς ὅτε Λέσβον ἐϋκτιμένην ἕλες αὐτὸς
272  ἐξέλεθʼ, αἳ τότε κάλλει ἐνίκων φῦλα γυναικῶν.
273  τὰς μέν τοι δώσει, μετὰ δʼ ἔσσεται ἣν τότʼ ἀπηύρα
274  κούρη Βρισῆος· ἐπὶ δὲ μέγαν ὅρκον ὀμεῖται
275  μή ποτε τῆς εὐνῆς ἐπιβήμεναι ἠδὲ μιγῆναι
276  ἣ θέμις ἐστὶν ἄναξ ἤτʼ ἀνδρῶν ἤτε γυναικῶν.
277  ταῦτα μὲν αὐτίκα πάντα παρέσσεται· εἰ δέ κεν αὖτε
278  ἄστυ μέγα Πριάμοιο θεοὶ δώωσʼ ἀλαπάξαι,
279  νῆα ἅλις χρυσοῦ καὶ χαλκοῦ νηήσασθαι
280  εἰσελθών, ὅτε κεν δατεώμεθα ληΐδʼ Ἀχαιοί,
281  Τρωϊάδας δὲ γυναῖκας ἐείκοσιν αὐτὸς ἑλέσθαι,
282  αἵ κε μετʼ Ἀργείην Ἑλένην κάλλισται ἔωσιν.
283  εἰ δέ κεν Ἄργος ἱκοίμεθʼ Ἀχαιϊκὸν οὖθαρ ἀρούρης
284  γαμβρός κέν οἱ ἔοις· τίσει δέ σε ἶσον Ὀρέστῃ,
285  ὅς οἱ τηλύγετος τρέφεται θαλίῃ ἔνι πολλῇ.
286  τρεῖς δέ οἵ εἰσι θύγατρες ἐνὶ μεγάρῳ εὐπήκτῳ
287  Χρυσόθεμις καὶ Λαοδίκη καὶ Ἰφιάνασσα,
288  τάων ἥν κʼ ἐθέλῃσθα φίλην ἀνάεδνον ἄγεσθαι
289  πρὸς οἶκον Πηλῆος· ὃ δʼ αὖτʼ ἐπὶ μείλια δώσει
290  πολλὰ μάλʼ, ὅσσʼ οὔ πώ τις ἑῇ ἐπέδωκε θυγατρί·
291  ἑπτὰ δέ τοι δώσει εὖ ναιόμενα πτολίεθρα
292  Καρδαμύλην Ἐνόπην τε καὶ Ἱρὴν ποιήεσσαν
293  Φηράς τε ζαθέας ἠδʼ Ἄνθειαν βαθύλειμον
294  καλήν τʼ Αἴπειαν καὶ Πήδασον ἀμπελόεσσαν.
295  πᾶσαι δʼ ἐγγὺς ἁλός, νέαται Πύλου ἠμαθόεντος·
296  ἐν δʼ ἄνδρες ναίουσι πολύρρηνες πολυβοῦται,
297  οἵ κέ σε δωτίνῃσι θεὸν ὣς τιμήσουσι
298  καί τοι ὑπὸ σκήπτρῳ λιπαρὰς τελέουσι θέμιστας.
299  ταῦτά κέ τοι τελέσειε μεταλήξαντι χόλοιο.
300  εἰ δέ τοι Ἀτρεΐδης μὲν ἀπήχθετο κηρόθι μᾶλλον
301  αὐτὸς καὶ τοῦ δῶρα, σὺ δʼ ἄλλους περ Παναχαιοὺς
302  τειρομένους ἐλέαιρε κατὰ στρατόν, οἵ σε θεὸν ὣς
303  τίσουσʼ· ἦ γάρ κέ σφι μάλα μέγα κῦδος ἄροιο·
304  νῦν γάρ χʼ Ἕκτορʼ ἕλοις, ἐπεὶ ἂν μάλα τοι σχεδὸν ἔλθοι
305  λύσσαν ἔχων ὀλοήν, ἐπεὶ οὔ τινά φησιν ὁμοῖον
306  οἷ ἔμεναι Δαναῶν οὓς ἐνθάδε νῆες ἔνεικαν.
307  τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
308  διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ
309  χρὴ μὲν δὴ τὸν μῦθον ἀπηλεγέως ἀποειπεῖν,
310  ᾗ περ δὴ φρονέω τε καὶ ὡς τετελεσμένον ἔσται,
311  ὡς μή μοι τρύζητε παρήμενοι ἄλλοθεν ἄλλος.
312  ἐχθρὸς γάρ μοι κεῖνος ὁμῶς Ἀΐδαο πύλῃσιν
313  ὅς χʼ ἕτερον μὲν κεύθῃ ἐνὶ φρεσίν, ἄλλο δὲ εἴπῃ.
314  αὐτὰρ ἐγὼν ἐρέω ὥς μοι δοκεῖ εἶναι ἄριστα·
315  οὔτʼ ἔμεγʼ Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα πεισέμεν οἴω
316  οὔτʼ ἄλλους Δαναούς, ἐπεὶ οὐκ ἄρα τις χάρις ἦεν
317  μάρνασθαι δηΐοισιν ἐπʼ ἀνδράσι νωλεμὲς αἰεί.
318  ἴση μοῖρα μένοντι καὶ εἰ μάλα τις πολεμίζοι·
319  ἐν δὲ ἰῇ τιμῇ ἠμὲν κακὸς ἠδὲ καὶ ἐσθλός·
320  κάτθανʼ ὁμῶς ὅ τʼ ἀεργὸς ἀνὴρ ὅ τε πολλὰ ἐοργώς.
321  οὐδέ τί μοι περίκειται, ἐπεὶ πάθον ἄλγεα θυμῷ
322  αἰεὶ ἐμὴν ψυχὴν παραβαλλόμενος πολεμίζειν.
323  ὡς δʼ ὄρνις ἀπτῆσι νεοσσοῖσι προφέρῃσι
324  μάστακʼ ἐπεί κε λάβῃσι, κακῶς δʼ ἄρα οἱ πέλει αὐτῇ,
325  ὣς καὶ ἐγὼ πολλὰς μὲν ἀΰπνους νύκτας ἴαυον,
326  ἤματα δʼ αἱματόεντα διέπρησσον πολεμίζων
327  ἀνδράσι μαρνάμενος ὀάρων ἕνεκα σφετεράων.
328  δώδεκα δὴ σὺν νηυσὶ πόλεις ἀλάπαξʼ ἀνθρώπων,
329  πεζὸς δʼ ἕνδεκά φημι κατὰ Τροίην ἐρίβωλον·
330  τάων ἐκ πασέων κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλὰ
331  ἐξελόμην, καὶ πάντα φέρων Ἀγαμέμνονι δόσκον
332  Ἀτρεΐδῃ· ὃ δʼ ὄπισθε μένων παρὰ νηυσὶ θοῇσι
333  δεξάμενος διὰ παῦρα δασάσκετο, πολλὰ δʼ ἔχεσκεν.
334  ἄλλα δʼ ἀριστήεσσι δίδου γέρα καὶ βασιλεῦσι·
335  τοῖσι μὲν ἔμπεδα κεῖται, ἐμεῦ δʼ ἀπὸ μούνου Ἀχαιῶν
336  εἵλετʼ, ἔχει δʼ ἄλοχον θυμαρέα· τῇ παριαύων
337  τερπέσθω. τί δὲ δεῖ πολεμιζέμεναι Τρώεσσιν
338  Ἀργείους; τί δὲ λαὸν ἀνήγαγεν ἐνθάδʼ ἀγείρας
339  Ἀτρεΐδης; ἦ οὐχ Ἑλένης ἕνεκʼ ἠϋκόμοιο;
340  ἦ μοῦνοι φιλέουσʼ ἀλόχους μερόπων ἀνθρώπων
341  Ἀτρεΐδαι; ἐπεὶ ὅς τις ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ ἐχέφρων
342  τὴν αὐτοῦ φιλέει καὶ κήδεται, ὡς καὶ ἐγὼ τὴν
343  ἐκ θυμοῦ φίλεον δουρικτητήν περ ἐοῦσαν.
344  νῦν δʼ ἐπεὶ ἐκ χειρῶν γέρας εἵλετο καί μʼ ἀπάτησε
345  μή μευ πειράτω εὖ εἰδότος· οὐδέ με πείσει.
346  ἀλλʼ Ὀδυσεῦ σὺν σοί τε καὶ ἄλλοισιν βασιλεῦσι
347  φραζέσθω νήεσσιν ἀλεξέμεναι δήϊον πῦρ.
348  ἦ μὲν δὴ μάλα πολλὰ πονήσατο νόσφιν ἐμεῖο,
349  καὶ δὴ τεῖχος ἔδειμε, καὶ ἤλασε τάφρον ἐπʼ αὐτῷ
350  εὐρεῖαν μεγάλην, ἐν δὲ σκόλοπας κατέπηξεν·
351  ἀλλʼ οὐδʼ ὧς δύναται σθένος Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο
352  ἴσχειν· ὄφρα δʼ ἐγὼ μετʼ Ἀχαιοῖσιν πολέμιζον
353  οὐκ ἐθέλεσκε μάχην ἀπὸ τείχεος ὀρνύμεν Ἕκτωρ,
354  ἀλλʼ ὅσον ἐς Σκαιάς τε πύλας καὶ φηγὸν ἵκανεν·
355  ἔνθά ποτʼ οἶον ἔμιμνε, μόγις δέ μευ ἔκφυγεν ὁρμήν.
356  νῦν δʼ ἐπεὶ οὐκ ἐθέλω πολεμιζέμεν Ἕκτορι δίῳ
357  αὔριον ἱρὰ Διὶ ῥέξας καὶ πᾶσι θεοῖσι
358  νηήσας εὖ νῆας, ἐπὴν ἅλα δὲ προερύσσω,
359  ὄψεαι, αἴ κʼ ἐθέλῃσθα καὶ αἴ κέν τοι τὰ μεμήλῃ,
360  ἦρι μάλʼ Ἑλλήσποντον ἐπʼ ἰχθυόεντα πλεούσας
361  νῆας ἐμάς, ἐν δʼ ἄνδρας ἐρεσσέμεναι μεμαῶτας·
362  εἰ δέ κεν εὐπλοίην δώῃ κλυτὸς ἐννοσίγαιος
363  ἤματί κε τριτάτῳ Φθίην ἐρίβωλον ἱκοίμην.
364  ἔστι δέ μοι μάλα πολλά, τὰ κάλλιπον ἐνθάδε ἔρρων·
365  ἄλλον δʼ ἐνθένδε χρυσὸν καὶ χαλκὸν ἐρυθρὸν
366  ἠδὲ γυναῖκας ἐϋζώνους πολιόν τε σίδηρον
367  ἄξομαι, ἅσσʼ ἔλαχόν γε· γέρας δέ μοι, ὅς περ ἔδωκεν,
368  αὖτις ἐφυβρίζων ἕλετο κρείων Ἀγαμέμνων
369  Ἀτρεΐδης· τῷ πάντʼ ἀγορευέμεν ὡς ἐπιτέλλω
370  ἀμφαδόν, ὄφρα καὶ ἄλλοι ἐπισκύζωνται Ἀχαιοὶ
371  εἴ τινά που Δαναῶν ἔτι ἔλπεται ἐξαπατήσειν
372  αἰὲν ἀναιδείην ἐπιειμένος· οὐδʼ ἂν ἔμοιγε
373  τετλαίη κύνεός περ ἐὼν εἰς ὦπα ἰδέσθαι·
374  οὐδέ τί οἱ βουλὰς συμφράσσομαι, οὐδὲ μὲν ἔργον·
375  ἐκ γὰρ δή μʼ ἀπάτησε καὶ ἤλιτεν· οὐδʼ ἂν ἔτʼ αὖτις
376  ἐξαπάφοιτʼ ἐπέεσσιν· ἅλις δέ οἱ· ἀλλὰ ἕκηλος
377  ἐρρέτω· ἐκ γάρ εὑ φρένας εἵλετο μητίετα Ζεύς.
378  ἐχθρὰ δέ μοι τοῦ δῶρα, τίω δέ μιν ἐν καρὸς αἴσῃ.
379  οὐδʼ εἴ μοι δεκάκις τε καὶ εἰκοσάκις τόσα δοίη
380  ὅσσά τέ οἱ νῦν ἔστι, καὶ εἴ ποθεν ἄλλα γένοιτο,
381  οὐδʼ ὅσʼ ἐς Ὀρχομενὸν ποτινίσεται, οὐδʼ ὅσα Θήβας
382  Αἰγυπτίας, ὅθι πλεῖστα δόμοις ἐν κτήματα κεῖται,
383  αἵ θʼ ἑκατόμπυλοί εἰσι, διηκόσιοι δʼ ἀνʼ ἑκάστας
384  ἀνέρες ἐξοιχνεῦσι σὺν ἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν·
385  οὐδʼ εἴ μοι τόσα δοίη ὅσα ψάμαθός τε κόνις τε,
386  οὐδέ κεν ὧς ἔτι θυμὸν ἐμὸν πείσειʼ Ἀγαμέμνων
387  πρίν γʼ ἀπὸ πᾶσαν ἐμοὶ δόμεναι θυμαλγέα λώβην.
388  κούρην δʼ οὐ γαμέω Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο,
389  οὐδʼ εἰ χρυσείῃ Ἀφροδίτῃ κάλλος ἐρίζοι,
390  ἔργα δʼ Ἀθηναίῃ γλαυκώπιδι ἰσοφαρίζοι·
391  οὐδέ μιν ὧς γαμέω· ὃ δʼ Ἀχαιῶν ἄλλον ἑλέσθω,
392  ὅς τις οἷ τʼ ἐπέοικε καὶ ὃς βασιλεύτερός ἐστιν.
393  ἢν γὰρ δή με σαῶσι θεοὶ καὶ οἴκαδʼ ἵκωμαι,
394  Πηλεύς θήν μοι ἔπειτα γυναῖκά γε μάσσεται αὐτός.
395  πολλαὶ Ἀχαιΐδες εἰσὶν ἀνʼ Ἑλλάδα τε Φθίην τε
396  κοῦραι ἀριστήων, οἵ τε πτολίεθρα ῥύονται,
397  τάων ἥν κʼ ἐθέλωμι φίλην ποιήσομʼ ἄκοιτιν.
398  ἔνθα δέ μοι μάλα πολλὸν ἐπέσσυτο θυμὸς ἀγήνωρ
399  γήμαντα μνηστὴν ἄλοχον ἐϊκυῖαν ἄκοιτιν
400  κτήμασι τέρπεσθαι τὰ γέρων ἐκτήσατο Πηλεύς·
401  οὐ γὰρ ἐμοὶ ψυχῆς ἀντάξιον οὐδʼ ὅσα φασὶν
402  Ἴλιον ἐκτῆσθαι εὖ ναιόμενον πτολίεθρον
403  τὸ πρὶν ἐπʼ εἰρήνης, πρὶν ἐλθεῖν υἷας Ἀχαιῶν,
404  οὐδʼ ὅσα λάϊνος οὐδὸς ἀφήτορος ἐντὸς ἐέργει
405  Φοίβου Ἀπόλλωνος Πυθοῖ ἔνι πετρηέσσῃ.
406  ληϊστοὶ μὲν γάρ τε βόες καὶ ἴφια μῆλα,
407  κτητοὶ δὲ τρίποδές τε καὶ ἵππων ξανθὰ κάρηνα,
408  ἀνδρὸς δὲ ψυχὴ πάλιν ἐλθεῖν οὔτε λεϊστὴ
409  οὔθʼ ἑλετή, ἐπεὶ ἄρ κεν ἀμείψεται ἕρκος ὀδόντων.
410  μήτηρ γάρ τέ μέ φησι θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα
411  διχθαδίας κῆρας φερέμεν θανάτοιο τέλος δέ.
412  εἰ μέν κʼ αὖθι μένων Τρώων πόλιν ἀμφιμάχωμαι,
413  ὤλετο μέν μοι νόστος, ἀτὰρ κλέος ἄφθιτον ἔσται·
414  εἰ δέ κεν οἴκαδʼ ἵκωμι φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν,
415  ὤλετό μοι κλέος ἐσθλόν, ἐπὶ δηρὸν δέ μοι αἰὼν
416  ἔσσεται, οὐδέ κέ μʼ ὦκα τέλος θανάτοιο κιχείη.
417  καὶ δʼ ἂν τοῖς ἄλλοισιν ἐγὼ παραμυθησαίμην
418  οἴκαδʼ ἀποπλείειν, ἐπεὶ οὐκέτι δήετε τέκμωρ
419  Ἰλίου αἰπεινῆς· μάλα γάρ ἑθεν εὐρύοπα Ζεὺς
420  χεῖρα ἑὴν ὑπερέσχε, τεθαρσήκασι δὲ λαοί.
421  ἀλλʼ ὑμεῖς μὲν ἰόντες ἀριστήεσσιν Ἀχαιῶν
422  ἀγγελίην ἀπόφασθε· τὸ γὰρ γέρας ἐστὶ γερόντων·
423  ὄφρʼ ἄλλην φράζωνται ἐνὶ φρεσὶ μῆτιν ἀμείνω,
424  ἥ κέ σφιν νῆάς τε σαῷ καὶ λαὸν Ἀχαιῶν
425  νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇς, ἐπεὶ οὔ σφισιν ἥδέ γʼ ἑτοίμη
426  ἣν νῦν ἐφράσσαντο ἐμεῦ ἀπομηνίσαντος·
427  Φοῖνιξ δʼ αὖθι παρʼ ἄμμι μένων κατακοιμηθήτω,
428  ὄφρά μοι ἐν νήεσσι φίλην ἐς πατρίδʼ ἕπηται
429  αὔριον ἢν ἐθέλῃσιν· ἀνάγκῃ δʼ οὔ τί μιν ἄξω.
430  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ
431  μῦθον ἀγασσάμενοι· μάλα γὰρ κρατερῶς ἀπέειπεν·
432  ὀψὲ δὲ δὴ μετέειπε γέρων ἱππηλάτα Φοῖνιξ
433  δάκρυʼ ἀναπρήσας· περὶ γὰρ δίε νηυσὶν Ἀχαιῶν·
434  εἰ μὲν δὴ νόστόν γε μετὰ φρεσὶ φαίδιμʼ Ἀχιλλεῦ
435  βάλλεαι, οὐδέ τι πάμπαν ἀμύνειν νηυσὶ θοῇσι
436  πῦρ ἐθέλεις ἀΐδηλον, ἐπεὶ χόλος ἔμπεσε θυμῷ,
437  πῶς ἂν ἔπειτʼ ἀπὸ σεῖο φίλον τέκος αὖθι λιποίμην
438  οἶος; σοὶ δέ μʼ ἔπεμπε γέρων ἱππηλάτα Πηλεὺς
439  ἤματι τῷ ὅτε σʼ ἐκ Φθίης Ἀγαμέμνονι πέμπε
440  νήπιον οὔ πω εἰδόθʼ ὁμοιΐου πολέμοιο
441  οὐδʼ ἀγορέων, ἵνα τʼ ἄνδρες ἀριπρεπέες τελέθουσι.
442  τοὔνεκά με προέηκε διδασκέμεναι τάδε πάντα,
443  μύθων τε ῥητῆρʼ ἔμεναι πρηκτῆρά τε ἔργων.
444  ὡς ἂν ἔπειτʼ ἀπὸ σεῖο φίλον τέκος οὐκ ἐθέλοιμι
445  λείπεσθʼ, οὐδʼ εἴ κέν μοι ὑποσταίη θεὸς αὐτὸς
446  γῆρας ἀποξύσας θήσειν νέον ἡβώοντα,
447  οἷον ὅτε πρῶτον λίπον Ἑλλάδα καλλιγύναικα
448  φεύγων νείκεα πατρὸς Ἀμύντορος Ὀρμενίδαο,
449  ὅς μοι παλλακίδος περιχώσατο καλλικόμοιο,
450  τὴν αὐτὸς φιλέεσκεν, ἀτιμάζεσκε δʼ ἄκοιτιν
451  μητέρʼ ἐμήν· ἣ δʼ αἰὲν ἐμὲ λισσέσκετο γούνων
452  παλλακίδι προμιγῆναι, ἵνʼ ἐχθήρειε γέροντα.
453  τῇ πιθόμην καὶ ἔρεξα· πατὴρ δʼ ἐμὸς αὐτίκʼ ὀϊσθεὶς
454  πολλὰ κατηρᾶτο, στυγερὰς δʼ ἐπεκέκλετʼ Ἐρινῦς,
455  μή ποτε γούνασιν οἷσιν ἐφέσσεσθαι φίλον υἱὸν
456  ἐξ ἐμέθεν γεγαῶτα· θεοὶ δʼ ἐτέλειον ἐπαρὰς
457  Ζεύς τε καταχθόνιος καὶ ἐπαινὴ Περσεφόνεια.
462  ἔνθʼ ἐμοὶ οὐκέτι πάμπαν ἐρητύετʼ ἐν φρεσὶ θυμὸς
463  πατρὸς χωομένοιο κατὰ μέγαρα στρωφᾶσθαι.
464  ἦ μὲν πολλὰ ἔται καὶ ἀνεψιοὶ ἀμφὶς ἐόντες
465  αὐτοῦ λισσόμενοι κατερήτυον ἐν μεγάροισι,
466  πολλὰ δὲ ἴφια μῆλα καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς
467  ἔσφαζον, πολλοὶ δὲ σύες θαλέθοντες ἀλοιφῇ
468  εὑόμενοι τανύοντο διὰ φλογὸς Ἡφαίστοιο,
469  πολλὸν δʼ ἐκ κεράμων μέθυ πίνετο τοῖο γέροντος.
470  εἰνάνυχες δέ μοι ἀμφʼ αὐτῷ παρὰ νύκτας ἴαυον·
471  οἳ μὲν ἀμειβόμενοι φυλακὰς ἔχον, οὐδέ ποτʼ ἔσβη
472  πῦρ, ἕτερον μὲν ὑπʼ αἰθούσῃ εὐερκέος αὐλῆς,
473  ἄλλο δʼ ἐνὶ προδόμῳ, πρόσθεν θαλάμοιο θυράων.
474  ἀλλʼ ὅτε δὴ δεκάτη μοι ἐπήλυθε νὺξ ἐρεβεννή,
475  καὶ τότʼ ἐγὼ θαλάμοιο θύρας πυκινῶς ἀραρυίας
476  ῥήξας ἐξῆλθον, καὶ ὑπέρθορον ἑρκίον αὐλῆς
477  ῥεῖα, λαθὼν φύλακάς τʼ ἄνδρας δμῳάς τε γυναῖκας.
478  φεῦγον ἔπειτʼ ἀπάνευθε διʼ Ἑλλάδος εὐρυχόροιο,
479  Φθίην δʼ ἐξικόμην ἐριβώλακα μητέρα μήλων
480  ἐς Πηλῆα ἄναχθʼ· ὃ δέ με πρόφρων ὑπέδεκτο,
481  καί μʼ ἐφίλησʼ ὡς εἴ τε πατὴρ ὃν παῖδα φιλήσῃ
482  μοῦνον τηλύγετον πολλοῖσιν ἐπὶ κτεάτεσσι,
483  καί μʼ ἀφνειὸν ἔθηκε, πολὺν δέ μοι ὤπασε λαόν·
484  ναῖον δʼ ἐσχατιὴν Φθίης Δολόπεσσιν ἀνάσσων.
485  καί σε τοσοῦτον ἔθηκα θεοῖς ἐπιείκελʼ Ἀχιλλεῦ,
486  ἐκ θυμοῦ φιλέων, ἐπεὶ οὐκ ἐθέλεσκες ἅμʼ ἄλλῳ
487  οὔτʼ ἐς δαῖτʼ ἰέναι οὔτʼ ἐν μεγάροισι πάσασθαι,
488  πρίν γʼ ὅτε δή σʼ ἐπʼ ἐμοῖσιν ἐγὼ γούνεσσι καθίσσας
489  ὄψου τʼ ἄσαιμι προταμὼν καὶ οἶνον ἐπισχών.
490  πολλάκι μοι κατέδευσας ἐπὶ στήθεσσι χιτῶνα
491  οἴνου ἀποβλύζων ἐν νηπιέῃ ἀλεγεινῇ.
492  ὣς ἐπὶ σοὶ μάλα πολλὰ πάθον καὶ πολλὰ μόγησα,
493  τὰ φρονέων ὅ μοι οὔ τι θεοὶ γόνον ἐξετέλειον
494  ἐξ ἐμεῦ· ἀλλὰ σὲ παῖδα θεοῖς ἐπιείκελʼ Ἀχιλλεῦ
495  ποιεύμην, ἵνα μοί ποτʼ ἀεικέα λοιγὸν ἀμύνῃς.
496  ἀλλʼ Ἀχιλεῦ δάμασον θυμὸν μέγαν· οὐδέ τί σε χρὴ
497  νηλεὲς ἦτορ ἔχειν· στρεπτοὶ δέ τε καὶ θεοὶ αὐτοί,
498  τῶν περ καὶ μείζων ἀρετὴ τιμή τε βίη τε.
499  καὶ μὲν τοὺς θυέεσσι καὶ εὐχωλῇς ἀγανῇσι
500  λοιβῇ τε κνίσῃ τε παρατρωπῶσʼ ἄνθρωποι
501  λισσόμενοι, ὅτε κέν τις ὑπερβήῃ καὶ ἁμάρτῃ.
502  καὶ γάρ τε λιταί εἰσι Διὸς κοῦραι μεγάλοιο
503  χωλαί τε ῥυσαί τε παραβλῶπές τʼ ὀφθαλμώ,
504  αἵ ῥά τε καὶ μετόπισθʼ ἄτης ἀλέγουσι κιοῦσαι.
505  ἣ δʼ ἄτη σθεναρή τε καὶ ἀρτίπος, οὕνεκα πάσας
506  πολλὸν ὑπεκπροθέει, φθάνει δέ τε πᾶσαν ἐπʼ αἶαν
507  βλάπτουσʼ ἀνθρώπους· αἳ δʼ ἐξακέονται ὀπίσσω.
508  ὃς μέν τʼ αἰδέσεται κούρας Διὸς ἆσσον ἰούσας,
509  τὸν δὲ μέγʼ ὤνησαν καί τʼ ἔκλυον εὐχομένοιο·
510  ὃς δέ κʼ ἀνήνηται καί τε στερεῶς ἀποείπῃ,
511  λίσσονται δʼ ἄρα ταί γε Δία Κρονίωνα κιοῦσαι
512  τῷ ἄτην ἅμʼ ἕπεσθαι, ἵνα βλαφθεὶς ἀποτίσῃ.
513  ἀλλʼ Ἀχιλεῦ πόρε καὶ σὺ Διὸς κούρῃσιν ἕπεσθαι
514  τιμήν, ἥ τʼ ἄλλων περ ἐπιγνάμπτει νόον ἐσθλῶν.
515  εἰ μὲν γὰρ μὴ δῶρα φέροι τὰ δʼ ὄπισθʼ ὀνομάζοι
516  Ἀτρεΐδης, ἀλλʼ αἰὲν ἐπιζαφελῶς χαλεπαίνοι,
517  οὐκ ἂν ἔγωγέ σε μῆνιν ἀπορρίψαντα κελοίμην
518  Ἀργείοισιν ἀμυνέμεναι χατέουσί περ ἔμπης·
519  νῦν δʼ ἅμα τʼ αὐτίκα πολλὰ διδοῖ τὰ δʼ ὄπισθεν ὑπέστη,
520  ἄνδρας δὲ λίσσεσθαι ἐπιπροέηκεν ἀρίστους
521  κρινάμενος κατὰ λαὸν Ἀχαιϊκόν, οἵ τε σοὶ αὐτῷ
522  φίλτατοι Ἀργείων· τῶν μὴ σύ γε μῦθον ἐλέγξῃς
523  μηδὲ πόδας· πρὶν δʼ οὔ τι νεμεσσητὸν κεχολῶσθαι.
524  οὕτω καὶ τῶν πρόσθεν ἐπευθόμεθα κλέα ἀνδρῶν
525  ἡρώων, ὅτε κέν τινʼ ἐπιζάφελος χόλος ἵκοι·
526  δωρητοί τε πέλοντο παράρρητοί τʼ ἐπέεσσι.
527  μέμνημαι τόδε ἔργον ἐγὼ πάλαι οὔ τι νέον γε
528  ὡς ἦν· ἐν δʼ ὑμῖν ἐρέω πάντεσσι φίλοισι.
529  Κουρῆτές τʼ ἐμάχοντο καὶ Αἰτωλοὶ μενεχάρμαι
530  ἀμφὶ πόλιν Καλυδῶνα καὶ ἀλλήλους ἐνάριζον,
531  Αἰτωλοὶ μὲν ἀμυνόμενοι Καλυδῶνος ἐραννῆς,
532  Κουρῆτες δὲ διαπραθέειν μεμαῶτες Ἄρηϊ.
533  καὶ γὰρ τοῖσι κακὸν χρυσόθρονος Ἄρτεμις ὦρσε
534  χωσαμένη ὅ οἱ οὔ τι θαλύσια γουνῷ ἀλωῆς
535  Οἰνεὺς ῥέξʼ· ἄλλοι δὲ θεοὶ δαίνυνθʼ ἑκατόμβας,
536  οἴῃ δʼ οὐκ ἔρρεξε Διὸς κούρῃ μεγάλοιο.
537  ἢ λάθετʼ ἢ οὐκ ἐνόησεν· ἀάσατο δὲ μέγα θυμῷ.
538  ἣ δὲ χολωσαμένη δῖον γένος ἰοχέαιρα
539  ὦρσεν ἔπι χλούνην σῦν ἄγριον ἀργιόδοντα,
540  ὃς κακὰ πόλλʼ ἕρδεσκεν ἔθων Οἰνῆος ἀλωήν·
541  πολλὰ δʼ ὅ γε προθέλυμνα χαμαὶ βάλε δένδρεα μακρὰ
542  αὐτῇσιν ῥίζῃσι καὶ αὐτοῖς ἄνθεσι μήλων.
543  τὸν δʼ υἱὸς Οἰνῆος ἀπέκτεινεν Μελέαγρος
544  πολλέων ἐκ πολίων θηρήτορας ἄνδρας ἀγείρας
545  καὶ κύνας· οὐ μὲν γάρ κε δάμη παύροισι βροτοῖσι·
546  τόσσος ἔην, πολλοὺς δὲ πυρῆς ἐπέβησʼ ἀλεγεινῆς.
547  ἣ δʼ ἀμφʼ αὐτῷ θῆκε πολὺν κέλαδον καὶ ἀϋτὴν
548  ἀμφὶ συὸς κεφαλῇ καὶ δέρματι λαχνήεντι,
549  Κουρήτων τε μεσηγὺ καὶ Αἰτωλῶν μεγαθύμων.
550  ὄφρα μὲν οὖν Μελέαγρος ἄρηι φίλος πολέμιζε,
551  τόφρα δὲ Κουρήτεσσι κακῶς ἦν, οὐδὲ δύναντο
552  τείχεος ἔκτοσθεν μίμνειν πολέες περ ἐόντες·
553  ἀλλʼ ὅτε δὴ Μελέαγρον ἔδυ χόλος, ὅς τε καὶ ἄλλων
554  οἰδάνει ἐν στήθεσσι νόον πύκα περ φρονεόντων,
555  ἤτοι ὃ μητρὶ φίλῃ Ἀλθαίῃ χωόμενος κῆρ
556  κεῖτο παρὰ μνηστῇ ἀλόχῳ καλῇ Κλεοπάτρῃ
557  κούρῃ Μαρπήσσης καλλισφύρου Εὐηνίνης
558  Ἴδεώ θʼ, ὃς κάρτιστος ἐπιχθονίων γένετʼ ἀνδρῶν
559  τῶν τότε· καί ῥα ἄνακτος ἐναντίον εἵλετο τόξον
560  Φοίβου Ἀπόλλωνος καλλισφύρου εἵνεκα νύμφης,
561  τὴν δὲ τότʼ ἐν μεγάροισι πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ
562  Ἀλκυόνην καλέεσκον ἐπώνυμον, οὕνεκʼ ἄρʼ αὐτῆς
563  μήτηρ ἀλκυόνος πολυπενθέος οἶτον ἔχουσα
564  κλαῖεν ὅ μιν ἑκάεργος ἀνήρπασε Φοῖβος Ἀπόλλων·
565  τῇ ὅ γε παρκατέλεκτο χόλον θυμαλγέα πέσσων
566  ἐξ ἀρέων μητρὸς κεχολωμένος, ἥ ῥα θεοῖσι
567  πόλλʼ ἀχέουσʼ ἠρᾶτο κασιγνήτοιο φόνοιο,
568  πολλὰ δὲ καὶ γαῖαν πολυφόρβην χερσὶν ἀλοία
569  κικλήσκουσʼ Ἀΐδην καὶ ἐπαινὴν Περσεφόνειαν
570  πρόχνυ καθεζομένη, δεύοντο δὲ δάκρυσι κόλποι,
571  παιδὶ δόμεν θάνατον· τῆς δʼ ἠεροφοῖτις Ἐρινὺς
572  ἔκλυεν ἐξ Ἐρέβεσφιν ἀμείλιχον ἦτορ ἔχουσα.
573  τῶν δὲ τάχʼ ἀμφὶ πύλας ὅμαδος καὶ δοῦπος ὀρώρει
574  πύργων βαλλομένων· τὸν δὲ λίσσοντο γέροντες
575  Αἰτωλῶν, πέμπον δὲ θεῶν ἱερῆας ἀρίστους,
576  ἐξελθεῖν καὶ ἀμῦναι ὑποσχόμενοι μέγα δῶρον·
577  ὁππόθι πιότατον πεδίον Καλυδῶνος ἐραννῆς,
578  ἔνθά μιν ἤνωγον τέμενος περικαλλὲς ἑλέσθαι
579  πεντηκοντόγυον, τὸ μὲν ἥμισυ οἰνοπέδοιο,
580  ἥμισυ δὲ ψιλὴν ἄροσιν πεδίοιο ταμέσθαι.
581  πολλὰ δέ μιν λιτάνευε γέρων ἱππηλάτα Οἰνεὺς
582  οὐδοῦ ἐπεμβεβαὼς ὑψηρεφέος θαλάμοιο
583  σείων κολλητὰς σανίδας γουνούμενος υἱόν·
584  πολλὰ δὲ τόν γε κασίγνηται καὶ πότνια μήτηρ
585  ἐλλίσσονθʼ· ὃ δὲ μᾶλλον ἀναίνετο· πολλὰ δʼ ἑταῖροι,
586  οἵ οἱ κεδνότατοι καὶ φίλτατοι ἦσαν ἁπάντων·
587  ἀλλʼ οὐδʼ ὧς τοῦ θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ἔπειθον,
588  πρίν γʼ ὅτε δὴ θάλαμος πύκʼ ἐβάλλετο, τοὶ δʼ ἐπὶ πύργων
589  βαῖνον Κουρῆτες καὶ ἐνέπρηθον μέγα ἄστυ.
590  καὶ τότε δὴ Μελέαγρον ἐΰζωνος παράκοιτις
591  λίσσετʼ ὀδυρομένη, καί οἱ κατέλεξεν ἅπαντα
592  κήδεʼ, ὅσʼ ἀνθρώποισι πέλει τῶν ἄστυ ἁλώῃ·
593  ἄνδρας μὲν κτείνουσι, πόλιν δέ τε πῦρ ἀμαθύνει,
594  τέκνα δέ τʼ ἄλλοι ἄγουσι βαθυζώνους τε γυναῖκας.
595  τοῦ δʼ ὠρίνετο θυμὸς ἀκούοντος κακὰ ἔργα,
596  βῆ δʼ ἰέναι, χροῒ δʼ ἔντεʼ ἐδύσετο παμφανόωντα.
597  ὣς ὃ μὲν Αἰτωλοῖσιν ἀπήμυνεν κακὸν ἦμαρ
598  εἴξας ᾧ θυμῷ· τῷ δʼ οὐκέτι δῶρα τέλεσσαν
599  πολλά τε καὶ χαρίεντα, κακὸν δʼ ἤμυνε καὶ αὔτως.
600  ἀλλὰ σὺ μή μοι ταῦτα νόει φρεσί, μὴ δέ σε δαίμων
601  ἐνταῦθα τρέψειε φίλος· κάκιον δέ κεν εἴη
602  νηυσὶν καιομένῃσιν ἀμυνέμεν· ἀλλʼ ἐπὶ δώρων
603  ἔρχεο· ἶσον γάρ σε θεῷ τίσουσιν Ἀχαιοί.
604  εἰ δέ κʼ ἄτερ δώρων πόλεμον φθισήνορα δύῃς
605  οὐκέθʼ ὁμῶς τιμῆς ἔσεαι πόλεμόν περ ἀλαλκών.
606  τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
607  Φοῖνιξ ἄττα γεραιὲ διοτρεφὲς οὔ τί με ταύτης
608  χρεὼ τιμῆς· φρονέω δὲ τετιμῆσθαι Διὸς αἴσῃ,
609  ἥ μʼ ἕξει παρὰ νηυσὶ κορωνίσιν εἰς ὅ κʼ ἀϋτμὴ
610  ἐν στήθεσσι μένῃ καί μοι φίλα γούνατʼ ὀρώρῃ.
611  ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι·
612  μή μοι σύγχει θυμὸν ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων
613  Ἀτρεΐδῃ ἥρωϊ φέρων χάριν· οὐδέ τί σε χρὴ
614  τὸν φιλέειν, ἵνα μή μοι ἀπέχθηαι φιλέοντι.
615  καλόν τοι σὺν ἐμοὶ τὸν κήδειν ὅς κʼ ἐμὲ κήδῃ·
616  ἶσον ἐμοὶ βασίλευε καὶ ἥμισυ μείρεο τιμῆς.
617  οὗτοι δʼ ἀγγελέουσι, σὺ δʼ αὐτόθι λέξεο μίμνων
618  εὐνῇ ἔνι μαλακῇ· ἅμα δʼ ἠοῖ φαινομένηφι
619  φρασσόμεθʼ ἤ κε νεώμεθʼ ἐφʼ ἡμέτερʼ ἦ κε μένωμεν.
620  ἦ καὶ Πατρόκλῳ ὅ γʼ ἐπʼ ὀφρύσι νεῦσε σιωπῇ
621  Φοίνικι στορέσαι πυκινὸν λέχος, ὄφρα τάχιστα
622  ἐκ κλισίης νόστοιο μεδοίατο· τοῖσι δʼ ἄρʼ Αἴας
623  ἀντίθεος Τελαμωνιάδης μετὰ μῦθον ἔειπε·
624  διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ
625  ἴομεν· οὐ γάρ μοι δοκέει μύθοιο τελευτὴ
626  τῇδέ γʼ ὁδῷ κρανέεσθαι· ἀπαγγεῖλαι δὲ τάχιστα
627  χρὴ μῦθον Δαναοῖσι καὶ οὐκ ἀγαθόν περ ἐόντα
628  οἵ που νῦν ἕαται ποτιδέγμενοι. αὐτάρ Ἀχιλλεὺς
629  ἄγριον ἐν στήθεσσι θέτο μεγαλήτορα θυμὸν
630  σχέτλιος, οὐδὲ μετατρέπεται φιλότητος ἑταίρων
631  τῆς ᾗ μιν παρὰ νηυσὶν ἐτίομεν ἔξοχον ἄλλων
632  νηλής· καὶ μέν τίς τε κασιγνήτοιο φονῆος
633  ποινὴν ἢ οὗ παιδὸς ἐδέξατο τεθνηῶτος·
634  καί ῥʼ ὃ μὲν ἐν δήμῳ μένει αὐτοῦ πόλλʼ ἀποτίσας,
635  τοῦ δέ τʼ ἐρητύεται κραδίη καὶ θυμὸς ἀγήνωρ
636  ποινὴν δεξαμένῳ· σοὶ δʼ ἄληκτόν τε κακόν τε
637  θυμὸν ἐνὶ στήθεσσι θεοὶ θέσαν εἵνεκα κούρης
638  οἴης· νῦν δέ τοι ἑπτὰ παρίσχομεν ἔξοχʼ ἀρίστας,
639  ἄλλά τε πόλλʼ ἐπὶ τῇσι· σὺ δʼ ἵλαον ἔνθεο θυμόν,
640  αἴδεσσαι δὲ μέλαθρον· ὑπωρόφιοι δέ τοί εἰμεν
641  πληθύος ἐκ Δαναῶν, μέμαμεν δέ τοι ἔξοχον ἄλλων
642  κήδιστοί τʼ ἔμεναι καὶ φίλτατοι ὅσσοι Ἀχαιοί.
643  τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
644  Αἶαν διογενὲς Τελαμώνιε κοίρανε λαῶν
645  πάντά τί μοι κατὰ θυμὸν ἐείσαο μυθήσασθαι·
646  ἀλλά μοι οἰδάνεται κραδίη χόλῳ ὁππότε κείνων
647  μνήσομαι ὥς μʼ ἀσύφηλον ἐν Ἀργείοισιν ἔρεξεν
648  Ἀτρεΐδης ὡς εἴ τινʼ ἀτίμητον μετανάστην.
649  ἀλλʼ ὑμεῖς ἔρχεσθε καὶ ἀγγελίην ἀπόφασθε·
650  οὐ γὰρ πρὶν πολέμοιο μεδήσομαι αἱματόεντος
651  πρίν γʼ υἱὸν Πριάμοιο δαΐφρονος Ἕκτορα δῖον
652  Μυρμιδόνων ἐπί τε κλισίας καὶ νῆας ἱκέσθαι
653  κτείνοντʼ Ἀργείους, κατά τε σμῦξαι πυρὶ νῆας.
654  ἀμφὶ δέ τοι τῇ ἐμῇ κλισίῃ καὶ νηῒ μελαίνῃ
655  Ἕκτορα καὶ μεμαῶτα μάχης σχήσεσθαι ὀΐω.
656  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δὲ ἕκαστος ἑλὼν δέπας ἀμφικύπελλον
657  σπείσαντες παρὰ νῆας ἴσαν πάλιν· ἦρχε δʼ Ὀδυσσεύς.
658  Πάτροκλος δʼ ἑτάροισιν ἰδὲ δμωῇσι κέλευσε
659  Φοίνικι στορέσαι πυκινὸν λέχος ὅττι τάχιστα.
660  αἳ δʼ ἐπιπειθόμεναι στόρεσαν λέχος ὡς ἐκέλευσε
661  κώεά τε ῥῆγός τε λίνοιό τε λεπτὸν ἄωτον.
662  ἔνθʼ ὃ γέρων κατέλεκτο καὶ ἠῶ δῖαν ἔμιμνεν.
663  αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς εὗδε μυχῷ κλισίης εὐπήκτου·
664  τῷ δʼ ἄρα παρκατέλεκτο γυνή, τὴν Λεσβόθεν ἦγε,
665  Φόρβαντος θυγάτηρ Διομήδη καλλιπάρῃος.
666  Πάτροκλος δʼ ἑτέρωθεν ἐλέξατο· πὰρ δʼ ἄρα καὶ τῷ
667  Ἶφις ἐΰζωνος, τήν οἱ πόρε δῖος Ἀχιλλεὺς
668  Σκῦρον ἑλὼν αἰπεῖαν Ἐνυῆος πτολίεθρον.
669  οἳ δʼ ὅτε δὴ κλισίῃσιν ἐν Ἀτρεΐδαο γένοντο.
670  τοὺς μὲν ἄρα χρυσέοισι κυπέλλοις υἷες Ἀχαιῶν
671  δειδέχατʼ ἄλλοθεν ἄλλος ἀνασταδόν, ἔκ τʼ ἐρέοντο·
672  πρῶτος δʼ ἐξερέεινεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
673  εἴπʼ ἄγε μʼ ὦ πολύαινʼ Ὀδυσεῦ μέγα κῦδος Ἀχαιῶν
674  ἤ ῥʼ ἐθέλει νήεσσιν ἀλεξέμεναι δήϊον πῦρ,
675  ἦ ἀπέειπε, χόλος δʼ ἔτʼ ἔχει μεγαλήτορα θυμόν;
676  τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
677  Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον
678  κεῖνός γʼ οὐκ ἐθέλει σβέσσαι χόλον, ἀλλʼ ἔτι μᾶλλον
679  πιμπλάνεται μένεος, σὲ δʼ ἀναίνεται ἠδὲ σὰ δῶρα.
680  αὐτόν σε φράζεσθαι ἐν Ἀργείοισιν ἄνωγεν
681  ὅππως κεν νῆάς τε σαῷς καὶ λαὸν Ἀχαιῶν·
682  αὐτὸς δʼ ἠπείλησεν ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφι
683  νῆας ἐϋσσέλμους ἅλαδʼ ἑλκέμεν ἀμφιελίσσας.
684  καὶ δʼ ἂν τοῖς ἄλλοισιν ἔφη παραμυθήσασθαι
685  οἴκαδʼ ἀποπλείειν, ἐπεὶ οὐκέτι δήετε τέκμωρ
686  Ἰλίου αἰπεινῆς· μάλα γάρ ἑθεν εὐρύοπα Ζεὺς
687  χεῖρα ἑὴν ὑπερέσχε, τεθαρσήκασι δὲ λαοί.
688  ὣς ἔφατʼ· εἰσὶ καὶ οἵδε τάδʼ εἰπέμεν, οἵ μοι ἕποντο,
689  Αἴας καὶ κήρυκε δύω πεπνυμένω ἄμφω.
690  Φοῖνιξ δʼ αὖθʼ ὃ γέρων κατελέξατο, ὡς γὰρ ἀνώγει,
691  ὄφρά οἱ ἐν νήεσσι φίλην ἐς πατρίδʼ ἕπηται
692  αὔριον, ἢν ἐθέλῃσιν· ἀνάγκῃ δʼ οὔ τί μιν ἄξει.
693  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ
694  μῦθον ἀγασσάμενοι· μάλα γὰρ κρατερῶς ἀγόρευσε.
695  δὴν δʼ ἄνεῳ ἦσαν τετιηότες υἷες Ἀχαιῶν·
696  ὀψὲ δὲ δὴ μετέειπε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·
697  Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον
698  μὴ ὄφελες λίσσεσθαι ἀμύμονα Πηλεΐωνα
699  μυρία δῶρα διδούς· ὃ δʼ ἀγήνωρ ἐστὶ καὶ ἄλλως·
700  νῦν αὖ μιν πολὺ μᾶλλον ἀγηνορίῃσιν ἐνῆκας.
701  ἀλλʼ ἤτοι κεῖνον μὲν ἐάσομεν ἤ κεν ἴῃσιν
702  ἦ κε μένῃ· τότε δʼ αὖτε μαχήσεται ὁππότε κέν μιν
703  θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἀνώγῃ καὶ θεὸς ὄρσῃ.
704  ἀλλʼ ἄγεθʼ ὡς ἂν ἐγὼ εἴπω πειθώμεθα πάντες·
705  νῦν μὲν κοιμήσασθε τεταρπόμενοι φίλον ἦτορ
706  σίτου καὶ οἴνοιο· τὸ γὰρ μένος ἐστὶ καὶ ἀλκή·
707  αὐτὰρ ἐπεί κε φανῇ καλὴ ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
708  καρπαλίμως πρὸ νεῶν ἐχέμεν λαόν τε καὶ ἵππους
709  ὀτρύνων, καὶ δʼ αὐτὸς ἐνὶ πρώτοισι μάχεσθαι.
710  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἐπῄνησαν βασιλῆες
711  μῦθον ἀγασσάμενοι Διομήδεος ἱπποδάμοιο.
712  καὶ τότε δὴ σπείσαντες ἔβαν κλισίην δὲ ἕκαστος,
713  ἔνθα δὲ κοιμήσαντο καὶ ὕπνου δῶρον ἕλοντο.


Ulysses and Diomed go out as spies, and meet Dolon, who gives
      them information: they then kill him, and profiting by what he
      had told them, kill Rhesus king of the Thracians and take his
      horses.

      Now the other princes of the Achaeans slept soundly the whole
      night through, but Agamemnon son of Atreus was troubled, so that
      he could get no rest. As when fair Juno’s lord flashes his
      lightning in token of great rain or hail or snow when the
      snow-flakes whiten the ground, or again as a sign that he will
      open the wide jaws of hungry war, even so did Agamemnon heave
      many a heavy sigh, for his soul trembled within him. When he
      looked upon the plain of Troy he marvelled at the many watchfires
      burning in front of Ilius, and at the sound of pipes and flutes
      and of the hum of men, but when presently he turned towards the
      ships and hosts of the Achaeans, he tore his hair by handfuls
      before Jove on high, and groaned aloud for the very disquietness
      of his soul. In the end he deemed it best to go at once to Nestor
      son of Neleus, and see if between them they could find any way of
      the Achaeans from destruction. He therefore rose, put on his
      shirt, bound his sandals about his comely feet, flung the skin of
      a huge tawny lion over his shoulders—a skin that reached his
      feet—and took his spear in his hand.

      Neither could Menelaus sleep, for he, too, boded ill for the
      Argives who for his sake had sailed from far over the seas to
      fight the Trojans. He covered his broad back with the skin of a
      spotted panther, put a casque of bronze upon his head, and took
      his spear in his brawny hand. Then he went to rouse his brother,
      who was by far the most powerful of the Achaeans, and was
      honoured by the people as though he were a god. He found him by
      the stern of his ship already putting his goodly array about his
      shoulders, and right glad was he that his brother had come.

      Menelaus spoke first. “Why,” said he, “my dear brother, are you
      thus arming? Are you going to send any of our comrades to exploit
      the Trojans? I greatly fear that no one will do you this service,
      and spy upon the enemy alone in the dead of night. It will be a
      deed of great daring.”

      And King Agamemnon answered, “Menelaus, we both of us need shrewd
      counsel to save the Argives and our ships, for Jove has changed
      his mind, and inclines towards Hector’s sacrifices rather than
      ours. I never saw nor heard tell of any man as having wrought
      such ruin in one day as Hector has now wrought against the sons
      of the Achaeans—and that too of his own unaided self, for he is
      son neither to god nor goddess. The Argives will rue it long and
      deeply. Run, therefore, with all speed by the line of the ships,
      and call Ajax and Idomeneus. Meanwhile I will go to Nestor, and
      bid him rise and go about among the companies of our sentinels to
      give them their instructions; they will listen to him sooner than
      to any man, for his own son, and Meriones brother in arms to
      Idomeneus, are captains over them. It was to them more
      particularly that we gave this charge.”

      Menelaus replied, “How do I take your meaning? Am I to stay with
      them and wait your coming, or shall I return here as soon as I
      have given your orders?” “Wait,” answered King Agamemnon, “for
      there are so many paths about the camp that we might miss one
      another. Call every man on your way, and bid him be stirring;
      name him by his lineage and by his father’s name, give each all
      titular observance, and stand not too much upon your own dignity;
      we must take our full share of toil, for at our birth Jove laid
      this heavy burden upon us.”

      With these instructions he sent his brother on his way, and went
      on to Nestor shepherd of his people. He found him sleeping in his
      tent hard by his own ship; his goodly armour lay beside him—his
      shield, his two spears and his helmet; beside him also lay the
      gleaming girdle with which the old man girded himself when he
      armed to lead his people into battle—for his age stayed him not.
      He raised himself on his elbow and looked up at Agamemnon. “Who
      is it,” said he, “that goes thus about the host and the ships
      alone and in the dead of night, when men are sleeping? Are you
      looking for one of your mules or for some comrade? Do not stand
      there and say nothing, but speak. What is your business?”

      And Agamemnon answered, “Nestor, son of Neleus, honour to the
      Achaean name, it is I, Agamemnon son of Atreus, on whom Jove has
      laid labour and sorrow so long as there is breath in my body and
      my limbs carry me. I am thus abroad because sleep sits not upon
      my eyelids, but my heart is big with war and with the jeopardy of
      the Achaeans. I am in great fear for the Danaans. I am at sea,
      and without sure counsel; my heart beats as though it would leap
      out of my body, and my limbs fail me. If then you can do
      anything—for you too cannot sleep—let us go the round of the
      watch, and see whether they are drowsy with toil and sleeping to
      the neglect of their duty. The enemy is encamped hard and we know
      not but he may attack us by night.”

      Nestor replied, “Most noble son of Atreus, king of men,
      Agamemnon, Jove will not do all for Hector that Hector thinks he
      will; he will have troubles yet in plenty if Achilles will lay
      aside his anger. I will go with you, and we will rouse others,
      either the son of Tydeus, or Ulysses, or fleet Ajax and the
      valiant son of Phyleus. Some one had also better go and call Ajax
      and King Idomeneus, for their ships are not near at hand but the
      farthest of all. I cannot however refrain from blaming Menelaus,
      much as I love him and respect him—and I will say so plainly,
      even at the risk of offending you—for sleeping and leaving all
      this trouble to yourself. He ought to be going about imploring
      aid from all the princes of the Achaeans, for we are in extreme
      danger.”

      And Agamemnon answered, “Sir, you may sometimes blame him justly,
      for he is often remiss and unwilling to exert himself—not indeed
      from sloth, nor yet heedlessness, but because he looks to me and
      expects me to take the lead. On this occasion, however, he was
      awake before I was, and came to me of his own accord. I have
      already sent him to call the very men whom you have named. And
      now let us be going. We shall find them with the watch outside
      the gates, for it was there I said that we would meet them.”

      “In that case,” answered Nestor, “the Argives will not blame him
      nor disobey his orders when he urges them to fight or gives them
      instructions.”

      With this he put on his shirt, and bound his sandals about his
      comely feet. He buckled on his purple coat, of two thicknesses,
      large, and of a rough shaggy texture, grasped his redoubtable
      bronze-shod spear, and wended his way along the line of the
      Achaean ships. First he called loudly to Ulysses peer of gods in
      counsel and woke him, for he was soon roused by the sound of the
      battle-cry. He came outside his tent and said, “Why do you go
      thus alone about the host, and along the line of the ships in the
      stillness of the night? What is it that you find so urgent?” And
      Nestor knight of Gerene answered, “Ulysses, noble son of Laertes,
      take it not amiss, for the Achaeans are in great straits. Come
      with me and let us wake some other, who may advise well with us
      whether we shall fight or fly.”

      On this Ulysses went at once into his tent, put his shield about
      his shoulders and came out with them. First they went to Diomed
      son of Tydeus, and found him outside his tent clad in his armour
      with his comrades sleeping round him and using their shields as
      pillows; as for their spears, they stood upright on the spikes of
      their butts that were driven into the ground, and the burnished
      bronze flashed afar like the lightning of father Jove. The hero
      was sleeping upon the skin of an ox, with a piece of fine carpet
      under his head; Nestor went up to him and stirred him with his
      heel to rouse him, upbraiding him and urging him to bestir
      himself. “Wake up,” he exclaimed, “son of Tydeus. How can you
      sleep on in this way? Can you not see that the Trojans are
      encamped on the brow of the plain hard by our ships, with but a
      little space between us and them?”

      On these words Diomed leaped up instantly and said, “Old man,
      your heart is of iron; you rest not one moment from your labours.
      Are there no younger men among the Achaeans who could go about to
      rouse the princes? There is no tiring you.”

      And Nestor knight of Gerene made answer, “My son, all that you
      have said is true. I have good sons, and also much people who
      might call the chieftains, but the Achaeans are in the gravest
      danger; life and death are balanced as it were on the edge of a
      razor. Go then, for you are younger than I, and of your courtesy
      rouse Ajax and the fleet son of Phyleus.”

      Diomed threw the skin of a great tawny lion about his shoulders—a
      skin that reached his feet—and grasped his spear. When he had
      roused the heroes, he brought them back with him; they then went
      the round of those who were on guard, and found the captains not
      sleeping at their posts but wakeful and sitting with their arms
      about them. As sheep dogs that watch their flocks when they are
      yarded, and hear a wild beast coming through the mountain forest
      towards them—forthwith there is a hue and cry of dogs and men,
      and slumber is broken—even so was sleep chased from the eyes of
      the Achaeans as they kept the watches of the wicked night, for
      they turned constantly towards the plain whenever they heard any
      stir among the Trojans. The old man was glad and bade them be of
      good cheer. “Watch on, my children,” said he, “and let not sleep
      get hold upon you, lest our enemies triumph over us.”

      With this he passed the trench, and with him the other chiefs of
      the Achaeans who had been called to the council. Meriones and the
      brave son of Nestor went also, for the princes bade them. When
      they were beyond the trench that was dug round the wall they held
      their meeting on the open ground where there was a space clear of
      corpses, for it was here that when night fell Hector had turned
      back from his onslaught on the Argives. They sat down, therefore,
      and held debate with one another.

      Nestor spoke first. “My friends,” said he, “is there any man bold
      enough to venture among the Trojans, and cut off some straggler,
      or bring us news of what the enemy mean to do whether they will
      stay here by the ships away from the city, or whether, now that
      they have worsted the Achaeans, they will retire within their
      walls. If he could learn all this and come back safely here, his
      fame would be high as heaven in the mouths of all men, and he
      would be rewarded richly; for the chiefs from all our ships would
      each of them give him a black ewe with her lamb—which is a
      present of surpassing value—and he would be asked as a guest to
      all feasts and clan-gatherings.”

      They all held their peace, but Diomed of the loud war-cry spoke
      saying, “Nestor, gladly will I visit the host of the Trojans over
      against us, but if another will go with me I shall do so in
      greater confidence and comfort. When two men are together, one of
      them may see some opportunity which the other has not caught
      sight of; if a man is alone he is less full of resource, and his
      wit is weaker.”

      On this several offered to go with Diomed. The two Ajaxes,
      servants of Mars, Meriones, and the son of Nestor all wanted to
      go, so did Menelaus son of Atreus; Ulysses also wished to go
      among the host of the Trojans, for he was ever full of daring,
      and thereon Agamemnon king of men spoke thus: “Diomed,” said he,
      “son of Tydeus, man after my own heart, choose your comrade for
      yourself—take the best man of those that have offered, for many
      would now go with you. Do not through delicacy reject the better
      man, and take the worst out of respect for his lineage, because
      he is of more royal blood.”

      He said this because he feared for Menelaus. Diomed answered, “If
      you bid me take the man of my own choice, how in that case can I
      fail to think of Ulysses, than whom there is no man more eager to
      face all kinds of danger—and Pallas Minerva loves him well? If he
      were to go with me we should pass safely through fire itself, for
      he is quick to see and understand.”

      “Son of Tydeus,” replied Ulysses, “say neither good nor ill about
      me, for you are among Argives who know me well. Let us be going,
      for the night wanes and dawn is at hand. The stars have gone
      forward, two-thirds of the night are already spent, and the third
      is alone left us.”

      They then put on their armour. Brave Thrasymedes provided the son
      of Tydeus with a sword and a shield (for he had left his own at
      his ship) and on his head he set a helmet of bull’s hide without
      either peak or crest; it is called a skull-cap and is a common
      headgear. Meriones found a bow and quiver for Ulysses, and on his
      head he set a leathern helmet that was lined with a strong
      plaiting of leathern thongs, while on the outside it was thickly
      studded with boar’s teeth, well and skilfully set into it; next
      the head there was an inner lining of felt. This helmet had been
      stolen by Autolycus out of Eleon when he broke into the house of
      Amyntor son of Ormenus. He gave it to Amphidamas of Cythera to
      take to Scandea, and Amphidamas gave it as a guest-gift to Molus,
      who gave it to his son Meriones; and now it was set upon the head
      of Ulysses.

      When the pair had armed, they set out, and left the other
      chieftains behind them. Pallas Minerva sent them a heron by the
      wayside upon their right hands; they could not see it for the
      darkness, but they heard its cry. Ulysses was glad when he heard
      it and prayed to Minerva: “Hear me,” he cried, “daughter of
      aegis-bearing Jove, you who spy out all my ways and who are with
      me in all my hardships; befriend me in this mine hour, and grant
      that we may return to the ships covered with glory after having
      achieved some mighty exploit that shall bring sorrow to the
      Trojans.”

      Then Diomed of the loud war-cry also prayed: “Hear me too,” said
      he, “daughter of Jove, unweariable; be with me even as you were
      with my noble father Tydeus when he went to Thebes as envoy sent
      by the Achaeans. He left the Achaeans by the banks of the river
      Aesopus, and went to the city bearing a message of peace to the
      Cadmeians; on his return thence, with your help, goddess, he did
      great deeds of daring, for you were his ready helper. Even so
      guide me and guard me now, and in return I will offer you in
      sacrifice a broad-browed heifer of a year old, unbroken, and
      never yet brought by man under the yoke. I will gild her horns
      and will offer her up to you in sacrifice.”

      Thus they prayed, and Pallas Minerva heard their prayer. When
      they had done praying to the daughter of great Jove, they went
      their way like two lions prowling by night amid the armour and
      blood-stained bodies of them that had fallen.

      Neither again did Hector let the Trojans sleep; for he too called
      the princes and councillors of the Trojans that he might set his
      counsel before them. “Is there one,” said he, “who for a great
      reward will do me the service of which I will tell you? He shall
      be well paid if he will. I will give him a chariot and a couple
      of horses, the fleetest that can be found at the ships of the
      Achaeans, if he will dare this thing; and he will win infinite
      honour to boot; he must go to the ships and find out whether they
      are still guarded as heretofore, or whether now that we have
      beaten them the Achaeans design to fly, and through sheer
      exhaustion are neglecting to keep their watches.”

      They all held their peace; but there was among the Trojans a
      certain man named Dolon, son of Eumedes, the famous herald—a man
      rich in gold and bronze. He was ill-favoured, but a good runner,
      and was an only son among five sisters. He it was that now
      addressed the Trojans. “I, Hector,” said he, “Will to the ships
      and will exploit them. But first hold up your sceptre and swear
      that you will give me the chariot, bedight with bronze, and the
      horses that now carry the noble son of Peleus. I will make you a
      good scout, and will not fail you. I will go through the host
      from one end to the other till I come to the ship of Agamemnon,
      where I take it the princes of the Achaeans are now consulting
      whether they shall fight or fly.”

      When he had done speaking Hector held up his sceptre, and swore
      him his oath saying, “May Jove the thundering husband of Juno
      bear witness that no other Trojan but yourself shall mount those
      steeds, and that you shall have your will with them for ever.”

      The oath he swore was bootless, but it made Dolon more keen on
      going. He hung his bow over his shoulder, and as an overall he
      wore the skin of a grey wolf, while on his head he set a cap of
      ferret skin. Then he took a pointed javelin, and left the camp
      for the ships, but he was not to return with any news for Hector.
      When he had left the horses and the troops behind him, he made
      all speed on his way, but Ulysses perceived his coming and said
      to Diomed, “Diomed, here is some one from the camp; I am not sure
      whether he is a spy, or whether it is some thief who would
      plunder the bodies of the dead; let him get a little past us, we
      can then spring upon him and take him. If, however, he is too
      quick for us, go after him with your spear and hem him in towards
      the ships away from the Trojan camp, to prevent his getting back
      to the town.”

      With this they turned out of their way and lay down among the
      corpses. Dolon suspected nothing and soon passed them, but when
      he had got about as far as the distance by which a mule-plowed
      furrow exceeds one that has been ploughed by oxen (for mules can
      plow fallow land quicker than oxen) they ran after him, and when
      he heard their footsteps he stood still, for he made sure they
      were friends from the Trojan camp come by Hector’s orders to bid
      him return; when, however, they were only a spear’s cast, or
      less, away from him, he saw that they were enemies and ran as
      fast as his legs could take him. The others gave chase at once,
      and as a couple of well-trained hounds press forward after a doe
      or hare that runs screaming in front of them, even so did the son
      of Tydeus and Ulysses pursue Dolon and cut him off from his own
      people. But when he had fled so far towards the ships that he
      would soon have fallen in with the outposts, Minerva infused
      fresh strength into the son of Tydeus for fear some other of the
      Achaeans might have the glory of being first to hit him, and he
      might himself be only second; he therefore sprang forward with
      his spear and said, “Stand, or I shall throw my spear, and in
      that case I shall soon make an end of you.”

      He threw as he spoke, but missed his aim on purpose. The dart
      flew over the man’s right shoulder, and then stuck in the ground.
      He stood stock still, trembling and in great fear; his teeth
      chattered, and he turned pale with fear. The two came breathless
      up to him and seized his hands, whereon he began to weep and
      said, “Take me alive; I will ransom myself; we have great store
      of gold, bronze, and wrought iron, and from this my father will
      satisfy you with a very large ransom, should he hear of my being
      alive at the ships of the Achaeans.”

      “Fear not,” replied Ulysses, “let no thought of death be in your
      mind; but tell me, and tell me true, why are you thus going about
      alone in the dead of night away from your camp and towards the
      ships, while other men are sleeping? Is it to plunder the bodies
      of the slain, or did Hector send you to spy out what was going on
      at the ships? Or did you come here of your own mere notion?”

      Dolon answered, his limbs trembling beneath him: “Hector, with
      his vain flattering promises, lured me from my better judgement.
      He said he would give me the horses of the noble son of Peleus
      and his bronze-bedizened chariot; he bade me go through the
      darkness of the flying night, get close to the enemy, and find
      out whether the ships are still guarded as heretofore, or
      whether, now that we have beaten them, the Achaeans design to
      fly, and through sheer exhaustion are neglecting to keep their
      watches.”

      Ulysses smiled at him and answered, “You had indeed set your
      heart upon a great reward, but the horses of the descendant of
      Aeacus are hardly to be kept in hand or driven by any other
      mortal man than Achilles himself, whose mother was an immortal.
      But tell me, and tell me true, where did you leave Hector when
      you started? Where lies his armour and his horses? How, too, are
      the watches and sleeping-ground of the Trojans ordered? What are
      their plans? Will they stay here by the ships and away from the
      city, or now that they have worsted the Achaeans, will they
      retire within their walls?”

      And Dolon answered, “I will tell you truly all. Hector and the
      other councillors are now holding conference by the monument of
      great Ilus, away from the general tumult; as for the guards about
      which you ask me, there is no chosen watch to keep guard over the
      host. The Trojans have their watchfires, for they are bound to
      have them; they, therefore, are awake and keep each other to
      their duty as sentinels; but the allies who have come from other
      places are asleep and leave it to the Trojans to keep guard, for
      their wives and children are not here.”

      Ulysses then said, “Now tell me; are they sleeping among the
      Trojan troops, or do they lie apart? Explain this that I may
      understand it.”

      “I will tell you truly all,” replied Dolon. “To the seaward lie
      the Carians, the Paeonian bowmen, the Leleges, the Cauconians,
      and the noble Pelasgi. The Lycians and proud Mysians, with the
      Phrygians and Meonians, have their place on the side towards
      Thymbra; but why ask about all this? If you want to find your way
      into the host of the Trojans, there are the Thracians, who have
      lately come here and lie apart from the others at the far end of
      the camp; and they have Rhesus son of Eioneus for their king. His
      horses are the finest and strongest that I have ever seen, they
      are whiter than snow and fleeter than any wind that blows. His
      chariot is bedight with silver and gold, and he has brought his
      marvellous golden armour, of the rarest workmanship—too splendid
      for any mortal man to carry, and meet only for the gods. Now,
      therefore, take me to the ships or bind me securely here, until
      you come back and have proved my words whether they be false or
      true.”

      Diomed looked sternly at him and answered, “Think not, Dolon, for
      all the good information you have given us, that you shall escape
      now you are in our hands, for if we ransom you or let you go, you
      will come some second time to the ships of the Achaeans either as
      a spy or as an open enemy, but if I kill you and an end of you,
      you will give no more trouble.”

      On this Dolon would have caught him by the beard to beseech him
      further, but Diomed struck him in the middle of his neck with his
      sword and cut through both sinews so that his head fell rolling
      in the dust while he was yet speaking. They took the ferret skin
      cap from his head, and also the wolf-skin, the bow, and his long
      spear. Ulysses hung them up aloft in honour of Minerva the
      goddess of plunder, and prayed saying, “Accept these, goddess,
      for we give them to you in preference to all the gods in Olympus:
      therefore speed us still further towards the horses and
      sleeping-ground of the Thracians.”

      With these words he took the spoils and set them upon a tamarisk
      tree, and they marked the place by pulling up reeds and gathering
      boughs of tamarisk that they might not miss it as they came back
      through the flying hours of darkness. The two then went onwards
      amid the fallen armour and the blood, and came presently to the
      company of Thracian soldiers, who were sleeping, tired out with
      their day’s toil; their goodly armour was lying on the ground
      beside them all orderly in three rows, and each man had his yoke
      of horses beside him. Rhesus was sleeping in the middle, and hard
      by him his horses were made fast to the topmost rim of his
      chariot. Ulysses from some way off saw him and said, “This,
      Diomed, is the man, and these are the horses about which Dolon
      whom we killed told us. Do your very utmost; dally not about your
      armour, but loose the horses at once—or else kill the men
      yourself, while I see to the horses.”

      Thereon Minerva put courage into the heart of Diomed, and he
      smote them right and left. They made a hideous groaning as they
      were being hacked about, and the earth was red with their blood.
      As a lion springs furiously upon a flock of sheep or goats when
      he finds them without their shepherd, so did the son of Tydeus
      set upon the Thracian soldiers till he had killed twelve. As he
      killed them Ulysses came and drew them aside by their feet one by
      one, that the horses might go forward freely without being
      frightened as they passed over the dead bodies, for they were not
      yet used to them. When the son of Tydeus came to the king, he
      killed him too (which made thirteen), as he was breathing hard,
      for by the counsel of Minerva an evil dream, the seed of Oeneus,
      hovered that night over his head. Meanwhile Ulysses untied the
      horses, made them fast one to another and drove them off,
      striking them with his bow, for he had forgotten to take the whip
      from the chariot. Then he whistled as a sign to Diomed.

      But Diomed stayed where he was, thinking what other daring deed
      he might accomplish. He was doubting whether to take the chariot
      in which the king’s armour was lying, and draw it out by the
      pole, or to lift the armour out and carry it off; or whether
      again, he should not kill some more Thracians. While he was thus
      hesitating Minerva came up to him and said, “Get back, Diomed, to
      the ships or you may be driven thither, should some other god
      rouse the Trojans.”

      Diomed knew that it was the goddess, and at once sprang upon the
      horses. Ulysses beat them with his bow and they flew onward to
      the ships of the Achaeans.

      But Apollo kept no blind look-out when he saw Minerva with the
      son of Tydeus. He was angry with her, and coming to the host of
      the Trojans he roused Hippocoon, a counsellor of the Thracians
      and a noble kinsman of Rhesus. He started up out of his sleep and
      saw that the horses were no longer in their place, and that the
      men were gasping in their death-agony; on this he groaned aloud,
      and called upon his friend by name. Then the whole Trojan camp
      was in an uproar as the people kept hurrying together, and they
      marvelled at the deeds of the heroes who had now got away towards
      the ships.

      When they reached the place where they had killed Hector’s scout,
      Ulysses stayed his horses, and the son of Tydeus, leaping to the
      ground, placed the blood-stained spoils in the hands of Ulysses
      and remounted: then he lashed the horses onwards, and they flew
      forward nothing loth towards the ships as though of their own
      free will. Nestor was first to hear the tramp of their feet. “My
      friends,” said he, “princes and counsellors of the Argives, shall
      I guess right or wrong?—but I must say what I think: there is a
      sound in my ears as of the tramp of horses. I hope it may be
      Diomed and Ulysses driving in horses from the Trojans, but I much
      fear that the bravest of the Argives may have come to some harm
      at their hands.”

      He had hardly done speaking when the two men came in and
      dismounted, whereon the others shook hands right gladly with them
      and congratulated them. Nestor knight of Gerene was first to
      question them. “Tell me,” said he, “renowned Ulysses, how did you
      two come by these horses? Did you steal in among the Trojan
      forces, or did some god meet you and give them to you? They are
      like sunbeams. I am well conversant with the Trojans, for old
      warrior though I am I never hold back by the ships, but I never
      yet saw or heard of such horses as these are. Surely some god
      must have met you and given them to you, for you are both of you
      dear to Jove, and to Jove’s daughter Minerva.”

      And Ulysses answered, “Nestor son of Neleus, honour to the
      Achaean name, heaven, if it so will, can give us even better
      horses than these, for the gods are far mightier than we are.
      These horses, however, about which you ask me, are freshly come
      from Thrace. Diomed killed their king with the twelve bravest of
      his companions. Hard by the ships we took a thirteenth man—a
      scout whom Hector and the other Trojans had sent as a spy upon
      our ships.”

      He laughed as he spoke and drove the horses over the ditch, while
      the other Achaeans followed him gladly. When they reached the
      strongly built quarters of the son of Tydeus, they tied the
      horses with thongs of leather to the manger, where the steeds of
      Diomed stood eating their sweet corn, but Ulysses hung the
      blood-stained spoils of Dolon at the stern of his ship, that they
      might prepare a sacred offering to Minerva. As for themselves,
      they went into the sea and washed the sweat from their bodies,
      and from their necks and thighs. When the sea-water had taken all
      the sweat from off them, and had refreshed them, they went into
      the baths and washed themselves. After they had so done and had
      anointed themselves with oil, they sat down to table, and drawing
      from a full mixing-bowl, made a drink-offering of wine to
      Minerva.


1  ἄλλοι μὲν παρὰ νηυσὶν ἀριστῆες Παναχαιῶν
2  εὗδον παννύχιοι μαλακῷ δεδμημένοι ὕπνῳ·
3  ἀλλʼ οὐκ Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν
4  ὕπνος ἔχε γλυκερὸς πολλὰ φρεσὶν ὁρμαίνοντα.
5  ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἀστράπτῃ πόσις Ἥρης ἠϋκόμοιο
6  τεύχων ἢ πολὺν ὄμβρον ἀθέσφατον ἠὲ χάλαζαν
7  ἢ νιφετόν, ὅτε πέρ τε χιὼν ἐπάλυνεν ἀρούρας,
8  ἠέ ποθι πτολέμοιο μέγα στόμα πευκεδανοῖο,
9  ὣς πυκίνʼ ἐν στήθεσσιν ἀνεστενάχιζʼ Ἀγαμέμνων
10  νειόθεν ἐκ κραδίης, τρομέοντο δέ οἱ φρένες ἐντός.
11  ἤτοι ὅτʼ ἐς πεδίον τὸ Τρωϊκὸν ἀθρήσειε,
12  θαύμαζεν πυρὰ πολλὰ τὰ καίετο Ἰλιόθι πρὸ
13  αὐλῶν συρίγγων τʼ ἐνοπὴν ὅμαδόν τʼ ἀνθρώπων.
14  αὐτὰρ ὅτʼ ἐς νῆάς τε ἴδοι καὶ λαὸν Ἀχαιῶν,
15  πολλὰς ἐκ κεφαλῆς προθελύμνους ἕλκετο χαίτας
16  ὑψόθʼ ἐόντι Διί, μέγα δʼ ἔστενε κυδάλιμον κῆρ.
17  ἥδε δέ οἱ κατὰ θυμὸν ἀρίστη φαίνετο βουλὴ
18  Νέστορʼ ἔπι πρῶτον Νηλήϊον ἐλθέμεν ἀνδρῶν,
19  εἴ τινά οἱ σὺν μῆτιν ἀμύμονα τεκτήναιτο,
20  ἥ τις ἀλεξίκακος πᾶσιν Δαναοῖσι γένοιτο.
21  ὀρθωθεὶς δʼ ἔνδυνε περὶ στήθεσσι χιτῶνα,
22  ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,
23  ἀμφὶ δʼ ἔπειτα δαφοινὸν ἑέσσατο δέρμα λέοντος
24  αἴθωνος μεγάλοιο ποδηνεκές, εἵλετο δʼ ἔγχος.
25  ὣς δʼ αὔτως Μενέλαον ἔχε τρόμος· οὐδὲ γὰρ αὐτῷ
26  ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἐφίζανε· μή τι πάθοιεν
27  Ἀργεῖοι, τοὶ δὴ ἕθεν εἵνεκα πουλὺν ἐφʼ ὑγρὴν
28  ἤλυθον ἐς Τροίην πόλεμον θρασὺν ὁρμαίνοντες.
29  παρδαλέῃ μὲν πρῶτα μετάφρενον εὐρὺ κάλυψε
30  ποικίλῃ, αὐτὰρ ἐπὶ στεφάνην κεφαλῆφιν ἀείρας
31  θήκατο χαλκείην, δόρυ δʼ εἵλετο χειρὶ παχείῃ.
32  βῆ δʼ ἴμεν ἀνστήσων ὃν ἀδελφεόν, ὃς μέγα πάντων
33  Ἀργείων ἤνασσε, θεὸς δʼ ὣς τίετο δήμῳ.
34  τὸν δʼ εὗρʼ ἀμφʼ ὤμοισι τιθήμενον ἔντεα καλὰ
35  νηῒ πάρα πρύμνῃ· τῷ δʼ ἀσπάσιος γένετʼ ἐλθών.
36  τὸν πρότερος προσέειπε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος·
37  τίφθʼ οὕτως ἠθεῖε κορύσσεαι; ἦ τινʼ ἑταίρων
38  ὀτρυνέεις Τρώεσσιν ἐπίσκοπον; ἀλλὰ μάλʼ αἰνῶς
39  δείδω μὴ οὔ τίς τοι ὑπόσχηται τόδε ἔργον
40  ἄνδρας δυσμενέας σκοπιαζέμεν οἶος ἐπελθὼν
41  νύκτα διʼ ἀμβροσίην· μάλα τις θρασυκάρδιος ἔσται.
42  τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη κρείων Ἀγαμέμνων·
43  χρεὼ βουλῆς ἐμὲ καὶ σὲ διοτρεφὲς ὦ Μενέλαε
44  κερδαλέης, ἥ τίς κεν ἐρύσσεται ἠδὲ σαώσει
45  Ἀργείους καὶ νῆας, ἐπεὶ Διὸς ἐτράπετο φρήν.
46  Ἑκτορέοις ἄρα μᾶλλον ἐπὶ φρένα θῆχʼ ἱεροῖσιν·
47  οὐ γάρ πω ἰδόμην, οὐδʼ ἔκλυον αὐδήσαντος
48  ἄνδρʼ ἕνα τοσσάδε μέρμερʼ ἐπʼ ἤματι μητίσασθαι,
49  ὅσσʼ Ἕκτωρ ἔρρεξε Διῒ φίλος υἷας Ἀχαιῶν
50  αὔτως, οὔτε θεᾶς υἱὸς φίλος οὔτε θεοῖο.
51  ἔργα δʼ ἔρεξʼ ὅσα φημὶ μελησέμεν Ἀργείοισι
52  δηθά τε καὶ δολιχόν· τόσα γὰρ κακὰ μήσατʼ Ἀχαιούς.
53  ἀλλʼ ἴθι νῦν Αἴαντα καὶ Ἰδομενῆα κάλεσσον
54  ῥίμφα θέων παρὰ νῆας· ἐγὼ δʼ ἐπὶ Νέστορα δῖον
55  εἶμι, καὶ ὀτρυνέω ἀνστήμεναι, αἴ κʼ ἐθέλῃσιν
56  ἐλθεῖν ἐς φυλάκων ἱερὸν τέλος ἠδʼ ἐπιτεῖλαι.
57  κείνῳ γάρ κε μάλιστα πιθοίατο· τοῖο γὰρ υἱὸς
58  σημαίνει φυλάκεσσι καὶ Ἰδομενῆος ὀπάων
59  Μηριόνης· τοῖσιν γὰρ ἐπετράπομέν γε μάλιστα.
60  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος·
61  πῶς γάρ μοι μύθῳ ἐπιτέλλεαι ἠδὲ κελεύεις;
62  αὖθι μένω μετὰ τοῖσι δεδεγμένος εἰς ὅ κεν ἔλθῃς,
63  ἦε θέω μετὰ σʼ αὖτις, ἐπὴν εὖ τοῖς ἐπιτείλω;
64  τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων,
65  αὖθι μένειν, μή πως ἀβροτάξομεν ἀλλήλοιιν
66  ἐρχομένω· πολλαὶ γὰρ ἀνὰ στρατόν εἰσι κέλευθοι.
67  φθέγγεο δʼ ᾗ κεν ἴῃσθα καὶ ἐγρήγορθαι ἄνωχθι
68  πατρόθεν ἐκ γενεῆς ὀνομάζων ἄνδρα ἕκαστον
69  πάντας κυδαίνων· μηδὲ μεγαλίζεο θυμῷ,
70  ἀλλὰ καὶ αὐτοί περ πονεώμεθα· ὧδέ που ἄμμι
71  Ζεὺς ἐπὶ γιγνομένοισιν ἵει κακότητα βαρεῖαν.
72  ὣς εἰπὼν ἀπέπεμπεν ἀδελφεὸν εὖ ἐπιτείλας·
73  αὐτὰρ ὃ βῆ ῥʼ ἰέναι μετὰ Νέστορα ποιμένα λαῶν·
74  τὸν δʼ εὗρεν παρά τε κλισίῃ καὶ νηῒ μελαίνῃ
75  εὐνῇ ἔνι μαλακῇ· παρὰ δʼ ἔντεα ποικίλʼ ἔκειτο
76  ἀσπὶς καὶ δύο δοῦρε φαεινή τε τρυφάλεια.
77  πὰρ δὲ ζωστὴρ κεῖτο παναίολος, ᾧ ῥʼ ὁ γεραιὸς
78  ζώννυθʼ ὅτʼ ἐς πόλεμον φθισήνορα θωρήσσοιτο
79  λαὸν ἄγων, ἐπεὶ οὐ μὲν ἐπέτρεπε γήραϊ λυγρῷ.
80  ὀρθωθεὶς δʼ ἄρʼ ἐπʼ ἀγκῶνος κεφαλὴν ἐπαείρας
81  Ἀτρεΐδην προσέειπε καὶ ἐξερεείνετο μύθῳ·
82  τίς δʼ οὗτος κατὰ νῆας ἀνὰ στρατὸν ἔρχεαι οἶος
83  νύκτα διʼ ὀρφναίην, ὅτε θʼ εὕδουσι βροτοὶ ἄλλοι,
84  ἠέ τινʼ οὐρήων διζήμενος, ἤ τινʼ ἑταίρων;
85  φθέγγεο, μηδʼ ἀκέων ἐπʼ ἔμʼ ἔρχεο· τίπτε δέ σε χρεώ;
86  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
87  ὦ Νέστορ Νηληϊάδη μέγα κῦδος Ἀχαιῶν
88  γνώσεαι Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα, τὸν περὶ πάντων
89  Ζεὺς ἐνέηκε πόνοισι διαμπερὲς εἰς ὅ κʼ ἀϋτμὴ
90  ἐν στήθεσσι μένῃ καί μοι φίλα γούνατʼ ὀρώρῃ.
91  πλάζομαι ὧδʼ ἐπεὶ οὔ μοι ἐπʼ ὄμμασι νήδυμος ὕπνος
92  ἱζάνει, ἀλλὰ μέλει πόλεμος καὶ κήδεʼ Ἀχαιῶν.
93  αἰνῶς γὰρ Δαναῶν περιδείδια, οὐδέ μοι ἦτορ
94  ἔμπεδον, ἀλλʼ ἀλαλύκτημαι, κραδίη δέ μοι ἔξω
95  στηθέων ἐκθρῴσκει, τρομέει δʼ ὑπὸ φαίδιμα γυῖα.
96  ἀλλʼ εἴ τι δραίνεις, ἐπεὶ οὐδὲ σέ γʼ ὕπνος ἱκάνει,
97  δεῦρʼ ἐς τοὺς φύλακας καταβήομεν, ὄφρα ἴδωμεν
98  μὴ τοὶ μὲν καμάτῳ ἀδηκότες ἠδὲ καὶ ὕπνῳ
99  κοιμήσωνται, ἀτὰρ φυλακῆς ἐπὶ πάγχυ λάθωνται.
100  δυσμενέες δʼ ἄνδρες σχεδὸν εἵαται· οὐδέ τι ἴδμεν
101  μή πως καὶ διὰ νύκτα μενοινήσωσι μάχεσθαι.
102  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
103  Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον
104  οὔ θην Ἕκτορι πάντα νοήματα μητίετα Ζεὺς
105  ἐκτελέει, ὅσα πού νυν ἐέλπεται· ἀλλά μιν οἴω
106  κήδεσι μοχθήσειν καὶ πλείοσιν, εἴ κεν Ἀχιλλεὺς
107  ἐκ χόλου ἀργαλέοιο μεταστρέψῃ φίλον ἦτορ.
108  σοὶ δὲ μάλʼ ἕψομʼ ἐγώ· ποτὶ δʼ αὖ καὶ ἐγείρομεν ἄλλους
109  ἠμὲν Τυδεΐδην δουρὶ κλυτὸν ἠδʼ Ὀδυσῆα
110  ἠδʼ Αἴαντα ταχὺν καὶ Φυλέος ἄλκιμον υἱόν.
111  ἀλλʼ εἴ τις καὶ τούσδε μετοιχόμενος καλέσειεν
112  ἀντίθεόν τʼ Αἴαντα καὶ Ἰδομενῆα ἄνακτα·
113  τῶν γὰρ νῆες ἔασιν ἑκαστάτω, οὐδὲ μάλʼ ἐγγύς.
114  ἀλλὰ φίλον περ ἐόντα καὶ αἰδοῖον Μενέλαον
115  νεικέσω, εἴ πέρ μοι νεμεσήσεαι, οὐδʼ ἐπικεύσω
116  ὡς εὕδει, σοὶ δʼ οἴῳ ἐπέτρεψεν πονέεσθαι.
117  νῦν ὄφελεν κατὰ πάντας ἀριστῆας πονέεσθαι
118  λισσόμενος· χρειὼ γὰρ ἱκάνεται οὐκέτʼ ἀνεκτός.
119  τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
120  ὦ γέρον ἄλλοτε μέν σε καὶ αἰτιάασθαι ἄνωγα·
121  πολλάκι γὰρ μεθιεῖ τε καὶ οὐκ ἐθέλει πονέεσθαι
122  οὔτʼ ὄκνῳ εἴκων οὔτʼ ἀφραδίῃσι νόοιο,
123  ἀλλʼ ἐμέ τʼ εἰσορόων καὶ ἐμὴν ποτιδέγμενος ὁρμήν.
124  νῦν δʼ ἐμέο πρότερος μάλʼ ἐπέγρετο καί μοι ἐπέστη·
125  τὸν μὲν ἐγὼ προέηκα καλήμεναι οὓς σὺ μεταλλᾷς.
126  ἀλλʼ ἴομεν· κείνους δὲ κιχησόμεθα πρὸ πυλάων
127  ἐν φυλάκεσσʼ, ἵνα γάρ σφιν ἐπέφραδον ἠγερέθεσθαι.
128  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
129  οὕτως οὔ τίς οἱ νεμεσήσεται οὐδʼ ἀπιθήσει
130  Ἀργείων, ὅτε κέν τινʼ ἐποτρύνῃ καὶ ἀνώγῃ.
131  ὣς εἰπὼν ἔνδυνε περὶ στήθεσσι χιτῶνα,
132  ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,
133  ἀμφὶ δʼ ἄρα χλαῖναν περονήσατο φοινικόεσσαν
134  διπλῆν ἐκταδίην, οὔλη δʼ ἐπενήνοθε λάχνη.
135  εἵλετο δʼ ἄλκιμον ἔγχος ἀκαχμένον ὀξέϊ χαλκῷ,
136  βῆ δʼ ἰέναι κατὰ νῆας Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων.
137  πρῶτον ἔπειτʼ Ὀδυσῆα Διὶ μῆτιν ἀτάλαντον
138  ἐξ ὕπνου ἀνέγειρε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ
139  φθεγξάμενος· τὸν δʼ αἶψα περὶ φρένας ἤλυθʼ ἰωή,
140  ἐκ δʼ ἦλθε κλισίης καί σφεας πρὸς μῦθον ἔειπε·
141  τίφθʼ οὕτω κατὰ νῆας ἀνὰ στρατὸν οἶοι ἀλᾶσθε
142  νύκτα διʼ ἀμβροσίην, ὅ τι δὴ χρειὼ τόσον ἵκει;
143  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
144  διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ
145  μὴ νεμέσα· τοῖον γὰρ ἄχος βεβίηκεν Ἀχαιούς.
146  ἀλλʼ ἕπεʼ, ὄφρα καὶ ἄλλον ἐγείρομεν ὅν τʼ ἐπέοικε
147  βουλὰς βουλεύειν, ἢ φευγέμεν ἠὲ μάχεσθαι.
148  ὣς φάθʼ, ὃ δὲ κλισίην δὲ κιὼν πολύμητις Ὀδυσσεὺς
149  ποικίλον ἀμφʼ ὤμοισι σάκος θέτο, βῆ δὲ μετʼ αὐτούς.
150  βὰν δʼ ἐπὶ Τυδεΐδην Διομήδεα· τὸν δὲ κίχανον
151  ἐκτὸς ἀπὸ κλισίης σὺν τεύχεσιν· ἀμφὶ δʼ ἑταῖροι
152  εὗδον, ὑπὸ κρασὶν δʼ ἔχον ἀσπίδας· ἔγχεα δέ σφιν
153  ὄρθʼ ἐπὶ σαυρωτῆρος ἐλήλατο, τῆλε δὲ χαλκὸς
154  λάμφʼ ὥς τε στεροπὴ πατρὸς Διός· αὐτὰρ ὅ γʼ ἥρως
155  εὗδʼ, ὑπὸ δʼ ἔστρωτο ῥινὸν βοὸς ἀγραύλοιο,
156  αὐτὰρ ὑπὸ κράτεσφι τάπης τετάνυστο φαεινός.
157  τὸν παρστὰς ἀνέγειρε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,
158  λὰξ ποδὶ κινήσας, ὄτρυνέ τε νείκεσέ τʼ ἄντην·
159  ἔγρεο Τυδέος υἱέ· τί πάννυχον ὕπνον ἀωτεῖς;
160  οὐκ ἀΐεις ὡς Τρῶες ἐπὶ θρωσμῷ πεδίοιο
161  εἵαται ἄγχι νεῶν, ὀλίγος δʼ ἔτι χῶρος ἐρύκει;
162  ὣς φάθʼ, ὃ δʼ ἐξ ὕπνοιο μάλα κραιπνῶς ἀνόρουσε,
163  καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
164  σχέτλιός ἐσσι γεραιέ· σὺ μὲν πόνου οὔ ποτε λήγεις.
165  οὔ νυ καὶ ἄλλοι ἔασι νεώτεροι υἷες Ἀχαιῶν
166  οἵ κεν ἔπειτα ἕκαστον ἐγείρειαν βασιλήων
167  πάντῃ ἐποιχόμενοι; σὺ δʼ ἀμήχανός ἐσσι γεραιέ.
168  τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
169  ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα φίλος κατὰ μοῖραν ἔειπες.
170  εἰσὶν μέν μοι παῖδες ἀμύμονες, εἰσὶ δὲ λαοὶ
171  καὶ πολέες, τῶν κέν τις ἐποιχόμενος καλέσειεν·
172  ἀλλὰ μάλα μεγάλη χρειὼ βεβίηκεν Ἀχαιούς.
173  νῦν γὰρ δὴ πάντεσσιν ἐπὶ ξυροῦ ἵσταται ἀκμῆς
174  ἢ μάλα λυγρὸς ὄλεθρος Ἀχαιοῖς ἠὲ βιῶναι.
175  ἀλλʼ ἴθι νῦν Αἴαντα ταχὺν καὶ Φυλέος υἱὸν
176  ἄνστησον· σὺ γάρ ἐσσι νεώτερος· εἴ μʼ ἐλεαίρεις.
177  ὣς φάθʼ, ὃ δʼ ἀμφʼ ὤμοισιν ἑέσσατο δέρμα λέοντος
178  αἴθωνος μεγάλοιο ποδηνεκές, εἵλετο δʼ ἔγχος.
179  βῆ δʼ ἰέναι, τοὺς δʼ ἔνθεν ἀναστήσας ἄγεν ἥρως.
180  οἳ δʼ ὅτε δὴ φυλάκεσσιν ἐν ἀγρομένοισιν ἔμιχθεν,
181  οὐδὲ μὲν εὕδοντας φυλάκων ἡγήτορας εὗρον,
182  ἀλλʼ ἐγρηγορτὶ σὺν τεύχεσιν εἵατο πάντες.
183  ὡς δὲ κύνες περὶ μῆλα δυσωρήσωνται ἐν αὐλῇ
184  θηρὸς ἀκούσαντες κρατερόφρονος, ὅς τε καθʼ ὕλην
185  ἔρχηται διʼ ὄρεσφι· πολὺς δʼ ὀρυμαγδὸς ἐπʼ αὐτῷ
186  ἀνδρῶν ἠδὲ κυνῶν, ἀπό τέ σφισιν ὕπνος ὄλωλεν·
187  ὣς τῶν νήδυμος ὕπνος ἀπὸ βλεφάροιιν ὀλώλει
188  νύκτα φυλασσομένοισι κακήν· πεδίον δὲ γὰρ αἰεὶ
189  τετράφαθʼ, ὁππότʼ ἐπὶ Τρώων ἀΐοιεν ἰόντων.
190  τοὺς δʼ ὃ γέρων γήθησεν ἰδὼν θάρσυνέ τε μύθῳ
191  καί σφεας φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
192  οὕτω νῦν φίλα τέκνα φυλάσσετε· μηδέ τινʼ ὕπνος
193  αἱρείτω, μὴ χάρμα γενώμεθα δυσμενέεσσιν.
194  ὣς εἰπὼν τάφροιο διέσσυτο· τοὶ δʼ ἅμʼ ἕποντο
195  Ἀργείων βασιλῆες ὅσοι κεκλήατο βουλήν.
196  τοῖς δʼ ἅμα Μηριόνης καὶ Νέστορος ἀγλαὸς υἱὸς
197  ἤϊσαν· αὐτοὶ γὰρ κάλεον συμμητιάασθαι.
198  τάφρον δʼ ἐκδιαβάντες ὀρυκτὴν ἑδριόωντο
199  ἐν καθαρῷ, ὅθι δὴ νεκύων διεφαίνετο χῶρος
200  πιπτόντων· ὅθεν αὖτις ἀπετράπετʼ ὄβριμος Ἕκτωρ
201  ὀλλὺς Ἀργείους, ὅτε δὴ περὶ νὺξ ἐκάλυψεν.
202  ἔνθα καθεζόμενοι ἔπεʼ ἀλλήλοισι πίφαυσκον·
203  τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
204  ὦ φίλοι οὐκ ἂν δή τις ἀνὴρ πεπίθοιθʼ ἑῷ αὐτοῦ
205  θυμῷ τολμήεντι μετὰ Τρῶας μεγαθύμους
206  ἐλθεῖν, εἴ τινά που δηΐων ἕλοι ἐσχατόωντα,
207  ἤ τινά που καὶ φῆμιν ἐνὶ Τρώεσσι πύθοιτο,
208  ἅσσά τε μητιόωσι μετὰ σφίσιν, ἢ μεμάασιν
209  αὖθι μένειν παρὰ νηυσὶν ἀπόπροθεν, ἦε πόλιν δὲ
210  ἂψ ἀναχωρήσουσιν, ἐπεὶ δαμάσαντό γʼ Ἀχαιούς.
211  ταῦτά κε πάντα πύθοιτο, καὶ ἂψ εἰς ἡμέας ἔλθοι
212  ἀσκηθής· μέγα κέν οἱ ὑπουράνιον κλέος εἴη
213  πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους, καί οἱ δόσις ἔσσεται ἐσθλή·
214  ὅσσοι γὰρ νήεσσιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι
215  τῶν πάντων οἱ ἕκαστος ὄϊν δώσουσι μέλαιναν
216  θῆλυν ὑπόρρηνον· τῇ μὲν κτέρας οὐδὲν ὁμοῖον,
217  αἰεὶ δʼ ἐν δαίτῃσι καὶ εἰλαπίνῃσι παρέσται.
218  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.
219  τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·
220  Νέστορ ἔμʼ ὀτρύνει κραδίη καὶ θυμὸς ἀγήνωρ
221  ἀνδρῶν δυσμενέων δῦναι στρατὸν ἐγγὺς ἐόντων
222  Τρώων· ἀλλʼ εἴ τίς μοι ἀνὴρ ἅμʼ ἕποιτο καὶ ἄλλος
223  μᾶλλον θαλπωρὴ καὶ θαρσαλεώτερον ἔσται.
224  σύν τε δύʼ ἐρχομένω καί τε πρὸ ὃ τοῦ ἐνόησεν
225  ὅππως κέρδος ἔῃ· μοῦνος δʼ εἴ πέρ τε νοήσῃ
226  ἀλλά τέ οἱ βράσσων τε νόος, λεπτὴ δέ τε μῆτις.
227  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἔθελον Διομήδεϊ πολλοὶ ἕπεσθαι.
228  ἠθελέτην Αἴαντε δύω θεράποντες Ἄρηος,
229  ἤθελε Μηριόνης, μάλα δʼ ἤθελε Νέστορος υἱός,
230  ἤθελε δʼ Ἀτρεΐδης δουρικλειτὸς Μενέλαος,
231  ἤθελε δʼ ὁ τλήμων Ὀδυσεὺς καταδῦναι ὅμιλον
232  Τρώων· αἰεὶ γάρ οἱ ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἐτόλμα.
233  τοῖσι δὲ καὶ μετέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
234  Τυδεΐδη Διόμηδες ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ
235  τὸν μὲν δὴ ἕταρόν γʼ αἱρήσεαι ὅν κʼ ἐθέλῃσθα,
236  φαινομένων τὸν ἄριστον, ἐπεὶ μεμάασί γε πολλοί.
237  μηδὲ σύ γʼ αἰδόμενος σῇσι φρεσὶ τὸν μὲν ἀρείω
238  καλλείπειν, σὺ δὲ χείρονʼ ὀπάσσεαι αἰδοῖ εἴκων
239  ἐς γενεὴν ὁρόων, μηδʼ εἰ βασιλεύτερός ἐστιν.
240  ὣς ἔφατʼ, ἔδεισεν δὲ περὶ ξανθῷ Μενελάῳ.
241  τοῖς δʼ αὖτις μετέειπε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·
242  εἰ μὲν δὴ ἕταρόν γε κελεύετέ μʼ αὐτὸν ἑλέσθαι,
243  πῶς ἂν ἔπειτʼ Ὀδυσῆος ἐγὼ θείοιο λαθοίμην,
244  οὗ πέρι μὲν πρόφρων κραδίη καὶ θυμὸς ἀγήνωρ
245  ἐν πάντεσσι πόνοισι, φιλεῖ δέ ἑ Παλλὰς Ἀθήνη.
246  τούτου γʼ ἑσπομένοιο καὶ ἐκ πυρὸς αἰθομένοιο
247  ἄμφω νοστήσαιμεν, ἐπεὶ περίοιδε νοῆσαι.
248  τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
249  Τυδεΐδη μήτʼ ἄρ με μάλʼ αἴνεε μήτέ τι νείκει·
250  εἰδόσι γάρ τοι ταῦτα μετʼ Ἀργείοις ἀγορεύεις.
251  ἀλλʼ ἴομεν· μάλα γὰρ νὺξ ἄνεται, ἐγγύθι δʼ ἠώς,
252  ἄστρα δὲ δὴ προβέβηκε, παροίχωκεν δὲ πλέων νὺξ
253  τῶν δύο μοιράων, τριτάτη δʼ ἔτι μοῖρα λέλειπται.
254  ὣς εἰπόνθʼ ὅπλοισιν ἔνι δεινοῖσιν ἐδύτην.
255  Τυδεΐδῃ μὲν δῶκε μενεπτόλεμος Θρασυμήδης
256  φάσγανον ἄμφηκες· τὸ δʼ ἑὸν παρὰ νηῒ λέλειπτο·
257  καὶ σάκος· ἀμφὶ δέ οἱ κυνέην κεφαλῆφιν ἔθηκε
258  ταυρείην, ἄφαλόν τε καὶ ἄλλοφον, ἥ τε καταῖτυξ
259  κέκληται, ῥύεται δὲ κάρη θαλερῶν αἰζηῶν.
260  Μηριόνης δʼ Ὀδυσῆϊ δίδου βιὸν ἠδὲ φαρέτρην
261  καὶ ξίφος, ἀμφὶ δέ οἱ κυνέην κεφαλῆφιν ἔθηκε
262  ῥινοῦ ποιητήν· πολέσιν δʼ ἔντοσθεν ἱμᾶσιν
263  ἐντέτατο στερεῶς· ἔκτοσθε δὲ λευκοὶ ὀδόντες
264  ἀργιόδοντος ὑὸς θαμέες ἔχον ἔνθα καὶ ἔνθα
265  εὖ καὶ ἐπισταμένως· μέσσῃ δʼ ἐνὶ πῖλος ἀρήρει.
266  τήν ῥά ποτʼ ἐξ Ἐλεῶνος Ἀμύντορος Ὀρμενίδαο
267  ἐξέλετʼ Αὐτόλυκος πυκινὸν δόμον ἀντιτορήσας,
268  Σκάνδειαν δʼ ἄρα δῶκε Κυθηρίῳ Ἀμφιδάμαντι·
269  Ἀμφιδάμας δὲ Μόλῳ δῶκε ξεινήϊον εἶναι,
270  αὐτὰρ ὃ Μηριόνῃ δῶκεν ᾧ παιδὶ φορῆναι·
271  δὴ τότʼ Ὀδυσσῆος πύκασεν κάρη ἀμφιτεθεῖσα.
272  τὼ δʼ ἐπεὶ οὖν ὅπλοισιν ἔνι δεινοῖσιν ἐδύτην,
273  βάν ῥʼ ἰέναι, λιπέτην δὲ κατʼ αὐτόθι πάντας ἀρίστους.
274  τοῖσι δὲ δεξιὸν ἧκεν ἐρῳδιὸν ἐγγὺς ὁδοῖο
275  Παλλὰς Ἀθηναίη· τοὶ δʼ οὐκ ἴδον ὀφθαλμοῖσι
276  νύκτα διʼ ὀρφναίην, ἀλλὰ κλάγξαντος ἄκουσαν.
277  χαῖρε δὲ τῷ ὄρνιθʼ Ὀδυσεύς, ἠρᾶτο δʼ Ἀθήνῃ·
278  κλῦθί μευ αἰγιόχοιο Διὸς τέκος, ἥ τέ μοι αἰεὶ
279  ἐν πάντεσσι πόνοισι παρίστασαι, οὐδέ σε λήθω
280  κινύμενος· νῦν αὖτε μάλιστά με φῖλαι Ἀθήνη,
281  δὸς δὲ πάλιν ἐπὶ νῆας ἐϋκλεῖας ἀφικέσθαι
282  ῥέξαντας μέγα ἔργον, ὅ κε Τρώεσσι μελήσῃ.
283  δεύτερος αὖτʼ ἠρᾶτο βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·
284  κέκλυθι νῦν καὶ ἐμεῖο Διὸς τέκος Ἀτρυτώνη·
285  σπεῖό μοι ὡς ὅτε πατρὶ ἅμʼ ἕσπεο Τυδέϊ δίῳ
286  ἐς Θήβας, ὅτε τε πρὸ Ἀχαιῶν ἄγγελος ᾔει.
287  τοὺς δʼ ἄρʼ ἐπʼ Ἀσωπῷ λίπε χαλκοχίτωνας Ἀχαιούς,
288  αὐτὰρ ὃ μειλίχιον μῦθον φέρε Καδμείοισι
289  κεῖσʼ· ἀτὰρ ἂψ ἀπιὼν μάλα μέρμερα μήσατο ἔργα
290  σὺν σοὶ δῖα θεά, ὅτε οἱ πρόφρασσα παρέστης.
291  ὣς νῦν μοι ἐθέλουσα παρίσταο καί με φύλασσε.
292  σοὶ δʼ αὖ ἐγὼ ῥέξω βοῦν ἦνιν εὐρυμέτωπον
293  ἀδμήτην, ἣν οὔ πω ὑπὸ ζυγὸν ἤγαγεν ἀνήρ·
294  τήν τοι ἐγὼ ῥέξω χρυσὸν κέρασιν περιχεύας.
295  ὣς ἔφαν εὐχόμενοι, τῶν δʼ ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη.
296  οἳ δʼ ἐπεὶ ἠρήσαντο Διὸς κούρῃ μεγάλοιο,
297  βάν ῥʼ ἴμεν ὥς τε λέοντε δύω διὰ νύκτα μέλαιναν
298  ἂμ φόνον, ἂν νέκυας, διά τʼ ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα.
299  οὐδὲ μὲν οὐδὲ Τρῶας ἀγήνορας εἴασεν Ἕκτωρ
300  εὕδειν, ἀλλʼ ἄμυδις κικλήσκετο πάντας ἀρίστους,
301  ὅσσοι ἔσαν Τρώων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες·
302  τοὺς ὅ γε συγκαλέσας πυκινὴν ἀρτύνετο βουλήν·
303  τίς κέν μοι τόδε ἔργον ὑποσχόμενος τελέσειε
304  δώρῳ ἔπι μεγάλῳ; μισθὸς δέ οἱ ἄρκιος ἔσται.
305  δώσω γὰρ δίφρόν τε δύω τʼ ἐριαύχενας ἵππους
306  οἵ κεν ἄριστοι ἔωσι θοῇς ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν
307  ὅς τίς κε τλαίη, οἷ τʼ αὐτῷ κῦδος ἄροιτο,
308  νηῶν ὠκυπόρων σχεδὸν ἐλθέμεν, ἔκ τε πυθέσθαι
309  ἠέ φυλάσσονται νῆες θοαὶ ὡς τὸ πάρος περ,
310  ἦ ἤδη χείρεσσιν ὑφʼ ἡμετέρῃσι δαμέντες
311  φύξιν βουλεύουσι μετὰ σφίσιν, οὐδʼ ἐθέλουσι
312  νύκτα φυλασσέμεναι, καμάτῳ ἀδηκότες αἰνῷ.
313  ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.
314  ἦν δέ τις ἐν Τρώεσσι Δόλων Εὐμήδεος υἱὸς
315  κήρυκος θείοιο πολύχρυσος πολύχαλκος,
316  ὃς δή τοι εἶδος μὲν ἔην κακός, ἀλλὰ ποδώκης·
317  αὐτὰρ ὃ μοῦνος ἔην μετὰ πέντε κασιγνήτῃσιν.
318  ὅς ῥα τότε Τρωσίν τε καὶ Ἕκτορι μῦθον ἔειπεν·
319  Ἕκτορ ἔμʼ ὀτρύνει κραδίη καὶ θυμὸς ἀγήνωρ
320  νηῶν ὠκυπόρων σχεδὸν ἐλθέμεν ἔκ τε πυθέσθαι.
321  ἀλλʼ ἄγε μοι τὸ σκῆπτρον ἀνάσχεο, καί μοι ὄμοσσον
322  ἦ μὲν τοὺς ἵππους τε καὶ ἅρματα ποικίλα χαλκῷ
323  δωσέμεν, οἳ φορέουσιν ἀμύμονα Πηλεΐωνα,
324  σοὶ δʼ ἐγὼ οὐχ ἅλιος σκοπὸς ἔσσομαι οὐδʼ ἀπὸ δόξης·
325  τόφρα γὰρ ἐς στρατὸν εἶμι διαμπερὲς ὄφρʼ ἂν ἵκωμαι
326  νῆʼ Ἀγαμεμνονέην, ὅθι που μέλλουσιν ἄριστοι
327  βουλὰς βουλεύειν ἢ φευγέμεν ἠὲ μάχεσθαι.
328  ὣς φάθʼ, ὃ δʼ ἐν χερσὶ σκῆπτρον λάβε καί οἱ ὄμοσσεν·
329  ἴστω νῦν Ζεὺς αὐτὸς ἐρίγδουπος πόσις Ἥρης
330  μὴ μὲν τοῖς ἵπποισιν ἀνὴρ ἐποχήσεται ἄλλος
331  Τρώων, ἀλλά σέ φημι διαμπερὲς ἀγλαϊεῖσθαι.
332  ὣς φάτο καί ῥʼ ἐπίορκον ἐπώμοσε, τὸν δʼ ὀρόθυνεν·
333  αὐτίκα δʼ ἀμφʼ ὤμοισιν ἐβάλλετο καμπύλα τόξα,
334  ἕσσατο δʼ ἔκτοσθεν ῥινὸν πολιοῖο λύκοιο,
335  κρατὶ δʼ ἐπὶ κτιδέην κυνέην, ἕλε δʼ ὀξὺν ἄκοντα,
336  βῆ δʼ ἰέναι προτὶ νῆας ἀπὸ στρατοῦ· οὐδʼ ἄρʼ ἔμελλεν
337  ἐλθὼν ἐκ νηῶν ἂψ Ἕκτορι μῦθον ἀποίσειν.
338  ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἵππων τε καὶ ἀνδρῶν κάλλιφʼ ὅμιλον,
339  βῆ ῥʼ ἀνʼ ὁδὸν μεμαώς· τὸν δὲ φράσατο προσιόντα
340  διογενὴς Ὀδυσεύς, Διομήδεα δὲ προσέειπεν·
341  οὗτός τις Διόμηδες ἀπὸ στρατοῦ ἔρχεται ἀνήρ,
342  οὐκ οἶδʼ ἢ νήεσσιν ἐπίσκοπος ἡμετέρῃσιν,
343  ἦ τινα συλήσων νεκύων κατατεθνηώτων.
344  ἀλλʼ ἐῶμέν μιν πρῶτα παρεξελθεῖν πεδίοιο
345  τυτθόν· ἔπειτα δέ κʼ αὐτὸν ἐπαΐξαντες ἕλοιμεν
346  καρπαλίμως· εἰ δʼ ἄμμε παραφθαίησι πόδεσσιν,
347  αἰεί μιν ἐπὶ νῆας ἀπὸ στρατόφι προτιειλεῖν
348  ἔγχει ἐπαΐσσων, μή πως προτὶ ἄστυ ἀλύξῃ.
349  ὣς ἄρα φωνήσαντε παρὲξ ὁδοῦ ἐν νεκύεσσι
350  κλινθήτην· ὃ δʼ ἄρʼ ὦκα παρέδραμεν ἀφραδίῃσιν.
351  ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἀπέην ὅσσόν τʼ ἐπὶ οὖρα πέλονται
352  ἡμιόνων· αἱ γάρ τε βοῶν προφερέστεραί εἰσιν
353  ἑλκέμεναι νειοῖο βαθείης πηκτὸν ἄροτρον·
354  τὼ μὲν ἐπεδραμέτην, ὃ δʼ ἄρʼ ἔστη δοῦπον ἀκούσας.
355  ἔλπετο γὰρ κατὰ θυμὸν ἀποστρέψοντας ἑταίρους
356  ἐκ Τρώων ἰέναι πάλιν Ἕκτορος ὀτρύναντος.
357  ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἄπεσαν δουρηνεκὲς ἢ καὶ ἔλασσον,
358  γνῶ ῥʼ ἄνδρας δηΐους, λαιψηρὰ δὲ γούνατʼ ἐνώμα
359  φευγέμεναι· τοὶ δʼ αἶψα διώκειν ὁρμήθησαν.
360  ὡς δʼ ὅτε καρχαρόδοντε δύω κύνε εἰδότε θήρης
361  ἢ κεμάδʼ ἠὲ λαγωὸν ἐπείγετον ἐμμενὲς αἰεὶ
362  χῶρον ἀνʼ ὑλήενθʼ, ὃ δέ τε προθέῃσι μεμηκώς,
363  ὣς τὸν Τυδεΐδης ἠδʼ ὃ πτολίπορθος Ὀδυσσεὺς
364  λαοῦ ἀποτμήξαντε διώκετον ἐμμενὲς αἰεί.
365  ἀλλʼ ὅτε δὴ τάχʼ ἔμελλε μιγήσεσθαι φυλάκεσσι
366  φεύγων ἐς νῆας, τότε δὴ μένος ἔμβαλʼ Ἀθήνη
367  Τυδεΐδῃ, ἵνα μή τις Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων
368  φθαίη ἐπευξάμενος βαλέειν, ὃ δὲ δεύτερος ἔλθοι.
369  δουρὶ δʼ ἐπαΐσσων προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
370  ἠὲ μένʼ ἠέ σε δουρὶ κιχήσομαι, οὐδέ σέ φημι
371  δηρὸν ἐμῆς ἀπὸ χειρὸς ἀλύξειν αἰπὺν ὄλεθρον.
372  ἦ ῥα καὶ ἔγχος ἀφῆκεν, ἑκὼν δʼ ἡμάρτανε φωτός·
373  δεξιτερὸν δʼ ὑπὲρ ὦμον ἐΰξου δουρὸς ἀκωκὴ
374  ἐν γαίῃ ἐπάγη· ὃ δʼ ἄρʼ ἔστη τάρβησέν τε
375  βαμβαίνων· ἄραβος δὲ διὰ στόμα γίγνετʼ ὀδόντων·
376  χλωρὸς ὑπαὶ δείους· τὼ δʼ ἀσθμαίνοντε κιχήτην,
377  χειρῶν δʼ ἁψάσθην· ὃ δὲ δακρύσας ἔπος ηὔδα·
378  ζωγρεῖτʼ, αὐτὰρ ἐγὼν ἐμὲ λύσομαι· ἔστι γὰρ ἔνδον
379  χαλκός τε χρυσός τε πολύκμητός τε σίδηρος,
380  τῶν κʼ ὔμμιν χαρίσαιτο πατὴρ ἀπερείσιʼ ἄποινα
381  εἴ κεν ἐμὲ ζωὸν πεπύθοιτʼ ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν.
382  τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
383  θάρσει, μηδέ τί τοι θάνατος καταθύμιος ἔστω.
384  ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον·
385  πῇ δὴ οὕτως ἐπὶ νῆας ἀπὸ στρατοῦ ἔρχεαι οἶος
386  νύκτα διʼ ὀρφναίην, ὅτε θʼ εὕδουσι βροτοὶ ἄλλοι;
387  ἤ τινα συλήσων νεκύων κατατεθνηώτων;
388  ἦ σʼ Ἕκτωρ προέηκε διασκοπιᾶσθαι ἕκαστα
389  νῆας ἔπι γλαφυράς; ἦ σʼ αὐτὸν θυμὸς ἀνῆκε;
390  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Δόλων, ὑπὸ δʼ ἔτρεμε γυῖα·
391  πολλῇσίν μʼ ἄτῃσι παρὲκ νόον ἤγαγεν Ἕκτωρ,
392  ὅς μοι Πηλεΐωνος ἀγαυοῦ μώνυχας ἵππους
393  δωσέμεναι κατένευσε καὶ ἅρματα ποικίλα χαλκῷ,
394  ἠνώγει δέ μʼ ἰόντα θοὴν διὰ νύκτα μέλαιναν
395  ἀνδρῶν δυσμενέων σχεδὸν ἐλθέμεν, ἔκ τε πυθέσθαι
396  ἠὲ φυλάσσονται νῆες θοαὶ ὡς τὸ πάρος περ,
397  ἦ ἤδη χείρεσσιν ὑφʼ ἡμετέρῃσι δαμέντες
398  φύξιν βουλεύουσι μετὰ σφίσιν, οὐδʼ ἐθέλουσι
399  νύκτα φυλασσέμεναι, καμάτῳ ἀδηκότες αἰνῷ.
400  τὸν δʼ ἐπιμειδήσας προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
401  ἦ ῥά νύ τοι μεγάλων δώρων ἐπεμαίετο θυμὸς
402  ἵππων Αἰακίδαο δαΐφρονος· οἳ δʼ ἀλεγεινοὶ
403  ἀνδράσι γε θνητοῖσι δαμήμεναι ἠδʼ ὀχέεσθαι
404  ἄλλῳ γʼ ἢ Ἀχιλῆϊ, τὸν ἀθανάτη τέκε μήτηρ.
405  ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον·
406  ποῦ νῦν δεῦρο κιὼν λίπες Ἕκτορα ποιμένα λαῶν;
407  ποῦ δέ οἱ ἔντεα κεῖται ἀρήϊα, ποῦ δέ οἱ ἵπποι;
408  πῶς δαὶ τῶν ἄλλων Τρώων φυλακαί τε καὶ εὐναί;
409  ἅσσά τε μητιόωσι μετὰ σφίσιν, ἢ μεμάασιν
410  αὖθι μένειν παρὰ νηυσὶν ἀπόπροθεν, ἦε πόλιν δὲ
411  ἂψ ἀναχωρήσουσιν, ἐπεὶ δαμάσαντό γʼ Ἀχαιούς.
412  τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Δόλων Εὐμήδεος υἱός·
413  τοὶ γὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μάλʼ ἀτρεκέως καταλέξω.
414  Ἕκτωρ μὲν μετὰ τοῖσιν, ὅσοι βουληφόροι εἰσί,
415  βουλὰς βουλεύει θείου παρὰ σήματι Ἴλου
416  νόσφιν ἀπὸ φλοίσβου· φυλακὰς δʼ ἃς εἴρεαι ἥρως
417  οὔ τις κεκριμένη ῥύεται στρατὸν οὐδὲ φυλάσσει.
418  ὅσσαι μὲν Τρώων πυρὸς ἐσχάραι, οἷσιν ἀνάγκη
419  οἷ δʼ ἐγρηγόρθασι φυλασσέμεναί τε κέλονται
420  ἀλλήλοις· ἀτὰρ αὖτε πολύκλητοι ἐπίκουροι
421  εὕδουσι· Τρωσὶν γὰρ ἐπιτραπέουσι φυλάσσειν·
422  οὐ γάρ σφιν παῖδες σχεδὸν εἵαται οὐδὲ γυναῖκες.
423  τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
424  πῶς γὰρ νῦν Τρώεσσι μεμιγμένοι ἱπποδάμοισιν
425  εὕδουσʼ ἦ ἀπάνευθε; δίειπέ μοι ὄφρα δαείω.
426  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Δόλων Εὐμήδεος υἱός·
427  τοὶ γὰρ ἐγὼ καὶ ταῦτα μάλʼ ἀτρεκέως καταλέξω.
428  πρὸς μὲν ἁλὸς Κᾶρες καὶ Παίονες ἀγκυλότοξοι
429  καὶ Λέλεγες καὶ Καύκωνες δῖοί τε Πελασγοί,
430  πρὸς Θύμβρης δʼ ἔλαχον Λύκιοι Μυσοί τʼ ἀγέρωχοι
431  καὶ Φρύγες ἱππόμαχοι καὶ Μῄονες ἱπποκορυσταί.
432  ἀλλὰ τί ἢ ἐμὲ ταῦτα διεξερέεσθε ἕκαστα;
433  εἰ γὰρ δὴ μέματον Τρώων καταδῦναι ὅμιλον
434  Θρήϊκες οἷδʼ ἀπάνευθε νεήλυδες ἔσχατοι ἄλλων·
435  ἐν δέ σφιν Ῥῆσος βασιλεὺς πάϊς Ἠϊονῆος.
436  τοῦ δὴ καλλίστους ἵππους ἴδον ἠδὲ μεγίστους·
437  λευκότεροι χιόνος, θείειν δʼ ἀνέμοισιν ὁμοῖοι·
438  ἅρμα δέ οἱ χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ εὖ ἤσκηται·
439  τεύχεα δὲ χρύσεια πελώρια θαῦμα ἰδέσθαι
440  ἤλυθʼ ἔχων· τὰ μὲν οὔ τι καταθνητοῖσιν ἔοικεν
441  ἄνδρεσσιν φορέειν, ἀλλʼ ἀθανάτοισι θεοῖσιν.
442  ἀλλʼ ἐμὲ μὲν νῦν νηυσὶ πελάσσετον ὠκυπόροισιν,
443  ἠέ με δήσαντες λίπετʼ αὐτόθι νηλέϊ δεσμῷ,
444  ὄφρά κεν ἔλθητον καὶ πειρηθῆτον ἐμεῖο
445  ἠὲ κατʼ αἶσαν ἔειπον ἐν ὑμῖν, ἦε καὶ οὐκί.
446  τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
447  μὴ δή μοι φύξίν γε Δόλων ἐμβάλλεο θυμῷ·
448  ἐσθλά περ ἀγγείλας, ἐπεὶ ἵκεο χεῖρας ἐς ἁμάς.
449  εἰ μὲν γάρ κέ σε νῦν ἀπολύσομεν ἠὲ μεθῶμεν,
450  ἦ τε καὶ ὕστερον εἶσθα θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν
451  ἠὲ διοπτεύσων ἢ ἐναντίβιον πολεμίξων·
452  εἰ δέ κʼ ἐμῇς ὑπὸ χερσὶ δαμεὶς ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσῃς,
453  οὐκέτʼ ἔπειτα σὺ πῆμά ποτʼ ἔσσεαι Ἀργείοισιν.
454  ἦ, καὶ ὃ μέν μιν ἔμελλε γενείου χειρὶ παχείῃ
455  ἁψάμενος λίσσεσθαι, ὃ δʼ αὐχένα μέσσον ἔλασσε
456  φασγάνῳ ἀΐξας, ἀπὸ δʼ ἄμφω κέρσε τένοντε·
457  φθεγγομένου δʼ ἄρα τοῦ γε κάρη κονίῃσιν ἐμίχθη.
458  τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν κτιδέην κυνέην κεφαλῆφιν ἕλοντο
459  καὶ λυκέην καὶ τόξα παλίντονα καὶ δόρυ μακρόν·
460  καὶ τά γʼ Ἀθηναίῃ ληΐτιδι δῖος Ὀδυσσεὺς
461  ὑψόσʼ ἀνέσχεθε χειρὶ καὶ εὐχόμενος ἔπος ηὔδα·
462  χαῖρε θεὰ τοῖσδεσσι· σὲ γὰρ πρώτην ἐν Ὀλύμπῳ
463  πάντων ἀθανάτων ἐπιδωσόμεθʼ· ἀλλὰ καὶ αὖτις
464  πέμψον ἐπὶ Θρῃκῶν ἀνδρῶν ἵππους τε καὶ εὐνάς.
465  ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, καὶ ἀπὸ ἕθεν ὑψόσʼ ἀείρας
466  θῆκεν ἀνὰ μυρίκην· δέελον δʼ ἐπὶ σῆμά τʼ ἔθηκε
467  συμμάρψας δόνακας μυρίκης τʼ ἐριθηλέας ὄζους,
468  μὴ λάθοι αὖτις ἰόντε θοὴν διὰ νύκτα μέλαιναν.
469  τὼ δὲ βάτην προτέρω διά τʼ ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα,
470  αἶψα δʼ ἐπὶ Θρῃκῶν ἀνδρῶν τέλος ἷξον ἰόντες.
471  οἳ δʼ εὗδον καμάτῳ ἀδηκότες, ἔντεα δέ σφιν
472  καλὰ παρʼ αὐτοῖσι χθονὶ κέκλιτο εὖ κατὰ κόσμον
473  τριστοιχί· παρὰ δέ σφιν ἑκάστῳ δίζυγες ἵπποι.
474  Ῥῆσος δʼ ἐν μέσῳ εὗδε, παρʼ αὐτῷ δʼ ὠκέες ἵπποι
475  ἐξ ἐπιδιφριάδος πυμάτης ἱμᾶσι δέδεντο.
476  τὸν δʼ Ὀδυσεὺς προπάροιθεν ἰδὼν Διομήδεϊ δεῖξεν·
477  οὗτός τοι Διόμηδες ἀνήρ, οὗτοι δέ τοι ἵπποι,
478  οὓς νῶϊν πίφαυσκε Δόλων ὃν ἐπέφνομεν ἡμεῖς.
479  ἀλλʼ ἄγε δὴ πρόφερε κρατερὸν μένος· οὐδέ τί σε χρὴ
480  ἑστάμεναι μέλεον σὺν τεύχεσιν, ἀλλὰ λύʼ ἵππους·
481  ἠὲ σύ γʼ ἄνδρας ἔναιρε, μελήσουσιν δʼ ἐμοὶ ἵπποι.
482  ὣς φάτο, τῷ δʼ ἔμπνευσε μένος γλαυκῶπις Ἀθήνη,
483  κτεῖνε δʼ ἐπιστροφάδην· τῶν δὲ στόνος ὄρνυτʼ ἀεικὴς
484  ἄορι θεινομένων, ἐρυθαίνετο δʼ αἵματι γαῖα.
485  ὡς δὲ λέων μήλοισιν ἀσημάντοισιν ἐπελθὼν
486  αἴγεσιν ἢ ὀΐεσσι κακὰ φρονέων ἐνορούσῃ,
487  ὣς μὲν Θρήϊκας ἄνδρας ἐπῴχετο Τυδέος υἱὸς
488  ὄφρα δυώδεκʼ ἔπεφνεν· ἀτὰρ πολύμητις Ὀδυσσεὺς
489  ὅν τινα Τυδεΐδης ἄορι πλήξειε παραστὰς
490  τὸν δʼ Ὀδυσεὺς μετόπισθε λαβὼν ποδὸς ἐξερύσασκε,
491  τὰ φρονέων κατὰ θυμὸν ὅπως καλλίτριχες ἵπποι
492  ῥεῖα διέλθοιεν μηδὲ τρομεοίατο θυμῷ
493  νεκροῖς ἀμβαίνοντες· ἀήθεσσον γὰρ ἔτʼ αὐτῶν.
494  ἀλλʼ ὅτε δὴ βασιλῆα κιχήσατο Τυδέος υἱός,
495  τὸν τρισκαιδέκατον μελιηδέα θυμὸν ἀπηύρα
496  ἀσθμαίνοντα· κακὸν γὰρ ὄναρ κεφαλῆφιν ἐπέστη
497  τὴν νύκτʼ Οἰνεΐδαο πάϊς διὰ μῆτιν Ἀθήνης.
498  τόφρα δʼ ἄρʼ ὃ τλήμων Ὀδυσεὺς λύε μώνυχας ἵππους,
499  σὺν δʼ ἤειρεν ἱμᾶσι καὶ ἐξήλαυνεν ὁμίλου
500  τόξῳ ἐπιπλήσσων, ἐπεὶ οὐ μάστιγα φαεινὴν
501  ποικίλου ἐκ δίφροιο νοήσατο χερσὶν ἑλέσθαι·
502  ῥοίζησεν δʼ ἄρα πιφαύσκων Διομήδεϊ δίῳ.
503  αὐτὰρ ὃ μερμήριζε μένων ὅ τι κύντατον ἕρδοι,
504  ἢ ὅ γε δίφρον ἑλών, ὅθι ποικίλα τεύχεʼ ἔκειτο,
505  ῥυμοῦ ἐξερύοι ἢ ἐκφέροι ὑψόσʼ ἀείρας,
506  ἦ ἔτι τῶν πλεόνων Θρῃκῶν ἀπὸ θυμὸν ἕλοιτο.
507  εἷος ὃ ταῦθʼ ὥρμαινε κατὰ φρένα, τόφρα δʼ Ἀθήνη
508  ἐγγύθεν ἱσταμένη προσέφη Διομήδεα δῖον·
509  νόστου δὴ μνῆσαι μεγαθύμου Τυδέος υἱὲ
510  νῆας ἔπι γλαφυράς, μὴ καὶ πεφοβημένος ἔλθῃς,
511  μή πού τις καὶ Τρῶας ἐγείρῃσιν θεὸς ἄλλος.
512  ὣς φάθʼ, ὃ δὲ ξυνέηκε θεᾶς ὄπα φωνησάσης,
513  καρπαλίμως δʼ ἵππων ἐπεβήσετο· κόψε δʼ Ὀδυσσεὺς
514  τόξῳ· τοὶ δʼ ἐπέτοντο θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν.
515  οὐδʼ ἀλαοσκοπιὴν εἶχʼ ἀργυρότοξος Ἀπόλλων
516  ὡς ἴδʼ Ἀθηναίην μετὰ Τυδέος υἱὸν ἕπουσαν·
517  τῇ κοτέων Τρώων κατεδύσετο πουλὺν ὅμιλον,
518  ὦρσεν δὲ Θρῃκῶν βουληφόρον Ἱπποκόωντα
519  Ῥήσου ἀνεψιὸν ἐσθλόν· ὃ δʼ ἐξ ὕπνου ἀνορούσας
520  ὡς ἴδε χῶρον ἐρῆμον, ὅθʼ ἕστασαν ὠκέες ἵπποι,
521  ἄνδράς τʼ ἀσπαίροντας ἐν ἀργαλέῃσι φονῇσιν,
522  ᾤμωξέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα φίλον τʼ ὀνόμηνεν ἑταῖρον.
523  Τρώων δὲ κλαγγή τε καὶ ἄσπετος ὦρτο κυδοιμὸς
524  θυνόντων ἄμυδις· θηεῦντο δὲ μέρμερα ἔργα
525  ὅσσʼ ἄνδρες ῥέξαντες ἔβαν κοίλας ἐπὶ νῆας.
526  οἳ δʼ ὅτε δή ῥʼ ἵκανον ὅθι σκοπὸν Ἕκτορος ἔκταν,
527  ἔνθʼ Ὀδυσεὺς μὲν ἔρυξε Διῒ φίλος ὠκέας ἵππους,
528  Τυδεΐδης δὲ χαμᾶζε θορὼν ἔναρα βροτόεντα
529  ἐν χείρεσσʼ Ὀδυσῆϊ τίθει, ἐπεβήσετο δʼ ἵππων·
530  μάστιξεν δʼ ἵππους, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην
531  νῆας ἔπι γλαφυράς· τῇ γὰρ φίλον ἔπλετο θυμῷ.
532  Νέστωρ δὲ πρῶτος κτύπον ἄϊε φώνησέν τε·
533  ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες
534  ψεύσομαι, ἦ ἔτυμον ἐρέω; κέλεται δέ με θυμός.
535  ἵππων μʼ ὠκυπόδων ἀμφὶ κτύπος οὔατα βάλλει.
536  αἲ γὰρ δὴ Ὀδυσεύς τε καὶ ὃ κρατερὸς Διομήδης
537  ὧδʼ ἄφαρ ἐκ Τρώων ἐλασαίατο μώνυχας ἵππους·
538  ἀλλʼ αἰνῶς δείδοικα κατὰ φρένα μή τι πάθωσιν
539  Ἀργείων οἳ ἄριστοι ὑπὸ Τρώων ὀρυμαγδοῦ.
540  οὔ πω πᾶν εἴρητο ἔπος ὅτʼ ἄρʼ ἤλυθον αὐτοί.
541  καί ῥʼ οἳ μὲν κατέβησαν ἐπὶ χθόνα, τοὶ δὲ χαρέντες
542  δεξιῇ ἠσπάζοντο ἔπεσσί τε μειλιχίοισι·
543  πρῶτος δʼ ἐξερέεινε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
544  εἴπʼ ἄγε μʼ ὦ πολύαινʼ Ὀδυσεῦ μέγα κῦδος Ἀχαιῶν
545  ὅππως τοῦσδʼ ἵππους λάβετον καταδύντες ὅμιλον
546  Τρώων, ἦ τίς σφωε πόρεν θεὸς ἀντιβολήσας.
547  αἰνῶς ἀκτίνεσσιν ἐοικότες ἠελίοιο.
548  αἰεὶ μὲν Τρώεσσʼ ἐπιμίσγομαι, οὐδέ τί φημι
549  μιμνάζειν παρὰ νηυσὶ γέρων περ ἐὼν πολεμιστής·
550  ἀλλʼ οὔ πω τοίους ἵππους ἴδον οὐδὲ νόησα.
551  ἀλλά τινʼ ὔμμʼ ὀΐω δόμεναι θεὸν ἀντιάσαντα·
552  ἀμφοτέρω γὰρ σφῶϊ φιλεῖ νεφεληγερέτα Ζεὺς
553  κούρη τʼ αἰγιόχοιο Διὸς γλαυκῶπις Ἀθήνη.
554  τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
555  ὦ Νέστορ Νηληϊάδη μέγα κῦδος Ἀχαιῶν
556  ῥεῖα θεός γʼ ἐθέλων καὶ ἀμείνονας ἠέ περ οἵδε
557  ἵππους δωρήσαιτʼ, ἐπεὶ ἢ πολὺ φέρτεροί εἰσιν.
558  ἵπποι δʼ οἵδε γεραιὲ νεήλυδες οὓς ἐρεείνεις
559  Θρηΐκιοι· τὸν δέ σφιν ἄνακτʼ ἀγαθὸς Διομήδης
560  ἔκτανε, πὰρ δʼ ἑτάρους δυοκαίδεκα πάντας ἀρίστους.
561  τὸν τρισκαιδέκατον σκοπὸν εἵλομεν ἐγγύθι νηῶν,
562  τόν ῥα διοπτῆρα στρατοῦ ἔμμεναι ἡμετέροιο
563  Ἕκτωρ τε προέηκε καὶ ἄλλοι Τρῶες ἀγαυοί.
564  ὣς εἰπὼν τάφροιο διήλασε μώνυχας ἵππους
565  καγχαλόων· ἅμα δʼ ἄλλοι ἴσαν χαίροντες Ἀχαιοί.
566  οἳ δʼ ὅτε Τυδεΐδεω κλισίην εὔτυκτον ἵκοντο,
567  ἵππους μὲν κατέδησαν ἐϋτμήτοισιν ἱμᾶσι
568  φάτνῃ ἐφʼ ἱππείῃ, ὅθι περ Διομήδεος ἵπποι
569  ἕστασαν ὠκύποδες μελιηδέα πυρὸν ἔδοντες·
570  νηῒ δʼ ἐνὶ πρυμνῇ ἔναρα βροτόεντα Δόλωνος
571  θῆκʼ Ὀδυσεύς, ὄφρʼ ἱρὸν ἑτοιμασσαίατʼ Ἀθήνῃ.
572  αὐτοὶ δʼ ἱδρῶ πολλὸν ἀπενίζοντο θαλάσσῃ
573  ἐσβάντες κνήμας τε ἰδὲ λόφον ἀμφί τε μηρούς.
574  αὐτὰρ ἐπεί σφιν κῦμα θαλάσσης ἱδρῶ πολλὸν
575  νίψεν ἀπὸ χρωτὸς καὶ ἀνέψυχθεν φίλον ἦτορ,
576  ἔς ῥʼ ἀσαμίνθους βάντες ἐϋξέστας λούσαντο.
577  τὼ δὲ λοεσσαμένω καὶ ἀλειψαμένω λίπʼ ἐλαίῳ
578  δείπνῳ ἐφιζανέτην, ἀπὸ δὲ κρητῆρος Ἀθήνῃ
579  πλείου ἀφυσσόμενοι λεῖβον μελιηδέα οἶνον.