Odyssey

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


1  ἄνδρα μοι ἔννεπε, μοῦσα, πολύτροπον, ὃς μάλα πολλὰ
2  πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσεν·
3  πολλῶν δʼ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καὶ νόον ἔγνω,
4  πολλὰ δʼ ὅ γʼ ἐν πόντῳ πάθεν ἄλγεα ὃν κατὰ θυμόν,
5  ἀρνύμενος ἥν τε ψυχὴν καὶ νόστον ἑταίρων.
6  ἀλλʼ οὐδʼ ὣς ἑτάρους ἐρρύσατο, ἱέμενός περ·
7  αὐτῶν γὰρ σφετέρῃσιν ἀτασθαλίῃσιν ὄλοντο,
8  νήπιοι, οἳ κατὰ βοῦς Ὑπερίονος Ἠελίοιο
9  ἤσθιον· αὐτὰρ ὁ τοῖσιν ἀφείλετο νόστιμον ἦμαρ.
10  τῶν ἁμόθεν γε, θεά, θύγατερ Διός, εἰπὲ καὶ ἡμῖν.
11  ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες, ὅσοι φύγον αἰπὺν ὄλεθρον,
12  οἴκοι ἔσαν, πόλεμόν τε πεφευγότες ἠδὲ θάλασσαν·
13  τὸν δʼ οἶον νόστου κεχρημένον ἠδὲ γυναικὸς
14  νύμφη πότνιʼ ἔρυκε Καλυψὼ δῖα θεάων
15  ἐν σπέσσι γλαφυροῖσι, λιλαιομένη πόσιν εἶναι.
16  ἀλλʼ ὅτε δὴ ἔτος ἦλθε περιπλομένων ἐνιαυτῶν,
17  τῷ οἱ ἐπεκλώσαντο θεοὶ οἶκόνδε νέεσθαι
18  εἰς Ἰθάκην, οὐδʼ ἔνθα πεφυγμένος ἦεν ἀέθλων
19  καὶ μετὰ οἷσι φίλοισι. θεοὶ δʼ ἐλέαιρον ἅπαντες
20  νόσφι Ποσειδάωνος· ὁ δʼ ἀσπερχὲς μενέαινεν
21  ἀντιθέῳ Ὀδυσῆι πάρος ἣν γαῖαν ἱκέσθαι.
22  ἀλλʼ ὁ μὲν Αἰθίοπας μετεκίαθε τηλόθʼ ἐόντας,
23  Αἰθίοπας τοὶ διχθὰ δεδαίαται, ἔσχατοι ἀνδρῶν,
24  οἱ μὲν δυσομένου Ὑπερίονος οἱ δʼ ἀνιόντος,
25  ἀντιόων ταύρων τε καὶ ἀρνειῶν ἑκατόμβης.
26  ἔνθʼ ὅ γʼ ἐτέρπετο δαιτὶ παρήμενος· οἱ δὲ δὴ ἄλλοι
27  Ζηνὸς ἐνὶ μεγάροισιν Ὀλυμπίου ἁθρόοι ἦσαν.
28  τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·
29  μνήσατο γὰρ κατὰ θυμὸν ἀμύμονος Αἰγίσθοιο,
30  τόν ῥʼ Ἀγαμεμνονίδης τηλεκλυτὸς ἔκτανʼ Ὀρέστης·
31  τοῦ ὅ γʼ ἐπιμνησθεὶς ἔπεʼ ἀθανάτοισι μετηύδα·
32  ὢ πόποι, οἷον δή νυ θεοὺς βροτοὶ αἰτιόωνται·
33  ἐξ ἡμέων γάρ φασι κάκʼ ἔμμεναι, οἱ δὲ καὶ αὐτοὶ
34  σφῇσιν ἀτασθαλίῃσιν ὑπὲρ μόρον ἄλγεʼ ἔχουσιν,
35  ὡς καὶ νῦν Αἴγισθος ὑπὲρ μόρον Ἀτρεΐδαο
36  γῆμʼ ἄλοχον μνηστήν, τὸν δʼ ἔκτανε νοστήσαντα,
37  εἰδὼς αἰπὺν ὄλεθρον, ἐπεὶ πρό οἱ εἴπομεν ἡμεῖς,
38  Ἑρμείαν πέμψαντες, ἐύσκοπον ἀργεϊφόντην,
39  μήτʼ αὐτὸν κτείνειν μήτε μνάασθαι ἄκοιτιν·
40  ἐκ γὰρ Ὀρέσταο τίσις ἔσσεται Ἀτρεΐδαο,
41  ὁππότʼ ἂν ἡβήσῃ τε καὶ ἧς ἱμείρεται αἴης.
42  ὣς ἔφαθʼ Ἑρμείας, ἀλλʼ οὐ φρένας Αἰγίσθοιο
43  πεῖθʼ ἀγαθὰ φρονέων· νῦν δʼ ἁθρόα πάντʼ ἀπέτισεν.
44  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
45  ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη, ὕπατε κρειόντων,
46  καὶ λίην κεῖνός γε ἐοικότι κεῖται ὀλέθρῳ·
47  ὡς ἀπόλοιτο καὶ ἄλλος, ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι·
48  ἀλλά μοι ἀμφʼ Ὀδυσῆι δαΐφρονι δαίεται ἦτορ,
49  δυσμόρῳ, ὃς δὴ δηθὰ φίλων ἄπο πήματα πάσχει
50  νήσῳ ἐν ἀμφιρύτῃ, ὅθι τʼ ὀμφαλός ἐστι θαλάσσης.
51  νῆσος δενδρήεσσα, θεὰ δʼ ἐν δώματα ναίει,
52  Ἄτλαντος θυγάτηρ ὀλοόφρονος, ὅς τε θαλάσσης
53  πάσης βένθεα οἶδεν, ἔχει δέ τε κίονας αὐτὸς
54  μακράς, αἳ γαῖάν τε καὶ οὐρανὸν ἀμφὶς ἔχουσιν.
55  τοῦ θυγάτηρ δύστηνον ὀδυρόμενον κατερύκει,
56  αἰεὶ δὲ μαλακοῖσι καὶ αἱμυλίοισι λόγοισιν
57  θέλγει, ὅπως Ἰθάκης ἐπιλήσεται· αὐτὰρ Ὀδυσσεύς,
58  ἱέμενος καὶ καπνὸν ἀποθρῴσκοντα νοῆσαι
59  ἧς γαίης, θανέειν ἱμείρεται. οὐδέ νυ σοί περ
60  ἐντρέπεται φίλον ἦτορ, Ὀλύμπιε. οὔ νύ τʼ Ὀδυσσεὺς
61  Ἀργείων παρὰ νηυσὶ χαρίζετο ἱερὰ ῥέζων
62  Τροίῃ ἐν εὐρείῃ; τί νύ οἱ τόσον ὠδύσαο, Ζεῦ;
63  τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·
64  τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων.
65  πῶς ἂν ἔπειτʼ Ὀδυσῆος ἐγὼ θείοιο λαθοίμην,
66  ὃς περὶ μὲν νόον ἐστὶ βροτῶν, περὶ δʼ ἱρὰ θεοῖσιν
67  ἀθανάτοισιν ἔδωκε, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν;
68  ἀλλὰ Ποσειδάων γαιήοχος ἀσκελὲς αἰεὶ
69  Κύκλωπος κεχόλωται, ὃν ὀφθαλμοῦ ἀλάωσεν,
70  ἀντίθεον Πολύφημον, ὅου κράτος ἐστὶ μέγιστον
71  πᾶσιν Κυκλώπεσσι· Θόωσα δέ μιν τέκε νύμφη,
72  Φόρκυνος θυγάτηρ ἁλὸς ἀτρυγέτοιο μέδοντος,
73  ἐν σπέσσι γλαφυροῖσι Ποσειδάωνι μιγεῖσα.
74  ἐκ τοῦ δὴ Ὀδυσῆα Ποσειδάων ἐνοσίχθων
75  οὔ τι κατακτείνει, πλάζει δʼ ἀπὸ πατρίδος αἴης.
76  ἀλλʼ ἄγεθʼ, ἡμεῖς οἵδε περιφραζώμεθα πάντες
77  νόστον, ὅπως ἔλθῃσι· Ποσειδάων δὲ μεθήσει
78  ὃν χόλον· οὐ μὲν γάρ τι δυνήσεται ἀντία πάντων
79  ἀθανάτων ἀέκητι θεῶν ἐριδαινέμεν οἶος.
80  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
81  ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη, ὕπατε κρειόντων,
82  εἰ μὲν δὴ νῦν τοῦτο φίλον μακάρεσσι θεοῖσιν,
83  νοστῆσαι Ὀδυσῆα πολύφρονα ὅνδε δόμονδε,
84  Ἑρμείαν μὲν ἔπειτα διάκτορον ἀργεϊφόντην
85  νῆσον ἐς Ὠγυγίην ὀτρύνομεν, ὄφρα τάχιστα
86  νύμφῃ ἐυπλοκάμῳ εἴπῃ νημερτέα βουλήν,
87  νόστον Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος, ὥς κε νέηται·
88  αὐτὰρ ἐγὼν Ἰθάκηνδʼ ἐσελεύσομαι, ὄφρα οἱ υἱὸν
89  μᾶλλον ἐποτρύνω καί οἱ μένος ἐν φρεσὶ θείω,
90  εἰς ἀγορὴν καλέσαντα κάρη κομόωντας Ἀχαιοὺς
91  πᾶσι μνηστήρεσσιν ἀπειπέμεν, οἵ τέ οἱ αἰεὶ
92  μῆλʼ ἁδινὰ σφάζουσι καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς.
93  πέμψω δʼ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα
94  νόστον πευσόμενον πατρὸς φίλου, ἤν που ἀκούσῃ,
95  ἠδʼ ἵνα μιν κλέος ἐσθλὸν ἐν ἀνθρώποισιν ἔχῃσιν.
96  ὣς εἰποῦσʼ ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,
97  ἀμβρόσια χρύσεια, τά μιν φέρον ἠμὲν ἐφʼ ὑγρὴν
98  ἠδʼ ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν ἅμα πνοιῇς ἀνέμοιο·
99  εἵλετο δʼ ἄλκιμον ἔγχος, ἀκαχμένον ὀξέι χαλκῷ,
100  βριθὺ μέγα στιβαρόν, τῷ δάμνησι στίχας ἀνδρῶν
101  ἡρώων, τοῖσίν τε κοτέσσεται ὀβριμοπάτρη.
102  βῆ δὲ κατʼ Οὐλύμποιο καρήνων ἀίξασα,
103  στῆ δʼ Ἰθάκης ἐνὶ δήμῳ ἐπὶ προθύροις Ὀδυσῆος,
104  οὐδοῦ ἐπʼ αὐλείου· παλάμῃ δʼ ἔχε χάλκεον ἔγχος,
105  εἰδομένη ξείνῳ, Ταφίων ἡγήτορι Μέντῃ.
106  εὗρε δʼ ἄρα μνηστῆρας ἀγήνορας. οἱ μὲν ἔπειτα
107  πεσσοῖσι προπάροιθε θυράων θυμὸν ἔτερπον
108  ἥμενοι ἐν ῥινοῖσι βοῶν, οὓς ἔκτανον αὐτοί·
109  κήρυκες δʼ αὐτοῖσι καὶ ὀτρηροὶ θεράποντες
110  οἱ μὲν οἶνον ἔμισγον ἐνὶ κρητῆρσι καὶ ὕδωρ,
111  οἱ δʼ αὖτε σπόγγοισι πολυτρήτοισι τραπέζας
112  νίζον καὶ πρότιθεν, τοὶ δὲ κρέα πολλὰ δατεῦντο.
113  τὴν δὲ πολὺ πρῶτος ἴδε Τηλέμαχος θεοειδής,
114  ἧστο γὰρ ἐν μνηστῆρσι φίλον τετιημένος ἦτορ,
115  ὀσσόμενος πατέρʼ ἐσθλὸν ἐνὶ φρεσίν, εἴ ποθεν ἐλθὼν
116  μνηστήρων τῶν μὲν σκέδασιν κατὰ δώματα θείη,
117  τιμὴν δʼ αὐτὸς ἔχοι καὶ δώμασιν οἷσιν ἀνάσσοι.
118  τὰ φρονέων, μνηστῆρσι μεθήμενος, εἴσιδʼ Ἀθήνην.
119  βῆ δʼ ἰθὺς προθύροιο, νεμεσσήθη δʼ ἐνὶ θυμῷ
120  ξεῖνον δηθὰ θύρῃσιν ἐφεστάμεν· ἐγγύθι δὲ στὰς
121  χεῖρʼ ἕλε δεξιτερὴν καὶ ἐδέξατο χάλκεον ἔγχος,
122  καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
123  χαῖρε, ξεῖνε, παρʼ ἄμμι φιλήσεαι· αὐτὰρ ἔπειτα
124  δείπνου πασσάμενος μυθήσεαι ὅττεό σε χρή.
125  ὣς εἰπὼν ἡγεῖθʼ, ἡ δʼ ἕσπετο Παλλὰς Ἀθήνη.
126  οἱ δʼ ὅτε δή ῥʼ ἔντοσθεν ἔσαν δόμου ὑψηλοῖο,
127  ἔγχος μέν ῥʼ ἔστησε φέρων πρὸς κίονα μακρὴν
128  δουροδόκης ἔντοσθεν ἐυξόου, ἔνθα περ ἄλλα
129  ἔγχεʼ Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος ἵστατο πολλά,
130  αὐτὴν δʼ ἐς θρόνον εἷσεν ἄγων, ὑπὸ λῖτα πετάσσας,
131  καλὸν δαιδάλεον· ὑπὸ δὲ θρῆνυς ποσὶν ἦεν.
132  πὰρ δʼ αὐτὸς κλισμὸν θέτο ποικίλον, ἔκτοθεν ἄλλων
133  μνηστήρων, μὴ ξεῖνος ἀνιηθεὶς ὀρυμαγδῷ
134  δείπνῳ ἁδήσειεν, ὑπερφιάλοισι μετελθών,
135  ἠδʼ ἵνα μιν περὶ πατρὸς ἀποιχομένοιο ἔροιτο.
136  χέρνιβα δʼ ἀμφίπολος προχόῳ ἐπέχευε φέρουσα
137  καλῇ χρυσείῃ, ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος,
138  νίψασθαι· παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν.
139  σῖτον δʼ αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα,
140  εἴδατα πόλλʼ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων·
141  δαιτρὸς δὲ κρειῶν πίνακας παρέθηκεν ἀείρας
142  παντοίων, παρὰ δέ σφι τίθει χρύσεια κύπελλα·
143  κῆρυξ δʼ αὐτοῖσιν θάμʼ ἐπῴχετο οἰνοχοεύων.
144  ἐς δʼ ἦλθον μνηστῆρες ἀγήνορες. οἱ μὲν ἔπειτα
145  ἑξείης ἕζοντο κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε,
146  τοῖσι δὲ κήρυκες μὲν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν,
147  σῖτον δὲ δμῳαὶ παρενήνεον ἐν κανέοισιν,
148  κοῦροι δὲ κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο.
149  οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.
150  αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο
151  μνηστῆρες, τοῖσιν μὲν ἐνὶ φρεσὶν ἄλλα μεμήλει,
152  μολπή τʼ ὀρχηστύς τε· τὰ γάρ τʼ ἀναθήματα δαιτός·
153  κῆρυξ δʼ ἐν χερσὶν κίθαριν περικαλλέα θῆκεν
154  Φημίῳ, ὅς ῥʼ ἤειδε παρὰ μνηστῆρσιν ἀνάγκῃ.
155  ἦ τοι ὁ φορμίζων ἀνεβάλλετο καλὸν ἀείδειν.
156  αὐτὰρ Τηλέμαχος προσέφη γλαυκῶπιν Ἀθήνην,
157  ἄγχι σχὼν κεφαλήν, ἵνα μὴ πευθοίαθʼ οἱ ἄλλοι·
158  ξεῖνε φίλʼ, ἦ καί μοι νεμεσήσεαι ὅττι κεν εἴπω;
159  τούτοισιν μὲν ταῦτα μέλει, κίθαρις καὶ ἀοιδή,
160  ῥεῖʼ, ἐπεὶ ἀλλότριον βίοτον νήποινον ἔδουσιν,
161  ἀνέρος, οὗ δή που λεύκʼ ὀστέα πύθεται ὄμβρῳ
162  κείμενʼ ἐπʼ ἠπείρου, ἢ εἰν ἁλὶ κῦμα κυλίνδει.
163  εἰ κεῖνόν γʼ Ἰθάκηνδε ἰδοίατο νοστήσαντα,
164  πάντες κʼ ἀρησαίατʼ ἐλαφρότεροι πόδας εἶναι
165  ἢ ἀφνειότεροι χρυσοῖό τε ἐσθῆτός τε.
166  νῦν δʼ ὁ μὲν ὣς ἀπόλωλε κακὸν μόρον, οὐδέ τις ἡμῖν
167  θαλπωρή, εἴ πέρ τις ἐπιχθονίων ἀνθρώπων
168  φῇσιν ἐλεύσεσθαι· τοῦ δʼ ὤλετο νόστιμον ἦμαρ.
169  ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον·
170  τίς πόθεν εἰς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;
171  ὁπποίης τʼ ἐπὶ νηὸς ἀφίκεο· πῶς δέ σε ναῦται
172  ἤγαγον εἰς Ἰθάκην; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο;
173  οὐ μὲν γάρ τί σε πεζὸν ὀίομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι.
174  καί μοι τοῦτʼ ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρʼ ἐὺ εἰδῶ,
175  ἠὲ νέον μεθέπεις ἦ καὶ πατρώιός ἐσσι
176  ξεῖνος, ἐπεὶ πολλοὶ ἴσαν ἀνέρες ἡμέτερον δῶ
177  ἄλλοι, ἐπεὶ καὶ κεῖνος ἐπίστροφος ἦν ἀνθρώπων.
178  τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
179  τοιγὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.
180  Μέντης Ἀγχιάλοιο δαΐφρονος εὔχομαι εἶναι
181  υἱός, ἀτὰρ Ταφίοισι φιληρέτμοισιν ἀνάσσω.
182  νῦν δʼ ὧδε ξὺν νηὶ κατήλυθον ἠδʼ ἑτάροισιν
183  πλέων ἐπὶ οἴνοπα πόντον ἐπʼ ἀλλοθρόους ἀνθρώπους,
184  ἐς Τεμέσην μετὰ χαλκόν, ἄγω δʼ αἴθωνα σίδηρον.
185  νηῦς δέ μοι ἥδʼ ἕστηκεν ἐπʼ ἀγροῦ νόσφι πόληος,
186  ἐν λιμένι Ῥείθρῳ ὑπὸ Νηίῳ ὑλήεντι.
187  ξεῖνοι δʼ ἀλλήλων πατρώιοι εὐχόμεθʼ εἶναι
188  ἐξ ἀρχῆς, εἴ πέρ τε γέροντʼ εἴρηαι ἐπελθὼν
189  Λαέρτην ἥρωα, τὸν οὐκέτι φασὶ πόλινδε
190  ἔρχεσθʼ, ἀλλʼ ἀπάνευθεν ἐπʼ ἀγροῦ πήματα πάσχειν
191  γρηὶ σὺν ἀμφιπόλῳ, ἥ οἱ βρῶσίν τε πόσιν τε
192  παρτιθεῖ, εὖτʼ ἄν μιν κάματος κατὰ γυῖα λάβῃσιν
193  ἑρπύζοντʼ ἀνὰ γουνὸν ἀλωῆς οἰνοπέδοιο.
194  νῦν δʼ ἦλθον· δὴ γάρ μιν ἔφαντʼ ἐπιδήμιον εἶναι,
195  σὸν πατέρʼ· ἀλλά νυ τόν γε θεοὶ βλάπτουσι κελεύθου.
196  οὐ γάρ πω τέθνηκεν ἐπὶ χθονὶ δῖος Ὀδυσσεύς,
197  ἀλλʼ ἔτι που ζωὸς κατερύκεται εὐρέι πόντῳ
198  νήσῳ ἐν ἀμφιρύτῃ, χαλεποὶ δέ μιν ἄνδρες ἔχουσιν
199  ἄγριοι, οἵ που κεῖνον ἐρυκανόωσʼ ἀέκοντα.
200  αὐτὰρ νῦν τοι ἐγὼ μαντεύσομαι, ὡς ἐνὶ θυμῷ
201  ἀθάνατοι βάλλουσι καὶ ὡς τελέεσθαι ὀίω,
202  οὔτε τι μάντις ἐὼν οὔτʼ οἰωνῶν σάφα εἰδώς.
203  οὔ τοι ἔτι δηρόν γε φίλης ἀπὸ πατρίδος αἴης
204  ἔσσεται, οὐδʼ εἴ πέρ τε σιδήρεα δέσματʼ ἔχῃσιν·
205  φράσσεται ὥς κε νέηται, ἐπεὶ πολυμήχανός ἐστιν.
206  ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
207  εἰ δὴ ἐξ αὐτοῖο τόσος πάϊς εἰς Ὀδυσῆος.
208  αἰνῶς μὲν κεφαλήν τε καὶ ὄμματα καλὰ ἔοικας
209  κείνῳ, ἐπεὶ θαμὰ τοῖον ἐμισγόμεθʼ ἀλλήλοισιν,
210  πρίν γε τὸν ἐς Τροίην ἀναβήμεναι, ἔνθα περ ἄλλοι
211  Ἀργείων οἱ ἄριστοι ἔβαν κοίλῃς ἐνὶ νηυσίν·
212  ἐκ τοῦ δʼ οὔτʼ Ὀδυσῆα ἐγὼν ἴδον οὔτʼ ἔμʼ ἐκεῖνος.
213  τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
214  τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.
215  μήτηρ μέν τέ μέ φησι τοῦ ἔμμεναι, αὐτὰρ ἐγώ γε
216  οὐκ οἶδʼ· οὐ γάρ πώ τις ἑὸν γόνον αὐτὸς ἀνέγνω.
217  ὡς δὴ ἐγώ γʼ ὄφελον μάκαρός νύ τευ ἔμμεναι υἱὸς
218  ἀνέρος, ὃν κτεάτεσσιν ἑοῖς ἔπι γῆρας ἔτετμε.
219  νῦν δʼ ὃς ἀποτμότατος γένετο θνητῶν ἀνθρώπων,
220  τοῦ μʼ ἔκ φασι γενέσθαι, ἐπεὶ σύ με τοῦτʼ ἐρεείνεις.
221  τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
222  οὐ μέν τοι γενεήν γε θεοὶ νώνυμνον ὀπίσσω
223  θῆκαν, ἐπεὶ σέ γε τοῖον ἐγείνατο Πηνελόπεια.
224  ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον·
225  τίς δαίς, τίς δὲ ὅμιλος ὅδʼ ἔπλετο; τίπτε δέ σε χρεώ;
226  εἰλαπίνη ἠὲ γάμος; ἐπεὶ οὐκ ἔρανος τάδε γʼ ἐστίν·
227  ὥς τέ μοι ὑβρίζοντες ὑπερφιάλως δοκέουσι
228  δαίνυσθαι κατὰ δῶμα. νεμεσσήσαιτό κεν ἀνὴρ
229  αἴσχεα πόλλʼ ὁρόων, ὅς τις πινυτός γε μετέλθοι.
230  τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
231  ξεῖνʼ, ἐπεὶ ἂρ δὴ ταῦτά μʼ ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς,
232  μέλλεν μέν ποτε οἶκος ὅδʼ ἀφνειὸς καὶ ἀμύμων
233  ἔμμεναι, ὄφρʼ ἔτι κεῖνος ἀνὴρ ἐπιδήμιος ἦεν·
234  νῦν δʼ ἑτέρως ἐβόλοντο θεοὶ κακὰ μητιόωντες,
235  οἳ κεῖνον μὲν ἄιστον ἐποίησαν περὶ πάντων
236  ἀνθρώπων, ἐπεὶ οὔ κε θανόντι περ ὧδʼ ἀκαχοίμην,
237  εἰ μετὰ οἷς ἑτάροισι δάμη Τρώων ἐνὶ δήμῳ,
238  ἠὲ φίλων ἐν χερσίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσεν.
239  τῷ κέν οἱ τύμβον μὲν ἐποίησαν Παναχαιοί,
240  ἠδέ κε καὶ ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατʼ ὀπίσσω.
241  νῦν δέ μιν ἀκλειῶς ἅρπυιαι ἀνηρείψαντο·
242  οἴχετʼ ἄιστος ἄπυστος, ἐμοὶ δʼ ὀδύνας τε γόους τε
243  κάλλιπεν. οὐδέ τι κεῖνον ὀδυρόμενος στεναχίζω
244  οἶον, ἐπεί νύ μοι ἄλλα θεοὶ κακὰ κήδεʼ ἔτευξαν.
245  ὅσσοι γὰρ νήσοισιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι,
246  Δουλιχίῳ τε Σάμῃ τε καὶ ὑλήεντι Ζακύνθῳ,
247  ἠδʼ ὅσσοι κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσιν,
248  τόσσοι μητέρʼ ἐμὴν μνῶνται, τρύχουσι δὲ οἶκον.
249  ἡ δʼ οὔτʼ ἀρνεῖται στυγερὸν γάμον οὔτε τελευτὴν
250  ποιῆσαι δύναται· τοὶ δὲ φθινύθουσιν ἔδοντες
251  οἶκον ἐμόν· τάχα δή με διαρραίσουσι καὶ αὐτόν.
252  τὸν δʼ ἐπαλαστήσασα προσηύδα Παλλὰς Ἀθήνη·
253  ὢ πόποι, ἦ δὴ πολλὸν ἀποιχομένου Ὀδυσῆος
254  δεύῃ, ὅ κε μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφείη.
255  εἰ γὰρ νῦν ἐλθὼν δόμου ἐν πρώτῃσι θύρῃσι
256  σταίη, ἔχων πήληκα καὶ ἀσπίδα καὶ δύο δοῦρε,
257  τοῖος ἐὼν οἷόν μιν ἐγὼ τὰ πρῶτʼ ἐνόησα
258  οἴκῳ ἐν ἡμετέρῳ πίνοντά τε τερπόμενόν τε,
259  ἐξ Ἐφύρης ἀνιόντα παρʼ Ἴλου Μερμερίδαο—
260  ᾤχετο γὰρ καὶ κεῖσε θοῆς ἐπὶ νηὸς Ὀδυσσεὺς
261  φάρμακον ἀνδροφόνον διζήμενος, ὄφρα οἱ εἴη
262  ἰοὺς χρίεσθαι χαλκήρεας· ἀλλʼ ὁ μὲν οὔ οἱ
263  δῶκεν, ἐπεί ῥα θεοὺς νεμεσίζετο αἰὲν ἐόντας,
264  ἀλλὰ πατήρ οἱ δῶκεν ἐμός· φιλέεσκε γὰρ αἰνῶς—
265  τοῖος ἐὼν μνηστῆρσιν ὁμιλήσειεν Ὀδυσσεύς·
266  πάντες κʼ ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε.
267  ἀλλʼ ἦ τοι μὲν ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται,
268  ἤ κεν νοστήσας ἀποτίσεται, ἦε καὶ οὐκί,
269  οἷσιν ἐνὶ μεγάροισι· σὲ δὲ φράζεσθαι ἄνωγα,
270  ὅππως κε μνηστῆρας ἀπώσεαι ἐκ μεγάροιο.
271  εἰ δʼ ἄγε νῦν ξυνίει καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων·
272  αὔριον εἰς ἀγορὴν καλέσας ἥρωας Ἀχαιοὺς
273  μῦθον πέφραδε πᾶσι, θεοὶ δʼ ἐπὶ μάρτυροι ἔστων.
274  μνηστῆρας μὲν ἐπὶ σφέτερα σκίδνασθαι ἄνωχθι,
275  μητέρα δʼ, εἴ οἱ θυμὸς ἐφορμᾶται γαμέεσθαι,
276  ἂψ ἴτω ἐς μέγαρον πατρὸς μέγα δυναμένοιο·
277  οἱ δὲ γάμον τεύξουσι καὶ ἀρτυνέουσιν ἔεδνα
278  πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε φίλης ἐπὶ παιδὸς ἕπεσθαι.
279  σοὶ δʼ αὐτῷ πυκινῶς ὑποθήσομαι, αἴ κε πίθηαι·
280  νῆʼ ἄρσας ἐρέτῃσιν ἐείκοσιν, ἥ τις ἀρίστη,
281  ἔρχεο πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο,
282  ἤν τίς τοι εἴπῃσι βροτῶν, ἢ ὄσσαν ἀκούσῃς
283  ἐκ Διός, ἥ τε μάλιστα φέρει κλέος ἀνθρώποισι.
284  πρῶτα μὲν ἐς Πύλον ἐλθὲ καὶ εἴρεο Νέστορα δῖον,
285  κεῖθεν δὲ Σπάρτηνδε παρὰ ξανθὸν Μενέλαον·
286  ὃς γὰρ δεύτατος ἦλθεν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων.
287  εἰ μέν κεν πατρὸς βίοτον καὶ νόστον ἀκούσῃς,
288  ἦ τʼ ἂν τρυχόμενός περ ἔτι τλαίης ἐνιαυτόν·
289  εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσῃς μηδʼ ἔτʼ ἐόντος,
290  νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
291  σῆμά τέ οἱ χεῦαι καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξαι
292  πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε, καὶ ἀνέρι μητέρα δοῦναι.
293  αὐτὰρ ἐπὴν δὴ ταῦτα τελευτήσῃς τε καὶ ἔρξῃς,
294  φράζεσθαι δὴ ἔπειτα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμὸν
295  ὅππως κε μνηστῆρας ἐνὶ μεγάροισι τεοῖσι
296  κτείνῃς ἠὲ δόλῳ ἢ ἀμφαδόν· οὐδέ τί σε χρὴ
297  νηπιάας ὀχέειν, ἐπεὶ οὐκέτι τηλίκος ἐσσι.
298  ἢ οὐκ ἀίεις οἷον κλέος ἔλλαβε δῖος Ὀρέστης
299  πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους, ἐπεὶ ἔκτανε πατροφονῆα,
300  Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα;
301  καὶ σύ, φίλος, μάλα γάρ σʼ ὁρόω καλόν τε μέγαν τε,
302  ἄλκιμος ἔσσʼ, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐὺ εἴπῃ.
303  αὐτὰρ ἐγὼν ἐπὶ νῆα θοὴν κατελεύσομαι ἤδη
304  ἠδʼ ἑτάρους, οἵ πού με μάλʼ ἀσχαλόωσι μένοντες·
305  σοὶ δʼ αὐτῷ μελέτω, καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων.
306  τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
307  ξεῖνʼ, ἦ τοι μὲν ταῦτα φίλα φρονέων ἀγορεύεις,
308  ὥς τε πατὴρ ᾧ παιδί, καὶ οὔ ποτε λήσομαι αὐτῶν.
309  ἀλλʼ ἄγε νῦν ἐπίμεινον, ἐπειγόμενός περ ὁδοῖο,
310  ὄφρα λοεσσάμενός τε τεταρπόμενός τε φίλον κῆρ,
311  δῶρον ἔχων ἐπὶ νῆα κίῃς, χαίρων ἐνὶ θυμῷ,
312  τιμῆεν, μάλα καλόν, ὅ τοι κειμήλιον ἔσται
313  ἐξ ἐμεῦ, οἷα φίλοι ξεῖνοι ξείνοισι διδοῦσι.
314  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
315  μή μʼ ἔτι νῦν κατέρυκε, λιλαιόμενόν περ ὁδοῖο.
316  δῶρον δʼ ὅττι κέ μοι δοῦναι φίλον ἦτορ ἀνώγῃ,
317  αὖτις ἀνερχομένῳ δόμεναι οἶκόνδε φέρεσθαι,
318  καὶ μάλα καλὸν ἑλών· σοὶ δʼ ἄξιον ἔσται ἀμοιβῆς.
319  ἡ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη,
320  ὄρνις δʼ ὣς ἀνόπαια διέπτατο· τῷ δʼ ἐνὶ θυμῷ
321  θῆκε μένος καὶ θάρσος, ὑπέμνησέν τέ ἑ πατρὸς
322  μᾶλλον ἔτʼ ἢ τὸ πάροιθεν. ὁ δὲ φρεσὶν ᾗσι νοήσας
323  θάμβησεν κατὰ θυμόν· ὀίσατο γὰρ θεὸν εἶναι.
324  αὐτίκα δὲ μνηστῆρας ἐπῴχετο ἰσόθεος φώς.
325  τοῖσι δʼ ἀοιδὸς ἄειδε περικλυτός, οἱ δὲ σιωπῇ
326  ἥατʼ ἀκούοντες· ὁ δʼ Ἀχαιῶν νόστον ἄειδε
327  λυγρόν, ὃν ἐκ Τροίης ἐπετείλατο Παλλὰς Ἀθήνη.
328  τοῦ δʼ ὑπερωιόθεν φρεσὶ σύνθετο θέσπιν ἀοιδὴν
329  κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρων Πηνελόπεια·
330  κλίμακα δʼ ὑψηλὴν κατεβήσετο οἷο δόμοιο,
331  οὐκ οἴη, ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι δύʼ ἕποντο.
332  ἡ δʼ ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν,
333  στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο,
334  ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα·
335  ἀμφίπολος δʼ ἄρα οἱ κεδνὴ ἑκάτερθε παρέστη.
336  δακρύσασα δʼ ἔπειτα προσηύδα θεῖον ἀοιδόν·
337  Φήμιε, πολλὰ γὰρ ἄλλα βροτῶν θελκτήρια οἶδας,
338  ἔργʼ ἀνδρῶν τε θεῶν τε, τά τε κλείουσιν ἀοιδοί·
339  τῶν ἕν γέ σφιν ἄειδε παρήμενος, οἱ δὲ σιωπῇ
340  οἶνον πινόντων· ταύτης δʼ ἀποπαύεʼ ἀοιδῆς
341  λυγρῆς, ἥ τέ μοι αἰεὶ ἐνὶ στήθεσσι φίλον κῆρ
342  τείρει, ἐπεί με μάλιστα καθίκετο πένθος ἄλαστον.
343  τοίην γὰρ κεφαλὴν ποθέω μεμνημένη αἰεί,
344  ἀνδρός, τοῦ κλέος εὐρὺ καθʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος.
345  τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
346  μῆτερ ἐμή, τί τʼ ἄρα φθονέεις ἐρίηρον ἀοιδὸν
347  τέρπειν ὅππῃ οἱ νόος ὄρνυται; οὔ νύ τʼ ἀοιδοὶ
348  αἴτιοι, ἀλλά ποθι Ζεὺς αἴτιος, ὅς τε δίδωσιν
349  ἀνδράσιν ἀλφηστῇσιν, ὅπως ἐθέλῃσιν, ἑκάστῳ.
350  τούτῳ δʼ οὐ νέμεσις Δαναῶν κακὸν οἶτον ἀείδειν·
351  τὴν γὰρ ἀοιδὴν μᾶλλον ἐπικλείουσʼ ἄνθρωποι,
352  ἥ τις ἀκουόντεσσι νεωτάτη ἀμφιπέληται.
353  σοὶ δʼ ἐπιτολμάτω κραδίη καὶ θυμὸς ἀκούειν·
354  οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς οἶος ἀπώλεσε νόστιμον ἦμαρ
355  ἐν Τροίῃ, πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι φῶτες ὄλοντο.
356  ἀλλʼ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σʼ αὐτῆς ἔργα κόμιζε,
357  ἱστόν τʼ ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευε
358  ἔργον ἐποίχεσθαι· μῦθος δʼ ἄνδρεσσι μελήσει
359  πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστʼ ἐνὶ οἴκῳ.
360  ἡ μὲν θαμβήσασα πάλιν οἶκόνδε βεβήκει·
361  παιδὸς γὰρ μῦθον πεπνυμένον ἔνθετο θυμῷ.
362  ἐς δʼ ὑπερῷʼ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶ
363  κλαῖεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα φίλον πόσιν, ὄφρα οἱ ὕπνον
364  ἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη.
365  μνηστῆρες δʼ ὁμάδησαν ἀνὰ μέγαρα σκιόεντα,
366  πάντες δʼ ἠρήσαντο παραὶ λεχέεσσι κλιθῆναι.
367  τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἤρχετο μύθων·
368  μητρὸς ἐμῆς μνηστῆρες ὑπέρβιον ὕβριν ἔχοντες,
369  νῦν μὲν δαινύμενοι τερπώμεθα, μηδὲ βοητὺς
370  ἔστω, ἐπεὶ τόδε καλὸν ἀκουέμεν ἐστὶν ἀοιδοῦ
371  τοιοῦδʼ οἷος ὅδʼ ἐστί, θεοῖς ἐναλίγκιος αὐδήν.
372  ἠῶθεν δʼ ἀγορήνδε καθεζώμεσθα κιόντες
373  πάντες, ἵνʼ ὕμιν μῦθον ἀπηλεγέως ἀποείπω,
374  ἐξιέναι μεγάρων· ἄλλας δʼ ἀλεγύνετε δαῖτας,
375  ὑμὰ κτήματʼ ἔδοντες, ἀμειβόμενοι κατὰ οἴκους.
376  εἰ δʼ ὕμιν δοκέει τόδε λωίτερον καὶ ἄμεινον
377  ἔμμεναι, ἀνδρὸς ἑνὸς βίοτον νήποινον ὀλέσθαι,
378  κείρετʼ· ἐγὼ δὲ θεοὺς ἐπιβώσομαι αἰὲν ἐόντας,
379  αἴ κέ ποθι Ζεὺς δῷσι παλίντιτα ἔργα γενέσθαι·
380  νήποινοί κεν ἔπειτα δόμων ἔντοσθεν ὄλοισθε.
381  ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ὀδὰξ ἐν χείλεσι φύντες
382  Τηλέμαχον θαύμαζον, ὃ θαρσαλέως ἀγόρευεν.
383  τὸν δʼ αὖτʼ Ἀντίνοος προσέφη, Εὐπείθεος υἱός·
384  Τηλέμαχʼ, ἦ μάλα δή σε διδάσκουσιν θεοὶ αὐτοὶ
385  ὑψαγόρην τʼ ἔμεναι καὶ θαρσαλέως ἀγορεύειν·
386  μὴ σέ γʼ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ βασιλῆα Κρονίων
387  ποιήσειεν, ὅ τοι γενεῇ πατρώιόν ἐστιν.
388  τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
389  Ἀντίνοʼ, ἦ καί μοι νεμεσήσεαι ὅττι κεν εἴπω;
390  καί κεν τοῦτʼ ἐθέλοιμι Διός γε διδόντος ἀρέσθαι.
391  ἦ φῂς τοῦτο κάκιστον ἐν ἀνθρώποισι τετύχθαι;
392  οὐ μὲν γάρ τι κακὸν βασιλευέμεν· αἶψά τέ οἱ δῶ
393  ἀφνειὸν πέλεται καὶ τιμηέστερος αὐτός.
394  ἀλλʼ ἦ τοι βασιλῆες Ἀχαιῶν εἰσὶ καὶ ἄλλοι
395  πολλοὶ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, νέοι ἠδὲ παλαιοί,
396  τῶν κέν τις τόδʼ ἔχῃσιν, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς·
397  αὐτὰρ ἐγὼν οἴκοιο ἄναξ ἔσομʼ ἡμετέροιο
398  καὶ δμώων, οὕς μοι ληίσσατο δῖος Ὀδυσσεύς.
399  τὸν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος Πολύβου πάϊς ἀντίον ηὔδα·
400  Τηλέμαχʼ, ἦ τοι ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται,
401  ὅς τις ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ βασιλεύσει Ἀχαιῶν·
402  κτήματα δʼ αὐτὸς ἔχοις καὶ δώμασιν οἷσιν ἀνάσσοις.
403  μὴ γὰρ ὅ γʼ ἔλθοι ἀνὴρ ὅς τίς σʼ ἀέκοντα βίηφιν
404  κτήματʼ ἀπορραίσει, Ἰθάκης ἔτι ναιετοώσης.
405  ἀλλʼ ἐθέλω σε, φέριστε, περὶ ξείνοιο ἐρέσθαι,
406  ὁππόθεν οὗτος ἀνήρ, ποίης δʼ ἐξ εὔχεται εἶναι
407  γαίης, ποῦ δέ νύ οἱ γενεὴ καὶ πατρὶς ἄρουρα.
408  ἠέ τινʼ ἀγγελίην πατρὸς φέρει ἐρχομένοιο,
409  ἦ ἑὸν αὐτοῦ χρεῖος ἐελδόμενος τόδʼ ἱκάνει;
410  οἷον ἀναΐξας ἄφαρ οἴχεται, οὐδʼ ὑπέμεινε
411  γνώμεναι· οὐ μὲν γάρ τι κακῷ εἰς ὦπα ἐῴκει.
412  τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
413  Εὐρύμαχʼ, ἦ τοι νόστος ἀπώλετο πατρὸς ἐμοῖο·
414  οὔτʼ οὖν ἀγγελίῃ ἔτι πείθομαι, εἴ ποθεν ἔλθοι,
415  οὔτε θεοπροπίης ἐμπάζομαι, ἥν τινα μήτηρ
416  ἐς μέγαρον καλέσασα θεοπρόπον ἐξερέηται.
417  ξεῖνος δʼ οὗτος ἐμὸς πατρώιος ἐκ Τάφου ἐστίν,
418  Μέντης δʼ Ἀγχιάλοιο δαΐφρονος εὔχεται εἶναι
419  υἱός, ἀτὰρ Ταφίοισι φιληρέτμοισιν ἀνάσσει.
420  ὣς φάτο Τηλέμαχος, φρεσὶ δʼ ἀθανάτην θεὸν ἔγνω.
421  οἱ δʼ εἰς ὀρχηστύν τε καὶ ἱμερόεσσαν ἀοιδὴν
422  τρεψάμενοι τέρποντο, μένον δʼ ἐπὶ ἕσπερον ἐλθεῖν.
423  τοῖσι δὲ τερπομένοισι μέλας ἐπὶ ἕσπερος ἦλθε·
424  δὴ τότε κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος.
425  Τηλέμαχος δʼ, ὅθι οἱ θάλαμος περικαλλέος αὐλῆς
426  ὑψηλὸς δέδμητο περισκέπτῳ ἐνὶ χώρῳ,
427  ἔνθʼ ἔβη εἰς εὐνὴν πολλὰ φρεσὶ μερμηρίζων.
428  τῷ δʼ ἄρʼ ἅμʼ αἰθομένας δαΐδας φέρε κεδνὰ ἰδυῖα
429  Εὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο,
430  τήν ποτε Λαέρτης πρίατο κτεάτεσσιν ἑοῖσιν
431  πρωθήβην ἔτʼ ἐοῦσαν, ἐεικοσάβοια δʼ ἔδωκεν,
432  ἶσα δέ μιν κεδνῇ ἀλόχῳ τίεν ἐν μεγάροισιν,
433  εὐνῇ δʼ οὔ ποτʼ ἔμικτο, χόλον δʼ ἀλέεινε γυναικός·
434  ἥ οἱ ἅμʼ αἰθομένας δαΐδας φέρε, καί ἑ μάλιστα
435  δμῳάων φιλέεσκε, καὶ ἔτρεφε τυτθὸν ἐόντα.
436  ὤιξεν δὲ θύρας θαλάμου πύκα ποιητοῖο,
437  ἕζετο δʼ ἐν λέκτρῳ, μαλακὸν δʼ ἔκδυνε χιτῶνα·
438  καὶ τὸν μὲν γραίης πυκιμηδέος ἔμβαλε χερσίν.
439  ἡ μὲν τὸν πτύξασα καὶ ἀσκήσασα χιτῶνα,
440  πασσάλῳ ἀγκρεμάσασα παρὰ τρητοῖσι λέχεσσι
441  βῆ ῥʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο, θύρην δʼ ἐπέρυσσε κορώνῃ
442  ἀργυρέῃ, ἐπὶ δὲ κληῖδʼ ἐτάνυσσεν ἱμάντι.
443  ἔνθʼ ὅ γε παννύχιος, κεκαλυμμένος οἰὸς ἀώτῳ,
444  βούλευε φρεσὶν ᾗσιν ὁδὸν τὴν πέφραδʼ Ἀθήνη.


1  ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
2  ὤρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφιν Ὀδυσσῆος φίλος υἱὸς
3  εἵματα ἑσσάμενος, περὶ δὲ ξίφος ὀξὺ θέτʼ ὤμῳ,
4  ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,
5  βῆ δʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο θεῷ ἐναλίγκιος ἄντην.
6  αἶψα δὲ κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κέλευσε
7  κηρύσσειν ἀγορήνδε κάρη κομόωντας Ἀχαιούς.
8  οἱ μὲν ἐκήρυσσον, τοὶ δʼ ἠγείροντο μάλʼ ὦκα.
9  αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἤγερθεν ὁμηγερέες τʼ ἐγένοντο,
10  βῆ ῥʼ ἴμεν εἰς ἀγορήν, παλάμῃ δʼ ἔχε χάλκεον ἔγχος,
11  οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γε δύω κύνες ἀργοὶ ἕποντο.
12  θεσπεσίην δʼ ἄρα τῷ γε χάριν κατέχευεν Ἀθήνη.
13  τὸν δʼ ἄρα πάντες λαοὶ ἐπερχόμενον θηεῦντο·
14  ἕζετο δʼ ἐν πατρὸς θώκῳ, εἶξαν δὲ γέροντες.
15  τοῖσι δʼ ἔπειθʼ ἥρως Αἰγύπτιος ἦρχʼ ἀγορεύειν,
16  ὃς δὴ γήραϊ κυφὸς ἔην καὶ μυρία ᾔδη.
17  καὶ γὰρ τοῦ φίλος υἱὸς ἅμʼ ἀντιθέῳ Ὀδυσῆι
18  Ἴλιον εἰς ἐύπωλον ἔβη κοίλῃς ἐνὶ νηυσίν,
19  Ἄντιφος αἰχμητής· τὸν δʼ ἄγριος ἔκτανε Κύκλωψ
20  ἐν σπῆι γλαφυρῷ, πύματον δʼ ὡπλίσσατο δόρπον.
21  τρεῖς δέ οἱ ἄλλοι ἔσαν, καὶ ὁ μὲν μνηστῆρσιν ὁμίλει,
22  Εὐρύνομος, δύο δʼ αἰὲν ἔχον πατρώια ἔργα.
23  ἀλλʼ οὐδʼ ὣς τοῦ λήθετʼ ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων.
24  τοῦ ὅ γε δάκρυ χέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·
25  κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω·
26  οὔτε ποθʼ ἡμετέρη ἀγορὴ γένετʼ οὔτε θόωκος
27  ἐξ οὗ Ὀδυσσεὺς δῖος ἔβη κοίλῃς ἐνὶ νηυσί.
28  νῦν δὲ τίς ὧδʼ ἤγειρε; τίνα χρειὼ τόσον ἵκει
29  ἠὲ νέων ἀνδρῶν ἢ οἳ προγενέστεροί εἰσιν;
30  ἠέ τινʼ ἀγγελίην στρατοῦ ἔκλυεν ἐρχομένοιο,
31  ἥν χʼ ἡμῖν σάφα εἴποι, ὅτε πρότερός γε πύθοιτο;
32  ἦέ τι δήμιον ἄλλο πιφαύσκεται ἠδʼ ἀγορεύει;
33  ἐσθλός μοι δοκεῖ εἶναι, ὀνήμενος. εἴθε οἱ αὐτῷ
34  Ζεὺς ἀγαθὸν τελέσειεν, ὅτι φρεσὶν ᾗσι μενοινᾷ.
35  ὣς φάτο, χαῖρε δὲ φήμῃ Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,
36  οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν ἧστο, μενοίνησεν δʼ ἀγορεύειν,
37  στῆ δὲ μέσῃ ἀγορῇ· σκῆπτρον δέ οἱ ἔμβαλε χειρὶ
38  κῆρυξ Πεισήνωρ πεπνυμένα μήδεα εἰδώς.
39  πρῶτον ἔπειτα γέροντα καθαπτόμενος προσέειπεν·
40  ὦ γέρον, οὐχ ἑκὰς οὗτος ἀνήρ, τάχα δʼ εἴσεαι αὐτός,
41  ὃς λαὸν ἤγειρα· μάλιστα δέ μʼ ἄλγος ἱκάνει.
42  οὔτε τινʼ ἀγγελίην στρατοῦ ἔκλυον ἐρχομένοιο,
43  ἥν χʼ ὑμῖν σάφα εἴπω, ὅτε πρότερός γε πυθοίμην,
44  οὔτε τι δήμιον ἄλλο πιφαύσκομαι οὐδʼ ἀγορεύω,
45  ἀλλʼ ἐμὸν αὐτοῦ χρεῖος, ὅ μοι κακὰ ἔμπεσεν οἴκῳ
46  δοιά· τὸ μὲν πατέρʼ ἐσθλὸν ἀπώλεσα, ὅς ποτʼ ἐν ὑμῖν
47  τοίσδεσσιν βασίλευε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν·
48  νῦν δʼ αὖ καὶ πολὺ μεῖζον, ὃ δὴ τάχα οἶκον ἅπαντα
49  πάγχυ διαρραίσει, βίοτον δʼ ἀπὸ πάμπαν ὀλέσσει.
50  μητέρι μοι μνηστῆρες ἐπέχραον οὐκ ἐθελούσῃ,
51  τῶν ἀνδρῶν φίλοι υἷες, οἳ ἐνθάδε γʼ εἰσὶν ἄριστοι,
52  οἳ πατρὸς μὲν ἐς οἶκον ἀπερρίγασι νέεσθαι
53  Ἰκαρίου, ὥς κʼ αὐτὸς ἐεδνώσαιτο θύγατρα,
54  δοίη δʼ ᾧ κʼ ἐθέλοι καί οἱ κεχαρισμένος ἔλθοι·
55  οἱ δʼ εἰς ἡμέτερον πωλεύμενοι ἤματα πάντα,
56  βοῦς ἱερεύοντες καὶ ὄις καὶ πίονας αἶγας
57  εἰλαπινάζουσιν πίνουσί τε αἴθοπα οἶνον
58  μαψιδίως· τὰ δὲ πολλὰ κατάνεται. οὐ γὰρ ἔπʼ ἀνήρ,
59  οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκεν, ἀρὴν ἀπὸ οἴκου ἀμῦναι.
60  ἡμεῖς δʼ οὔ νύ τι τοῖοι ἀμυνέμεν· ἦ καὶ ἔπειτα
61  λευγαλέοι τʼ ἐσόμεσθα καὶ οὐ δεδαηκότες ἀλκήν.
62  ἦ τʼ ἂν ἀμυναίμην, εἴ μοι δύναμίς γε παρείη.
63  οὐ γὰρ ἔτʼ ἀνσχετὰ ἔργα τετεύχαται, οὐδʼ ἔτι καλῶς
64  οἶκος ἐμὸς διόλωλε. νεμεσσήθητε καὶ αὐτοί,
65  ἄλλους τʼ αἰδέσθητε περικτίονας ἀνθρώπους,
66  οἳ περιναιετάουσι· θεῶν δʼ ὑποδείσατε μῆνιν,
67  μή τι μεταστρέψωσιν ἀγασσάμενοι κακὰ ἔργα.
68  λίσσομαι ἠμὲν Ζηνὸς Ὀλυμπίου ἠδὲ Θέμιστος,
69  ἥ τʼ ἀνδρῶν ἀγορὰς ἠμὲν λύει ἠδὲ καθίζει·
70  σχέσθε, φίλοι, καί μʼ οἶον ἐάσατε πένθεϊ λυγρῷ
71  τείρεσθʼ, εἰ μή πού τι πατὴρ ἐμὸς ἐσθλὸς Ὀδυσσεὺς
72  δυσμενέων κάκʼ ἔρεξεν ἐυκνήμιδας Ἀχαιούς,
73  τῶν μʼ ἀποτινύμενοι κακὰ ῥέζετε δυσμενέοντες,
74  τούτους ὀτρύνοντες. ἐμοὶ δέ κε κέρδιον εἴη
75  ὑμέας ἐσθέμεναι κειμήλιά τε πρόβασίν τε.
76  εἴ χʼ ὑμεῖς γε φάγοιτε, τάχʼ ἄν ποτε καὶ τίσις εἴη·
77  τόφρα γὰρ ἂν κατὰ ἄστυ ποτιπτυσσοίμεθα μύθῳ
78  χρήματʼ ἀπαιτίζοντες, ἕως κʼ ἀπὸ πάντα δοθείη·
79  νῦν δέ μοι ἀπρήκτους ὀδύνας ἐμβάλλετε θυμῷ.
80  ὣς φάτο χωόμενος, ποτὶ δὲ σκῆπτρον βάλε γαίῃ
81  δάκρυʼ ἀναπρήσας· οἶκτος δʼ ἕλε λαὸν ἅπαντα.
82  ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἀκὴν ἔσαν, οὐδέ τις ἔτλη
83  Τηλέμαχον μύθοισιν ἀμείψασθαι χαλεποῖσιν·
84  Ἀντίνοος δέ μιν οἶος ἀμειβόμενος προσέειπε·
85  Τηλέμαχʼ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, ποῖον ἔειπες
86  ἡμέας αἰσχύνων· ἐθέλοις δέ κε μῶμον ἀνάψαι.
87  σοὶ δʼ οὔ τι μνηστῆρες Ἀχαιῶν αἴτιοί εἰσιν,
88  ἀλλὰ φίλη μήτηρ, ἥ τοι πέρι κέρδεα οἶδεν.
89  ἤδη γὰρ τρίτον ἐστὶν ἔτος, τάχα δʼ εἶσι τέταρτον,
90  ἐξ οὗ ἀτέμβει θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν Ἀχαιῶν.
91  πάντας μέν ῥʼ ἔλπει καὶ ὑπίσχεται ἀνδρὶ ἑκάστῳ
92  ἀγγελίας προϊεῖσα, νόος δέ οἱ ἄλλα μενοινᾷ.
93  ἡ δὲ δόλον τόνδʼ ἄλλον ἐνὶ φρεσὶ μερμήριξε·
94  στησαμένη μέγαν ἱστὸν ἐνὶ μεγάροισιν ὕφαινε,
95  λεπτὸν καὶ περίμετρον· ἄφαρ δʼ ἡμῖν μετέειπε·
96  κοῦροι ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς,
97  μίμνετʼ ἐπειγόμενοι τὸν ἐμὸν γάμον, εἰς ὅ κε φᾶρος
98  ἐκτελέσω, μή μοι μεταμώνια νήματʼ ὄληται,
99  Λαέρτῃ ἥρωι ταφήιον, εἰς ὅτε κέν μιν
100  μοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο,
101  μή τίς μοι κατὰ δῆμον Ἀχαιϊάδων νεμεσήσῃ.
102  αἴ κεν ἄτερ σπείρου κεῖται πολλὰ κτεατίσσας.
103  ὣς ἔφαθʼ, ἡμῖν δʼ αὖτʼ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.
104  ἔνθα καὶ ἠματίη μὲν ὑφαίνεσκεν μέγαν ἱστόν,
105  νύκτας δʼ ἀλλύεσκεν, ἐπεὶ δαΐδας παραθεῖτο.
106  ὣς τρίετες μὲν ἔληθε δόλῳ καὶ ἔπειθεν Ἀχαιούς·
107  ἀλλʼ ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,
108  καὶ τότε δή τις ἔειπε γυναικῶν, ἣ σάφα ᾔδη,
109  καὶ τήν γʼ ἀλλύουσαν ἐφεύρομεν ἀγλαὸν ἱστόν.
110  ὣς τὸ μὲν ἐξετέλεσσε καὶ οὐκ ἐθέλουσʼ ὑπʼ ἀνάγκης·
111  σοὶ δʼ ὧδε μνηστῆρες ὑποκρίνονται, ἵνʼ εἰδῇς
112  αὐτὸς σῷ θυμῷ, εἰδῶσι δὲ πάντες Ἀχαιοί·
113  μητέρα σὴν ἀπόπεμψον, ἄνωχθι δέ μιν γαμέεσθαι
114  τῷ ὅτεῴ τε πατὴρ κέλεται καὶ ἁνδάνει αὐτῇ.
115  εἰ δʼ ἔτʼ ἀνιήσει γε πολὺν χρόνον υἷας Ἀχαιῶν,
116  τὰ φρονέουσʼ ἀνὰ θυμόν, ὅ οἱ πέρι δῶκεν Ἀθήνη
117  ἔργα τʼ ἐπίστασθαι περικαλλέα καὶ φρένας ἐσθλὰς
118  κέρδεά θʼ, οἷʼ οὔ πώ τινʼ ἀκούομεν οὐδὲ παλαιῶν,
119  τάων αἳ πάρος ἦσαν ἐυπλοκαμῖδες Ἀχαιαί,
120  Τυρώ τʼ Ἀλκμήνη τε ἐυστέφανός τε Μυκήνη·
121  τάων οὔ τις ὁμοῖα νοήματα Πηνελοπείῃ
122  ᾔδη· ἀτὰρ μὲν τοῦτό γʼ ἐναίσιμον οὐκ ἐνόησε.
123  τόφρα γὰρ οὖν βίοτόν τε τεὸν καὶ κτήματʼ ἔδονται,
124  ὄφρα κε κείνη τοῦτον ἔχῃ νόον, ὅν τινά οἱ νῦν
125  ἐν στήθεσσι τιθεῖσι θεοί. μέγα μὲν κλέος αὐτῇ
126  ποιεῖτʼ, αὐτὰρ σοί γε ποθὴν πολέος βιότοιο.
127  ἡμεῖς δʼ οὔτʼ ἐπὶ ἔργα πάρος γʼ ἴμεν οὔτε πῃ ἄλλῃ,
128  πρίν γʼ αὐτὴν γήμασθαι Ἀχαιῶν ᾧ κʼ ἐθέλῃσι.
129  τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
130  Ἀντίνοʼ, οὔ πως ἔστι δόμων ἀέκουσαν ἀπῶσαι
131  ἥ μʼ ἔτεχʼ, ἥ μʼ ἔθρεψε· πατὴρ δʼ ἐμὸς ἄλλοθι γαίης,
132  ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκε· κακὸν δέ με πόλλʼ ἀποτίνειν
133  Ἰκαρίῳ, αἴ κʼ αὐτὸς ἑκὼν ἀπὸ μητέρα πέμψω.
134  ἐκ γὰρ τοῦ πατρὸς κακὰ πείσομαι, ἄλλα δὲ δαίμων
135  δώσει, ἐπεὶ μήτηρ στυγερὰς ἀρήσετʼ ἐρινῦς
136  οἴκου ἀπερχομένη· νέμεσις δέ μοι ἐξ ἀνθρώπων
137  ἔσσεται· ὣς οὐ τοῦτον ἐγώ ποτε μῦθον ἐνίψω.
138  ὑμέτερος δʼ εἰ μὲν θυμὸς νεμεσίζεται αὐτῶν,
139  ἔξιτέ μοι μεγάρων, ἄλλας δʼ ἀλεγύνετε δαῖτας
140  ὑμὰ κτήματʼ ἔδοντες ἀμειβόμενοι κατὰ οἴκους.
141  εἰ δʼ ὑμῖν δοκέει τόδε λωίτερον καὶ ἄμεινον
142  ἔμμεναι, ἀνδρὸς ἑνὸς βίοτον νήποινον ὀλέσθαι,
143  κείρετʼ· ἐγὼ δὲ θεοὺς ἐπιβώσομαι αἰὲν ἐόντας,
144  αἴ κέ ποθι Ζεὺς δῷσι παλίντιτα ἔργα γενέσθαι.
145  νήποινοί κεν ἔπειτα δόμων ἔντοσθεν ὄλοισθε.
146  ὣς φάτο Τηλέμαχος, τῷ δʼ αἰετὼ εὐρύοπα Ζεὺς
147  ὑψόθεν ἐκ κορυφῆς ὄρεος προέηκε πέτεσθαι.
148  τὼ δʼ ἕως μέν ῥʼ ἐπέτοντο μετὰ πνοιῇς ἀνέμοιο
149  πλησίω ἀλλήλοισι τιταινομένω πτερύγεσσιν·
150  ἀλλʼ ὅτε δὴ μέσσην ἀγορὴν πολύφημον ἱκέσθην,
151  ἔνθʼ ἐπιδινηθέντε τιναξάσθην πτερὰ πυκνά,
152  ἐς δʼ ἰδέτην πάντων κεφαλάς, ὄσσοντο δʼ ὄλεθρον·
153  δρυψαμένω δʼ ὀνύχεσσι παρειὰς ἀμφί τε δειρὰς
154  δεξιὼ ἤιξαν διά τʼ οἰκία καὶ πόλιν αὐτῶν.
155  θάμβησαν δʼ ὄρνιθας, ἐπεὶ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν·
156  ὥρμηναν δʼ ἀνὰ θυμὸν ἅ περ τελέεσθαι ἔμελλον.
157  τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε γέρων ἥρως Ἁλιθέρσης
158  Μαστορίδης· ὁ γὰρ οἶος ὁμηλικίην ἐκέκαστο
159  ὄρνιθας γνῶναι καὶ ἐναίσιμα μυθήσασθαι·
160  ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·
161  κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω·
162  μνηστῆρσιν δὲ μάλιστα πιφαυσκόμενος τάδε εἴρω·
163  τοῖσιν γὰρ μέγα πῆμα κυλίνδεται· οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς
164  δὴν ἀπάνευθε φίλων ὧν ἔσσεται, ἀλλά που ἤδη
165  ἐγγὺς ἐὼν τοῖσδεσσι φόνον καὶ κῆρα φυτεύει
166  πάντεσσιν· πολέσιν δὲ καὶ ἄλλοισιν κακὸν ἔσται,
167  οἳ νεμόμεσθʼ Ἰθάκην ἐυδείελον. ἀλλὰ πολὺ πρὶν
168  φραζώμεσθʼ, ὥς κεν καταπαύσομεν· οἱ δὲ καὶ αὐτοὶ
169  παυέσθων· καὶ γάρ σφιν ἄφαρ τόδε λώιόν ἐστιν.
170  οὐ γὰρ ἀπείρητος μαντεύομαι, ἀλλʼ ἐὺ εἰδώς·
171  καὶ γὰρ κείνῳ φημὶ τελευτηθῆναι ἅπαντα,
172  ὥς οἱ ἐμυθεόμην, ὅτε Ἴλιον εἰσανέβαινον
173  Ἀργεῖοι, μετὰ δέ σφιν ἔβη πολύμητις Ὀδυσσεύς.
174  φῆν κακὰ πολλὰ παθόντʼ, ὀλέσαντʼ ἄπο πάντας ἑταίρους,
175  ἄγνωστον πάντεσσιν ἐεικοστῷ ἐνιαυτῷ
176  οἴκαδʼ ἐλεύσεσθαι· τὰ δὲ δὴ νῦν πάντα τελεῖται.
177  τὸν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος Πολύβου πάϊς ἀντίον ηὔδα·
178  ὦ γέρον, εἰ δʼ ἄγε νῦν μαντεύεο σοῖσι τέκεσσιν
179  οἴκαδʼ ἰών, μή πού τι κακὸν πάσχωσιν ὀπίσσω·
180  ταῦτα δʼ ἐγὼ σέο πολλὸν ἀμείνων μαντεύεσθαι.
181  ὄρνιθες δέ τε πολλοὶ ὑπʼ αὐγὰς ἠελίοιο
182  φοιτῶσʼ, οὐδέ τε πάντες ἐναίσιμοι· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
183  ὤλετο τῆλʼ, ὡς καὶ σὺ καταφθίσθαι σὺν ἐκείνῳ
184  ὤφελες. οὐκ ἂν τόσσα θεοπροπέων ἀγόρευες,
185  οὐδέ κε Τηλέμαχον κεχολωμένον ὧδʼ ἀνιείης,
186  σῷ οἴκῳ δῶρον ποτιδέγμενος, αἴ κε πόρῃσιν.
187  ἀλλʼ ἔκ τοι ἐρέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·
188  αἴ κε νεώτερον ἄνδρα παλαιά τε πολλά τε εἰδὼς
189  παρφάμενος ἐπέεσσιν ἐποτρύνῃς χαλεπαίνειν,
190  αὐτῷ μέν οἱ πρῶτον ἀνιηρέστερον ἔσται,
191  πρῆξαι δʼ ἔμπης οὔ τι δυνήσεται εἵνεκα τῶνδε·
192  σοὶ δέ, γέρον, θωὴν ἐπιθήσομεν, ἥν κʼ ἐνὶ θυμῷ
193  τίνων ἀσχάλλῃς· χαλεπὸν δέ τοι ἔσσεται ἄλγος.
194  Τηλεμάχῳ δʼ ἐν πᾶσιν ἐγὼν ὑποθήσομαι αὐτός·
195  μητέρα ἣν ἐς πατρὸς ἀνωγέτω ἀπονέεσθαι·
196  οἱ δὲ γάμον τεύξουσι καὶ ἀρτυνέουσιν ἔεδνα
197  πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε φίλης ἐπὶ παιδὸς ἕπεσθαι.
198  οὐ γὰρ πρὶν παύσεσθαι ὀίομαι υἷας Ἀχαιῶν
199  μνηστύος ἀργαλέης, ἐπεὶ οὔ τινα δείδιμεν ἔμπης,
200  οὔτʼ οὖν Τηλέμαχον μάλα περ πολύμυθον ἐόντα,
201  οὔτε θεοπροπίης ἐμπαζόμεθʼ, ἣν σύ, γεραιέ,
202  μυθέαι ἀκράαντον, ἀπεχθάνεαι δʼ ἔτι μᾶλλον.
203  χρήματα δʼ αὖτε κακῶς βεβρώσεται, οὐδέ ποτʼ ἶσα
204  ἔσσεται, ὄφρα κεν ἥ γε διατρίβῃσιν Ἀχαιοὺς
205  ὃν γάμον· ἡμεῖς δʼ αὖ ποτιδέγμενοι ἤματα πάντα
206  εἵνεκα τῆς ἀρετῆς ἐριδαίνομεν, οὐδὲ μετʼ ἄλλας
207  ἐρχόμεθʼ, ἃς ἐπιεικὲς ὀπυιέμεν ἐστὶν ἑκάστῳ.
208  τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
209  Εὐρύμαχʼ ἠδὲ καὶ ἄλλοι, ὅσοι μνηστῆρες ἀγαυοί,
210  ταῦτα μὲν οὐχ ὑμέας ἔτι λίσσομαι οὐδʼ ἀγορεύω·
211  ἤδη γὰρ τὰ ἴσασι θεοὶ καὶ πάντες Ἀχαιοί.
212  ἀλλʼ ἄγε μοι δότε νῆα θοὴν καὶ εἴκοσʼ ἑταίρους,
213  οἵ κέ μοι ἔνθα καὶ ἔνθα διαπρήσσωσι κέλευθον.
214  εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα
215  νόστον πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο,
216  ἤν τίς μοι εἴπῃσι βροτῶν ἢ ὄσσαν ἀκούσω
217  ἐκ Διός, ἥ τε μάλιστα φέρει κλέος ἀνθρώποισιν·
218  εἰ μέν κεν πατρὸς βίοτον καὶ νόστον ἀκούσω,
219  ἦ τʼ ἄν, τρυχόμενός περ, ἔτι τλαίην ἐνιαυτόν·
220  εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσω μηδʼ ἔτʼ ἐόντος,
221  νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
222  σῆμά τέ οἱ χεύω καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξω
223  πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε, καὶ ἀνέρι μητέρα δώσω.
224  ἦ τοι ὅ γʼ ὣς εἰπὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο, τοῖσι δʼ ἀνέστη
225  Μέντωρ, ὅς ῥʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος ἦεν ἑταῖρος,
226  καί οἱ ἰὼν ἐν νηυσὶν ἐπέτρεπεν οἶκον ἅπαντα,
227  πείθεσθαί τε γέροντι καὶ ἔμπεδα πάντα φυλάσσειν·
228  ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·
229  κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω·
230  μή τις ἔτι πρόφρων ἀγανὸς καὶ ἤπιος ἔστω
231  σκηπτοῦχος βασιλεύς, μηδὲ φρεσὶν αἴσιμα εἰδώς,
232  ἀλλʼ αἰεὶ χαλεπός τʼ εἴη καὶ αἴσυλα ῥέζοι·
233  ὡς οὔ τις μέμνηται Ὀδυσσῆος θείοιο
234  λαῶν οἷσιν ἄνασσε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν.
235  ἀλλʼ ἦ τοι μνηστῆρας ἀγήνορας οὔ τι μεγαίρω
236  ἔρδειν ἔργα βίαια κακορραφίῃσι νόοιο·
237  σφὰς γὰρ παρθέμενοι κεφαλὰς κατέδουσι βιαίως
238  οἶκον Ὀδυσσῆος, τὸν δʼ οὐκέτι φασὶ νέεσθαι.
239  νῦν δʼ ἄλλῳ δήμῳ νεμεσίζομαι, οἷον ἅπαντες
240  ἧσθʼ ἄνεῳ, ἀτὰρ οὔ τι καθαπτόμενοι ἐπέεσσι
241  παύρους μνηστῆρας καταπαύετε πολλοὶ ἐόντες.
242  τὸν δʼ Εὐηνορίδης Λειώκριτος ἀντίον ηὔδα·
243  Μέντορ ἀταρτηρέ, φρένας ἠλεέ, ποῖον ἔειπες
244  ἡμέας ὀτρύνων καταπαυέμεν. ἀργαλέον δὲ
245  ἀνδράσι καὶ πλεόνεσσι μαχήσασθαι περὶ δαιτί.
246  εἴ περ γάρ κʼ Ὀδυσεὺς Ἰθακήσιος αὐτὸς ἐπελθὼν
247  δαινυμένους κατὰ δῶμα ἑὸν μνηστῆρας ἀγαυοὺς
248  ἐξελάσαι μεγάροιο μενοινήσειʼ ἐνὶ θυμῷ,
249  οὔ κέν οἱ κεχάροιτο γυνή, μάλα περ χατέουσα,
250  ἐλθόντʼ, ἀλλά κεν αὐτοῦ ἀεικέα πότμον ἐπίσποι,
251  εἰ πλεόνεσσι μάχοιτο· σὺ δʼ οὐ κατὰ μοῖραν ἔειπες.
252  ἀλλʼ ἄγε, λαοὶ μὲν σκίδνασθʼ ἐπὶ ἔργα ἕκαστος,
253  τούτῳ δʼ ὀτρυνέει Μέντωρ ὁδὸν ἠδʼ Ἁλιθέρσης,
254  οἵ τέ οἱ ἐξ ἀρχῆς πατρώιοί εἰσιν ἑταῖροι.
255  ἀλλʼ ὀίω, καὶ δηθὰ καθήμενος ἀγγελιάων
256  πεύσεται εἰν Ἰθάκῃ, τελέει δʼ ὁδὸν οὔ ποτε ταύτην.
257  ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, λῦσεν δʼ ἀγορὴν αἰψηρήν.
258  οἱ μὲν ἄρʼ ἐσκίδναντο ἑὰ πρὸς δώμαθʼ ἕκαστος,
259  μνηστῆρες δʼ ἐς δώματʼ ἴσαν θείου Ὀδυσῆος.
260  Τηλέμαχος δʼ ἀπάνευθε κιὼν ἐπὶ θῖνα θαλάσσης,
261  χεῖρας νιψάμενος πολιῆς ἁλὸς εὔχετʼ Ἀθήνῃ·
262  κλῦθί μευ, ὃ χθιζὸς θεὸς ἤλυθες ἡμέτερον δῶ
263  καί μʼ ἐν νηὶ κέλευσας ἐπʼ ἠεροειδέα πόντον
264  νόστον πευσόμενον πατρὸς δὴν οἰχομένοιο
265  ἔρχεσθαι· τὰ δὲ πάντα διατρίβουσιν Ἀχαιοί,
266  μνηστῆρες δὲ μάλιστα κακῶς ὑπερηνορέοντες.
267  ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, σχεδόθεν δέ οἱ ἦλθεν Ἀθήνη,
268  Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν,
269  καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
270  Τηλέμαχʼ, οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ ἀνοήμων,
271  εἰ δή τοι σοῦ πατρὸς ἐνέστακται μένος ἠύ,
272  οἷος κεῖνος ἔην τελέσαι ἔργον τε ἔπος τε·
273  οὔ τοι ἔπειθʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται οὐδʼ ἀτέλεστος.
274  εἰ δʼ οὐ κείνου γʼ ἐσσὶ γόνος καὶ Πηνελοπείης,
275  οὐ σέ γʼ ἔπειτα ἔολπα τελευτήσειν, ἃ μενοινᾷς.
276  παῦροι γάρ τοι παῖδες ὁμοῖοι πατρὶ πέλονται,
277  οἱ πλέονες κακίους, παῦροι δέ τε πατρὸς ἀρείους.
278  ἀλλʼ ἐπεὶ οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ ἀνοήμων,
279  οὐδέ σε πάγχυ γε μῆτις Ὀδυσσῆος προλέλοιπεν,
280  ἐλπωρή τοι ἔπειτα τελευτῆσαι τάδε ἔργα.
281  τῶ νῦν μνηστήρων μὲν ἔα βουλήν τε νόον τε
282  ἀφραδέων, ἐπεὶ οὔ τι νοήμονες οὐδὲ δίκαιοι·
283  οὐδέ τι ἴσασιν θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν,
284  ὃς δή σφι σχεδόν ἐστιν, ἐπʼ ἤματι πάντας ὀλέσθαι.
285  σοὶ δʼ ὁδὸς οὐκέτι δηρὸν ἀπέσσεται ἣν σὺ μενοινᾷς·
286  τοῖος γάρ τοι ἑταῖρος ἐγὼ πατρώιός εἰμι,
287  ὅς τοι νῆα θοὴν στελέω καὶ ἅμʼ ἕψομαι αὐτός.
288  ἀλλὰ σὺ μὲν πρὸς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει,
289  ὅπλισσόν τʼ ἤια καὶ ἄγγεσιν ἄρσον ἅπαντα,
290  οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσι, καὶ ἄλφιτα, μυελὸν ἀνδρῶν,
291  δέρμασιν ἐν πυκινοῖσιν· ἐγὼ δʼ ἀνὰ δῆμον ἑταίρους
292  αἶψʼ ἐθελοντῆρας συλλέξομαι. εἰσὶ δὲ νῆες
293  πολλαὶ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, νέαι ἠδὲ παλαιαί·
294  τάων μέν τοι ἐγὼν ἐπιόψομαι ἥ τις ἀρίστη,
295  ὦκα δʼ ἐφοπλίσσαντες ἐνήσομεν εὐρέι πόντῳ.
296  ὣς φάτʼ Ἀθηναίη κούρη Διός· οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν
297  Τηλέμαχος παρέμιμνεν, ἐπεὶ θεοῦ ἔκλυεν αὐδήν.
298  βῆ δʼ ἰέναι πρὸς δῶμα, φίλον τετιημένος ἦτορ,
299  εὗρε δʼ ἄρα μνηστῆρας ἀγήνορας ἐν μεγάροισιν,
300  αἶγας ἀνιεμένους σιάλους θʼ εὕοντας ἐν αὐλῇ.
301  Ἀντίνοος δʼ ἰθὺς γελάσας κίε Τηλεμάχοιο,
302  ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρί, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
303  Τηλέμαχʼ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, μή τί τοι ἄλλο
304  ἐν στήθεσσι κακὸν μελέτω ἔργον τε ἔπος τε,
305  ἀλλά μοι ἐσθιέμεν καὶ πινέμεν, ὡς τὸ πάρος περ.
306  ταῦτα δέ τοι μάλα πάντα τελευτήσουσιν Ἀχαιοί,
307  νῆα καὶ ἐξαίτους ἐρέτας, ἵνα θᾶσσον ἵκηαι
308  ἐς Πύλον ἠγαθέην μετʼ ἀγαυοῦ πατρὸς ἀκουήν.
309  τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
310  Ἀντίνοʼ, οὔ πως ἔστιν ὑπερφιάλοισι μεθʼ ὑμῖν
311  δαίνυσθαί τʼ ἀκέοντα καὶ εὐφραίνεσθαι ἕκηλον.
312  ἦ οὐχ ἅλις ὡς τὸ πάροιθεν ἐκείρετε πολλὰ καὶ ἐσθλὰ
313  κτήματʼ ἐμά, μνηστῆρες, ἐγὼ δʼ ἔτι νήπιος ἦα;
314  νῦν δʼ ὅτε δὴ μέγας εἰμὶ καὶ ἄλλων μῦθον ἀκούων
315  πυνθάνομαι, καὶ δή μοι ἀέξεται ἔνδοθι θυμός,
316  πειρήσω, ὥς κʼ ὔμμι κακὰς ἐπὶ κῆρας ἰήλω,
317  ἠὲ Πύλονδʼ ἐλθών, ἢ αὐτοῦ τῷδʼ ἐνὶ δήμῳ.
318  εἶμι μέν, οὐδʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται ἣν ἀγορεύω,
319  ἔμπορος· οὐ γὰρ νηὸς ἐπήβολος οὐδʼ ἐρετάων
320  γίγνομαι· ὥς νύ που ὔμμιν ἐείσατο κέρδιον εἶναι.
321  ἦ ῥα, καὶ ἐκ χειρὸς χεῖρα σπάσατʼ Ἀντινόοιο
322  ῥεῖα· μνηστῆρες δὲ δόμον κάτα δαῖτα πένοντο.
323  οἱ δʼ ἐπελώβευον καὶ ἐκερτόμεον ἐπέεσσιν.
324  ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
325  ἦ μάλα Τηλέμαχος φόνον ἡμῖν μερμηρίζει.
326  ἤ τινας ἐκ Πύλου ἄξει ἀμύντορας ἠμαθόεντος
327  ἢ ὅ γε καὶ Σπάρτηθεν, ἐπεί νύ περ ἵεται αἰνῶς·
328  ἠὲ καὶ εἰς Ἐφύρην ἐθέλει, πίειραν ἄρουραν,
329  ἐλθεῖν, ὄφρʼ ἔνθεν θυμοφθόρα φάρμακʼ ἐνείκῃ,
330  ἐν δὲ βάλῃ κρητῆρι καὶ ἡμέας πάντας ὀλέσσῃ.
331  ἄλλος δʼ αὖτʼ εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
332  τίς δʼ οἶδʼ, εἴ κε καὶ αὐτὸς ἰὼν κοίλης ἐπὶ νηὸς
333  τῆλε φίλων ἀπόληται ἀλώμενος ὥς περ Ὀδυσσεύς;
334  οὕτω κεν καὶ μᾶλλον ὀφέλλειεν πόνον ἄμμιν·
335  κτήματα γάρ κεν πάντα δασαίμεθα, οἰκία δʼ αὖτε
336  τούτου μητέρι δοῖμεν ἔχειν ἠδʼ ὅς τις ὀπυίοι.
337  ὣς φάν, ὁ δʼ ὑψόροφον θάλαμον κατεβήσετο πατρὸς
338  εὐρύν, ὅθι νητὸς χρυσὸς καὶ χαλκὸς ἔκειτο
339  ἐσθής τʼ ἐν χηλοῖσιν ἅλις τʼ ἐυῶδες ἔλαιον·
340  ἐν δὲ πίθοι οἴνοιο παλαιοῦ ἡδυπότοιο
341  ἕστασαν, ἄκρητον θεῖον ποτὸν ἐντὸς ἔχοντες,
342  ἑξείης ποτὶ τοῖχον ἀρηρότες, εἴ ποτʼ Ὀδυσσεὺς
343  οἴκαδε νοστήσειε καὶ ἄλγεα πολλὰ μογήσας.
344  κληισταὶ δʼ ἔπεσαν σανίδες πυκινῶς ἀραρυῖαι,
345  δικλίδες· ἐν δὲ γυνὴ ταμίη νύκτας τε καὶ ἦμαρ
346  ἔσχʼ, ἣ πάντʼ ἐφύλασσε νόου πολυϊδρείῃσιν,
347  Εὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο.
348  τὴν τότε Τηλέμαχος προσέφη θαλαμόνδε καλέσσας·
349  μαῖʼ, ἄγε δή μοι οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσον
350  ἡδύν, ὅτις μετὰ τὸν λαρώτατος ὃν σὺ φυλάσσεις
351  κεῖνον ὀιομένη τὸν κάμμορον, εἴ ποθεν ἔλθοι
352  διογενὴς Ὀδυσεὺς θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξας.
353  δώδεκα δʼ ἔμπλησον καὶ πώμασιν ἄρσον ἅπαντας.
354  ἐν δέ μοι ἄλφιτα χεῦον ἐϋρραφέεσσι δοροῖσιν·
355  εἴκοσι δʼ ἔστω μέτρα μυληφάτου ἀλφίτου ἀκτῆς.
356  αὐτὴ δʼ οἴη ἴσθι· τὰ δʼ ἁθρόα πάντα τετύχθω·
357  ἑσπέριος γὰρ ἐγὼν αἱρήσομαι, ὁππότε κεν δὴ
358  μήτηρ εἰς ὑπερῷʼ ἀναβῇ κοίτου τε μέδηται.
359  εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα
360  νόστον πευσόμενος πατρὸς φίλου, ἤν που ἀκούσω.
361  ὣς φάτο, κώκυσεν δὲ φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια,
362  καί ῥʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
363  τίπτε δέ τοι, φίλε τέκνον, ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημα
364  ἔπλετο; πῇ δʼ ἐθέλεις ἰέναι πολλὴν ἐπὶ γαῖαν
365  μοῦνος ἐὼν ἀγαπητός; ὁ δʼ ὤλετο τηλόθι πάτρης
366  διογενὴς Ὀδυσεὺς ἀλλογνώτῳ ἐνὶ δήμῳ.
367  οἱ δέ τοι αὐτίκʼ ἰόντι κακὰ φράσσονται ὀπίσσω,
368  ὥς κε δόλῳ φθίῃς, τάδε δʼ αὐτοὶ πάντα δάσονται.
369  ἀλλὰ μένʼ αὖθʼ ἐπὶ σοῖσι καθήμενος· οὐδέ τί σε χρὴ
370  πόντον ἐπʼ ἀτρύγετον κακὰ πάσχειν οὐδʼ ἀλάλησθαι.
371  τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
372  θάρσει, μαῖʼ, ἐπεὶ οὔ τοι ἄνευ θεοῦ ἥδε γε βουλή.
373  ἀλλʼ ὄμοσον μὴ μητρὶ φίλῃ τάδε μυθήσασθαι,
374  πρίν γʼ ὅτʼ ἂν ἑνδεκάτη τε δυωδεκάτη τε γένηται,
375  ἢ αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι,
376  ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃ.
377  ὣς ἄρʼ ἔφη, γρῆυς δὲ θεῶν μέγαν ὅρκον ἀπώμνυ.
378  αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσέν τε τελεύτησέν τε τὸν ὅρκον,
379  αὐτίκʼ ἔπειτά οἱ οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσεν,
380  ἐν δέ οἱ ἄλφιτα χεῦεν ἐϋρραφέεσσι δοροῖσι.
381  Τηλέμαχος δʼ ἐς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει.
382  ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.
383  Τηλεμάχῳ ἐικυῖα κατὰ πτόλιν ᾤχετο πάντῃ,
384  καί ῥα ἑκάστῳ φωτὶ παρισταμένη φάτο μῦθον,
385  ἑσπερίους δʼ ἐπὶ νῆα θοὴν ἀγέρεσθαι ἀνώγει.
386  ἡ δʼ αὖτε Φρονίοιο Νοήμονα φαίδιμον υἱὸν
387  ᾔτεε νῆα θοήν· ὁ δέ οἱ πρόφρων ὑπέδεκτο.
388  δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί,
389  καὶ τότε νῆα θοὴν ἅλαδʼ εἴρυσε, πάντα δʼ ἐν αὐτῇ
390  ὅπλʼ ἐτίθει, τά τε νῆες ἐύσσελμοι φορέουσι.
391  στῆσε δʼ ἐπʼ ἐσχατιῇ λιμένος, περὶ δʼ ἐσθλοὶ ἑταῖροι
392  ἁθρόοι ἠγερέθοντο· θεὰ δʼ ὤτρυνεν ἕκαστον.
393  ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.
394  βῆ ῤʼ ἰέναι πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο·
395  ἔνθα μνηστήρεσσιν ἐπὶ γλυκὺν ὕπνον ἔχευε,
396  πλάζε δὲ πίνοντας, χειρῶν δʼ ἔκβαλλε κύπελλα.
397  οἱ δʼ εὕδειν ὤρνυντο κατὰ πτόλιν, οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν
398  ἥατʼ, ἐπεί σφισιν ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν.
399  αὐτὰρ Τηλέμαχον προσέφη γλαυκῶπις Ἀθήνη
400  ἐκπροκαλεσσαμένη μεγάρων ἐὺ ναιεταόντων,
401  Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν·
402  Τηλέμαχʼ, ἤδη μέν τοι ἐυκνήμιδες ἑταῖροι
403  ἥατʼ ἐπήρετμοι τὴν σὴν ποτιδέγμενοι ὁρμήν·
404  ἀλλʼ ἴομεν, μὴ δηθὰ διατρίβωμεν ὁδοῖο.
405  ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο Παλλὰς Ἀθήνη
406  καρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.
407  αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ θάλασσαν,
408  εὗρον ἔπειτʼ ἐπὶ θινὶ κάρη κομόωντας ἑταίρους.
409  τοῖσι δὲ καὶ μετέειφʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο·
410  δεῦτε, φίλοι, ἤια φερώμεθα· πάντα γὰρ ἤδη
411  ἁθρόʼ ἐνὶ μεγάρῳ. μήτηρ δʼ ἐμὴ οὔ τι πέπυσται,
412  οὐδʼ ἄλλαι δμωαί, μία δʼ οἴη μῦθον ἄκουσεν.
413  ὣς ἄρα φωνήσας ἡγήσατο, τοὶ δʼ ἅμʼ ἕποντο.
414  οἱ δʼ ἄρα πάντα φέροντες ἐυσσέλμῳ ἐπὶ νηὶ
415  κάτθεσαν, ὡς ἐκέλευσεν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.
416  ἂν δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνʼ, ἦρχε δʼ Ἀθήνη,
417  νηὶ δʼ ἐνὶ πρυμνῇ κατʼ ἄρʼ ἕζετο· ἄγχι δʼ ἄρʼ αὐτῆς
418  ἕζετο Τηλέμαχος. τοὶ δὲ πρυμνήσιʼ ἔλυσαν,
419  ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ βάντες ἐπὶ κληῖσι καθῖζον.
420  τοῖσιν δʼ ἴκμενον οὖρον ἵει γλαυκῶπις Ἀθήνη,
421  ἀκραῆ Ζέφυρον, κελάδοντʼ ἐπὶ οἴνοπα πόντον.
422  Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσεν
423  ὅπλων ἅπτεσθαι· τοὶ δʼ ὀτρύνοντος ἄκουσαν.
424  ἱστὸν δʼ εἰλάτινον κοίλης ἔντοσθε μεσόδμης
425  στῆσαν ἀείραντες, κατὰ δὲ προτόνοισιν ἔδησαν,
426  ἕλκον δʼ ἱστία λευκὰ ἐυστρέπτοισι βοεῦσιν.
427  ἔπρησεν δʼ ἄνεμος μέσον ἱστίον, ἀμφὶ δὲ κῦμα
428  στείρῃ πορφύρεον μεγάλʼ ἴαχε νηὸς ἰούσης·
429  ἡ δʼ ἔθεεν κατὰ κῦμα διαπρήσσουσα κέλευθον.
430  δησάμενοι δʼ ἄρα ὅπλα θοὴν ἀνὰ νῆα μέλαιναν
431  στήσαντο κρητῆρας ἐπιστεφέας οἴνοιο,
432  λεῖβον δʼ ἀθανάτοισι θεοῖς αἰειγενέτῃσιν,
433  ἐκ πάντων δὲ μάλιστα Διὸς γλαυκώπιδι κούρῃ.
434  παννυχίη μέν ῥʼ ἥ γε καὶ ἠῶ πεῖρε κέλευθον.


1  Ἠέλιος δʼ ἀνόρουσε, λιπὼν περικαλλέα λίμνην,
2  οὐρανὸν ἐς πολύχαλκον, ἵνʼ ἀθανάτοισι φαείνοι
3  καὶ θνητοῖσι βροτοῖσιν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν·
4  οἱ δὲ Πύλον, Νηλῆος ἐυκτίμενον πτολίεθρον,
5  ἷξον· τοὶ δʼ ἐπὶ θινὶ θαλάσσης ἱερὰ ῥέζον,
6  ταύρους παμμέλανας, ἐνοσίχθονι κυανοχαίτῃ.
7  ἐννέα δʼ ἕδραι ἔσαν, πεντακόσιοι δʼ ἐν ἑκάστῃ
8  ἥατο καὶ προύχοντο ἑκάστοθι ἐννέα ταύρους.
9  εὖθʼ οἱ σπλάγχνα πάσαντο, θεῷ δʼ ἐπὶ μηρίʼ ἔκαιον,
10  οἱ δʼ ἰθὺς κατάγοντο ἰδʼ ἱστία νηὸς ἐίσης
11  στεῖλαν ἀείραντες, τὴν δʼ ὥρμισαν, ἐκ δʼ ἔβαν αὐτοί·
12  ἐκ δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνʼ, ἦρχε δʼ Ἀθήνη.
13  τὸν προτέρη προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
14  Τηλέμαχʼ, οὐ μέν σε χρὴ ἔτʼ αἰδοῦς, οὐδʼ ἠβαιόν·
15  τοὔνεκα γὰρ καὶ πόντον ἐπέπλως, ὄφρα πύθηαι
16  πατρός, ὅπου κύθε γαῖα καὶ ὅν τινα πότμον ἐπέσπεν.
17  ἀλλʼ ἄγε νῦν ἰθὺς κίε Νέστορος ἱπποδάμοιο·
18  εἴδομεν ἥν τινα μῆτιν ἐνὶ στήθεσσι κέκευθε.
19  λίσσεσθαι δέ μιν αὐτός, ὅπως νημερτέα εἴπῃ·
20  ψεῦδος δʼ οὐκ ἐρέει· μάλα γὰρ πεπνυμένος ἐστί.
21  τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
22  Μέντορ, πῶς τʼ ἄρʼ ἴω; πῶς τʼ ἂρ προσπτύξομαι αὐτόν;
23  οὐδέ τί πω μύθοισι πεπείρημαι πυκινοῖσιν·
24  αἰδὼς δʼ αὖ νέον ἄνδρα γεραίτερον ἐξερέεσθαι.
25  τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
26  Τηλέμαχʼ, ἄλλα μὲν αὐτὸς ἐνὶ φρεσὶ σῇσι νοήσεις,
27  ἄλλα δὲ καὶ δαίμων ὑποθήσεται· οὐ γὰρ ὀίω
28  οὔ σε θεῶν ἀέκητι γενέσθαι τε τραφέμεν τε.
29  ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο Παλλὰς Ἀθήνη
30  καρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.
31  ἷξον δʼ ἐς Πυλίων ἀνδρῶν ἄγυρίν τε καὶ ἕδρας,
32  ἔνθʼ ἄρα Νέστωρ ἧστο σὺν υἱάσιν, ἀμφὶ δʼ ἑταῖροι
33  δαῖτʼ ἐντυνόμενοι κρέα τʼ ὤπτων ἄλλα τʼ ἔπειρον.
34  οἱ δʼ ὡς οὖν ξείνους ἴδον, ἁθρόοι ἦλθον ἅπαντες,
35  χερσίν τʼ ἠσπάζοντο καὶ ἑδριάασθαι ἄνωγον.
36  πρῶτος Νεστορίδης Πεισίστρατος ἐγγύθεν ἐλθὼν
37  ἀμφοτέρων ἕλε χεῖρα καὶ ἵδρυσεν παρὰ δαιτὶ
38  κώεσιν ἐν μαλακοῖσιν ἐπὶ ψαμάθοις ἁλίῃσιν
39  πάρ τε κασιγνήτῳ Θρασυμήδεϊ καὶ πατέρι ᾧ·
40  δῶκε δʼ ἄρα σπλάγχνων μοίρας, ἐν δʼ οἶνον ἔχευεν
41  χρυσείῳ δέπαϊ· δειδισκόμενος δὲ προσηύδα
42  Παλλάδʼ Ἀθηναίην κούρην Διὸς αἰγιόχοιο·
43  εὔχεο νῦν, ὦ ξεῖνε, Ποσειδάωνι ἄνακτι·
44  τοῦ γὰρ καὶ δαίτης ἠντήσατε δεῦρο μολόντες.
45  αὐτὰρ ἐπὴν σπείσῃς τε καὶ εὔξεαι, ἣ θέμις ἐστί,
46  δὸς καὶ τούτῳ ἔπειτα δέπας μελιηδέος οἴνου
47  σπεῖσαι, ἐπεὶ καὶ τοῦτον ὀίομαι ἀθανάτοισιν
48  εὔχεσθαι· πάντες δὲ θεῶν χατέουσʼ ἄνθρωποι.
49  ἀλλὰ νεώτερός ἐστιν, ὁμηλικίη δʼ ἐμοὶ αὐτῷ·
50  τοὔνεκα σοὶ προτέρῳ δώσω χρύσειον ἄλεισον.
51  ὣς εἰπὼν ἐν χειρὶ τίθει δέπας ἡδέος οἴνου·
52  χαῖρε δʼ Ἀθηναίη πεπνυμένῳ ἀνδρὶ δικαίῳ,
53  οὕνεκα οἷ προτέρῃ δῶκε χρύσειον ἄλεισον·
54  αὐτίκα δʼ εὔχετο πολλὰ Ποσειδάωνι ἄνακτι·
55  κλῦθι, Ποσείδαον γαιήοχε, μηδὲ μεγήρῃς
56  ἡμῖν εὐχομένοισι τελευτῆσαι τάδε ἔργα.
57  Νέστορι μὲν πρώτιστα καὶ υἱάσι κῦδος ὄπαζε,
58  αὐτὰρ ἔπειτʼ ἄλλοισι δίδου χαρίεσσαν ἀμοιβὴν
59  σύμπασιν Πυλίοισιν ἀγακλειτῆς ἑκατόμβης.
60  δὸς δʼ ἔτι Τηλέμαχον καὶ ἐμὲ πρήξαντα νέεσθαι,
61  οὕνεκα δεῦρʼ ἱκόμεσθα θοῇ σὺν νηὶ μελαίνῃ.
62  ὣς ἄρʼ ἔπειτʼ ἠρᾶτο καὶ αὐτὴ πάντα τελεύτα.
63  δῶκε δὲ Τηλεμάχῳ καλὸν δέπας ἀμφικύπελλον·
64  ὣς δʼ αὔτως ἠρᾶτο Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.
65  οἱ δʼ ἐπεὶ ὤπτησαν κρέʼ ὑπέρτερα καὶ ἐρύσαντο,
66  μοίρας δασσάμενοι δαίνυντʼ ἐρικυδέα δαῖτα.
67  αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
68  τοῖς ἄρα μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
69  νῦν δὴ κάλλιόν ἐστι μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι
70  ξείνους, οἱ τινές εἰσιν, ἐπεὶ τάρπησαν ἐδωδῆς.
71  ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθʼ ὑγρὰ κέλευθα;
72  ἤ τι κατὰ πρῆξιν ἦ μαψιδίως ἀλάλησθε
73  οἷά τε ληιστῆρες ὑπεὶρ ἅλα, τοί τʼ ἀλόωνται
74  ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;
75  τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα
76  θαρσήσας· αὐτὴ γὰρ ἐνὶ φρεσὶ θάρσος Ἀθήνη
77  θῆχʼ, ἵνα μιν περὶ πατρὸς ἀποιχομένοιο ἔροιτο
78  ἠδʼ ἵνα μιν κλέος ἐσθλὸν ἐν ἀνθρώποισιν ἔχῃσιν·
79  ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν,
80  εἴρεαι ὁππόθεν εἰμέν· ἐγὼ δέ κέ τοι καταλέξω.
81  ἡμεῖς ἐξ Ἰθάκης ὑπονηίου εἰλήλουθμεν·
82  πρῆξις δʼ ἥδʼ ἰδίη, οὐ δήμιος, ἣν ἀγορεύω.
83  πατρὸς ἐμοῦ κλέος εὐρὺ μετέρχομαι, ἤν που ἀκούσω,
84  δίου Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος, ὅν ποτέ φασι
85  σὺν σοὶ μαρνάμενον Τρώων πόλιν ἐξαλαπάξαι.
86  ἄλλους μὲν γὰρ πάντας, ὅσοι Τρωσὶν πολέμιζον,
87  πευθόμεθʼ, ἧχι ἕκαστος ἀπώλετο λυγρῷ ὀλέθρῳ,
88  κείνου δʼ αὖ καὶ ὄλεθρον ἀπευθέα θῆκε Κρονίων.
89  οὐ γάρ τις δύναται σάφα εἰπέμεν ὁππόθʼ ὄλωλεν,
90  εἴθʼ ὅ γʼ ἐπʼ ἠπείρου δάμη ἀνδράσι δυσμενέεσσιν,
91  εἴτε καὶ ἐν πελάγει μετὰ κύμασιν Ἀμφιτρίτης.
92  τοὔνεκα νῦν τὰ σὰ γούναθʼ ἱκάνομαι, αἴ κʼ ἐθέλῃσθα
93  κείνου λυγρὸν ὄλεθρον ἐνισπεῖν, εἴ που ὄπωπας
94  ὀφθαλμοῖσι τεοῖσιν ἢ ἄλλου μῦθον ἄκουσας
95  πλαζομένου· πέρι γάρ μιν ὀιζυρὸν τέκε μήτηρ.
96  μηδέ τί μʼ αἰδόμενος μειλίσσεο μηδʼ ἐλεαίρων,
97  ἀλλʼ εὖ μοι κατάλεξον ὅπως ἤντησας ὀπωπῆς.
98  λίσσομαι, εἴ ποτέ τοί τι πατὴρ ἐμός, ἐσθλὸς Ὀδυσσεύς,
99  ἢ ἔπος ἠέ τι ἔργον ὑποστὰς ἐξετέλεσσε
100  δήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχετε πήματʼ Ἀχαιοί,
101  τῶν νῦν μοι μνῆσαι, καί μοι νημερτὲς ἐνίσπες.
102  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
103  ὦ φίλʼ, ἐπεί μʼ ἔμνησας ὀιζύος, ἣν ἐν ἐκείνῳ
104  δήμῳ ἀνέτλημεν μένος ἄσχετοι υἷες Ἀχαιῶν,
105  ἠμὲν ὅσα ξὺν νηυσὶν ἐπʼ ἠεροειδέα πόντον
106  πλαζόμενοι κατὰ ληίδʼ, ὅπῃ ἄρξειεν Ἀχιλλεύς,
107  ἠδʼ ὅσα καὶ περὶ ἄστυ μέγα Πριάμοιο ἄνακτος
108  μαρνάμεθʼ· ἔνθα δʼ ἔπειτα κατέκταθεν ὅσσοι ἄριστοι.
109  ἔνθα μὲν Αἴας κεῖται ἀρήιος, ἔνθα δʼ Ἀχιλλεύς,
110  ἔνθα δὲ Πάτροκλος, θεόφιν μήστωρ ἀτάλαντος,
111  ἔνθα δʼ ἐμὸς φίλος υἱός, ἅμα κρατερὸς καὶ ἀμύμων,
112  Ἀντίλοχος, πέρι μὲν θείειν ταχὺς ἠδὲ μαχητής·
113  ἄλλα τε πόλλʼ ἐπὶ τοῖς πάθομεν κακά· τίς κεν ἐκεῖνα
114  πάντα γε μυθήσαιτο καταθνητῶν ἀνθρώπων;
115  οὐδʼ εἰ πεντάετές γε καὶ ἑξάετες παραμίμνων
116  ἐξερέοις ὅσα κεῖθι πάθον κακὰ δῖοι Ἀχαιοί·
117  πρίν κεν ἀνιηθεὶς σὴν πατρίδα γαῖαν ἵκοιο.
118  εἰνάετες γάρ σφιν κακὰ ῥάπτομεν ἀμφιέποντες
119  παντοίοισι δόλοισι, μόγις δʼ ἐτέλεσσε Κρονίων.
120  ἔνθʼ οὔ τίς ποτε μῆτιν ὁμοιωθήμεναι ἄντην
121  ἤθελʼ, ἐπεὶ μάλα πολλὸν ἐνίκα δῖος Ὀδυσσεὺς
122  παντοίοισι δόλοισι, πατὴρ τεός, εἰ ἐτεόν γε
123  κείνου ἔκγονός ἐσσι· σέβας μʼ ἔχει εἰσορόωντα.
124  ἦ τοι γὰρ μῦθοί γε ἐοικότες, οὐδέ κε φαίης
125  ἄνδρα νεώτερον ὧδε ἐοικότα μυθήσασθαι.
126  ἔνθʼ ἦ τοι ἧος μὲν ἐγὼ καὶ δῖος Ὀδυσσεὺς
127  οὔτε ποτʼ εἰν ἀγορῇ δίχʼ ἐβάζομεν οὔτʼ ἐνὶ βουλῇ,
128  ἀλλʼ ἕνα θυμὸν ἔχοντε νόῳ καὶ ἐπίφρονι βουλῇ
129  φραζόμεθʼ Ἀργείοισιν ὅπως ὄχʼ ἄριστα γένοιτο.
130  αὐτὰρ ἐπεὶ Πριάμοιο πόλιν διεπέρσαμεν αἰπήν,
131  βῆμεν δʼ ἐν νήεσσι, θεὸς δʼ ἐκέδασσεν Ἀχαιούς,
132  καὶ τότε δὴ Ζεὺς λυγρὸν ἐνὶ φρεσὶ μήδετο νόστον
133  Ἀργείοις, ἐπεὶ οὔ τι νοήμονες οὐδὲ δίκαιοι
134  πάντες ἔσαν· τῶ σφεων πολέες κακὸν οἶτον ἐπέσπον
135  μήνιος ἐξ ὀλοῆς γλαυκώπιδος ὀβριμοπάτρης.
136  ἥ τʼ ἔριν Ἀτρεΐδῃσι μετʼ ἀμφοτέροισιν ἔθηκε.
137  τὼ δὲ καλεσσαμένω ἀγορὴν ἐς πάντας Ἀχαιούς,
138  μάψ, ἀτὰρ οὐ κατὰ κόσμον, ἐς ἠέλιον καταδύντα,
139  οἱ ἦλθον οἴνῳ βεβαρηότες υἷες Ἀχαιῶν,
140  μῦθον μυθείσθην, τοῦ εἵνεκα λαὸν ἄγειραν.
141  ἔνθʼ ἤ τοι Μενέλαος ἀνώγει πάντας Ἀχαιοὺς
142  νόστου μιμνήσκεσθαι ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης,
143  οὐδʼ Ἀγαμέμνονι πάμπαν ἑήνδανε· βούλετο γάρ ῥα
144  λαὸν ἐρυκακέειν ῥέξαι θʼ ἱερὰς ἑκατόμβας,
145  ὡς τὸν Ἀθηναίης δεινὸν χόλον ἐξακέσαιτο,
146  νήπιος, οὐδὲ τὸ ᾔδη, ὃ οὐ πείσεσθαι ἔμελλεν·
147  οὐ γάρ τʼ αἶψα θεῶν τρέπεται νόος αἰὲν ἐόντων.
148  ὣς τὼ μὲν χαλεποῖσιν ἀμειβομένω ἐπέεσσιν
149  ἕστασαν· οἱ δʼ ἀνόρουσαν ἐυκνήμιδες Ἀχαιοὶ
150  ἠχῇ θεσπεσίῃ, δίχα δέ σφισιν ἥνδανε βουλή.
151  νύκτα μὲν ἀέσαμεν χαλεπὰ φρεσὶν ὁρμαίνοντες
152  ἀλλήλοις· ἐπὶ γὰρ Ζεὺς ἤρτυε πῆμα κακοῖο·
153  ἠῶθεν δʼ οἱ μὲν νέας ἕλκομεν εἰς ἅλα δῖαν
154  κτήματά τʼ ἐντιθέμεσθα βαθυζώνους τε γυναῖκας.
155  ἡμίσεες δʼ ἄρα λαοὶ ἐρητύοντο μένοντες
156  αὖθι παρʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι, ποιμένι λαῶν·
157  ἡμίσεες δʼ ἀναβάντες ἐλαύνομεν· αἱ δὲ μάλʼ ὦκα
158  ἔπλεον, ἐστόρεσεν δὲ θεὸς μεγακήτεα πόντον.
159  ἐς Τένεδον δʼ ἐλθόντες ἐρέξαμεν ἱρὰ θεοῖσιν,
160  οἴκαδε ἱέμενοι· Ζεὺς δʼ οὔ πω μήδετο νόστον,
161  σχέτλιος, ὅς ῥʼ ἔριν ὦρσε κακὴν ἔπι δεύτερον αὖτις.
162  οἱ μὲν ἀποστρέψαντες ἔβαν νέας ἀμφιελίσσας
163  ἀμφʼ Ὀδυσῆα ἄνακτα δαΐφρονα, ποικιλομήτην,
164  αὖτις ἐπʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι ἦρα φέροντες·
165  αὐτὰρ ἐγὼ σὺν νηυσὶν ἀολλέσιν, αἵ μοι ἕποντο,
166  φεῦγον, ἐπεὶ γίγνωσκον, ὃ δὴ κακὰ μήδετο δαίμων.
167  φεῦγε δὲ Τυδέος υἱὸς ἀρήιος, ὦρσε δʼ ἑταίρους.
168  ὀψὲ δὲ δὴ μετὰ νῶι κίε ξανθὸς Μενέλαος,
169  ἐν Λέσβῳ δʼ ἔκιχεν δολιχὸν πλόον ὁρμαίνοντας,
170  ἢ καθύπερθε Χίοιο νεοίμεθα παιπαλοέσσης,
171  νήσου ἔπι Ψυρίης, αὐτὴν ἐπʼ ἀριστέρʼ ἔχοντες,
172  ἦ ὑπένερθε Χίοιο, παρʼ ἠνεμόεντα Μίμαντα.
173  ᾐτέομεν δὲ θεὸν φῆναι τέρας· αὐτὰρ ὅ γʼ ἡμῖν
174  δεῖξε, καὶ ἠνώγει πέλαγος μέσον εἰς Εὔβοιαν
175  τέμνειν, ὄφρα τάχιστα ὑπὲκ κακότητα φύγοιμεν.
176  ὦρτο δʼ ἐπὶ λιγὺς οὖρος ἀήμεναι· αἱ δὲ μάλʼ ὦκα
177  ἰχθυόεντα κέλευθα διέδραμον, ἐς δὲ Γεραιστὸν
178  ἐννύχιαι κατάγοντο· Ποσειδάωνι δὲ ταύρων
179  πόλλʼ ἐπὶ μῆρʼ ἔθεμεν, πέλαγος μέγα μετρήσαντες.
180  τέτρατον ἦμαρ ἔην, ὅτʼ ἐν Ἄργεϊ νῆας ἐίσας
181  Τυδεΐδεω ἕταροι Διομήδεος ἱπποδάμοιο
182  ἵστασαν· αὐτὰρ ἐγώ γε Πύλονδʼ ἔχον, οὐδέ ποτʼ ἔσβη
183  οὖρος, ἐπεὶ δὴ πρῶτα θεὸς προέηκεν ἀῆναι.
184  ὣς ἦλθον, φίλε τέκνον, ἀπευθής, οὐδέ τι οἶδα
185  κείνων, οἵ τʼ ἐσάωθεν Ἀχαιῶν οἵ τʼ ἀπόλοντο.
186  ὅσσα δʼ ἐνὶ μεγάροισι καθήμενος ἡμετέροισι
187  πεύθομαι, ἣ θέμις ἐστί, δαήσεαι, οὐδέ σε κεύσω.
188  εὖ μὲν Μυρμιδόνας φάσʼ ἐλθέμεν ἐγχεσιμώρους,
189  οὓς ἄγʼ Ἀχιλλῆος μεγαθύμου φαίδιμος υἱός,
190  εὖ δὲ Φιλοκτήτην, Ποιάντιον ἀγλαὸν υἱόν.
191  πάντας δʼ Ἰδομενεὺς Κρήτην εἰσήγαγʼ ἑταίρους,
192  οἳ φύγον ἐκ πολέμου, πόντος δέ οἱ οὔ τινʼ ἀπηύρα.
193  Ἀτρεΐδην δὲ καὶ αὐτοὶ ἀκούετε, νόσφιν ἐόντες,
194  ὥς τʼ ἦλθʼ, ὥς τʼ Αἴγισθος ἐμήσατο λυγρὸν ὄλεθρον.
195  ἀλλʼ ἦ τοι κεῖνος μὲν ἐπισμυγερῶς ἀπέτισεν·
196  ὡς ἀγαθὸν καὶ παῖδα καταφθιμένοιο λιπέσθαι
197  ἀνδρός, ἐπεὶ καὶ κεῖνος ἐτίσατο πατροφονῆα,
198  Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα.
199  καὶ σὺ φίλος, μάλα γάρ σʼ ὁρόω καλόν τε μέγαν τε,
200  ἄλκιμος ἔσσʼ, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐὺ εἴπῃ.
201  τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
202  ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν,
203  καὶ λίην κεῖνος μὲν ἐτίσατο, καί οἱ Ἀχαιοὶ
204  οἴσουσι κλέος εὐρὺ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι·
205  αἲ γὰρ ἐμοὶ τοσσήνδε θεοὶ δύναμιν περιθεῖεν,
206  τίσασθαι μνηστῆρας ὑπερβασίης ἀλεγεινῆς,
207  οἵ τέ μοι ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται.
208  ἀλλʼ οὔ μοι τοιοῦτον ἐπέκλωσαν θεοὶ ὄλβον,
209  πατρί τʼ ἐμῷ καὶ ἐμοί· νῦν δὲ χρὴ τετλάμεν ἔμπης.
210  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
211  ὦ φίλʼ, ἐπεὶ δὴ ταῦτά μʼ ἀνέμνησας καὶ ἔειπες,
212  φασὶ μνηστῆρας σῆς μητέρος εἵνεκα πολλοὺς
213  ἐν μεγάροις ἀέκητι σέθεν κακὰ μηχανάασθαι·
214  εἰπέ μοι, ἠὲ ἑκὼν ὑποδάμνασαι, ἦ σέ γε λαοὶ
215  ἐχθαίρουσʼ ἀνὰ δῆμον, ἐπισπόμενοι θεοῦ ὀμφῇ.
216  τίς δʼ οἶδʼ εἴ κέ ποτέ σφι βίας ἀποτίσεται ἐλθών,
217  ἢ ὅ γε μοῦνος ἐὼν ἢ καὶ σύμπαντες Ἀχαιοί;
218  εἰ γάρ σʼ ὣς ἐθέλοι φιλέειν γλαυκῶπις Ἀθήνη,
219  ὡς τότʼ Ὀδυσσῆος περικήδετο κυδαλίμοιο
220  δήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχομεν ἄλγεʼ Ἀχαιοί—
221  οὐ γάρ πω ἴδον ὧδε θεοὺς ἀναφανδὰ φιλεῦντας,
222  ὡς κείνῳ ἀναφανδὰ παρίστατο Παλλὰς Ἀθήνη—
223  εἴ σʼ οὕτως ἐθέλοι φιλέειν κήδοιτό τε θυμῷ,
224  τῶ κέν τις κείνων γε καὶ ἐκλελάθοιτο γάμοιο.
225  τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
226  ὦ γέρον, οὔ πω τοῦτο ἔπος τελέεσθαι ὀίω·
227  λίην γὰρ μέγα εἶπες· ἄγη μʼ ἔχει. οὐκ ἂν ἐμοί γε
228  ἐλπομένῳ τὰ γένοιτʼ, οὐδʼ εἰ θεοὶ ὣς ἐθέλοιεν.
229  τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
230  Τηλέμαχε, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων.
231  ῥεῖα θεός γʼ ἐθέλων καὶ τηλόθεν ἄνδρα σαώσαι.
232  βουλοίμην δʼ ἂν ἐγώ γε καὶ ἄλγεα πολλὰ μογήσας
233  οἴκαδέ τʼ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι,
234  ἢ ἐλθὼν ἀπολέσθαι ἐφέστιος, ὡς Ἀγαμέμνων
235  ὤλεθʼ ὑπʼ Αἰγίσθοιο δόλῳ καὶ ἧς ἀλόχοιο.
236  ἀλλʼ ἦ τοι θάνατον μὲν ὁμοίιον οὐδὲ θεοί περ
237  καὶ φίλῳ ἀνδρὶ δύνανται ἀλαλκέμεν, ὁππότε κεν δὴ
238  μοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο.
239  τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
240  Μέντορ, μηκέτι ταῦτα λεγώμεθα κηδόμενοί περ·
241  κείνῳ δʼ οὐκέτι νόστος ἐτήτυμος, ἀλλά οἱ ἤδη
242  φράσσαντʼ ἀθάνατοι θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν.
243  νῦν δʼ ἐθέλω ἔπος ἄλλο μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι
244  Νέστορʼ, ἐπεὶ περὶ οἶδε δίκας ἠδὲ φρόνιν ἄλλων·
245  τρὶς γὰρ δή μίν φασιν ἀνάξασθαι γένεʼ ἀνδρῶν·
246  ὥς τέ μοι ἀθάνατος ἰνδάλλεται εἰσοράασθαι.
247  ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, σὺ δʼ ἀληθὲς ἐνίσπες·
248  πῶς ἔθανʼ Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων;
249  ποῦ Μενέλαος ἔην; τίνα δʼ αὐτῷ μήσατʼ ὄλεθρον
250  Αἴγισθος δολόμητις, ἐπεὶ κτάνε πολλὸν ἀρείω;
251  ἦ οὐκ Ἄργεος ἦεν Ἀχαιικοῦ, ἀλλά πῃ ἄλλῃ
252  πλάζετʼ ἐπʼ ἀνθρώπους, ὁ δὲ θαρσήσας κατέπεφνε;
253  τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
254  τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθέα πάντʼ ἀγορεύσω.
255  ἦ τοι μὲν τάδε καὐτὸς ὀίεαι, ὥς κεν ἐτύχθη,
256  εἰ ζωόν γʼ Αἴγισθον ἐνὶ μεγάροισιν ἔτετμεν
257  Ἀτρεΐδης Τροίηθεν ἰών, ξανθὸς Μενέλαος·
258  τῶ κέ οἱ οὐδὲ θανόντι χυτὴν ἐπὶ γαῖαν ἔχευαν,
259  ἀλλʼ ἄρα τόν γε κύνες τε καὶ οἰωνοὶ κατέδαψαν
260  κείμενον ἐν πεδίῳ ἑκὰς ἄστεος, οὐδέ κέ τίς μιν
261  κλαῦσεν Ἀχαιιάδων· μάλα γὰρ μέγα μήσατο ἔργον.
262  ἡμεῖς μὲν γὰρ κεῖθι πολέας τελέοντες ἀέθλους
263  ἥμεθʼ· ὁ δʼ εὔκηλος μυχῷ Ἄργεος ἱπποβότοιο
264  πόλλʼ Ἀγαμεμνονέην ἄλοχον θέλγεσκʼ ἐπέεσσιν.
265  ἡ δʼ ἦ τοι τὸ πρὶν μὲν ἀναίνετο ἔργον ἀεικὲς
266  δῖα Κλυταιμνήστρη· φρεσὶ γὰρ κέχρητʼ ἀγαθῇσι·
267  πὰρ δʼ ἄρʼ ἔην καὶ ἀοιδὸς ἀνήρ, ᾧ πόλλʼ ἐπέτελλεν
268  Ἀτρεΐδης Τροίηνδε κιὼν εἴρυσθαι ἄκοιτιν.
269  ἀλλʼ ὅτε δή μιν μοῖρα θεῶν ἐπέδησε δαμῆναι,
270  δὴ τότε τὸν μὲν ἀοιδὸν ἄγων ἐς νῆσον ἐρήμην
271  κάλλιπεν οἰωνοῖσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γενέσθαι,
272  τὴν δʼ ἐθέλων ἐθέλουσαν ἀνήγαγεν ὅνδε δόμονδε.
273  πολλὰ δὲ μηρίʼ ἔκηε θεῶν ἱεροῖς ἐπὶ βωμοῖς,
274  πολλὰ δʼ ἀγάλματʼ ἀνῆψεν, ὑφάσματά τε χρυσόν τε,
275  ἐκτελέσας μέγα ἔργον, ὃ οὔ ποτε ἔλπετο θυμῷ.
276  ἡμεῖς μὲν γὰρ ἅμα πλέομεν Τροίηθεν ἰόντες,
277  Ἀτρεΐδης καὶ ἐγώ, φίλα εἰδότες ἀλλήλοισιν·
278  ἀλλʼ ὅτε Σούνιον ἱρὸν ἀφικόμεθʼ, ἄκρον Ἀθηνέων,
279  ἔνθα κυβερνήτην Μενελάου Φοῖβος Ἀπόλλων
280  οἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχόμενος κατέπεφνε,
281  πηδάλιον μετὰ χερσὶ θεούσης νηὸς ἔχοντα,
282  Φρόντιν Ὀνητορίδην, ὃς ἐκαίνυτο φῦλʼ ἀνθρώπων
283  νῆα κυβερνῆσαι, ὁπότε σπέρχοιεν ἄελλαι.
284  ὣς ὁ μὲν ἔνθα κατέσχετʼ, ἐπειγόμενός περ ὁδοῖο,
285  ὄφρʼ ἕταρον θάπτοι καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερίσειεν.
286  ἀλλʼ ὅτε δὴ καὶ κεῖνος ἰὼν ἐπὶ οἴνοπα πόντον
287  ἐν νηυσὶ γλαφυρῇσι Μαλειάων ὄρος αἰπὺ
288  ἷξε θέων, τότε δὴ στυγερὴν ὁδὸν εὐρύοπα Ζεὺς
289  ἐφράσατο, λιγέων δʼ ἀνέμων ἐπʼ ἀυτμένα χεῦε,
290  κύματά τε τροφέοντο πελώρια, ἶσα ὄρεσσιν.
291  ἔνθα διατμήξας τὰς μὲν Κρήτῃ ἐπέλασσεν,
292  ἧχι Κύδωνες ἔναιον Ἰαρδάνου ἀμφὶ ῥέεθρα.
293  ἔστι δέ τις λισσὴ αἰπεῖά τε εἰς ἅλα πέτρη
294  ἐσχατιῇ Γόρτυνος ἐν ἠεροειδέι πόντῳ·
295  ἔνθα Νότος μέγα κῦμα ποτὶ σκαιὸν ῥίον ὠθεῖ,
296  ἐς Φαιστόν, μικρὸς δὲ λίθος μέγα κῦμʼ ἀποέργει.
297  αἱ μὲν ἄρʼ ἔνθʼ ἦλθον, σπουδῇ δʼ ἤλυξαν ὄλεθρον
298  ἄνδρες, ἀτὰρ νῆάς γε ποτὶ σπιλάδεσσιν ἔαξαν
299  κύματʼ· ἀτὰρ τὰς πέντε νέας κυανοπρῳρείους
300  Αἰγύπτῳ ἐπέλασσε φέρων ἄνεμός τε καὶ ὕδωρ.
301  ὣς ὁ μὲν ἔνθα πολὺν βίοτον καὶ χρυσὸν ἀγείρων
302  ἠλᾶτο ξὺν νηυσὶ κατʼ ἀλλοθρόους ἀνθρώπους·
303  τόφρα δὲ ταῦτʼ Αἴγισθος ἐμήσατο οἴκοθι λυγρά.
304  κτείνας Ἀτρεΐδην, δέδμητο δὲ λαὸς ὑπʼ αὐτῷ.
305  ἑπτάετες δʼ ἤνασσε πολυχρύσοιο Μυκήνης,
306  τῷ δέ οἱ ὀγδοάτῳ κακὸν ἤλυθε δῖος Ὀρέστης
307  ἂψ ἀπʼ Ἀθηνάων, κατὰ δʼ ἔκτανε πατροφονῆα,
308  Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα.
309  ἦ τοι ὁ τὸν κτείνας δαίνυ τάφον Ἀργείοισιν
310  μητρός τε στυγερῆς καὶ ἀνάλκιδος Αἰγίσθοιο·
311  αὐτῆμαρ δέ οἱ ἦλθε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος
312  πολλὰ κτήματʼ ἄγων, ὅσα οἱ νέες ἄχθος ἄειραν.
313  καὶ σύ, φίλος, μὴ δηθὰ δόμων ἄπο τῆλʼ ἀλάλησο,
314  κτήματά τε προλιπὼν ἄνδρας τʼ ἐν σοῖσι δόμοισιν
315  οὕτω ὑπερφιάλους, μή τοι κατὰ πάντα φάγωσιν
316  κτήματα δασσάμενοι, σὺ δὲ τηϋσίην ὁδὸν ἔλθῃς.
317  ἀλλʼ ἐς μὲν Μενέλαον ἐγὼ κέλομαι καὶ ἄνωγα
318  ἐλθεῖν· κεῖνος γὰρ νέον ἄλλοθεν εἰλήλουθεν,
319  ἐκ τῶν ἀνθρώπων, ὅθεν οὐκ ἔλποιτό γε θυμῷ
320  ἐλθέμεν, ὅν τινα πρῶτον ἀποσφήλωσιν ἄελλαι
321  ἐς πέλαγος μέγα τοῖον, ὅθεν τέ περ οὐδʼ οἰωνοὶ
322  αὐτόετες οἰχνεῦσιν, ἐπεὶ μέγα τε δεινόν τε.
323  ἀλλʼ ἴθι νῦν σὺν νηί τε σῇ καὶ σοῖς ἑτάροισιν·
324  εἰ δʼ ἐθέλεις πεζός, πάρα τοι δίφρος τε καὶ ἵπποι,
325  πὰρ δέ τοι υἷες ἐμοί, οἵ τοι πομπῆες ἔσονται
326  ἐς Λακεδαίμονα δῖαν, ὅθι ξανθὸς Μενέλαος.
327  λίσσεσθαι δέ μιν αὐτός, ἵνα νημερτὲς ἐνίσπῃ·
328  ψεῦδος δʼ οὐκ ἐρέει· μάλα γὰρ πεπνυμένος ἐστίν.
329  ὣς ἔφατʼ, ἠέλιος δʼ ἄρʼ ἔδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθε.
330  τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
331  ὦ γέρον, ἦ τοι ταῦτα κατὰ μοῖραν κατέλεξας·
332  ἀλλʼ ἄγε τάμνετε μὲν γλώσσας, κεράασθε δὲ οἶνον,
333  ὄφρα Ποσειδάωνι καὶ ἄλλοις ἀθανάτοισιν
334  σπείσαντες κοίτοιο μεδώμεθα· τοῖο γὰρ ὥρη.
335  ἤδη γὰρ φάος οἴχεθʼ ὑπὸ ζόφον, οὐδὲ ἔοικεν·
336  δηθὰ θεῶν ἐν δαιτὶ θαασσέμεν, ἀλλὰ νέεσθαι.
337  ἦ ῥα Διὸς θυγάτηρ, οἱ δʼ ἔκλυον αὐδησάσης.
338  τοῖσι δὲ κήρυκες μὲν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν,
339  κοῦροι δὲ κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο,
340  νώμησαν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπαρξάμενοι δεπάεσσι·
341  γλώσσας δʼ ἐν πυρὶ βάλλον, ἀνιστάμενοι δʼ ἐπέλειβον.
342  αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιον θʼ, ὅσον ἤθελε θυμός,
343  δὴ τότʼ Ἀθηναίη καὶ Τηλέμαχος θεοειδὴς
344  ἄμφω ἱέσθην κοίλην ἐπὶ νῆα νέεσθαι.
345  Νέστωρ δʼ αὖ κατέρυκε καθαπτόμενος ἐπέεσσιν·
346  Ζεὺς τό γʼ ἀλεξήσειε καὶ ἀθάνατοι θεοὶ ἄλλοι,
347  ὡς ὑμεῖς παρʼ ἐμεῖο θοὴν ἐπὶ νῆα κίοιτε
348  ὥς τέ τευ ἦ παρὰ πάμπαν ἀνείμονος ἠδὲ πενιχροῦ,
349  ᾧ οὔ τι χλαῖναι καὶ ῥήγεα πόλλʼ ἐνὶ οἴκῳ,
350  οὔτʼ αὐτῷ μαλακῶς οὔτε ξείνοισιν ἐνεύδειν.
351  αὐτὰρ ἐμοὶ πάρα μὲν χλαῖναι καὶ ῥήγεα καλά.
352  οὔ θην δὴ τοῦδʼ ἀνδρὸς Ὀδυσσῆος φίλος υἱὸς
353  νηὸς ἐπʼ ἰκριόφιν καταλέξεται, ὄφρʼ ἂν ἐγώ γε
354  ζώω, ἔπειτα δὲ παῖδες ἐνὶ μεγάροισι λίπωνται,
355  ξείνους ξεινίζειν, ὅς τίς κʼ ἐμὰ δώμαθʼ ἵκηται.
356  τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
357  εὖ δὴ ταῦτά γʼ ἔφησθα, γέρον φίλε· σοὶ δὲ ἔοικεν
358  Τηλέμαχον πείθεσθαι, ἐπεὶ πολὺ κάλλιον οὕτως.
359  ἀλλʼ οὗτος μὲν νῦν σοὶ ἅμʼ ἕψεται, ὄφρα κεν εὕδῃ
360  σοῖσιν ἐνὶ μεγάροισιν· ἐγὼ δʼ ἐπὶ νῆα μέλαιναν
361  εἶμʼ, ἵνα θαρσύνω θʼ ἑτάρους εἴπω τε ἕκαστα.
362  οἶος γὰρ μετὰ τοῖσι γεραίτερος εὔχομαι εἶναι·
363  οἱ δʼ ἄλλοι φιλότητι νεώτεροι ἄνδρες ἕπονται,
364  πάντες ὁμηλικίη μεγαθύμου Τηλεμάχοιο.
365  ἔνθα κε λεξαίμην κοίλῃ παρὰ νηὶ μελαίνῃ
366  νῦν· ἀτὰρ ἠῶθεν μετὰ Καύκωνας μεγαθύμους
367  εἶμʼ ἔνθα χρεῖός μοι ὀφέλλεται, οὔ τι νέον γε
368  οὐδʼ ὀλίγον. σὺ δὲ τοῦτον, ἐπεὶ τεὸν ἵκετο δῶμα,
369  πέμψον σὺν δίφρῳ τε καὶ υἱέι· δὸς δέ οἱ ἵππους,
370  οἵ τοι ἐλαφρότατοι θείειν καὶ κάρτος ἄριστοι.
371  ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη
372  φήνῃ εἰδομένη· θάμβος δʼ ἕλε πάντας ἰδόντας.
373  θαύμαζεν δʼ ὁ γεραιός, ὅπως ἴδεν ὀφθαλμοῖς·
374  Τηλεμάχου δʼ ἕλε χεῖρα, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·
375  ὦ φίλος, οὔ σε ἔολπα κακὸν καὶ ἄναλκιν ἔσεσθαι,
376  εἰ δή τοι νέῳ ὧδε θεοὶ πομπῆες ἕπονται.
377  οὐ μὲν γάρ τις ὅδʼ ἄλλος Ὀλύμπια δώματʼ ἐχόντων,
378  ἀλλὰ Διὸς θυγάτηρ, κυδίστη Τριτογένεια,
379  ἥ τοι καὶ πατέρʼ ἐσθλὸν ἐν Ἀργείοισιν ἐτίμα.
380  ἀλλὰ ἄνασσʼ ἵληθι, δίδωθι δέ μοι κλέος ἐσθλόν,
381  αὐτῷ καὶ παίδεσσι καὶ αἰδοίῃ παρακοίτι·
382  σοὶ δʼ αὖ ἐγὼ ῥέξω βοῦν ἦνιν εὐρυμέτωπον
383  ἀδμήτην, ἣν οὔ πω ὑπὸ ζυγὸν ἤγαγεν ἀνήρ·
384  τήν τοι ἐγὼ ῥέξω χρυσὸν κέρασιν περιχεύας.
385  ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη.
386  τοῖσιν δʼ ἡγεμόνευε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,
387  υἱάσι καὶ γαμβροῖσιν, ἑὰ πρὸς δώματα καλά.
388  ἀλλʼ ὅτε δώμαθʼ ἵκοντο ἀγακλυτὰ τοῖο ἄνακτος,
389  ἑξείης ἕζοντο κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε·
390  τοῖς δʼ ὁ γέρων ἐλθοῦσιν ἀνὰ κρητῆρα κέρασσεν
391  οἴνου ἡδυπότοιο, τὸν ἑνδεκάτῳ ἐνιαυτῷ
392  ὤιξεν ταμίη καὶ ἀπὸ κρήδεμνον ἔλυσε·
393  τοῦ ὁ γέρων κρητῆρα κεράσσατο, πολλὰ δʼ Ἀθήνῃ
394  εὔχετʼ ἀποσπένδων, κούρῃ Διὸς αἰγιόχοιο.
395  αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιον θʼ, ὅσον ἤθελε θυμός,
396  οἱ μὲν κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος,
397  τὸν δʼ αὐτοῦ κοίμησε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,
398  Τηλέμαχον, φίλον υἱὸν Ὀδυσσῆος θείοιο,
399  τρητοῖς ἐν λεχέεσσιν ὑπʼ αἰθούσῃ ἐριδούπῳ,
400  πὰρʼ δʼ ἄρʼ ἐυμμελίην Πεισίστρατον, ὄρχαμον ἀνδρῶν,
401  ὅς οἱ ἔτʼ ἠίθεος παίδων ἦν ἐν μεγάροισιν·
402  αὐτὸς δʼ αὖτε καθεῦδε μυχῷ δόμου ὑψηλοῖο,
403  τῷ δʼ ἄλοχος δέσποινα λέχος πόρσυνε καὶ εὐνήν.
404  ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
405  ὤρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφι Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,
406  ἐκ δʼ ἐλθὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετʼ ἐπὶ ξεστοῖσι λίθοισιν,
407  οἵ οἱ ἔσαν προπάροιθε θυράων ὑψηλάων,
408  λευκοί, ἀποστίλβοντες ἀλείφατος· οἷς ἔπι μὲν πρὶν
409  Νηλεὺς ἵζεσκεν, θεόφιν μήστωρ ἀτάλαντος·
410  ἀλλʼ ὁ μὲν ἤδη κηρὶ δαμεὶς Ἄϊδόσδε βεβήκει,
411  Νέστωρ αὖ τότʼ ἐφῖζε Γερήνιος, οὖρος Ἀχαιῶν,
412  σκῆπτρον ἔχων. περὶ δʼ υἷες ἀολλέες ἠγερέθοντο
413  ἐκ θαλάμων ἐλθόντες, Ἐχέφρων τε Στρατίος τε
414  Περσεύς τʼ Ἄρητός τε καὶ ἀντίθεος Θρασυμήδης.
415  τοῖσι δʼ ἔπειθʼ ἕκτος Πεισίστρατος ἤλυθεν ἥρως,
416  πὰρ δʼ ἄρα Τηλέμαχον θεοείκελον εἷσαν ἄγοντες.
417  τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
418  καρπαλίμως μοι, τέκνα φίλα, κρηήνατʼ ἐέλδωρ,
419  ὄφρʼ ἦ τοι πρώτιστα θεῶν ἱλάσσομʼ Ἀθήνην,
420  ἥ μοι ἐναργὴς ἦλθε θεοῦ ἐς δαῖτα θάλειαν.
421  ἀλλʼ ἄγʼ ὁ μὲν πεδίονδʼ ἐπὶ βοῦν, ἴτω, ὄφρα τάχιστα
422  ἔλθῃσιν, ἐλάσῃ δὲ βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνήρ·
423  εἷς δʼ ἐπὶ Τηλεμάχου μεγαθύμου νῆα μέλαιναν
424  πάντας ἰὼν ἑτάρους ἀγέτω, λιπέτω δὲ δύʼ οἴους·
425  εἷς δʼ αὖ χρυσοχόον Λαέρκεα δεῦρο κελέσθω
426  ἐλθεῖν, ὄφρα βοὸς χρυσὸν κέρασιν περιχεύῃ.
427  οἱ δʼ ἄλλοι μένετʼ αὐτοῦ ἀολλέες, εἴπατε δʼ εἴσω
428  δμῳῇσιν κατὰ δώματʼ ἀγακλυτὰ δαῖτα πένεσθαι,
429  ἕδρας τε ξύλα τʼ ἀμφὶ καὶ ἀγλαὸν οἰσέμεν ὕδωρ.
430  ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐποίπνυον. ἦλθε μὲν ἂρ βοῦς
431  ἐκ πεδίου, ἦλθον δὲ θοῆς παρὰ νηὸς ἐίσης
432  Τηλεμάχου ἕταροι μεγαλήτορος, ἦλθε δὲ χαλκεὺς
433  ὅπλʼ ἐν χερσὶν ἔχων χαλκήια, πείρατα τέχνης,
434  ἄκμονά τε σφῦραν τʼ ἐυποίητόν τε πυράγρην,
435  οἷσίν τε χρυσὸν εἰργάζετο· ἦλθε δʼ Ἀθήνη
436  ἱρῶν ἀντιόωσα. γέρων δʼ ἱππηλάτα Νέστωρ
437  χρυσὸν ἔδωχʼ· ὁ δʼ ἔπειτα βοὸς κέρασιν περίχευεν
438  ἀσκήσας, ἵνʼ ἄγαλμα θεὰ κεχάροιτο ἰδοῦσα.
439  βοῦν δʼ ἀγέτην κεράων Στρατίος καὶ δῖος Ἐχέφρων.
440  χέρνιβα δέ σφʼ Ἄρητος ἐν ἀνθεμόεντι λέβητι
441  ἤλυθεν ἐκ θαλάμοιο φέρων, ἑτέρῃ δʼ ἔχεν οὐλὰς
442  ἐν κανέῳ πέλεκυν δὲ μενεπτόλεμος Θρασυμήδης
443  ὀξὺν ἔχων ἐν χειρὶ παρίστατο βοῦν ἐπικόψων.
444  Περσεὺς δʼ ἀμνίον εἶχε· γέρων δʼ ἱππηλάτα Νέστωρ
445  χέρνιβά τʼ οὐλοχύτας τε κατήρχετο, πολλὰ δʼ Ἀθήνῃ
446  εὔχετʼ ἀπαρχόμενος, κεφαλῆς τρίχας ἐν πυρὶ βάλλων.
447  αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ εὔξαντο καὶ οὐλοχύτας προβάλοντο,
448  αὐτίκα Νέστορος υἱὸς ὑπέρθυμος Θρασυμήδης
449  ἤλασεν ἄγχι στάς· πέλεκυς δʼ ἀπέκοψε τένοντας
450  αὐχενίους, λῦσεν δὲ βοὸς μένος. αἱ δʼ ὀλόλυξαν
451  θυγατέρες τε νυοί τε καὶ αἰδοίη παράκοιτις
452  Νέστορος, Εὐρυδίκη, πρέσβα Κλυμένοιο θυγατρῶν.
453  οἱ μὲν ἔπειτʼ ἀνελόντες ἀπὸ χθονὸς εὐρυοδείης
454  ἔσχον· ἀτὰρ σφάξεν Πεισίστρατος, ὄρχαμος ἀνδρῶν.
455  τῆς δʼ ἐπεὶ ἐκ μέλαν αἷμα ῥύη, λίπε δʼ ὀστέα θυμός,
456  αἶψʼ ἄρα μιν διέχευαν, ἄφαρ δʼ ἐκ μηρία τάμνον
457  πάντα κατὰ μοῖραν, κατά τε κνίσῃ ἐκάλυψαν
458  δίπτυχα ποιήσαντες, ἐπʼ αὐτῶν δʼ ὠμοθέτησαν.
459  καῖε δʼ ἐπὶ σχίζῃς ὁ γέρων, ἐπὶ δʼ αἴθοπα οἶνον
460  λεῖβε· νέοι δὲ παρʼ αὐτὸν ἔχον πεμπώβολα χερσίν.
461  αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ μῆρʼ ἐκάη καὶ σπλάγχνα πάσαντο,
462  μίστυλλόν τʼ ἄρα τἆλλα καὶ ἀμφʼ ὀβελοῖσιν ἔπειραν,
463  ὤπτων δʼ ἀκροπόρους ὀβελοὺς ἐν χερσὶν ἔχοντες.
464  τόφρα δὲ Τηλέμαχον λοῦσεν καλὴ Πολυκάστη,
465  Νέστορος ὁπλοτάτη θυγάτηρ Νηληϊάδαο.
466  αὐτὰρ ἐπεὶ λοῦσέν τε καὶ ἔχρισεν λίπʼ ἐλαίῳ,
467  ἀμφὶ δέ μιν φᾶρος καλὸν βάλεν ἠδὲ χιτῶνα,
468  ἔκ ῥʼ ἀσαμίνθου βῆ δέμας ἀθανάτοισιν ὁμοῖος·
469  πὰρ δʼ ὅ γε Νέστορʼ ἰὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο, ποιμένα λαῶν.
470  οἱ δʼ ἐπεὶ ὤπτησαν κρέʼ ὑπέρτερα καὶ ἐρύσαντο,
471  δαίνυνθʼ ἑζόμενοι· ἐπὶ δʼ ἀνέρες ἐσθλοὶ ὄροντο
472  οἶνον οἰνοχοεῦντες ἐνὶ χρυσέοις δεπάεσσιν.
473  αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
474  τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
475  παῖδες ἐμοί, ἄγε Τηλεμάχῳ καλλίτριχας ἵππους
476  ζεύξαθʼ ὑφʼ ἅρματʼ ἄγοντες, ἵνα πρήσσῃσιν ὁδοῖο.
477  ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδʼ ἐπίθοντο,
478  καρπαλίμως δʼ ἔζευξαν ὑφʼ ἅρμασιν ὠκέας ἵππους.
479  ἐν δὲ γυνὴ ταμίη σῖτον καὶ οἶνον ἔθηκεν
480  ὄψα τε, οἷα ἔδουσι διοτρεφέες βασιλῆες.
481  ἂν δʼ ἄρα Τηλέμαχος περικαλλέα βήσετο δίφρον·
482  πὰρ δʼ ἄρα Νεστορίδης Πεισίστρατος, ὄρχαμος ἀνδρῶν,
483  ἐς δίφρον τʼ ἀνέβαινε καὶ ἡνία λάζετο χερσί,
484  μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην
485  ἐς πεδίον, λιπέτην δὲ Πύλου αἰπὺ πτολίεθρον.
486  οἱ δὲ πανημέριοι σεῖον ζυγὸν ἀμφὶς ἔχοντες.
487  δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί,
488  ἐς Φηρὰς δʼ ἵκοντο Διοκλῆος ποτὶ δῶμα,
489  υἱέος Ὀρτιλόχοιο, τὸν Ἀλφειὸς τέκε παῖδα.
490  ἔνθα δὲ νύκτʼ ἄεσαν, ὁ δὲ τοῖς πὰρ ξείνια θῆκεν.
491  ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
492  ἵππους τε ζεύγνυντʼ ἀνά θʼ ἅρματα ποικίλʼ ἔβαινον·
493  ἐκ δʼ ἔλασαν προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου·
494  μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην.
495  ἷξον δʼ ἐς πεδίον πυρηφόρον, ἔνθα δʼ ἔπειτα
496  ἦνον ὁδόν· τοῖον γὰρ ὑπέκφερον ὠκέες ἵπποι.
497  δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί.