Appendix Vergiliana

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


certatim ex omni petiit quam Graecia regno,

certatim ex omnis peto quam graecia regnum


quae mare, quae uiridis siluas lucosque sonantis


non tulit ac miseros mutauit uirginis artus


illi pro pietate sua (nam saepe uigentum


an nescis, qua lege patris de uertice summo

an nescio qui lex pater de uertex superus


facturos, quorum direptis moenibus urbis


additur aurata deiectus cuspide Typhon,


excubias foribus studio iactabat inani,


acriis potius sublimem sustulit alis,


ut scelere infando (quod nec sinat Adrastea)

ut scelus infer qui neque sino adrasteus


infidosque inter teneram committere pisces


dum sacris operata deae lasciuit et extra


At nutrix patula componens sulpura testa


non tibi nequiquam uiridis per uiscera pallor

non tu nequiquam uiridis per uiscera pallor


infesti apposuit odium crudele parentis.


nil amat hic animus, nutrix, quod oportet amari,

nihil amo hic animus nutrix qui oportet amo


pronuba nec castos accendet pinus honores,

pronuba neque castus accendo pinus honor


necdum etiam castos gustauerat ignis honores,


esset ut in terris facti de nomine Ciris,


nam nisi te nobis malus o malus, optima Carme,

nam nisi tu nos malus o malus bonus carme


quacumque illa leuem fugiens secat aethera pennis,

quicumque ille leuis fugio seco aether penna


profeci, extrema moriens tamen alloquor hora.

proficio exter morior tamen alloquor hora


non sinis? extremum hoc munus morientis habeto.


non mihi iam pingui sudabunt tempora myrrha,


aut Amor insanae luctum portauit alumnae!


spelaeum, multoque cruentas hospite cautes.


siue illam monstro genuit †grauena biformi,

siue ille monstrum gigno grauena biformis


non licuit grauidos penso deuoluere fusos?


infesto ad muros uolitantis agmine turmas


caeruleis sua tecta super uolitauerit alis,


promissa atque diu iam tandem exordia . .


saepe redit patrios ascendere perdita muros


progreditur ferroque manus armata bidenti


nec malus istorum dubiis erroribus auctor.


iurando infelix nequiquam iure piasses.


marmoreo aeratus stridens in limine cardo,

marmoreus aeratus strideo in limen cardo


purpureumque parat rursus tondere capillum,


ecce repente uelut patrios imitatus honores


uestibulo in thalami paulum remoratur et alte

uestibulum in thalamus paulus remoror et altus


marmoreamque Paron, uiridemque adlapsa Donysam,


Quam simul Ogygii—Phoenicis filia Carme


cum furtim tacito descendens Scylla cubili


sanguine taurorum supplex resperserat aras,


effigies animantis et internodia membris


infestumque suis dirae testudinis exit


uerum istaec, Minos, illos scelerata putaui,


formosos circum uirgo morerere capillos.


pallentis foliis caput exornarat oliuae,


paulatim tremebunda genis obducere uestem


tum suspensa leuans digitis uestigia primis

tum suspendo levo digitus uestigium primus


iam tandem casus hominum, iam respice, Minos!

iam tandem casus homo iam respicio minos


dicam equidem, quoniam tu me quid dicere, nutrix,

dico equidem quoniam tu ego quis dico nutrix


responsum quoniam satis est meminisse deorum.


crura nouam maciesque obduxit squalida pellem,

crus nouus macies obduco squalidus pellis


iungere et ancipitis suaderet tollere pugnas.


tu potius tamen ista, pio cum iure licebit,


et caput inflexa lentum ceruice recumbit,


Postera lux ubi laeta diem mortalibus almum,

posterus lux ubi laetus dies mortalis almus


tam graue seruitium, tam duros passa labores,

tam grauis seruitium tam durus patior labor


uirginis assignant, alii, quo notior esses,


reddidit optatam mutato corpore uitam,


hanc urbem ante alios qui tunc florebat in armis

hic urbs ante alius qui tunc floreo in arma


uirginis et placidam tenebris captare quietem,

uirgo et placidus tenebrae captaris quies


flectitur in uiridi remus sale, languida fessae

flecto in uiridis reor sal languidus fatisco


in quo falsa tamen lateat pietatis imago,


non metus incendens potuit retinere deorum.


uocibus et blanda pectus spe luserat aegrum,


curalio diues fragili et lacrimoso electro,

curalio diues fragilis et lacrimosus electrus


morsilis et tereti nectebant dente cicadae.


quin etiam castos ausa est corrumpere uates,

quin etiam castus audeo sum corrumpo uates


et glauco bipedum curru metitur equorum,


siue illa ignorans—quis non bonus omnia malit

siue ille ignoro quis non bonus omnis malo


Haec loquitur, mollique ut se uelarat amictu,

hic loquor mollio ut sui uelarat amictus


sed patris incolumi potius denubere regno


unde alii fugisse ferunt, et numen Aphaeae


longe aliud studium atque alios accincta labores

longus alius studium atque alius accingo labor


non ulli licitam uiolauerat inscia sedem,


et gracilem molli liceat pede claudere uersum;

et gracilis mollis licet pes claudo uersus


prima rudimenta et iuuenes exegimus annos,

primus rudimentum et iuuenis exigo annus


frigidulam iniecta circumdat ueste puellam,

frigidulus inicio circumdo uestis puella


non equidem ex isto speraui corpore posse


non Libyco molles plauduntur pectine telae.


uos, †o numantina† si qui de gente uenitis,


ten, quae sola meae uiuendi causa senectae?


sed magno intexens, si fas est dicere, peplo,

sed magnus intexo si fas sum dico peplus


uos ego, uos adeo, uenti, testabor, et aurae,


corripit extemplo fessam languore puellam,

corripio extemplo fatisco languor puella


hospitio quod se Nisi Polyidos auito


polliceor: nihil est, quod texitur ordine, longum.'

polliceor nihil sum qui texitur ordo longus


ten etiam fortuna mihi crudelis ademit,


quem pauidae alternis fugitant optantque puellae,


Afer et hiberno bacchatur in aequore turbo.


cum Ioue communis qui non dat habere nepotes.

cum iuppiter communis qui non do habeo nepos


ille mea, ille idem oppugnat praecordia Minos.

ille meus ille idem oppugno praecordia minos


praeterit abruptas Scironis protinus arces,


Scorpios alternis clarum fugat Oriona;


sed tamen aeternum squamis uestire puellam


'o mihi nunc iterum crudelis reddite Minos,


'supprimite o paulum turbati flamina uenti,


hoc unum exitio docta atque experta monebo.

hic unus exitium doceo atque experior moneo


munere saepe meo inficiunt, foribusque hyacinthi

munus saepe meus inficio foris hyacinthus


causa pia est: timuit fratri te ostendere Iuno.

causa pius sum timeo frater tu ostendo juno


cum sonitu ad caelum stridentibus extulit alis

cum sonitus ad caelum strideo effero ala


aequorei pristes, immania corpora ponti,


esset qui generum Minoa auctoribus extis


effugere, o bis iam exitium crudele meorum?


complures illam nymphae mirantur in undis,


omnia me potius digna atque indigna laborum

omnis ego potis dignus atque indignus labor


prospicit incinctam spumanti litore Cythnum,


Nec uero haec uobis custodia uana fuisset,


iurabas nihil esse mihi, cum maesta parentis


quae prius in tenui fuerat succincta crocota.

qui prior in tenuis sum succingo crocota


docta Palaepaphiae testatur uoce Pachynus.


debita cum castae soluuntur uota Mineruae


et ualidum penitus concepit in ossa furorem,


Ergo †metu capiti Scylla est inimica paterno:

ergo metus caput scylla sum inimicus paternus


ut cum cura suae ueheretur coniugis alto


olim, sed meminere diu) periura puella


aut fallor: quod ut o potius, Ramnusia, fallar!


flectere (sed poteris: quid enim non unica possis?)

flecto sed possum quis enim non unicus possum


tali te uellem, iuuenum doctissime, ritu


hic uelut in niueo tenera est cum primitus ouo

hic uelut in niveus tener sum cum primitus ovo


at leuis ille deus, cui semper ad ulciscendum

at leuis ille deus qui semper ad ulciscor


te uero uictore prius uel sidera cursus


illa leuem fugiens raptim secat aethera pennis.

ille leuis fugio raptim seco aether penna


fecerat infestam populator remige Minos,


cumba uelut, magnas sequitur cum paruula classis,

cumba uelut magnus sequor cum paruulus classis


aut ferro hoc' (aperit ferrum quod ueste latebat)

aut ferrum hic aperio ferrum qui uestis lateo


Scylla nouos auium sublimis in aere coetus

scylla nouus auis sublimis in aer coitus


aegrotas tenui suffundit sanguine uenas,


atque unam ex multis Scyllam non esse puellis.

atque unus ex multus scylla non sum puella


Tyndaridae niueos mirantur uirginis artus.


nec tamen ante ullas patitur sibi reddere uoces,

neque tamen ante ullus patior sui reddo uox


horrida sanguineo pinguntur proelia cocco.

horridus sanguineus pingo proelio coccum


nunc tremere instantis belli certamina dicit,


uirginis insolitae sermo nouus errat in ore.


et pressis tenuem singultibus aera captat.


necdum sollemni lympha perfusa sacerdos

necdum sollemnis lympha perfundo sacerdos


sin autem optatae spes est incisa salutis,


edita candentis praetexat purpura canos.


narcissum casiamque herbas contundit olentis,


Iunonis magnae, cuius (periuria diuae


Cecropius suauis exspirans hortulus auras


atque utinam celeri ne tantum grata Dianae

atque utinam celer ne tantus gratus diana


tum suspensa nouo ritu de nauibus altis


cum premeret natura, mori me uelle negaui,


cognatos augens reges numerumque suorum


iam procul e fluctu Salaminia respicit arua

iam procul e fluctus salaminius respicio aruum


suspensam gaudens in corpore ludere uestem


nullus in ore rubor : ubi enim rubor, obstat amori.

nullus in os rubor ubi enim rubor obsto amor


Scylla (quod o salua liceat te dicere, Procne)

scylla qui o saluus licet tu dico procne


Dulichias uexasse rates et gurgite in alto


si nescis, aliquam possum sperare salutem,


communemque timere deum; nunc regis amicis,


Ciris et ipse pater, uos o pulcherrima quondam


uerbere caudarum atque oris minitantur hiatu.


Nereidum matri et Neptuno Aegaeo.


quod si mirificum sophiae genus omne secutum

qui si mirificus sophia genus omnis sequor


praecipue nostro nunc aspirate labori


temptantur patriae summissis uocibus aures,


sed neque tunc ciuis neque tunc rex ipse ueretur

sed neque tunc ciuis neque tunc rex ipse vereor


sit satis hoc, tantum Scyllam uidisse malorum.


et notas †secum heu frustra respectat Athenas.

et nosco sui heu frustra respecto athenae


cum lapsa e manibus fugit pila, quoque relapsa est,

cum labor e manus fugio pilum quoque relabor sum


saepe etiam tristis uoluens in nocte querelas

saepe etiam tristis uoluo in nox querela


ergo Palladiae texuntur in ordine pugnae,


felix illa dies, felix et dicitur annus,


quod per te diuum crebros testamur amores,


tabidulamque uidet labi per uiscera mortem,


florentisque uidet iam Cycladas : hinc †uenus illi

floreo uideo iam cycladas hinc uenus ille


(dicendum est, frustra circum uehor omnia uerbis)

dico sum frustra circum uehor omnis uerbum


altius ad magni †suspendit sidera mundi


et ciris memori seruant ad saecula fato.


tum coma Sidonio florens deciditur ostro,


frigidulos cubito subnisa pependit ocellos.


(mirificum sed enim, modo sit tibi uelle libido),

mirificus sed enim modo sum tu uolo libido


ipse pater nudam †saeua complexus harena

ipse pater nudus saeuus complexus harena


Alcathoi Phoebique; deus namque adfuit illi;

alcathous phoebus deus namque adsum ille


nec possunt homines nec possunt flectere diui,

neque possum homo neque possum flecto diuus


ut, cum caesa pio cecidisset uictima ferro,


magna repentino sinuantur lintea coro.


incolitis, gaudete, uagi laris ante uolucres,


furtimque arguto detonsum mitteret hosti.


nec tamen hoc ipsum poena sine: namque deum rex

neque tamen hic ipse poena sine namque deus rex


(nam uerum fateamur, amat Polyhymnia uerum)


ten ego tam longe capta atque auecta nequiui,

tu ego tam longus capio atque aueho nequeo


deprensos nautas canibus lacerasse marinis.


quo nunc me, infelix, aut quae me fata reseruant?

quo nunc ego infelix aut qui ego fatum reservo


candida concessos ascendat Ciris honores.


uirginis in cursu moritur querimonia longo.

uirgo in cursus morior querimonia longus


aut mihi praesenti peperissem uulnere letum.'


Dauliades, gaudete: uenit carissima uobis


ten ego? nec mirum; uultu decepta puella

tu ego neque mirus uultus decipio puella


seu uero, ut perhibent, forma cum uinceret omnis

seu uerus ut perhibeo forma cum uinco omnis


illa ego sum, Minos, sacrato foedere coniunx


tale deae uelum sollemni tempore portant,


Nisus erat, uigilumque procul custodia primis

nisus sum uigilumque procul custodia primus


uerum ubi nulla mouet stabilem fallacia Nisum,

uerus ubi nullus moueo stabilis fallacia nisus


ne mihi quam merui inuideas, nutricula, mortem.

ne ego quam mereo invideo nutricula mors


intonsos multo deturpat puluere crinis


uirginis in tenera defixerat omnia mente.


et patulae frontis species concrescere in unum

et patulus frons species concresco in unus


tam longo quod iam captat succurrere amori.


infelix uirgo tota bacchatur in urbe,


fertur et incertis iactatur ad omnia uentis,


hanc pro purpureo poenam scelerata capillo

hic pro purpureus poena scelero capillus


pro patris soluens excisa et funditus urbe.


idem tum tristis acuebat paruulus iras


ne tantum †in facinus tam nulla mente sequaris.

ne tantus in facinus tam nullus mens sequaris


non arguta sonant tenui psalteria chorda,

non arguo sono tenuis psalterium chordus


unum quem duplici stellarum sidere uidi,


'purpureum patris dempsissem uertice crinem,


unde hominum errores longe lateque per orbem


procurrit uirgo. quod uti ne prodita ludo


inuerso bibulum restinguens lumen oliuo,


ad caelum infelix ardentia lumina tendens,


tam patriam incolumem Nisi regnumque futurum,


despicere atque humilis possem contemnere curas;

despicio atque humilis possum contemno cura


dulcia deinde genis rorantibus oscula figens


atque nouum aeterno praetexite honore uolumen.

atque nouus aeternus praetexo honor volumen


iam fessae tandem fugiunt de corpore uires,


purpureas flauo retinentem uertice uittas,


at tamen exegit longo post tempore poenas,


expertum multis miserae mihi rebus amorem,


saepe lapis recrepat Cyllenia murmura pulsus

saepe lapis recrepo cyllenius murmur pello


credere, quam tanto sceleris damnare puellam?—

credo quam tantus scelus damnaris puella


inguinis est uitium et Veneris descripta libido;

inguina sum uitium et venus describo libido


conspiciam nec te redeuntem amplexa tenebo.

conspicio neque tu redeo amplector teneo


siue est neutra parens, atque hoc in carmine toto

siue sum neuter parens atque hic in carmen totus


naturae rerum magnis intexere chartis,


atque ubi nulla malis reperit solacia tantis,

atque ubi nullus malus reperio solacium tantus


horribilis circum uidit se sistere formas.


omnia uicit amor: quid enim non uinceret ille?

omnis uinco amor quis enim non uinco ille


marmoreum tremebunda pedem quam rettulit intra.

marmoreus tremebundus pedis quam refero intra


uiderit et tenui conscendens aethera penna


ictaue barbarico Cybeles antistita buxo,

ictaue barbaricus cybelis antistita buxus


inde alias partes minioque infecta rubenti


me non deliciis commouit regia diues,


et cupidas secum rapiens Galatea sorores.


at mollis uarios intexens pluma colores


aeriasque facit causam se uisere turris;


nec mihi notorum deflectunt lumina uultus,


per mare caeruleum trahitur Niseia uirgo.


†et roseus medio surgebat uertice crinis.


uerum haec tum nobis grauia atque indigna fuere

uerus hic tum nos grauis atque indignus sum


qua curuus terras amplectitur Hellespontus.


et cupidos quaestu passim popularet amantis,


quarum non ulli fama concedere digna


incultum solis in rupibus exigit aeuum,


sed neque Maeoniae patiuntur credere chartae


et uox ista meas nondum uiolauerat auris.


tum, mea alumna, tui cum spes integra maneret,

tum meus alumnus tuus cum spes integer maneo


etsi me uario iactatum laudis amore


quod si non alia poteris ratione parentem


illa autem 'quid enim me' inquit 'nutricula torques?

ille autem quis enim ego inquam nutricula torqueo


numquam tam obnixe fugiens Minois amores


castraque prospectat crebris lucentia flammis.


dum queror et diuos, quamquam nil testibus illis

dum queror et diuus quamquam nihil testis ille


deserit angustis inclusum faucibus Isthmon,


et tumidos agitante sinus aquilone relaxans.


suspicit ad gelidi nutantia sidera mundi,


perque tuum memori ductum mihi pectus alumnae,


quaeritur ex omni uerborum iniuria dicto,


tu quoque auis moriere : dabit tibi filia poenas.


magna mihi cupido tribuistis praemia, diuae


(nam te iactari, non est Amathusia nostri

nam tu iactaris non sum amathusia noster


men alias inter famularum munere fungi,


non ego te incepto, fieri quod non pote, conor

non ego tu inceptum fio qui non potis conor


mutatura suos quam te mihi talia captae


commotus talem ad superos uolitare puellam,


si nostra ante aliquis nudasset foedera casus,

si noster ante aliquis nudo foedero casus


infelix uirgo nequiquam a morte recepta


incipit, ad crebrosque insani pectoris ictus


impia prodigiis ut quondam exterrita mollis

impius prodigium ut quondam exterreo mollio


florentis uiridi sophiae complectitur umbra,


tum capitur Megara et diuum responsa probantur,

tum capio megara et diuus respondeo probo


gaudete o celeres, subnisae nubibus altis,


semper ut aut olim natae te propter eundem,

semper ut aut olim nascor tu propter idem


namque haec condicio miserae proponitur una,


nostra tuum senibus loqueretur pagina saeclis.

noster tuus senex loquor pagina saeculum


aurea sollemni comptum quem fibula ritu


cara Iouis suboles, magnum Iouis incrementum,

carus iuppiter suboles magnus iuppiter incrementum


lentaque perpetuas fuderunt bracchia pennas.


saepe tuo dulci nequiquam capta sopore,

saepe tuus dulcis nequiquam capio soporus


iam iam nec nobis aequo senioribus ullum


sint haec uera uelim: mihi certe, nata, peristi:

sum hic uerus uolo ego certus nata pereo


insequitur Nisus; qua se fert Nisus ad auras,

insequor nisus qui sui fero nisus ad aura


omnia quae retinere gradum cursusque morari


qua nouus ad superum sedes haliaetos et qua

qui nouus ad superi sedes haliaetos et qui


irritaque expertum fallacis praemia uulgi


texerat. hunc bello repetens Gortynius heros


Scylla, patris miseri patriaeque inuenta sepulcrum,

scylla pater miser patria inuenio sepulcrum


non ego consueto mortalibus uror amore,


heu quotiens mirata nouos expalluit artus,

heu quotiens miror nouus expallesco artus


ipsa suos quotiens heu pertimuit latratus!


Labitur interea resoluta ab litore classis,


atque aliquos tamen esse uelis tibi, alumna, penatis

atque aliquis tamen sum uelum tu alumnus penates


caeruleo pollens coniunx Neptunia regno.

caeruleus polleo coniunx neptunius regnum


fertur et horribili praeceps impellitur oestro,

fero et horribilis praeceps impello oestrus


sedibus ex altis †caeli speculatur amorem,


omnibus iniecta, tellus, tumulabis harena.


Hesperium uitant, optant ardescere Eoum,


quem pater ipse deum sceptri donauit honore,


at belli saltem captiuam lege necasses!


fluctibus in mediis questu uoluebat inani,


Carpathium fugiens et flumina Caeratea


illa ego sum, Nisi pollentis filia quondam,


namque ut in aetherio signorum munere praestans,

namque ut in aetherius signum munus praesto


ille etiam diuos, homines—sed dicere magnum est),

ille etiam diuus homo sed dico magnus sum


o ego crudelis flamma delubra petiui.


felices qui talem annum uidere diemque.


et dictam Veneri uoto interuertere poenam,


dicta tibi: tamen haec etsi non accipis, audis.

dictum tu tamen hic etsi non accipio audio


regis Iolciacis animum defigere uotis.


cuius quam seruata diu natura fuisset,


Gnosia neu Partho contendens spicula cornu

gnosius neu parthus contendo spiculum cornu


sed malus ille puer, quem nec sua flectere mater

sed malus ille puer qui neque suus flecto mater


nunc alia ex aliis (nec desunt) omina quaerit.

nunc alius ex alius neque desum omen quaero


nec fuerat, ni Scylla nouo correpta furore,

neque sum ni scylla nouus corripio furor


o nimium cupidis Minoa inhiasset ocellis.


somnia sunt: potius liceat notescere Cirin,


Nise pater, cui direpta crudeliter urbe

nisus pater qui direptor crudeliter urbs


surgere sensit anus, sonitum nam fecerat illi

surgo sentio anus sonitus nam facio ille


quippe aquilis semper gaudet deus ille coruscis.

quippe aquilis semper gaudeo deus ille coruscus


facturum metui. iam iam scelus omnia uincit.


non tamen absistam coeptum detexere munus,


caeruleas sua furta prius testatur ad umbras.

caeruleus suus furtum prior testor ad umbra


sin est quod metuo, per te, mea alumna, tuumque

sin sum qui metuo per tu meus alumnus tuus


sic inter sese tristis haliaetos iras


uix erit una super sedes in turribus altis,

uix sum unus super sedes in turris altus


non storace Idaeo fraglantis picta capillos,

non styrax idaeus fraglantis pingo capillus


coccina non teneris pedibus Sicyonia seruans,


aut crocus alterna coniungens lilia calta,

aut crocus alternus conjungo lilium calta


coepere et gracili mentum producere rostro.

coepio et gracilis mentum produco rostrum


quo rapidos etiam requiescunt flumina cursus?

quo rapidus etiam requiesco flumen curro


Ciris Amyclaeo formosior ansere Ledae.


non statuit (nimium est auidum pecus Amphitrites):

non statuo nimium sum avidus pecus amphitrite


has adeo uoces atque haec lamenta per auras


semiferi incertis etiam nunc partibus artus


tam rudis ut nullo possim cognoscere signo,)

tam rudis ut nullus possum cognosco signum


uosque adeo humanos mutatae corporis artus,


tale malum nasci, formae quae sidere fallor.

talis malus nascor forma qui sidus fallo


uenatus esses uirgo sectata uirorum,


quattuor antiquis heredibus edita consors,


Pierides, quarum castos aluaria postis


sed quoniam ad tantas nunc primum nascimur artis,

sed quoniam ad tantus nunc primus nasco ars


illi etiam alternas sortiti uiuere luces,


namque alias alii uulgo finxere puellas


aeternum ut sophiae coniunctum carmine nomen

aeternus ut sophia conjungo carmen nomen


laudanturque nouae pacis bona: multus inepto


possent, o tecum uellem tua semper haberes!


cum leuis alterno Zephyrus concrebruit Euro

cum leuis alterno zephyrus concrebruit eurus


ille, uides, nostris qui moenibus assidet hostis,

ille uideo noster qui moenia assideo hostis


linquitur ante alias longe gratissima Delos


perdere saeua precor per flumina te Ilythyiae,

perdo saeuus precor per flumen tu ilythyiae


flectere amore, neque est cum dis contendere nostrum;

flecto amor neque sum cum deus contendo nos


Quae simul ac uenis hausit sitientibus ignem


fecitque in terris haliaetos ales ut esset:


nunc etiam conficta dolo mendacia turpi

nunc etiam confingo dolus mendacium turpis


huic uero miserae, quoniam damnata deorum


puniceam concussit apex in uertice cristam,


nec grauidos Cereris dicam contingere fetus?

neque gravidus ceres dico contingo fetus


iudicio †natique et coniugis ante fuisset,


ten ego plus patrio dilexi perdita regno?

tu ego multus patrius diligo perdo regnum


marmoreum uolucri uestiuit tegmine corpus,

marmoreus volucris vestio tegimen corpus


cum facti causam tempusque doloris habebis,


ipse Crataein ait matrem; sed siue Hecateis,

ipse crataeis aio mater sed siue hecateis


euolat: at demptae subita in formidine uires:


uix fuerat placida Neptuni coniuge dignum.

uix sum placidus neptunius coniunx dignus


omnia nam potius quam te fecisse putabo.'


†Aeginamque simul †salutiferamque Seriphum.


supplicio, quod sic patriam carosque penatis


et multum late dispersit in aequora rorem,

et multus latus dispersit in aequor roro


praeceps aerii specula de montis ibi isses


icere et indomitas uirtute retundere mentes,


†sinius, hinc statio contra patet Hermionea.

sinius hinc statio contra pateo hermionea


quam mala multiplici iuuenum quod saepta caterua

quam malus multiplex iuuenis qui saeptum caterva


ut me si seruare potes, nec perdere malis.

ut ego si seruo possum neque perdo malus


et gelida (uenientis enim) quatiebat ab Oeta


qua causa ad patrium solam uigilare cubile,

qui causa ad patrius solus uigilo cubile


sidera, caeruleis orbem pulsantia bigis,


hostibus immitique addixi ignara tyranno.


fila, 'ter in gremium mecum' inquit 'despue, uirgo,

filum ter in gremium ego inquam despuo uirgo


ut uidi, ut perii, ut me malus abstulit error.

ut uideo ut pereo ut ego malus aufero error


stat Megara †Actaei quondam munita labore


Dictaeas ageres ad gramina nota capellas!


et placitum paucis ausa est ascendere collem;

et placeo paucus audeo sum ascendo collis


despue ter uirgo: numero deus impare gaudet.'

despuo ter uirgo numerus deus imparis gaudeo


et tamen hoc demum miserae succurrere pacto

et tamen hic demum miser succurro pacisco


unde etiam citharae uoces imitatus acutas


tardaque confecto redeunt quinquennia lustro,

tardo conficio redeo quinquennia lustrum


ei mihi, ne furor ille tuos inuaserit artus,


non umquam uiolata manu sacraria diuae


inuenit et diuum terret formidine ciuis.


Sunt Pandioniis uicinae sedibus urbes


noctem illam sic maesta super morientis alumnae

nox ille sic maestus super morior alumna


quidquid et ut quisque est tali de clade locutus,

quisquis et ut quisque sum talis de clades loquor


His ubi sollicitos animi releuauerat aestus


nam qua se ad patrium tendebat semita limen,

nam qui sui ad patrius tendo semita limen


non thalamus Syrio fraglans accepit amomo,

non thalamus syrius fraglans accipio amomum


et ueterem sonitu Phoebi testatur amorem.


coniugis atque tuae, quaecumque erit illa, beatae

coniunx atque tuus quicumque sum ille beatus


sordibus et scora patior tabescere tali.'


quid dicam, quoue aegra malum hoc exordiar ore?

quis dico quis aeger malus hic exordior os


ipsa trucem multo misceret sanguine pontum:


ecce inimicus atrox magno stridore per auras

ecce inimicus atrox magnus stridor per aura


quare, quae cantus meditanti mittere certos


purpureis late ridentia litora conchis,


ut patris a demens crinem de uertice caesum

ut pater ab demens crinis de uertex caedo


concordes stabili firmarunt numine Parcae.


per tibi Dictynae praesentia numina iuro,


ergo omnis caro residebat cura capillo,


tum qua se medium capitis discrimen agebat,


te erepta, o Britomarti, meae spes una salutis,

tu eripio o britomartis meus spes unus salus


uos o crudeli fatorum lege, puellae


iamque adeo tutum longe Piraeea cernit,


coniugium castae uiolauerat Amphitrites:


qui prius Ossaeis consternens aethera saxis

qui prior ossaeus consterno aether saxum


me non florentes aequali corpore nymphae,


numquam ego te summo uolitantem uertice montis

numquam ego tu superus volito uertex mons


infelix uirgo (quid enim commiserat illa?


cum pater exstinctus caeca sub nocte lateret,

cum pater exstinguo caecus sub nox lateo


ante hunc conspectum casusue deusue tulisset,


in quo iure meas utinam requiescere Musas


Emathio celsum duplicarat uertice Olympum.


Actaeos inter collis et candida Thesei


iratum potuit, quem nec pater atque auus idem

irascor possum qui neque pater atque auus idem


saepe deum largo decorarat munere sedes)


sparsaque liminibus floret rosa, nunc age, diuae,


sed media ex acie mediisque ex hostibus. heu heu

sed medius ex acies medius ex hostis heu heu


prima deum dulcem mihi te quae donat alumnam,

primus deus dulcis ego tu qui dono alumna


si concessus amor noto te macerat igne:


Attica Cretaea sternebat rura sagitta.


et pedibus teneris unguis adfixit acutos.


quod si alio quouis animi iactaris amore,

qui si alius quiuis animus iactaris amor


complures illam magni, Messalla, poetae


auratam gracili soluisses corpore pallam!


quae Colophoniaco Scyllae dicuntur Homero.


nam capite ab summo regis, mirabile dictu,


terque nouena ligans triplici diuersa colore


cernitis? illa ego sum cognato sanguine uobis,


nec genitor cordi est: ultro namque odimus omnis.

neque genitor chordus sum ultro namque odi omnis


etsi quis nocuisse tibi periuria credat?


accipe dona meo multum uigilata labore


et ualidas docuit uiris mansuescere tigris,


et leuiter blandum liceat deponere amorem.


magna Giganteis ornantur pepla tropaeis,


et grauiter questu Carme complorat anili.


praeceptis paret uirgo nutricis et omnis


quid tantum properas nostros nouisse furores?


(heu nimium †terret, nimium tirintia uisu†)


persequitur miserae causas exquirere tabis,


sic liquido Scyllae circumfusum aequore corpus

sic liquidus scylla circumfundo aequor corpus


multum illi incerto trepidant uestigia cursu.

multus ille incertum trepido uestigium cursus


Scyllaeum monstro saxum infestante uocari.


undique mutabant atque undique mutabantur.


infamem tali merito rumore fuisse


quo uocat ire dolor, subigunt quo tendere fata,

quo uoco eo dolor subigo quo tendo fatum


meque deosque tibi comites, mea alumna, futuros


nam qua te causa nec dulcis pocula Bacchi

nam qui tu causa neque dulcis poculum bacchus


et simul 'o nobis sacrum caput' inquit 'alumna,

et simul o nos sacer caput inquam alumnus


undique conquirit nubendi sedula causas.


si me iam summa sapientia pangeret arce,

si ego iam summus sapientia pangeret arx


undique conueniunt, et glauco in gurgite circum

undique conuenio et glaucus in gurges circum


non equidem me alio possum contendere dignam

non equidem ego alius possum contendo dignus


donec tale decus formae uexarier undis


gaudeat, et cineri patria est iucunda sepulto.

gaudeo et cinis patria sum iucundus sepelio


o iterum nostrae Minos inimice senectae,


piscibus haec canibusque malis uallata repente


fessus ubi exstructo possis considere nido,


marmorea adductis liuescunt bracchia nodis.

marmoreus adduco livesco bracchium nodus


corpora, caeruleas praeuertite in aethera nubes,

corpus caeruleus praeverto in aether nubes


uel fato fuerit nobis haec debita pestis,


non ego te talem uenerarer munere tali,


nullae illam sedes: quid enim cum sedibus illi?

nullus ille sedes quis enim cum sedes ille


imperfecta nouo fluitant concreta calore,

imperfectus nouus fluito concretum calor


iamque ipsi uerita est: orbum flet maesta parentem,

iam ipse vereor sum orbus fleo maestus parens


illa etiam iunctis magnum quae piscibus aequor

ille etiam iungo magnus qui piscis aequor


longe alia perhibent mutatam membra figura

longus alius perhibeo muto membrum figuro


ferre manum, assiduis mulcens praecordia palmis.

fero manus assiduus mulceo praecordia palma


dixerat atque animo meretrix iactata ferarum,


†tum ea quaeret eo† dignum sibi quaerere carmen,

tum is quaero is dignus sui quaero carmen


laedere utrumque uno studeas errore parentem!


nec leuis hoc faceres, neque enim pote, cura subegit,

neque leuis hic facio neque enim potis cura subigo


tempore quo fessas mortalia pectora curas,


Dictynam dixere tuo de nomine Lunam.


tunc potius conata tua atque incepta referto,

tunc potis conor tuus atque inceptum refero


non niueo retinens bacata monilia collo.


nec Libys Assyrio sternetur lectulus ostro.

neque libys assyrius sterno lectulus ostrum


pergit, Amyclaeo spargens altaria thallo,


haec tamen interea quae possumus, in quibus aeui

hic tamen interea qui possum in qui aeuum


ut tibi Corycio glomerarem flammea luto.

ut tu corycius glomeraris flammeus lutum


procedit longe matrum comitumque cateruam,


Cypselidae magni florentia regna Corinthi;

cypselides magnus floreo regnum corinthius


(tanta est in paruo fiducia crine cauendi)

tantus sum in parvus fiducia crinis caveo


uiuere uti cupiam uiuit genus. ut quid ego amens

uiuo uti cupio uiuo genus ut quis ego amens


uel casu incerto, merita uel denique culpa:

uel casus incertum mereo uel denique culpa


omnia qui imperio terrarum milia uersat,


deponunt flores aut suaue rubens narcissus

depono floreo aut suauis rubeo narcissus


†candida caesarie frondebant tempora lauro,

candidus caesaries frondebant tempus laurus


sacra nec Idaeis anubus nec cognita Grais,

sacer neque idaeus anus neque cognosco graii


non minus illa tamen Rhauci quod moenia crescant,

non paruus ille tamen rhauci qui moenia cresco


te, Britomarti, diem potui producere uitae?


purpureos inter solis et candida lunae


Iamque adeo dulci deuinctus lumina somno


rupibus et scopulis et litoribus desertis.


men inter matres ancillarisque maritas,


quae tenuis patrio praes sit suspensa capillo?

qui tenuis patrius praes sum suspendo capillus


oris honos primum et multis optata labella

ora honor primus et multus opto labellum


Leucothea, paruusque dea cum matre Palaemon,


quae simul ut sese cano de gurgite uelox


numquam illam post haec oculi uidere suorum


dic age nunc miserae saltem, quod saepe petenti

dico ago nunc miser saltem qui saepe peto


non accepta piis promittens munera diuis.


nunc primum teneros firmamus robore neruos:


ausa quod est mulier numen fraudare deorum

audeo qui sum mulier numen fraudaris deus


lumina, nam teneras arcebant uincula plantas:


heu tamen infelix: quid enim imprudentia prodest?

heu tamen infelix quis enim imprudens prodo


siue etiam iactis speciem mutata uenenis


aurea fulgenti depromens tela pharetra


non equidem, quamuis interdum ludere nobis


qualis Erectheis olim portatur Athenis,


et prono grauidum prouexit pondere currum.

et pronus gravidus proveho pondus currus


uinctane tam magni tranabo gurgitis undas?


milia uisuram, quam te tam tristibus istis


candida succinctam latrantibus inguina monstris

candidus succingo latro inguina monstrum


nulla colum nouit, carum non respicit aurum,

nullus colus nosco caris non respicio aurum


uincta tot assiduas pendebo ex ordine luces?

vincio tot assiduus pendeo ex ordo luceo


cui Parcae tribuere nec ullo uulnere laedi,

qui parca tribuo neque ullus uulnus laedo


Iuppiter (ille etiam Poenos domitare leones,


magna queror: ne tu illa quidem communis alumna

magnus queror ne tu ille quidem communis alumnus


inde Ioui magno geminans furialia sacra,

inde iuppiter magnus gemino furialis sacer


Hyrcanos inter comites agmenque ferarum


illam esse aerumnis quam saepe legamus Vlixi


saeua uelut gelidis Edonum Bistonis oris

saeuus uelut gelidus edonus bistonis ora


Vix haec ediderat cum clade exterrita tristi


rursus ad inceptum sociam se iungit alumnae,

rursus ad incipio socia sui jungo alumna


auribus arrectis nocturna silentia temptat


ille Arabae Myrrhae quondam qui cepit ocellos,

ille arabus murra quondam qui capio ocellus


miratur pater Oceanus et candida Tethys


inscia quandoquidem scelus es commenta nefandum.

inscius quandoquidem scelus sum commento nefandus