Hactenus divini somnii suada maiestas, quod usus foret, pronuntiavit. Nec deinceps postposito vel in supinam procrastinationem reiecto negotio, statim sacerdoti meo relatis quae videram, inanimae protinus castimoniae iugum subeo et lege perpetua praescripta illis decem diebus spontali sobrietate multiplicatis, instructum teletae comparo largitus, ex studio pietatis magis quam mensura rerum collatis. Nec Hercule laborum me sumptuumque quicquam tamen paenituit; quidni? Liberali deum providentia iam stipendiis forensibus bellule fotum. Denique post dies admodum pauculos deus deum magnorum potior, et maiorum summus, et summorum maximus, et maximorum regnator Osiris, non alienam quampiam personam reformatus, sed coram suo illo venerando me dignatus affamine per quietem praecipere visus est, quam nunc incunctanter gloriosa in foro redderem patrocinia, nec extimescerem malevolorum disseminationes, quas studiorum meorum laboriosa doctrina ibi differebat. Ac ne sacris suis gregi cetero permixtus deservirem, in collegium me pastophorum suorum, immo inter ipsos decurionum quinquennalem allegit: rursus denique quam raso capillo collegii vetustissimi et sub illis Syllae temporibus conditi munia, non obumbrato vel obtecto calvitio sed quoquoversus obvio, gaudens obibam.

hactenus divinus somnium suadus maiestas qui utor sum pronuntio neque deinceps postpono vel in supinus procrastinatio reicio negotium statim sacerdos meus refero qui video inanimus protinus castimonia iugum subeo et lex perpetuus praescribo ille decem dies spontal sobrietas multiplico instruo teleta comparo largior ex studium pietas magis quam mensura res confero neque herculis labor ego sumptus quisquam tamen paeniteo quis liberal deus provideo iam stipendium forensis bellulis foveo denique post dies admodum pauculus deus deus magnus potis et magnus summus et summus magnus et magnus regnator osiris non alienus qui persona reformo sed coram suus ille venerando ego dignor affamine per quies praecipio video sum quam nunc incunctanter gloriosus in forum reddo patrocinium neque extimesco malevolus disseminatio qui studium meus laboriosus doctrina ibi differo atque ne sacrum suus grex ceterus permisceo deservirem in collegium ego pastophori suus immo inter ipse decurio quinquennal adlego rursus denique quam rado capillus collegium vetustus et sub ille sulla tempus condio munia non obumbro vel obtego calvitium sed quoquoversus obvius gaudeo obeo


Ea nocte ad suam Psychen sic infit maritus (namque praeter oculos et manibus et auribus is non nihil sentiebatur): Psyche dulcissima et cara uxor exitiabile tibi periculum minatur fortuna saevior, quom observandum pressiore cautela censeo. Sorores, iam tuae mortis opinione turbatae tuumque vestigium requirentes, scopulum istum protinus aderunt, quarum si quas forte lamentationes acceperis, neque respondeas, immo nec prospicias omnino; ceterum mihi quidem gravissimum dolorem, tibi vero summum creabis exitium.

is nox ad suus psyche sic infio maritus namque praeter oculus et manus et auris is non nihil sentio psyche dulcis et carus uxor exitiabilis tu periculum mino fortuna saevus cum observo premo cautela censeo soror iam tuus mors opinio turbo tuus vestigium requiro scopulis iste protinus adeo qui si qui fors lamentatio accipio neque respondeo immo neque prospicio omnino ceterum ego quidem gravis dolor tu verus superus creo exitium


Sed Thrasyllus nimium nimius clamare, plangere, et quas in primo maerore lacrimas non habebat, iam scilicet crescente gaudio reddere et multis caritatis nominibus veritatem ipsam fallere. Illum amicum, coaetaneum, contubernalem, fratrem denique, addito nomine lugubri, ciere, necnon interdum manus Charites a pulsandis uberibus amovere, luctum sedare, eiulatum coercere, verbis palpantibus stimulum doloris obtundere, variis exemplis multivagi casus solacia nectere, cunctis tamen mentitae pietatis officiis studium contrectandae mulieris adhibere odiosumque amorem suum perperam delectando nutrire. Sed officiis inferialibus statim exactis puella protinus festinat ad maritum suum demeare, cunctasque prorsus pertemptat vias, certe illam lenem otiosamque nec telis ullis indigentem sed placidae quieti consimilem: inedia denique misera et incuria squalida tenebris imis abscondita iam cum luce transegerat. Sed Thrasyllus instantia pervicacia partim per semet ipsum, partim per ceteros familiares ac necessarios, ipsos denique puellae parentes extorquet, tandem, iam lurore et illuvie paene collapsa membra lavacro, cibo denique confoveret. At illa parentum suorum alioquin reverens, invita quidem verum religiosae necessitati succumbens, vultu non quidem hilaro, verum paulo sereniore obiens, ut iubebatur, viventium munia, prorsus in pectore, immo vero penitus in medullis luctu ac maerore carpebat animum et dies totos totasque noctes insumebat luctuoso desiderio, et imagines defuncti, quas ad habitum dei Liberi formaverat, affixo servitio divinis percolens honoribus, ipso sese solacio cruciabat.

sed thrasyllus nimium nimius clamo plango et qui in primus maeror lacrima non habeo iam scilicet cresco gaudium reddo et multus caritas nomen veritas ipse fallo ille amicus coaetaneus contubernalis frater denique addo nomen lugubris cieo necnon interdum manus charites ab pulso uber amoveo luctus sedaris eiulatum coerceo verbum palpo stimulis dolor obtundo varius exemplum multivagi casus solacium necto cunctus tamen mentior pietas officium studium contrecto mulier adhibeo odiosus amor suus perperam delecto nutrio sed officium inferial statim exigo puella protinus festino ad maritus suus demearis cuncto prorsus pertento via certus ille lenis otiosus neque telum ullus indigeo sed placidus quiesco consimilis inedia denique misero et incuria squalidus tenebrae imus abscondio iam cum lux transigo sed thrasyllus insto pervicacia pars per sui ipse pars per ceterus familiaris atque necessarius ipse denique puella parens extorqueo tandem iam luror et illuvie paene collabor membrum lavacrum cibus denique confoveret at ille parens suus alioqui reverendus invito quidem verus religiosus necessitas succumbo vultus non quidem hilaro verus paulus serenus obeo ut jubeo vivo munia prorsus in pectus immo verus penitus in medulla luctus atque maeror carpo animus et dies totus totus nox insumo luctuosus desiderium et imago defungor qui ad habitus deus liber formo affigo servitium divinus percolo honor ipse sui solacium crucio


Talibus aerumnis edomitum novis Fortuna saeva tradidit cruciatibus, scilicet ut, quod aiunt, domi forisque fortibus factis adoriae plenae gloriarer., Equinis armentis namque me congregem pastor egregius mandati dominici serus anscultator aliquando permisit: at ego tandem liber asinus, laetus et tripudians graduque molli gestiens equas opportunissimas iam mihi concubinas futuras deligebam. Sed haec etiam spes hilarior in capitale processit exitium: mares enim ob admissariam Venerem pasti satianter ac diu saginati, terribiles alioquin et utique quovis asino fortiores, de me metuentes sibi et adulterio degeneri praecaventes, nec hospitalis Iovis servato foedere rivalem summo furentes persequuntur odio. hic, elatis in altum vastis pectoribus, arduus capite en sublimis vertice primoribus in me pugillatur ungulis, ille terga pulposis torulis obesa convertens postremis velitatur calcibus, alius hinnitu maligno comminatus, remulsis auribus dentiumque candentium renudatis asceis, totum me commorsicat. Sic apud historiam de rege Thracio legeram, qui miseros hospites ferinis equis suis lacerandos devorandosque porrigebat: adeo ille praepotens tyrannus sic parcus hordei fuit, ui edacium iumentorum famem corporum humanorum largitione sedaret.

tal aerumna edomo novus fortuna saevus trado cruciatus scilicet ut qui aio domus foris fortis facio adoriae plenus glorior equinus armentum namque ego congrego pastor egregius mando dominicus serus anscultator aliquando permitto at ego tandem liber asinus laetus et tripudio gradus mollis gestio equa opportunus iam ego concubina sum deligo sed hic etiam spes hilaris in capital procedo exitium maris enim ob admissariam venus pasco satianter atque diu sagino terribilis alioqui et utique quovis asinus fortis de ego metuo sui et adulterium degener praecaventes neque hospital iuppiter servo foedus rival superus furo persequor odium hic effero in altus vastus pector arduus caput en sublimis vertex primoris in ego pugillatur ungulis ille tergum pulposus torulis obesus converto posterus velitor calx alius hinnio malignus commino remulceo auris dens candeo renudo asceis totus ego conmorsico sic apud historia de rex thracius lego qui miser hospes ferina equus suus lacero devorandosque porrigo adeo ille praepossum tyrannus sic parcus hordeum sum uis edacium iumentum fames corpus humani largitio sedo


Nec mora, cum noctis initio foribus eius praestolamur, quas neque sublevare neque dimoveve ac ne perfringere quidem nobis videbatur, ne vulvarum sonus cunctam viciniam nostri suscitaret exitio. Tunc itaque sublimis ille vexillariis noster Lamachus spectatae virtutis suae fiducia, qua clavi immittendae foramen patebat sensim immissa manu, claustrum evellere gestiebat: sed dudum scilicet omnium bipedum nequissimus Chryseros vigilans et singula rerum sentiens, lenem gradum et obnixum silentium tolerans paulatim arrepit, grandique clavo manum ducis nostri repente nisu fortissimo ad ostii tabulam offigit et exitiabili nexu patibulatum relinquens gurgustioli sui tectum ascendit atque inde contentissima voce clamitans rogansque vicinos et unumquemque proprio nomini ciens et salutis communis admonens, diffamat incendio repentino domum suam possideri: sic unusquisque proximi periculi confinio territus suppetiatum decurrunt anxii.

neque mora cum nox initium foris is praestolor qui neque sublevaris neque dimoveve atque ne perfringo quidem nos video ne vulvaris sonus cunctus vicinia noster suscito exitium tunc itaque sublimis ille vexillarii noster lamachus specto virtus suus fiducia qui clavus immitto foramen pateo sensim immitto manus claustra evello gestio sed dudum scilicet omnis bipedum nequam chryseros vigilo et singulus res sentio lenis gradus et obnitor silentium tolero paulatim arrepit grandis clavus manus dux noster repens nisus fortis ad ostium tabula offigit et exitiabilis necto patibulatus relinquo gurgustiolum suus tectum ascendo atque inde contendo vox clamito rogo vicinus et unumquemque proprius nomen cieo et salus communis admoneo diffamo incendium repentinus domus suus possideo sic unusquisque propior periculum confinis terreo suppetior decurro anxius


At ille susceptum novicium famulum trahebat ad domum statimque illinc de primo limine proclamat: Puellae, servum vobis pulchellum en ecce mercata perduxi. Sed illae puella chorus erat cinaedorum, quae statim exultantes in gaudium, fracta et rauca et effeminata voce clamores absonos intollunt, rati scilicet vere quempiam hominem servulum ministerio suo paratum. Sed postquam non cervam pro virgine sed asinum pro homine succidaneum videre, nare detorta magistrum suum varie cavillantur,: non enim servum sed maritum illum scilicet sibi perduxisse: et heus aiunt Cave ne solus exedas tam bellum scilicet pullulum, sed nobis quoque tuis palumbulis nonnunquam impertias. Haec et huiusmodi mutuo blaterantes praesepio me proximum deligant. Erat quidam iuvenis satis corpulentus, choraula doctissimus, collaticia stipe de mensa paratus, qui foris quidem circumgestantibus deam cornu canens adambulabat, domi vero promiscui operis partiarius agebat concubinus. Hic me simul domi conspexit libenter, appositis largiter cibariis, gaudens alloquitur: Venisti tandem miserrimi laboris vicarius: sed diu vivas et dominis placeas et meis defectis iam lateribus consulas. Haec audiens iam meas futuras novas cogitabam aerumnas.

at ille suscipio novicius famulis traho ad domus statim illinc de primus limen proclamo puella servus tu pulchellus en ecce mercor perduco sed ille puella chorus sum cinaedus qui statim exsulto in gaudium frango et raucus et effemino vox clamor absonus intollo reor scilicet verus qui homo servulis ministerium suus paro sed postquam non cerva pro virgo sed asinus pro homo succedaneus video naris detorqueo magister suus varius cavillor non enim servus sed maritus ille scilicet sui perduco et heus aio caveo ne solus exedo tam bellum scilicet pullulis sed nos quoque tuus palumbulis nonnunquam impertio hic et huiusmodi mutuus blatero praesaepe ego propior deligo sum quidam juvenis satis corpulentus choraule doceo collaticius stipe de mensa paro qui foris quidem circumgesto dea cornu caneo adambulo domus verus promiscuus opus partiarius ago concubinus hic ego simul domus conspicio libet applumbo largiter cibarius gaudeo alloquor venio tandem miser labor vicarius sed diu vivo et dominus placeo et meus deficio iam later consulo hic audio iam meus sum novo cogito aerumna


Ergo igitur non de pudore iam sed de salute ipsa sollicitus, dum magister meus lectulo probe coaptando districtus inseruit et tota familia partim ministerio venationis occupata, partim voluptario spectaculo attonita meis cogitationibus liberum tribuebatur; arbitrium, nec magnopere quisquam custodiendum tam mansuetum putabat asinum, paulatim furtivum pedem proferens portam, quae proxuma est, potitus, iam cursu me celerrimo proripio, sexque totis passuum milibus perniciter confectis Cenchreas pervado, quod oppidum audit quidem nobilissimae coloniae Corinthiensium, alluitur autem Aegaeo et Saronico mari: inibi portus etiam tutissimum navium receptaculum magno frequentatur populo. Vitatis ergo turbulis et electo secreto litore prope ipsas fluctuum aspergines in quodam mollissimo harenae gremio lassum corpus porrectus refoveo: nam et ultimam diei metam curriculum solis deflexerat, et vespernae me quieti traditum dulcis somnus oppresserat.

ergo igitur non de pudor iam sed de salus ipse sollicitus dum magister meus lectulus probus coapto distringo inservio et totus familia pars ministerium venatio occupo pars voluptario spectaculum attono meus cogitatio liber tribuo arbitrium neque magnopere quisquam custodio tam mansuetum puto asinus paulatim furtivus pedis profero porta qui proximus sum potior iam cursus ego celer proripio sex totus passus mille perniciter conficio cenchreae pervado qui oppidum audio quidem nobilis colonia corinthiensis alluo autem aegaeus et saronico mare inibi portus etiam tueor navis receptaculis magnus frequento populus vitas ergo turbulis et eligo secretum litus prope ipse fluctus aspergo in quidam mollis harena gremium lassus corpus porrigo refoveo nam et ulter dies meto curriculis sol deflecto et vespernae ego quiesco trado dulcis somnus opprimo


At miles ille, ut postea didici, tandem velut emersus gravi crapula, nutabundus tamen et tot plagarum dolore saucius baculoque se vix sustinens civitatem adventat, confususque de impotentia deque inertia sua quicquam ad quemquam referre popularium, sed tacitus iniuriam devorans, quosdam commilitones nanctus, is tantum clades enarrat suas. Placuit ut ipse quidem contubernio se tantisper absconderet (nam praeter propriam contumeliam militaris etiam sacramenti genium ob amissam spatham verebatur), ipsi autem signis nostris enotatis investigationi vindictaeque sedulam darent operam: nec defuit vicinus perfidus qui nos illico occultari nuntiaret. Tum commilitones accersitis magistratibus mentiuntur sese multi pretii vasculum argenteum praesidis in via perdidisse, idque hortulanum quendam repperisse nec velle restituere, sed apud familiarem quendam sibi delitescere. Tunc magistratus et damno et praesidis nomine cognito veniunt ad deversorii nostri fores claraque voce denuntiant hospiti nostro nos, quos occultaret apud se certo certius, dedere potius quam discrimen proprii subiret capitis. Nec ille tantillum conterritus salutique studens eius quem in suam receperat fidem, quicquam de nobis fatetur ac diebus plusculis nec vidisse quidem illum hortulanum contendit: contra commilitones ibi nec uspiam illum delitescere adiurantes genium principis contendebant. Postremum magistratibus placuit obstinate denegantem scrutinio detegere; immissis itaque lictoribus ceterisque publicis ministeriis angulatim cuncta sedulo perlustrari iubent: nec quisquam mortalium ac ne ipse quidem asinus intra limen comparere nuntiatur.

at miles ille ut postea disco tandem velut emergo gravis crapula nutabundus tamen et tot plagaris dolor saucius baculus sui vix sustineo civitas advento confundo de impotens de inertia suus quisquam ad quisquam refero popularis sed taceo iniuria devoro quidam commilito nanciscor is tantus clades enarro suus placeo ut ipse quidem contubernium sui tantisper abscondo nam praeter proprius contumelia militaris etiam sacramentum genius ob amitto spatha vereor ipse autem signum noster enotas investigatio vindicta sedulus do opera neque desum vicinus perfidus qui nos ilico occultaris nuntio tum commilito arcesso magistratus mentior sui multus pretium vasculis argenteus praesidero in via perdo is hortulanus quidam reperio neque volo restituo sed apud familiaris quidam sui delitesco tunc magistratus et damnum et praesidero nomen cognosco venio ad deversorium noster foris clarus vox denuntio hospes noster nos qui occulto apud sui certus certus do potis quam discrimen proprius subeo capio neque ille tantillus conterreo salus studeo is qui in suus recipio fides quisquam de nos fateor atque dies plusculis neque video quidem ille hortulanus contendo contra commilito ibi neque uspiam ille delitesco adjuro genius princeps contendo posterus magistratus placeo obstinatus denego scrutinium detego immitto itaque lictor ceter publicus ministerium angulatim cunctus sedulus perlustraris iubeo neque quisquam mortalis atque ne ipse quidem asinus intra limen comparo nuntio


Mensae opipare citro et ebore nitentes, lecti aureis vestibus intecti, ampli calices variae quidem gratiae sed pretiositatis unius. Hic vitrum fabre sigillatum, ibi crystallum impunctum, argentum alibi clarum et aurum fulgurans et succinum mire cavatum et lapides ut bibas, et quicquid fieri non potest, ibi est. Diribitores plusculi splendide amicti fercula copiosa scitule subministrare, pueri calami strati pulchre indusiati gemmas formatas in pocula vini vetusti frequenter offerre. Iam illatis luminibus epularis sermo percrebruit, iam risus affluens et ioci liberales et cavillus hinc inde; tum infit ad me Byrrhaena: Quam commode versaris in nostra patria? Quod sciam, templis et lavacris et ceteris operibus longe cunctas civitates antecellimus, utensilium praeterea pollemus affatim, Certe libertas otioso, et negotioso quidem advenae Romana frequentia, modesto vero hospiti quies villatica; omni denique provinciae voluptarii secessus sumus.

metior opiparis citer et ebur niteo lego aureus vestis intego amplus calix varia quidem gratia sed pretiositas unus hic vitrum faber sigillatus ibi crystallum impunctum argentum alibi clarus et aurum fulguro et succinum mirus cavo et lapis ut bibo et quisquis fio non possum ibi sum diribitor plusculis splendidus amingo ferculum copiosus scitulis subministraris puer calamus sterno pulcher indusiatus gemma formo in poculum vinum vetustus frequens offero iam illatis lumen epularis sermo percrebresco iam rideo affluo et jocus liberalis et cavillus hinc inde tum infio ad ego byrrhaena quam commodus versaris in noster patria qui scio templum et lavacrum et ceterus opus longus cunctus civitas antecello utensilia praeterea polleo affatim certus libertas otiosus et negotiosus quidem advena romanus frequentia modestus verus hospes quies villaticus omnis denique provincia voluptarius secedo sum


Vixdum pompae funebres et sepultura filii fuerat explicata, et statim ab ipso eius rogo senex infelix, ora sua recentibus adhuc rigans lacrimis trahensque cinere sordentem canitiem, foro se festinus immittit atque ibi, tum fletu, tum precibus, genua etiam decurionum contingens, nescius fraudium pessimae, mulieris, in exitium reliqui filii plenis operabatur affectibus: illum incestum paterno thalamo, illum parricidam fraterno exitio et in comminata novercae caede sicarium. Tanta denique miseratione tantaque indignatione curiam sed et plebem maerens inflammaverat, ut remoto iudicandi taedio et accusationis manifestis probationibus et responsionis meditatis ambagibus cuncti conclamarint lapidibus obrutum publicum malum publice vindicari. Magistratus interim metu periculi proprii, ne de parvis indignationis elementis ad exitium disciplinae civitatisque seditio procederet, partim decuriones deprecari, partim populares compescere, ut rite et more maiorum iudicio reddito et utrimquesecus allegationibus examinatis, civiliter sententia promeretur, nec ad instar barbaricae feritatis vel tyrannicae impotentiae damnaretur aliquis inauditus, et in pace placida tam dirum saeculo proderetur exemplum.

vixdum pompa funebris et sepelio filius sum explicata et statim ab ipse is rogo senex infelix os suus recens adhuc rigo lacrima traho cinis sordeo canities forum sui festinus immitto atque ibi tum fleo tum prex genu etiam decurio contingo nescius fraudium malus mulier in exitium reliquus filius plenus opero affectus ille incestus paternus thalamus ille parricida fraternus exitium et in commino noverca caedes sicarius tantus denique miseratio tantus indignatio curia sed et plebs maereo inflammaverat ut removeo iudico taedium et accusatio manifestus probatio et responsio meditas ambages cunctus conclamo lapis obruo publicus malus publicus vindicaris magistratus interim metus periculum proprius ne de parvus indignatio elementum ad exitium disciplina civitas seditio procedo pars decurio deprecor pars popularis compesco ut rite et mos magnus iudicium reddo et utrimquesecus allegatio examino civilis sententia promo neque ad instar barbaricus feritas vel tyrannicus impotentia damno aliquis inaudio et in pax placidus tam dirus saeculum prodo exemplum


Quo protenus perpetrato sorores egregiae domum redeuntes, iamque gliscentis invidiae felle flagrantes multa secum sermonibus mutuis perstrepebant: sic denique infit altera: En orba et saeva et iniqua Fortuna! Hocine tibi complacuit, ut utroque parente prognatae diversam sortem sustineremus? Et nos! quidem, quae natu maiores sumus, maritis advenis ancillae deditae, extorres et Lare et ipsa patria degamus longe parentum velut exulantes, haec autem novissima, quam fetu satiante postremus partum effudit, tantis opibus et deo marito potita sit, quae nec uti recte tanta bonorum copia novit? Vidisti, soror, quanta in domo iacent et qualia monilia, quae praenitent vestes, quae splendicant gemmae, quantum praeterea passim calcatur aurum: quod si maritum etiam tam formosum tenet, ut affirmat, nulla nunc in orbe toto felicior vivit. Fortassis tamen procedente consuetudine et affectione roborata deam quoque illam deus maritus efficiet. Sic est Hercule, sic se gerebat ferebatque: iam iam sursum respicit et deam spirat mulier, quae voces ancillas habet et ventis ipsis imperitat. At ego misera primum patre meo seniorem maritum sortita sum, dein cucurbita calviorem et quovis puero pusilliorem, cunctam domum seris et catenis obditam custodientem.

quo protinus perpetro soror egregius domus redeo iam glisco invidia felle flagro multus sui sermo mutuus perstrepo sic denique infio alter en orbo et saevus et iniquus fortuna hic tu complaceo ut uterque pareo prognatus diverto sors sustineo et nos quidem qui natus magnus sum maritus advenio ancilla dedo extorris et laris et ipse patria dego longus parens velut exulantes hic autem novus quam fetus satio posterus pario effundo tantus ops et deus marito potior sum qui neque uti rectus tantus bonus copia nosco video soror quantus in domus iaceo et qualis monile qui praeniteo vestis qui splendico gemma quantus praeterea passim calceo aurum qui si maritus etiam tam formosus teneo ut affirmo nullus nunc in orbis totus felix vivo fortassis tamen procedo consuetudo et affectio roboro dea quoque ille deus maritus efficio sic sum herculis sic sui gero fero iam iam sursum respicio et dea spiro mulier qui voco ancilla habeo et venio ipse imperito at ego misero primus pater meus seni maritus sortio sum deinde cucurbita calviorem et quovis puer pusillus cunctus domus sero et catena obdo custodio


Commodum noctis inducias cantus perstrepebat cristatae cohortis; tandem expergitus et nimio pavore perterritus cadaver accurro et admoto lumine revelataque eius facie rimabar singula, quae cuncta convenerant: ecce uxor misella flens cum hesternis testibus introrumpit anxia, et statim corpori superruens multumque ac diu deosculata sub arbitrio luminis recognoscit omnia. Et conversa Philodespotum requirit actorem: ei praecipit, bono custodi redderet sine mora praemium, et oblato statim Summas inquit Tibi, iuvenis, gratias agimus et Hercule ob sedulum istud ministerium inter ceteros familiares dehinc numerabimus. Ad haec ego insperato lucro diffusus in gaudium et in aureos refulgentes, quos identidem manu mea ventilabam attonitus, Immo inquam Domina, de famulis tuis unum putato, et quotiens operam nostram desiderabis, fideliter impera. Vix effatum me statim familiares omnes nefarium exsecrati raptis cuiusquemodi telis insequuntur: pugnis ille malas offendere, scapulas alius cubitis impingere, palmis infestis hic latera suffodere,calcibus insultare,capillos distrahere,vestem discindere. Sic in modum superbi iuvenis Adonei vel musae vatis Pimpleidos laceratus atque discerptus domo proturbor.

commodus nox inducias cantus perstrepo cristatus cohors tandem expergo et nimius pavor perterreo cadaver accurro et admoueo lumen revelataque is facies rimo singulus qui cunctus convenio ecce uxor misellus fleo cum hesternus testis introrumpo anxius et statim corpus superruo multus atque diu deosculor sub arbitrium lumen recognosco omnis et converro philodespotum requiro actor is praecipio bonus custos reddo sine mora praemium et offertor statim superus inquam tu juvenis gratia ago et herculis ob sedulis iste ministerium inter ceterus familiaris dehinc numero ad hic ego insperatus lucrum diffundo in gaudium et in aureus refulgeo qui identidem manus meus ventilabam attono immo inquam domina de famulis tuus unus puto et quotiens opera noster desidero fidelis impero vix effor ego statim familiaris omnis nefarius exsecror rapio cuiusquemodi telum insequor pugna ille mala offendo scapulae alius cubo impingo palma infestus hic latus suffodio calx insulto capillus distraho vestis discindo sic in modus superbus juvenis adonei vel musa vates pimpleidos lacero atque discerpo domus proturbo


Et ille quidem dignum virtutibus suis vitae terminum posuit: enimvero Alcimus sollertibus coeptis minus saevum Fortunae nutum non potuit adducere: Qui cum dormientis anus perfracto tuguriolo conscendisset cubiculum superius iamque protinus oblisis faucibus interstinguere eam debuisset, prius maluit rerum singula per latiorem fenestram forinsecus nobis scilicet rapienda dispergere. Cumque iam cuncta rerum naviter emolitus nec toro quidem aniculae quiescentis parcere vellet, eaque lectulo suo devoluta vestem stragulam subductam scilicet iactare similiter destinaret, genibus eius profusa sic nequissima illa deprecatur: Quid, oro, fili, paupertinas pannosasque resculas miserrimae anus donas vicinis divitibus, quorum haec fenestra domum prospicit? Quo sermone callido deceptus astu, et vera quae dicta sunt credens Alcimus, verens scilicet ne et ea, quae prius miserat quaeque postea missurus foret, non sociis suis sed in alienos Lares iam certus erroris abiceret, suspendit se fenestra sagaciter perspecturus omnia, praesertim domus attiguae, ut dixerat illa, fortunas arbitraturus. Quod eum strenue quidem sed satis improvide conantem senile illud facinus quamquam invalido, repentino tamen et inopinato pulsu, nutantem ac pendulum et in prospectu alioquin attonitum praeceps inegit; qui praeter altitudinem nimiam super quendam etiam vastissimum lapidem propter iacentem reddens, perfracta diffissaque crate costarum rivos sanguinis vomens imitus, narratisque nobis quae gesta sunt, non diu cruciatus vitam evasit: quem prioris exemplo sepulturae traditum bonum secutorem Lamacho dedimus.

et ille quidem dignus virtus suus vita terminus pono enimvero alcimus sollertibus coepio paruus saevus fortuna nutus non possum duco qui cum dormio anus perfringo tuguriolum conscendo cubiculum superus iam protinus oblido fauces interstinguo is debeo prior malo res singulus per fero fenestra forinsecus nos scilicet rapio dispergo cos iam cunctus res naviter emolior neque torus quidem anicula quiesco parco volo is lectulus suus devolvo vestis stragulus subduco scilicet iactaris similis destino genu is profundo sic nequissima ille deprecor quis oro filis paupertinus pannosus recula miser anus dono vicinus dives qui hic fenestra domus prospicio quo sermo callidus decipio astus et verus qui dictum sum credo alcimus vereor scilicet ne et is qui prior mitto quisque postea mitto sum non socius suus sed in alienus laris iam certus error abicio suspendo sui fenestra sagax perspicio omnis praesertim domus attiguus ut dico ille fortuna arbitror qui is strenuus quidem sed satis improvide conor senilis ille facinus quamquam invalidus repentinus tamen et inopinor pello nuto atque pendulis et in prospectus alioqui attono praeceps inigo qui praeter altitudo nimius super quidam etiam vastus lapis propter iaceo reddo perfringo diffindo creo costaris rivus sanguis vomo imitus narro nos qui gero sum non diu cruciatus vita evado qui prior exemplum sepultura trado bonus secutor lamacho do


Habebat filiam parvulam de marito quem nuper necaverat: huic infantulae quod leges necessariam patris successionem deferrent, sustinebat aegerrime, inhiansque toto filiae patrimonio imminebat et capiti. Ergo certa defunctorum liberorum matres sceleratas hereditates excipere, talem parentem praebuit qualem exhibuerat uxorem, prandioque commento pro tempore et uxorem medici simul et suam filiam veneno eodem percutit. Sed parvulae quidem tenuem spiritum et delicata ac tenera praecordia conficit protinus virus infestum; at uxor medici, dum noxiis ambagibus pulmones eius pererrat tempestas detestabilis potionis, primum suspicata quod res erat, mox urgente spiritu iam certo certior contendit ad ipsam praesidis domum, magnoque fidem eius protestata clamore et populi concitato tumultu, utpote tam immania detectura flagitia, efficit statim sibi simul et domus et aures praesidis patefierent. Iamque ab ipso exordio crudelissimae mulieris cunctis atrocitatibus diligenter expositis, repente mentis nubilo turbine correpta semihiantes adhuc compressit labias, et attritu dentium longo stridore reddito, ante ipsos praesidis pedes exanimis corruit. Nec ille, vir alioquin exercitus, tam multiforme facinus excetrae venenatae dilatione languida passus marcescere, confestim cubiculariis mulieris attractis vi tormentorum veritatem eruit, atque illam, minus quidem quam merebatur, sed quod dignus cruciatus alius excogitari non poterat, certe bestiis obiciendam pronuntiavit.

habeo filia parvulus de marito qui nuper neco hic infantula qui lex necessaria pater successio defero sustineo aeger inhio totus filia patrimonium immineo et caput ergo certus defunctor liberi mater scelero hereditas excipio talis parens praebeo qual exhibeo uxor prandium commento pro tempus et uxor medicus simul et suus filia veneno idem percutio sed parvulus quidem tenuis spiritus et delicatus atque tener praecordia confacio protinus virus infestus at uxor medicus dum noxius ambages pulmo is pererro tempestas detestabilis potio primus suspicor qui res sum mox urgeo spiritus iam certus certus contendo ad ipse praesidero domus magnus fides is protesto clamor et populus concito tumultus utpote tam immanis detego flagitium efficio statim sui simul et domus et auris praesidero patefierent iam ab ipse exordior crudelis mulier cunctus atrocitas diligenter expono repens mens nubilus turbo corripio semihiantes adhuc comprimo labia et attero dens longus stridor reddo ante ipse praesidero pes exanimus corruo neque ille vir alioqui exercitus tam multiformis facinus excetra veneno dilatio languidus patior marcesco confestim cubicularius mulier attraho vis tormentum veritas eruo atque ille paruus quidem quam mereo sed qui dignus cruciatus alius excogitaris non possum certus bestia obicio pronuntio


at subita sectae commutatione risum tote coetu commoveram. Iamque maxima diei parte transacta defectum alioquin me, helcio sparteo dimoto, nexu machinae liberatum applicant praesepio. At ego quamquam eximie fatigatus et refectione virium vehementer indiguus et prorsus fame perditus, tamen familiari curiositate attonitus et satis anxius, postposito cibo qui copiosus aderat, inoptabilis officinae disciplinam cum delectatione quadam arbitrabar. Dii boni! Quales illic homunculi vibicibus lividis totam cutem depicti dorsumque plagosum scissili centunculo magis inumbrati quam obtecti, nonnulli exiguo tegili tantum modo pubem inlecti, cuncti tamen sic tunicati ut essent per pannulos manifesti, frontes litterati et capillum semirasi et pedes annulati, tum lurore deformes et fumosis tenebris vaporosae caliginis palpebras adesi atque adeo male luminati, et in modum pugilum, qui pulvisculo perspersi dimicant, farinulenta cinere sordide candidati.

at subeo secta commutatio risus totus coitus commoveram iam maximus dies pars transigo deficio alioqui ego helcium sparteus dimoveo necto machina libero applico praesaepe at ego quamquam eximius fatigo et refectio vis vehemens indiguus et prorsus fames perdo tamen familiaris curiositas attono et satis anxius postpono cibus qui copiosus adsum inoptabilis officina disciplina cum delectatio quidam arbitror dius bonus qual illic homunculis vibicibus lividus totus cutis depingo dorsum plagosus scissilis centunculus magis inumbro quam obtego nonnullus exiguus tegilis tantus modo pubes illectus cunctus tamen sic tunico ut sum per pannuli manifestus frons litteratus et capillus semirasus et pes annulati tum luror deformis et fumosus tenebrae vaporosae caligo palpebra adedo atque adeo malus lumino et in modus pugil qui pulvisculum perspersi dimico farinulentus cinis sordidus candidatus


Ad haec ego subiciens: Vera memoras, nec usquam gentium magis me liberum quam hic fuisse credidi. Sed oppido formido caecas et inevitabiles latebras magicae disciplinae: nam ne mortuorum quidem sepulchra tuta dicuntur sed ex bustis et rogis reliquiae quaedam et cadaverum praesegmina ad exitiabiles viventium fortunas petuntur; et cantatrices anus in ipso momento choragii funebris praepeti celeritate alienam sepulturam antevortunt. His meis addidit alius: Immo vero istic nec viventibus quidem ullis parcitur: et nescioqui simile passus ore undique omnifariam deformato truncatus est. Inter haec convivium totum in licentiosos cachinnos effunditur, omniumque ora et obtutus in unum quempiam angulo secubantem conferuntur: qui cunctorum obstinatione confusus indigna murmurabundus cum vellet exsurgere, Immo mi Thelyphron Byrrhaena inquit Et subsiste paulisper et more tuae urbanitatis fabulam illam tuam remetire, ut et filius meus iste Lucius lepidi sermonis tui perfruatur comitate. At ille Tu quidem domina ait In officio manes sanctae tuae bonitatis: sed ferenda non est quorundam, insolentia.

ad hic ego subicio verus memoro neque usquam gens magis ego liber quam hic sum credo sed oppidum formido caecus et inevitabilis latebra magice disciplina nam ne morior quidem sepulcrum tueor dico sed ex bustum et rogus reliquiae quidam et cadaver praesegmen ad exitiabilis vivo fortuna peto et cantatrix anus in ipse momentum choragii funebris praepeto celeritas alienus sepultura anteverto hic meus addo alius immo verus istic neque vivo quidem ullus parco et nescioquis similis patior os undique omnifarius deformo trunco sum inter hic convivium totus in licentiosus cachinnus effundo omne os et obtueor in unus qui angulus secubo confero qui cunctor obstinatio confundo indignus murmurabundus cum volo exsurgo immo ego thelyphron byrrhaena inquam et subsisto paulisper et mos tuus urbanitas fabula ille tuus remetior ut et filius meus iste lucius lepidus sermo tuus perfruor comitas at ille tu quidem domina aio in officium manes sancio tuus bonitas sed fero non sum quidam insolentia


Quibus properiter lectis Amo inquit Meum Demean, qui mihi tantum conciliavit hospitem, et cum dicto iubet uxorem decedere utque in eius locum assidam iubet, meque etiam nunc verecundia cunctantem arrepta lacinia detrahens Asside inquit Istic: nam prae metu latronum nulla sessibula ac ne sufficientem supellectilem parare nobis licet. Feci, et Sic ego te inquit Etiam de ista corporis speciosa habitudine deque hac virginali prorsus verecundia generosa stirpe proditum et recte conicerem, sed et meus Demeas eadem litteris pronuntiat. Ergo brevitatem gurgustioli nostri ne spernas peto. Erit tibi adiacens et ecce illud cubiculum honestum receptaculum: fac libenter deverseris in nostro. Nam et maiorem domum dignatione tua feceris et tibi specimen gloriosum arrogans, si contentus Lare parvulo Thesei illius cognominis patris tui virtutes aemulaveris, qui non est aspernatus Hecales anus hospitium tenue : et vocata ancillula, Fotis, inquit Sarcinulas hospitis susceptas cum fide conde in illud cubiculum, ac simul ex promptuario oleum unctui et lintea tersui et cetera huic eidem usui profer ociter et hospitem meum produc ad proximas balneas: satis arduo itinere atque prolixo fatigatus est.

qui properiter lectus amo inquam meus demea qui ego tantus concilio hospes et cum dico iubeo uxor decedo ut in is locus assidam iubeo ego etiam nunc verecundia cunctor arrepo lacinia detraho assideo inquam istic nam prae metus latro nullus sessibulum atque ne sufficio supellectilis paro nos licet facio et sic ego tu inquam etiam de iste corpus speciosus habitudo de hic virginal prorsus verecundia generosus stirps prodeo et rectus conicio sed et meus demea idem littera pronuntio ergo brevitas gurgustiolum noster ne sperno peto sum tu adjaceo et ecce ille cubiculum honestus receptaculis facio libet deverseris in noster nam et magnus domus dignatio tuus facio et tu specimen gloriosus arrogo si contineo laris parvulus theseus ille cognomen pater tuus virtus aemulaveris qui non sum aspernor hecal anus hospitium tenue et voco ancillula foveo inquam sarcinula hospes suscipio cum fides condo in ille cubiculum atque simul ex promptuarius oleum unctus et linteus tersus et ceterus hic idem usus profero ociter et hospes meus produco ad propior balneae satis arduus iter atque prolixus fatigo sum


Tunc nanctae iam portis patentibus nudatum sororis animum facinerosae mulieres, omissis tectae machinae latibulis, destrictis gladiis fraudium simplicis puellae paventes cogitationes invadunt.

tunc nanciscor iam porta pateo nudo soror animus facinerosae mulier omitto tego machina latibulum destringo gladius fraudium simplex puella paveo cogitatio invado


Psyche vero humi prostrata et quantum visui poterat volatus mariti prospiciens extremis affligebat lamentationibus animum. Sed ubi remigio plumae raptum maritum proceritas spatii fecerat alienum, per proximi fluminis marginem praecipitem sese dedit: sed mitis fluvius in honorem dei scilicet, qui et ipsas aquas urere consuevit, metuens sibi confestim eam innoxio volumine super ripam florentem herbis exi posuit. Tunc forte Pan deus rusticus iuxta superi cilium amnis sedebat, complexus Echo montanam deam eamque voculas omnimodas edocens recinere; proxime ripam vago pastu lasciviunt, comam fluvii tondentes, capellae. Hircuosus deus sauciam Psychen atque defectam, utcumque casus eius non inscius, clementer ad se vocatam sic permulcet verbis lenientibus: Puella scitula, sum quidem rusticanus et upilio, sed senectutis prolixae beneficio multis experimentis instructus. Verum si recte coniecto, quod profecto prudentes viri divinationem autumant, ab isto titubante et saepius vacillante vestigio deque nimio pallore corporis et assiduo suspiritu, immo ei ipsis marcentibus oculis tuis, amore nimio laboras. Ergo mihi ausculta, nec te rursus praecipitio vel ullo mortis accersitae genere perimas. Luctum desine et pone maerorem precibusque potius Cupidinem deorum maximum percole, et utpote adolescentem delicatum luxuriosumque blandis obsequiis promerere.

psyche verus humus prosterno et quantus visus possum volo maritus prospicio exter affligo lamentatio animus sed ubi remigium pluma rapio maritus proceritas spatium facio alienus per propior flumen margo praecipito sui do sed mitis fluvius in honor deus scilicet qui et ipse aqua uro consuesco metuo sui confestim is innoxius volumen super ripa floreo herba exeo pono tunc fors pan deus rusticus iuxta superi cilium amnis sedeo complexus echo montanus dea eo vocula omnimodus edoceo recinere propior ripa vago pasco lasciviunt como fluvius tondeo capella hircuosus deus saucius psyche atque deficio utcumque casus is non inscius clemens ad sui voco sic permulceo verbum lenio puella scitulus sum quidem rusticanus et opilio sed senectus prolixus beneficium multus experimentum instruo verus si rectus conicio qui profecto prudens vir divinatio autumo ab iste titubo et saepis vacillo vestigium de nimius pallor corpus et assiduus suspiritus immo is ipse marceo oculus tuus amor nimius laboro ergo ego ausculto neque tu rursus praecipitium vel ullus mors arcesso genus perimo luctus desino et pono maeror prex potis cupido deus magnus percolo et utpote adolesco delicatus luxuriosus blandus obsequium promo


tandem itaque asinali verecundia ductus, aegerrime tamen digrediens rivulo proximo sitim lenio. Nec mora, cum latrones ultro anxii atque solliciti remeant, nullam quidem prorsus sarcinam vel omnino, licet vilem, laciniam ferentes sed tantum gladiis totis,totis manibus, immo factionis suae cunctis viribus unicam virginem filo liberalem et, ut matronatus eius indicabat, summatem regionis, puellam mehercules et asino tali concupiscendam, maerentem et crines cum veste sua lacerantem advehebant. Eam simul intrantes speluncam verbisque quae dolebat minora facientes sic alloquuntur: Tu quidem salutis et pudicitiae secura brevem patientiam nostro compendio tribue, quos ad istam sectam paupertatis necessitas adegit. Parentes autem tui de tanto suarum divitiarum cumulo, quamquam satis cupidi, tamen sine mora parabunt scilicet idoneam sui sanguinis redemptionem. His et his similibus blateratis nequicquam dolor sedatur puellae.

tandem itaque asinal verecundia duco aeger tamen digredior rivulo propior sitis lenio neque mora cum latro ultro anxius atque sollicitus remeo nullus quidem prorsus sarcina vel omnino licet vilis lacinia fero sed tantus gladius totus totus manus immo factio suus cunctus vis unicus virgo filum liberal et ut matronatus is indico summatem regio puella hercules et asinus talis concupisco maereo et crinis cum vestis suus lacero advehebant is simul intro spelunca verbum qui doleo parvus facio sic alloquuntur tu quidem salus et pudicitia securus brevis patientia noster compendium tribuo qui ad iste seco paupertas necessitas adigo parens autem tuus de tantus suus divitiaris cumulo quamquam satis cupidus tamen sine mora paro scilicet idoneus suus sanguis redemptio hic et hic similis blatero nequicquam dolor sedo puella


at Psyche statim resurgentis eius crure dextero manibus ambabus arrepto, sublimis evectionis appendix miserandi et per nubilas plagas penduli comitatus extremi consequia tandem fessa delabitur solo. Nec deus amator humi iacentem deserens, involavit proximam cupressum deque eius alto cacumine sic eam graviter commotus affatur: Ego quidem, simplicissima Psyche parentis meae Veneris praceptorum immemor, quae te miseri extremique hominis devinctam cupidine infimo matrimonio addici iusserat, ipse potius amator advolavi tibi. Sed hoc feci leviter, scio, et praeclarus ille sagittarius ipse me telo meo percussi teque coniugem meam feci, ut bestia scilicet tibi viderer ei ferro caput excideres meum, quod istos amatores tuos oculos gerit! Haec tibi semper cavenda censebam, haec benivole remonebam. Sed illae quidem consiliatrices egregiae tuae tam perniciosi magisterii dabunt actutum mihi poenas: te vero tantum fuga! mea punivero; et cum termino sermonis pinnis in altum se proripuit.

at psyche statim resurgo is crus dexter manus ambabus arrepo sublimis evectio appendix misero et per nubilus plaga pendulis comitor extremus consequia tandem fessus delabor solum neque deus amator humus iaceo desero involo propior cupressus de is altus cacumen sic is gravis commoueo affor ego quidem simplicissima psyche parens meus venus praceptor immemor qui tu miser extremus homo devincio cupido infimus matrimonium addico iubeo ipse potis amator advolavi tu sed hic facio levis scio et praeclarus ille sagittarius ipse ego telum meus percutio tu coniunx meus facio ut bestia scilicet tu video is ferrum caput excido meus qui iste amator tuus oculus gero hic tu semper caveo censeo hic benevolus remoneo sed ille quidem consiliatrix egregius tuus tam perniciosus magisterius do actus ego poena tu verus tantus fuga meus punivero et cum termino sermo pinna in altus sui proripio


Nocte quadam paterfamilias quidam de pago proxumo tenebris inluniae caliginis impeditus et imbre nimio madefactus, atque ob id ab itinere directo cohibitus, ad hortulum nostrum iam fesso equo deverterat receptusque comiter pro tempore, licet non delicato, necessario tamen quietis subsidio, remunerari benignum hospitem cupiens promittit ei de praediis suis sese daturum et frumenti et olivi aliquid et amplius duos vini cados. Nec moratus meus sacculo et utribus vacuis secum apportatis nudae spinae meae residens ad sexagesimum stadium profectionem comparat. Eo iam confecto viae spatio pervenimus ad praedictos agros, ibique statim meum dominum comis hospes opipari prandio participat. Iamque iis poculis mutuis altercantibus mirabile prorsus evenit ostentum. Una de cetera cohorte gallina per mediam cursitans aream clangore genuino velut ovum parere gestiens personabat. Eam suus dominus intuens O bona inquit Ancilla et satis fecunda quae multo iam tempore cotidianis nos partubus saginasti! Nunc etiam cogitas, ut video, gustulum nobis praeparare. Et heus inquit Puer, calathum fetui gallinaceo destinatum angulo solita collocato. Ita uti fuerat iussum procurante puero, gallina consuetae lecticulae spreto cubili ante ipsos pedes domini praematurum sed magno prorsus futurum scrupulo prodidit partum: non enim ovum, quod scimus illud, sed pinnis et unguibus et oculis et voce etiam perfectum edidit pullum, qui matrem suam coepit continuo comitari.

nox quidam paterfamilias quidam de pagus proximus tenebrae inluniae caligo impedio et imber nimius madefacio atque ob is ab iter dirigo cohibeo ad hortulis nos iam fatisco equus deverto recipio comis pro tempus licet non delicatus necessarius tamen quiesco subsidium remuneraris benignus hospes cupio promitto is de praedium suus sui do et frumentum et olivum aliquis et amplus duo vinum cadus neque moror meus sacculus et uter vacuus sui apportas nudus spina meus resideo ad sexagesimus stadium profectio comparo eos iam conficio via spatium pervenio ad praedico ager ibi statim meus dominus como hospes opiparis prandium participo iam is poculum mutuus alterco mirabilis prorsus evenio ostendo unus de ceterus cohors gallina per medius cursito areo clangor genuinus velut ovum pareo gestio persono is suus dominus intueor o bonus inquam ancilla et satis fecundus qui multus iam tempus cottidianus nos partus sagino nunc etiam cogito ut video gustulis nos praepararis et heus inquam puer calathus fetus gallinaceus destino angulus soleo colloco ita uti sum jubeo procuro puer gallina consuesco lecticula sperno cubile ante ipse pes dominus praematurus sed magnus prorsus sum scrupulus prodo pario non enim ovum qui scio ille sed pinna et unguis et oculus et vox etiam perficio edo pullus qui mater suus coepio continuo comitaris


Sic attonitus, immo vero cruciabili desiderio stupidus, nullo quidem initio vel omnino vestigio cupidinis meae reperto cuncta circumibam tamen, dum luxum nepotalem simulantiaostiatim singula pererro, repente me nescius forum cupidinis intuli; et ecce mulierem quampiam frequenti stipatam famulitione ibidem gradientem accelerate vestigio comprehendo: aurum in gemmis et in tunicis, ibi inflexum, hic intextum, matronam profecto confitebatur. Huius adhaerebat lateri senex iam gravis in annis, qui, ut primum me conspexit, Est inquit Hercule Lucius, et offert osculum et statim incertum quidnam in aurem mulieris obganniit. Quin inquit Etiam ipse parentem tuam accedis et salutas? Vereor inquam Ignotae mihi feminae, et statim rubore suffusus deiecto capite restiti. At illa obtutum in me conversa En inquit Sanctissimae Salviae matris generosa probitas. Sed et cetera corporis execrabiliter ad regulam sunt congruentia: inenormis proceritas, succulenta gracilitas, rubor temperatus, flavum et inaffectatum capillitium, oculi caesii quidem sed vigiles et in aspectu micantes, prorsus aquilini, os quoquoversum floridum, speciosus et immeditatus incessus.

sic attono immo verus cruciabilis desiderium stupidus nullus quidem initium vel omnino vestigium cupido meus reperio cunctus circumeo tamen dum luxus nepotal simulantiaostiatim singulus pererro repens ego nescius forum cupido intulis et ecce mulier qui frequens stipo famulitio ibidem gradior accelero vestigium comprehendo aurum in gemma et in tunica ibi inflecto hic intexo matrona profecto confiteor hic adhaereo lateo senex iam gravis in annus qui ut primus ego conspicio sum inquam herculis lucius et offero osculis et statim incertus quisnam in auris mulier obgannio quin inquam etiam ipse parens tuus accedo et saluto vereor inquam ignosco ego femina et statim rubor suffundo deicio caput resto at ille obtus in ego converro en inquam sancio salviae mater generosus probitas sed et ceterus corpus exsecrabilis ad regula sum congruo inenormis proceritas succulenta gracilitas rubor tempero flavus et inaffectas capillitium oculus caesius quidem sed vigilis et in aspectus mico prorsus aquilinus os quoquoversum floridus speciosus et immeditatus incessus


Ad haec ego risum subicio: Benigne inquam Et prospicue Demeas meus in me consuluit, qui peregrinaturum tali viro conciliavit, in cuius hospitio nec fumi nec nidoris nebulam vererer, et cum dicto modico secus progressus ostium accedo et ianuam firmiter oppessulatam pulsare vocaliter incipio. Tandem adulescentia quaedam procedens heus tu inquit Qui tam fortiter fores verberasti, sub qua specie mutuari cupis? An tu solus ignoras prater aurum argentumque nullum nos pignus admittere? Meliora inquam Ominare, et potius responde an intra aedes erum tuum offenderunt. Plane; inquit Sed quae causa quaestionis huius?Litteras ei a Corinthio Demea scriptas ad cum reddo. Dum annuntio, inquit Hic ibidem me opperimino, et cum dicto rursum foribus oppessulatis intro capessit. Modico deinde regressa patefactis foribus Rogat te inquit. Intuli me eumque accubantum exiguo admodum grabatulo et commodum cenare incipientem invenio: assidebat pedes uxor et mensa vacua posita, cuius monstratu En inquit Hospitium.Bene ego, et illico ei litteras Demeae trado.

ad hic ego risus subicio benignus inquam et prospicuus demea meus in ego consulo qui peregrinor talis vir concilio in qui hospitium neque fumus neque nidor nebula vereor et cum dico modicus secus progredior ostium accedo et ianua firmiter oppessulatus pulsaris vocaliter incipio tandem adulescentia quidam procedo heus tu inquam qui tam fortis foris verbero sub qui species mutuaris cupio an tu solus ignoro prater aurum argentum nullus nos pignus admitto bonus inquam ominaris et potis respondeo an intra aedes erus tuus offendo planus inquam sed qui causa quaestio hic litterae is ab corinthius demeo scribo ad cum reddo dum annuntio inquam hic ibidem ego opperimino et cum dico rursum foris oppessulatus intro capesso modicus deinde regredior patefacio foris rogo tu inquam intulis ego is accubantum exiguus admodum grabatulus et commodus ceno incipio invenio assideo pes uxor et mensa vacuus pono qui monstro en inquam hospitium bene ego et ilico is littera demea trado


sed suscipiens ego Caveas, inquam Domine, flagrantia solis et itineris spatio fatigatam coetui multarum et, ut audio, non recte valentium committere ferarum. Quin potius domus tuae patulum ac perflabilem locum, immo et lacu aliquo conterminum refrigerantemque prospicis? An ignoras hoc genus bestiae lucos consitos et specus roridos et fontes amoenos semper incubare? Talibus monitis Demochares perterritus numerumque perditorum secum recensens, non difficulter assensus, ut ex arbitrio nostro caveam locaremus facile permisit. Sed et nos inquam Ipsi parati sumus hic ibidem pro cavea ista excubare noctes, ut aestus et vexationis incommodo bestiae fatigatae et cibum tempestivum et potum solitum accuratius offeramus. Nihil indigemus labore isto vestro; respondit ille Iam paene tota familia per diutinam consuetudinem nutriendis ursis exercitata est.

sed suscipio ego cavea inquam dominus flagro sol et iter spatium fatigo coitus multus et ut audio non rectus valeo committo ferus quin potis domus tuus patulis atque perflabilis locus immo et lacus aliquis conterminus refrigero prospicio an ignoro hic genus bestia lucus consero et specus roridus et fons amoenus semper incubaris tal moneo democharis perterreo numerus perdo sui recenseo non difficilis assentior ut ex arbitrium noster cavea loco facilis permitto sed et nos inquam ipse paro sum hic ibidem pro cavea iste excubaris nox ut aestus et vexatio incommodus bestia fatigo et cibus tempestivus et potus soleo accuro offertor nihil indigeo labor iste vester respondeo ille iam paene totus familia per diutinus consuetudo nutrio ursus exercito sum


At Psyche relicta sola, nisi quod infestis furiis agitata sola non est, aestu pelagi simile maerendo fluctuat, et quamvis statuto consilio et obstinato animo, iam tamen facinori manus admovens adhuc incerta consilii titubat multisque calamitatis suae distrahitur affectibus. Festinat, differt; audet, trepidat; diffidit, irascitur; et, quod est ultimum, in eodem corpore odit bestiam, diligit maritum. Vespera tamen iam noctem trahente praecipiti festinatione nefarii sceleris instruit apparatum: nox aderat et maritus aderat priusque Veneris proeliis velitatus altum soporem descenderat.

at psyche relinquo solus nisi qui infestus furia agito solus non sum aestus pelagus similis maereo fluctuo et quivis statuo consilium et obstinatus animus iam tamen facinus manus admoveo adhuc incertus consilium titubo multa calamitas suus distraho affectus festino differo audeo trepido diffido irascor et qui sum ulter in idem corpus odi bestia diligo maritus vesperus tamen iam nox traho praeceps festinatio nefarius scelus instruo appario nox adsum et maritus adsum prior venus proelium velitatus altus sopor descendo


Sic profatus accusator acerrimus immanem vocem repressit, ac me statim praeco, si quid ad ea responderi vellem, iubebat incipere. At ego nihil tunc tempori amplius quam flere poteram, non. tam Herculi truculentam accusationem intuens quam meam miseram conscientiam; sed tamen oborta divinitus audacia sic ad illa: Nec ipse ignoro, quam sit arduum, trinis civium corporibus expositis eum qui caedis arguatur, quamvis vera dicat et de facto confiteatur ultro, tamen tantae multitudini, quod sit innocens, persuadere. Sed si paulisper audientiam publica mihi tribuerit humanitas, facile vos edocebo me discrimen capitis non meo merito, sed rationabilis indignationis eventu fortuito tantam criminis invidiam frustra sustinere.

sic profor accusator acer immanis voco reprimo atque ego statim praeco si quis ad is respondeo volo jubeo incipio at ego nihil tunc tempus amplus quam fleo possum non tam herculis truculentus accusatio intueor quam meus miser conscientia sed tamen oborior divinitus audacia sic ad ille neque ipse ignoro quam sum arduus terni civis corpus expono is qui caedes arguo quivis verus dico et de facio confiteor ultro tamen tantus multitudo qui sum innocens persuadeo sed si paulisper audientia publicus ego tribuo humanitas facilis tu edoceo ego discrimen capio non meus mereo sed rationabilis indignatio evenio fortuitus tantus crimen invidia frustra sustineo


Sic affectus atque in solitudinem relegatus angulo stabuli concesseram, dumque de insolentia collegarum meorum mecum cogito atque in alterum diem auxilio rosario Lucius denuo futurus equi perfidi vindictam meditor, respicio pilae mediae, quae stabuli trabes sustinebat, in ipso fere meditullio Eponae deae simulacrum residens acdiculae, quod accurate corollis roseis equidem recentibus fuerat ornatum. Denique agnito salutari praesidio, pronus spei, quantum extensis prioribus pedibus anniti poteram, insurgo valida et cervice prolixa nimiumque porrectis labiis, quanto maxime nisu poteram corollas appetebam. Quod me pessima scilicet sorte conantem servulus meus, cum semper equi cura mandata fuerat, repente conspiciens, indignatus exsurgit, et Quousque tandem inquit, Cantherium patiemur istum paulo ante cibariis iumentorum, nunc etiam simulacris deorum infestum? Quin iam ego istum sacrilegum debilem claudumque reddam, et statim telum aliquod quaeritans temere fascem lignorum positum offendit, rimatusque frondosum fustem cunctis vastiorem non prius miserum me tundere desiit, quam sonitu vehementi et largo strepitu percussis ianuis, trepido etiam rumore viciniae conclamatis latronibus profugit territus.

sic afficio atque in solitudo relego angulus stabulis concedo dum de insolentia collega meus ego cogo atque in alter dies auxilium rosarium lucius denuo sum equus perfidus vindicta meditor respicio pila medius qui stabulis trabs sustineo in ipse fere meditullium epona dea simulacrum resideo acdiculae qui accuro corolla roseus equidem recens sum orno denique agnito salutaris praesidium pronus spes quantus extendo prior pes annitor possum insurgo validus et cervix prolixus nimius porrigo labium quantus magnus nisus possum corolla appeto qui ego malus scilicet sors conor servulus meus cum semper equus cura mandatum sum repens conspicio indignor exsurgo et quousque tandem inquam cantherius patior iste paulus ante cibarius iumentum nunc etiam simulacrum deus infestus quin iam ego iste sacrilegus debilis claudus reddo et statim telis aliqui quaerito temere fascis lignum pono offendo rimo frondosus fustis cunctus vastiorem non prior miser ego tundo desino quam sonitus vehemens et largus strepitus percutio janua trepido etiam rumor vicinia conclamo latro profugio terreo


at commodum conniverat nec diu, cum repente lymphatico ritu somno recussa est longeque vehementius afflictare sese et pectus etiam palmis infestis tundere et faciem illam luculentam verberare incipit, et aniculae quamquam instantissime causas novi et instaurati maeroris requirenti sic assuspirans altius infit: Em nunc certe, nunc maxime funditus perii, nunc spei salutiferae renuntiavi: laqueus aut gladius aut certe praecipitium procul dubio capessendum est. Ad haec anus iratior dicere eam saeviore iam vultu iubebat quid malumfleret vel quid repente postliminio pressae quietis lamentationes licentiosas refricaret: Nimirum inquit Tanto compendio tuae redemptionis defraudare iuvenes meos destinas quod si pergis ulterius, iam faxo lacrimis istis, quas parvi pendere latrones consuerunt, insuper habitis viva exurare.

at commodus conniverat neque diu cum repens lymphaticus ritus somnus recutio sum longus vehemens afflictaris sui et pectus etiam palma infestus tundo et facies ille luculentus verberaris incipio et anicula quamquam insto causa nosco et instauro maeror requiro sic assuspirans altus infio em nunc certus nunc magnus fundus pereo nunc spes salutifer renuntio laqueus aut gladius aut certus praecipitium procul dubius capesso sum ad hic anus irascor dico is saevus iam vultus jubeo quis malumfleret vel quis repens postliminium premo quiesco lamentatio licentiosus refrico nimirum inquam tantus compendium tuus redemptio defraudaris juvenis meus destino qui si pergo ultra iam facio lacrima iste qui parvus pendeo latro consuo insuper habeo vivus exuraris


Dixerat sacerdos, nec impatientia corrumpebatur obsequium meum, sed intentus miti quiete et probabili taciturnitate sedulum quot dies obibam culturae sacrorum ministerium. Nec me fefellit vel longi temporis prolatione cruciavit deae potentis benignitas salutaris, sed noctis obscurae non obscuris imperiis evidenter monuit advenisse diem mihi semper optabilem, quo me maximi voti compertiret, quantoque sumptu deberem procurare supplicamentis; ipsumque Mithram illum suum sacerdotem praecipuum, divino quodam stellarum consortio, ut aiebat, mihi coniunctum, sacrorum ministrum decernit. Quis et ceteris benivolis praeceptis summatis deae recreatus animi, necdum satis luce lucida, discussa quiete, protinus ad receptaculum sacerdotis contendo, atque eum cubiculo suo commodum prodeuntem continuatus salute Solito constantius destinaveram iam velut debitum saetis obsequium flagitare: at ille statim, ut me conspexit prior, O inquit Luci, te felicem, te beatum, quem propitia voluntate numen augustum tantopere dignatur: et quid inquit Iam nunc stas otiosus teque ipsum demoraris? Adest tibi dies votis assiduis exoptatus, quo deae multinominis divinis imperiis per istas meas manus piissimis sacrorum arcanis insinueris: et iniecta dextera senex comissimus ducit me protinus ad ipsas fores aedis amplissimae, rituque sollemni apertionis celebrato ministerio ac matutino peracto sacrificio, de opertis adyti profert quosdam libros litteris ignorabilibus praenotatos, partim figuris cuiuscemodi animalium concepti sermonis compendiosa verba suggerentes, partim nodosis et in modum rotae tortuosis capreolatimque condensis apicibus a curiosa profanorum lectione munita: indidem mihi praedicat quae forent ad usum teletae necessario praeparanda.

dico sacerdos neque impatiens corrumpo obsequium meus sed intendo mitis quiesco et probabilis taciturnitas sedulis quot dies obeo colo sacer ministerium neque ego fallo vel longus tempus prolatio crucio dea possum benignitas salutaris sed nox obscurus non obscurus imperium evidens moneo advenio dies ego semper optabilis quo ego magnus voveo compertiret quantus sumo debeo procuro supplicamentum ipse mithras ille suus sacerdos praecipuus divino quidam stella consortio ut aio ego conjungo sacer minister decerno quis et ceterus benivolis praecipio summatis dea recreo animus necdum satis lux lucidus discutio quiesco protinus ad receptaculis sacerdos contendo atque is cubiculum suus commodus proeo continuo salus soleo consto destino iam velut debeo saeta obsequium flagito at ille statim ut ego conspicio prior o inquam lucius tu felix tu beatus qui propitio voluntas numen augustus tantopere digno et quis inquam iam nunc sto otiosus tu ipse demoraris adsum tu dies voveo assiduus exopto quo dea multinominis divinus imperium per iste meus manus pius sacer arcanus insinuo et inicio dextera senex comis duco ego protinus ad ipse foris aedes amplus ritus sollemnis apertio celebro ministerium atque matutinus perago sacrificium de operio adytum profero quidam liber littera ignorabilis praenoto pars figura cuiuscemodi animal concipio sermo compendiosus verbum suggero pars nodosus et in modus rota tortuosus capreolatim condensus apex ab curiosus profanus lectio munio indidem ego praedico qui sum ad usus teleta necessarius praeparo


At ille: “Istud quidem, quod polliceris, aequibonique facio, verum quod inchoaveram porro exordiar. Sed tibi prius deierabo solem istum omnividentem deum me re vera comperta memorare, nec vos ulterius dubitabitis si Thessaliae proximam civitatem perveneritis, quod ibidem passim per ora populi sermo iactetur quae palam gesta sunt. Sed ut prius noritis cuiatis sim; Aegiensis: audite et quo quaestu me teneam; melle vel casco et huiuscemodi cauponiorum mercibus per Thessaliam Aetoliam Boeotiam ultro citro discurrens. Comperto itaque Hypatae, quae civitas cunctae Thessaliae antepollet, caseum recens et sciti saporis admodum commodo pretio distrahi, festinus adcucurri id omne praestinaturus. Sed, ut fieri assolet, sinistro pede profectum me spes compendii frustrata est; omne enim pridie Lupus negotiator magnarius coemerat. Ergo igitur inefficaci celeritate fatigatus commodum vespera oriente ad balneas processeram; ecce Socraten contubernalem meum conspicio.

at ille iste quidem qui polliceo aequibonique facio verus qui inchoaveram porro exordior sed tu prior deiero sol iste omnividentem deus ego res verus comperio memoro neque tu ultra dubito si thessalia propior civitas perveneritis qui ibidem passim per os populus sermo jacto qui palam gero sum sed ut prior noritis cujatis sum aegienses audio et quo quaestus ego teneo mel vel casco et huiuscemodi cauponiorum mercibus per thessalia aetolia boeotia ultro citer discurro comperio itaque hypata qui civitas cunctus thessalia antepolleo caseus recens et scio sapor admodum commodum pretium distraho festinus adcurro is omnis praestino sed ut fio assoleo sinister pes proficiscor ego spes compendium frustro sum omnis enim pridie lupus negotiator magnarius coemo ergo igitur inefficax celeritas fatigo commodus vesperus orior ad balneae procedo ecce socrates contubernalis meus conspicio


Talibus fatis implicitus et iam ipsam salutem recusans sponte illud venenum rosarium sumere gestiebam; sed dum cunctanter accedo decerpere, iuvenis quidam, ut mihi videbatur, hortulanus, cuius omnia prorsus holera vastaveram, tanto damno cognito, cum grandi baculo furens decurrit, arreptumque me totum plagis obtundit adusque vitae ipsius periculum, nisi tandem sapienter alioquin ipse mihi tulissent auxilium: nam lumbis elevatis in altum, pedum posterioribus calcibus iactatis in eum crebriter, iam mulcato graviter atque iacente contra proclive montis attigui, fuga me liberavi. Sed illico mulier quaepiam, uxor eius scilicet, simul eum prostratum et semianimem ex edito despexit, eiulabili cum plangore ad eum statim prosilit, ut sui videlicet miseratione mihi praesens crearet exitium: cuncti enim pagani, fletibus eius exciti, statim conclamant canes atque ad me laniandum rabie perciti ferrent impetum passim cohortantur. Tunc igitur procul dubio iam morti proximus, cum viderem canes et modo magnos et numera multos et ursis ac leonibus ad compugnandum idoneos in me convocatos exasperari, e re nata capto consilio, fugam desino ac me retrorsus celeri gradu rursum iri stabulum quo deverteramus recipio. At illi, canibus iam aegre cohibitis, arreptum me loro quam valido ad ansulam quandam destinatum rursum caedendo confecissent profecto, nisi dolore plagarum alvus artata crudisque illis oleribus abundans et lubrico fluxu saucia, fimo fistulatim excusso, quosdam extremi liquoris aspergine, alios putore nidoris faetidi, a meis iam quassis scapulis abegisset.

tal fatum implico et iam ipse salus recuso sponte ille venenum rosarium sumo gestio sed dum cunctanter accedo decerpo juvenis quidam ut ego video hortulanus qui omnis prorsus holus vastaveram tantus damnum cognosco cum grandis baculus furo decurro arreptumque ego totus plaga obtundo adusque vita ipse periculum nisi tandem sapienter alioqui ipse ego fero auxilium nam lumbus elevo in altus pes posterus calx iacto in is crebriter iam mulco gravis atque jaceo contra proclivis mons attiguus fuga ego libero sed ilico mulier qui uxor is scilicet simul is prosterno et semianimis ex edo despicio eiulabilis cum plangor ad is statim prosilio ut suus videlicet miseratio ego praesens creo exitium cunctus enim paganus fletus is excio statim conclamo canis atque ad ego lanio rabies percio fero impetus passim cohorto tunc igitur procul dubius iam mors proximus cum video canis et modo magnus et numero multus et ursus atque leo ad compugnandum idoneus in ego convoco exasperaris e res nata capio consilium fuga desino atque ego retroversus celer gradus rursum eo stabulis quo deverteramus recipio at ille canis iam aeger cohibeo arrepo ego lorus quam validus ad ansula quidam destino rursum caedo confacio profecto nisi dolor plagaris alvus arto crudus ille oleribus abundo et lubricus fluo saucius fimum fistulatim excutio quidam extremus liquor aspergo alius putor nidor faetidi ab meus iam quassus scapulis abigo


Ad haec ego subiciens, Sunt aio Prima huiusce divinationis experimenta, nec mirum licet modicum istum igniculum et manibus humanis laboratum, memorem tamen illius maioris et caelestis ignis velut sui parentis, quid is esset editurus in aetheris vertice divino praesagio et ipsum scire et nobis enuntiare. Nam et Corinthi nunc apud nos passim Chaldaeus quidam hospes miris totam civitatem responsis turbulentat, et arcana fatorum stipibus emcrendis edicit in vulgus: qui dies copulas nuptiarum affirmet, qui fundamenta moenium perpetuet, qui negotiatori commodus, qui viatori celebris, qui I navigiis opportunus; mihi denique proventum huius peregrinationis inquirenti multa respondit et oppido I mira et satis varia: nunc enim gloriam satis floridam, nunc historiam magnam et incredundam fabulam et libros me futurum.

ad hic ego subicio sum aio primus hic divinatio experimentum neque mirus licet modicus iste igniculis et manus humanus laboro memoro tamen ille magnus et caelestis ignis velut suus parens quis is sum edo in aether vertex divino praesagio et ipse scio et nos enuntiaris nam et corinthius nunc apud nos passim chaldaeus quidam hospes mirus totus civitas respondeo turbulento et arcanus fatum stipibus emcrendis edico in vulgus qui dies copulo nuptiae affirmo qui fundamentum moenia perpetuo qui negotiator commodus qui viator celeber qui eo navigium opportunus ego denique provenio hic peregrinatio inquiro multus respondeo et oppidum eo mirus et satis vario nunc enim gloria satis floridus nunc historia magnus et incredundus fabula et liber ego sum


Talibus cogitationibus fluctuantem subit me illa cura potior, qua statuto consilio latronum manibus virginis decretam me victimam recordabar, ventremque crebro suspiciens meum iam misellam puellam parturibam. Sed ille qui commodum falsam de me notoriam pertulerat, expromptis mille aureum, quo« insutu laciniae contexerat quosque variis viatoribus detractos, ut aiebat, pro sua frugalitate communi conferebat arcae, infit etiam de salute commilitonum sollicite sciscitari; cognitoque quosdam, immo vero fortissimum quemque variis quidem sed impigris casibus oppetisse, suadet, tantisper pacatis itineribus omniumque proeliorum servatis induciis, inquisitioni commilitonum potius insisteretur et tirocinio novae iuventutis ad pristinae manus numerum Martiae cohortis facies integraretur: nam et invitos terrore compelli et volentes praemio provocari posse, nec paucos humili servilique vitae renuntiantes ad instar tyrannicae potestatis sectam suam conferre malle. Se quoque iamdudum pro sua parte quendam convenisse hominem et statu procerum et aetate iuvenem et corpore vastum et manu strenuum, eique suasisse ac denique persuasisse, ut manus hebetatas diutina pigritia tandem referret ad frugem meliorem bonoque secundae dum posset frueretur valetudinis, nec manum validam erogandae stipi porrigeret, sed hauriendo potius exerceret auro.

tal cogitatio fluctuo subeo ego ille cura potis qui statuo consilium latro manus virgo decerno ego victima recordor venter creber suspicio meus iam misellus puella parturio sed ille qui commodus falsus de ego notoria perfero expromptis mille aureus quo insuo lacinia contego quisque varius viator detraho ut aio pro suus frugalitas communis confero arca infio etiam de salus commilito sollicitus sciscitor cognosco quidam immo verus fortis quisque varius quidem sed impigris casus oppeto suadeo tantisper pacatum iter omne proelium servo induciis inquisitio commilito potis insisto et tirocinium novus iuventus ad pristinus manus numerus martius cohors facies integro nam et invitus terror compello et volo praemium provocaris possum neque paucus humilis servilis vita renuntio ad instar tyrannicus potestas seco suus confero malo sui quoque jamdudum pro suus pars quidam convenio homo et status procerus et aetas juvenis et corpus vastus et manus strenuus is suadeo atque denique persuadeo ut manus hebeto diutinus pigritia tandem refero ad frugis bonus bonus secundus dum possum fruor valetudo neque manus validus erogo stipi porrigo sed haurio potis exerceo aurum


Hunc, quamquam genuina licentia procacem, verbis quoque insuper stimulat et perducit ad illam civitatem et Psychen—hoc enim nomine puella nuncupabatur—coram ostendit et tota illa perlata de formositatis aemulatione fabula, gemens ac fremens indignatione Per ego te inquit Maternae caritatis foedera deprecor, per tuae sagittae dulcia vulnera, per flammae istius mellitas uredines, vindictam tuae parenti sed plenam tribue et in pulchritudinem contumacem severitervindica, idque unum et prae omnibus unicum volens effice virgo ista amore flagrantissimo teneatur hominis extremi, quem et dignitatis et patrimonii simul ei incolumitatis ipsius Fortuna damnavit, tamque infimi ut per totum orbem non inveniat miseriae suae comparem. Sic effata, et osculis hiantibus filium diu ac pressule saviata proximas oras reflui litoris petit, plantisque roseis vibrantium fluctuum summo rore calcato, ecce iam profundummaris sudo resedit vertice, et, ipsum quod incipit velle, et statim, quasi pridem praeceperit, non moratur marinum obsequium. Adsunt Nerei filiae chorum canentes, et Portunus caerulis barbis hispidus, et gravis piscoso sinu Salacia, et auriga parvulus delphini Palaemon iam passim maria persultantes Tritonum catervae; hic concha sonaci leniter buccinat, ille serico tegmina flagrantiae solis obsistit inimici, alius sub oculis dominae speculum progerit, curru biiuges alii subnatant. Talis ad Oceanum pergentem Venerem comitatur exercitus.

hic quamquam genuinus licentia procax verbum quoque insuper stimulo et perduco ad ille civitas et psyche hic enim nomen puella nuncupo coram ostendo et totus ille perfero de formositas aemulatio fabula gemo atque fremo indignatio per ego tu inquam maternus caritas foedero deprecor per tuus sagitta dulcis vulnero per flamma iste mellitus uredo vindicta tuus parens sed plenus tribuo et in pulchritudo contumax severitervindica is unus et prae omnis unicus volo efficio virgo iste amor flagro teneo homo extremus qui et dignitas et patrimonium simul is incolumitas ipse fortuna damno tam infimus ut per totus orbis non invenio miseria suus comparis sic effor et osculis hio filius diu atque pressulis saviata propior ora refluo litor peto planta roseus vibro fluctus superus ros calceo ecce iam profundummaris sudo resedeo vertex et ipse qui incipio volo et statim quasi pridem praecipio non moror marinus obsequium adsum nereius filia chorus caneo et portunus caerulis barba hispidus et gravis piscosus sinus salacia et aurigo parvulus delphini palaemon iam passim mare persulto tritonum caterva hic concha sonax lenis buccinat ille sericum tegimen flagrantia sol obsisto inimicus alius sub oculus domina speculum progero currus bijugis alius subnato tal ad oceanus pergo venus comito exercitus


Tunc nos in ancipiti periculo constituti vel opprimendi nostri vel deserendi socii remedium e re nata validum eo volente comminiscimus: antesignani nostri partem, qua manus humerum subit, ictu per articulum medium temperato prorsus abscidimus atque ibi brachio relicto, multis laciniis offulto vulnere, ne stillae sanguinis vestigium proderent, ceterum Lamachum raptim reportamus; ac, dum trepidi religionis urguemur gravi tumultu et instantis periculi metu terremur ad fugam, nec vel sequi propere vel remanere tuto potest vir sublimis animi virtutisque praecipuus, multis nos affatibus multisque precibus querens adhortatur per dexteram Martis, per fidem sacramenti bonum commilitonem cruciatu simul et captivitate liberaremus: cur enim manui, quae rapere et iugulare sola posset, fortem latronem supervivere? Sat se beatum qui manu socia volens occumberet. Cumque nulli nostrum spontale parricidium suadens persuadere posset, manu reliqua sumptum gladium suum diuque deosculatum, per medium pectus ictu fortissimo transadigit. Tunc nos magnanimi ducis vigore venerato corpus reliquum veste lintea diligenter convolutum mari celandum commisimus, et nunc iacet noster Lamachus elemento toto sepultus.

tunc nos in anceps periculum constituo vel opprimo noster vel desero socius remedium e res nata validus is volo comminiscimus antesignanus noster pars qui manus umerus subeo ictus per articulis medius tempero prorsus abscido atque ibi bracchium relinquo multus lacinia obfulcio vulnus ne stilla sanguis vestigium prodo ceterum lamachum raptim reporto atque dum trepidus religio urgeo gravis tumultus et insto periculum metus terreo ad fuga neque vel sequor properus vel remaneo tueor possum vir sublimis animus virtus praecipuus multus nos affatus multa prex queror adhortor per dexter mars per fides sacramentum bonus commilito crucio simul et captivitas libero cur enim manus qui rapio et iugulo solus possum fortis latro supervivo satis sui beatus qui manus socio volo occumbo cos nullus nos spontal parricidium suadeo persuadeo possum manus reliquus sumo gladius suus diu deosculor per medius pectus ictus fortis transadigo tunc nos magnanimus dux vigor venerato corpus reliquus vestis linteus diligenter convolvo mare celo committo et nunc iaceo noster lamachus elementum totus sepelio


At illa praeter genuinam nequitiam contumelia etiam, quamvis iusta, tamen altius commota atque exasperata ad armillum revertitur et ad familiares feminarum artes accenditur, magnaque cura requisitam veteratricem quandam feminam, quae devotionibus ac maleficiis quidvis efficere posse credebatur, multis exorat precibus multisque suffarcinat muneribus, alterum de duobus postulans, vel rursum mitigato conciliari marito, vel si id nequiverit, certe larva vel aliquo diro numine immisso violenter eius expugnari spiritum. Tunc saga illa et divini potens primis adhuc armis facinorosae disciplinae suae velitatur et vehementer offensum mariti flectere atque in amorem impellere conatur animum. Quae res cum ei sequius ac rata fuerat proveniret, indignata numinibus, et praeter praemii destinatum compendium contemptione etiam stimulata, ipsi iam miserrimi mariti incipit imminere capiti, umbramque violenter peremptae mulieris ad exitium eius instigare.

at ille praeter genuinus nequitia contumelia etiam quivis iustus tamen altus commoveo atque exaspero ad armillum revorto et ad familiaris femina ars accendo magnus cura requaero veteratrix quidam femina qui devotio atque maleficium quivis efficio possum credo multus exoro prex multa suffarcino munus alter de duo postulo vel rursum mitigo concilio marito vel si is nequeo certus larva vel aliquis dirus numen immitto violens is expugnaris spiritus tunc sagum ille et divinus possum primus adhuc arma facinorosus disciplina suus velitor et vehemens offendo maritus flecto atque in amor impello conor animus qui res cum is sequius atque reor sum provenio indignor numen et praeter praemium destino compendium contemptio etiam stimulo ipse iam miser maritus incipio immineo caput umbra violens peremo mulier ad exitium is instigaris


Et enarratis ordine singulis quae sibi per somnium nuntiaverat maritus quoque astu Thrasyllum inductum petisset, ferro sub papillam dexteram transadacto corruit et in suo sibi pervolutata sanguine postremo balbutiens incerto sermone proflavit animam virilem. Tunc propere familiares miserae Charites accuratissime corpus ablutum unita sepultura ibidem marito perpetuam coniugem reddidere. Thrasyllus vero cognitis omnibus, nequiens idoneum exitum praesenti cladi reddere certusque tanto facinori nec gladium sufficere, sponte delatus ibidem ad sepulchrum, Ultronea vobis, infesti Manes, en adest victima saepe clamitans, valvis super sese diligenter obseratis inedia statuit elidere sua sententia damnatum spiritum.”

et enarro ordo singuli qui sui per somnium nuntio maritus quoque astus thrasyllus induco peto ferrum sub papilla dexter transadigo corruo et in suus sui pervolutata sanguis postremo balbutio incertum sermo proflo anima virilis tunc properus familiaris miser charites accuro corpus abluo unita sepelio ibidem marito perpetuus coniunx reddo thrasyllus verus cognosco omnis nequiens idoneus exitus praesens clades reddo certus tantus facinus neque gladius sufficio sponte defero ibidem ad sepulcrum ultronea tu infestus manes en adsum victima saepe clamito valva super sui diligenter obsero inedia statuo elido suus sententia damno spiritus


At cum ad ipsum iam templum pervenimus, sacerdos maximus, quique divinas effigies progerebant, et qui venerandis penetralibus pridem fuerant initiati, intra cubiculum deae recepti disponunt rite simulacra spirantia. Tunc ex his unus, quem cuncti grammatea dicebant, pro foribus assistens coetu pastophorum (quod sacrosancti collegii nomen est) velut in contionem vocato, indidem de sublimi suggestu de libro, de litteris fausta vota praefatus principi magno senatuique et equiti totoque Romano populo, nauticis navibusque, quae sub imperio mundi nostratis reguntur, renuntiat sermone rituque Graeciensi ita: ploiafe/sia; quam vocem feliciter cunctis evenire signavit populi clamor insecutus. Exin gaudio delibuti populares thallos, verbenas, corollas ferentes, exosculatis vestigiis deae quae gradibus haerebat argento formata, ad suos discedunt Lares. Nec tamen me sinebat animus ungue latius indidem digredi, sed intentus in deae specimen pristinos casus meos recordabar.

at cum ad ipse iam templum pervenio sacerdos magnus quisque divino effigio progero et qui veneror penetral pridem sum initio intra cubiculum dea recipio dispono rite simulacrum spiro tunc ex hic unus qui cunctus grammateus dico pro foris assisto coitus pastophori qui sacrosanctus collegium nomen sum velut in contio voco indidem de sublimis suggero de liber de littera faustus veto praefor princeps magnus senatus et equio totus romanus populus nauticus navis qui sub imperium mundus nostras rego renuntio sermo ritus graeciensis ita ploiafe sia quam voco feliciter cunctus evenio signo populus clamor insequor exinde gaudium delibuo popularis thallus verbena corolla fero exosculor vestigium dea qui gradus haereo argentum formo ad suus discedo laris neque tamen ego sino animus unguis fero indidem digredior sed intendo in dea specimen pristinus casus meus recordor


Nam cum a cena me serius aliquanto reciperem potulentus alioquin, quod plane verum crimen meum non diffitebor, ante ipsas fores hospitii (ad bonum autem Milonem civem vestrum devorto) video quosdam saevissimos latrones aditum temptantes et domus ianuas cardinibus obtortis evellere gestientes claustrisque omnibus, quae accuratissime affixa fuerant, violenter evulsis secum iam de inhabitant tium exitio deliberantes. Unus denique et manu promptior et corpore vastior his affatibus et cetero incitabat: heus pueri, quam maribus animis et viribus alacribus dormientes aggrediamur. Omnis cunctatio, ignavia omnis facessat e pectore; stricto mucrone per totam domum caedes ambulet: qui sopitus iacebit, trucidetur; qui repugnare temptaverit, feriatur. Sic salvi recedemus, si salvum in domo neminem reliquerimus. Fateor, Quirites, extremos latrones (boni civis officium arbitratus, simul et eximie metuens et hospitibus meis et mihi) gladiolo, qui me propter huiusmodi pericula comitantur, armatus fugare atque proterrere eos aggressus sum: at illi barbari prorsus et immanes homines neque fugam capessunt et, cum me viderent in ferro, tamen audaciter resistunt.

nam cum ab cena ego serus aliquantus recipio potulentus alioqui qui planus verus crimen meus non diffiteor ante ipse foris hospitium ad bonus autem milo civis vester devorto video quidam saevus latro aditus tento et domus janua cardo obtorqueo evello gestio claustra omnis qui accuro affigo sum violens evello sui iam de inhabito tium exitium delibero unus denique et manus promptus et corpus vastus hic affatus et ceterus incito heus puer quam maris animus et vis alacer dormio aggrediamur omnis cunctatio ignavia omnis facesso e pectus stringo mucro per totus domus caedes ambulo qui sopio jaceo trucido qui repugnaris tento ferio sic salvus recedo si salvus in domus nemo relinquo fateor quiris extremus latro bonus civis officium arbitror simul et eximius metuo et hospes meus et ego gladiolus qui ego propter huiusmodi periculum comito armo fugaris atque proterreo is aggredior sum at ille barbaris prorsus et immanis homo neque fuga capesso et cum ego video in ferrum tamen audax resisto


Verum cum tristis inde discederem, conspicio quendam forficulis attondentem caprinos utres; quos cum probe constrictos inflatosque et iam pendentes cernerent, ne prorsus vacuis manibus redirem,capillos eorum humi iacentes, flavos ac per hoc illi Boeotio iuveni consimiles, plusculos aufero eosque dominae meae dissimulata veritate trado.

verus cum tristis inde discedo conspicio quidam forficulis attondeo caprinus utris qui cum probus constringo inflo et iam pendeo cerno ne prorsus vacuus manus redeo capillus is humus jaceo flavus atque per hic ille boeotius juvenis consimilis plusculus aufero is domina meus dissimulo veritas trado


Sed omnem pristinam sociorum fortium multitudinem magnasque illas opes exiguo temporis amisi spatio: nam procuratorem principis ducenaria perfunctum, dehinc fortuna tristiore decussum, praetereuntem deo irato fueram aggressus. Sed rei noscendae carpo ordinem.

sed omnis pristinus socius fors multitudo magnus ille ops exiguus tempus amitto spatium nam procurator princeps ducenarius perfungor dehinc fortuna tristis decutio praetereo deus irascor sum aggredior sed res nosco carpo ordo


Haec adhuc me suadente insolita vinolentia ac diurna fatigatione pertentatus bonus Socrates iam sopitus stertebat altius. Ego vero adducta fore pessulisque firmatis, grabatulo etiam pone cardine;; supposito et probe aggesto, super eum me recipio: ac primum prae metu aliquantisper vigilo, dein circa tertiam ferme vigiliam paululum conniveo. Commodum quieveram, et repente impulsu maiore quam ut latrones crederes ianuae reserantur, immo vero fractis et evolsis funditus caidinibus prosternuntur. Grabatulus, alioquin breviculus et uno pede mutilus ac putris, impetus tanti violentia prosternitur, me quoque evolutum atque excussum humi recidens inversum cooperit ac tegit.

hic adhuc ego suadeo insolitus vinolentia atque diurnus fatigatio pertento bonus socrates iam sopio sterto altus ego verus adduco sum pessulus firmo grabatulus etiam pono cardo suppono et probus aggesto super is ego recipio atque primus prae metus aliquantisper vigilo deinde circa tertius ferme vigilia paululum conniveo commodus quieveram et repens impulsus magnus quam ut latro credo janua resero immo verus frango et exvello fundus caido prosterno grabatulus alioqui breviculus et unus pes mutilus atque putris impetus tantus violens prosterno ego quoque exvolvo atque excutio humus recido inverto cooperio atque tego


Talibus mendaciis admiscendo sermones alios, qui meum verecundum silentium vehementius premerent, animos pastorum in meam perniciem atrociter suscitavit. Denique unus ex illis: Quin igitur publicum istum maritum, inquit Immo communem omnium adulterum illis suis monstruosis nuptiis condignam victimam us hostiam? et heus tu, puer, ait Obtruncato protinus eo intestina quidem canibus nostris iacta, ceteram vero carnem omnem operariorum cenae reserva. Nam corium affirmatum cineris inspersu dominis referemus eiusque mortem de lupo facile mentiemur. Sublata cunctatione accusator ille meum noxius, ipse etiam pastoralis exsecutor sententiae, laetus et meis insultans malis calcisque illius admonitus, quam inefficacem fuisse mehercules doleo, protinus gladium cotis attritu parabat.

tal mendacium admisceo sermo alius qui meus verecundus silentium vehemens premo animus pastor in meus pernicies atrociter suscito denique unus ex ille quin igitur publicus iste maritus inquam immo communis omnis adulter ille suus monstruosus nuptiae condignus victima us hostio et heus tu puer aio obtrunco protinus is intestinum quidem canis noster jacto ceter verus caro omnis operarius cena reserva nam corium affirmo cinis inspersus dominus refero is mors de lupus facilis mentior tollo cunctatio accusator ille meus noxius ipse etiam pastoral exsecutor sententia laetus et meus insulto malus calcis ille admonitus quam inefficax sum hercules doleo protinus gladius cotis attero paro


Et ecce in ipso momento ianitor introrumpit exerte clamitans Ubi es tu, qui alta nocte immodice festinabas, et nunc stertis involutus? Ad haec nescio an casu nostro an illius absono clamore experrectus Socrates exsurgit prior, et Nec inquit Immerito stabularios hos omnes hospites detestantur. Nam iste curiosus dum importune irrumpit—credo studio rapiendi aliquid—clamore vasto marcidum alioquin me altissimo somno excussit.

et ecce in ipse momentum janitor introrumpo exserte clamito ubius sum tu qui altus nox immodicus festino et nunc sterto involvo ad hic nescio an casus noster an ille absonus clamor expergiscor socrates exsurgo prior et neque inquam immeritus stabularius hic omnis hospes detesto nam iste curiosus dum importunus irrumpo credo studium rapio aliquis clamor vasto marcidus alioqui ego alo somnus excutio


Tunc gliscit violentior utrimquesecus contentio: militum pro comperto de nobis asseverantium fidemque Caesaris identidem implorantium, at illius negantis assidueque deum numen obtestantis. Qua contentione et clamoso strepitu cognito, curiosus alioquin et inquieti procacitate praeditus asinus, dum obliquata cervice per quandam fenestrulam quidnam sibi vellet tumultus ille prospicere gestio, unus e commilitonibus casu fortuito collimatis oculis ad umbram meam cunctos testatur incoram. Magnus denique continuo clamor exortus est, et emensis protenus scalis iniecta manu quidam me velut captivum detrahunt. Iamque omni sublata cunctatione scrupulosius contemplantes singula, cista etiam illa revelata repertum productumque et oblatum magistratibus miserum hortulanum, poenas scilicet capite pensurum in publicum deducunt carcerem, summoque risu meum prospectum cavillari non desiliunt. Unde etaim de prospectu et umbra asini natum est frequens proverbium.

tunc glisco violens utrimquesecus contentio miles pro comperio de nos asseverantium fides caesar identidem imploro at ille nego assiduus deus numen obtestor qui contentio et clamosus strepitus cognosco curiosus alioqui et inquietus procacitas praeditus asinus dum obliquo cervix per quidam fenestrula quisnam sui volo tumultus ille prospicio gestio unus e commilito casus fortuitus collimatis oculus ad umbra meus cunctus testor incoram magnus denique continuo clamor exorior sum et emetior protinus scalae inicio manus quidam ego velut captivus detraho iam omnis tollo cunctatio scrupulosus contemplo singulus cista etiam ille revelo reperio produco et offertor magistratus miser hortulanus poena scilicet caput pendo in publicus deduco carcer summus rideo meus prospicio cavillaris non desiliunt unde etaim de prospectus et umbra asinus natus sum frequens proverbium


His cognitis animum meum commasculo, et illico accedens praeconem Clamare inquam Iam desine: adest custos paratus, cedo praemium. Mille inquit Nummum deponentur tibi. Sed heus iuvenis, cave diligenter principum civitatis filii cadaver a malis Harpyiis probe custodias. Ineptias inquam Mihi narras et nugas meras. Vides hominem ferreum et insomnem, certe perspicaciorem ipso Lynceo vel Argo et oculeum totum.

hic cognosco animus meus commasculo et ilico accedo praeco clamaris inquam iam desino adsum custos paro cedo praemium mille inquam nummus depono tu sed heus juvenis caveo diligenter princeps civitas filius cadaver ab malus harpyiae probus custodio ineptia inquam ego narro et nugae merus video homo ferreus et insomnis certus perspicax ipse lynceus vel argus et oculeus totus


Villae vero, quam tunc forte praeteribamus, coloni, multitudinem nostram latrones rati, satis agentes rerum suarum eximieque trepidi canes rabidos et immanes et quibusvis lupis et ursis saeviores, quos ad tutelae praesidia curiose fuerant alumnati, iubilationibus solitis et cuiuscemodi vocibus nobis inhortantur, qui praeter genuinam ferocitatem tumultu suorum exasperati contra nos ruunt, et undique laterum circumfusi passim insiliunt ac sine ullo dilectu iumenta simul et homines lacerant diuque grassati plerosque prosternunt. Cerneres non tam Hercule memorandum quam miserandum etiam spectaculum, canes copiosos ardentibus animis alios fugientes arripere, alios stantibus inhaerere, quosdam iacentes inscendere et per omnem nostrum commeatum morsibus ambulare. Ecce tanto periculo malum maius insequitur: de summis enim tectis ac de proxumo colle rusticani illi saxa super nos raptim devolvunt, ut discernere prorsus nequiremus qua potissimum caveremus clade, comminus canum an eminus lapidum. Quorum quidem unus caput mulieris, quae meum dorsum residebat, repente percussit: quo dolore commota statim fletu cum clamore sublato maritum suum pastorem illum suppetiatum ciet.

villa verus quam tunc fors praetereo colonus multitudo noster latro reor satis ago res suus eximius trepidus canis rabidus et immanis et quivis lupus et ursus saeviores qui ad tutela praesidium curiosus sum alumno iubilatio soleo et cuiuscemodi vox nos inhortor qui praeter genuinus ferocitas tumultus suus exaspero contra nos ruo et undique latus circumfundo passim insiliunt atque sine ullus delectus iumentum simul et homo lacero diu grassor plerus prosterno cerno non tam herculis memoro quam misero etiam spectaculum canis copiosus ardeo animus alius fugio arripio alius sto inhaereo quidam jaceo inscendo et per omnis nos commeatus morsus ambulo ecce tantus periculum malus magnus insequor de summus enim tectum atque de proximus collis rusticanus ille saxum super nos raptim devolvo ut discerno prorsus nequiremus qui potis caveo clades comminus canis an eminus lapis qui quidem unus caput mulier qui meus dorsum resideo repens percutio quo dolor commoveo statim fleo cum clamor tollo maritus suus pastor ille suppetior cieo


Tali sententia mediis Orci manibus extractus, sedi extremae poenae reservatus, maerebam et in novissima parte corporis totum me periturum deflebam Inedia denique continua vel praecipiti ruina memet ipse quaerebam extinguere, moriturus quidem nihilominus sed moriturus integer. Dumque in ista necis meae decunctor electione, matutino me rursum puer ille peremptor meus contra montis suetum ducit vestigium. Iamque me de cuiusdam vastissimae ilicis ramo pendulo destinato, paululum viam supergressus ipse securi lignum quod deveheret reddebat, et ecce de proximo specu vastum attollens caput funesta proserpit ursa. Quam simul conspexi, pavidus et repentina facie conterritus totum corporis pondus in postremos poplites recello, arduaque cervice sublimiter elevata, lorum, quo tenebar, rumpo, meque protinus pernici fugae committo, perque prona, non tantum pedibus verum etiam toto proiecto corpore propere devolutus immitto me campis subpatentibus, ex summo studio fugiens immanem ursam ursaque peiorem illum puerum.

tal sententia medius orcus manus extraho sedeo exter poena reservo maereo et in novus pars corpus totus ego pereo defleo inedia denique continuo vel praeceps ruina ego ipse quaero extinguere morior quidem nihilominus sed morior integer dum in iste nex meus decuncto electio matutinus ego rursum puer ille peremptor meus contra mons suesco duco vestigium iam ego de quidam vastissimae ilex ramus pendulus destino paululum via supergredior ipse securus lignum qui deveheret reddo et ecce de propior specus vastus attollo caput funestus proserpo ursa quam simul conspicio pavidus et repentinus facies conterreo totus corpus pondus in posterus poples recello arduus cervix sublimis elevo lorus quo teneo rumpo ego protinus pernix fuga committo per pronus non tantus pes verus etiam totus projectum corpus properus devolvo immitto ego campus subpateo ex superus studium fugio immanis ursa ursa malus ille puer


Amatorem suum, quod in aliam temerasset, unico verbo mutavit in feram castorem, quod ea bestia captivitati metuens ab insequentibus se praecisione genitalium liberat, ut illi quoque simile, quod venerem habuit in aliam, proveniret. Cauponem quoque vicinum atque ob id aemulum deformavit in ranam et nunc senex ille dolio innatans vini sui adventores pristinos in faece summissus officiosis ronchis raucus appellat. Alium de foro quod adversus eam locutus esset, in arietem deformavit et nunc aries ille causas agit. Eadem amatoris sui uxorem quod in eam dicacule probrum dixerat, iam in sarcina praegnationis obsaepto utero et repigrato fetu perpetua praegnatione damnavit et, ut cuncti numerant, iam octo annorum onere misella illa velut elephantum paritura distenditur.

amator suus qui in alius temero unicus verbum muto in fero castor qui is bestia captivitas metuo ab insequor sui praecisio genitalis libero ut ille quoque similis qui venerem habeo in alius provenio caupo quoque vicinus atque ob is aemulis deformo in rana et nunc senex ille dolium innato vinum suus adventor pristinus in faex summitto officiosus ronchis raucus appello alius de forum qui adverro is loquor sum in aries deformo et nunc aries ille causa ago idem amator suus uxor qui in is dicaculis probrum dico iam in sarcina praegnatio obsaepio uterus et repigro fetus perpetuus praegnatio damno et ut cunctus numero iam octo annus onus misellus ille velut elephantus pario distendo