Florida

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Indi, gens populosa cultoribus et finibus maxima, procul a nobis ad orientem siti, prope oceani reflexus et solis exortus, primis sideribus, ultimis terris, super Aegyptios eruditos et Iudaeos superstitiosos et Nabathaeos mercatores et fluxos uestium Arsacidas et frugum pauperes Ityraeos et odorum diuites Arabas—eorum igitur Indorum non aeque miror eboris strues et piperis messes et cinnami merces et ferri temperacula et argenti metalla et auri fluenta, nec quod Ganges apud eos unus omnium amnium maximus eois regnator aquis in flumina centum discurrit, centum ualles illi oraque centum, oceanique fretis centeno iungitur amni, nec quod isdem Indis ibidem sitis ad nascentem diem tamen in corpore color noctis est, nec quod aput illos immensi dracones cum immanibus elephantis pari periculo in mutuam perniciem concertant: quippe lubrico uolumine indepti reuinciunt, ut illis expedire gressum nequeuntibus uel omnino abrumpere tenacissimorum serpentium squameas pedicas necesse sit ultionem a ruina molis suae petere ac retentores suos toto corpore oblidere. sunt apud illos et uaria colentium genera—libentius ego de miraculis hominum quam naturae disseruerim—; est apud illos genus, qui nihil amplius quam bubulcitare nouere, ideoque adgnomen illis bubulcis inditum. sunt et mutandis mercibus callidi et obeundis proeliis strenui uel sagittis eminus uel ensibus comminus. est praeterea genus apud illos praestabile, gymnosophistae uocantur. hos ego maxime admiror, quod homines sunt periti non propagandae uitis nec inoculandae arboris nec proscindendi soli: non illi norunt aruum colere uel aurum colare uel equum domare uel taurum subigere uel ouem uel capram tondere uel pascere. quid igitur est? unum pro his omnibus norunt: sapientiam percolunt tam magistri senes quam discipuli iuniores. nec quicquam aeque penes illos laudo, quam quod torporem animi et otium oderunt. igitur ubi mensa posita, priusquam edulia adponantur, omnes adolescentes ex diuersis locis et officiis ad dapem conueniunt, magistri perrogant, quod factum a lucis ortu ad illud diei bonum fecerint. hic alius se commemorat inter duos arbitrum delectum, sanata simultate, reconciliata gratia, purgata suspicione amicos ex infensis reddidisse; itidem alius sese parentibus quaepiam imperantibus oboedisse, et alius aliquid meditatione sua repperisse uel alterius demonstratione didicisse, alia denique ceteri commemorant. qui nihil habet adferre cur prandeat, inpransus ad opus foras extruditur.

indus gens populosus cultor et finis maximus procul ab nos ad orior sitis prope oceani reflecto et sol exorior primus sidus ulter terra super aegyptius erudio et judaei superstitiosus et nabataei mercator et fluo vestis arsacidae et frugum pauper ituraeus et odor diues arabus is igitur indus non aequus miro ebur struo et pipo messis et cinnamus merces et fero temperaculum et argentum metallum et aurum fluentum neque qui ganges apud is unus omnis amnis magnus eous regnator aqua in flumen centum discurro centum vallo ille oro centum oceanique fretus centeni jungo amnis neque qui idem indus ibidem sum ad nascor dies tamen in corpus color nox sum neque qui aput ille immensus draco cum immanis elephantus par periculum in mutuus pernicies concerto quippe lubricus volumen indipiscor revincio ut ille expedio gradior nequeuntibus uel omnino abrumpo tenax serpo squameus pedica necesse sum ultio ab ruina molio suus peto atque retentor suus totus corpus oblido sum apud ille et uarius colo genus libet ego de miraculis homo quam natura disseruerim sum apud ille genus qui nihil amplus quam bubulcitaris nosco ideo adgnomen ille bubulcus indo sum et muto mercibus callidus et obeo proelium strenuus uel sagitta eminus uel ensis comminus sum praeterea genus apud ille praestabilis gymnosophistae voco hic ego magnus admiror qui homo sum pereo non propago vita neque inoculo arbor neque proscindo solus non ille nosco arvum colo uel aurum colaris uel equus domaris uel taurus subigo uel ouis uel capra tondeo uel pasco quis igitur sum unus pro hic omnis nosco sapientia percolo tam magister senex quam discipulis iuniores neque quisquam aequus penis ille laudo quam qui torpor animus et otium odi igitur ubi mensa pono priusquam edulia appono omnis adolesco ex diuorto locus et officium ad daps conuenio magister perrogo qui facio ab lucus ortus ad ille dies bonus facio hic alius sui commemoro inter duo arbiter deligo sano simultas reconcilio gratia purgo suspicio amicus ex infensus reddo itidem alius sui parens qui impero oboedio et alius aliquis meditatio suus reperio uel alter demonstratio disco alius denique ceterus commemoro qui nihil habeo affero cur prandeo impransus ad opus foras extrudo


tanta multitudo ad audiendum conuenistis, ut potius gratulari Karthagini debeam, quod tam multos eruditionis amicos habet, quam excusare, quod philosophus non recusauerim dissertare. nam et pro amplitudine ciuitatis frequentia collecta et pro magnitudine frequentiae locus delectus est. praeterea in auditorio hoc genus spectari debet non pauimenti marmoratio nec proscaenii contabulatio nec scaenae columnatio, sed nec culminum eminentia nec lacunarium refulgentia nec sedilium circumferentia, nec quod hic alias mimus halucinatur, comoedus sermocinatur, tragoedus uociferatur, funerepus periclitatur, praestigiator furatur, histrio gesticulatur ceterique omnes ludiones ostentant populo quod cuiusque artis est, sed istis omnibus supersessis nihil amplius spectari debet quam conuenientium ratio et dicentis oratio. quapropter, ut poetae solent hic ibidem uarias ciuitates substituere, ut ille tragicus, qui in theatro dici facit: Liber, qui augusta haec loca Cithaeronis colis, item ille comicus: perparuam partim postulat Plautus loci de uostris magnis atque amoenis moenibus, Athenas quo sine architectis conferat, non secus et mihi liceat nullam longinquam et transmarinam ciuitatem hic, sed enim ipsius Karthaginis uel curiam uel bybliothecam substituere. igitur proinde habetote, si curia digna protulero, ut si in ipsa curia me audiatis, si erudita fuerint, ut si in bybliotheca legantur. quod utinam mihi pro multitudine auditorii prolixa oratio suppeteret ac non hic maxime clauderet, ubi me facundissimum cuperem. sed uerum uerbum est profecto, qui aiunt nihil quicquam homini tam prosperum diuinitus datum, quin ei tamen admixtum sit aliquid difficultatis, ut etiam in amplissima quaque laetitia subsit quaepiam uel parua querimonia coniugatione quadam mellis et fellis: ubi uber, ibi tuber. id ego cum alias, tum etiam nunc inpraesentiarum usu experior. nam quanto uideor plura apud uos habere ad commendationem suffragia, tanto sum ad dicendum nimia reuerentia uestri cunctatior, et qui penes extrarios saepenumero promptissime disceptaui, idem nunc penes meos haesito ac—mirum dictu— ipsis inlecebris deterreor et stimulis refrenor et incitamentis cohibeor. an non multa mihi apud uos adhortamina suppetunt, quod sum uobis nec lare alienus nec pueritia inuisitatus nec magistris peregrinus nec secta incognitus nec uoce inauditus nec libris inlectus improbatusue? ita mihi et patria in concilio Africae, id est uestro, et pueritia apud uos et magistri uos et secta, licet Athenis Atticis confirmata, tamen hic inchoata est, et uox mea utraque lingua iam uestris auribus ante proxumum sexennium probe cognita, quin et libri mei non alia ubique laude carius censentur quam quod iudicio uestro comprobantur. haec tanta ac totiuga inuitamenta communia non minus uos ad audiendum prolectant quam me ad audendum retardant, faciliusque laudes uestras alibi gentium quam apud uos praedicarim: ita apud suos cuique modestia obnoxia est, apud extrarios autem ueritas libera. semper adeo et ubique uos quippe ut parentis ac primos magistros meos celebro mercedemque uobis rependo, non illam, quam Protagora sophista pepigit nec accepit, sed quam Thales sapiens nec pepigit et accepit. uideo, quid postuletis: utramque narrabo.

tantus multitudo ad audio convenio ut potis gratularis karthago debeo qui tam multus eruditio amicus habeo quam excuso qui philosophus non recuso dissertaris nam et pro amplitudo ciuitas frequentia colligo et pro magnitudo frequentia locus deligo sum praeterea in auditorium hic genus specto debeo non pavimentum marmoratio neque proscaenium contabulatio neque scaena columnatio sed neque culmen emineo neque lacunaria refulgeo neque sedile circumfero neque qui hic alius mimus halucinatur comoedus sermocino tragoedus vocifero funirepus periclitor praestigiator furo histrio gesticulor ceter omnis ludio ostento populus qui quisque ars sum sed iste omnis supersedeo nihil amplus specto debeo quam convenio ratio et dico oratio quapropter ut poeta soleo hic ibidem vario ciuitas substituo ut ille tragicus qui in theatrum dico facio liber qui augustus hic locum cithaeron colo item ille comicus perparvus pars postulo plautus locus de uester magnus atque amoenus moenia athenae quo sine architectus confero non secus et ego licet nullus longinquus et transmarinus ciuitas hic sed enim ipse karthago uel curia uel bybliothecam substituo igitur proinde habeo si curia dignus profero ut si in ipse curia ego audio si erudio sum ut si in bybliotheca lego qui utinam ego pro multitudo auditorium prolixus oratio suppeto atque non hic magnus claudeo ubi ego facundus cupio sed uerus uerbum sum profecto qui aio nihil quisquam homo tam prosper divinitus do quin is tamen admisceo sum aliquis difficultas ut etiam in amplus quisque laetitia subsentio qui uel paruus querimonia coniugatio quidam mel et fellis ubi uber ibi tuber is ego cum alius tum etiam nunc inpraesentiaris usus experior nam quantus uideo multus apud tu habeo ad commendatio suffragium tantus sum ad dico nimius reuerentia vester cuncto et qui penis extrarius saepenumero promptus discepto idem nunc penis meus haesito atque mirus dico ipse illecebra deterreo et stimulus refreno et incitamentum cohibeo an non multus ego apud tu adhortamen suppeto qui sum tu neque laris alienus neque pueritia invisitatus neque magister peregrinus neque seco incognitus neque uox inaudio neque liber illectus improbo ita ego et patria in concilio africa is sum uester et pueritia apud tu et magister tu et seco licet athenae atticus confirmo tamen hic incoho sum et uox meus uter lingua iam uester auris ante proximus sexennis probus cognosco quin et liber meus non alius ubique laus carus censeo quam qui iudicium uester comprobo hic tantus atque totjugus invitamentum commune non paruus tu ad audio prolecto quam ego ad audeo retardo facilis laus uester alibi gens quam apud tu praedico ita apud suus quisque modestia obnoxius sum apud extrarius autem ueritas liber semper adeo et ubique tu quippe ut parens atque primus magister meus celebro merces tu repo non ille quam protagoras sophistes pepigit neque accipio sed quam thal sapio neque pepigit et accipio uideo quis postulo uter narro


Alexandro illi, longe omnium excellentissimo regi, cui ex rebus actis et auctis cognomentum magno inditum est, ne uir unicam gloriam adeptus sine laude unquam nominaretur—nam solus a condito aeuo, quantum hominum memoria extat, inexuperabili imperio orbis auctus fortuna sua maior fuit successusque eius amplissimos et prouocauit ut strenuus et aequiperauit ut meritus et superauit ut melior, solusque sine aemulo clarus, adeo ut nemo eius audeat uirtutem uel sperare, fortunam uel optare—, eius igitur Alexandri multa sublimia facinora et praeclara edita fatigaberis admirando uel belli ausa uel domi prouisa, quae omnia adgressus est meus Clemens, eruditissimus et suauissimus poetarum, pulcherrimo carmine inlustrare; sed cum primis Alexandri illud praeclarum, quod imaginem suam, quo certior posteris proderetur, noluit a multis artificibus uulgo contaminari, sed edixit uniuerso orbi suo, ne quis effigiem regis temere adsimularet aere, colore, caelamine, quin saepe scripsit, solus eam Polycletus aere duceret, solus Apelles coloribus deliniaret, solus Pyrgoteles caelamine excuderet; praeter hos tris multo nobilissimos in suis artificiis si quis uspiam repperiretur alius sanctissimae imagini regis manus admolitus, haud secus in eum quam in sacrilegum uindicaturum. eo igitur omnium metu factum, solus Alexander ut ubique imaginum simillimus esset, utique omnibus statuis et tabulis et toreumatis idem uigor acerrimi bellatoris, idem ingenium maximi honoris, eadem forma uiridis iuuentae, eadem gratia relicinae frontis cerneretur. quod utinam pari exemplo philosophiae edictum ualeret, ne qui imaginem eius temere adsimularet, uti pauci boni artifices, idem probe eruditi omnifariam sapientiae studium contemplarent, neu rudes, sordidi, imperiti pallio tenus filosophos imitarentur et disciplinam regalem tam ad bene dicendum quam ad bene uiuendum repertam male dicendo et similiter uiuendo contaminarent. quod utrumque scilicet perfacile est. quae enim facilior res quam linguae rabies et uilitas morum, altera ex aliorum contemptu, altera ex sui nata? nam uiliter semet ipsum colere sui contemptus est, barbare alios insectari audientium contumelia est. an non summam contumeliam uobis imponit, qui uos arbitratur maledictis optimi cuiusque gaudere, qui uos existimat mala et uitiosa uerba non intellegere aut, si intellegatis, boni consulere? quis ex rupiconibus, baiolis, tabernariis tam infans est, ut, si pallium accipere uelit, non disertius maledicat?

alexander ille longus omnis excello rex qui ex res ago et augeo cognomentum magnus indo sum ne uir unicus gloria adipiscor sine laus umquam nomino nam solus ab condio aevum quantus homo memoria extat inexuperabilis imperium orbis augeo fortuna suus magnus sum succedo is amplus et provoco ut strenuus et aequiperauit ut mereor et supero ut bonus solus sine aemulo clarus adeo ut nemo is audeo uirtus uel spero fortuna uel optaris is igitur alexander multus sublime facinus et praeclarus edo fatigo admiror uel bellum audeo uel domus prouideo qui omnis aggredior sum meus clemens erudio et suavis poetaris pulcher carmen inlustraris sed cum primus alexander ille praeclaris qui imago suus quo certus posterus prodo nolo ab multus artifex uulgus contaminaris sed edico universus orbus suus ne quis effigies rex temere adsimulo aer color caelamen quin saepe scribo solus is polycletus aer duco solus apello color deliniaret solus pyrgotelis caelamen excudo praeter hic tres multus nobilis in suus artificium si quis uspiam repperiretur alius sancio imago rex manus admolior haud secus in is quam in sacrilegus vindico is igitur omnis metus facio solus alexander ut ubique imago similis sum utique omnis statuo et tabula et toreuma idem vigor acer bellator idem ingenium magnus honor idem forma uiridis iuuenta idem gratia relicinus frons cerno qui utinam par exemplum philosophia edictum ualeo ne qui imago is temere adsimulo uti paucus bonus artifex idem probus erudio omnifarius sapientia studium contemplo neu rudo sordidus imperitus pallium tenus filosophos imito et disciplina regalis tam ad bene dico quam ad bene uiuo reperio malus dico et similis vivo contamino qui uterque scilicet perfacilis sum qui enim facilis res quam lingua rabio et vilito mos alter ex alius contemptus alter ex suus nata nam vilis sui ipse colo suus contemno sum barbaris alius insectaris audio contumelia sum an non summa contumelia tu impono qui tu arbitror maledictum bonus quisque gaudeo qui tu existimo malus et vitiosus uerbum non intellego aut si intellego bonus consulo quis ex rupico baiolis tabernarius tam infer sum ut si pallium accipio uolo non dissero maledico


sicuti nauem bonam, fabre factam, bene intrinsecus compactam, extrinsecus eleganter depictam, mobili clauo, firmis rudentibus, procero malo, insigni carchesio, splendentibus uelis, postremo omnibus armamentis idoneis ad usum et honestis ad contemplationem, eam nauem si aut gubernator non agat aut tempestas agat, ut facile cum illis egregiis instrumentis aut profunda hauserint aut scopuli comminuerint! sed et medici cum intrauerint ad aegrum, uti uisant, nemo eorum, quod tabulina perpulchra in aedibus cernant et lacunaria auro oblita et gregatim pueros ac iuuenes eximia forma in cubiculo circa lectum stantis, aegrum iubet, uti sit animo bono, sed, ubi iuxtim consedit, manum hominis prehendit, eam pertrectat, uenarum pulsum et momenta captat: si quid illic turbatum atque inconditum offendit, illi renuntiat male morbo haberi. diues ille cibo interdicitur; ea die in sua sibi copiosa domo panem non accipit, cum interea totum eius seruitium hilares sunt atque epulantur, nec in ea re quicquam efficit condicione.

sicut nauis bonus faber facio bene intrinsecus compaciscor extrinsecus eleganter depingo mobilis clauus firmus rudo procerus malus insignio carchesium splendeo uelum postremo omnis armamenta idoneus ad usus et honestus ad contemplatio is nauis si aut gubernator non ago aut tempestas ago ut facilis cum ille egregius instrumentum aut profundus haurio aut scopulus comminuo sed et medicus cum intro ad aeger uti viso nemo is qui tabulinum perpulcher in aedes cerno et lacunaria aurum obliviscor et gregatim puer atque iuuenis eximius forma in cubiculum circa lectus sto aeger iubeo uti sum animus bonus sed ubi juxtim consido manus homo prehendo is pertrectat uenaris pello et momentum capto si quis illic turbo atque inconditus offendo ille renuntio malus morbus habeo diues ille cibus interdico is dies in suus sui copiosus domus panis non accipio cum interea totus is seruitium hilaris sum atque epulor neque in is res quisquam efficio condicio


psittacus auis Indiae auis est; instar illi minimo minus quam columbarum, sed color non columbarum; non enim lacteus ille uel liuidus uel utrumque, subluteus aut sparsus, est, sed color psittaco uiridis et intimis plumulis et extimis palmulis. nisi quod sola ceruice distinguitur. enimuero ceruicula eius circulo mineo uelut aurea torqui pari fulgoris circumactu cingitur et coronatur. rostri prima duritia: cum in petram quampiam concitus altissimo uolatu praecipitat, rostro se uelut ancora excipit. sed et capitis eadem duritia quae rostri. cum sermonem nostrum cogitur aemulari, ferrea clauicula caput tunditur, imperium magistri ut persentiscat; haec discenti ferula est. discit autem statim pullus usque ad duos aetatis suae annos, dum facile os, uti conformetur, dum tenera lingua, uti conuibretur: senex autem captus et indocilis est et obliuiosus. uerum ad disciplinam humani sermonis facilior est psittacus, glande qui uescitur et cuius in pedibus ut hominis quini digituli numerantur. non enim omnibus psittacis id insigne, sed illud omnibus proprium, quod eis lingua latior quam ceteris auibus; eo facilius uerba hominis articulant patentiore plectro et palato. id uero, quod didicit, ita similiter nobis canit uel potius eloquitur, ut, uocem si audias, hominem putes: nam coruum quidem si audias, id est crocitare, non loqui. uerum enimuero et coruus et psittacus nihil aliud quam quod didicerunt pronuntiant. si conuicia docueris, conuiciabitur diebus ac noctibus perstrepens maledictis: hoc illi carmen est, hanc putat cantionem. ubi omnia quae didicit maledicta percensuit, denuo repetit eandem cantilenam. si carere conuicio uelis, lingua excidenda est aut quam primum in siluas suas remittendus est.

psittacus auis india auis sum instar ille paruus paruus quam columbaris sed color non columbaris non enim lacteus ille uel lividus uel uterque subluteus aut spargo sum sed color psittacus uiridis et intimus plumulis et extimis palmula nisi qui solus ceruix distinguo enimuero ceruicula is circulus mineus uelut aureus torqui par fulgor circumago cingo et corono rostrum primus duritia cum in petra qui concieo alo volo praecipito rostrum sui uelut ancora excipio sed et capio idem duritia qui rostrum cum sermo nos cogo aemularis ferreus clavicula caput tundo imperium magister ut persentisco hic disco ferula sum disco autem statim pullus usque ad duo aetas suus annus dum facilis os uti conformo dum tener lingua uti convibro senex autem capio et indocilis sum et obliviosus uerus ad disciplina humanus sermo facilis sum psittacus glande qui vesco et qui in pes ut homo quini digitulis numero non enim omnis psittacus is insignis sed ille omnis proprius qui is lingua latus quam ceterus auis is facilis uerbum homo articulo pateo plectrum et palatum is uerus qui disco ita similis nos cano uel potis eloquor ut uox si audio homo puto nam corvus quidem si audio is sum crocitaris non loquor uerus enimuero et coruus et psittacus nihil alius quam qui disco pronuntio si conuicium doceo convicior dies atque nox perstrepo maledictum hic ille carmen sum hic puto cantio ubi omnis qui disco maledico percenseo denuo repeto idem cantilena si careo conuicium uelum lingua excido sum aut quam primus in silua suus remitto sum


Protagora, qui sophista fuit longe multiscius et cum primis rhetoricae repertoribus perfacundus, Democriti physici ciuis aequaeuus—inde ei suppeditata doctrina est—, eum Protagoran aiunt cum suo sibi discipulo Euathlo mercedem nimis uberem condicione temeraria pepigisse, uti sibi tum demum id argenti daret, si primo tirocinio agendi penes iudices uicisset. igitur Euathlus postquam cuncta illa exorabula iudicantium et decipula aduersantium et artificia dicentium uersutus alioquin et ingeniatus ad astutiam facile perdidicit, contentus scire quod concupierat coepit nolle quod pepigerat, sed callide nectendis moris frustrari magistrum diutuleque nec agere uelle nec reddere, usque dum Protagoras eum ad iudices prouocauit expositaque condicione, qua docendum receperat, anceps argumentum ambifariam proposuit: nam siue ego uicero, inquit, soluere mercedem debebis ut condemnatus, seu tu uiceris, nihilo minus reddere debebis ut pactus, quippe qui hanc causam primam penes iudices uiceris. ita, si uincis, in condicionem incidisti: si uinceris, in damnationem. quid quaeris? ratio conclusa iudicibus acriter et inuincibiliter uidebatur. enimuero Euathlus, utpote tanti ueteratoris perfectissimus discipulus, biceps illud argumentum retorsit. nam si ita est, inquit, neutro modo quod petis debeo. aut enim uinco et iudicio dimittor, aut uincor et pacto absoluor, ex quo non debeo mercedem, si hanc primam causam fuero penes iudices uictus. ita me omni modo liberat sententia, si uinco, condicio, si uincor nonne uobis uidentur haec sophistarum argumenta obuersa inuicem uice spinarum, quas uentus conuoluerit, inter se cohaerere, paribus utrimque aculeis, simili penetratione, mutuo uulnere? atque ideo merces Protagorae tam aspera, tam senticosa uersutis et auaris relinquenda est: cui scilicet multo tanta praestat illa altera merces, quam Thalen memorant suasisse.

protagoras qui sophistes sum longus multiscius et cum primus rhetorica repertor perfacundus democritus physicus ciuis aequaevus inde is suppedito doctrina sum is protagoras aio cum suus sui discipulus euathlo merces nimis uber condicio temerarius pepigisse uti sui tum demum is argentum do si primus tirocinium ago penis iudex vinco igitur euathlus postquam cunctus ille exorabula judico et decipulum adverso et artificium dico versutus alioqui et ingeniatus ad astutia facilis perdisco contineo scio qui concupio coepio nolo qui pepigerat sed callidus necto mos frustraris magister diutule neque ago uolo neque reddo usque dum protagoras is ad iudex provoco expono condicio qui doceo recipio anceps argumentum ambifariam propono nam siue ego vinco inquam soluo merces debeo ut condemno seu tu vinco nihilum paruus reddo debeo ut paciscor quippe qui hic causa primus penis iudex vinco ita si uinco in condicio incido si vinco in damnatio quis quaero ratio concludo judex acer et invincibilis uideo enimuero euathlus utpote tantus ueterator perficio discipulus biceps ille argumentum retorqueo nam si ita sum inquam neuter modo qui peto debeo aut enim vinco et iudicium dimitto aut uinco et pacisco absolvo ex quo non debeo merces si hic primus causa sum penis iudex uinco ita ego omnis modo libero sententia si vinco condicio si uinco nonne tu uideo hic sophistaris argumentum obverso inuicem vicus spinaris qui uentus conuoluerit inter sui cohaereo par utrimque aculeus similis penetratio mutuus uulnus atque ideo merces protagoras tam asper tam senticosus versutus et auarus relinquo sum qui scilicet multus tantus praesto ille alter merces quam thalen memoro suadeo


et Hippias e numero sophistarum est, artium multitudine prior omnibus, eloquentia nulli secundus; aetas illi cum Socrate, patria Elis; genus ignoratur, gloria uero magna, fortuna modica, sed ingenium nobile, memoria excellens, studia uaria, aemuli multi. uenit Hippias iste quondam certamine Olympio Pisam, non minus cultu uisendus quam elaboratu mirandus. omnia secum quae habebat, nihil eorum emerat, sed suis sibi manibus confecerat, et indumenta, quibus indutus, et calciamenta, quibus erat inductus, et gestamina, quibus erat conspicatus. habebat indutui ad corpus tunicam interulam tenuissimo textu, triplici licio, purpura duplici: ipse eam sibi solus domi texuerat. habebat cinctui balteum, quod genus pictura Babylonica miris coloribus uariegatum: nec in hac eum opera quisquam adiuuerat. habebat amictui pallium candidum, quod superne circumiecerat: id quoque pallium comperior ipsius laborem fuisse. etiam pedum tegumenta crepidas sibimet compegerat; etiam anulum in laeua aureum faberrimo signaculo quem ostentabat, ipse eius anuli et orbiculum circulauerat et palam clauserat et gemmam insculpserat. nondum omnia eius commemoraui. enim non pigebit me commemorare, quod illum non puditum est ostentare, qui magno in coetu praedicauit, fabricatum semet sibi ampullam quoque oleariam, quam gestabat, lenticulari forma, tereti ambitu, pressula rutunditate, iuxtaque honestam strigileculam, recta fastigatione cymulae, flexa tubulatione ligulae, ut et ipsa in manu capulo moraretur et sudor ex ea riuulo laberetur. quis autem non laudabit hominem tam numerosa arte multiscium, totiugi scientia magnificum, tot utensilium peritia daedalum? quin et ipse Hippian laudo, sed ingenii eius fecunditatem malo doctrinae quam supellectilis multiformi instrumento aemulari, fateorque me sellularias quidem artes minus callere, uestem de textrina emere, baxeas istas de sutrina praestinare, enimuero anulum nec gestare, gemmam et aurum iuxta plumbum et lapillos nulli aestimare, strigilem et ampullam ceteraque balnei utensilia nundinis mercari. prorsum enim non eo infitias nec radio nec subula nec lima nec torno nec id genus ferramentis uti nosse, sed pro his praeoptare me fateor uno chartario calamo me reficere poemata omnigenus apta uirgae, lyrae, socco, coturno, item satiras ac griphos, item historias uarias rerum nec non orationes laudatas disertis nec non dialogos laudatos philosophis atque haec et alia eiusdem modi tam graece quam latine, gemino uoto, pari studio, simili stilo. quae utinam possem equidem non singillatim ac discretim, sed cunctim et coaceruatim tibi, proconsul optime, offerre ac praedicabili testimonio tuo ad omnem nostram Camenam frui! non hercule penuria laudis, quae mihi dudum integra et florens per omnes antecessores tuos ad te reseruata est, sed quoniam nulli me probatiorem uolo, quam quem ipse ante omnis merito probo. enim sic natura comparatum est, ut eum quem laudes etiam ames, porro quem ames etiam laudari te ab illo uelis. atque ego me dilectorem tuum profiteor, nulla tibi priuatim, sed omni publicitus gratia obstrictus. nihil quippe a te impetraui, quia nec postulaui. sed philosophia me docuit non tantum beneficium amare, sed etiam maleficium negare magisque iudicio impertire quam commodo inseruire et quod in commune expediat malle quam quod mihi. igitur bonitatis tuae diligunt plerique fructum, ego studium. idque facere adortus sum, dum moderationem tuam in prouincialium negotiis contemplor, qua effecisti ut te amare debeant experti propter beneficium, expertes propter exemplum. nam et beneficio multis commodasti et exemplo omnibus profuisti. quis enim a te non amet discere, quanam moderatione optineri queat ; tua ista grauitas iucunda, mitis austeritas, placida constantia blandusque uigor est. neminem proconsulum, quod sciam, prouincia Africa magis reuerita est, minus uerita: nullo nisi tuo anno ad coercenda peccata plus pudor quam timor ualuit. nemo te alius pari potestate saepius profuit, rarius terruit, nemo similiorem uirtute filium adduxit. igitur nemo Carthagini proconsulum diutius fuit. nam etiam eo tempore, quo prouinciam circumibas, manente nobis Honorino minus sensimus absentiam tuam, quamquam te magis desideraremus; paterna in filio aequitas, senilis in iuuene prudentia, consularis in legato auctoritas, prorsus omnis uirtutes tuas ita effingit ac repraesentat, ut medius fidius admirabilior esset in iuuene quam in te parta laus, nisi eam tu talem dedisses. qua utinam perpetuo liceret frui. quid nobis cum istis proconsulum uicibus, quid cum annis breuibus et festinantibus mensibus. o celeres bonorum hominum dies, o praesidum optimorum citata curricula. iam te, Seueriane, tota prouincia desideramus. enimuero Honorinum et honos suus ad praeturam uocat et fauor Caesarum ad consulatum format et amor noster inpraesentiarum tenet, et spes Carthaginis in futurum spondet, uno solacio freta exempli tui, quod qui legatus mittitur, proconsul ad nos cito reuersurus est.

et hippias e numerus sophistaris sum ars multitudo prior omnis eloquentia nullus secundus aetas ille cum socrates patria elis genus ignoro gloria uerus magnus fortuna modicus sed ingenium nobilis memoria excello studium uarius aemulis multus uenio hippias iste quondam certamen olympius pisa non paruus cultus viso quam elaboro miro omnis sui qui habeo nihil is emo sed suus sui manus confacio et indumentum qui induo et calceamentum qui sum induco et gestamen qui sum conspicor habeo indutus ad corpus tunica interula tenuis textus triplex licium purpura duplex ipse is sui solus domus texuerat habeo cinctus balteus qui genus pingo babylonicus mirus color variego neque in hic is opus quisquam adjuvo habeo amictus pallium candidus qui supernus circumjacio is quoque pallium comperio ipse labor sum etiam pes tegumentum crepida sui compingo etiam anulus in laeuus aureus faberrimo signaculum qui ostento ipse is anulis et orbiculis circulo et palam claudo et gemma insculpo nondum omnis is commemoro enim non pigeo ego commemoraris qui ille non pudeo sum ostentaris qui magnus in coitus praedico fabrico sui sui ampulla quoque olearius quam gesto lenticularis forma teres ambitus pressulus rutunditas juxta honestus strigilecula recta fastigatio cymula flecto tubulatio ligula ut et ipse in manus capulus moror et sudor ex is rivulus labor quis autem non laudo homo tam numerosus ars multiscius totjugus scientia magnificus tot utensilia peritia daedal quin et ipse hippias laudo sed ingenium is fecunditas malus doctrina quam supellectilis multiformis instrumentum aemularis fateor ego sellularius quidem ars paruus calleo uestis de textrinum emo baxea iste de sutrina praestinaris enimuero anulus neque gestaris gemma et aurum iuxta plumbum et lapillus nullus aestimaris strigilis et ampulla ceter balneum utensilia nundo mercor prorsus enim non is infitior neque radio neque subula neque limo neque torno neque is genus ferramentum uti nosco sed pro hic praeoptaris ego fateor unus chartarius calamus ego reficio poema omnigenus apto uirga lyra soccus coturno item satiras atque griphus item historia vario res neque non oratio laudo dissero neque non dialogus laudo philosophus atque hic et alius idem modus tam graeca quam latina geminus uotum par studium similis stilus qui utinam possum equidem non singillatim atque discretim sed cunctim et coaceruatim tu proconsul optume offero atque praedicabilis testimonium tuus ad omnis noster camena fruor non herculis penuria laus qui ego dudum integer et floreo per omnis antecessor tuus ad tu reseruata sum sed quoniam nullus ego probo uolo quam qui ipse ante omnis mereo probo enim sic natura comparo sum ut is qui laus etiam amo porro qui amo etiam laudo tu ab ille uelum atque ego ego dilector tuus profiteor nullus tu priuatim sed omnis publicitus gratia obstringo nihil quippe ab tu impetro quia neque postulo sed philosophia ego doceo non tantus beneficium amo sed etiam maleficium nego magus iudicium impertio quam commodum inservio et qui in communis expedio malo quam qui ego igitur bonitas tuus diligo plerusque fructus ego studium is facio adorior sum dum moderatio tuus in prouincialis negotium contemplo qui efficio ut tu amo debeo experior propter beneficium expers propter exemplum nam et beneficium multus commodo et exemplum omnis prosum quis enim ab tu non amo disco quisnam moderatio obtineo queo tuus iste gravitas iucundus mitis austeritas placidus constantia blandus vigor sum nemo proconsulis qui scio prouincia africanus magis reverendus sum paruus vereor nullus nisi tuus annus ad coerceo pecco multus pudor quam timor ualuit nemo tu alius par potestas saepis prosum rarus terreo nemo similis uirtus filius adduco igitur nemo carthago proconsulis diu sum nam etiam is tempus quo prouincia circumeo maneo nos honorinus paruus sentio absentia tuus quamquam tu magis desidero paternus in filius aequitas senilis in juvenis prudentia consularis in legatus auctoritas prorsus omnis uirtus tuus ita effingo atque repraesento ut medius fidus admirabilis sum in juvenis quam in tu pario laus nisi is tu talis do qui utinam perpetuus licet fruor quis nos cum iste proconsulis uicis quis cum annus brevis et festino mensis o celer bonus homo dies o praesidum bonus cito curriculum iam tu seueriane totus prouincia desidero enimuero honorinus et honor suus ad praetorqueo uoco et fauor caesaris ad consulatus formo et amor noster inpraesentiaris teneo et spes carthago in sum spondeo unus solacium fretus exemplum tuus qui qui legatus mitto proconsul ad nos cito revorto sum


Hyagnis fuit, ut fando accepimus, Marsyae tibicinis pater et magister, rudibus adhuc musicae saeculis solus ante alios catus canere, nondum quidem tamen flexanimo sono nec tamen pluriformi modo nec tamen multiforatili tibia; quippe adhuc ars ista repertu nouo commodum oriebatur. nec quicquam omnium est quod possit in primordio sui perfici, sed in omnibus ferme ante est spei rudimentum quam rei experimentum. prorsus igitur ante Hyagnin nihil aliud plerique callebant quam Vergilianus upilio seu busequa, stridenti miserum stipula disperdere carmen. quod si quis uidebatur paulo largius in arte promouisse, ei quoque tamen mos fuit una tibia uelut una tuba personare. primus Hyagnis in canendo manus discapedinauit, primus duas tibias uno spiritu animauit, primus laeuis et dexteris foraminibus, acuto tinnitu et graui bombo, concentum musicum miscuit. eo genitus Marsyas cum in artificio patrissaret tibicinii, Phryx cetera et barbarus, uultu ferino, trux, hispidus, inlutibarbus, spinis et pilis obsitus fertur— pro nefas—cum Apolline certauisse, taeter cum decoro, agrestis cum erudito, belua cum deo. Musae cum Minerua dissimulamenti gratia iudices adstitere, ad deridendam scilicet monstri illius barbariam nec minus ad stoliditatem poeniendam. sed Marsyas, quod stultitiae maximum specimen, non intellegens se deridiculo haberi, priusquam tibias occiperet inflare, prius de se et Apolline quaedam deliramenta barbare effuttiuit, laudans sese, quod erat et coma relicinus et barba squalidus et pectore hirsutus et arte tibicen et fortuna egenus: contra Apollinem—ridiculum dictu— aduersis uirtutibus culpabat, quod Apollo esset et coma intonsus et genis gratus et corpore glabellus et arte multiscius et fortuna opulentus. iam primum, inquit, crines eius praemulsis antiis et promulsis caproneis anteuentuli et propenduli, corpus totum gratissimum, membra nitida, lingua fatidica, seu tute oratione seu uersibus malis, utrubique facundia aequipari. quid quod et uestis textu tenuis, tactu mollis, purpura radians? quid quod et lyra eius auro fulgurat, ebore candicat, gemmis uariegat? quid quod et doctissime et gratissime cantilat? haec omnia, inquit, blandimenta nequaquam uirtuti decora, sed luxuriae accommodata: contra corporis sui qualitatem prae se maximam speciem ostentare. risere Musae, cum audirent hoc genus crimina sapienti exoptanda Apollini obiectata, et tibicinem illum certamine superatum uelut ursum bipedem corio exsecto nudis et laceris uisceribus reliquerunt. ita Marsyas in poenam cecinit et cecidit. enimuero Apollinem tam humilis uictoriae puditum est.

hyagnis sum ut for accipio marsyas tibicina pater et magister rudis adhuc musica saeculis solus ante alius catus cano nondum quidem tamen flexanimus sonus neque tamen pluriformis modo neque tamen multiforatilis tibia quippe adhuc ars iste reperio nouus commodus orior neque quisquam omnis sum qui possum in primordius suus perficio sed in omnis ferme ante sum spes rudimentum quam res experimentum prorsus igitur ante hyagnin nihil alius plerusque calleo quam vergilianus opilio seu bubsequa strideo miser stipulo disperdo carmen qui si quis uideo paulus largus in ars promoveo is quoque tamen mos sum unus tibia uelut unus tuba personaris primus hyagnis in cano manus discapedino primus duo tibia unus spiritus animo primus laevus et dexter foramen acuo tinnio et grauis bombus concentus musica misceo is gigno marsyas cum in artificium patrisso tibicinium phryges ceterus et barbarus uultus ferinus trux hispidus illutibarbus spina et pila obsero fero pro nefas cum apollo certo taeter cum decoro agrestis cum erudio belua cum deus musa cum minerva dissimulamentum gratia iudex assisto ad derideo scilicet monstrum ille barbaria neque paruus ad stoliditas poenio sed marsyas qui stultitia magnus specimen non intellego sui deridiculus habeo priusquam tibia obcapio inflo prior de sui et apollo quidam deliramentum barbaris effuttiuit laudo sui qui sum et coma relicinus et barba squalidus et pectus hirsutus et ars tibicen et fortuna egenus contra apollo ridiculus dico aduerto uirtus culpo qui apollo sum et coma intondeo et gena gratus et corpus glabellus et ars multiscius et fortuna opulentus iam primus inquam crinis is praemulceo antiae et promulsis caproneis anteuentulis et propendulis corpus totus gratus membrum nitidus lingua fatidicus seu tueor oratio seu uersus malus utrobique facundia aequiparis quis qui et uestis textus tenuis tango mollio purpura radio quis qui et lyra is aurum fulguro ebur candico gemma variego quis qui et doceo et gratus cantilat hic omnis inquam blandimentum nequaquam uirtus decus sed luxuria accommodo contra corpus suus qualitas prae sui maximus species ostentaris rideo musa cum audio hic genus crimen sapio exopto apollo objecto et tibicino ille certamen supero uelut ursus bipedem corius exseco nudus et lacer uiscus relinquo ita marsyas in poena cano et cado enimuero apollo tam humilis uictoria pudeo sum


haec ego ita facta, ut commemoraui, olim didiceram, sed hodie sum e meo periculo recordatus. nam, ut meministis profecto, cum impedita esset imbri recitatio, in propinquum diem uobis uolentibus protuli, et quidem Philemonis exemplo paenissime; quippe eodem die in palaestra adeo uehementer talum inuerti, ut minimum afuerim, quin articulum etiam a crure defringerem. tamen articulus loco concessit exque eo luxu adhuc fluxus est. et iam dum eum ingenti plaga reconcilio, iamiam sudoro adfatim corpore diutule obrigui; inde acerbus dolor intestinorum coortus modico ante sedatus est, quam me denique uiolentus exanimaret et Philemonis ritu compelleret ante letum abire quam lectum, potius implere fata quam fanda, consummare potius animam quam historiam. cum primum igitur apud Persianas aquas leni temperie nec minus utiquam blando fomento gressum reciperaui, nondum quidem ad innitendum idonee, sed quantum ad uos festinanti satis uidebatur, ueniebam redditum quod pepigeram, cum interim uos mihi beneficio uestro non tantum clauditatem dempsistis, uerum etiam pernicitatem addidistis.

hic ego ita facio ut commemoro olim disco sed hodie sum e meus periculum recordor nam ut memini profecto cum impedio sum imber recitatio in propinquus dies tu uolo profero et quidem philemonis exemplum paenissime quippe idem dies in palaestra adeo uehementer tal inverto ut paruus asum quin articulis etiam ab crus defringo tamen articulus locus concedo ex is luxus adhuc fluo sum et iam dum is ingens plaga reconcilio jamjam sudorus affatim corpus diutulis obrigesco inde acerbus dolor intestinum coorior modicus ante sedo sum quam ego denique violentus exanimo et philemonis ritus compello ante letum abeo quam lectus potis impleo fatum quam for consummaris potis anima quam historia cum primus igitur apud persianus aqua lenis temperies neque paruus utiquam blandus fomentum gradior recipero nondum quidem ad innitor idoneus sed quantus ad tu festino satis uideo venio reddo qui pepigeram cum interim tu ego beneficium uester non tantus clauditas demo uerus etiam pernicitas addo


poeta fuit hic Philemon, mediae comoediae scriptor, fabulas cum Menandro in scaenam dictauit certauitque cum eo, fortasse impar, certe aemulus. namque eum etiam uicit saepenumero—pudet dicere. repperias tamen apud ipsum multos sales, argumenta lepide inflexa, adgnitus lucide explicatos, personas rebus competentes, sententias uitae congruentes, ioca non infra soccum, seria non usque ad coturnum. rarae apud illum corruptelae, tuti errores, concessi amores. nec eo minus et leno periurus et amator feruidus et seruulus callidus et amica illudens et uxor inhibens et mater indulgens et patruus obiurgator et sodalis opitulator et miles proeliator, sed et parasiti edaces et parentes tenaces et meretrices procaces. hisce laudibus diu in arte comoedica nobilis forte recitabat partem fabulae, quam recens fecerat, cumque iam in tertio actu, quod genus in comoedia fieri amat, iucundiores adfectus moueret, imber repentino coortus, ita ut mihi ad uos uenit usus nuperrime, differri auditorii coetum et auditionis coeptum coegit: relicum tamen, uariis postulantibus, sine intermissione deincipiti die perlecturum. postridie igitur maximo studio ingens hominum frequentia conuenere; sese quisque exaduersum quam proxime collocat; serus adueniens amicis adnuit, locum sessui impertiant: extimus quisque excuneati queruntur; farto toto theatro ingens stipatio, occipiunt inter se queri; qui non adfuerant percontari ante dicta, qui adfuerant recordari audita, cunctisque iam prioribus gnaris sequentia expectare. interim dies ire, neque Philemon ad condictum uenire; quidam tarditatem poetae murmurari, plures defendere. sed ubi diutius aequo sedetur nec Philemon uspiam comparet, missi ex promptioribus qui accierent, atque eum in suo sibi lectulo mortuum offendunt. commodum ille anima edita obriguerat, iacebatque incumbens toro, similis cogitanti: adhuc manus uolumini implexa, adhuc os recto libro impressus, sed enim iam animae uacuus, libri oblitus et auditorii securus. stetere paulisper qui introierant, perculsi tam inopinatae rei, tam formonsae mortis miraculo. dein regressi ad populum renuntiauere Philemonem poetam, qui expectaretur qui in theatro fictum argumentum finiret, iam domi ueram fabulam consummasse; enimuero iam dixisse rebus humanis ualere et plaudere, suis uero familiaribus dolere et plangere; hesternum illis imbrem lacrimas auspicasse; comoediam eius prius ad funebrem facem quam ad nubtialem uenisse; proin, quoniam poeta optimus personam uitae deposuerit, recta de auditorio eius exequias eundum, legenda eius esse nunc ossa, mox carmina.

poeta sum hic philemon medius comoedia scriptor fabula cum menandro in scaena dicto certo cum is fortasse impar certus aemulus namque is etiam uinco saepenumero pudeo dico repperias tamen apud ipse multus sal argumentum lepidus inflecto adgnitus lucidus explicatos persono res competo sententia uita congruo ioca non infra soccus seria non usque ad coturnum rarus apud ille corruptela tueor error concedo amor neque is paruus et leno perjurus et amator feruidus et seruulus callidus et amicus illudo et uxor inhibeo et mater indulgeo et patruus objurgator et sodalis opitulator et miles proeliator sed et parasitus edax et parens tenax et meretrix procax hic laus diu in ars comoedicus nobilis fors recito pars fabula quam recens facio cum iam in tertius actus qui genus in comoedia fio amo jucundus affectus moveo imber repentinus coorior ita ut ego ad tu uenio utor nuperrime differo auditorium coitus et auditio coepio cogo relicum tamen uarius postulo sine intermissio deincipiti dies perlego postridie igitur maximus studium ingens homo frequentia conuenio sui quisque exaduersum quam propior colloco serus advenio amicus annuo locus sessui impertio extimus quisque excuneatus queror farcio totus theatrum ingens stipatio occipio inter sui queror qui non adsum percontaris ante dictum qui adsum recordaris audio cunctus iam prior gnaris sequor expecto interim dies eo neque philemon ad condico uenio quidam tarditas poeta murmuraris multus defendo sed ubi diu aequus sedeo neque philemon uspiam comparo mitto ex promptus qui accierent atque is in suus sui lectulus mortuus offendo commodus ille anima edo obrigesco jaceo incumbo torus similis cogito adhuc manus volumen implecto adhuc os recingo liber imprimo sed enim iam anima uacuus liber obliuiscor et auditorium securus sto paulisper qui introeo percello tam inopinor res tam formonsae mors miraculum deinde regredior ad populus renuntio philemonem poeta qui expectaretur qui in theatrum fingo argumentum finio iam domus uerus fabula consummo enimuero iam dico res humanus ualeo et plaudo suus uerus familiaris doleo et plango hesternus ille imber lacrima auspico comoedia is prior ad funebris fax quam ad nubtial uenio proinde quoniam poeta bonus persona uita depono recta de auditorium is exsequiae eo lego is sum nunc os mox carmen


sapientis uiri super mensam celebre dictum est: prima, inquit, creterra ad sitim pertinet, secunda ad hilaritatem, tertia ad uoluptatem, quarta ad insaniam. uerum enimuero Musarum creterra uersa uice quanto crebrior quantoque meracior, tanto propior ad animi sanitatem. prima creterra litteratoris rudimento excitat, secunda grammatici doctrina instruit, tertia rhetoris eloquentia armat. hactenus a plerisque potatur. ego et alias creterras Athenis bibi: poeticae commotam, geometriae limpidam, musicae dulcem, dialecticae austerulam, iam uero uniuersae philosophiae inexplebilem scilicet et nectaream. canit enim Empedocles carmina, Plato dialogos, Socrates hymnos, Epicharmus modos, Xenophon historias, Crates satiras: Apuleius uester haec omnia nouemque Musas pari studio colit, maiore scilicet uoluntate quam facultate, eoque propensius fortasse laudandus est, quod omnibus bonis in rebus conatus in laude, effectus in casu est, ita ut contra in maleficiis etiam cogitata scelera, non perfecta adhuc uindicantur, cruenta mente, pura manu. ergo sicut ad poenam sufficit meditari punienda, sic et ad laudem satis est conari praedicanda. quae autem maior laus aut certior. quam Karthagini benedicere, ubi tota ciuitas eruditissimi estis, penes quos omnem disciplinam pueri discunt, iuuenes ostentant, senes docent? Karthago prouinciae nostrae magistra uenerabilis, Karthago Africae Musa caelestis, Karthago Camena togatorum.

sapio uir super mensa celeber dico sum primus inquam cratera ad sitis pertineo secundus ad hilaritas tertius ad uoluptas quartus ad insanio uerus enimuero musaris cratera uerto vicus quantus creber quantus meracus tantus propior ad animus sanitas primus cratera litterator rudimentum excito secundus grammaticus doctrina instruo tertius rhetor eloquentia armo hactenus ab plerusque poto ego et alius cratera athenae bibo poetice commoveo geometria limpidus musica dulcis dialectica austerulus iam uerus universus philosophia inexplebilis scilicet et nectarea cano enim empedocles carmen plato dialogus socrates hymnus epicharmus modus xenophon historia crates satiras appuleius uester hic omnis novo musa par studium colo magnus scilicet uoluntas quam facultas eo propendeo fortasse laudo sum qui omnis bonus in res conor in laus efficio in casus sum ita ut contra in maleficium etiam cogito scelus non perficio adhuc vindico cruento mens purus manus ergo sicut ad poena sufficio meditaris punior sic et ad laus satis sum conor praedico qui autem magnus laus aut certus quam karthago benedico ubi totus ciuitas erudio sum penis qui omnis disciplina puer disco iuuenis ostento senex doceo carthago prouincia noster magistro uenerabilis carthago africa musa caelestis carthago camena togator


non enim mihi philosophia id genus orationem largita est, ut natura quibusdam auibus breuem et temporarium cantum commodauit, hirundinibus matutinum, cicadis meridianum, noctuis serum, ululis uespertinum, bubonibus nocturnum, gallis antelucanum; quippe haec animalia inter se uario tempore et uario modo occinunt et occipiunt carmine, scilicet galli expergifico, bubones gemulo, ululae querulo, noctuae intorto, cicadae obstrepero, hirundines perarguto. sed enim philosophi ratio et oratio tempore iugis est et auditu uenerabilis et intellectu utilis et modo omnicana.

non enim ego philosophia is genus oratio largior sum ut natura quidam auis brevis et temporarius cano commodo hirundo matutinus cicada meridianus noctua serus ululis vespertinus bubo nocturnus galli antelucanus quippe hic animal inter sui uarius tempus et uarius modo occino et occipio carmen scilicet gallus expergifico bubo gemulus ulula querulus noctua intorqueo cicada obstreperus hirundo perargutus sed enim philosophus ratio et oratio tempus iugum sum et auditus uenerabilis et intellego utilis et modo omnicanus


haec atque hoc genus alia partim cum audiret a Diogene Crates, alia ipse sibimet suggereret, denique in forum exilit, rem familiarem abicit uelut onus stercoris magis labori quam usui, dein coetu facto maximum exclamat: Crates, inquit, Cratetem manu mittit: et exinde non modo solus, uerum nudus et liber omnium, quoad uixit, beate uixit. adeoque eius cupiebatur, ut uirgo nobilis spretis iunioribus ac ditioribus procis ultronea eum sibi optauerit. cumque interscapulum Crates retexisset, quod erat aucto gibbere, peram cum baculo et pallium humi posuisset eamque supellectilem sibi esse puellae profiteretur eamque formam, quam uiderat: proinde sedulo consuleret, ne post querelae causam caperet; enimuero Hipparche condicionem accipit. iam dudum sibi prouisum satis et satis consultum respondit, neque ditiorem maritum neque formonsiorem uspiam gentium posse inuenire; proinde duceret, quo liberet. duxit Cynicus in porticum; ibidem, in loco celebri, coram luce clarissima accubuit, coramque uirginem inminuisset paratam pari constantia, ni Zeno procinctu palliastri circumstantis coronae obtutum magistri in secreto defendisset.

hic atque hic genus alius pars cum audio ab diogenes crates alius ipse sui suggero denique in forum exilit res familiaris abicio uelut onus stercus magis labor quam usus deinde coitus facio magnus exclamo crates inquam cratetem manus mitto et exinde non modo solus uerus nudus et liber omnis quoad uiuo beatus uiuo adeo is cupio ut uirgo nobilis sperno iunioribus atque dives procus ultronea is sui opto cum interscapulis crates retego qui sum augeo gibber pera cum baculus et pallium humus pono eo supellectilis sui sum puella profiteor eo forma quam uideo proinde sedulus consulo ne post querela causa capio enimuero hipparchus condicio accipio iam dudum sui prouideo satis et satis consulo respondeo neque dives maritus neque formonsiorem uspiam gens possum inuenio proinde duco quo libero duco cynicus in porticus ibidem in locus celeber coram lux clarus accumbo cora uirgo inminuo paro par constantia ni zeno procingo palliastrum circumsto corona obtus magister in secretum defendo


an non properandum mihi erat, ut pro eo honore uobis multas gratias dicerem, pro quo nullas preces dixeram? non quin magnitudo Carthaginis mereatur etiam a philosopho precem pro honore, sed ut integrum et intemeratum esset uestrum beneficium, si nihil ex gratia eius petitio mea defregisset, id est, ut usque quaque esset gratuitum. neque enim aut leui mercede emit qui precatur, aut paruum pretium accipit qui rogatur, adeo ut omnia utensilia emere uelis quam rogare. id ego arbitror praecipue in honore obseruandum; quem qui laboriose exorauerit, sibi debet unam gratiam, quod impetrarit; qui uero sine molestia ambitus adeptus est, duplam gratiam praebentibus debet, et quod non petierit et quod acceperit. duplam igitur uobis gratiam debeo. immo enimuero multiiugam, quam ubique equidem et semper praedicabo. sed nunc inpraesentiarum libro isto ad hunc honorem mihi conscripto, ita ut soleo, publice protestabor: certa est enim ratio, qua debeat philosophus ob decretam sibi publice statuam gratias agere, a qua paululum demutabit libro, quem Strabonis Aemiliani excellentissimus honor flagitat, quem librum sperabo me commode posse conscribere; satis eum hodie uobiscum probare—est enim tantus in studiis, ut praenobilior sit proprio ingenio quam patricio consulatu. quibusnam uerbis tibi, Aemiliane Strabo, uir omnium, quot umquam fuerunt aut sunt aut etiam erunt, inter optimos clarissime, inter clarissimos optime, inter utrosque doctissime, quibus tandem uerbis pro hoc tuo erga me animo gratias habitum et commemoratum eam, qua digna ratione tam honorificam benignitatem tuam celebrem, qua remuneratione dicendi gloriam tui facti aequiperem, nondum hercle repperio. sed quaeram sedulo et conitar, dum memor ipse mei, dum spiritus hos regit artus. nam nunc inpraesentiarum—neque enim diffitebor—laetitia facundiae obstrepit et cogitatio uoluptate impeditur; ac mens occupata delectatione mauult inpraesentiarum gaudere quam praedicare. quid faciam? cupio gratus uideri, sed prae gaudio nondum mihi uacat gratias agere. nemo me, nemo ex illis tristioribus uelit in isto uituperare, quod honorem meum non minus uereor quam intellego, quod clarissimi et eruditissimi uiri tanto testimonio exulto; quippe testimonium mihi perhibuit in curia Carthaginiensium non minus splendidissimum quam benignissimum uir consularis; cui etiam notum esse tantummodo summus honor est, is etiam laudator mihi apud principes Africae uiros quodam modo astitit. nam, ut comperior, nudius tertius libello misso, per quem postulabat locum celebrem statuae meae, cum primis commemorauit inter nos iura amicitiae a commilitio studiorum eisdem magistris honeste inchoata; tunc postea uota omnia mea secundum dignitatis suae gradus recognouit. iam illud primum beneficium, quod condiscipulum se meminit. ecce et hoc alterum beneficium, quod tantus diligi se ex pari praedicat. quin etiam commemorauit et alibi gentium et ciuitatium honores mihi statuarum et alios decretos. quid addi potest ad hoc praeconium uiri consularis? immo etiam docuit argumento suscepti sacerdotii summum mihi honorem Carthaginis adesse. iam hoc praecipuum beneficium ac longe ante ceteros excellens, quod me uobis locupletissimus testis suo etiam suffragio commendat. ad summam pollicitus est se mihi Carthagini de suo statuam positurum, uir, cui omnes prouinciae quadriiuges et seiuges currus ubique gentium ponere gratulantur. quid igitur superest ad honoris mei tribunal et columen, ad laudis meae cumulum? immo enimuero, quid superest? Aemilianus Strabo, uir consularis, breui uotis omnium futurus proconsul, sententiam de honoribus meis in curia Karthaginiensium dixit, omnes eius auctoritatem secuti sunt. nonne uidetur hoc uobis senatus consultum esse? quid quod et Karthaginienses omnes, qui in illa sanctissima curia aderant, tam libenter decreuerunt locum statuere, ut illos scires iccirco alteram statuam, quantum spero, in sequentem curiam protulisse, ut salua ueneratione, salua reuerentia consularis sui uiderentur factum eius non aemulati, sed secuti, id est ut integro die beneficium ad me publicum perueniret. ceterum meminerant optimi magistratus et beniuolentissimi principes mandatum sibi a uobis quod uolebant. id egone scirem ac non praedicarem? ingratus essem. quin etiam uniuerso ordini uestro pro amplissimis erga me meritis quantas maximas possum gratias ago atque habeo, qui me in illa curia honestissimis adclamationibus decorauere, in qua curia uel nominari tantummodo summus honor est. igitur, quod difficile factu erat quodque re uera arduum, non existimabatur: gratum esse populo, placere ordini, probari magistratibus et principibus, id—praefascine dixerim—iam quodam modo mihi obtigit. quid igitur superest ad statuae meae honorem, nisi aeris pretium et artificis ministerium? quae mihi ne in mediocribus quidem ciuitatibus unquam defuere, ne ut Karthagini desint, ubi splendidissimus ordo etiam de rebus maioribus iudicare potius solet quam computare. sed de hoc tum ego perfectius, cum uos effectius. quin etiam tibi, nobilitas senatorum, claritudo ciuium, dignitas amicorum, mox ad dedicationem statuae meae libro etiam conscripto plenius gratias canam eique libro mandabo, uti per omnis prouincias eat totoque abhinc orbe totoque abhinc tempore laudes benefacti tui ubique gentium semper annorum repraesentet.

an non propero ego sum ut pro is honor tu multus gratia dico pro quo nullus prex dico non quin magnitudo carthago mereo etiam ab philosophus preco pro honor sed ut integer et intemerandus sum uester beneficium si nihil ex gratia is petitio meus defringo is sum ut usque quisque sum gratuitus neque enim aut leuis merces emo qui precor aut paruus pretium accipio qui rogo adeo ut omnis utensilia emo uelum quam rogo is ego arbitror praecipuus in honor observo qui qui laboriosus exoro sui debeo unus gratia qui impetro qui uerus sine molestia ambitus adipiscor sum dupla gratia praebeo debeo et qui non peto et qui accipio dupla igitur tu gratia debeo immo enimuero multijugus quam ubique equidem et semper praedico sed nunc inpraesentiaris liber iste ad hic honor ego conscribo ita ut soleo publicus protesto certus sum enim ratio qui debeo philosophus ob decerno sui publicus statua gratia ago ab qui paululum demuto liber qui strabo aemilianus excello honor flagito qui liber spero ego commodus possum conscribo satis is hodie tu probaris sum enim tantus in studium ut praenobilis sum proprius ingenium quam patricius consulatus quisnam uerbum tu aemilianus stro uir omnis quot umquam sum aut sum aut etiam sum inter bonus clarus inter clarus optume inter uter doceo qui tandem uerbum pro hic tuus erga ego animus gratia habitus et commemoro is qui dignus ratio tam honorificus benignitas tuus celebro qui remuneratio dico gloria tuus facio aequiperem nondum hercules repperio sed quaero sedulus et conitor dum memor ipse meus dum spiritus hic rego artus nam nunc inpraesentiaris neque enim diffiteor laetitia facundia obstrepo et cogitatio uoluptas impedio atque mens occupo delectatio malo inpraesentiaris gaudeo quam praedico quis facio cupio gratus uideo sed prae gaudium nondum ego uaco gratia ago nemo ego nemo ex ille tristis uolo in iste uituperaris qui honor meus non paruus uereor quam intellego qui clarus et erudio uir tantus testimonium exulciscor quippe testimonium ego perhibeo in curia carthaginiensis non paruus splendidus quam benignus uir consularis qui etiam notus sum tantummodo summus honor sum is etiam laudator ego apud princeps africa uir quidam modo asto nam ut comperio nudus tertius libellus mitto per qui postulo locus celebro statua meus cum primus commemoro inter nos ius amicitia ab commilitium studium idem magister honestus incoho tunc postea uotum omnis meus secundus dignitas suus gradus recognosco iam ille primus beneficium qui condiscipulis sui memini ecce et hic alter beneficium qui tantus diligo sui ex par praedico quin etiam commemoro et alibi gens et ciuitas honor ego statua et alius decerno quis addo possum ad hic praeconium uir consularis immo etiam doceo argumentum suscipio sacerdotium superus ego honor carthago adsum iam hic praecipuus beneficium atque longus ante ceterus excello qui ego tu locupletissimus testis suus etiam suffragium commendo ad summa polliceor sum sui ego carthago de suus statua pono uir qui omnis prouincia quadrijugis et sejugo currus ubique gens pono gratulor quis igitur supersum ad honor meus tribunal et columen ad laus meus cumulis immo enimuero quis supersum aemilianus stro uir consularis breuis uotum omnis sum proconsul sententia de honor meus in curia carthaginiensis dico omnis is auctoritas sequor sum nonne uideo hic tu senatus consulo sum quis qui et carthaginiensis omnis qui in ille sancio curia adsum tam libet decerno locus statuo ut ille scio idcirco alter statua quantus spero in sequor curia profero ut saluus ueneratio saluus reuerentia consularis suus uideo facio is non aemulo sed sequor is sum ut integer dies beneficium ad ego publicus pervenio ceterum memini bonus magistratus et benevolens princeps mando sui ab tu qui uolo is ego scio atque non praedicaris ingratus sum quin etiam universus ordo uester pro amplus erga ego meritum quantus magnus possum gratia ago atque habeo qui ego in ille curia honestus adclamatio decoro in qui curia uel nominaris tantummodo summus honor sum igitur qui difficilis factus sum quisque res uerus arduus non existimo gratus sum populus placeo ordo probaris magistratus et princeps is praefascine dico iam quidam modo ego obtingo quis igitur supersum ad statua meus honor nisi aer pretium et artifex ministerium qui ego ne in mediocris quidem ciuitas umquam desum ne ut karthago desum ubi splendidus ordo etiam de res magnus iudicaris potis soleo quam computaris sed de hic tum ego perficio cum tu efficio quin etiam tu nobilitas senator claritudo ciuis dignitas amicus mox ad dedicatio statua meus liber etiam conscribo plenus gratia cano is liber mando uti per omnis prouincia eo totus abhinc orbis totus abhinc tempus laus benefacio tuus ubique gens semper annus repraesento


bono enim studio in theatrum conuenistis, ut qui sciatis non locum auctoritatem orationi derogare, sed cum primis hoc spectandum esse, quid in theatro deprehendas. nam si mimus est, riseris, si funerepus, timueris, si comoedia est, faueris, si philosophus, didiceris.

bonus enim studium in theatrum convenio ut qui scio non locus auctoritas oratio derogaris sed cum primus hic specto sum quis in theatrum deprehendo nam si mimus sum rideo si funirepus timeo si comoedia sum faveo si philosophus disco


ut ferme religiosis uiantium moris est, cum aliqui lucus aut aliqui locus sanctus in uia oblatus est, uotum postulare, pomum adponere, paulisper adsidere: ita mihi ingresso sanctissimam istam ciuitatem, quanquam oppido festinem, praefanda uenia et habenda oratio et inhibenda properatio est. neque enim iustius religiosam moram uiatori obiecerit aut ara floribus redimita aut spelunca frondibus inumbrata aut quercus cornibus onerata aut fagus pellibus coronata, uel enim colliculus sepimine consecratus uel truncus dolamine effigiatus uel cespes libamine umigatus uel lapis unguine delibutus. parua haec quippe et quanquam paucis percontantibus adorata, tamen ignorantibus transcursa.

ut ferme religiosus vio mos sum cum aliqui lucus aut aliqui locus sancio in uia offertor sum uotum postulo pomum appono paulisper assideo ita ego ingredior sancio iste ciuitas quamquam oppidum festino praefor uenia et habeo oratio et inhibeo properatio sum neque enim iustus religiosus mora uiator objacio aut ara flos reimito aut spelunca frons inumbro aut quercus cornu onero aut fagus pellis corono uel enim colliculus saepimen consecro uel truncus dolamen effigio uel caespes libamen umigatus uel lapis unguis delibuo paruus hic quippe et quamquam paucus perconto adoro tamen ignoro transcurro


habet interdum et necessaria festinatio honestas moras, saepe uti malis interpellatam uoluntatem: quippe et illis, quibus curriculo confecta uia opus est, adeo uti praeoptent pendere equo quam carpento sedere, propter molestias sarcinarum et pondera uehiculorum et moras orbium et salebras orbitarum—adde et lapidum globos et caudicum toros et camporum riuos et collium cliuos—hisce igitur moramentis omnibus qui uolunt deuitare ac uectorem sibimet equum deligunt diutinae fortitudinis, uiuacis pernicitatis, id est et ferre ualidum et ire rapidum, qui campos collesque gradu perlabitur uno, ut ait Lucilius, tamen cum eo equo per uiam concito peruolant, si quem interea conspicantur ex principalibus uiris nobilem hominem, bene consultum, bene cognitum, quanquam oppido festinent, tamen honoris eius gratia cohibent cursum, releuant gradum, retardant equum et ilico in pedes desiliunt, fruticem, quem uerberando equo gestant, eam uirgam in laeuam manum transferunt itaque expedita dextra adeunt ac salutant et, si diutule ille quippiam percontetur, ambulant diutule et fabulantur, denique quantumuis morae in officio libenter insumunt.

habeo interdum et necessarius festinatio honestus mora saepe uti malus interpello uoluntas quippe et ille qui curriculum conficio uia opus sum adeo uti praeopto pendeo equus quam carpentum sedeo propter molestia sarcinaris et pondero vehiculum et mora orbis et salebra orbitaris addo et lapis globus et caudex torus et campus riuus et collis clivus hic igitur moramentum omnis qui uolo deuitaris atque uector sui equus deligo diutinus fortitudo vivax pernicitas is sum et fero ualidus et eo rapidus qui campus collis gradus perlabor unus ut aio lucilius tamen cum is equus per uia concieo pervolo si qui interea conspicor ex principal uir nobilis homo bene consulo bene cognosco quamquam oppidum festino tamen honor is gratia cohibeo cursus releuo gradus retardo equus et ilico in pes desiliunt frutico qui verbero equus gesto is uirga in laeua manus transfero itaque expedio dextera adeo atque saluto et si diutulis ille quispiam perconto ambulo diutulis et fabulor denique quantumuis mora in officium libet insumo


hanc ego uobis mercedem, Karthaginienses, ubique gentium dependo pro disciplinis, quas in pueritia sum apud uos adeptus. ubique enim me uestrae ciuitatis alumnum fero, ubique uos omnimodis laudibus celebro, uestras disciplinas studiosius percolo, uestras opes gloriosius praedico, uestros etiam deos religiosius ueneror. nunc quoque igitur principium mihi apud uestras auris auspicatissimum ab Aesculapio deo capiam, qui arcem nostrae Karthaginis indubitabili numine propitius tegit. eius dei hymnum Graeco et Latino carmine nobis ecce iam canam illi a me dedicatum. sum enim non ignotus illi sacricola nec recens cultor nec ingratus antistes, ac iam et prorsa et uorsa facundia ueneratus sum, ita ut etiam nunc hymnum eius utraque lingua canam, cui dialogum similiter Graecum et Latinum praetexui, in quo sermocinabuntur Sabidius Seuerus et Iulius Perseus, uiri et inter se mutuo et uobis et utilitatibus publicis merito amicissimi, doctrina et eloquentia et beniuolentia paribus, incertum, modestia quietiores an industria promptiores an honoribus clariores. quibus cum sit summa concordia, tamen haec sola aemulatio et in hoc unum certamen est, uter eorum magis Karthaginem diligat, atque summis medullitus uiribus contendunt ambo, uincitur neuter. eorum ego sermonem ratus et uobis auditu gratissimum, mihi compositu congruentem et dedicatu religiosum, in principio libri facio quendam ex his, qui mihi Athenis condidicerunt, percontari a Perseo Graece, quae ego pridie in templo Aesculapi disseruerim, paulatimque illis Seuerum adiungo, cui interim Romanae linguae partes dedi. nam et Perseus, quamuis et ipse optime possit, tamen hodie uobis atticissabit.

hic ego tu merces carthaginiensis ubique gens dependo pro disciplina qui in pueritia sum apud tu adipiscor ubique enim ego uester ciuitas alumnus fero ubique tu omnimodus laus celebro uester disciplina studiosus percolo uester ops gloriosus praedico uester etiam deus religiosus veneror nunc quoque igitur principium ego apud uester auris auspico ab aesculapius deus capio qui arx noster karthago indubitabilis numen propitius tego is deus hymnus graecum et latinum carmen nos ecce iam cano ille ab ego dedico sum enim non ignosco ille sacricola neque recens cultor neque ingratus antistes atque iam et prorsus et verto facundia ueneror sum ita ut etiam nunc hymnus is uter lingua cano qui dialogus similis graecus et latinus praetexo in quo sermocino sabidius severus et iulius perseus uir et inter sui mutuus et tu et utilitas publicus mereo amicus doctrina et eloquentia et benevolens par incertus modestia quiesco an industria promptus an honor clarus qui cum sum summus concordia tamen hic solus aemulatio et in hic unus certamen sum uter is magis karthago diligo atque summus medullitus uis contendo ambo uinco neuter is ego sermo reor et tu auditus gratus ego compono congruo et dedico religiosus in principium liber facio quidam ex hic qui ego athenae condisco percontaris ab perseus graecum qui ego pridie in templum aesculapius disseruerim paulatim ille severus adjungo qui interim romanus lingua pars do nam et perseus quamuis et ipse optume possum tamen hodie tu atticisso


priusquam uobis occipiam, principes Africae uiri, gratias agere ob statuam, quam mihi praesenti honeste postulastis et absenti benigne decreuistis, prius uolo causam uobis allegare, cur aliquam multos dies a conspectu auditorii afuerim contulerimque me ad Persianas aquas, gratissima prorsus et sanis natabula et aegris medicabula—quippe ita institui omne uitae meae tempus uobis probare, quibus me in perpetuum firmiter dedicaui: nihil tantum, nihil tantulum faciam, quin eius uos et gnaros et iudices habeam— quid igitur de repentino ab hoc splendidissimo conspectu uestro distulerim. exemplum eius rei paulo secus simillimum memorabo, quam inprouisa pericula hominibus subito oboriantur, de Philemone comico. de ingenio eius qui satis nostis, de interitu paucis cognoscite. an etiam de ingenio pauca uultis?

priusquam tu occipio princeps africa uir gratia ago ob statua quam ego praesens honestus postulo et absum benignus decerno prior uolo causa tu allegaris cur aliqui multus dies ab conspectus auditorium asum confero ego ad persianus aqua gratus prorsus et sanus natabulum et aeger medicabulum quippe ita instituo omnis uita meus tempus tu probaris qui ego in perpetuus firmiter dedico nihil tantus nihil tantulis facio quin is tu et gnarus et iudex habeo quis igitur de repentinus ab hic splendidus conspectus uester differo exemplum is res paulus secus similis memoro quam improvide periculum homo subeo oborior de philemone comicus de ingenium is qui satis nosco de interitus paucus cognosco an etiam de ingenium paucus uolo


patitur enim, quod qui herediolum sterile et agrum scruposum, meras rupinas et senticeta miseri colunt: quoniam nullus in tesquis suis fructus est nec ullam illic aliam frugem uident, sed infelix lolium et steriles dominantur auenae, suis frugibus indigentes aliena furatum eunt et uicinorum flores decerpunt, scilicet ut eos flores carduis suis misceant; ad eundem modum qui suae uirtutis sterilis est

patior enim qui qui herediolum sterilis et ager scruposus merus rupina et senticetum miser colo quoniam nullus in tesquis suus fructus sum neque ullus illic alius frugis uideo sed infelix lolium et sterilis dominor avena suus frugis indigeo alienus furor eo et vicinus floreo decerpo scilicet ut is floreo carduis suus misceo ad idem modus qui suus uirtus sterilis sum


Samos Icario in mari modica insula est—exaduersum Miletos—ad occidentem eius sita nec ab ea multo pelagi dispescitur: utramuis clementer nauigantem dies alter in portu sistit. ager frumento piger, aratro inritus, fecundior oliueto, nec uinitori nec holeris cultori culpatur. ruratio omnis in sarculo et surculo, quorum prouentu magis fructuosa insula est quam frugifera. ceterum et incolis frequens et hospitibus celebrata. oppidum habet, nequaquam pro gloria, sed quod fuisse amplum semiruta moenium multifariam indicant. enimuero fanum Iunonis antiquitus famigeratum; id fanum secundo litore, si recte recordor uiam, uiginti haud amplius stadia oppido abest. ibi donarium deae perquam opulentum: plurima auri et argenti ratio in lancibus, speculis, poculis et cuiuscemodi utensilibus magna etiam uis aeris uario effigiatu, ueterrimo et spectabili opere: uel inde ante aram Bathylli statua a Polycrate tyranno dicata, qua nihil uideor effectius cognouisse; quidam Pythagorae eam falso existimant. adulescens est uisenda pulchritudine, crinibus a fronte parili separatu per malas remulsis, pone autem coma prolixior interlucentem ceruicem scapularum finibus obumbrat, ceruix suci plena, malae uberes, genae teretes, at medio mento lacullatura, eique prorsus citharoedicus status: deam conspiciens, canenti similis, tunicam picturis uariegatam deorsus ad pedes deiectus ipsos, Graecanico cingulo, chlamyde uelat utrumque brachium ad usque articulos palmarum, cetera decoris striis dependent; cithara balteo caelato apta strictim sustinetur; manus eius tenerae, procerulae: laeua distantibus digitis neruos molitur, dextra psallentis gestu pulsabulum citharae admouet, ceu parata percutere, cum uox in cantico interquieuit; quod interim canticum uidetur ore tereti semihiantibus in conatu labellis eliquare. uerum haec quidem statua esto cuiuspiam puberum, qui Polycrati tyranno dilectus Anacreonteum amicitiae gratia cantilat; ceterum multum abest Pythagorae philosophi statuam esse; et natu Samius et pulchritudine adprime insignis et psallendi musicaeque omnis multo doctissimus ac ferme id aeui, quo Polycrates Samum potiebatur, sed haudquaquam philosophus tyranno dilectus est. quippe eo commodum dominari orso profugit ex insula clanculo Pythagoras, patre Mnesarcho nuper amisso, quem comperio inter sellularios artifices gemmis faberrime sculpendis laudem magis quam opem quaesisse. sunt qui Pythagoran aiant eo temporis inter captiuos Cambysae regis, Aegyptum cum adueheretur, doctores habuisse Persarum magos ac praecipue Zoroastren, omnis diuini arcani antistitem, posteaque eum a quodam Syllo Crotoniensium principe reciperatum. uerum enimuero celebrior fama optinet sponte eum petisse Aegyptias disciplinas atque ibi a sacerdotibus caerimoniarum incredundas potentias, numerorum admirandas uices, geometriae sollertissimas formulas didicisse; nec his artibus animi expletum mox Chaldaeos atque inde Bracmanos—hi sapientes uiri sunt, Indiae gens est—eorum ergo Bracmanum gymnosophistas adisse. Chaldaei sideralem scientiam, numinum uagantium statos ambitus, utrorumque uarios effectus in genituris hominum ostendere nec non medendi remedia mortalibus latis pecuniis terra caeloque et mari conquisita, Bracmani autem pleraque philosophiae eius contulerunt, quae mentium documenta, quae corporum exercitamenta, quot partes animi, quot uices uitae, quae diis manibus pro merito suo cuique tormenta uel praemia. quin etiam Pherecydes Syro ex insula oriundus, qui primus uersuum nexu repudiato conscribere ausus est passis uerbis, soluto locutu, libera oratione, eum quoque Pythagoras magistrum coluit et infandi morbi putredine in serpentium scabiem solutum religiose humauit. fertur et penes Anaximandrum Milesium naturabilia commentatus nec non et Cretensem Epimeniden inclitum fatiloquum et piatorem disciplinae gratia sectatus itemque Leodamantem Creophyli discipulum, qui Creophylus memoratur poetae Homeri hospes et aemulator canendi fuisse. tot ille doctoribus eruditus, tot tamque multiiugis calicibus disciplinarum toto orbe haustis, uir praesertim ingenio ingenti ac profecto super captum hominis animi augustior, primus philosophiae nuncupator et conditor, nihil prius discipulos suos docuit quam tacere, primaque apud eum meditatio sapienti futuro linguam omnem coercere uerbaque, quae uolantia poetae appellant, ea uerba detractis pinnis intra murum candentium dentium premere. prorsus, inquam, hoc erat primum sapientiae rudimentum, meditari condiscere, loquitari dediscere. non in totum aeuum tamen uocem desuescebant, nec omnes pari tempore elingues magistrum sectabantur, sed grauioribus uiris breui spatio satis uidebatur taciturnitas modificata, loquaciores enimuero ferme in quinquennium uelut exilio uocis puniebantur. porro noster Plato, nihil ab hac secta uel paululum deuius, pythagorissat in plurimis; aeque et ipse ut in nomen eius a magistris meis adoptarer, utrumque meditationibus academicis didici, et, cum dicto opus est, inpigre dicere, et, cum tacito opus est, libenter tacere. qua moderatione uideor ab omnibus tuis antecessoribus haud minus oportuni silentii laudem quam tempestiuae uocis testimonium consecutus.

samos icarius in mare modicus insula sum exaduersum miletus ad occaedes is sino neque ab is multus pelagus dispesco uter clemens navigo dies alter in portus sisto ager frumentum piger arater irritus fecundus olivetum neque uinitor neque holeris cultor culpo ruratio omnis in sarculum et surculus qui provenio magis fructuosus insula sum quam frugifer ceterum et incolo frequens et hospes celebro oppidum habeo nequaquam pro gloria sed qui sum amplus semirutus moenia multifarius indico enimuero fanum juno antiquus famigeratus is fanum secundus litus si rectus recordor uia uiginti haud amplus stadium oppidum absum ibi donarium dea perquam opulentus multus aurum et argentum ratio in lanx speculis poculum et cuiuscemodi utensilis magnus etiam uolo aer uarius effigio vetus et spectabilis opus uel inde ante ara bathyllus statua ab polycrates tyrannus dico qui nihil uideo efficio cognosco quidam pythagoras is fallo existimo adulescens sum viso pulchritudo crinis ab frons parilis separo per mala remulceo pono autem coma prolixus interluceo cervix scapularis finis obumbro cervix sucus plenus malus uber gena teres at medium mentum lacullatura is prorsus citharoedicus status dea conspicio caneo similis tunica pingo variego deordior ad pes deicio ipse graecanico cingulum chlamys velo uterque bracchium ad usque articulus palmaris ceterus decor stria dependo cithara balteus caelo apto strictim sustineo manus is tener procerulus laeuus disto digitus nervus molio dextera psallentis gestus pulsabulis cithara admoveo ceu paro percutio cum uox in canticum interquiesco qui interim canticum uideo os teres semihiantibus in conatus labellum eliquaris uerus hic quidem statua sum quispiam pubes qui polycrates tyrannus delectus anacreonteus amicitia gratia cantilat ceterum multus absum pythagoras philosophus statua sum et natus samius et pulchritudo apprimus insignis et psallendi musica omnis multus doceo atque ferme is aeuum quo polycrates samos potio sed haudquaquam philosophus tyrannus delectus sum quippe is commodus dominaris ordior profugio ex insula clanculo pythagoras pater mnesarchus nuper amitto qui comperio inter sellularius artifex gemma faberrime sculpo laus magis quam ops quaero sum qui pythagoras aio is tempus inter captiuus cambysae rex aegyptus cum adveho doctor habeo persaris magus atque praecipuus zoroastres omnis diuinus arcanus antistes postea is ab quidam syllus crotonienses princeps recipero uerus enimuero celeber fama obtineo sponte is peto aegyptius disciplina atque ibi ab sacerdos caerimoniaris incredundus potentia numerus admiror uicis geometria sollertissimas formula disco neque hic ars animus expletum mox chaldaei atque inde bracmanos hic sapio uir sum india gens sum is ergo bracmanum gymnosophistae adeo chaldaeus sideral scientia numen vago sto ambitus uter uarius efficio in gigno homo ostendo neque non medeor remedio mortalis fero pecunia terra caelo et mare conquaero bracmani autem plerusque philosophia is confero qui mens documentum qui corpus exercitamentum quot pars animus quot uicis uita qui diuus manus pro mereo suus quisque tormentum uel praemium quin etiam pherecydes syrus ex insula orior qui primus uersuum necto repudio conscribo audeo sum patior uerbum solvo loquor liber oratio is quoque pythagoras magister colo et infer morbus putredo in serpo scabiem soluo religiosus humo fero et penis anaximander milesius naturabilis commento neque non et cretensis epimenides inclutus fatiloquus et piator disciplina gratia sector ito leodamantem creophyli discipulis qui creophylus memoro poeta homerus hospes et aemulator caneo sum tot ille doctor erudio tot tam multijugus calix disciplinaris totus orbis haurio uir praesertim ingenium ingens atque profecto super capio homo animus augustus primus philosophia nuncupator et conditor nihil prior discipulus suus doceo quam taceo primus apud is meditatio sapio sum lingua omnis coerceo verbum qui volo poeta appello is uerbum detraho pinna intra murus candeo dens premo prorsus inquam hic sum primus sapientia rudimentum meditaris condisco loquitaris dedisco non in totus aeuum tamen uox desuesco neque omnis par tempus elinguo magister sector sed gravis uir breuis spatium satis uideo taciturnitas modifico loquax enimuero ferme in quinquennium uelut exsilium uox punior porro noster plato nihil ab hic seco uel paululum devius pythagorisso in multus aequus et ipse ut in nomen is ab magister meus adopto uterque meditatio academicus disco et cum dico opus sum impiger dico et cum taceo opus sum libet taceo qui moderatio uideo ab omnis tuus antecessor haud paruus oportuni silentium laus quam tempestivus uox testimonium consequor


Crates ille Diogenis sectator, qui ut lar familiaris apud homines aetatis suae Athenis cultus est: nulla domus unquam clausa erat nec erat patris familias tam absconditum secretum, quin eo tempestiue Crates interueniret, litium omnium et iurgiorum inter propinquos disceptator atque arbiter; quod Herculem olim poetae memorant monstra illa immania hominum ac ferarum uirtute subegisse orbemque terrae purgasse, similiter aduersum iracundiam et inuidiam atque auaritiam atque libidinem ceteraque animi humani monstra et flagitia philosophus iste Hercules fuit: eas omnes pestes mentibus exegit, familias purgauit, malitiam perdomuit, seminudus et ipse et claua insignis, etiam Thebis oriundus, unde Herculem fuisse memoria extat—igitur, priusquam plane Crates factus, inter proceres Thebanos numeratus est, lectum genus, frequens famulitium, domus amplo ornata uestibulo, ipse bene uestitus, bene praediatus. post ubi intellegit nullum sibi in re familiari praesidium legatum, quo fretus aetatem agat, omnia fluxa infirmaque esse, quidquid sub caelo diuitiarum est, eas omnes ad bene uiuendum nihil quicquam esse .

crates ille diogenes sectator qui ut lar familiaris apud homo aetas suus athenae cultus sum nullus domus umquam claudo sum neque sum pater familia tam abscondo secerno quin is tempestivus crates interuenio lis omnis et jurgium inter propinquus disceptator atque arbiter qui herculis olim poeta memoro monstrum ille immanis homo atque ferus uirtus subigo orbo terra purgo similis adverro iracundia et inuidia atque auaritia atque libido ceter animus humanus monstrum et flagitium philosophus iste herculis sum is omnis pestis mens exigo familia purgo malitia perdomo seminudus et ipse et clavo insignis etiam thebae orior unde herculis sum memoria extat igitur priusquam planus crates facio inter proceres thebani numero sum lectus genus frequens famulitium domus amplus orno uestibulum ipse bene uestio bene praediatus post ubi intellego nullus sui in res familiaris praesidium legatus quo fretus aetas ago omnis fluo infirmo sum quisquis sub caelum diuitiae sum is omnis ad bene uiuo nihil quisquam sum


viderint, quibus mos est oggerere se et otiosis praesidibus, ut inpatientia linguae commendationem ingenii quaerant et adfectata amicitiae uestrae specie glorientur. utrumque enim a me, Scipio Orfite, longe abest. nam et quantulumcunque ingenium meum iam pridem pro captu suo hominibus notius est, quam ut indigeat nouae commendationis, et gratiam tuam tuorumque similium malo quam iacto, magisque sum tantae amicitiae cupitor quam gloriator, quoniam cupere nemo nisi uere potest, potest autem quiuis falso gloriari. ad hoc ita semper ab ineunte aeuo bonas artes sedulo colui, eamque existimationem morum ac studiorum cum in prouincia nostra tum etiam Romae penes amicos tuos quaesisse me tute ipse locupletissimus testis es, ut non minus uobis amicitia mea capessenda sit quam mihi uestra concupiscenda. quippe non prompte ueniam impertire rarenter adeundi adsiduitatem eius requirentis est, summumque argumentum amoris frequentibus delectari, cessantibus obirasci, perseuerantem celebrare, desinentem desiderare, quoniam necesse est gratam praesentiam eiusdem esse, cuius angat absentia. ceterum uox cohibita silentio perpeti non magis usui erit quam nares grauedine oppletae, aures spurcitie obseratae, oculi albugine obducti. quid si manus manicis restringantur, quid si pedes pedicis coartentur, iam rector nostri animus aut sommo soluatur aut uino mergatur aut morbo sepeliatur? profecto ut gladius usu splendescit, situ robiginat, ita uox in uagina silentii condita diutino torpore hebetatur. desuetudo omnibus pigritiam, pigritia ueternum parit. tragoedi adeo ni cottidie proclament, claritudo arteriis obsolescit; igitur identidem boando purgant rauim. ceterum ipsius uocis hominis exercendi cassus labor superuacaneo studio plurifariam superatur, si quidem uoce hominis et tuba rudore toruior et lyra concentu uariatior et tibia questu delectabilior et fistula susurru iucundior et bucina significatu longinquior. mitto dicere multorum animalium immeditatos sonores distinctis proprietatibus admirandos, ut est taurorum grauis mugitus, luporum acutus ululatus, elefantorum tristis barritus, equorum hilaris hinnitus nec non auium instigati clangores nec non leonum indignati fremores ceteraeque id genus uoces animalium truces ac liquidae, quas infesta rabies uel propitia uoluptas ciant. pro quibus homini uox diuinitus data angustior quidem, sed maiorem habet utilitatem mentibus quam auribus delectationem. quo magis celebrari debet frequentius usurpata, et quidem non nisi in auditorio, tanto uiro praesidente, in hac excellenti celebritate multorum eruditorum, multorum benignorum; equidem et si fidibus adprime callerem, non nisi confertos homines consectarer. in solitudine cantilauit Orpheus in siluis, inter delphinas Arion, quippe, si fides fabulis, Orpheus exilio desolatus, Arion nauigio praecipitatus, ille immanium bestiarum delenitor, hic misericordium beluarum oblectator, ambo miserrimi cantores, quia non sponte ad laudem, sed necessario ad salutem nitebantur eos ego impensius admirarer, si hominibus potius quam bestiis placuissent. auibus haec secretaria utiquam magis congruerint, merulis et lusciniis et oloribus. et merulae in remotis tesquis cantilenam pueritiae fringultiunt, lusciniae in solitudine Africana canticum adulescentiae garriunt, olores apud auios fluuios carmen senectae meditantur. enimuero qui pueris et adulescentibus et senibus utile carmen prompturus est, in mediis milibus hominum canat, ita ut hoc meum de uirtutibus Orfiti carmen est, serum quidem fortasse, sed serium, nec minus gratum quam utile Carthaginiensium pueris et iuuenibus et senibus, quos indulgentia sua praecipuus omnium proconsul subleuauit temperatoque desiderio et moderato remedio dedit pueris saturitatem, iuuenibus hilaritatem, senibus securitatem. metuo quidem, Scipio, quoniam laudes tuas attigi, ne me inpraesentiarum refrenet uel tua generosa modestia uel mea ingenua uerecundia. sed nequeo, quin ex plurimis, quae in te meritissimo admiramur, ex his plurimis quin uel paucissima attingam. uos ea mecum, ciues ab eo seruati, recognoscite.

video qui mos sum oggero sui et otiosus praeses ut impatiens lingua commendatio ingenium quaero et adfectatus amicitia uester species glorior uterque enim ab ego scipio orfite longus absum nam et quantulus ingenium meus iam pridem pro capio suus homo nosco sum quam ut indigeo nouus commendatio et gratia tuus tuus similis malus quam jacto magus sum tantus amicitia cupitor quam gloriator quoniam cupio nemo nisi uerus possum possum autem quivis fallo glorior ad hic ita semper ab ineo aevum bonus ars sedulus colo eo existimatio mos atque studium cum in prouincia noster tum etiam roma penis amicus tuus quaero ego tueor ipse locupletissimus testis sum ut non paruus tu amicitia meus capesso sum quam ego uester concupisco quippe non promptus uenia impertio rarenter adeo adsiduitas is requiro sum summus argumentum amor frequens delectaris cesso obirascor persevero celebraris desino desideraris quoniam necesse sum gratus praesentia idem sum qui ango absentia ceterum uox cohibeo silentium perpetior non magis usus sum quam naris grauedo oppleo auris spurcities obsero oculus albugo obduco quis si manus manicae restringo quis si pes pedica coarto iam rector noster animus aut sommo solvo aut uinum mergo aut morbus sepelio profecto ut gladius usus splendescit sino robigino ita uox in uagina silentium condio diutinus torpor hebeto desuetudo omnis pigritia pigritia veternus pario tragoedus adeo ni cottidie proclamo claritudo arteria obsolesco igitur identidem boando purgo rauim ceterum ipse uox homo exerceo casus labor supervacaneus studium plurifariam supero si quidem uox homo et tuba rudor torvus et lyra concentus vario et tibia questus delectabilis et fistula susurru jucundus et bucina significo longinquus mitto dico multus animal immeditatus sonor distinguo proprietas admiror ut sum taurus grauis mugitus lupus acutus ululo elefantor tristis barrio equus hilaris hinnio neque non auis instigo clangor neque non leo indignor fremor ceter is genus uox animal trux atque liquidus qui infestus rabio uel propitio uoluptas ciant pro qui homo uox divinitus do angustus quidem sed magnus habeo utilitas mens quam auris delectatio quo magis celebraris debeo frequens usurpo et quidem non nisi in auditorium tantus uir praesideo in hic excello celebritas multus eruditor multus benignus equidem et si fides apprimus calleo non nisi confercio homo consector in solitudo cantilauit orpheus in silua inter delphinas arion quippe si fides fabula orpheus exsilium desolo arion nauigium praecipito ille immanis bestia delenitor hic misericordium beluaris oblectator ambo miser cantor quia non sponte ad laus sed necessarius ad salus niteo is ego impendo admiror si homo potis quam bestia placeo auis hic secretarium utiquam magis congruerint merulis et luscinia et olor et merula in remoueo tesquis cantilena pueritia fringultio luscinia in solitudo africanus canticum adulescentia garrio olor apud avius fluvius carmen senecta meditor enimuero qui puer et adulescens et senex utilis carmen prompturus sum in medius mille homo cano ita ut hic meus de uirtus orfiti carmen sum serus quidem fortasse sed serius neque paruus gratus quam utilis carthaginiensis puer et juvenis et senex qui indulgeo suus praecipuus omnis proconsul sublevo tempero desiderium et modero remedium do puer saturitas juvenis hilaritas senex securitas metuo quidem scipio quoniam laus tuus attingo ne ego inpraesentiaris refreno uel tuus generosus modestia uel meus ingenuus verecundia sed nequeo quin ex multus qui in tu mereo admiror ex hic multus quin uel paucus attingo tu is ego ciuis ab is seruati recognosco


at non itidem maior meus Socrates, qui cum decorum adulescentem et diutule tacentem conspicatus foret, ut te uideam, inquit, aliquid et loquere. scilicet Socrates tacentem hominem non uidebat; etenim arbitrabatur homines non oculorum, sed mentis acie et animi obtutu considerandos. nec ista re cum Plautino milite congruebat, qui ita ait: pluris est oculatus testis unus quam auriti decem. immo enimuero hunc uersum ille ad examinandos homines conuerterat: pluris est auritus testis unus quam oculati decem. ceterum si magis pollerent oculorum quam animi iudicia, profecto de sapientia foret aquilae concedendum. homines enim neque longule dissita neque proxume adsita possumus cernere, uerum omnes quodam modo caecutimus; ac si ad oculos et optutum istum terrenum redigas et hebetem, profecto uerissime poeta egregius dixit uelut nebulam nobis ob oculos offusam nec cernere nos nisi intra lapidis iactum ualere. aquila enimuero cum se nubium tenus altissime sublimauit euecta alis totum istud spatium, qua pluitur et ninguitur, ultra quod cacumen nec fulmini nec fulguri locus est, in ipso, ut ita dixerim, solo aetheris et fastigio hiemis—cum igitur eo sese aquila extulit, nutu clementi laeuorsum uel dextrorsum tanta mole corporis labitur, uelificatas alas quo libuit aduertens modico caudae gubernaculo, inde cuncta despiciens ibidem pinnarum eminens indefessa remigia ac paulisper cunctabundo uolatu paene eodem loco pendula circumtuetur et quaerit, quorsus potissimum in praedam superne sese ruat fulminis uicem, de caelo inprouisa simul campis pecua simul montibus feras simul homines urbibus uno optutu sub eodem impetu cernens, unde rostro transfodiat, unde unguibus inuncet uel agnum incuriosum uel leporem meticulosum uel quodcunque esui animatum uel laniatui fors obtulit.

at non itidem magnus meus socrates qui cum decorus adulescens et diutulis taceo conspicor sum ut tu uideo inquam aliquis et loquor scilicet socrates taceo homo non video etenim arbitror homo non oculus sed mens acies et animus obtueor considero neque iste res cum plautinus miles congruo qui ita aio multus sum oculo testis unus quam auritus decem immo enimuero hic uersus ille ad examino homo converto multus sum auritus testis unus quam oculo decem ceterum si magis polleo oculus quam animus iudicium profecto de sapientia sum aquila concedo homo enim neque longulis dissero neque proximus assitus possum cerno uerus omnis quidam modo caecutio atque si ad oculus et optus iste terrenus redigo et hebeto profecto verus poeta egregius dico uelut nebula nos ob oculus offundo neque cerno nos nisi intra lapis jacio ualeo aquila enimuero cum sui nubis tenus alo sublimo eveho ala totus iste spatium qui pluo et ninguitur ultra qui cacumen neque fulmen neque fulgur locus sum in ipse ut ita dico solum aether et fastigium hiems cum igitur is sui aquila effero nutus clemens laevorsum uel dextrorsum tantus moles corpus labor velifico ala quo libet adverto modicus cauda gubernaculum inde cunctus despicio ibidem pinnaris emineo indefessus remigium atque paulisper cunctabundus volo paene idem locus pendulus circumtueor et quaero quorsus potis in praeda supernus sui ruo fulmen uicis de caelum improvide simul campus pecua simul mons ferus simul homo urbs unus obtueor sub idem impetus cerno unde rostrum transfodiat unde unguis inunco uel agnos incuriosus uel lepor meticulosus uel quicumque esus animo uel laniatus fors offero


Thales Milesius ex septem illis sapientiae memoratis uiris facile praecipuus—enim geometriae penes Graios primus repertor et naturae rerum certissimus explorator et astrorum peritissimus contemplator—maximas res paruis lineis repperit: temporum ambitus, uentorum flatus, stellarum meatus, tonitruum sonora miracula, siderum obliqua curricula, solis annua reuerticula, itidem lunae uel nascentis incrementa uel senescentis dispendia uel delinquentis obstacula. idem sane iam procliui senectute diuinam rationem de sole commentus est, quam equidem non didici modo, uerum etiam experiundo comprobaui, quoties sol magnitudine sua circulum quem permeat metiatur. id a se recens inuentum Thales memoratur edocuisse Mandrolytum Prienensem, qui noua et inopinata cognitione impendio delectatus optare iussit, quantam uellet mercedem sibi pro tanto documento rependi. satis, inquit, mihi fuerit mercedis, Thales sapiens, si id quod a me didicisti, cum proferre ad quospiam coeperis, non tibi adsciueris, sed eius inuenti me potius quam alium repertorem praedicaris. pulchra merces prorsum ac tali uiro digna et perpetua; nam et in hodiernum ac dein semper Thali ea merces persoluetur ab omnibus nobis, qui eius caelestia studia uere cognouimus.

thal milesius ex septem ille sapientia memoro uir facilis praecipuus enim geometria penis graii primus repertor et natura res certus explorator et astrum pereo contemplator magnus res paruus linea reperio tempus ambitus uentor flo stella meo tonitrus sonorus miraculum sidus obliquus curriculum sol annuus reverticulum itidem luna uel nasco incrementum uel senesco dispendium uel delinquo obstaculum idem sanus iam proclivis senectus diuinus ratio de sol comminiscor sum quam equidem non disco modo uerus etiam experior comprobo quotiens sol magnitudo suus circulis qui permeo metior is ab sui recens inuenio thal memoro edoceo mandrolytum prienensem qui nouus et inopinor cognitio impendium delector optaris iubeo quantus uolo merces sui pro tantus documentum repo satis inquam ego sum merces thal sapio si is qui ab ego disco cum profero ad qui coepio non tu adscio sed is inuenio ego potis quam alius repertor praedicaris pulcher merces prorsus atque talis uir dignus et perpetuus nam et in hodiernus atque deinde semper thal is merces persolvo ab omnis nos qui is caelestis studium uerus cognosco


hic enim plus sibi debet quam dignitati, quanquam nec haec illi sit cum aliis promiscua; nam ex innumeris hominibus pauci senatores, ex senatoribus pauci nobiles genere et ex iis pauci consulares, ex consularibus pauci boni et adhuc ex bonis pauci eruditi. sed ut loquar de solo honore, non licet insignia eius uestitu uel calceatu temere usurpare.

hic enim multus sui debeo quam dignitas quamquam neque hic ille sum cum alius promiscuus nam ex innumerus homo paucus senator ex senator paucus nobilis genus et ex is paucus consularis ex consularis paucus bonus et adhuc ex bonus paucus erudio sed ut loquor de solum honor non licet insigne is vestio uel calceatus temere usurparis


Sol qui candentem feruido curru atque equis flammam citatis feruido ardore explicas: itemque luminis eius Luna discipula nec non quinque ceterae uagantium potestates: Iouis benefica, Veneris uoluptifica, pernix Mercuri, perniciosa Saturni, Martis ignita. sunt et aliae mediae deum potestates, quas licet sentire, non datur cernere, ut Amoris ceterorumque id genus, quorum forma inuisitata, uis cognita. item in terris, utcumque prouidentiae ratio poscebat, alibi montium arduos uertices extulit, alibi camporum supinam planitiem coaequauit, itemque ubique distinxit amnium fluores, pratorum uirores, item dedit uolatus auibus, uolutus serpentibus, cursus feris, gressus hominibus.

sol qui candeo feruido currus atque equus flamma citas feruido ardor explico ito lumen is luna discipula neque non quinque ceterus vago potestas iuppiter beneficus venus voluptificus pernix mercurius perniciosus saturnus mars ignio sum et alius medius deus potestas qui licet sentio non do cerno ut amor ceter is genus qui forma invisitatus uolo cognosco item in terra utcumque providentia ratio posco alibi mons arduus vertex effero alibi campus supinus planitiem coaequo ito ubique distinguo amnis fluor prator viror item do volo auis volvo serpens curro fera gressus homo