Epitaphia heroum qui bello Troico interfuerunt

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


SPARGE mero cineres bene olentis et unguine nardi,

spargo merus cinis bene oleo et unguis nardus


tale mihi nomen cum pater inposuit.


ad manes abiit? — Cerberus inde vetat.-


confugi ad cineres Hectoreos genitor,


nobilitas quid tanta iuvat? quo clarius istis

nobilitas quis tantus juvo quo clarus iste


ante quater plenum consumpsit Anicia lustrum.

ante quater plenus consumo anicia lustrum


nec satis hoc divis: duro circumdata saxo

neque satis hic divus durus circumdo saxum


Pegasus hinc dexter currat tibi, laevus Arion

pegasus hinc dexter curro tu laevus arion


qui, ne Troianae premeret pede litora terrae,


mors etiam saxis nominibusque venit.


possedi, de quo nunc satis est tumulus.


AIACIS tumulo pariter tegor obruta Virtus,

ajacio tumulus pariter tego obruo virtus


victores etiam vincere laus potior.


eheu cur fatis disponere sic placet aevum,


nulla mihi veteris perierunt gaudia vitae,


QUI tumulum Priami quaerit, legat Hectoris ante.

qui tumulus priamus quaero lego hector ante


sede: caput Danai deripuere meum.


OMNIA quae longo vitae cupiuntur in aevo,


quae? caelum et tellus et mare et ora virum.


miremur periisse homines? monumenta fatiscunt


decretumque piis manibus Elysium,


XXIV A.-HECTORI


condatur, natu qui prior, ille prior.


hunc titulum vani solacia sume sepulcri

hic titulis vanus solacium sumo sepulcrum


Et quonam? — Clari flagrat qua stella Leonis,


ille meus, nato quem prius ipse dedi.


incomptas lacerata comas, quod pravus Atrides

incomptas lacero como qui pravus atrides


quicumque hoc nostrum σῆμα κυνὸς legitis.


promptum et veloces erat anticipare quadrigas:

promptus et velox sum anticiparis quadrigae


conduntur pariter, qui periere simul.


parvulus, Argivis set iam de patre timendus,


amborum quoniam iuncta ruina fuit.


omnibus; et careo, si modo non egeo?


captus pellacis Lartiadae insidiis.


DIC, canis, hic cuius tumulus? — Canis.-At canis hic quis? —

dico canis hic qui tumulus canis at canis hic quis


HECTORIS et patriae simul est commune sepulcrum,

hector et patria simul sum communis sepulcrum


fama homines inter, caelum animus repetit,


ENNOMUS hic Chromiusque iacent: quis Mysia regnum

ennomus hic chromiusque iaceo quis mysius regnum


set dolor obstructis quamquam vitalibus haeret


quid mirum, caesa iam genetrice furens.


cuncta elementa duci tanto commune sepulcrum.

cunctus elementum duco tantus communis sepulcrum


et pius Aeneas et Maro conposuit.


CEDE procul myrtumque istam fuge, nescius hospes:

cedo procul myrtum iste fugio nescius hospes


quis mortem accuset? quis non accuset in ista?

quis mors accuso quis non accuso in iste


Impius ante aras quem fraude peremit Orestes,

impius ante ara qui fraus peremo orestes


HECTORIS hic tumulus, cum quo sua Troia sepulta est:

hector hic tumulus cum quo suus troius sepelio sum


TROAS Achilleo coniuncta Polyxena busto

troas achilleus conjungo polyxena bustum


rex ait: Haud egui, cum tu, mendice, carebas


quis pater Alcinous Oceanusque atavus.


ME sibi et uxori et natis commune sepulcrum

ego sui et uxor et obstino communis sepulcrum


nam primus Danaum bello obii Phrygio,


perlege Odyssean omnia nosse volens.


PRODITUS ad poenam sceleratae fraude Lacaenae


funis eat, quartum det tibi Castor equum.


CONDITUR hic genitore bono melior Diomedes,


QUAE regina fui, quae claro nata Dymante,


caulibus et malvis terga superna virent.


quae modo sum: laesi numina Letoidum.


scit pius Aeneas et tu, rex impie, quod me

scio pius aeneas et tu rex impius qui ego


fidite ne regnis et prole et stirpe parentum,

fido ne regnum et proles et stirps parens


REX regum Atrides, fraternae coniugis ultor,


nec leti passus tempora nec senii.


cuius ob exemplum nec mihi poena gravis.


quae Priami coniunx, Hectora quae genui,


EUPHEMUM Ciconum ductorem Troia tellus


quid prodest Helenes raptum punisse dolentem,


septenas solitus victor obire vias,


coniugii vindex, ultor adulterii,


CONSILIIS belloque bonus, quae copula rara est,

consilium bellus bonus qui copulo rarus sum


nupsit, concepit, peperit, iam mater obivit.


nil, inquit, tibi, Croese, tuum; superant mihi cuncta.

nihil inquam tu croese tuus supero ego cunctus


NEC me non dignum titulo Pleuronia credit,

neque ego non dignus titulus pleuronia credo


PHOSPHORE, clamosi spatiosa per aequora circi

phosphore clamosus spatiosus per aequor circos


seu meminisse putes omnia, sive nihil.


non hic ordo fuit: set iustius ille superstes,

non hic ordo sum sed iustus ille supersto


vindicem adulterii cum Clytemestra necet?

vindico adulterium cum clytaemnestra neco


hic iaceo Astyanax, Scaeis deiectus ab altis.

hic jaceo astyanax scaeis deicio ab altus


bis septem natis genetrix laeta atque superba,

bis septem obstino genetrix laetus atque superbus


littera, praenomen sic L: nota sola facit,

littera praenomen sic l nosco solus facio


aetatis meritis anus est, aetate puella.


pars tumulis secreta iacet, pars classe relata est; 1

pars tumulus secerno iaceo pars classis refero sum


perpetuasque rigat fonte pio lacrimas,


tot duxi mater funera, quot genui,


oppetii manibus coniugis ipse meae.


ista fuit Cynici: set putat hanc nimiam.


FLOS Asiae tantaque unus de gente superstes,


additus est iustae nunc canis Erigonae.


Diogenes.-Obiit? — Non obiit, set abit.-


Troia capi sine quo perfida non poterat.

troius capio sine quo perfidus non possum


confixus iaculis et ab ipsa caede sepultus

configo iaculis et ab ipse caedes sepelio


hospes, et adde rosis balsama puniceis.


iamque diu monumenta vacant sitque ista querella

iam diu monumentum vaco sum iste querela


omnia confusis interfere notis,


nudus eram: sic sum. nil habui: hoc habeo,


Euryalo et Sthenelo: nam tertius hoc ego regnum

euryalus et sthenelus nam tertius hic ego regnum


illic et natos Troiamque Asiamque sepultam


nec quisquam, MARIUS SEU MARCIUS ANNE METELLUS

neque quisquam marius seu marcius annus metellus


Hoc tegor in tumulo quarti iam prodigus aevi

hic tego in tumulus quartus iam prodigus aevum


raptatus bigis fratris coniungor honori,


PERA, polenta, tribon, baculus, scyphus, arta supellex

pera polenta tribon baculus scyphus artus supellex


Diogenes, cui pera penus, cui dolia sedes,

diogenes qui pera penus qui dolium sedes


iam dabo purpureum claro de sanguine florem,


set rabie linguae me tamen ulta prius.

sed rabies lingua ego tamen ulciscor prior


nec vexat cineres horti cultura quietos,


ast ego cum lacerum sine nomine funus haberem,


ipse super proprium desiluit clipeum,


quid queror? hoc letum iam tum mea fata canebant,

quis queror hic letum iam tum meus fatum caneo


pro dolor! Iliaci Neptunia moenia muri

pro dolor iliacus neptunius moenia murus


est genus, hoc mortis condicio gravior.


carus et Atridis, carus et Aeacidis:


HIPPOTHOUM Pyleumque tenet gremio infima tellus:

hippothoum pyleumque teneo gremium infimus tellus


condidit hastati Martis ad effigiem,


clarior urbe nova patriae quam sede vetusta.

clarus urbs novo patria quam sedes vetustus


FELIX O Menelae, deum cui debita sedes


hic iaceat, certis noverit indiciis,


perpetuum mihi ver agit inlacrimabilis urna

perpetuus ego ver ago inlacrimabilis urna


Tyndareo dilecte gener, dilecte Tonanti,


UNA quidem, geminis fulget set dissita punctis

unus quidem geminus fulgeo sed dissero pungo


crimen ob uxoris pulsus dotalibus Argis,


Nestor, consilio clarus et eloquio,


pro facinus! tantaene animis caelestibus irae?


viderunt aliquid crudelius Hectore tracto.


Argyripam clarosque viris qui condidit Arpos,


nascendi qui lege datus, placidumque per aevum


NON una Aeaciden tellus habet: ossa teguntur


Ad rem pertinere existimavi, ut vel vanum opusculum materiae congruentis absolverem et libello, qui commemorationem habet eorum, qui vel peregrini Burdigalae vel 1 Burdigalenses peregre docuerunt, Epitaphia subnecterem scilicet titulos sepulcrales 2 heroum, qui bello Troico interfuerunt. Quae antiqua cum aput philologum quendam repperissem, Latino sermone converti, non ut inservirem ordinis persequendi studio 3, set ut cohercerem libere nec aberrarem.

ad res pertineo existimo ut vel vanus opusculis materia congruo absolvo et libellus qui commemoratio habeo is qui vel peregrinus burdigalae vel burdigalenses peregre doceo epitaphium subnecterem scilicet titulus sepulcral heros qui bellum troicus intersum qui antiquus cum aput philologus quidam reperio latinum sermo converto non ut inservirem ordo persequor studium sed ut cohercerem libo neque aberraris


NASTES Amphimachusque, Nomionis inclita proles,

nastes amphimachusque nomio inclutus proles


et gradere Elysios praepes ad alipedes.


audaci ingressus Sigeia litora saltu,


sanguineis fletus lacrimis: pro ferrea fata,

sanguineus fletus lacrima pro ferreus fatum


aeterno pollens aevo aeternaque iuventa,


inlacrimans bustis funeris ipsa mei,


filius et nati vulnere vivo pater,


fortis praegressis ut potereris equis,


quod puer et regis Pyrrhus opima tuli.


ocius ista ruunt, quae sic cumulata locantur:


praemia virtutis simul et pietatis adeptus,

praemium virtus simul et pietas adipiscor


testantem gemitu crimina iudicii.


constituit seras Carus ad exequias,


orbe set in toto redivivum ostendet Homerus 2.

orbis sed in totus redivivus ostendo homerus


hoc violare magis, quam sepelire fuit.


malueram nullo caespite functa tegi.


HIC Priami non est tumulus nec condor in ista

hic priamus non sum tumulus neque condo in iste


EFFIGIEM, rex Croese, tuam, ditissime regum,


telorum seges est sanguine adulta meo.


nec satis est titulum saxo incidisse sepulcri;

neque satis sum titulis saxum incido sepulcrum


non habeo tumulum, nisi quem mihi voce vocantis


et commutavi saecula, non obii.


maior ubi est cultus, magna ruina subest.

magnus ubi sum cultus magnus ruina subsum


inproperanter agens primos a carcere cursus,

inproperanter ago primus ab carcer curro


SARPEDON Lydus, genitus Iove, numine patris

sarpedon lydus gigno iuppiter numen pater


cur, scyphe, te, dixit, gesto supervacuum.


dissiluit saxi fragmine laesus apex.


congressus saevo Troilus Aeacidae,


GUNEA pontus habet, tumulus sine corpore nomen.

gunea pontus habeo tumulus sine corpus nomen


post .M. inrisum est: puto sic M: non tota videtur:

post m irrideo sum puto sic m non totus video


longior et veniat ordine quisque suo,


inveni et nostrum quidquid ubique iacet.


Thracia poena premit, Troia cura tegit?


CONDITUR hoc tumulo Laerta natus Ulixes:

condio hic tumulus laertes nascor ulixes


ductores quondam, pulvis et umbra sumus.


et deformato corpore Deiphobus


hic Hecuba iniectis perii superobruta saxis,

hic hecuba injacio pereo superobruta saxum


insuper et frontem mole onerant statuae,


litore Sigeo, crinem Larisa cremavit.


cedere me instructis compulit insidiis,


HECTORE prostrato nec dis nec viribus aequis

hector prosterno neque deus neque vis aequus


dum parcente manu molle holus excolitur.


tam longum ut nobis, tam breve ut Antilocho?

tam longus ut nos tam brevis ut antilocho


FATALE adscriptum nomen mihi Protesilao;


truncatis convulsa iacent elementa figuris,


ORBE tegor medio, maior virtute paterna,

orbis tego medium magnus virtus paternus


amisi humani corporis effigiem;


sperabam caelum, set tegor hoc tumulo


servate Antilochus Nestore patre obii.


THEBARUM regina fui, Sipyleia cautes


condor in hoc tumulo bis Polydorus ego.


infans Iactavit, pubes et virgo adolevit.


vidit aput manes Diogenes Cynicus.


obiecit sese cuius pro morte peremptus


non bene discordes tumulos miscetis, Achivi:


namque cavis manibus cernens potare bubulcum:


quae 1 communis erat cum Diomede domus,


durat adhuc luctus, matris imago perit .


et patitur luctum, qui prohibere potest.