De consolatione philosophiae

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Habet hoc uoluptas omnis, Stimulis agit fruentes Apiumque par uolantum Vbi grata mella fudit, Fugit et nimis tenaci Ferit icta corda morsu.

habeo hic uoluptas omnis stimulus ago fruor apiumque par uolantum vbi gratus mel fundo fugio et nimis tenax ferio iacio cor morsus


Quod tantos iuuat excitare motus Et propria fatum sollicitare manu? Si mortem petitis, propinquat ipsa Sponte sua uolucres nec remoratur equos. Quos serpens leo tigris ursus aper Dente petunt, idem se tamen ense petunt. An distant quia dissidentque mores, Iniustas acies et fera bella mouent Alternisque uolunt perire telis? Non est iusta satis saeuitiae ratio. Vis aptam meritis uicem referre? Dilige iure bonos et miseresce malis.

qui tantus iuuo excitaris moueo et proprius fatum sollicito manus si mors peto propinquo ipse sponte suus uolucris neque remoror equus qui serpens leo tigris ursus aper dens peto idem sui tamen ensis peto an disto quia dissidentque mos iniustus acies et ferus bellum moveo alternus uolo pereo telum non sum iustus satis saeuitia ratio volo aptus meritum uicis refero diligo ius bonus et miseresco malus


HAEC cum Philosophia dignitate uultus et oris grauitate seruata leniter similiterque cecinisset, tum ego nondum penitus insiti maeroris oblitus intentionem dicere adhuc aliquid parantis abrupi. Et: O, inquam, ueri praeuia luminis quae usque adhuc tua fudit oratio, cum sui speculatione diuina tum tuis rationibus inuicta patuerunt, eaque mihi etsi ob iniuriae dolorem nuper oblita non tamen antehac prorsus ignorata dixisti. Sed ea ipsa est uel maxima nostri causa maeroris, quod, cum rerum bonus rector exsistat, uel esse omnino mala possint uel impunita praetereant; quod solum quanta dignum sit admiratione profecto consideras. At huic aliud maius adiungitur. Nam imperante florenteque nequitia uirtus non solum praemiis caret, uerum etiam sceleratorum pedibus subiecta calcatur et in locum facinorum supplicia luit. Quae fieri in regno scientis omnia, potentis omnia sed bona tantummodo uolentis dei nemo satis potest nec admirari nec conqueri.

hic cum philosophia dignitas uultus et ora grauitas seruata lenis similis cano tum ego nondum penitus inquiro maeror obliuiscor intentio dico adhuc aliquis paro abrupi et o inquam uerus praevius lumen qui usque adhuc tuus fundo oratio cum suus speculatio diuinum tum tuus ratio inuictus pateo is ego etsi ob iniuria dolor nuper obliviscor non tamen antehac prorsus ignoro dico sed is ipse sum uel maximus noster causa maeror qui cum res bonus rector exsisto uel sum omnino malus possum uel impunitus praetereo qui solus quantus dignus sum admiratio profecto considero at hic alius magnus adjungo nam impero florenteque nequitia uirtus non solus praemium careo uerus etiam scelero pes subiectum calceo et in locus facinus supplicium luo qui fio in regnum scio omnis possum omnis sed bonus tantummodo volo deus nemo satis possum neque admiraris neque conqueror


Si quantas rapidis flatibus incitus Pontus uersat barenas Aut quot stelliferis edita noctibus Caelo sidera fulgent Tantas fundat opes nec retrahat manum Pleno copia cornu. Humanum miseras haud ideo genus Cesset flere querellas. Quamuis uota libens excipiat deus Multi prodigus auri Et claris auidos ornet honoribus, Nil iam parta uidentur, Sed quaesita uorans saeua rapacitas Altos 1 pandit hiatus. Quae iam praecipitem frena cupidinem Certo fine retentent, Largis cum potius muneribus fluens Sitis ardescit habendi? Numquam diues agit qui trepidus gemens Sese credit egentem.

si quantus rapidus flatus incitus pontus verso barenas aut quot stelliferis edo nox caelum sidus fulgeo tantus fundo ops neque retraho manus plenus copia cornu humanus miser haud ideo genus cesso fleo querela quamuis uotum libet excipio deus multus prodigus aurum et claris avidus orno honor nihil iam pario uideo sed quaero uorans saeuus rapacitas alo pando hio qui iam praecipito frenum cupido certus finis retentent largior cum potis munus fluo sum ardescit habeo numquam diues ago qui trepidus gemo sui credo egeo


Quid autem de corporis uoluptatibus loquar, quarum appetentia quidem plena est anxietatis, satietas uero poenitentiae? Quantos illae morbos, quam intolerabiles dolores quasi quendam fructum nequitiae fruentium solent referre corporibus! Quarum motus quid habeat iucunditatis, ignoro. Tristes uero esse uoluptatum exitus, quisquis reminisci libidinum suarum uolet, intelleget. Quae si beatos explicare possunt, nihil causae est quin pecudes quoque beatae esse dicantur quarum omnis ad explendam corporalem lacunam festinat intentio. Honestissima quidem coniugis foret liberorumque iucunditas, sed nimis e natura dictum est nescio quem filios inuenisse tortorem; quorum quam sit mordax quaecumque condicio, neque alias expertum te neque nunc anxium necesse est admonere. In quo Euripidis mei sententiam probo, qui carentem liberis infortunio dixit esse felicem.

quis autem de corpus uoluptas loquor qui appetentia quidem plenus sum anxietas satietas uerus poenitentiae quantus ille morbus quam intolerabilis dolor quasi quidam fructus nequitia fruentium soleo refero corpus quaris moueo quis habeo iucunditas ignoro tristis uerus sum uoluptas exitus quisquis reminisco libido suus uolo intellego qui si beatus explicaris possum nihil causa sum quin pecus quoque beatus sum dico qui omnis ad expleo corporal lacuna festino intentio honestus quidem coniunx sum liber jucunditas sed nimis e natura dico sum nescio qui filius invenio tortor qui quam sum mordax quicumque condicio neque alius experior tu neque nunc anxius necesse sum admoneo in quo euripides meus sententia probo qui careo liber infortunium dico sum felix


Et haereant, inquam, precor; illis namque manentibus, utcumque se res habeant, enatabimus. Sed quantum ornamentis nostris decesserit, uides. Et illa. Promouimus, inquit, aliquantum, si te nondum totius tuae sortis piget. Sed delicias tuas ferre non possum qui abesse aliquid tuae beatitudini tam luctuosus atque anxius conqueraris. Quis est enim tam conpositae felicitatis ut non aliqua ex parte cum status sui qualitate rixetur? Anxia enim res est humanorum condicio bonorum et quae uel numquam tota proueniat uel numquam perpetua subsistat. Huic census exuberat, sed est pudori degener sanguis; hunc nobilitas notum facit, sed angustia rei familiaris inclusus esse mallet ignotus. Ille utroque circumfluus uitam caelibem deflet; ille nuptiis felix orbus liberis alieno censum nutrit heredi. Alius prole laetatus filii filiaeue delictis maestus inlacrimat. Idcirco nemo facile cum fortunae suae condicione concordat j inest enim singulis quod inexpertus ignoret, expertus exhorreat. Adde quod felicissimi cuiusque delicatissimus sensus est et nisi ad nutum cuncta suppetant, omnis aduersitatis insolens minimis quibusque prosternite; adeo perexigua sunt quae fortunatissimis beatitudinis summam detrahunt. Quam multos esse coniectas qui sese caelo proximos arbitrentur, si de fortunae tuae reliquiis pars eis minima contingat? Hic ipse locus quem tu exilium uocas, incolentibus patria est; adeo nihil est miserum nisi cum putes contraque beata sors omnis est aequanimitate tolerantis. Quis est ille tam felix qui cum dederit inpatientiae manus, statum suum mutare non optet? Quam multis amaritudinibus humanae felicitatis dulcedo respersa est! Quae si etiam fruenti iucunda esse uideatur, tamen quo minus cum uelit abeat retineri non possit. Liquet igitur quam sit mortalium rerum misera beatitudo quae nec apud aequanimos perpetua perdurat necanxios tota delectat. Quid igitur o mortales extra petitis intra uos positam felicitatem? Error uos inscitiaque confundit. Ostendam breuiter tibi summae cardinem felicitatis. Estne aliquid tibi te ipso pretiosius? Nihil inquies. Igitur si tui compos fueris, possidebis quod nec tu amittere umquam uelis nec fortuna possit auferre. Atque ut agnoscas in his fortuitis rebus beatitudinem constare non possessio collige. Si beatitudo est summum naturae bonum ratione degentis nec est summum bonum quod eripi ullo modo potest, quoniam praecellit id quod nequeat auferri, manifestum est quoniam 1 ad beatitudinem percipiendam fortunae instabilitas adspirare non possit. Ad haec quem caduca ista felicitas uenit uel scit eam uel nescit esse mutabilem. Si nescit, quaenam beata sors esse potest ignorantiae caecitate? Si scit, metuat necesse est, ne amittat quod amitti posse non dubitat; quare continuus timor non sinit esse felicem. An uel si amiserit, neglegendum putat? Sic quoque perexile bonum est quod aequo animo feratur amissum. Et quoniam tu idem es cui persuasum atque insitum permultis demonstrationibus scio mentes hominum nullo modo esse mortales cumque clarum sit fortuitam felicitatem corporis morte finiri, dubitari nequit, si haec afferre beatitudinem potest, quin omne mortalium genus in miseriam mortis fine labatur. Quod si multos scimus beatitudinis fructum non morte solum uerum etiam doloribus suppliciisque quaesisse, quonam modo praesens facere beatos potest quae miseros transacta non efficit?

et haereo inquam precor ille namque maneo utcumque sui res habeo enato sed quantus ornamentum noster decedo uideo et ille promoveo inquam aliquantus si tu nondum totus tuus sors pigeo sed deliquia tuus fero non possum qui absum aliquis tuus beatitudo tam luctuosus atque anxius conqueraris quis sum enim tam conpono felicitas ut non aliqui ex pars cum status suus qualitas rixo anxius enim res sum humani condicio bonus et qui uel numquam totus provenio uel numquam perpetuus subsisto hic census exubero sed sum pudor degener sanguis hic nobilitas notus facio sed angustio res familiaris includo sum malo ignosco ille uterque circumfluus uita caelibem defleo ille nuptiae felix orbus liber alienus census nutrio heres alius proles laeto filius filia delinquo maestus inlacrimo idcirco nemo facilis cum fortuna suus condicio concordo j insum enim singuli qui inexpertus ignoro experior exhorreo addo qui felix quisque delicatus sensus sum et nisi ad nutus cunctus suppeto omnis aduersitas insoleo paruus quisque prosterno adeo perexiguus sum qui fortuno beatitudo summa detraho quam multus sum conicio qui sui caelum propior arbitror si de fortuna tuus reliquiae pars is minimus contingo hic ipse locus qui tu exsilium uoco incolo patria sum adeo nihil sum miser nisi cum puto contra beatus sors omnis sum aequanimitas tolero quis sum ille tam felix qui cum do impatientia manus status suus muto non opto quam multus amaritudo humanus felicitas dulcedo respergo sum qui si etiam fruor iucundus sum uideo tamen quo paruus cum uolo abeo retineo non possum liquo igitur quam sum mortalis res misero beatitudo qui neque apud aequanimos perpetuus perduro necanxios totus delecto quis igitur o mortalis extra peto intra tu pono felicitas error tu inscitiaque confundo ostendo breuis tu summa cardo felicitas edo aliquis tu tu ipse pretiosus nihil inquam igitur si tuus compos sum possideo qui neque tu amitto umquam uelum neque fortuna possum aufero atque ut agnosco in hic fortuitus res beatitudo constaris non possessio colligo si beatitudo sum superus natura bonus ratio degentis neque sum superus bonus qui eripio ullus modo possum quoniam praecello is qui nequeo aufero manifestus sum quoniam ad beatitudo percipio fortuna instabilitas adspiraris non possum ad hic qui caducus iste felicitas uenio uel scio is uel nescio sum mutabilis si nescio quisnam beatus sors sum possum ignorantia caecitas si scio metuo necesse sum ne amitto qui amitto possum non dubito quare continuus timor non sino sum felix an uel si amitto neglego puto sic quoque perexilis bonus sum qui aequus animus fero amitto et quoniam tu idem sum qui persuadeo atque inquiro permultus demonstratio scio mens homo nullus modo sum mortalis cum clarus sum fortuitus felicitas corpus mors finio dubitaris nequeo si hic affero beatitudo possum quin omnis mortalis genus in miseria mors finis labor qui si multus scio beatitudo fructus non mors solus uerus etiam dolor supplicium quaero quonam modo praesens facio beatus possum qui miser transigo non efficio


An uero regna regumque familiaritas efficere potentem ualet? Quidni, quando eorum felicitas perpetuo perdurat? Atqui plena est exemplorum uetustas, plena etiam praesens aetas, qui reges felicitatem calamitate mutaueruit. O praeclara potentia quae ne ad conseruationem quidem sui satis efficax inuenitur! Quod si haec regnorum potestas beatitudinis auctor est, nonne si qua parte defuerit, felicitatem minuat, miseriam inportet? Sed quamuis late humana tendantur imperia, plures necesse est gentes relinqui quibus regum quisque non imperet. Qua uero parte beatos faciens desinit potestas, hac inpotentia subintrat quae miseros facit; hoc igitur modo maiorem regibus inesse necesse est miseriae portionem. Expertus sortis suae periculorum tyrannus regni metus pendentis supra uerticem gladii terrore simulauit. Quae est igitur haec potestas quae sollicitudinum morsus expellere, quae formidinum aculeos uitare nequit? Atqui uellent ipsi uixisse securi, sed nequeunt; dehinc de potestate gloriantur. An tu potentem censes quem uideas uelle quod non possit efficere? Potentem censes qui satellite latus ambit, qui quos terret ipse plus metuit, qui ut potens esse uideatur, in seruientium manu situm est? Nam quid ego de regum familiaribus disseram, cum regna ipsa tantae inbecillitatis plena demonstrem? Quos quidem regia potestas saepe incolumis saepe autem lapsa prosternit. Nero Senecam familiarem praeceptoremque suum ad eligendae mortis coegit arbitrium. Papinianum diu inter aulicos potentem militum gladiis Antoninus obiecit. Atqui uterque potentiae suae renuntiare uoluerunt, quorum Seneca opes etiam suas tradere Neroni seque in otium conferre conatus est; sed dum ruituros moles ipsa trahit, neuter quod uoluit effecit. Quae est igitur ista potentia quam pertimescunt habentes, quam nec cum habere uelis tutus sis et cum deponere cupias uitare non possis. An praesidio sunt amici quos non uirtus sed fortuna conciliat? Sed quem felicitas amicum iecit, intortunium faciet inimicum. Quae uero pestis efficacior ad nocendum quam familiaris inimicus.

an uerus regnum rex familiaritas efficio potens ualeo quis quando is felicitas perpetuus perduro atqui plenus sum exemplum uetustas plenus etiam praesens aetas qui rex felicitas calamitas mutaueruit o praeclarus potentia qui ne ad conseruatio quidem suus satis efficax invenio qui si hic regnum potestas beatitudo auctor sum nonne si qui pars desum felicitas minuo miseria inporto sed quamuis latus humanus tendo imperium multus necesse sum gens relinquo qui rex quisque non impero qui uerus pars beatus facio desino potestas hic impotens subintrat qui miser facio hic igitur modo magnus rex insum necesse sum miseria portio experior sors suus periculum tyrannus regnum metus pendeo supra vertex gladius terror simulo qui sum igitur hic potestas qui sollicitudo mordeo expello qui formido aculeus uito nequeo atqui uolo ipse vivo securus sed nequeo dehinc de potestas glorior an tu potens censeo qui uideo uolo qui non possum efficio potens censeo qui satelles latus ambeo qui qui terreo ipse multus metuo qui ut possum sum uideo in servio manus sino sum nam quis ego de rex familiaris dissero cum regnum ipse tantus inbecillitas plenus demonstro qui quidem regius potestas saepe incolumis saepe autem labor prosterno nero seneca familiaris praeceptor suus ad eligo mors cogo arbitrium papinianus diu inter aulici potens miles gladius antoninus obiacio atqui uterque potentia suus renuntiaris uolo qui seneco ops etiam suus trado nero sequor in otium confero conor sum sed dum ruituros moles ipse traho neuter qui uolo efficio qui sum igitur iste potentia quam pertimesco habeo quam neque cum habeo uelum tueor sum et cum depono cupio uito non possum an praesidium sum amicus qui non uirtus sed fortuna concilio sed qui felicitas amicus jacio intortunium facio inimicus qui uerus pestis efficax ad noceo quam familiaris inimicus


Quod mundus stabili fide Concordes uariat uices, Quod pugnantia semina Foedus perpetuum tenent, Quod Phoebus roseum diem Curru prouehit aureo, Vt quas duxerit Hesperos Phoebe noctibus imperet, Vt fluctus auidum mare Certo fine coerceat, Ne terris liceat uagis Latos tendere terminos. Hanc rerum seriem ligat Terras ac pelagus regens Et caelo imperitans amor. Hic si frena remiserit, Quidquid nunc amat inuicem Bellum continuo geret Et quam nunc socia fide Pulchris motibus incitant, Certent soluere machinam. Hic sancto populos quoque Iunctos foedere continet, Hic et coniugii sacrum Castis nectit amoribus, Hic fidis etiam sua Dictat iura sodalibus. O felix hominum genus, Si uestros animos amor Quo caelum regitur regat.

qui mundus stabilis fides concordo vario uicis qui pugno semen foedus perpetuus teneo qui phoebus roseus dies currus proveho aureus vt qui duco hesperus phoebus nox impero vt fluctus avidus mare certus finis coerceo ne terra licet vagus fero tendo terminus hic res series ligo terra atque pelagus rego et caelum imperito amor hic si frenum remitto quisquis nunc amo inuicem bellum continuo gero et quam nunc socio fides pulcher motus incito certo soluo machina hic sancio populus quoque jungo foedus contineo hic et conjugium sacer caveo necto amor hic fido etiam suus dicto ius sodal o felix homo genus si uester animus amor quo caelum rego rego


Gloria uero quam fallax saepe, quam turpis est! Vnde non iniuria tragicus exclamat: ὦ δόξα δόξα μυρίοισι δὴ βροτῶν οὐδὲν γεγῶσι βίοτον ὤγκωσας μέγαν. Plures enim magnum saepe nomen falsis uulgi opinionibus abstulerunt; quo quid turpius excogitari potest? Nam qui falso praedicantur, suis ipsi necesse est laudibus erubescant. Quae si etiam meritis conquisita sit, quid tamen sapientis adiecerit conscientiae qui bonum suum non populari rumore, sed conscientiae ueritate metitur? Quod si hoc ipsum propagasse nomen pulchrum uidetur, consequens est ut foedum non extendisse iudicetur. Sed cum, uti paulo ante disserui, plures gentes esse necesse sit ad quas unius fama hominis nequeat peruenire, fit ut quem tu aestimas esse gloriosum, pro maxima parte terrarum uideatur inglorius. Inter haec uero popularem gratiam ne commemoratione quidem dignam puto, quae nec iudicio prouenit nec umquam firma perdurat. Iam uero quam sit inane quam futtile nobilitatis nomen, quis non nideat? Quae si ad claritudinem refertur, aliena est. Videtur namque esse nobilitas quaedam de meritis ueniens laus parentum. Quod si claritudinem praedicatio facit, illi sint clari necesse est qui praedicantur. Quare splendidum te, si tuam non habes, aliena claritudo non efficit. Quod si quid est in nobilitate bonum, id esse arbitror solum, ut inposita nobilibus necessitudo uideatur ne a maiorum uirtute degeneret.

gloria uerus quam fallax saepe quam turpis sum vnde non iniuria tragicus exclamo multus enim magnus saepe nomen falsum uulgus opinio aufero quo quis turpis excogitaris possum nam qui fallo praedico suus ipse necesse sum laus erubesco qui si etiam meritum conquaero sum quis tamen sapio adicio conscientia qui bonus suus non populor rumor sed conscientia ueritas metior qui si hic ipse propago nomen pulcher uideo consequor sum ut foedus non extendo judico sed cum uti paulus ante disservio multus gens sum necesse sum ad qui unus fama homo nequeo pervenio fio ut qui tu aestimo sum gloriosus pro maximus pars terra uideo inglorius inter hic uerus popularis gratia ne commemoratio quidem dignus puto qui neque iudicium provenio neque umquam firmo perduro iam uerus quam sum inanis quam futtilis nobilitas nomen quis non nideat qui si ad claritudo refero alienus sum video namque sum nobilitas quidam de meritum venio laus parens qui si claritudo praedicatio facio ille sum clarus necesse sum qui praedico quaris splendidus tu si tuus non habeo alienus claritudo non efficio qui si quis sum in nobilitas bonus is sum arbitror solus ut inpono nobilis necessitudo uideo ne ab magnus uirtus degeneret


Quisquis uolet perennem Cautus ponere sedem Stabilisque nec sonori Sterni flatibus Euri Et fluctibus minantem Curat spernere pontum, Montis cacumen alti, Bibulas uitet harenas. Illud proteruus Auster Totis uiribus urget, Hae pendulum solutae Pondus ferre recusant. Fugiens periculosam Sortem sedis amoenae Humili domum memento Certus figere saxo. Quamuis tonet ruinis Miscens aequora uentus, Tu conditus quieti Felix robore ualli Duces serenus aeuum Ridens aetheris iras.

quisquis uolo perenno caveo pono sedes stabilio neque sonorus sterno flatus eurus et fluctus mino curo sperno pontus mons cacumen alo bibulus vito harena ille protervus auster totus uis urgeo hic pendulis solvo pondus fero recuso fugio periculosus sors sedes amoenus humilis domus memento certus figo saxum quamuis tono ruina misceo aequor uentus tu condio quiesco felix robur valles dux serenus aeuum rideo aether ira


Quos uides sedere celsos solii culmine reges Purpura claros nitente saeptos tristibus armis Ore toruo comminantes rabie cordis anhelos, Detrahat si quis superbis uani tegmina cultus, Iam uidebit intus artas dominos ferre catenas. Hinc enim libido uersat auidis corda uenenis. Hinc flagellat ira mentem fluctus turbida tollens Maeror aut captos fatigat aut spes lubrica torquet Ergo cum caput tot unum cernas ferre tyrannos, Non facit quod optat ipse dominis pressus iniquis.

qui uideo sedeo celsus solium culmen rex purpura clarus niteo saepio tristis arma os torvus commino rabies chordus anhelus detraho si quis superbus vanus tegimen cultus iam uideo intus artus dominus fero cateno hinc enim libido verso auidus cor uenenum hinc flagello ira mens fluctus turbidus tollo maeror aut capio fatigo aut spes lubricus torqueo ergo cum caput tot unus cerno fero tyrannus non facio qui opto ipse dominus premo iniquus


Quondam porticus attulit Obscuros nimium senes Qui sensus et imagines E corporibus extimis Credant mentibus imprimi, Vt quondam celeri stilo Mos est aequore paginae. Quae nullas habeat notas, Pressas figere litteras. Sed mens si propriis ingens Nihil motibus explicat, Sed tantum patiens iacet Notis subdita corporum Cassasque in speculi uicem Rerum reddit imagines, Vnde haec sic animis uiget Cernens omnia notio? Quae uis singula perspicit Aut quae cognita diuidit? Quae diuisa recolligit Alternumque legens iter Nunc summis caput inserit, Nunc decedit in infima, Tum sese referens sibi Veris falsa redarguit? Haec est efficiens magis Longe causa potentior Quam quae materiae modo Impressas patitur notas. Praecedit tamen excitans Ac uires animi mouens Viuo in corpore passio. Cum uel lux oculos ferit Vel uox auribus instrepit, Tum mentis uigor excitus Quas intus species tenet Ad motus similes uocaus Notis applicat ex teris Introrsumque reconditis Formis miscet imagines.

quondam porticus affero obscurus nimium senex qui sensus et imago e corpus extimis credo mens imprimo vt quondam celer stilus mos sum aequor pagina qui nullus habeo nosco premo figo littera sed mens si proprius ingens nihil motus explico sed tantus patior iaceo notus subdo corpus cassasque in speculis uicis res reddo imago vnde hic sic animus vigeo cerno omnis notio qui uolo singulus perspicio aut qui cognosco diuido qui diuido recolligo alternus lego iter nunc summus caput insero nunc decedo in infimus tum sui refero sui verus fallo redarguo hic sum efficio magis longus causa possum quam qui materia modo imprimo patior nosco praecedo tamen excito atque uis animus moveo viuo in corpus passio cos uel lux oculus ferio vel uox auris instrepit tum mens vigor excio qui intus species teneo ad moueo similis uocaus notus applico ex tero introrsumque recondo forma misceo imago


In quo illud est animaduertendum magis. Nam si eo abiectior est quo magis a pluribus quisque contemnitur, cum reuerendos facere nequeat quos pluribus ostentat, despectiores potius improbos dignitas facit. Verum non impune; reddunt namque improbi parem dignitatibus uicem quas sua contagione commaculant. Atque ut agnoscas ueram illam reuerentiam per has umbratiles dignitates non posse confingere, si qui multiplici consulatu functus in barbaras nationes forte deuenerit, uenerandumne barbaris honor faciet? Atqui si hoc naturale munus dignitatibus foret, ab officio suo quoquo gentium nullo modo cessarent, sicut ignis ubique terrarum numquam tamen calere desistit, sed quoniam id eis non propria uis sed hominum fallax adnectit opinio, uanescunt ilico, cum ad eos uenerint qui dignitates -eas esse non aestimant.

in quo ille sum animaduertendum magis nam si is abicio sum quo magis ab multus quisque contemno cum reuerendos facio nequeo qui multus ostento despectiores potis improbus dignitas facio verus non impunis reddo namque improbus par dignitas uicis qui suus contagio commaculant atque ut agnosco uerus ille reverentia per hic umbratilis dignitas non possum confingo si qui multiplex consulatus fungor in barbara natio fors devenio uenerandumne barbaris honor facio atqui si hic natural munus dignitas sum ab officium suus quisquis gens nullus modo cesso sicut ignis ubique terra numquam tamen caleo desisto sed quoniam is is non proprius uolo sed homo fallax adnecto opinio uanescunt ilico cum ad is venio qui dignitas is sum non aestimo


Bella bis quinis operatus annis Vltor Atrides Phrygiae ruinis Fratris amissos thalamos piauit; Ille dum Graiae dare uela classi Optat et uentos redimit cruore, Exuit patrem miserumque tristis Foederat natae iugulum sacerdos, Fleuit amissos Ithacus sodales Quos ferus uasto recubans in antro Mersit inmani Polyphemus aluo; Sed tamen caeco furibundus ore Gaudium maestis lacrimis rependit. Herculem duri celebrant labores. Ille Centauros domuit superbos, Abstulit saeuo spolium leoni Fixit et certis uolucres sagittis. Poma cernenti rapuit draconi Aureo laeuam grauior metallo, Cerberum traxit triplici catena. Victor immitem posuisse fertur Pabulum saeuis dominum quadrigis. Hydra combusto periit ueneno, Fronte turpatus Achelous amnis Ora demersit pudibunda ripis. Strauit Antaeum Libycis harenis, Cacus Euandri satiauit iras Quosque pressurus foret altus orbis Saetiger spumis umeros notauit. Vltimus caelum 1 labor inreflexo Sustulit collo pretiumque rursus Vltimi caelum meruit laboris. Ite nunc fortes ubi celsa magni Ducit exempli uia! Cur inertes Terga nudatis? Superata tellus Sidera donat.

bellum bis quini opero annus vltor atrides phrygia ruina frater amitto thalamus pio ille dum graius do uelum classis opto et uentus redimo cruor exuo pater miser tristis foederat nascor iugulum sacerdos fleo amitto ithacus sodal qui ferus uastus recubo in antrum mergo immanis polyphemus aluus sed tamen caecus furibundus os gaudium maestus lacrima rependo herculis durus celebro labor ille centaurus domo superbus aufero saevus spolium leo figo et certus uolucris sagitta pomum cerno rapio draco aureus laeua gravis metallum cerberus traho triplex catena victor immitis pono fero pabulis saeuus dominus quadrigae hydra comburo pereo uenenum frons turpo achelous amnis ora demergo pudibundus ripa sterno antaeus libycus harena cacus euander satio ira quisque premo sum altus orbis saetiger spuma umerus noto vltimus caelum labor inreflexo tollo collum pretium rursus vltimi caelum mereo labor eo nunc fortis ubi celsus magnus duco exemplum uia cur iners tergum nudo supero tellus sidus dono


Quisquis profunda mente uestigat uerum Cupitque nullis ille deuiis falli, In se reuoluat intimi lucem uisus Longosque in orbem cogat inflectens motus Animumque doceat quidquid extra molitur Suis retrusum possidere thesauris. Dudum quod atra texit erroris nubes Lucebit ipso perspieacius Phoebo. Non omne namque mente depulit lumen Obliuiosam corpus inuehens. molem. Haeret profecto semen introrsum ueri Quod excitatur uentilante doctrina. Nam cur rogati sponte recta censetis, Ni mersus alto uiueret fomes corde? Quod si Platonis Musa personat uerum, Quod quisque discit immemor recordatur.

quisquis profundus mens vestigo uerus cupio nullus ille devius fallo in sui revolvo intimus lux uideo longus in orbis cogo inflecto moueo animus doceo quisquis extra molio sue retrusum possideo thesaurus dudum qui ater tego error nubes luceo ipse perspieacius phoebus non omnis namque mens depello lumen obliuiosam corpus inuehens moles haereo profecto semen introrsum uerus qui excito ventilo doctrina nam cur rogo sponte recta censeo ni mergo altus vivo fomes cor qui si plato musa persono uerus qui quisque disco immemor recordor


Tum ego: Fateor, inquam, nec iniuria dici uideo uitiosos, tametsi humani corporis speciem seruent, in beluas tamen animorum qualitate mutari; sed quorum atrox scelerataque mens bonorum pernicie saeuit, id ipsum eis licere noluissem. Nec licet, inquit, uti conuenienti monstrabitur loco. Sed tamen si id ipsum quod eis licere creditur auferatur, magna ex parte sceleratorum hominum poena releuetur. Etenim quod incredibile cuiquam forte uideatur, infeliciores esse necesse est malos, cum cupita perfecerint, quam si ea quae cupiunt implere non possint. Nam si miserum est uoluisse praua, potuisse miserius est, sine quo uoluntatis miserae langueret effectus. Itaque cum sua singulis miseria sit, triplici infortunio necesse est urgeantur quos uideas scelus uelle, posse, perficere. Accedo, inquam, sed uti hoc infortunio cito careant patrandi sceleris possibilitate deserti uehementer exopto. Carebunt, inquit, ocius quam uel tu forsitan uelis uel illi sese aes timent esse carituros. Neque enim est aliquid in tam breuibus uitae metis ita serum quod exspectare longum immortalis praesertim animus putet: quorum magna spes et excelsa facinorum machina repentino atque insperato saepe fine destruitur, quod quidem illis miseriae modum statuit. Nam si nequitia miseros facit, miserior sit necesse est diuturnior nequam; quos infelicissimos esse iudicarem, si non eorum malitiam saltem mors extrema finiret. .Etenim si de prauitatis infortunio uera conclusimus, infinitam liquet esse miseriam quam esse constat aeternam. Tum ego: Mira quidem, inquam, et concessu difficilis inlatio, sed his eam quae prius concessa sunt nimium conuenire cognosco. Recte, inquit, aestimas. Sed qui conclusioni accedere durum putat, aequum est uel falsum aliquid praecessisse demonstrat uel collocationem propositionum non esse efficacem necessariae conclusionis ostendat; alioquin concessis praecedentibus nihil prorsus est quod de inlatione causetur. Nam hoc quoque quod dicam non minus mirum uideatur, sed ex his quae sumpta sunt aeque est necessarium. Quidnam? inquam. Feliciores, inquit, esse improbos supplicia luentes quam si eos nulla iustitiae poena coerceat. Neque id nunc molior quod cuiuis ueniat in mentem, corrigi ultione prauos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi, sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? Et illa: Bonos, inquit, esse felices, malos uero miseros nonne concessimus? Ita est, inquam. Si igitur, inquit, miseriae cuiuspiam bonum aliquid addatur, nonne felicior est eo cuius pura ac solitaria sine cuiusquam boni ad-mixtione miseria est? Sic, inquam, uidetur. Quid si eidem misero qui cunctis careat bonis, praeter ea quibus miser est malum aliud fuerit adnexum, nonne multo infelicior eo censendus est cuius infortunium boni participatione releuatur? Quidni? inquam. Sed puniri improbos iustum, impunitos uero elabi iniquum esse manifestum est. Quis id neget? Sed ne illud quidem, ait, quisquam negabit bonum esse omne quod iustum est contraque quod iniustum est malum. Liquere, respondi. 1 Habent igitur improbi, cum puniuntur, quidem boni aliquid adnexum poenam ipsam scilicet quae ratione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius mali ipsa impunitas quam iniquitatis merito malum esse confessus es. Negare non possum. Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Tum ego: Ista quidem consequentia sunt eis quae paulo ante conclusa sunt. Sed quaeso, inquam, te, nullane animarum supplicia post defunctum morte corpus relinquis? Et magna quidem, inquit, quorum alia poenali acerbitate, alia uero purgatoria clementia exerceri puto. Sed nunc de his disserere consilium non est, Id uero hactenus egimus, ut quae indignissima tibi uidebatur malorum potestas eam nullam esse cognosceres quosque impunitos querebare, uideres numquam improbitatis suae carere suppliciis, licentiam quam cito finiri precabaris nec longam esse disceres intelicioremque fore, si diuturnior, infelicissimam uero, si esset aeterna; post haec miseriores esse improbos iniusta impunitate dimissos quam iusta ultione punitos. Cui sententiae consequens est ut tum demum grauioribus suppliciis urgeantur, cum impuniti esse creduntur.

tum ego fateor inquam neque iniuria dico uideo vitiosus tametsi humanus corpus species servo in belua tamen animus qualitas muto sed qui atrox scelero mens bonus pernicies saeuio is ipse is licet nolo neque licet inquam uti convenio monstro locus sed tamen si is ipse qui is licet credo aufero magnus ex pars scelero homo poena relevo etenim qui incredibilis quisquam fors uideo infelix sum necesse sum malus cum cupio perfecerint quam si is qui cupio impleo non possum nam si miser sum uolo prauus possum miser sum sine quo uoluntas miser langueo efficio itaque cum suus singuli miseria sum triplex infortunium necesse sum urgeo qui uideo scelus uolo possum perficio accedo inquam sed uti hic infortunium cito careo patro scelus possibilitas desero uehementer exopto careo inquam ocior quam uel tu forsitan uelum uel ille sui aes timeo sum careo neque enim sum aliquis in tam brevis uita metior ita serus qui exspectaris longus immortal praesertim animus puto qui magnus spes et excello facinus machina repentinus atque insperatus saepe finis destruitur qui quidem ille miseria modus statuo nam si nequitia miser facio miser sum necesse sum diuturnus nequam qui infelix sum iudico si non is malitia saltem mors exter finio etenim si de prauitas infortunium uerus conclusimus infinitus liquo sum miseria quam sum consto aeternus tum ego mirus quidem inquam et concedo difficilis inlatio sed hic is qui prior concedo sum nimium conuenio cognosco rectus inquam aestimo sed qui conclusio accedo durus puto aequus sum uel falsus aliquis praecedo demonstro uel collocatio propositio non sum efficax necessaria conclusio ostendo alioqui concedo praecedo nihil prorsus sum qui de inlatio causor nam hic quoque qui dico non paruus mirus uideo sed ex hic qui sumo sum aequus sum necessarius quisnam inquam felix inquam sum improbus supplicium luentes quam si is nullus justitia poena coerceo neque is nunc molio qui quivis uenio in mens corrigo ultio pravus mos et ad recingo supplicium terror deduco ceterus quoque exemplum sum culpo fugio sed alius quidam modo infelix sum improbus arbitror impunis tametsi nullus ratio correctio nullus respicio habeo exemplum et quis sum inquam praeter hic alius modus et ille bonus inquam sum felix malus uerus miser nonne concedo ita sum inquam si igitur inquam miseria quispiam bonus aliquis addo nonne felix sum is qui purus atque solitarius sine quisquam bonus ad mixtio miseria sum sic inquam uideo quis si idem mitto qui cunctus careo bonus praeter is qui miser sum malus alius sum adnecto nonne multus infelix is censendus sum qui infortunium bonus participatio relevo quis inquam sed punior improbus iustus impunis uerus elabor iniquus sum manifestus sum quis is nego sed ne ille quidem aio quisquam nego bonus sum omnis qui iustus sum contra qui iniustus sum malus linquo respondeo habeo igitur improbus cum punior quidem bonus aliquis adnecto poena ipse scilicet qui ratio justitia bonus sum idem cum supplicium careo insum is aliquis ultra malus ipse impunis quam iniquitas mereo malus sum confiteor sum negaris non possum multus igitur infelix improbus sum iniustus impunitas dono quam iustus ultio punior tum ego iste quidem consequor sum is qui paulus ante concludo sum sed quaeso inquam tu nullus anima supplicium post defungor mors corpus relinquo et magnus quidem inquam qui alius poenal acerbitas alius uerus purgatorius clemens exerceo puto sed nunc de hic dissero consilium non sum is uerus hactenus ago ut qui indignus tu uideo malus potestas is nullus sum cognosco quisque impunis querebaris video numquam improbitas suus careo supplicium licentia quam cito finio precabaris neque longus sum disco intelicioremque sum si diuturnus infelix uerus si sum aeternus post hic miser sum improbus iniustus impunitas dimitto quam iustus ultio punior qui sententia consequor sum ut tum demum gravis supplicium urgeo cum impuniti sum credo


Cum polo Phoebus roseis quadrigis Lucem spargere coeperit, Pallet albentes hebetata uultus Flammis stella prementibus. Cum nemus flatu Zephyri tepentis Vernis inrubuit rosis, Spiret insanum nebulosus Auster Iam spinis abeat decus. Saepe tranquillo radiat sereno Immotis mare fluctibus, Saepe feruentes Aquilo procella? Verso concitat aequore. Rara si constat sua forma mundo, Si tantas uariat uices, Crede fortunis hominum caducis, Bonis crede fugacibus. Constat aeterna positumque lege est Vt constet genitum nihil.

cos polus phoebus roseus quadrigae lux spargo coepio palleo albeo hebeto uultus flamma stella premo cos nemus flo zephyrus tepeo vernus inrubesco rodo spiro insanus nebulosus auster iam spina abeo decus saepe tranquillus radio serenus immotus mare fluctus saepe ferveo aquilus procella verso concito aequor rarus si consto suus forma mundus si tantus vario uicis credo fortuna homo caducus bonus credo fugax consto aeternus pono lex sum vt consto gigno nihil


Quamuis se Tyrio superbus ostro Comeret et niueis lapillis, Inuisus tamen omnibus uigebat Luxuriae Nero saeuientis. Sed quondam dabat improbus uerendis Patribus indecores curules. Quis illos igitur putet beatos Quos miseri tribuunt honores?

quamuis sui tyrius superbus ostrum comeret et niveus lapillus inuisus tamen omnis vigeo luxuria nero saevio sed quondam do improbus uerendis pater indecoro curulis quis ille igitur puto beatus qui miser tribuo honor


Anmiaduerto, inquam, idque, uti tu dicis, ita esse consentio. Sed in hac haerentium sibi serie causarum, estne ulla nostri arbitrii libertas an ipsos quoque humanorum motus animorum fatalis catena constringit? Est, inquit, neque enim fuerit ulla rationalis natura quin eidem libertas adsit arbitrii. Nam quod ratione uti naturaliter potest id habet iudicium quo quidque discernat; per se igitur fugienda optandaue dinoscit. Quod uero quis optandum esse iudicat petit; refugit uero quod aestimat esse fugiendum. Quare quibus in ipsis inest ratio, inest etiam uolendi nolendique libertas. Sed hanc non in omnibus aequam esse constituo. Nam supernis diuinisque substantiis et perspicax iudicium et incorrupta uoluntas et efficax optatorum praesto est potestas. Humanas uero animas liberiores quidem esse necesse est cum se in mentis diuinae speculatione conseruant, minus uero cum dilabuntur ad corpora, minusque etiam, cum terrenis artubus colligantur. Extrema uero est seruitus, cum uitiis deditae rationis propriae possessione ceciderunt. Nam ubi oculos a summae luce ueritatis ad inferiora et tenebrosa deiecerint, mox inscitiae nube caligant, perniciosis turbantur affectibus quibus accedendo consentiendoque quam inuexere sibi adiuuant seruitutem et sunt quodam modo propria libertate captiuae. Quae tamen ille ab aeterno cuncta prospiciens prouidentiae cernit intuitus et suis quaeque meritis praedestinata disponit.

anmiaduerto inquam is uti tu dico ita sum consentio sed in hic haerentium sui series causaris edo ullus noster arbitrium libertas an ipse quoque humani moueo animus fatal catena constringo sum inquam neque enim sum ullus rational natura quin idem libertas adsum arbitrium nam qui ratio uti naturalis possum is habeo iudicium quo quisque discerno per sui igitur fugio optandaue dignosco qui uerus quis opto sum iudico peto refugio uerus qui aestimo sum fugio quaris qui in ipse insum ratio insum etiam uolendi nolendique libertas sed hic non in omnis aequus sum constituo nam supernus divinus substantia et perspicax iudicium et incorruptus uoluntas et efficax optator praesto sum potestas humanus uerus anima liber quidem sum necesse sum cum sui in mens divina speculatio conservo paruus uerus cum dilabor ad corpus parvus etiam cum terrenus artus colligo exter uerus sum seruitus cum uitium dedo ratio proprius possessio cado nam ubi oculus ab summa lux ueritas ad inferus et tenebrosus deicio mox inscitia nubes caligo perniciosus turbo affectus qui accedo consentiendoque quam inveho sui adjuvo seruitus et sum quidam modo proprius libertas captiva qui tamen ille ab aeternus cunctus prospicio providentia cerno intueor et suus quisque meritum praedestinata dispono


Rupis Achaemeniae scopulis ubi uersa sequentum Pectoribus figit spicula pugna fugax, Tigris et Euphrates uno se fonte resoluunt Et mox abiunctis dissociantur aquis. Si coeant cursumque iterum reuocentur in unum, Confluat alterni quod trahit unda uadi; Conuenient puppes et uulsi flumine trunci Mixtaque fortuitos implicet unda modos, Quos tamen ipsa uagos terrae decliuia casus Gurgitis et lapsi defluus ordo regit. Sic quae permissis fluitare uidetur habenis Fors patitur frenos ipsaque lege meat.

rupes achaemenius scopulus ubi uerto sequor pector figo spiculum pugno fugax tigris et euphrates unus sui fons resolvo et mox abiunctis dissociantur aqua si coeo curro iterum revoco in unus confluo alternus qui traho unda uadum convenio puppis et vello flumen truncus misceo fortuitus implico unda modus qui tamen ipse vagus terra declive casus gurges et labor defluus ordo rego sic qui permitto fluitaris uideo habena fors patior freni ipse lex meo


Omne hominum genus in terris simili surgit ab ortu Vnus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat. Ille dedit Phoebo radios dedit et cornua lunae, Ille homines etiam terris dedit ut sidera caelo, Hic clausit membris animos celsa sede petitos. Mortales igitur cunctos edit nobile germen. Quid genus et proauos strepitis? Si primordia uestra Auctoremque deum spectes, nullus degener exstat, Ni uitiis peiora fouens proprium deserat ortum.

omnis homo genus in terra similis surgo ab ortus vnus enim res pater sum unus cunctus ministro ille do phoebus radius do et cornu luna ille homo etiam terra do ut sidus caelum hic claudo membrum animus celsus sedes peto mortal igitur cunctus edo nobilis germen quis genus et proavus strepitis si primordius uester auctoro deus specto nullus degener exsto ni uitium malus foveo proprius desero orior


Tum ego: Platoni, inquam, uehementer assentior, nam me horum iam secundo commemoras, primum quod memoriam corporea contagione, dehinc cum maeroris mole pressus amisi. Tum illa: Si priora, inquit, concessa respicias, ne illud quidem longius aberit quin recorderis quod te dudum nescire confessus es. Quid? inquam. Quibus, ait illa, gubernaculis mundus regatur. Memini, inquam, me inscitiam meam fuisse confessum, sed quid afferas, licet iam prospiciam, planius tamen ex te audire desidero. Mundum, inquit, hunc deo regi paulo ante minime dubitandum putabas. Ne nunc quidem arbitror, inquam, nec umquam dubitandum putabo quibusque in hoc rationibus accedam breuiter exponam. Mundus hic ex tam diuersis contrariisque partibus in unam formam minime conuenisset, nisi unus esset qui tam diuersa coniungeret. Coniuncta uero naturarum ipsa diuersitas inuicem discors dissociaret atque diuelleret, nisi unus esset qui quod nexuit contineret. Non tam uero certus naturae ordo procederet nec tam dispositos motus locis, temporibus, efficientia, spatiis, qualitatibus explicarent, nisi unus esset qui has mutationum uarietates manens ipse disponeret. Hoc quidquid est quo condita manent atque agitantur, usitato cunctis uocabulo deum nomino. Tum illa: Cum haec, inquit, ita sentias, paruam mihi restare operam puto ut felicitatis compos patriam sospes reuisas. Sed quae proposuimus intueamur. Nonne in beatitudine sufficientiam numerauimus deumque beatitudinem ipsam esse consensimus? Ita quidem. Et ad mundum igitur inquit, regendum nullis extrinsecus adminiculis indigebit; alioquin si quo egeat, plenam sufficientiam non habebit. Id, inquam, ita est necessarium. Per se igitur solum cuncta disponit. Negari, inquam, nequit. Atqui deus ipsum bonum esse monstratus est. Memini, inquam. Per bonum igitur cuncta disponit, si quidem per se regit omnia quem bonum esse consensimus et hic est ueluti quidam clauus atque gubernaculum quo mundana machina stabilis atque incorrupta seruatur. Vehementer assentior, inquam, et id te paulo ante dicturam tenui licet suspicione prospexi. Credo; inquit, iam enim ut arbitror uigilantius ad cernenda uera oculos deducis. Sed quod dicam non minus ad contuendum patet. Quid? inquam. Cum deus, inquit, omnia bonitatis clauo gubernare iure credatur eademque omnia sicuti docui ad bonum naturali intentione festinent, num dubitari potest quin uoluntaria regantur seque ad disponentis nutum ueluti conuenientia contemperataque rectori sponte conuertant? Ita, inquam, necesse est; nec beatum regimen esse uideretur, si quidem detrectantium iugum foret, non obtemperantium salus. Nihil est igitur quod naturam seruans deo contrahe conetur. Nihil, inquam. Quod si conetur, ait, num tandem proficiet quidquam, aduersus eum quem iure beatitudinis potentissimum esse concessimus? Prorsus, inquam, nihil ualeret. Non est igitur aliquid quod summo huic bono uel uelit uel possit obsistere. Non, inquam, arbitror. Est igitur summum, inquit, bonum quod regit cuncta fortiter suauiterque disponit. Tum ego: Quam, inquam, me non modo ea quae conclusa est summa rationum, uerum multo magis haec ipsa quibus uteris uerba delectant, ut tandem aliquando stultitiam magna lacerantem sui pudeat. Accepisti, inquit, in fabulis lacessentes caelum Gigantas; sed illos quoque, uti condignum fuit, benigna fortitudo disposuit. Sed uisne rationes ipsas inuicem collidamus? Forsitan ex huiusmodi conflictatione pulchra quaedam ueritatis scintilla dissiliat. Tuo, inquam, arbitratu. Deum, inquit, esse omnium potentem nemo dubitauerit. Qui quidem, inquam, mente consistat, nullus prorsus ambigat. Qui uero est, inquit, omnium potens, nihil est quod ille non possit. Nihil, inquam. Num igitur deus facere malum potest? Minime, inquam. Malum igitur, inquit, nihil est, cum id facere ille non possit, qui nihil non potest. Ludisne, inquam, me inextricabilem labyrinthum rationibus texens, quae nunc quidem qua egrediaris introeas, nunc uero quo introieris egrediare, an mirabilem quendam diuinae simplicitatis orbem complicas? Etenim paulo ante beatitudine incipiens eam summum bonum esse dicebas quam in summo deo sitam loquebare. Ipsum quoque deum summum esse bonum plenamque beatitudinem disserebas; ex quo neminem beatum fore nisi qui pariter deus esset quasi munusculum dabas. Rursus ipsam boni formam dei ac beatitudinis loquebaris esse substantiam ipsumque unum id ipsum esse bonum docebas quod ab omni rerum natura peteretur. Deum quoque bonitatis gubernaculis uniuersitatem regere disputabas uolentiaque cuncta parere nec ullam mali esse naturam. Atque haec nullis extrinsecus sumptis sed ex altero altero fidem trahente insitis domesticisque probationibus explicabas.

tum ego plato inquam uehementer assentior nam ego hic iam secundus commemoro primus qui memoria corporeus contagio dehinc cum maeror moles premo amitto tum ille si prior inquam concedo respicio ne ille quidem longus absum quin recordor qui tu dudum nescio confiteor sum quis inquam qui aio ille gubernaculis mundus rego memini inquam ego inscitia meus sum confiteor sed quis affero licet iam prospicio planus tamen ex tu audio desidero mundus inquam hic deus rex paulus ante paruus dubito puto ne nunc quidem arbitror inquam neque umquam dubito puto quisque in hic ratio accedo breuis expono mundus hic ex tam diuorto contrarius pars in unus forma paruus convenio nisi unus sum qui tam diuerto conjungo conjungo uerus naturaris ipse diversitas inuicem discors dissociaret atque diuelleret nisi unus sum qui qui necto contineo non tam uerus certus natura ordo procedo neque tam dispono moueo locus tempus efficio spatium qualitas explico nisi unus sum qui hic mutatio uarietas maneo ipse dispono hic quisquis sum quo condio maneo atque agito usitor cunctus vocabulum deus nomino tum ille cos hic inquam ita sentio parvus ego resto opera puto ut felicitas compos patria sospes reviso sed qui propono intueor nonne in beatitudo sufficientia numero deus beatitudo ipse sum consentio ita quidem et ad mundus igitur inquam rego nullus extrinsecus adminiculis indigeo alioqui si quo egeo plenus sufficientia non habeo is inquam ita sum necessarius per sui igitur solus cunctus dispono negaris inquam nequeo atqui deus ipse bonus sum monstro sum memini inquam per bonus igitur cunctus dispono si quidem per sui rego omnis qui bonus sum consentio et hic sum ueluti quidam clavus atque gubernaculis quo mundanus machina stabilis atque incorruptus servo vehemens assentior inquam et is tu paulus ante dico tenuis licet suspicio prospicio credo inquam iam enim ut arbitror uigilantius ad cerno uerus oculus deduco sed qui dico non paruus ad contueor pateo quis inquam cos deus inquam omnis bonitas clauus gubernaris ius credo idem omnis sicut doceo ad bonus natural intentio festino num dubitaris possum quin voluntarius rego sequor ad dispono nutus ueluti convenio contemperataque rector sponte converto ita inquam necesse sum neque beatus regimen sum uideo si quidem detrectantium iugum sum non obtemperantium salus nihil sum igitur qui natura seruo deus contraho conor nihil inquam qui si conor aio num tandem proficio quisquam aduersus is qui ius beatitudo potens sum concedo prorsus inquam nihil ualeo non sum igitur aliquis qui superus hic bonus uel uolo uel possum obsisto non inquam arbitror sum igitur superus inquam bonus qui rego cunctus fortis suauiterque dispono tum ego quam inquam ego non modo is qui concludo sum summus ratio uerus multus magis hic ipse qui uto uerbum delecto ut tandem aliquando stultitia magnus lacero suus pudeo accipio inquam in fabula lacesso caelum gigantas sed ille quoque uti condignus sum benignus fortitudo dispono sed volo ratio ipse inuicem collidamus forsitan ex huiusmodi conflictatio pulcher quidam ueritas scintilla dissiliat tuus inquam arbitratus deus inquam sum omnis potens nemo dubito qui quidem inquam mens consisto nullus prorsus ambago qui uerus sum inquam omnis possum nihil sum qui ille non possum nihil inquam num igitur deus facio malus possum paruus inquam mal igitur inquam nihil sum cum is facio ille non possum qui nihil non possum ludisne inquam ego inextricabilis labyrinthus ratio texens qui nunc quidem qui egrediaris introeas nunc uerus quo introeo egrediaris an mirabilis quidam divina simplicitas orbis complico etenim paulus ante beatitudo incipio is superus bonus sum dico quam in superus deus sino loquebaris ipse quoque deus superus sum bonus plenus beatitudo disserebas ex quo nemo beatus sum nisi qui pariter deus sum quasi munusculis do rursus ipse bonus forma deus atque beatitudo loquebaris sum substantia ipse unus is ipse sum bonus doceo qui ab omnis res natura peto deus quoque bonitas gubernaculis uniuersitas rego disputo uolentiaque cunctus pareo neque ullus malus sum natura atque hic nullus extrinsecus sumo sed ex alter alter fides traho inquiro domesticus probatio explicabas


O stelliferi conditor orbis Qui perpetuo nixus solio Rapido caelum turbine uersas Legemque pati sidera cogis, Vt nunc pleno lucida cornu Totis fratris obuia flammis Condat stellas luna minores, Nunc obscuro pallida cornu Phoebo propior lumina perdat, Et qui primae tempore noctis Agit algentes Hesperos ortus, Solitas iterum mutet habenas Phoebi pallens Lucifer ortu. Tu frondifluae frigore brumae Stringis lucem breuiore mora: Tu, cum feruida uenerit aestas, Agiles nocti diuidis horas. Tua uis uarium temperat annum Vt quas Boreae spiritus aufert Reuehat mites Zephyrus frondes Quaeque Arcturus semina uidit Sirius altas urat segetes. Nihil antiqua lege solutum Linquit propriae stationis opus, Omnia certo fine gubernans Hominum solos respuis actus Merito rector cohibere modo. Nam cur tantas lubrica uersat Fortuna uices? Premit insontes Debita sceleri noxia poena, At peruersi resident celso Mores solio sanctaque calcant Iniusta uice colla nocentes. Latet obscuris condita uirtus Clara tenebris iustusque tulit Crimen iniqui. Nil periuria, nil nocet ipsis Fraus mendaci compta colore. Sed cum libuit uiribus uti, Quos innumeri metuunt populi Summos gaudent subdere reges, O iam miseras respice terras Quisquis rerum foedera nectis. Operis tanti pars non ullis Homines quatimur fortunae salo. Rapidos rector comprime fluctus Et quo caelum regis immensum Firma stabiles foedere terras.

o stelliferi conditor orbis qui perpetuus nitor solium rapidus caelum turbo uerso lego patior sidus cogo vt nunc plenus lucidus cornu totus frater obuius flamma condo stella luna paruus nunc obscurum pallidus cornu phoebus propior lumen perdo et qui primus tempus nox ago algeo hesperus ortus soleo iterum muto habena phoebus palleo lucifer ortus tu frondifluae frigor bruma stringo lux breuis mora tu cum fervidus uenio aestas agilis nox divido hora tuus uolo uarius tempero annus vt qui boreas spiritus aufero reuehat mitis zephyrus frondeo quisque arceo semen uideo sirius alo uro seges nihil antiquus lex soluo linquo proprius statio opus omnis certus finis guberno homo solus respuo ago mereo rector cohibeo modo nam cur tantus lubricus verso fortuna uicis premo insons debitum scelus noxius poena at perverto resideo celsus mos solium sancio calceo iniustus vicus collum noceo lateo obscurus condio uirtus clarus tenebrae justus fero crimen iniquus nihil periurium nihil noceo ipse fraus mendacium como color sed cum libet uis uti qui innumerus metuo populus summus gaudeo subdo rex o iam miser respicio terra quisquis res foedero necto opus tantus pars non ullus homo quatimur fortuna salum rapidus rector comprimo fluctus et quo caelum rex immensus firmum stabilis foedus terra


Adsentior, inquam, cuncta enim firmissimis nexa rationibus constant. Tum illa, Quanti, inquit, aestimabis, si bonum ipsum quid sit agnoueris? Infinita, inquam, si quidem mihi pariter deum quoque qui bonum est continget agnoscere. Atqui hoc uerissima, inquit, ratione patefaciam, maneant modo quae paulo ante conclusa sunt. Manebunt. Nonne, inquit, monstrauimus ea quae appetuntur pluribus idcirco uera perfectaque bona non esse quoniam a se inuicem discreparent cumque alteri abesset alterum, plenum absolutumque bonum afferre non posse? Tum autem uerum bonum fieri cum in unam ueluti formam atque efficientiam colliguntur, ut quae sufficientia est, eadem sit potentia, reuerentia, claritas atque iucunditas, nisi uero unum atque idem omnia sint, nihil habere quo inter expetenda numerentur? Demonstratum, inquam nec dubitari ullo modo potest. Quae igitur cum discrepant minime bona sunt, cum uero unum esse coeperint, bona fiunt; nonne haec ut bona sint, unitatis fieri adeptione contingit? Ita, inquam, uidetur. Sed omne quod bonum est boni participatione bonum esse concedis an minime? Ita est. Oportet igitur idem esse unum atque bonum simili ratione concedas; eadem namque substantia est eorum quorum naturaliter non est diuersus effectus. Negare, inquam, nequeo. Nostine igitur, inquit, omne quod est tam diu manere atque subsistere quam diu sit unum, sed interire atque dissolui pariter atque unum destiterit? Quonam modo? Vt in animalibus, inquit, cum in unum coeunt ac permanent anima corpusque, id animal uocatur; cum uero haec unitas utriusque separatione dissoluitur, interire nec iam esse animal liquet. Ipsum quoque corpus cum in una forma membrorum coniunctione permanet, humana uisitur species; at si distributae segregataeque partes corporis distraxerint unitatem, desinit esse quod fuerat. Eoque modo percurrenti cetera procul dubio patebit subsistere unumquodque, dum unum est, cum uero unum esse desinit, interire. Consideranti, inquam, mihi plura minime aliud uidetur. Estne igitur, inquit, quod in quantum naturaliter agat relicta subsistendi appetentia uenire ad intentum corruptionemque desideret? Si animalia, inquam, considerem quae habent aliquam uolendi nolendique naturam, nihil inuenio quod nullis extra cogentibus abiciant manendi intentionem et ad interitum sponte festinent. Omne namque animal tueri salutem laborat, mortem uero perniciemque deuitat. Sed quid de herbis arboribusque, quid de inanimatis omnino consentiam rebus prorsus dubito. Atqui non est quod de hoc quoque possis ambigere, cum herbas atque arbores intuearis primum sibi conuenientibus innasci locis, ubi quantum earum natura queat cito exarescere atque interire non possint. Nam aliae quidem campis aliae montibus oriuntur, alias ferunt paludes, aliae saxis haerent, aliarum fecundae sunt steriles harenae, quas si in alia quispiam loca transferre conetur, arescant. Sed dat cuique natura quod conuenit et ne, dum manere possunt, intereant, elaborat. Quid quod omnes uelut in terras ore demerso trahunt alimenta radicibus ac per medullas robur corticemque diffundunt? Quid quod mollissimum quidque, sicuti medulla est, interiore semper sede reconditur, extra uero quadam ligni firmitate, ultimus autem cortex aduersum caeli intemperiem quasi mali patiens defensor opponitur? Iam uero quanta est naturae diligentia, ut cuncta semine multiplicat propagentur! Quae omnia non modo ad tempus manendi uerum generatim quoque quasi in perpetuum permanendi ueluti quasdam machinas esse quis nesciat? Ea etiam quae inanimata esse creduntur nonne quod suum est quaeque simili ratione desiderant? Cur enim flammas quidem sursum leuitas uenit, terras uero deorsum pondus deprimit, nisi quod haec singulis loca motionesque conueniunt? Porro autem quod cuique consentaneum est, id unumquodque conseruat, sicuti ea quae sunt inimica corrumpunt. Iam uero quae dura sunt ut lapides, adhaerent tenacissime partibus suis et ne facile dissoluantur resistunt. Quae uero liquentia ut aer atque aqua, facile quidem diuidentibus cedunt, sed cito in ea rursus a quibus sunt abscisa relabuntur, ignis uero omnem refugit sectionem. Neque nunc nos de uoluntariis animae cognoscentis motibus, sed de naturali intentione tractamus, sicuti est quod acceptas escas sine cogitatione transigimus, quod in somno spiritum ducimus nescientes; nam ne in animalibus quidem manendi amor ex animae uoluntatibus, uerum ex naturae principiis uenit. Nam saepe mortem cogentibus causis quam natura re-formidat uoluntas amplectitur, contraque illud quo solo mortalium rerum durat diuturnitas gignendi opus, quod natura semper appetit, interdum coercet uoluntas. Adeo haec sui caritas non ex animali motione sed ex naturali intentione procedit. Dedit enim prouidentia creatis a se rebus hanc uel maximam manendi causam ut quoad possunt naturaliter manere desiderent; quare nihil est quod ullo modo queas dubitare cuncta quae sunt appetere naturaliter constantiam permanendi, deuitare perniciem. Confiteor, inquam, nunc me indubitato cernere quae dudum incerta uidebantur. Quod autem, inquit, subsistere ac permanere petit, id unum esse desiderat; hoc enim sublato ne esse quidem cuiquam permanebit. Verum est, inquam. Omnia igitur, inquit, unum desiderant. Consensi. Sed unum id ipsum monstrauimus esse quod bonum. Ita quidem. Cuncta igitur bonum petunt, quod quidem ita describas licet i ipsum bonum esse quod desideretur ab omnibus. Nihil, inquam, uerius excogitari potest. Nam uel ad nihil unum cuncta referuntur et uno ueluti uertice destituta sine rectore fluitabunt, aut si quid est ad quod uniuersa festinent, id erit omnium summum bonorum. Et illa: Nimium, inquit, o alumne laetor, ipsam enim mediae ueritatis notam mente fixisti. Sed in hoc patuit tibi quod ignorare te paulo ante dicebas. Quid? inquam. Quis esset, inquit, rerum omnium finis. Is est enim profecto, quod desideratur ab omnibus, quod quia bonum esse collegimus, oportet rerum omnium finem bonum esse fateamur.

adsentio inquam cunctus enim firmus necto ratio consto tum ille quantus inquam aestimo si bonus ipse quis sum agnoueris infinitus inquam si quidem ego pariter deus quoque qui bonus sum contingo agnosco atqui hic verus inquam ratio patefaciam maneo modo qui paulus ante concludo sum maneo nonne inquam monstrauimus is qui appeto multus idcirco uerus perficio bonus non sum quoniam ab sui inuicem discreparent cum alter absum alter plenus absolvo bonus affero non possum tum autem uerus bonus fio cum in unus ueluti forma atque efficientia colligo ut qui sufficio sum idem sum potentia reuerentia claritas atque jucunditas nisi uerus unus atque idem omnis sum nihil habeo quo inter expeto numero demonstro inquam neque dubitaris ullus modo possum qui igitur cum discrepo paruus bonus sum cum uerus unus sum coepio bonus fio nonne hic ut bonus sum unitas fio adeptio contingo ita inquam uideo sed omnis qui bonus sum bonus participatio bonus sum concedo an paruus ita sum oportet igitur idem sum unus atque bonus similis ratio concedo idem namque substantia sum is qui naturalis non sum diverto efficio negaris inquam nequeo nostius igitur inquam omnis qui sum tam diu maneo atque subsisto quam diu sum unus sed intereo atque dissoluo pariter atque unus desisto quonam modo vt in animal inquam cum in unus coeo atque permaneo anima corpus is animal uoco cum uerus hic unitas uterque separatio dissolvo intereo neque iam sum animal liquo ipse quoque corpus cum in unus forma membrum coniunctio permaneo humanus viso species at si distribuo segregataeque pars corpus distraho unitas desino sum qui sum eos modo percurrenti ceterus procul dubius pateo subsisto unumquodque dum unus sum cum uerus unus sum desino intereo considero inquam ego multus paruus alius uideo edo igitur inquam qui in quantus naturalis ago relinquo subsistendi appetentia uenio ad intentus corruptionemque desidero si animal inquam considero qui habeo aliqui uolendi nolendique natura nihil inuenio qui nullus extra cogo abicio maneo intentio et ad interitus sponte festino omnis namque animal tueor salus laboro mors uerus pernicies devito sed quis de herba arbor quis de inanimatis omnino consentio res prorsus dubito atqui non sum qui de hic quoque possum ambago cum herba atque arbor intuearis primus sui convenio innascor locus ubi quantus is natura queo cito exaresco atque intereo non possum nam alius quidem campus alius mons orior alius fero palus alius saxum haereo alius fecundus sum sterilis harena qui si in alius quispiam locum transfero conor aresco sed do quisque natura qui conuenio et ne dum maneo possum intereo elaboro quis qui omnis uelut in terra os demergo traho alimentum radix atque per medulla robur cortex diffundo quis qui mollis quisque sicut medulla sum interior semper sedes recondo extra uerus quidam lignum firmitas ulter autem cortex adverro caelum intemperies quasi malus patior defenso oppono iam uerus quantus sum natura diligentia ut cunctus semen multiplico propago qui omnis non modo ad tempus maneo uerus generatim quoque quasi in perpetuus permaneo ueluti quidam machina sum quis nescio is etiam qui inanimata sum credo nonne qui suus sum quisque similis ratio desidero cur enim flamma quidem sursum levitas uenio terra uerus deorsum pondus deprimo nisi qui hic singuli locum motionesque conuenio porro autem qui quisque consentaneus sum is unumquodque conservo sicut is qui sum inimicus corrumpo iam uerus qui durus sum ut lapis adhaereo tenax pars suus et ne facilis dissolvo resisto qui uerus liqueo ut aer atque aqua facilis quidem divido cedo sed cito in is rursus ab qui sum abscido relabor ignis uerus omnis refugio sectio neque nunc nos de voluntarius anima cognosco motus sed de natural intentio tracto sicut sum qui accipio esca sine cogitatio transigo qui in somnus spiritus duco nescio nam ne in animal quidem maneo amor ex anima uoluntas uerus ex natura principia uenio nam saepe mors cogo causa quam natura res formido uoluntas amplector contra ille quo solum mortalis res duro diuturnitas gigno opus qui natura semper appeto interdum coerceo uoluntas adeo hic suus careo non ex animal motio sed ex natural intentio procedo do enim provideo creo ab sui res hic uel maximus maneo causa ut quoad possum naturalis maneo desidero quare nihil sum qui ullus modo queo dubitaris cunctus qui sum appeto naturalis constantia permaneo deuitaris pernicies confiteor inquam nunc ego indubito cerno qui dudum incertus uideo qui autem inquam subsisto atque permaneo peto is unus sum desidero hic enim tollo ne sum quidem quisquam permaneo verus sum inquam omnis igitur inquam unus desidero consentio sed unus is ipse monstrauimus sum qui bonus ita quidem cunctus igitur bonus peto qui quidem ita describo licet eo ipse bonus sum qui desidero ab omnis nihil inquam verus excogitaris possum nam uel ad nihil unus cunctus refero et unus ueluti uertex destituo sine rector fluito aut si quis sum ad qui uniuersus festino is sum omnis superus bonus et ille nimium inquam o alumnus laeto ipse enim medius ueritas nota mens figo sed in hic pateo tu qui ignoro tu paulus ante dico quis inquam quis sum inquam res omnis finis is sum enim profecto qui desidero ab omnis qui quia bonus sum colligo oportet res omnis finis bonus sum fateor


Quid autem de dignitatibus potentiaque disseram quae uos uerae dignitatis ac potestatis inscii caelo exaequatis? Quae si in improbissimum quemque ceciderunt, quae flammis Aetnae eructuantibus, quod diluuium tantas strages dederint? Certe, uti meminisse te arbitror, consulare imperium, quod libertatis principium fuerat, ob superbiam consulum uestri ueteres abolere cupiuerunt, qui ob eandem superbiam prius regium de ciuitate nomen abstulerant. At si quando, quod perrarum est, probis deferantur, quid in eis aliud quam probitas utentium placet? Ita fit ut non uirtutibus ex dignitate sed ex uirtute dignitatibus honor accedat. Quae uero est ista uestra expetibilis ac praeclara potentia? Nonne, o terrena animalia, consideratis quibus qui praesidere uideamini? Nunc si inter mures uideres unum aliquem ius sibi ac potestatem prae ceteris uindicantem, quanto mouereris cachinno! Quid uero, si corpus spectes, inbecillius homine reperire queas quos saepe muscularum quoque uel morsus uel in secreta quaeque reptantium necat introitus? Quo uero quisquam ius aliquod in quempiam nisi in solum corpus et quod infra corpus est, fortunam loquor, possit exserere? Num quidquam libero imperabis animo? Num mentem firma sibi ratione cohaerentem de statu propriae quietis amouebis? Cum liberum quendam uirum suppliciis se tyrannus adacturum Putaret, ut aduersum se factae coniurationis conscios proderet, linguam ille momordit atque abscidit et in os tyranni saeuientis abiecit; ita cruciatus, quos putabat tyrannus materiam crudelitatis, uir sapiens fecit esse uirtutis. Quid autem est quod in alium facere quisquam 1 possit, quod sustinere ab alio ipse non possit? Busiridem accipimus necare hospites solitum ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures Poenorum bello captos in uincla coniecerat, sed mox ipse uictorum catenis manus praebuit. Vllamne igitur eius hominis potentiam putas, qui quod ipse in alio potest, ne id in se alter ualeat efficere non possit? Ad haec si ipsis dignitates ac potestatibus inesset aliquid naturalis ac proprii boni, numquam pessimis prouenirent. Neque enim sibi solent aduersa sociari; natura respuit ut contraria quaeque iungantur. Ita cum pessimos plerumque dignitatibus fungi dubium non sit, illud etiam liquet natura sui bona non esse quae se pessimis haerere patiantur. Quod quidem de cunctis fortunae muneribus dignius existimari potest, quae ad improbissimum quemque uberiora perueniunt. De quibus illud etiam considerandum puto, quod nemo dubitat esse fortem, cui fortitudinem inesse conspexerit, et cuicumque uelocitas adest manifestum est esse uelocem. Sic musica quidem musicos medicina medicos rhetorice rhetores facit. Agit enim cuiusque rei natura quod proprium est nec contrariarum rerum miscetur effectibus et ultro quae sunt auersa depellit. Atqui nec opes inexpletam restinguere auaritiam queunt nec potestas sui compotem fecerit quem uitiosae libidines insolubilibus adstrictum retinent catenis, et collata improbis dignitas non modo non efficit dignos, sed prodit potius et ostentat indignos. Cur ita prouenit? Gaudetis enim res sese aliter habentes falsis compellare nominibus quae facile ipsarum rerum redarguuntur effectu; itaque nec illae diuitiae nec illa potentia nec haec dignitas iure appellari potest. Postremo idem de tota concludere fortuna licet in qua nihil expetendum, nihil natiuae bonitatis inesse manifestum est, quae nec se bonis semper adiungit et bonos quibus fuerit adiuncta non efficit.

quis autem de dignitas potentiaque dissero qui tu uerus dignitas atque potestas inscius caelum exaequo qui si in improbus quisque cado qui flamma aetna eructuantibus qui diluvium tantus strages do certus uti memini tu arbitror consularis imperium qui libertas principium sum ob superbia consul vester ueteres aboleo cupiuerunt qui ob idem superbia prior regius de ciuitas nomen aufero at si quando qui perraris sum probus defero quis in is alius quam probitas uto placeo ita fio ut non uirtus ex dignitas sed ex uirtus dignitas honor accedo qui uerus sum iste uester expetibilis atque praeclarus potentia nonne o terrenus animal considero qui qui praesideo uideamini nunc si inter mus video unus aliquis ius sui atque potestas prae ceterus uindico quantus moveo cachinnus quis uerus si corpus specto imbecillis homo reperio queo qui saepe muscularis quoque uel mordeo uel in secerno quisque repto neco introitus quo uerus quisquam ius aliqui in qui nisi in solus corpus et qui infra corpus sum fortuna loquor possum exsero num quisquam liber impero animus num mens firmo sui ratio cohaereo de status proprius quiesco amouebis cos liber quidam uir supplicium sui tyrannus adigo puto ut adverro sui facio coniuratio conscius prodo lingua ille mordeo atque abscido et in os tyrannus saevio abicio ita cruciatus qui puto tyrannus materia crudelitas uir sapio facio sum uirtus quis autem sum qui in alius facio quisquam possum qui sustineo ab alius ipse non possum busiridem accipio neco hospes soleo ab herculis hospes sum mactas regulus multus poenus bellum capio in uinculum conicio sed mox ipse uictor catena manus praebeo vllamne igitur is homo potentia puto qui qui ipse in alius possum ne is in sui alter ualeo efficio non possum ad hic si ipse dignitas atque potestas insum aliquis natural atque proprius bonus numquam malus provenio neque enim sui soleo adverso sociaris natura respuo ut contrarius quisque jungo ita cum malus plerusque dignitas fungor dubius non sum ille etiam liquo natura suus bonus non sum qui sui malus haereo patior qui quidem de cunctus fortuna munus dignus existimo possum qui ad improbus quisque uber pervenio de qui ille etiam considero puto qui nemo dubito sum fortis qui fortitudo insum conspicio et quicumque velocitas adsum manifestus sum sum uelox sic musica quidem musicus medicina medicus rhetoricus rhetor facio ago enim quisque res natura qui proprius sum neque contrariaris res misceo effectus et ultro qui sum averto depello atqui neque ops inexpletus restinguo auaritia queo neque potestas suus compos facio qui vitiosus libido insolubilis adstringo retineo catena et confero improbus dignitas non modo non efficio dignus sed prodeo potis et ostento indignus cur ita provenio gaudeo enim res sui aliter habeo falsum compellaris nomen qui facilis ipsaris res redarguuntur effectus itaque neque ille diuitiae neque ille potentia neque hic dignitas ius appello possum postremo idem de totus concludo fortuna licet in qui nihil expeto nihil nativus bonitas insum manifestus sum qui neque sui bonus semper adjungo et bonus qui sum adjungo non efficio


Eheu quae miseros tramite deuios Abducit ignorantia! Non aurum in uiridi quaeritis arbore Nec uite gemmas carpitis, Non altis laqueos montibus abditis Vt pisce ditetis dapes Nec uobis capreas si libeat sequi, Tyrrhena captatis uada. Ipsos quin etiam fluctibus abditos Norunt recessus aequoris, Quae gemmis niueis unda feracior Vel quae rubentis purpurae Nec non quae tenero pisce uel asperis Praestent echinis litora. Sed quonam lateat quod cupiunt bonum, Nescire caeci sustinent, Et quod stelliferum trans abiit polum, Tellure demersi petunt. Quid dignum stolidis mentibus inprecer? Opes honores ambiant; Et cum falsa graui mole parauerint, Tum uera cognoscant bona.

eheu qui miser trames deuius abduco ignoro non aurum in uiridis quaero arbor neque vitis gemma carpitis non altus laqueus mons abdo vt piscis ditetis daps neque tu caprea si libet sequor tyrrhenus captas uadum ipse quin etiam fluctus abdo nosco recedo aequor qui gemma niveus unda ferax vel qui rubeo purpura neque non qui tener piscis uel asper praesto echinus litus sed quonam lateo qui cupio bonus nescio caecus sustineo et qui stelliferum trans abeo polus tellus demergo peto quis dignus stolidus mens inpreco opis honor ambiant et cum fallo grauis moles paro tum uerus cognosco bonus


Heu quam praecipiti mersa profundo Mens hebet et propria luce relicta Tendit in externas ire tenebras, Terrenis quotiens flatibus aucta Crescit in inmensum noxia cura. Hic quondam caelo liber aperto Suetus in Aetherios ire meatus Cernebat rosei lumina solis, Visebat gelidae sidera lunae Et quaecumque uagos stella recursus Exercet uarios flexa per orbes, Comprensam numeris uictor habebat. Quin etiam causas unde sonora Flamina sollicitent aequora ponti, Quis uoluat stabilem spiritus orbem Vel cur hesperias sidus in undas Casurum rutilo surgat ab ortu, Quid ueris placidas temperet horas, Vt terram roseis floribus ornet, Quis dedit ut pleno fertilis anno Autumnus grauidis influat uuis Rimari solitus atque latentis Naturae uarias reddere causas. Nunc iacet effeto lumine mentis Et pressus grauibus colla catenis Decliuemque gerens pondere uultum Cogitur, heu, stolidam cernere terram.

heu quam praeceps mergo profundo mens hebeo et proprius lux relinquo tendo in externus eo tenebrae terrenus quotiens flatus augeo cresco in immensus noxius cura hic quondam caelum liber aperio suesco in aetherius eo meo cerno roseus lumen sol visebat gelida sidus luna et quicumque vagus stella recursus exerceo uarius flecto per orbo comprensam numerus uictor habeo quin etiam causa unde sonorus flamen sollicito aequor pontus quis uoluat stabilis spiritus orbis vel cur hesperias sidus in unda cado rutilo surgo ab ortus quis uerus placidus tempero hora vt terra roseus flos orno quis do ut plenus fertilis annus auctumnus gravidus influo uua rimaris soleo atque lateo natura vario reddo causa nunc iaceo effetus lumen mens et premo grauis collum catena decliuemque gero pondus uultus cogo heu stolidus cerno terra


Tum illa: Minime, inquit, ludimus remque omnium maximam dei munere quem dudum deprecabantur exegimus. Ea est enim diuinae forma substantiae ut neque in externa dilabatur nec in se externum aliquid ipsa suscipiat, sed, sicut de ea Parmenides ait: πάντοθεν εὐκύκλου σφαίρης ἐναλίγκιον ὄγκῳ rerum orbem mobilem rotat, dum se immobilem ipsa conseruat. Quod si rationes quoque non extra petitas sed intra rei quam tractabamus ambitum collocatas agitauimus, nihil est quod admirere, cum Pia tone sanciente didiceris cognatos de quibus loquuntur rebus oportere esse sermones.

tum ille paruus inquam ludo res omnis maximus deus munus qui dudum deprecor exigo is sum enim divina forma substantia ut neque in externus dilabor neque in sui externus aliquis ipse suscipio sed sicut de is parmenides aio res orbis mobilis roto dum sui immobilis ipse conservo qui si ratio quoque non extra peto sed intra res quam tractabamus ambitus colloco agito nihil sum qui admiror cum pius tone sanciente disco cognatus de qui loquor res oportet sum sermo


Felix qui potuit boni Fontem uisere lucidum, Felix qui potuit grauis Terrae soluere uincula. Quondam funera coniugis Vates Threicius gemens Postquam flebilibus modis Siluas currere mobiles. Amnes stare coegerat, Iunxitque intrepidum latus Saeuis cerua leonibus, Nec uisum timuit lepus Iam cantu placidum canem, Cum flagrantior intima Feruor pectoris ureret, Nec qui cuncta subegerant Mulcerent dominum modi, Inmites superos querens Infernas adiit domos. Illic blanda sonantibus Chordis carmina temperans Quidquid praecipuis deae Matris fontibus hauserat, Quod luctus dabat impotens, Quod luctum geminans amor, Deflet Taenara commouens Et dulci ueniam prece Vmbrarum dominos rogat. Stupet tergeminus nouo Captus carmine ianitor, Quae sontes agitant metu Ultrices scelerum deae Iam maestae lacrimis madent. Non Ixionium caput Velox praecipitat rota Et longa site perditus Spernit numina Tantalus. Vultur dum satur est modis, Non traxit Tityi iecur. Tandem, 'Vincimur,' arbiter Vmbrarum miserans ait, ' Donamus comitem uiro Emptam carmine coniugem, Sed lex dona coerceat, Ne, dum Tartara liquerit, Fas sit lumina flectere. Quis legem det amantibus? Maior lex amor est sibi. Heu, noctis prope terminos Orpheus Eurydicen suam Vidit, perdidit, occidit. Vos haec fabula respicit Quicumque in superum diem Mentem ducere quaeritis. Nam qui Tartareum in specus Victus lumina flexerit, Quidquid praecipuum trahit Perdit, dum uidet inferos.

felix qui possum bonus fons uiso lucidus felix qui possum grauis terra soluo uinculum quondam funero coniunx vates threicius gemo postquam flebilis modus silua curro mobilis amnis sto cogo jungo intrepidus latus saeuus cerua leo neque uideo timeo lepus iam cantus placidus canis cos flagro intimo fervo pectus uro neque qui cunctus subegerant mulceo dominus modus immitis superus queror infernus adeo domus illic blandus sono chordus carmen tempero quisquis praecipuus dea matrae fons haurio qui luctus do impotens qui luctus gemino amor defleo taenarum commoveo et dulcis uenia prex vmbraris dominus rogo stupeo trigeminus nouus capio carmen janitor qui sons agito metus ultrix scelus dea iam maestus lacrima madeo non ixionium caput velox praecipito rota et longus site perdo sperno numen tantalus vultur dum satur sum modus non traho tityus jecur tandem vincio arbiter vmbraris misero aio donamus comes uir emo carmen coniunx sed lex donum coerceo ne dum tartara linquo fas sum lumen flecto quis lex do amo magnus lex amor sum sui heu nox prope terminus orpheus eurydice suus video perdo occido tu hic fabula respicio quicumque in superi dies mens duco quaero nam qui tartareus in specus vinco lumen flecto quisquis praecipuus traho perdo dum uideo inferi


Quantas rerum flectat habenas Natura potens, quibus inmensum Legibus orbem prouida seruet Stringatque ligans inresoluto Singula nexu, placet arguto Fidibus lentis promere cantu. Quamuis Poeni pulchra leones Vincula gestent manibusque datas Cantent escas metuantque trucem Soliti uerbera, ferre magistrum. Si cruor horrida tinxerit ora, Resides olim redeunt animi Fremituque graui meminere sui; Laxant nodis colla solutis Primusque lacer dente cruento Domitor rabidas imbuit iras. Quae canit altis garrula ramis Ales caueae clauditur antro; Huic licet inlita pocula melle Largasque dapes dulci studio Ludens hominum cura ministret, Si tamen arto saliens texto Nemorum gratas uiderit umbras, Sparsas pedibus proterit escas, Siluas tantum maesta requirit, Siluas dulci uoce susurrat. Validis quondam uiribus acta Pronum flectit uirga cacumen; Hanc si curuans dextra remisit, Recto spectat uertice caelum. Cadit Hesperias Phoebus in undas, Sed secreto tramite rursus Currum solitos uertit ad ortus. Repetunt proprios quaeque recursus Redituque suo singula gaudent Nec manet ulli traditus ordo Nisi quod fini iunxerit ortum Stabilemque sui fecerit orbem.

quantus res flecto habena natura possum qui immensus lex orbis providus seruo stringatque ligo inresoluto singulus necto placeo arguo fides lentus promo cantus quamuis poenus pulcher leo vinculum gesto manus do canto esca metuantque trux soleo verbero fero magister si cruor horridus tingo os resideo olim redeo animus fremo grauis memini suus laxo nodus collum soluo primus lacer dens cruento domito rabidus imbuo ira qui cano altus garrulus ramus ales cavea claudo antrum hic licet inlito poculum mel largasque daps dulcis studium ludo homo cura ministro si tamen artus salio textum nemus gratus video umbra spargo pes protero esca silua tantus maestus requiro silua dulcis uox susurro validus quondam uis ago pronus flecto uirga cacumen hic si curvo dextera remitto recingo specto uertex caelum cado hesperia phoebus in unda sed secretum trames rursus currus soleo uerto ad ortus repeto proprius quisque recursus redeo suus singulus gaudeo neque maneo ullus trado ordo nisus qui finio jungo orior stabilis suus facio orbis


Huc omnes pariter uenite capti Quos fallax ligat improbis catenis Terrenus habitans libido mentes, Haec erit-uobis requies laborum, Hic portus placida manens quiete, Hoc patens unum miseris asylum. Non quidquid Tagus aureis harenis Donat aut Hermus rutilante ripa Aut Indus calido propinquus orbi Candidis miscens uirides lapillos, Inlustrent aciem magisque caecos In suas condunt animos tenebras. Hoc quidquid placet excitatque mentes, Infimis tellus aluit cauernis; Splendor quo legitur uigetque caelum, Vitat obscuras animae ruinas. Hanc quisquis poterit notare lucem, Candidos Phoebi radios negabit.

huc omnis pariter uenio capio qui fallax ligo improbus catena terrenus habito libido mens hic sum tu requies labor hic portus placidus maneo quiesco hic pateo unus miser asylum non quisquis tagus aureus harena dono aut hermus rutilo ripa aut indus calidus propinquus orbus candidus misceo viridis lapillus inlustrent acies magus caecus in suus condo animus tenebrae hic quisquis placeo excito mens infimus tellus alo caverna splendor quo lego vigeo caelum vito obscuro anima ruina hic quisquis possum noto lux candidus phoebus radius nego


Sed medicinae, inquit, tempus est quam querelae Tum uero totis in me intenta luminibus: Tune ille es, ait, qui nostro quondam lacte nutritus nostris educatus alimentis in uirilis animi robur euaseras? Atqui talia contuleramus arma quae nisi prior abiecisses, inuicta te firmitate tuerentur. Agnoscisne me? Quid taces? Pudore an stupore siluisti? Mallem pudore, sed te, ut uideo, stupor oppressit. Cumque me non modo tacitum sed elinguem prorsus mutumque uidisset, admouit pectori meo leniter manum et: Nihil, inquit, pericli est; lethargum patitur communem inlusarum mentium morbum. Sui paulisper oblitus est; recordabitur facile, si quidem nos ante cognouerit. Quod ut possit, paulisper lumina eius mortalium rerum nube caligantia tergamus. Haec dixit oculosque meos fletibus undantes contracta in rugam ueste siceauit.

sed medicina inquam tempus sum quam querela tum uerus totus in ego intendo lumen tu ille sum aio qui noster quondam lac nutrio noster educo alimentum in uirilis animus robur euaseras atqui talis contuleramus arma qui nisi prior abiecisses inuictus tu firmitas tueor agnosco ego quis taceo pudor an stupor siluisti malo pudor sed tu ut uideo stupor opprimo cos ego non modo taceo sed elinguo prorsus mutus uideo admoueo pector meus lenis manus et nihil inquam periculum sum lethargus patior communis inlusaris mens morbus suus paulisper obliuiscor sum recordor facilis si quidem nos ante cognosco qui ut possum paulisper lumen is mortalis res nubes caligo tergamus hic dico oculus meus fletus undo contraho in ruga uestis siceauit


His ille chorus increpitus deiecit humi maestior uultum confessusque rubore uerecundiam limen tristis excessit. At ego cuius acies lacrimis mersa caligaret nec dinoscere possem, quaenam haec esset mulier tam imperiosae auctoritatis, obstipui uisuque in terram defixo quidnam deinceps esset actura, exspectare tacitus coepi. Tum illa propius accedens in extrema lectuli mei parte consedit meumque intuens uultum luctu grauem atque in humum maerore deiectum his uersibus de nostrae mentis perturbatione conquesta est.

hic ille chorus increpo deicio humus maestus uultus confessusque rubor uerecundia limen tristis excedo at ego qui acies lacrima mergo caligaret neque dignosco possum quisnam hic sum mulier tam imperiosae auctoritas obstipesco video in terra defigo quisnam deinceps sum ago exspectaris taceo coepio tum ille propius accedo in exter lectulis meus pars consido meus intueor uultus luctus grauis atque in humus maeror deicio hic uersus de noster mens perturbatio conqueror sum


Primum igitur paterisne me pauculis rogationibus statum tuae mentis attingere atque temptare, ut qui modus sit tuae curationis intellegam? Tu uero arbitratu, inquam, tuo quae uoles ut responsurum rogato. Tum illa: Huncine, inquit, mundum temerariis agi fortuitisque casibus putas, an ullum credis ei regimen inesse rationis? Atqui, inquam, nullo existimauerim modo ut fortuita temeritate tam certa moueantur, uerum operi suo conditorem praesidere deum scio nec umquam fuerit dies qui me ab hac sententiae ueritate depellat. Ita est, inquit. Nam id etiam paulo ante cecinisti, hominesque tantum diuinae exortes curae esse deplorasti. Nam de ceteris quin ratione regerentur, nihil mouebare. Papae autem! Vehementer admiror cur in tam salubri sententia Iocatus aegrotes. Verum altius perscrutemur; nescio quid abesse coniecto. Sed dic mihi, quoniam deo mundum regi non ambigis, quibus etiam gubernaculis regatur aduertis? Vix, inquam, rogationis tuae sententiam nosco, nedum ad inquisita respondere queam. Num me, inquit, fefellit abesse aliquid, per quod, uelut hiante ualli robore, in animum tuum perturbationum morbus inrepserit? Sed dic mihi, meministine, quis sit rerum finis, quoue totius naturae tendat intentio? Audieram, inquam, sed memoriam maeror hebetauit. Atqui scis unde cuncta processerint? Noui, inquam, deumque esse respondi. Et qui fieri potest, ut principio cognito quis sit rerum finis ignores? Verum hi perturbationum mores, ea ualentia est, ut mouere quidem loco hominem possint, conuellere autem sibique totum exstirpare non possint. Sed hoc quoque respondeas uelim, hominemne te esse meministi? Quidni, inquam, meminerim? Quid igitur homo sit, poterisne proferre? Hocine interrogas an esse me sciam rationale animal atque mortale? Scio et id me esse confiteor. Et illa: Nihilne aliud te esse nouisti? Nihil. Iam scio. inquit. morbi tui aliam uel maximam causam; quid ipse sis, nosse desisti. Quare plenissime uel aegritudinis tuae rationem uel aditum reconciliandae sospitatis inueni. Nam quoniam tui obliuione confunderis, et exsulem te et exspoliatum piopriis bonis esse doluisti. Quoniam uero quis sit rerum fanis ignoras, nequam homines atque nefarios potentes felicesque arbitraris. Quoniam uero quibus gubernaculis mundus regatur oblitus es, has fortunarum uices aestimas sine rectore fluitare—magnae non ad morbum modo uerum ad interitum quoque causae. Sed sospitatis auctori grates, quod te nondum totum natura destituit. Habemus maximum tuae fomitem salutis ueram de mundi gubernatione sententiam, quod eam non casuum temeritati sed diuinae rationi subditam credis. Nihil igitur pertimescas; iam tibi ex hac minima scintillula uitalis calor inluxerit. Sed quoniam firmioribus remediis nondum tempus est et eam ruentium constat esse naturam, ut quotiens abiecerint ueras falsis opinionibus induantur ex quibus orta perturbationum caligo uerum illum confundit intuitum, hanc paulisper lenibus mediocribusque fomentis at-tenuare temptabo, ut dimotis fallacium affectionum tenebris splendorem uerae lucis possis agnoscere.

primus igitur pateo ego pauculis rogatio status tuus mens attingo atque tento ut qui modus sum tuus curatio intellego tu uerus arbitratus inquam tuus qui uolo ut respondeo rogo tum ille huncine inquam mundus temerarius ago fortuitisque casus puto an ullus credo is regimen insum ratio atqui inquam nullus existimauerim modo ut fortuitus temeritas tam certus moveo uerus operio suus conditor praesideo deus scio neque umquam sum dies qui ego ab hic sententia ueritas depello ita sum inquam nam is etiam paulus ante cano homo tantus divina exortes cura sum deploro nam de ceterus quin ratio rego nihil mouebaris papae autem vehemens admiror cur in tam salubris sententia jocor aegroto verus altus perscrutemur nescio quis absum conicio sed dico ego quoniam deus mundus rex non ambago qui etiam gubernaculis rego aduertis vix inquam rogatio tuus sententia nosco nedum ad inquisitus respondeo queo num ego inquam fallo absum aliquis per qui uelut hio valles robur in animus tuus perturbatio morbus inrepo sed dico ego memini quis sum res finis quis totus natura tendo intentio audio inquam sed memoria maeror hebetauit atqui scio unde cunctus procedo novius inquam deus sum respondeo et qui fio possum ut principium cognosco quis sum res finis ignoro verus hic perturbatio mos is valeo sum ut moueo quidem locus homo possum convello autem sui totus exstirparis non possum sed hic quoque respondeo uolo homo tu sum memini quis inquam memini quis igitur homo sum possum profero hic interrogo an sum ego scio rational animal atque mortalis scio et is ego sum confiteor et ille nihil alius tu sum nosco nihil iam scio inquam morbus tuus alius uel maximus causa quis ipse sum nosco desisto quaris plenus uel aegritudo tuus ratio uel aditus reconcilio sospitas inuenio nam quoniam tuus obliuio confundo et exsul tu et exspoliatum piopriis bonus sum doleo quoniam uerus quis sum res fanum ignoro nequam homo atque nefarius potens felix arbitror quoniam uerus qui gubernaculis mundus rego obliuiscor sum hic fortuna uicis aestimo sine rector fluitaris magnus non ad morbus modo uerus ad interitus quoque causa sed sospitas auctor grates qui tu nondum totus natura destituo habeo magnus tuus fomes salus uerus de mundus gubernatio sententia qui is non casus temeritas sed divina ratio subdo credo nihil igitur pertimesco iam tu ex hic minimus scintillula uital calor inluceo sed quoniam firmus remedium nondum tempus sum et is ruo consto sum natura ut quotiens abicio verus falsum opinio induo ex qui orior perturbatio caligo uerus ille confundo intueor hic paulisper lenis mediocris fomentum at tenuaris tempto ut dimoveo fallacium affectio tenebrae splendor uerus lucus possum agnosco


DIXERAT orationisque cursum ad alia quaedam tractanda atque expedienda uertebat. Tum ego: Recta quidem, inquam, exhortatio tuaque prorsus auctoritate dignissima, sed quod tu dudum de prouidentia quaestionem pluribus aliis implicitam esse dixisti, re experior. Quaero enim an esse aliquid omnino et quidnam esse casum arbitrere. Tum illa Festino, inquit, debitum promissionis absoluere uiamque tibi qua patriam reueharis aperire. Haec autem etsi perutilia cognitu tamen a propositi nostri tramite paulisper auersa sunt, uerendumque est ne deuiis fatigatus ad emetiendum rectum iter sufficere non possis. Ne id, inquam, prorsus uereare. Nam quietis mihi loco fuerit ea quibus maxime delector agnoscere, simul cum omne disputatione tuae latus indubitata fide constiterit, nihil de sequentibus ambigatur. Tum illa . Morem, inquit, geram tibi, simulque sic orsa est: Si quidem, inquit, aliquis euentum temerario motu nullaque causarum conexione productum casum esse definiat, nihil omnino casum esse confirmo et praeter subiectae rei significationem inanem prorsus uocem esse decerno. Quis enim coercente in ordinem cuncta deo locus esse ullus temeritati reliquus potest? Nam nihil ex nihilo exsistere uera. sententia, est cui nemo umquam ueterum refragatus est, quamquam id illi non de operante principio, sed de materiali subiecto hoc omnium de natura rationum quasi quoddam iecerint fundamentum. At si nullis ex causis aliquid oriatur, id de nihilo ortum esse uidebitur. Quod si hoc fieri nequit, ne casum quidem huiusmodi esse possibile est qualem paulo ante definiuimus. Quid igitur, inquam, nihilne est quod uel casus uel fortuitum iure appellari queat? An est aliquid, tametsi uulgus lateat, cui uocabula ista conueniant? Aristoteles meus id, inquit, in Physicis et breui et ueri propinqua ratione definiuit. Quonam, inquam modo? Quotiens, ait, aliquid cuiuspiam rei gratia geritur aliudque quibusdam de causis quam quod intendebatur obtingit, casus uocatur, ut si quis colendi agri causa fodiens humum defossi auri pondus inueniat. Hoc igitur fortuito quidem creditur accidisse, uerum non de nihilo est; nam proprias causas habet quarum inprouisus inopinatusque concursus casum uidetur operatus. Nam nisi cultor agri humum foderet, nisi eo loci pecuniam suam depositor obruisset, aurum non esset inuentum. Haec sunt igitur fortuiti causa compendii, quod ex obuiis sibi et confluentibus causis, non ex gerentis intentione prouenit. Neque enim uel qui aurum obruit uel qui agrum exercuit ut ea pecunia reperiretur intendit; sed uti dixi, quo ille obruit hunc fodisse conuenit atque concurrit. Licet igitur definire casum esse inopinatum ex confluentibus causis in his quae ob aliquid geruntur euentum; concurrere uero atque confluere causas facit ordo ille ineuitabili conexione procedens, qui de prouidentiae fonte descendens cuncta suis locis temporibusque disponit.

dico oratio cursus ad alius quidam tracto atque expedio verto tum ego recta quidem inquam exhortatio tuus prorsus auctoritas dignus sed qui tu dudum de provideo quaestio multus alius implico sum dico res experior quaero enim an sum aliquis omnino et quisnam sum casus arbitror tum ille festino inquam debeo promissio absolvo via tu qui patria reueharis aperio hic autem etsi perutilia cognitus tamen ab propono noster trames paulisper averto sum uerendumque sum ne devius fatigo ad emetior recingo iter sufficio non possum ne is inquam prorsus uerearis nam quiesco ego locus sum is qui magnus delecto agnosco simul cum omnis disputatio tuus latus indubito fides consto nihil de sequor ambago tum ille mos inquam gero tu simul sic ordior sum si quidem inquam aliquis euentum temerarius motus nullus causaris conexio produco casus sum definio nihil omnino casus sum confirmo et praeter subjacio res significatio inanis prorsus uox sum decerno quis enim coerceo in ordo cunctus deus locus sum ullus temeritas reliquus possum nam nihil ex nihilum exsisto uerus sententia sum qui nemo umquam uetus refragor sum quamquam is ille non de opero principium sed de material subiectus hic omnis de natura ratio quasi quidam jacio fundamentum at si nullus ex causa aliquis orior is de nihilum orior sum video qui si hic fio nequeo ne casus quidem huiusmodi sum possibilis sum qual paulus ante definio quis igitur inquam nihil sum qui uel casus uel fortuitus ius appello queo an sum aliquis tametsi uulgus lateo qui uocabulum iste convenio aristotelis meus is inquam in physicus et breuis et uerus propinquus ratio definio quonam inquam modo quotiens aio aliquis quispiam res gratia gero alius quidam de causa quam qui intendo obtingo casus uoco ut si quis colo ager causa fodio humus defodio aurum pondus invenio hic igitur fortuitus quidem credo accido uerus non de nihilum sum nam proprius causa habeo qui improvide inopinatusque concursus casus uideo opero nam nisi cultor ager humus fodio nisi is locus pecunia suus depositor obruo aurum non sum inuenio hic sum igitur fortuitus causa compendium qui ex obvius sui et confluo causa non ex gero intentio provenio neque enim uel qui aurum obruo uel qui ager exerceo ut is pecunia reperio intendo sed uti dico quo ille obruo hic fodio conuenio atque concurro licet igitur definio casus sum inopinor ex confluo causa in hic qui ob aliquis gero euentum concurro uerus atque confluo causa facio ordo ille ineuitabilis conexio procedo qui de providentia fons descendo cunctus suus locus tempus dispono


Qui serere ingenuum uolet agrum, Liberat arua prius fruticibus, Falce rubos filicemque resecat, Vt noua fruge grauis Ceres eat. Dulcior est apium mage labor, Si malus ora prius sapor edat. Gratius astra nitent ubi Notus Desinit imbriferos dare sonos. Lucifer ut tenebras pepulerit Pulchra dies roseos agit equos. Tu quoque falsa tuens bona prius Incipe colla iugo retrahere. Vera dehinc animum subierint.

qui sero ingenuus uolo ager libero aruum prior frutex falx rubus filicemque reseco vt nouus frugis grauis cero eo dulcis sum apis magnus labor si malus os prior sapor edo gratus astrum niteo ubi notus desino imbrifer do sonus lucifer ut tenebrae pello pulcher dies roseus ago equus tu quoque fallo tueor bonus prior incipio collum iugum retraho verus dehinc animus subeo


Nihil igitur dubium est quin hae ad beatitudinem uiae deuia quaedam sint nec perducere quemquam eo ualeant ad quod se perducturas esse promittunt. Quantis uero implicitae malis sint, breuissime monstrabo. Quid enim? Pecuniamne congregare conaberis? Sed eripies habenti. Dignitatibus fulgere uelis? Danti supplicabis et qui praeire ceteros honore cupis, poscendi humilitate uilesces. Potentiamne desideras? Subiectorum insidiis obnoxius periculis subiacebis. Gloriam petas? Sed per aspera quaeque distractus securus esse desistis. Voluptariam uitam degas? Sed quis non spernat atque abiciat uilissimae fragilissimaeque rei corporis seruum? Iam uero qui bona prae se corporis ferunt, quam exigua, quam fragili possessione nituntur! Num enim elephantos mole, tauros robore superare potentis, num tigres uelocitate praeibitis? Respicite caeli spatium, firmitudinem, celeritatem et aliquando desinite uilia mirari. Quod quidem caelum non his potius est quam sua qua regitur ratione mirandum. Formae uero nitor ut rapidus est, ut uelox et uernalium florum mutabilitate fugacior! Quod si? ut Aristoteles 1 ait, Lynceis oculis homines uterentur, ut eorum uisus obstantia penetraret, nonne introspectis uisceribus illud Alcibiadis superficie pulcherrimum corpus turpissimum uideretur? Igitur te pulchrum uideri non tua natura sed oculorum spectantium reddit infirmitas. Sed aestimat e quam uultis nimio corporis bona, dum sciatis hoc quodcumque miramini triduanae febris igniculo posse dissolui! Ex quibus omnibus illud redigere in summam licet, quod haec quae nec praestare quae polluentur bona possunt nec omnium bonorum congregatione perfecta sunt, ea nec ad beatitudinem quasi quidam calles ferunt nec beatos ipsa perficiunt

nihil igitur dubius sum quin hic ad beatitudo uia deuius quidam sum neque perduco quisquam is ualeo ad qui sui perducturas sum promitto quantus uerus implico malus sum brevis monstro quis enim pecunia congrego conor sed eripio habeo dignitas fulgeo uelum do supplico et qui praeeo ceterus honor cupio posco humilitas uilesces potentiamne desidero subiector insidiae obnoxius periculum subjaceo gloria peto sed per asper quisque distraho securus sum desisto voluptarius uita degas sed quis non sperno atque abicio vilis fragilissimaeque res corpus seruus iam uerus qui bonus prae sui corpus fero quam exiguus quam fragilis possessio nitor num enim elephantus moles taurus robur supero possum num tigris uelocitas praeibitis respicio caelum spatium firmitudo celeritas et aliquando desino uilis miror qui quidem caelum non hic potis sum quam suus qui rego ratio miror forma uerus nitor ut rapidus sum ut uelox et uernalium florus mutabilitas fugax qui si ut aristotelis aio lynceis oculus homo uto ut is uideo obsto penetro nonne introspicio uiscus ille alcibiades superficies pulcher corpus turpis uideo igitur tu pulcher uideo non tuus natura sed oculus specto reddo infirmitas sed aestimo e quam uolo nimius corpus bonus dum scio hic quicumque miro triduanae febris igniculus possum dissoluo ex qui omnis ille redigo in summa licet qui hic qui neque praesto qui polluo bonus possum neque omnis bonus congregatio perficio sum is neque ad beatitudo quasi quidam calleo fero neque beatus ipse perficio