qui ex his secuti non sunt, in desertorum ac proditorum numero ducuntur, omniumque his rerum postea fides derogatur.

qui ex hic sequor non sum in desertor atque proditor numerus duco omne hic res postea fides derogo


De re frumentaria Boios atque Aeduos adhortari non destitit; quorum alteri, quod nullo studio agebant, non multum adiuvabant, alteri non magnis facultatibus, quod civitas erat exigua et infirma, celeriter quod habuerunt consumpserunt.

de res frumentarius boii atque aedui adhortaris non desisto qui alter qui nullus studium ago non multus adjuvo alter non magnus facultas qui civitas sum exiguus et infirmo celer qui habeo consumo


qui illius patientiam paene obsessionem appellabant, siquidem ex castris egredi non liceret, nullum eiusmodi casum exspectans, quo novem oppositis legionibus maximoque equitatu dispersis ac paene deletis hostibus in milibus passuum tribus offendi posset, quinque cohortes frumentatum in proximas segetes mittit, quas inter et castra unus omnino collis intererat. Complures erant ex legionibus aegri relicti;

qui ille patientia paene obsessio appello siquidem ex castrum egredior non licet nullus eiusmodi casus exspecto quo novo oppono legio magnus equitatus dispermulceo atque paene deleo hostis in mille passus tres offendo possum quinque cohors frumentas in propior seges mitto qui inter et castrum unus omnino collis intersum complures sum ex legio aeger relinquo


nihil esse negoti subito oppressam legionem quae cum Cicerone hiemet interfici; se ad eam rem profitetur adiutorem. Facile hac oratione Nerviis persuadet.

nihil sum negotium subeo opprimo legio qui cum cicero hiemo interficio sui ad is res profiteor adiutor facilis hic oratio nervius persuadeo


Ita sine ullo periculo tantam eorum multitudinem nostri interfecerunt quantum fuit diei spatium; sub occasum solis sequi destiterunt seque in castra, ut erat imperatum, receperunt.

ita sine ullus periculum tantus is multitudo noster interfacio quantus sum dies spatium sub occasus sol sequor desisto sequor in castrum ut sum impero recipio


Cum vellet, congrederetur: intellecturum quid invicti Germani, exercitatissimi in armis, qui inter annos XIIII tectum non subissent, virtute possent.

cos volo congredior intellego quis invictus germanus exercito in arma qui inter annus xiiii tectum non subeo virtus possum


Si pedites suis auxilium ferant atque in eo morentur, iter facere non posse; si, id quod magis futurum confidat, relictis impedimentis suae saluti consulant, et usu rerum necessariarum et dignitate spoliatum iri.

si pedito suus auxilium fero atque in is moror iter facio non possum si is qui magis sum confido relinquo impedimentum suus salus consulo et usus res necessariaris et dignitas spolio eo


Hac ratione paene quadrato agmine instructo in conspectum hostium celerius opinione eorum exercitum adducit.

hic ratio paene quadro agmen instruo in conspectus hostis celer opinio is exercitus adduco


omnes enim colles ac loca superiora, unde erat propinquus despectus in mare, ab exercitu tenebantur.

omnis enim collis atque locum superus unde sum propinquus despicio in mare ab exercitus teneo


In castris Helvetiorum tabulae repertae sunt litteris Graecis confectae et ad Caesarem relatae, quibus in tabulis nominatim ratio confecta erat, qui numerus domo exisset eorum qui arma ferre possent, et item separatim, quot pueri, senes mulieresque.

in castrum helvetius tabula reperio sum littera graecum confacio et ad caesaris refero qui in tabula nominatim ratio conficio sum qui numerus domus exeo is qui arma fero possum et item separatim quot puer senex mulier


Interim Lucterius Cadurcus in Rutenos missus eam civitatem Arvernis conciliat.

interim lucterius cadurcus in ruteni mitto is civitas arvernus concilio


ipse, cum crebris legationibus Remorum certior fieret Bellovacos, qui belli gloria Gallos omnes Belgasque praestabant, finitimasque his civitates duce Correo Bellovaco et Commio Atrebate exercitus comparare atque in unum locum cogere, ut omni multitudine in fines Suessionum, qui Remis erant attributi, facerent impressionem, pertinere autem non tantum ad dignitatem sed etiam ad salutem suam iudicaret nullam calamitatem socios optime de re publica meritos accipere,

ipse cum creber legatio remi certus fio bellovaci qui bellum gloria galli omnis belga praesto finitimus hic civitas dux correus bellovaco et conmio atrebate exercitus comparo atque in unus locus cogo ut omnis multitudo in finis suessio qui remi sum attribuo facio impressio pertineo autem non tantus ad dignitas sed etiam ad salus suus iudico nullus calamitas socius optume de res publicus mereo accipio


imperat, si sustinere non posset, deductis cohortibus eruptione pugnaret; id nisi necessario ne faciat.

impero si sustineo non possum deduco cohors eruptio pugno is nisi necessarius ne facio


Horum auctoritate finitimi adducti, ut sunt Gallorum subita et repentina consilia, eadem de causa Trebium Terrasidiumque retinent et celeriter missis legatis per suos principes inter se coniurant nihil nisi communi consilio acturos eundemque omnes fortunae exitum esse laturos,

horus auctoritas finitimus adduco ut sum gallus subeo et repentinus consilium idem de causa trebius terrasidiumque retineo et celer mitto legatus per suus princeps inter sui conjuro nihil nisi communis consilium ago idem omnis fortuna exitus sum fero


Hostes re nova perterriti muro turribusque deiecti in foro ac locis patentioribus cuneatim constiterunt, hoc animo ut si qua ex parte obviam contra veniretur acie instructa depugnarent.

hostis res novo perterreo murus turris deicio in forum atque locus pateo cuneatim consto hic animus ut si qui ex pars obvius contra venio acies instruo depugno


Interim crebro paucis utrimque procurrentibus inter bina castra palude interiecta contendebatur; quam tamen paludem nonnumquam aut nostra auxilia Gallorum Germanorumque transibant acriusque hostes insequebantur, aut vicissim hostes eadem transgressi nostros longius summovebant.

interim creber paucus utrimque procurro inter bini castrum palus interjacio contendo quam tamen palus nonnumquam aut noster auxilium gallus germanus transeo acer hostis insequor aut vicissim hostis idem transgredior noster longus summovebant


ex his omnibus iudicat rebus, quanto cum periculo et quanta cum virtute res sint administratae.

ex hic omnis iudico res quantus cum periculum et quantus cum virtus res sum administro


At hostes, ubi primum nostros equites conspexerunt, quorum erat V milium numerus, cum ipsi non amplius DCCC equites haberent, quod ii qui frumentandi causa ierant trans Mosam profecti nondum redierant, nihil timentibus nostris, quod legati eorum paulo ante a Caesare discesserant atque is dies indutiis erat ab his petitus, impetu facto celeriter nostros perturbaverunt;

at hostis ubi primus noster eques conspicio qui sum v mille numerus cum ipse non amplus dccc eques habeo qui is qui frumentor causa eo trans mosa proficiscor nondum redeo nihil timeo noster qui legatus is paulus ante ab caesaris discedo atque is dies indutiae sum ab hic peto impetus facio celer noster perturbo


Hic quantum in bello fortuna possit et quantos adferat casus cognosci potuit.

hic quantus in bellum fortuna possum et quantus affero casus cognosco possum


Provinciae toti quam maximum potest militum numerum imperat (erat omnino in Gallia ulteriore legio una), pontem, qui erat ad Genavam, iubet rescindi.

provincia totus quam magnus possum miles numerus impero sum omnino in gallia ulterior legio unus pons qui sum ad genava iubeo rescindo


Tamen tanta universae Galliae consensio fuit libertatis vindicandae et pristinae belli laudis recuperandae, ut neque beneficiis neque amicitiae memoria moverentur, omnesque et animo et opibus in id bellum incumberent.

tamen tantus universus gallia consensio sum libertas vindico et pristinus bellum laus recipero ut neque beneficium neque amicitia memoria moveo omnes et animus et ops in is bellum incumbo


Horum omnium fortissimi sunt Belgae, propterea quod a cultu atque humanitate provinciae longissime absunt, minimeque ad eos mercatores saepe commeant atque ea quae ad effeminandos animos pertinent important,

horus omnis fortis sum belga propterea qui ab cultus atque humanitas provincia longus absum minimus ad is mercator saepe conmeo atque is qui ad effemino animus pertineo importo


Nam C. Curio, tribunus plebis, cum Caesaris causam dignitatemque defendendam suscepisset, saepe erat senatui pollicitus, si quem timor armorum Caesaris laederet, et quoniam Pompei dominatio atque arma non minimum terrorem foro inferrent, discederet uterque ab armis exercitusque dimitteret: fore eo facto liberam et sui iuris civitatem.

nam que curius tribunus plebs cum caesar causa dignitas defendo suscipio saepe sum senatus polliceor si qui timor armus caesar laedo et quoniam pompejus dominatio atque arma non paruus terror forum infero discedo uterque ab arma exerceo dimitto sum is facio liber et suus ius civitas


Tum Caesar omnibus portis eruptione facta equitatuque emisso celeriter hostes in fugam dat, sic uti omnino pugnandi causa resisteret nemo, magnumque ex eis numerum occidit atque omnes armis exuit.

tum caesar omnis porta eruptio facio equito emitto celer hostis in fuga do sic uti omnino pugno causa resisto nemo magnus ex is numerus occido atque omnis arma exuo


Summam imperi se consulto nulli discedentem tradidisse, ne is multitudinis studio ad dimicandum impelleretur; cui rei propter animi mollitiem studere omnes videret, quod diutius laborem ferre non possent.

summa imperium sui consultum nullus discedo trado ne is multitudo studium ad dimico impello qui res propter animus mollities studeo omnis video qui diu labor fero non possum


quibus amissis reliqui neque quo se reciperent neque quem ad modum oppida defenderent habebant.

qui amitto reliquus neque quo sui recipio neque qui ad modus oppidum defendo habeo


Erat, ut supra demonstravimus, manus certa nulla, non oppidum, non praesidium, quod se armis defenderet, sed in omnes partes dispersa multitudo.

sum ut supra demonstro manus certus nullus non oppidum non praesidium qui sui arma defendo sed in omnis pars dispergo multitudo


frumenta ex agris in oppida comportant, naves in Venetiam, ubi Caesarem primum bellum gesturum

frumentum ex ager in oppidum comporto navo in venetia ubi caesaris primus bellum gero


Quo proelio bellum Venetorum totiusque orae maritimae confectum est.

quo proelium bellum venetor totus ora maritimus conficio sum


Item Allobroges, qui trans Rhodanum vicos possessionesque habebant, fuga se ad Caesarem recipiunt et demonstrant sibi praeter agri solum nihil esse reliqui.

item allobroges qui trans rhodanus vicus possessio habeo fuga sui ad caesaris recipio et demonstro sui praeter ager solus nihil sum reliquus


Dum in his locis Caesar navium parandarum causa moratur, ex magna parte Morinorum ad eum legati venerunt, qui se de superioris temporis consilio excusarent, quod homines barbari et nostrae consuetudinis imperiti bellum populo Romano fecissent, seque ea quae imperasset facturos pollicerentur.

dum in hic locus caesar navis parandaris causa moror ex magnus pars morini ad is legatus venio qui sui de superus tempus consilium excuso qui homo barbaris et noster consuetudo imperitus bellum populus romanus facio sequor is qui impero facio polliceor


Si iterum experiri velint, se iterum paratum esse decertare; si pace uti velint, iniquum esse de stipendio recusare, quod sua voluntate ad id tempus pependerint.

si iterum experior volo sui iterum paro sum decertaris si pax uti volo iniquus sum de stipendium recusaris qui suus voluntas ad is tempus pendeo


Labieno scribit, ut quam plurimas posset eis legionibus, quae sunt apud eum, naves instituat.

labienus scribo ut quam multus possum is legio qui sum apud is navo instituo


Quanto erat in dies gravior atque asperior oppugnatio, et maxime quod magna parte militum confecta vulneribus res ad paucitatem defensorum pervenerat, tanto crebriores litterae nuntiique ad Caesarem mittebantur; quorum pars deprehensa in conspectu nostrorum militum cum cruciatu necabatur.

quantus sum in dies gravis atque asper oppugnatio et magnus qui magnus pars miles conficio vulnus res ad paucitas defensor pervenio tantus creber littera nuntius ad caesaris mitto qui pars deprehendo in conspectus noster miles cum crucio neco


Quibus rebus gestis ipse equitum praesidio Narbonem profectus est, exercitum per legatos in hiberna deduxit:

qui res gero ipse eques praesidium narbo proficiscor sum exercitus per legatus in hibernus deduco


Caesar loquendi finem fecit seque ad suos recepit suisque imperavit ne quod omnino telum in hostes reicerent.

caesar loquor finis facio sequor ad suus recipio suo impero ne qui omnino telis in hostis reicio


Hos illi diligenter tuebantur: ita et novam et repente collectam auctoritatem tenebant.

hic ille diligenter tueor ita et novus et repens colligo auctoritas teneo


Loci natura erat haec, quem locum nostri castris delegerant. Collis ab summo aequaliter declivis ad flumen Sabim, quod supra nominavimus, vergebat.

locus natura sum hic qui locus noster castrum deligo collis ab superus aequalis declive ad flumen sabis qui supra nomino vergo


Ipse interea, quoad legiones collocatas munitaque hiberna cognovisset, in Gallia morari constituit.

ipse interea quoad legio colloco munio hibernus cognosco in gallia moraris constituo


Ipsi ex silvis rari propugnabant nostrosque intra munitiones ingredi prohibebant.

ipse ex silva raris propugno noster intra munitio ingredior prohibeo


Multitudinis suffragiis res permittitur: ad unum omnes Vercingetorigem probant imperatorem.

multitudo suffragium res permitto ad unus omnis vercingetorigem probo imperator


Multa praeterea de sideribus atque eorum motu, de mundi ac terrarum magnitudine, de rerum natura, de deorum immortalium vi ac potestate disputant et iuventuti tradunt.

multus praeterea de sidus atque is motus de mundus atque terra magnitudo de res natura de deus immortalis vis atque potestas disputo et iuventus trado


Civitatem esse omnem in armis; divisum senatum, divisum populum, suas cuiusque eorum clientelas. Quod si diutius alatur controversia, fore uti pars cum parte civitatis confligat. Id ne accidat, positum in eius diligentia atque auctoritate.

civitas sum omnis in arma divido senatus divido populus suus quisque is clientela qui si diu alo controversia sum uti pars cum pars civitas confligo is ne accido pono in is diligentia atque auctoritas


Multum ad terrendos nostros valet clamor, qui post tergum pugnantibus exstitit, quod suum periculum in aliena vident salute constare:

multus ad terreo noster valeo clamor qui post tergum pugno exsisto qui suus periculum in alienus video salus constaris


Neque enim naves erant aliae quibus reportari possent, et omnia deerant quae ad reficiendas naves erant usui, et, quod omnibus constabat hiemari in Gallia oportere, frumentum in his locis in hiemem provisum non erat.

neque enim navo sum alius qui reportaris possum et omnis desum qui ad reficio navo sum usus et qui omnis consto hiemaris in gallia oportet frumentum in hic locus in hiems provideo non sum


Paucos dies ipse in provincia moratus, cum celeriter omnes conventus percucurrisset, publicas controversias cognosset,

paucus dies ipse in provincia moror cum celer omnis convenio percurro publicus controversia cognosco


Relinquebatur ut neque longius ab agmine legionum discedi Caesar pateretur, et tantum in agris vastandis incendiisque faciendis hostibus noceretur, quantum labore atque itinere legionarii milites efficere poterant.

relinquo ut neque longus ab agmen legio discedo caesar pateo et tantus in ager vasto incendium facio hostis noceo quantus labor atque iter legionarius miles efficio possum


Eo cum Eporedorix Viridomarusque venissent et de statu civitatis cognovissent, Litaviccum Bibracti ab Aeduis receptum, quod est oppidum apud eos maximae auctoritatis, Convictolitavim magistratum magnamque partem senatus ad eum convenisse, legatos ad Vercingetorigem de pace et amicitia concilianda publice missos, non praetermittendum tantum commodum existimaverunt.

eos cum eporedorix viridomarus venio et de status civitas cognosco litaviccum bibracti ab aedui recipio qui sum oppidum apud is magnus auctoritas convictolitavim magistratus magnus pars senatus ad is convenio legatus ad vercingetorigem de pax et amicitia concilio publicus mitto non praetermitto tantus commodus existimo


Senonibus, Biturigibus, Santonis, Rutenis, Carnutibus duodena milia; Bellovacis X; totidem Lemovicibus; octona Pictonibus et Turonis et Parisiis et Helvetiis; [Suessionibus,] Ambianis, Mediomatricis, Petrocoriis, Nerviis, Morinis, Nitiobrigibus quina milia; Aulercis Cenomanis totidem; Atrebatibus [IIII milibus]; Veliocassis, Lexoviis et Aulercis Eburovicibus terna; Rauracis et Boiis bina;

senones bituriges santonus ruteni carnutes duodena mille bellovaci decem totidem lemovices octoni pictones et turoni et parisii et helvetius suessio ambianis mediomatrix petrocorii nervius morini nitiobrigibus quini mille aulerci cenomani totidem atrebates quattuor mille veliocassis lexoviis et aulerci eburovicibus terni rauraci et boii bini


equitum vero operam neque in loco palustri desiderari debuisse et illic fuisse utilem, quo sint profecti.

eques verus opera neque in locus palustri desidero debeo et illic sum utilis quo sum proficiscor


Qui cum se suaque omnia in oppidum Bratuspantium contulissent atque ab eo oppido Caesar cum exercitu circiter milia passuum V abesset, omnes maiores natu ex oppido egressi manus ad Caesarem tendere et voce significare coeperunt sese in eius fidem ac potestatem venire neque contra populum Romanum armis contendere.

qui cum sui suum omnis in oppidum bratuspantium confero atque ab is oppidum caesar cum exercitus circiter mille passus v absum omnis magnus natus ex oppidum egredior manus ad caesaris tendo et vox significaris coepio sui in is fides atque potestas venio neque contra populus romanus arma contendo


si suam gratiam Romani velint, posse iis utiles esse amicos; vel sibi agros attribuant vel patiantur eos tenere quos armis possederint:

si suus gratia romanus volo possum is utilis sum amicus vel sui ager attribuo vel patior is teneo qui arma possederint


Ea quae sunt usui ad armandas naves ex Hispania apportari iubet.

is qui sum usus ad armo navo ex hispania apportaris iubeo


Eodem tempore Lucius Fabius centurio quique una murum ascenderant circumventi atque interfecti muro praecipitabantur.

eos tempus lucius fabius centurio quisque unus murus ascenderant circumvenio atque interfacio murus praecipito


Ibi ex captivis cognoscit, quae apud Ciceronem gerantur, quantoque in periculo res sit.

ibi ex captivus cognosco qui apud cicero gero quantus in periculum res sum


Repente post tergum equitatus cernitur; cohortes aliae appropinquant. Hostes terga vertunt; fugientibus equites occurrunt. Fit magna caedes. Sedulius, dux et princeps Lemovicum, occiditur;

repens post tergum equito cerno cohors alius appropinquant hostis tergum verto fugio eques occurro fio magnus caedes sedulius dux et princeps lemovices occaedes


Crassum Samarobrivae praeficit legionemque attribuit, quod ibi impedimenta exercitus, obsides civitatum, litteras publicas frumentumque omne quod eo tolerandae hiemis causa devexerat relinquebat.

crassus samarobriva praeficio legio attribuo qui ibi impedimentum exercitus obses civitas littera publicus frumentum omnis qui is tolero hiems causa deveho relinquo


Ipse dux hostium Camulogenus suis aderat atque eos cohortabatur.

ipse dux hostis camulogenus suus adsum atque is cohorto


Postea quam in vulgus militum elatum est qua arrogantia in conloquio Ariovistus usus omni Gallia Romanis interdixisset, impetumque in nostros eius equites fecissent, eaque res conloquium ut diremisset, multo maior alacritas studiumque pugnandi maius exercitui iniectum est.

postea quam in vulgus miles effero sum qui arrogo in colloquium ariovistus utor omnis gallia romanus interdico impetus in noster is eques facio is res colloquium ut disredimo multus magnus alacritas studium pugno magnus exercitus injectus sum


ipse cum reliquis tribus ad flumen Scaldem, quod influit in Mosam, extremasque Arduennae partis ire constituit, quo cum paucis equitibus profectum Ambiorigem audiebat.

ipse cum reliquus tres ad flumen scaldem qui influo in mosa extremus arduenna pars eo constituo quo cum paucus eques proficiscor ambiorigem audio


ex quibus Lucius Petrosidius aquilifer, cum magna multitudine hostium premeretur, aquilam intra vallum proiecit; ipse pro castris fortissime pugnans occiditur. Illi aegre ad noctem oppugnationem sustinent;

ex qui lucius petrosidius aquilifer cum magnus multitudo hostis premo aquila intra valles proicio ipse pro castrum fortis pugno occaedes ille aeger ad nox oppugnatio sustineo


Ipse exercitui distribuit hiberna: C. Trebonium cum legionibus quattuor in Belgio collocat, C. Fabium cum totidem in Aeduos deducit.

ipse exercitus distribuo hibernus que trebonius cum legio quattuor in belgium colloco que fabius cum totidem in aedui deduco


Caesar, postquam per Vbios exploratores comperit Suebos sese in silvas recepisse, inopiam frumenti veritus, quod, ut supra demonstravimus, minime omnes Germani agriculturae student, constituit non progredi longius; sed,

caesar postquam per vbios explorator comperio suevi sui in silva recipio inopia frumentum vereor qui ut supra demonstro paruus omnis germanus agricultura studeo constituo non progredior longus sed


quorum quisque aut oratione subdola aut amicitia facillime capere posset. Qui Avarico expugnato refugerant,

qui quisque aut oratio subdolus aut amicitia facilis capio possum qui avaricum expugno refugio


Hac audita pugna maxima pars Aquitaniae sese Crasso dedidit obsidesque ultro misit; quo in numero fuerunt Tarbelli, Bigerriones, Ptianii, Vocates, Tarusates, Elusates, Gates, Ausci, Garumni, Sibusates, Cocosates:

hic audio pugno maximus pars aquitania sui crassus dedo obsido ultro mitto quo in numerus sum tarbellus bigerrio ptianii vocates tarusates elusates gates ausci garumni sibusates cocosates


Ita continens flamma copias omnes repente a conspectu texit Romanorum. Quod ubi accidit, barbari vehementissimo cursu refugerunt.

ita contineo flamma copia omnis repens ab conspectus tego romanus qui ubi accido barbaris vehemens cursus refugio


Caesar, etsi dimicare optaverat, tamen admiratus tantam multitudinem hostium valle intermissa magis in altitudinem depressa quam late patente castra castris hostium confert.

caesar etsi dimicaris opto tamen admiror tantus multitudo hostis valles intermissus magis in altitudo deprimo quam latus pateo castrum castrum hostis confero


Sic uno tempore et de navali pugna Sabinus et de Sabini victoria Caesar est certior factus, civitatesque omnes se statim Titurio dediderunt.

sic unus tempus et de naval pugno sabinus et de sabinum victoria caesar sum certus facio civitas omnis sui statim titurius dedo


Itaque, ne id accideret, silvestri loco castris positis e regione unius eorum pontium, quos Vercingetorix rescindendos curaverat, postero die cum duabus legionibus in occulto restitit;

itaque ne is accido silvestris locus castrum pono e regio unus is pons qui vercingetorix rescindo curo posterus dies cum duo legio in occulo resto


Non intermittunt interim cotidiana proelia in conspectu utrorumque castrorum, quae ad vada transitusque fiebant paludis.

non intermitto interim cottidianus proelio in conspectus uter castrum qui ad vado transeo fio palus


Nam propter frigora [quod Gallia sub septentrionibus, ut ante dictum est, posita est,] non modo frumenta in agris matura non erant, sed ne pabuli quidem satis magna copia suppetebat;

nam propter frigus qui gallia sub septentrio ut ante dico sum pono sum non modo frumentum in ager maturo non sum sed ne pabulum quidem satis magnus copia suppeto


multi ex suis finibus egressi se suaque omnia alienissimis crediderunt.

multus ex suus finis egredior sui suum omnis alienus credo


Ac tantus fuit etiam post discessum hostium terror ut ea nocte, cum Gaius Volusenus missus cum equitatu ad castra venisset, fidem non faceret adesse cum incolumi Caesarem exercitu.

atque tantus sum etiam post discedo hostis terror ut is nox cum gaius volusenus mitto cum equitatus ad castrum venio fides non facio adsum cum incolumis caesaris exercitus


Accepta oratione eorum Caesar obsides imperat eosque ad certam diem adduci iubet; nisi ita fecerint, sese bello civitatem persecuturum demonstrat.

accipio oratio is caesar obses impero is ad certus dies adduco iubeo nisi ita facio sui bellum civitas persequor demonstro


Interim barbari nuntios in omnes partes dimiserunt paucitatemque nostrorum militum suis praedicaverunt et quanta praedae faciendae atque in perpetuum sui liberandi facultas daretur, si Romanos castris expulissent, demonstraverunt. His rebus celeriter magna multitudine peditatus equitatusque coacta ad castra venerunt.

interim barbaris nuntius in omnis pars dimitto paucitas noster miles suus praedico et quantus praeda facio atque in perpetuus suus libero facultas do si romanus castrum expello demonstro hic res celer magnus multitudo pedito equito cogo ad castrum venio


Quod si antiquissimum quodque tempus spectari oporteret, populi Romani iustissimum esse in Gallia imperium; si iudicium senatus observari oporteret, liberam debere esse Galliam, quam bello victam suis legibus uti voluisset.

qui si antiquus quisque tempus specto oportet populus romanus iustus sum in gallia imperium si iudicium senatus observaris oportet liber debeo sum gallia quam bellum vinco suus lex uti volo


quos illi interfectos existimabant, inter equites versari suosque appellare iubet.

qui ille interfacio existimo inter eques versaris suus appello iubeo


Labienus, cum et loci natura et manu munitissumis castris sese teneret, de suo ac legionis periculo nihil timebat; ne quam occasionem rei bene gerendae dimitteret, cogitabat.

labienus cum et locus natura et manus munitissumis castrum sui teneo de suus atque legio periculum nihil timeo ne quam occasio res bene gero dimitto cogito


vadoque per equites invento pro rei necessitate opportuno, ut brachia modo atque humeri ad sustinenda arma liberi ab aqua esse possent, disposito equitatu qui vim fluminis refringeret, atque hostibus primo aspectu perturbatis,

vado per eques invenio pro res necessitas opportunus ut bracchium modo atque umerus ad sustineo arma liber ab aqua sum possum dispono equitatus qui vis flumen refringo atque hostis primus aspectus perturbo


Ibi nactus recentem equitatum, quem multis ante diebus eo praemiserat, neque diurno neque nocturno itinere intermisso per fines Aeduorum in Lingones contendit, ubi duae legiones hiemabant, ut, si quid etiam de sua salute ab Aeduis iniretur consili, celeritate praecurreret.

ibi nanciscor recens equitas qui multus ante dies is praemitto neque diurnus neque nocturnus iter intermitto per finis aedui in lingones contendo ubi duo legio hiemo ut si quis etiam de suus salus ab aedui ineo consilium celeritas praecurro


deinde equitatu suo pulso atque insequentibus nostris subito pedestres copias, quas in convalle in insidiis conlocaverant, ostenderunt. Hi nostros disiectos adorti proelium renovarunt.

deinde equitatus suus pulso atque insequor noster subeo pedester copia qui in convallis in insidiae conloco ostendo hic noster disjacio adorior proelium renovo


Diu cum esset pugnatum, impedimentis castrisque nostri potiti sunt. Ibi Orgetorigis filia atque unus e filiis captus est.

diu cum sum pugno impedimentum castra noster potior sum ibi orgetorigis filia atque unus e filius capio sum


Fit magna caedes: nonnulli relictis equis fossam transire et maceriam transcendere conantur. Paulum legiones Caesar quas pro vallo constituerat promoveri iubet.

fio magnus caedes nonnullus relinquo equus fodio transeo et maceria transcendo conor paulis legio caesar qui pro vallo constituo promoveo iubeo


Celeriter effecto opere legionibusque traductis et loco castris idoneo delecto reliquas copias revocavit.

celer efficio opus legio traduco et locus castrum idoneus delecto reliquus copia revoco


prorae admodum erectae atque item puppes, ad magnitudinem fluctuum tempestatumque accommodatae;

prora admodum erigo atque item puppis ad magnitudo fluctus tempestas accommodo


Erant eius modi fere situs oppidorum ut posita in extremis lingulis promunturiisque neque pedibus aditum haberent, cum ex alto se aestus incitavisset, quod [bis] accidit semper horarum XII spatio, neque navibus, quod rursus minuente aestu naves in vadis adflictarentur.

sum is modus fere sino oppidum ut pono in exter lingulis promunturium neque pes aditus habeo cum ex altus sui aestus incito qui bis accido semper hora duodecim spatium neque navis qui rursus minuo aestus navo in vado afflicto


Tamen Senones, quae est civitas in primis firma et magnae inter Gallos auctoritatis, Cavarinum, quem Caesar apud eos regem constituerat, cuius frater Moritasgus adventu in Galliam Caesaris cuiusque maiores regnum obtinuerant, interficere publico consilio conati, cum ille praesensisset ac profugisset, usque ad fines insecuti

tamen senones qui sum civitas in primus firmo et magnus inter galli auctoritas cavarinus qui caesar apud is rex constituo qui frater moritasgus advenio in gallia caesar quisque magnus regnum obtineo interficio publicus consilium conor cum ille praesentio atque profugio usque ad finis insequor


Nostri celeriter arma ceperunt eosque in silvas repulerunt et compluribus interfectis longius impeditioribus locis secuti paucos ex suis deperdiderunt.

noster celer arma capio is in silva repulerunt et complures interficio longus impedio locus sequor paucus ex suus deperdo


noctu ad unum omnes desperata salute se ipsi interficiunt.

nox ad unus omnis despero salus sui ipse interfacio


Interea Commius reliquique duces quibus summa imperi permissa erat cum omnibus copiis ad Alesiam perveniunt et colle exteriore occupato non longius mille passibus ab nostris munitionibus considunt.

interea commius relinquo dux qui summus imperium permitto sum cum omnis copia ad alesia pervenio et collis exter occupo non longus mille passus ab noster munitio consido


Is pagus appellabatur Tigurinus; nam omnis civitas Helvetia in quattuor pagos divisa est.

is pagus appello tigurinus nam omnis civitas helvetius in quattuor pagus divido sum


Postero die procul a castris hostes in collibus constiterunt rarique se ostendere et lenius quam pridie nostros equites proelio lacessere coeperunt.

posterus dies procul ab castrum hostis in collis consto rarus sui ostendo et lenis quam pridie noster eques proelium lacesso coepio


Sibi quidem persuaderi cognitis suis postulatis atque aequitate condicionum perspecta eum neque suam neque populi Romani gratiam repudiaturum.

sui quidem persuadeo cognosco suus postulo atque aequitas condicio perspicio is neque suus neque populus romanus gratia repudio


A quibus cum paucorum dierum iter abesset, legati ab iis venerunt, quorum haec fuit oratio:

ab qui cum paucus dies iter absum legatus ab is venio qui hic sum oratio


Insequenti nocte Fabius equites praemittit sic paratos ut confligerent atque omne agmen morarentur, dum consequeretur ipse.

insequor nox fabius eques praemitto sic paro ut confligo atque omnis agmen moror dum consequor ipse


Hac parte Galliae pacata totus et mente et animo in bellum Treverorum et Ambiorigis insistit.

hic pars gallia paco totus et mens et animus in bellum treveri et ambiorigis insisto


Muri autem omnes Gallici hac fere forma sunt. Trabes derectae perpetuae in longitudinem paribus intervallis, distantes inter se binos pedes, in solo collocantur.

murus autem omnis gallicus hic fere forma sum trabs derecingo perpetuus in longitudo par intervallum disto inter sui bini pes in solum colloco


Hostes, ubi et de expugnando oppido et de flumine transeundo spem se fefellisse intellexerunt neque nostros in locum iniquiorum progredi pugnandi causa viderunt atque ipsos res frumentaria deficere coepit, concilio convocato constituerunt optimum esse domum suam quemque reverti, et quorum in fines primum Romani exercitum introduxissent, ad eos defendendos undique convenirent, ut potius in suis quam in alienis finibus decertarent et domesticis copiis rei frumentariae uterentur.

hostis ubi et de expugno oppidum et de flumen transeo spes sui fallo intellego neque noster in locus iniquiorum progredior pugno causa video atque ipse res frumentarius deficio coepio concilio convoco constituo bonus sum domus suus quisque revorto et qui in finis primus romanus exercitus introduco ad is defendo undique convenio ut potis in suus quam in alienus finis decerto et domesticus copia res frumentarius uto


Admiratus quaerit ex perfugis causam, quorum magnus ad eum cotidie numerus confluebat.

admiror quaero ex perfugio causa qui magnus ad is cottidie numerus confluo


Eae res in Galliam Transalpinam celeriter perferuntur. Addunt ipsi et adfingunt rumoribus Galli, quod res poscere videbatur, retineri urbano motu Caesarem neque in tantis dissensionibus ad exercitum venire posse.

is res in gallia transalpinus celer perfero addo ipse et affingo rumor gallus qui res posco video retineo urbanus motus caesaris neque in tantus dissensio ad exercitus venio possum


Nam de equitibus hostium, quin nemo eorum progredi modo extra agmen audeat, et ipsos quidem non debere dubitare, et quo maiore faciant animo, copias se omnes pro castris habiturum et terrori hostibus futurum.

nam de eques hostis quin nemo is progredior modo extra agmen audeo et ipse quidem non debeo dubitaris et quo magnus facio animus copia sui omnis pro castrum habeo et terror hostis sum


nec prius finem fugae fecerunt saepe amissis superioribus locis quam se aut in castra suorum reciperent, aut nonnulli pudore coacti longius profugerent.

neque prior finis fuga facio saepe amitto superus locus quam sui aut in castrum suus recipio aut nonnullus pudor cogo longus profugio


Deliberatur de Avarico in communi concilio, incendi placeret an defendi.

delibero de avaricum in communis concilio incendo placeo an defendo


Tum ex omni parte lapidibus coniectis deturbati, turrisque succensa est.

tum ex omnis pars lapis conicio deturbo turris succendo sum


alterum per provinciam nostram, multo facilius atque expeditius, propterea quod inter fines Helvetiorum et Allobrogum, qui nuper pacati erant, Rhodanus fluit isque non nullis locis vado transitur.

alter per provincia noster multus facilis atque expedio propterea qui inter finis helvetius et allobroges qui nuper pacatum sum rhodanus fluo eo non nullus locus vado transeo


Ita dies circiter XV iter fecerunt uti inter novissimum hostium agmen et nostrum primum non amplius quinis aut senis milibus passuum interesset.

ita dies circiter xv iter facio uti inter novus hostis agmen et nos primus non amplus quini aut senex mille passus intersum


summittit cohortes equitibus subsidio.


Caesar, cum iniquo loco pugnari hostiumque augeri copias videret, praemetuens suis ad Titum Sextium legatum, quem minoribus castris praesidio reliquerat, misit, ut cohortes ex castris celeriter educeret et sub infimo colle ab dextro latere hostium constitueret,

caesar cum iniquus locus pugno hostis augeo copia video praemetuo suus ad titus sestius legatus qui paruus castrum praesidium relinquo mitto ut cohors ex castrum celer educo et sub infimus collis ab dexter lateo hostis constituo


Erat magni periculi res tantulis copiis iniquo loco dimicare; tum, quoniam obsidione liberatum Ciceronem sciebat, aequo animo remittendum de celeritate existimabat:

sum magnus periculum res tantulis copia iniquus locus dimicaris tum quoniam obsidio libero cicero scio aequus animus remitto de celeritas existimo


Nam et praedae cupiditas multos longius evocabat, et silvae incertis occultisque itineribus confertos adire prohibebant.

nam et praeda cupiditas multus longus evoco et silva incertus occulo iter confercio adeo prohibeo


peditatu quem antea habuerit se fore contentum dicit, neque fortunam temptaturum aut in acie dimicaturum, sed, quoniam abundet equitatu, perfacile esse factu frumentationibus pabulationibusque Romanos prohibere,

pedito qui antea habeo sui sum contineo dico neque fortuna tento aut in acies dimico sed quoniam abundo equitatus perfacilis sum factus frumentatio pabulatio romanus prohibeo


Interim nuntio allato omnes eorum milites in potestate Caesaris teneri, concurrunt ad Aristium, nihil publico factum consilio demonstrant; quaestionem de bonis direptis decernunt,

interim nuntio affero omnis is miles in potestas caesar teneo concurro ad aristius nihil publicus facio consilium demonstro quaestio de bonus disrepo decerno


Adiuvabat etiam eorum consilium qui rem deferebant quod Nervii antiquitus, cum equitatu nihil possent (neque enim ad hoc tempus ei rei student, sed quicquid possunt, pedestribus valent copiis), quo facilius finitimorum equitatum, si praedandi causa ad eos venissent, impedirent, teneris arboribus incisis atque inflexis crebrisque in latitudinem ramis enatis [et] rubis sentibusque interiectis effecerant ut instar muri hae saepes munimentum praeberent, quo non modo non intrari sed ne perspici quidem posset.

adjuvo etiam is consilium qui res defero qui nervius antiquus cum equitatus nihil possum neque enim ad hic tempus is res studeo sed quisquis possum pedestribus valeo copia quo facilis finitimus equitas si praedor causa ad is venio impedio teneo arbor incido atque inflecto creber in latitudo ramus eno et rubus sentis interjacio efficio ut instar murus hic saepes munimentum praebeo quo non modo non intraris sed ne perspicio quidem possum


Frustra: nam Caesar magnis itineribus omnibus locis occurrit nec dat ulli civitati spatium de aliena potius quam de domestica salute cogitandi; qua celeritate et fideles amicos retinebat et dubitantes terrore ad condiciones pacis adducebat.

frustra nam caesar magnus iter omnis locus occurro neque do ullus civitas spatium de alienus potis quam de domesticus salus cogito qui celeritas et fidelis amicus retineo et dubito terror ad condicio pax adduco


nec prius sunt visi obiectis ab ea parte silvis, quam castris appropinquarent, usque eo ut qui sub vallo tenderent mercatores recipiendi sui facultatem non haberent.

neque prior sum video objecta ab is pars silva quam castrum appropinquo usque is ut qui sub vallo tendo mercator recipio suus facultas non habeo


Neque ullum fere totius hiemis tempus sine sollicitudine Caesaris intercessit, quin aliquem de consiliis ac motu Gallorum nuntium acciperet.

neque ullus fere totus hiems tempus sine sollicitudo caesar intercedo quin aliquis de consilium atque motus gallus nuntius accipio


Cum esset Caesar in citeriore Gallia [in hibernis], ita uti supra demonstravimus, crebri ad eum rumores adferebantur litterisque item Labieni certior fiebat omnes Belgas, quam tertiam esse Galliae partem dixeramus, contra populum Romanum coniurare obsidesque inter se dare.

cos sum caesar in citer gallia in hibernus ita uti supra demonstro creber ad is rumor affero littera item labienus certus fio omnis belga quam tertius sum gallia pars dico contra populus romanus coniuro obsido inter sui do


Ibi cognoscit Commium Atrebatem proelio cum equitatu suo contendisse.

ibi cognosco commis atrebatem proelium cum equitatus suus contendo


At ei, qui Alesiae obsidebantur praeterita die, qua auxilia suorum exspectaverant, consumpto omni frumento, inscii quid in Aeduis gereretur, concilio coacto

at is qui alesia obsido praetereo dies qui auxilium suus exspecto consumo omnis frumentum inscius quis in aedui gero concilio cogo


Haec cum pluribus verbis flens a Caesare peteret, Caesar eius dextram prendit; consolatus rogat finem orandi faciat; tanti eius apud se gratiam esse ostendit uti et rei publicae iniuriam et suum dolorem eius voluntati ac precibus condonet. Dumnorigem ad se vocat, fratrem adhibet; quae in eo reprehendat ostendit; quae ipse intellegat, quae civitas queratur proponit; monet ut in reliquum tempus omnes suspiciones vitet; praeterita se Diviciaco fratri condonare dicit. Dumnorigi custodes ponit, ut quae agat, quibuscum loquatur scire possit.

hic cum multus verbum fleo ab caesaris peto caesar is dexter prehendo consolo rogo finis oro facio tantus is apud sui gratia sum ostendo uti et res publicus iniuria et suus dolor is voluntas atque prex condono dumnorigem ad sui voco frater adhibeo qui in is reprehendo ostendo qui ipse intellego qui civitas queror propono moneo ut in reliquus tempus omnis suspicio vito praetereo sui diviciaco frater condonaris dico dumnorigi custos pono ut qui ago qui loquor scio possum


Sibi autem mirum videri quid in sua Gallia, quam bello vicisset, aut Caesari aut omnino populo Romano negotii esset.

sui autem mirus video quis in suus gallia quam bellum vinco aut caesaris aut omnino populus romanus negotium sum


Cum ex captivis quaereret Caesar quam ob rem Ariovistus proelio non decertaret, hanc reperiebat causam, quod apud Germanos ea consuetudo esset ut matres familiae eorum sortibus et vaticinationibus declararent utrum proelium committi ex usu esset necne; eas ita dicere:

cos ex captivus quaero caesar quam ob res ariovistus proelium non decerto hic reperio causa qui apud germani is consuetudo sum ut mater familia is sors et vaticinatio declaro utrum proelium committo ex usus sum necne is ita dico


summo esse in periculo rem, quod, cum singuli magistratus antiquitus creari atque regiam potestatem annum obtinere consuessent, duo magistratum gerant et se uterque eorum legibus creatum esse dicat.

superus sum in periculum res qui cum singuli magistratus antiquus creo atque regia potestas annus obtineo consuesco duo magistratus gero et sui uterque is lex creo sum dico


Celeriter sibi Senones, Parisios, Pictones, Cadurcos, Turonos, Aulercos, Lemovices, Andos reliquosque omnes qui Oceanum attingunt adiungit: omnium consensu ad eum defertur imperium.

celer sui senones parisii pictones cadurci turoni aulerci lemovices andos reliquus omnis qui oceanus attingo adjungo omnis consensus ad is defero imperium


praestare, si iam principatum Galliae obtinere non possint, Gallorum quam Romanorum imperia perferre,

praesto si iam principatus gallia obtineo non possum gallus quam romanus imperium perfero


Eorum adventu, quod minus idoneis equis utebantur, a tribunis militum reliquisque equitibus Romanis atque evocatis equos sumit Germanisque distribuit.

eos advenio qui paruus idoneus equus uto ab tribunus miles reliquus eques romanus atque evoco equus sumo germanus distribuo


Itaque nondum hieme confecta proximis quattuor coactis legionibus de improviso in fines Nerviorum contendit et,

itaque nondum hiems conficio propior quattuor cogo legio de improvide in finis nervius contendo et


convocatisque ad concilium praefectis equitum venisse tempus victoriae demonstrat. Fugere in provinciam Romanos Galliaque excedere.

convoco ad concilium praefectus eques venio tempus victoria demonstro fugio in provincia romanus gallia excedo


Galli, quod ampliores copias,


Institutas turres, testudines munitionesque hostium admiratur; legione producta cognoscit non decimum quemque esse reliquum militem sine vulnere:

instituo turris testudo munitio hostis admiror legio produco cognosco non decimus quisque sum reliquus miles sine vulnus


Sed elati spe celeris victoriae et hostium fuga et superiorum temporum secundis proeliis nihil adeo arduum sibi esse existimaverunt quod non virtute consequi possent, neque finem prius sequendi fecerunt quam muro oppidi portisque appropinquarunt. Tum vero ex omnibus urbis partibus orto clamore,

sed effero spes celo victoria et hostis fuga et superus tempus secundus proelium nihil adeo arduus sui sum existimo qui non virtus consequor possum neque finis prior sequor facio quam murus oppidum porta appropinquo tum verus ex omnis urbs pars orior clamor


Hunc esse delectum medium fere regionum earum quas Suebi obtinerent; hic Romanorum adventum expectare atque ibi decertare constituisse.

hic sum deligo medius fere regio is qui suevi obtineo hic romanus advenio expecto atque ibi decertaris constituo


Romanos aut inopiam non laturos aut magno periculo longius ab castris processuros;

romanus aut inopia non fero aut magnus periculum longus ab castrum procedo


Itaque rem suscipit et a Sequanis impetrat ut per fines suos Helvetios ire patiantur, obsidesque uti inter sese dent perficit: Sequani, ne itinere Helvetios prohibeant, Helvetii, ut sine maleficio et iniuria transeant.

itaque res suscipio et ab sequani impetro ut per finis suus helvetii eo patior obsido uti inter sui do perficio sequani ne iter helvetii prohibeo helvetius ut sine maleficium et iniuria transeo


Proeliis vero compluribus factis secundis atque omni nobilitate Aeduorum interfecta tantum potentia antecesserant,

proelium verus complures facio secundus atque omnis nobilitas aedui interfacio tantus potentia antecedo


flentes omnibus precibus orabant, ut se in servitutem receptos cibo iuvarent.

fleo omnis prex oro ut sui in servitus recipio cibus juvo


cum equitatus noster liberius praedandi vastandique causa se in agros eiecerat, omnibus viis semitisque essedarios ex silvis emittebat et magno cum periculo nostrorum equitum cum eis confligebat atque hoc metu latius vagari prohibebat.

cum equito noster liber praedor vasto causa sui in ager eicio omnis via semita essedarius ex silva emitto et magnus cum periculum noster eques cum is confligo atque hic metus fero vagaris prohibeo


Caesari omnia uno tempore erant agenda: vexillum proponendum, quod erat insigne, cum ad arma concurri oporteret; signum tuba dandum; ab opere revocandi milites; qui paulo longius aggeris petendi causa processerant arcessendi; acies instruenda; milites cohortandi; signum dandum.

caesaris omnis unus tempus sum ago vexillum propono qui sum insignis cum ad arma concurro oportet signum tuba do ab opus revoco miles qui paulus longus aggero peto causa procedo arcesso acies instruo miles cohorto signum do


Caesar in Belgis omnium legionum hiberna constituit. Eo duae omnino civitates ex Britannia obsides miserunt, reliquae neglexerunt.

caesar in belga omnis legio hibernus constituo eos duo omnino civitas ex britannia obses mitto reliquus neglego


Facta potestate eadem quae Ambiorix cum Titurio egerat commemorant: omnem esse in armis Galliam;

facio potestas idem qui ambiorix cum titurius ago commemoro omnis sum in arma gallia


reliquisque diebus turres ad altitudinem valli, falces testudinesque, quas idem captivi docuerant, parare ac facere coeperunt.

reliquus dies turris ad altitudo valles falx testudo qui idem captivus doceo paro atque facio coepio


Cum ea ita sint, tamen, si obsides ab iis sibi dentur, uti ea quae polliceantur facturos intellegat, et si Haeduis de iniuriis quas ipsis sociisque eorum intulerint, item si Allobrogibus satis faciunt, sese cum iis pacem esse facturum.

cos is ita sum tamen si obses ab is sui do uti is qui polliceor facio intellego et si aedui de iniuria qui ipse socius is infero item si allobroges satis facio sui cum is pax sum facio


posse hunc casum ad ipsos recidere demonstrant: miserantur communem Galliae fortunam: omnibus pollicitationibus ac praemiis deposcunt qui belli initium faciant et sui capitis periculo Galliam in libertatem vindicent.

possum hic casus ad ipse recido demonstro misero communis gallia fortuna omnis pollicitatio atque praemium deposco qui bellum initium facio et suus capio periculum gallia in libertas vindico


Cum finem oppugnandi nox fecisset, Iccius Remus, summa nobilitate et gratia inter suos, qui tum oppido praeerat, unus ex iis qui legati de pace ad Caesarem venerant, nuntium ad eum mittit, nisi subsidium sibi submittatur, sese diutius sustinere non posse.

cos finis oppugno nox facio iccius remus summus nobilitas et gratia inter suus qui tum oppidum praesum unus ex is qui legatus de pax ad caesaris venio nuntius ad is mitto nisi subsidium sui summitto sui diu sustineo non possum


Quid hominum milibus LXXX uno loco interfectis propinquis consanguineisque nostris animi fore existimatis, si paene in ipsis cadaveribus proelio decertare cogentur?

quis homo mille lxxx unus locus interficio propinquus consanguineus noster animus sum existimo si paene in ipse cadaver proelium decertaris cogo


Quos Labienus equitatu consectatus, magno numero interfecto, compluribus captis, paucis post diebus civitatem recepit. Nam Germani qui auxilio veniebant percepta Treverorum fuga sese domum receperunt.

qui labienus equitatus consector magnus numerus interficio complures capio paucus post dies civitas recipio nam germanus qui auxilium venio percipio treveri fuga sui domus recipio


Nihilo setius Caesar, ut ante constituerat, duas acies hostem propulsare, tertiam opus perficere iussit. Munitis castris duas ibi legiones reliquit et partem auxiliorum, quattuor reliquas legiones in castra maiora reduxit.

nihilum setius caesar ut ante constituo duo acies hostis propulsaris tertius opus perficio iubeo munio castrum duo ibi legio relinquo et pars auxilia quattuor reliquus legio in castrum magnus reduco


Postquam id difficilius confieri animadvertit, silentio e castris tertia vigilia egressus eodem quo venerat itinere Metiosedum pervenit.

postquam is difficilis conficio animadverto silentium e castrum tertius vigil egredior idem quo venio iter metiosedum pervenio


Tandem vulneribus defessi et pedem referre et, quod mons suberit circiter mille passuum spatio, eo se recipere coeperunt.

tandem vulnus defatiscor et pedis refero et qui mons subsum circiter mille passus spatium is sui recipio coepio


Quorum cum magna multitudo convenisset, matres familiae, quae paulo ante Romanis de muro manus tendebant, suos obtestari et more Gallico passum capillum ostentare liberosque in conspectum proferre coeperunt.

qui cum magnus multitudo convenio mater familia qui paulus ante romanus de murus manus tendo suus obtestaris et mos gallicus patior capillus ostentaris liber in conspectus profero coepio


In omni Gallia eorum hominum, qui aliquo sunt numero atque honore, genera sunt duo. Nam plebes paene servorum habetur loco, quae nihil audet per se, nullo adhibetur consilio.

in omnis gallia is homo qui aliquis sum numerus atque honor genus sum duo nam plebs paene servus habeo locus qui nihil audeo per sui nullus adhibeo consilium


Huius Hercyniae silvae, quae supra demonstrata est, latitudo novem dierum iter expedito patet: non enim aliter finiri potest, neque mensuras itinerum noverunt.

hic hercyniasilva silva qui supra demonstro sum latitudo novo dies iter expedio pateo non enim aliter finio possum neque metior iter nosco


Eporedorix Aeduus, summo loco natus adulescens et summae domi potentiae, et una Viridomarus, pari aetate et gratia, sed genere dispari, quem Caesar ab Diviciaco sibi traditum ex humili loco ad summam dignitatem perduxerat, in equitum numero convenerant nominatim ab eo evocati.

eporedorix aeduus superus locus nascor adulescens et summa domus potentia et unus viridomarus par aetas et gratia sed genus disparus qui caesar ab diviciaco sui trado ex humilis locus ad summa dignitas perduco in eques numerus convenio nominatim ab is evoco


Nam et navium figura et remorum motu et inusitato genere tormentorum permoti barbari constiterunt ac paulum modo pedem rettulerunt.

nam et navis figuro et remi motus et inusitatus genus tormentum permoveo barbaris consto atque paulus modo pedis refero


Haec quoque per exploratores ante lucem in tanta propinquitate castrorum ad hostes deferuntur.

hic quoque per explorator ante lux in tantus propinquitas castrum ad hostis defero


Si forte hostes trium legionum numero posset elicere ad dimicandum, agminis ordinem ita constituit, ut legio septima, octava, nona ante omnia irent impedimenta, deinde omnium impedimentorum agmen, quod tamen erat mediocre, ut in expeditionibus esse consuevit, cogeret undecima, ne maioris multitudinis species accidere hostibus posset quam ipsi depoposcissent.

si fors hostis tres legio numerus possum elices ad dimico agmen ordo ita constituo ut legio septimus octavus nonus ante omnis eo impedimentum deinde omnis impedimentor agmen qui tamen sum mediocris ut in expeditio sum consuesco cogo undecimus ne magnus multitudo species accido hostis possum quam ipse deposco


De his eandem fere, quam reliquae gentes, habent opinionem: Apollinem morbos depellere, Minervam operum atque artificiorum initia tradere, Iovem imperium caelestium tenere, Martem bella regere.

de hic idem fere quam reliquus gens habeo opinio apollo morbus depello minerva opus atque artificium initium trado iuppiter imperium caelestis teneo mars bellum rego


In litteris scribit se cum legionibus profectum celeriter adfore; hortatur ut pristinam virtutem retineat.

in littera scribo sui cum legio proficiscor celer adsum hortor ut pristinus virtus retineo


Ipse conventibus Galliae citerioris peractis in Illyricum proficiscitur, quod a Pirustis finitimam partem provinciae incursionibus vastari audiebat.

ipse conventus gallia citer perago in illyricus proficisco qui ab pirustae finitimus pars provincia incursio vastaris audio


Ex eo proelio circiter hominum milia CXXX superfuerunt eaque tota nocte continenter ierunt [nullam partem noctis itinere intermisso]; in fines Lingonum die quarto pervenerunt, cum et propter vulnera militum et propter sepulturam occisorum nostri [triduum morati] eos sequi non potuissent.

ex is proelium circiter homo mille cxxx supersum is totus nox contineo eo nullus pars nox iter intermitto in finis lingones dies quartum pervenio cum et propter vulnero miles et propter sepultura occisor noster triduum moror is sequor non possum


Scire atque intellegere se causam peccati facillime mortuis delegari. Neminem vero tantum pollere, ut invitis principibus, resistente senatu, omnibus bonis repugnantibus infirma manu plebis bellum concitare et gerere posset. Sed tamen se contentum fore ea poena quam sibi ipsi contraxissent.

scio atque intellego sui causa pecco facilis morior delegaris nemo verus tantus polleo ut invitus princeps resisto senatus omnis bonus repugno infirmo manus plebs bellum concitaris et gero possum sed tamen sui contineo sum is poena quam sui ipse contraho


Caesar, etsi idem quod superioribus diebus acciderat fore videbat, ut, si essent hostes pulsi, celeritate periculum effugerent, tamen nactus equites circiter XXX, quos Commius Atrebas, de quo ante dictum est, secum transportaverat, legiones in acie pro castris constituit.

caesar etsi idem qui superus dies accido sum video ut si sum hostis pello celeritas periculum effugio tamen nanciscor eques circiter xxx qui commius atrebas de quo ante dico sum sui transporto legio in acies pro castrum constituo


reliquis ex omnibus partibus colles mediocri interiecto spatio pari altitudinis fastigio oppidum cingebant.

reliquus ex omnis pars collis mediocris interiacio spatium par altitudo fastigium oppidum cingo


XV milia Atrebates, Ambianos X milia, Morinos XXV milia, Menapios VII milia, Caletos X milia, Veliocasses et Viromanduos totidem, Atuatucos XVIIII milia;

xv mille atrebates ambianos decem mille morini xxv mille menapii vii mille caleti decem mille veliocasses et viromanduos totidem atuatucos xviiii mille


Quibus de rebus Caesar a Crasso certior factus, quod ipse aberat longius, naves interim longas aedificari in flumine Ligeri, quod influit in Oceanum, remiges ex provincia institui, nautas gubernatoresque comparari iubet.

qui de res caesar ab crassus certus facio qui ipse absum longus navo interim longus aedificaris in flumen liger qui influo in oceanus remex ex provincia instituo nauta gubernator compararis iubeo


Caesar, etsi a bello atque hoste discedere detrimentosum esse existimabat, tamen non ignorans quanta ex dissensionibus incommoda oriri consuessent, ne tanta et tam coniuncta populo Romano civitas, quam ipse semper aluisset omnibusque rebus ornasset, ad vim atque arma descenderet, atque ea pars quae minus sibi confideret auxilia a Vercingetorige arcesseret,

caesar etsi ab bellum atque hostis discedo detrimentosus sum existimo tamen non ignoro quantus ex dissensio incommodus orior consuesco ne tantus et tam conjungo populus romanus civitas quam ipse semper alo omne res orno ad vis atque arma descendo atque is pars qui paruus sui confido auxilium ab vercingetorige arcesso


P. Crassum cum cohortibus legionariis XII et magno numero equitatus in Aquitaniam proficisci iubet, ne ex his nationibus auxilia in Galliam mittantur ac tantae nationes coniungantur.

p crassus cum cohors legionarius duodecim et magnus numerus equito in aquitania proficisco iubeo ne ex hic natio auxilium in gallia mitto atque tantus natio conjungo


Ne tum quidem insecutis hostibus tertio die ad flumen Elaver venit; pontem refecit exercitumque traduxit.

ne tum quidem insequor hostis tertius dies ad flumen elavo venio pons reficio exerceo traduco


Qua re nuntiata Caesar celeriter sarcinas conferri, arma expediri iussit.

qui res nuntio caesar celer sarcina confero arma expedio iubeo


haec si gravia aut acerba videantur, multo illa gravius aestimare, liberos, coniuges in servitutem abstrahi, ipsos interfici; quae sit necesse accidere victis.

hic si gravis aut acerbus video multus ille gravis aestimaris liber coniunx in servitus abstraho ipse interficio qui sum necesse accido vinco


Quod in conspectu omnium res gerebatur neque recte ac turpiter factum celari poterat, utrosque et laudis cupiditas et timor ignominiae ad virtutem excitabant.

qui in conspectus omnis res gero neque rectus atque turpis facio celaris possum uter et laus cupiditas et timor ignominia ad virtus excito


atque ille latebris aut saltibus se eriperet et noctu occultatus alias regiones partesque peteret non maiore equitum praesidio quam quattuor, quibus solis vitam suam committere audebat.

atque ille latebra aut saltus sui eripio et nox occulto alius regio pars peto non magnus eques praesidium quam quattuor qui sol vita suus committo audeo


Caesar una aestate duobus maximis bellis confectis maturius paulo quam tempus anni postulabat in hiberna in Sequanos exercitum deduxit; hibernis Labienum praeposuit;

caesar unus aestas duo magnus bellum conficio maturus paulus quam tempus annus postulo in hibernus in sequani exercitus deduco hibernus labienus praepono


quae senatus consulta quotiens quamque honorifica in eos facta essent, ut omni tempore totius Galliae principatum Haedui tenuissent, prius etiam quam nostram amicitiam adpetissent.

qui senatus consulo quotiens quisque honorifico in is facio sum ut omnis tempus totus gallia principatus aedui teneo prior etiam quam noster amicitia adpeto


quam ad spem multum eos adiuvabat, quod Liger ex nivibus creverat, ut omnino vado non posse transiri videretur.

quam ad spes multus is adjuvo qui ligo ex nix cerno ut omnino vado non possum transeo video


Ratione inita se exigue dierum triginta habere frumentum, sed paulo etiam longius tolerari posse parcendo. His datis mandatis,

ratio ineo sui exiguus dies triginta habeo frumentum sed paulus etiam longus toleraris possum parco hic do mandatum


Cum propter longitudinem agminis minus facile omnia per se obire et, quid quoque loco faciendum esset, providere possent, iusserunt pronuntiare, ut impedimenta relinquerent atque in orbem consisterent.

cos propter longitudo agmen paruus facilis omnis per sui obeo et quis quoque locus facio sum provideo possum jubeo pronuntiaris ut impedimentum relinquo atque in orbis consisto


His pugnantibus illum in equum quidam ex suis intulit: fugientem silvae texerunt. Sic et ad subeundum periculum et ad vitandum multum fortuna valuit.

hic pugno ille in equus quidam ex suus infero fugio silva tego sic et ad subeo periculum et ad vito multus fortuna valeo


His rebus atque auditionibus permoti de summis saepe rebus consilia ineunt, quorum eos in vestigio paenitere necesse est, cum incertis rumoribus serviant et pleri ad voluntatem eorum ficta respondeant.

hic res atque auditio permoveo de summus saepe res consilium ineo qui is in vestigium paeniteo necesse sum cum incertus rumor servio et plerus ad voluntas is fictum respondeo


Horum adventu tanta rerum commutatio est facta ut nostri, etiam qui vulneribus confecti procubuissent, scutis innixi proelium redintegrarent, calones perterritos hostes conspicati etiam inermes armatis occurrerent,

horus advenio tantus res commutatio sum facio ut noster etiam qui vulnus confacio procumbo scutum innitor proelium redintegro calo perterreo hostis conspicor etiam inermis armo occurro


Hostes re cognita ab eis, qui Metiosedo fugerant, Lutetiam incendi pontesque eius oppidi rescindi iubent; ipsi profecti a palude ad ripas Sequanae e regione Lutetiae contra Labieni castra considunt.

hostis res cognosco ab is qui metiosedo fugio lutetiam incendo pons is oppidum rescindo iubeo ipse proficiscor ab palus ad ripa sequana e regio lutetiae contra labienus castrum consido


[Quarum omnium rerum] summa erat capitum Helvetiorum milium CCLXIII, Tulingorum milium XXXVI, Latobrigorum XIIII, Rauracorum XXIII, Boiorum XXXII; ex his qui arma ferre possent ad milia nonaginta duo.

quaris omnis res summus sum caput helvetius mille cclxiii tulingi mille xxxvi latobrigi xiiii rauraci xxiii boii xxxii ex hic qui arma fero possum ad mille nonaginta duo


hunc murus circumdatus arcem efficit et cum oppido coniungit.

hic murus circumdo arx efficio et cum oppidum conjungo


Id est oppidum Senonum in insula Sequanae positum, ut paulo ante de Lutetia diximus. Deprensis navibus circiter quinquaginta celeriterque coniunctis atque eo militibus iniectis et rei novitate perterritis oppidanis, quorum magna pars erat ad bellum evocata, sine contentione oppido potitur.

is sum oppidum senones in insula sequana pono ut paulus ante de lutetia dico deprendo navis circiter quinquaginta celeriter conjungo atque is miles injacio et res novitas perterreo oppidanus qui magnus pars sum ad bellum evoco sine contentio oppidum potio


Exceptus est Caesaris adventus ab omnibus municipiis et coloniis incredibili honore atque amore.

excipio sum caesar advenio ab omnis municipium et colonia incredibilis honor atque amor


neque dubitare [debeant] quin, si Helvetios superaverint Romani, una cum reliqua Gallia Haeduis libertatem sint erepturi.

neque dubitaris debeo quin si helvetii supero romanus unus cum reliquus gallia aedui libertas sum eripio


Quibus rebus nostri perterriti atque huius omnino generis pugnae imperiti, non eadem alacritate ac studio quo in pedestribus uti proeliis consuerant utebantur.

qui res noster perterreo atque hic omnino genus pugna imperitus non idem alacritas atque studium quo in pedestribus uti proelium consuesco uto


Illi imperata celeriter fecerunt, obsides ad numerum frumentumque miserunt.

ille impero celer facio obses ad numerus frumentum mitto


Caesar certior factus ab Titurio omnem equitatum et levis armaturae Numidas, funditores sagittariosque pontem traducit atque ad eos contendit. Acriter in eo loco pugnatum est.

caesar certus facio ab titurius omnis equitas et levis armo numida funditor sagittarii pons traduco atque ad is contendo acer in is locus pugno sum


Tum demum necessario Germani suas copias castris eduxerunt generatimque constituerunt paribus intervallis, Harudes, Marcomanos, Tribocos, Vangiones, Nemetes, Sedusios, Suebos, omnemque aciem suam raedis et carris circumdederunt, ne qua spes in fuga relinqueretur.

tum demum necessarius germanus suus copia castrum educo generatim constituo par intervallum harudes marcomani tribocos vangio nemetes sedusii suevi omnis acies suus raeda et carrus circumdo ne qui spes in fuga relinquo


Celeriter vineis ad oppidum actis, aggere iacto turribusque constitutis, magnitudine operum, quae neque viderant ante Galli neque audierant, et celeritate Romanorum permoti legatos ad Caesarem de deditione mittunt et petentibus Remis ut conservarentur impetrant.

celer vinea ad oppidum ago aggero jacto turris constitus magnitudo opus qui neque video ante gallus neque audio et celeritas romanus permoveo legatus ad caesaris de deditio mitto et peto remi ut conservo impetro


Hoc facto quamquam nulli erat dubium, quidnam contra Caesarem pararetur, tamen Caesar omnia patienda esse statuit, quoad sibi spes aliqua relinqueretur iure potius disceptandi quam belli gerendi. Contendit

hic facio quamquam nullus sum dubius quisnam contra caesaris paro tamen caesar omnis patior sum statuo quoad sui spes aliqui relinquo ius potis discepto quam bellum gero contendo


Caesar exposito exercitu et loco castris idoneo capto, ubi ex captivis cognovit quo in loco hostium copiae consedissent, cohortibus decem ad mare relictis et equitibus trecentis, qui praesidio navibus essent, de tertia vigilia ad hostes contendit, eo minus veritus navibus, quod in litore molli atque aperto deligatas ad ancoram relinquebat,

caesar expono exercitus et locus castrum idoneus capio ubi ex captivus cognosco quo in locus hostis copia consido cohors decem ad mare relinquo et eques trecenti qui praesidium navis sum de tertius vigil ad hostis contendo is paruus vereor navis qui in litus mollis atque aperio deligo ad ancora relinquo


alii, ut in iugo consistant atque eundem omnes ferant casum.

alius ut in iugum consisto atque idem omnis fero casus


Atuatuci, de quibus supra diximus, cum omnibus copiis auxilio Nerviis venirent, hac pugna nuntiata ex itinere domum reverterunt;

atuatuci de qui supra dico cum omnis copia auxilium nervius venio hic pugno nuntio ex iter domus revorto


Celeriter adulescentibus et oratione magistratus et praemio deductis, cum se vel principes eius consili fore profiterentur, ratio perficiendi quaerebatur, quod civitatem temere ad suscipiendum bellum adduci posse non confidebant.

celer adulescens et oratio magistratus et praemium deduco cum sui vel princeps is consilium sum profiteor ratio perficio quaero qui civitas temere ad suscipio bellum adduco possum non confido


Principibus Gallice evocatis Caesar ea quae cognoverat dissimulanda sibi existimavit, eorumque animis permulsis et confirmatis equitatu imperato bellum cum Germanis gerere constituit.

princeps gallicus evoco caesar is qui cognosco dissimulo sui existimo is animus permulceo et confirmo equitatus impero bellum cum germanus gero constituo


Praesidio legionum addito nostris animus augetur: hostes in fugam coniecti se ipsi multitudine impediunt atque angustioribus portis relictis coacervantur.

praesidium legio addo noster animus augeo hostis in fuga conicio sui ipse multitudo impedio atque angustus porta relinquo coacervo


Incredibili celeritate magno spatio paucis diebus confecto, cum iam pecus atque extrema impedimenta a nostris tenerentur, ipsi densiores silvas peterent, eius modi sunt tempestates consecutae uti opus necessario intermitteretur et continuatione imbrium diutius sub pellibus milites contineri non possent.

incredibilis celeritas magnus spatium paucus dies conficio cum iam pecus atque exter impedimentum ab noster teneo ipse densus silva peto is modus sum tempestas consequor uti opus necessarius intermitto et continuatio imbrium diu sub pellis miles contineo non possum


Qua re nuntiata Caesar intermissa profectione atque omnibus rebus postpositis magnam partem equitatus ad eum insequendum mittit retrahique imperat;

qui res nuntio caesar intermissus profectio atque omnis res postpono magnus pars equito ad is insequor mitto retraho impero


In eadem causa fuerunt Usipetes et Tencteri, quos supra diximus; qui complures annos Sueborum vim sustinuerunt,

in idem causa sum usipetes et tencteri qui supra dico qui complures annus suevi vis sustineo


Id ex itinere oppugnare conatus, quod vacuum ab defensoribus esse audiebat, propter latitudinem fossae murique altitudinem paucis defendentibus expugnare non potuit.

is ex iter oppugnaris conor qui vacuus ab defensor sum audio propter latitudo fodio murus altitudo paucus defendo expugnaris non possum


Nam hoc toto proelio, cum ab hora septima ad vesperum pugnatum sit, aversum hostem videre nemo potuit.

nam hic totus proelium cum ab hora septimus ad vesperus pugno sum averto hostis video nemo possum


Explorato hostium consilio nostri ad proeliandum animo atque armis parati, cum subsequentibus legionibus nullam dimicationem recusarent, turmatim in eum locum devenerunt.

exploro hostis consilium noster ad proelio animus atque arma paro cum subsequor legio nullus dimicatio recuso turmatim in is locus devenio


His rebus constitutis, quod pro explorato habebat Ambiorigem proelio non esse concertaturum, reliqua eius consilia animo circumspiciebat.

hic res constitus qui pro exploro habeo ambiorigem proelium non sum concertaturum reliquus is consilium animus circumspicio


Quod multitudinem Germanorum in Galliam traducat, id se sui muniendi, non Galliae oppugnandae causa facere; eius rei testimonium esse quod nisi rogatus non venerit et quod bellum non intulerit sed defenderit.

qui multitudo germanus in gallia traduco is sui suus munio non gallia oppugno causa facio is res testimonium sum qui nisi rogo non venio et qui bellum non infero sed defendo


Publice maximam putant esse laudem quam latissime a suis finibus vacare agros: hac re significari magnum numerum civitatum suam vim sustinere non posse.

publicus maximus puto sum laus quam fero ab suus finis vacaris ager hic res significo magnus numerus civitas suus vis sustineo non possum


Ipse imperat reliquis civitatibus obsides diemque ei rei constituit. Omnes equites, quindecim milia numero, celeriter convenire iubet;

ipse impero reliquus civitas obses dies is res constituo omnis eques quindecim mille numerus celer convenio iubeo


Id fieri posse, si suas copias Haedui in fines Bellovacorum introduxerint et eorum agros populari coeperint.

is fio possum si suus copia aedui in finis bellovaci introduco et is ager populor coepio


D. Brutum adulescentem classi Gallicisque navibus, quas ex Pictonibus et Santonis reliquisque pacatis regionibus convenire iusserat, praeficit et, cum primum possit, in Venetos proficisci iubet. Ipse eo pedestribus copiis contendit.

d brutus adulescens classis gallicus navis qui ex pictones et santonus reliquus pacatum regio convenio iubeo praeficio et cum primus possum in veneti proficisco iubeo ipse is pedestribus copia contendo


Legiones, ubi primum planitiem attigerunt, infestis contra hostes signis constiterunt.

legio ubi primus planitiem attingo infestus contra hostis signum consto


Perspecto urbis situ perterritisque hostibus, quod equitatu, qua maxime parte exercitus confidebant, erant pulsi, adhortatus ad laborem milites circumvallare instituit.

perspicio urbs sino perterreo hostis qui equitatus qui magnus pars exercitus confido sum pello adhortor ad labor miles circumvallaris instituo


At interiores, dum ea quae a Vercingetorige ad eruptionem praeparata erant proferunt, priores fossas explent, diutius in his rebus administrandis morati prius suos discessisse cognoverunt, quam munitionibus appropinquarent. Ita re infecta in oppidum reverterunt.

at interior dum is qui ab vercingetorige ad eruptio praeparo sum profero prior fossa expleo diu in hic res administro moror prior suus discedo cognosco quam munitio appropinquo ita res inficio in oppidum revorto


neque longius ab Oceano milibus passuum LXXX in Rhenum influit.

neque longus ab oceanus mille passus lxxx in rhenus influo


Tamen, quod instituto Caesaris semper duae legiones pro castris excubabant pluresque partitis temporibus erant in opere, celeriter factum est, ut alii eruptionibus resisterent, alii turres reducerent aggeremque interscinderent, omnis vero ex castris multitudo ad restinguendum concurreret.

tamen qui instituo caesar semper duo legio pro castrum excubo multus partio tempus sum in opus celer facio sum ut alius eruptio resisto alius turris reduco aggero interscindo omnis verus ex castrum multitudo ad restinguo concurro


Indictis inter se principes Galliae conciliis silvestribus ac remotis locis queruntur de Acconis morte;

indico inter sui princeps gallia concilium silvestris atque remoueo locus queror de acco mors


Ita commutata fortuna eos qui in spem potiundorum castrorum venerant undique circumventos intercipiunt, et ex hominum milibus amplius XXX, quem numerum barbarorum ad castra venisse constabat, plus tertia parte interfecta reliquos perterritos in fugam coiciunt ac ne in locis quidem superioribus consistere patiuntur.

ita commuto fortuna is qui in spes potio castrum venio undique circumvenio intercipio et ex homo mille amplus xxx qui numerus barbarus ad castrum venio consto multus tertius pars interfacio reliquus perterreo in fuga cojacio atque ne in locus quidem superus consisto patior


Nostri, ut superioribus diebus, ut cuique erat locus attributus, ad munitiones accedunt; fundis librilibus sudibusque quas in opere disposuerant ac glandibus Gallos proterrent.

noster ut superus dies ut quisque sum locus attribuo ad munitio accedo fundo librilis sudis qui in opus dispono atque glandibus galli proterrent


Accessum est ad Britanniam omnibus navibus meridiano fere tempore, neque in eo loco hostis est visus;

accedo sum ad britannia omnis navis meridianus fere tempus neque in is locus hostis sum video


neque id, quod fecerit de oppugnatione castrorum, aut iudicio aut voluntate sua fecisse, sed coactu civitatis, suaque esse eiusmodi imperia, ut non minus haberet iuris in se multitudo quam ipse in multitudinem.

neque is qui facio de oppugnatio castrum aut iudicium aut voluntas suus facio sed cogo civitas suum sum eiusmodi imperium ut non paruus habeo ius in sui multitudo quam ipse in multitudo


Coactis equitum VIII milibus et peditum circiter CCL haec in Aeduorum finibus recensebantur, numerusque inibatur, praefecti constituebantur.

cogo eques viii mille et pedes circiter ccl hic in aedui finis recenseo numerus ineo praefectus constituo


His traditis omnibusque armis ex oppido conlatis, ab eo loco in fines Ambianorum pervenit; qui se suaque omnia sine mora dediderunt.

hic trado omne arma ex oppidum confero ab is locus in finis ambianus pervenio qui sui suum omnis sine mora dedo


Eo consilio probato proxima nocte duobus milibus armatorum relictis reliquos ex oppido Drappes et Lucterius educunt.

eos consilium probo propior nox duo mille armator relinquo reliquus ex oppidum drappes et lucterius educo


Caesari cum id nuntiatum esset, eos per provinciam nostram iter facere conari, maturat ab urbe proficisci et quam maximis potest itineribus in Galliam ulteriorem contendit et ad Genavam pervenit.

caesaris cum is nuntio sum is per provincia noster iter facio conor maturo ab urbs proficisco et quam magnus possum iter in gallia ulter contendo et ad genava pervenio


Hac re cognita Vercingetorix rursus in Bituriges exercitum reducit atque inde profectus Gorgobinam, Boiorum oppidum, quos ibi Helvetico proelio victos Caesar collocaverat Aeduisque attribuerat, oppugnare instituit.

hic res cognosco vercingetorix rursus in bituriges exercitus reduco atque inde proficiscor gorgobina boii oppidum qui ibi helveticus proelium vinco caesar colloco aedui attribuo oppugnaris instituo


Fit magna contentione diversum proelium. Quod cum diutius pari Marte iniretur, paulatim ex silvis instructa multitudo procedit peditum, quae nostros coegit cedere equites. Quibus celeriter subveniunt levis armaturae pedites, quos ante legiones missos docui, turmisque nostrorum interpositi constanter proeliantur.

fio magnus contentio diverto proelium qui cum diu par mars ineo paulatim ex silva instruo multitudo procedo pedes qui noster cogo cedo eques qui celer subvenio levis armo pedito qui ante legio mitto doceo turma noster interpono consto proelio


Itaque rursus coniuratione facta paulatim ex castris discedere et suos clam ex agris deducere coeperunt.

itaque rursus coniuratio facio paulatim ex castrum discedo et suus clam ex ager deduco coepio


plerique novas sibi ex loco religiones fingunt Cottaeque et Tituri calamitatem, qui in eodem occiderint castello, ante oculos ponunt.

plerusque novo sui ex locus religio fingo cotta et tituri calamitas qui in idem occido castellum ante oculus pono


Magna adfectus sollicitudine hoc nuntio Caesar, quod semper Aeduorum civitati praecipue indulserat, nulla interposita dubitatione legiones expeditas quattuor equitatumque omnem ex castris educit;

magnus affectus sollicitudo hic nuntio caesar qui semper aedui civitas praecipuus indulgeo nullus interpono dubitatio legio expedio quattuor equito omnis ex castrum educo


Quam rem sicuti cetera celeriter feliciterque confecit. Namque omnes Aquitaniae civitates legatos ad Caesarem miserunt obsidesque ei dederunt.

quam res sicut ceterus celer felicito confacio namque omnis aquitania civitas legatus ad caesaris mitto obsido is do


Haeduis se obsides redditurum non esse neque his neque eorum sociis iniuria bellum inlaturum, si in eo manerent quod convenisset stipendiumque quotannis penderent; si id non fecissent, longe iis fraternum nomen populi Romani afuturum.

aedui sui obses reddo non sum neque hic neque is socius iniuria bellum infero si in is maneo qui convenio stipendium quot pendeo si is non facio longus is fraternus nomen populus romanus asum


sese idcirco ab suis discedere atque ad eum venire noluisse, quo facilius civitatem in officio contineret, ne omnis nobilitatis discessu plebs propter imprudentiam laberetur:

sui idcirco ab suus discedo atque ad is venio nolo quo facilis civitas in officium contineo ne omnis nobilitas discessus plebs propter imprudentia labor


eo autem frumento quod flumine Arari navibus subvexerat propterea uti minus poterat quod iter ab Arari Helvetii averterant, a quibus discedere nolebat.

is autem frumentum qui flumen araris navis subveho propterea uti paruus possum qui iter ab araris helvetius averto ab qui discedo nolo


non destitit tamen atque in agris habet dilectum egentium ac perditorum. Hac coacta manu, quoscumque adit ex civitate ad suam sententiam perducit;

non desisto tamen atque in ager habeo dilectus egeo atque perdo hic cogo manus quicumque adeo ex civitas ad suus sententia perduco


[Hic locus ab hoste circiter passus DC, uti dictum est, aberat.] Eo circiter hominum XVI milia expedita cum omni equitatu Ariovistus misit, quae copiae nostros terrerent et munitione prohiberent.

hic locus ab hostis circiter patior sescenti uti dico sum absum eos circiter homo xvi mille expedio cum omnis equitatus ariovistus mitto qui copia noster terreo et munitio prohibeo


Accedebat huc quod in concilio Aeduorum Dumnorix dixerat sibi a Caesare regnum civitatis deferri; quod dictum Aedui graviter ferebant, neque recusandi aut deprecandi causa legatos ad Caesarem mittere audebant.

accedo huc qui in concilio aedui dumnorix dico sui ab caesaris regnum civitas defero qui dico aedui gravis fero neque recuso aut deprecor causa legatus ad caesaris mitto audeo


consequuntur hunc centuriones eius cohortis quae in statione erat: paulisper una proelium sustinent.

consequor hic centurio is cohors qui in statio sum paulisper unus proelium sustineo


Coactus assiduis tuis vocibus, Balbe, cum cotidiana mea recusatio non difficultatis excusationem, sed inertiae videretur deprecationem habere, rem difficillimam suscepi.

cogo assiduus tuus vox balbus cum cottidianus meus recusatio non difficultas excusatio sed inertia video deprecatio habeo res difficilis suscipio


reliquasque civitates sollicitant, ut in ea libertate quam a maioribus acceperint permanere quam Romanorum servitutem perferre malint.

reliquus civitas sollicito ut in is libertas quam ab magnus accipio permaneo quam romanus servitus perfero malo


petunt atque orant ut sibi parcat, ne communi odio Germanorum innocentes pro nocentibus poenas pendant; si amplius obsidum vellet, dare pollicentur.

peto atque oro ut sui parco ne communis odium germanus innocens pro noceo poena pendo si amplus obses volo do polliceo


Agriculturae non student, maiorque pars eorum victus in lacte, caseo, carne consistit.

agricultura non studeo magnus pars is vinco in lac caseus carnis consisto


Leporem et gallinam et anserem gustare fas non putant; haec tamen alunt animi voluptatisque causa. Loca sunt temperatiora quam in Gallia, remissioribus frigoribus.

lepor et gallina et anser gusto fas non puto hic tamen alo animus voluptas causa locum sum tempero quam in gallia remitto frigus


Ad haec cognoscenda, prius quam periculum faceret, idoneum esse arbitratus C. Volusenum cum navi longa praemittit.

ad hic cognosco prior quam periculum facio idoneus sum arbitror que volusenus cum no longus praemitto


ulteriores temptant. Inventis nonnullis civitatibus iureiurando inter se confirmant obsidibusque de pecunia cavent: Ambiorigem sibi societate et foedere adiungunt.

ulteriores tento invenio nonnullus civitas jurejuro inter sui confirmo obsidibusque de pecunia caveo ambiorigem sui societas et foedus adjungo


Horum esse alterum Convictolitavem, florentem et illustrem adulescentem, alterum Cotum, antiquissima familia natum atque ipsum hominem summae potentiae et magnae cognationis, cuius frater Valetiacus proximo anno eundem magistratum gesserit.

horus sum alter convictolitavem floreo et illustris adulescens alter cottus antiquus familia natus atque ipse homo summa potentia et magnus cognatio qui frater valetiacus propior annus idem magistratus gero


His erat inter se de principatu contentio, et in illa magistratuum controversia alter pro Convictolitavi, alter pro Coto summis opibus pugnaverant.

hic sum inter sui de principatus contentio et in ille magistratus controversia alter pro convictolitavi alter pro cottus summus ops pugno


His rebus gestis, Labieno in continente cum tribus legionibus et equitum milibus duobus relicto ut portus tueretur et rem frumentariam provideret quaeque in Gallia gererentur cognosceret consiliumque pro tempore et pro re caperet,

hic res gero labienus in contineo cum tres legio et eques mille duo relinquo ut portus tueor et res frumentarius provideo quisque in gallia gero cognosco consilium pro tempus et pro res capio


Ea re impetrata sese omnes flentes Caesari ad pedes proiecerunt: non minus se id contendere et laborare ne ea quae dixissent enuntiarentur quam uti ea quae vellent impetrarent, propterea quod, si enuntiatum esset, summum in cruciatum se venturos viderent.

is res impetro sui omnis fleo caesaris ad pes projacio non paruus sui is contendo et laboro ne is qui dico enuntio quam uti is qui volo impetro propterea qui si enuntio sum superus in cruciatus sui venio video


Ad eam sententiam cum reliquis causis haec quoque ratio eos deduxit, quod Diviciacum atque Haeduos finibus Bellovacorum adpropinquare cognoverant. His persuaderi ut diutius morarentur neque suis auxilium terrent non poterat.

ad is sententia cum reliquus causa hic quoque ratio is deduco qui diviciacum atque aedui finis bellovaci adpropinquaris cognosco hic persuadeo ut diu moror neque suus auxilium terreo non possum


aequo modo animo sua ipsi frumenta corrumpant aedificiaque incendant, qua rei familiaris iactura perpetuum imperium libertatemque se consequi videant.

aequus modo animus suus ipse frumentum corrumpo aedificium incendo qui res familiaris iactura perpetuus imperium libertas sui consequor video


magnamque in spem veniebat pro suis tantis populique Romani in eum beneficiis cognitis suis postulatis fore uti pertinacia desisteret.

magnus in spes venio pro suus tantus populus romanus in is beneficium cognosco suus postulo sum uti pertinacia desisto


priores, quod abesse a periculo viderentur neque ulla necessitate neque imperio continerentur, exaudito clamore perturbatis ordinibus omnes in fuga sibi praesidium ponerent.

prior qui absum ab periculum video neque ullus necessitas neque imperium contineo exaudio clamor perturbo ordo omnis in fuga sui praesidium pono


Interim milites legionum duarum quae in novissimo agmine praesidio impedimentis fuerant, proelio nuntiato, cursu incitato in summo colle ab hostibus conspiciebantur,

interim miles legio duaris qui in novus agmen praesidium impedimentum sum proelium nuntio cursus incito in superus collis ab hostis conspicio


His copiis coactis ad Bellovacos proficiscitur castrisque in eorum finibus positis equitum turmas dimittit in omnes partes ad aliquos excipiendos ex quibus hostium consilia cognosceret.

hic copia cogo ad bellovaci proficisco castra in is finis pono eques turma dimitto in omnis pars ad aliquis excipio ex qui hostis consilium cognosco


Labienus milites cohortatus ut suae pristinae virtutis et secundissimorum proeliorum retinerent memoriam atque ipsum Caesarem, cuius ductu saepe numero hostes superassent, praesentem adesse existimarent, dat signum proeli.

labienus miles cohortor ut suus pristinus virtus et secundus proelium retineo memoria atque ipse caesaris qui ductus saepe numerus hostis supero praesens adsum existimo do signum proelium


Nam Cn. Pompeius legionem primam, quam ad Caesarem miserat, confectam ex delectu provinciae Caesaris, eam tamquam ex suo numero dedit.

nam cn pompejus legio primus quam ad caesaris mitto confacio ex deligo provincia caesar is tamquam ex suus numerus do


Quae res et latus unum castrorum ripis fluminis muniebat et post eum quae erant tuta ab hostibus reddebat et commeatus ab Remis reliquisque civitatibus ut sine periculo ad eum portari possent efficiebat.

qui res et latus unus castrum ripa flumen munio et post is qui sum tueor ab hostis reddo et commeatus ab remi reliquus civitas ut sine periculum ad is porto possum efficio


Ad hunc modum distributis legionibus facillime inopiae frumentariae sese mederi posse existimavit.

ad hic modus distribuo legio facilis inopia frumentarius sui medeor possum existimo


Magnum ibi numerum versuum ediscere dicuntur. Itaque annos nonnulli vicenos in disciplina permanent.

magnus ibi numerus versus edisco dico itaque annus nonnullus viceni in disciplina permaneo


optimum factu esse duxerunt rebellione facta frumento commeatuque nostros prohibere et rem in hiemem producere, quod his superatis aut reditu interclusis neminem postea belli inferendi causa in Britanniam transiturum confidebant.

bonus factus sum duco rebellio facio frumentum commeatus noster prohibeo et res in hiems produco qui hic supero aut reditus intercludo nemo postea bellum infero causa in britannia transeo confido


Ipsum erat oppidum Alesia in colle summo admodum edito loco, ut nisi obsidione expugnari non posse videretur.

ipse sum oppidum alesia in collis superus admodum edo locus ut nisi obsidio expugnaris non possum video


Sententiis dictis constituunt ut ei qui valetudine aut aetate inutiles sunt bello oppido excedant, atque omnia prius experiantur, quam ad Critognati sententiam descendant:

sententia dictum constituo ut is qui valetudo aut aetas inutilis sum bellum oppidum excedo atque omnis prior experior quam ad critognatus sententia descendo


Caesar erumpentes eo maxime tempore acerrimas tempestates cum subire milites nollet, in oppido Carnutum Cenabo castra ponit atque in tecta partim Gallorum, partim quae coniectis celeriter stramentis tentoriorum integendorum gratia erant inaedificata, milites compegit.

caesar erumpo is magnus tempus acer tempestas cum subeo miles nolo in oppidum carnutes ceno castrum pono atque in tectum pars gallus pars qui conicio celer stramentum tentorius intego gratia sum inaedifico miles compingo


quem proditionis insimulatis; cuius opera sine vestro sanguine tantum exercitum victorem fame consumptum videtis; quem turpiter se ex fuga recipientem ne qua civitas suis finibus recipiat a me provisum est."

qui proditio insimulo qui opus sine vester sanguis tantus exercitus victor fames consumo video qui turpis sui ex fuga recipio ne qui civitas suus finis recipio ab ego provideo sum


Ex eis Eporedorix cognito Litavicci consilio media fere nocte rem ad Caesarem defert; orat ne patiatur civitatem pravis adulescentium consiliis ab amicitia populi Romani deficere; quod futurum provideat, si se tot hominum milia cum hostibus coniunxerint, quorum salutem neque propinqui neglegere, neque civitas levi momento aestimare posset.

ex is eporedorix cognosco litavicci consilium medius fere nox res ad caesaris defero oro ne patior civitas pravus adulescens consilium ab amicitia populus romanus deficio qui sum provideo si sui tot homo mille cum hostis conjungo qui salus neque propinquus neglego neque civitas levis momentum aestimaris possum


Interim proelio equestri inter duas acies contendebatur. Ubi neutri transeundi initium faciunt, secundiore equitum proelio nostris Caesar suos in castra reduxit.

interim proelium equester inter duo acies contendo ubius neuter transeo initium facio secundus eques proelium noster caesar suus in castrum reduco


cum illi aut ex arido aut paulum in aquam progressi omnibus membris expeditis, notissimis locis, audacter tela coicerent et equos insuefactos incitarent.

cum ille aut ex aridus aut paulus in aqua progredior omnis membrum expeditus nosco locus audacter telum cojacio et equus insuefactus incito


Cum propius hostes accessisset, ab exploratoribus quos praemiserat cognoscit castra eorum, ut barbarorum fere consuetudo est, relictis locis superioribus ad ripas fluminis esse demissa; at Germanos equitesque imprudentibus omnibus de improviso advolasse proeliumque commisisse.

cos propius hostis accedo ab explorator qui praemitto cognosco castrum is ut barbarus fere consuetudo sum relinquo locus superus ad ripa flumen sum demitto at germani equito imprudens omnis de improvide advolo proelium committo


Ad quarum initium silvarum cum Caesar pervenisset castraque munire instituisset neque hostis interim visus esset, dispersis in opere nostris subito ex omnibus partibus silvae evolaverunt et in nostros impetum fecerunt.

ad qui initium silvaris cum caesar pervenio castro munio instituo neque hostis interim video sum dispermulceo in opus noster subeo ex omnis pars silva evolo et in noster impetus facio


Itaque productis copiis ante oppidum considunt et proximam fossam cratibus integunt atque aggere explent seque ad eruptionem atque omnes casus comparant.

itaque produco copia ante oppidum consido et propior fodio cratis intego atque aggero expleo sequor ad eruptio atque omnis casus comparo


simul commonefacit quae ipso praesente in concilio [Gallorum] de Dumnorige sint dicta, et ostendit quae separatim quisque de eo apud se dixerit.

simul commonefacio qui ipse praesens in concilio gallus de dumnorige sum dictum et ostendo qui separatim quisque de is apud sui dico


Germani acrius usque ad munitiones secuntur.


Nam ut commutato consilio iter in provinciam converteret, id ne metu quidem necessario faciendum existimabat; cum infamia atque indignitas rei et oppositus mons Cevenna viarumque difficultas impediebat, tum maxime quod abiuncto Labieno atque eis legionibus quas una miserat vehementer timebat.

nam ut commuto consilium iter in provincia converto is ne metus quidem necessarius facio existimo cum infamia atque indignitas res et oppono mons cevenna via difficultas impedio tum magnus qui abjungo labienus atque is legio qui unus mitto vehemens timeo


Prima luce et nostri omnes erant transportati, et hostium acies cernebatur.

primus lux et noster omnis sum transportas et hostis acies cerno


Hi centum pagos habere dicuntur, ex quibus quotannis singula milia armatorum bellandi causa ex finibus educunt. Reliqui, qui domi manserunt, se atque illos alunt;

hic centum pagus habeo dico ex qui quot singulus mille armator bellor causa ex finis educo reliquus qui domus maneo sui atque ille alo


Non enim dubitabat quin recenti calamitate summissiores essent futurae, dato vero spatio ac tempore eodem instigante Dumnaco possent concitari.

non enim dubito quin recens calamitas summitto sum sum do verus spatium atque tempus idem instigo dumnaco possum concitaris


Ipse de quarta vigilia eodem itinere quo hostes ierant ad eos contendit equitatumque omnem ante se mittit.

ipse de quartus vigil idem iter quo hostis eo ad is contendo equito omnis ante sui mitto


Vercingetorix, ubi de Caesaris adventu cognovit, oppugnatione destitit atque obviam Caesari proficiscitur.

vercingetorix ubi de caesar advenio cognosco oppugnatio desisto atque obvius caesaris proficisco


Ibi per certos exploratores in singula diei tempora quae ad Avaricum agerentur cognoscebat et quid fieri vellet imperabat.

ibi per certus explorator in singulus dies tempus qui ad avaricum ago cognosco et quis fio volo impero


multitudine sagittarum atque omnis generis telorum multos vulneratos; ad haec sustinenda magno usui fuisse tormenta.

multitudo sagittaris atque omnis genus telum multus vulnero ad hic sustineo magnus usus sum tormentum


His rebus fiebat ut et minus late vagarentur et minus facile finitimis bellum inferre possent;

hic res fio ut et paruus latus vago et paruus facilis finitimus bellum infero possum


trans id flumen omnes Nervios consedisse adventumque ibi Romanorum expectare una cum Atrebatibus et Viromanduis, finitimis suis

trans is flumen omnis nervii consido advenio ibi romanus expecto unus cum atrebates et viromanduis finitimus suus


Ita omnis insula est in circuitu vicies centum milium passuum.

ita omnis insula sum in circuitus viciens centum mille passus


Vacua castra hostium Caesar conspicatus tectis insignibus suorum occultatisque signis militaribus raros milites, ne ex oppido animadverterentur, ex maioribus castris in minora traducit legatisque, quos singulis legionibus praefecerat, quid fieri velit ostendit:

vacuus castrum hostis caesar conspicor tectum insignis suus occulto signum militaris rarus miles ne ex oppidum animadverto ex magnus castrum in parvus traduco lego qui singuli legio praeficio quis fio volo ostendo


Eodem tempore Lacterius, quem profugisse ex proelio scripsi, cum in potestatem venisset Epasnacti Arverni

eos tempus lacterius qui profugio ex proelium scribo cum in potestas venio epasnacti arvernus


Altera ex parte Gabalos proximosque pagos Arvernorum in Helvios, item Rutenos Cadurcosque ad fines Volcarum Arecomicorum depopulandos mittit.

alter ex pars gabali proximi pagus arvernus in helvii item ruteni cadurci ad finis volcaris arecomicorum depopulor mitto


Quod cum cotidie fieret ac iam consuetudine diligentia minueretur, quod plerumque accidit diuturnitate, Bellovaci delecta manu peditum cognitis stationibus cotidianis equitum nostrorum

qui cum cottidie fio atque iam consuetudo diligentia minuo qui plerusque accido diuturnitas bellovaci delecto manus pedes cognosco statio cottidianus eques noster


Huius opera Commi, ut antea demonstravimus, fideli atque utili superioribus annis erat usus in Britannia Caesar; quibus ille pro meritis civitatem eius immunem esse iusserat, iura legesque reddiderat atque ipsi Morinos attribuerat.

hic opus commis ut antea demonstro fidelis atque utilis superus annus sum utor in britannia caesar qui ille pro meritum civitas is immunis sum iubeo ius lego reddo atque ipse morini attribuo


Pugnatur uno tempore omnibus locis, atque omnia temptantur: quae minime visa pars firma est, huc concurritur.

pugno unus tempus omnis locus atque omnis tento qui paruus video pars firmo sum huc concurro


Postero die equitatu ex castris educto omnem eam planitiem, quam in longitudinem tria milia passuum patere demonstravimus, complent pedestresque copias paulum ab eo loco abditas in locis superioribus constituunt.

posterus dies equitatus ex castrum educo omnis is planitiem quam in longitudo tres mille passus pateo demonstro compleo pedestresque copia paulus ab is locus abdo in locus superus constituo


Haec cogitanti accidere visa est facultas bene rei gerendae. Nam cum in minora castra operis perspiciendi causa venisset, animadvertit collem, qui ab hostibus tenebatur, nudatum hominibus, qui superioribus diebus vix prae multitudine cerni poterat.

hic cogito accido video sum facultas bene res gero nam cum in parvus castrum opus perspicio causa venio animadverto collis qui ab hostis teneo nudo homo qui superus dies vix prae multitudo cerno possum


Quorum omnis postea multitudo aquatorum unum in locum conveniebat sub ipsius oppidi murum, ubi magnus fons aquae prorumpebat ab ea parte, quae fere pedum CCC intervallo fluminis circuitu vacabat.

qui omnis postea multitudo aquator unus in locus convenio sub ipse oppidum murus ubi magnus fons aqua prorumpo ab is pars qui fere pes ccc intervallum flumen circuitus vaco


Hoc omnibus probato consilio Commius Atrebas ad eos confugit Germanos, a quibus ad id bellum auxilia mutuatus erat.

hic omnis probo consilium commius atrebas ad is confugio germani ab qui ad is bellum auxilium mutuo sum


His cognitis rebus rem frumentariam providet, castris idoneum locum deligit; Vbiis imperat ut pecora deducant suaque omnia ex agris in oppida conferant, sperans barbaros atque imperitos homines inopia cibariorum adductos ad iniquam pugnandi condicionem posse deduci;

hic cognosco res res frumentarius provideo castrum idoneus locus deligo vbiis impero ut pecus deduco suum omnis ex ager in oppidum confero spero barbarus atque imperitus homo inopia cibarius adduco ad iniquus pugno condicio possum deduco


Quieta Gallia Caesar, ut constituerat, in Italiam ad conventus agendos proficiscitur. Ibi cognoscit de Clodii caede [de] senatusque consulto certior factus, ut omnes iuniores Italiae coniurarent, delectum tota provincia habere instituit.

quietus gallia caesar ut constituo in italia ad convenio ago proficisco ibi cognosco de claudius caedes de senatus consultum certus facio ut omnis iuniores italia conjuro deligo totus provincia habeo instituo


ipse in citeriorem Galliam ad conventus agendos profectus est.

ipse in citer gallia ad convenio ago proficiscor sum


Caesar, cum constituisset hiemare in continenti propter repentinos Galliae motus, neque multum aestatis superesset, atque id facile extrahi posse intellegeret, obsides imperat et quid in annos singulos vectigalis populo Romano Britannia penderet constituit;

caesar cum constituo hiemo in contineo propter repentinus gallia moueo neque multus aestas supersum atque is facilis extraho possum intellego obses impero et quis in annus singuli vectigal populus romanus britannia pendeo constituo


At hostes, etiam in extrema spe salutis, tantam virtutem praestiterunt ut, cum primi eorum cecidissent, proximi iacentibus insisterent atque ex eorum corporibus pugnarent,

at hostis etiam in exter spes salus tantus virtus praesto ut cum primus is caedo propior jaceo insisto atque ex is corpus pugno


Haec cum machinationibus immissa in flumen defixerat fistucisque adegerat, non sublicae modo derecte ad perpendiculum, sed prone ac fastigate, ut secundum naturam fluminis procumberent,

hic cum machinatio immitto in flumen defigo fistucisque adigo non sublica modo derecingo ad perpendiculis sed pronus atque fastigo ut secundus natura flumen procumbo


si vim faciat neque pareat, interfici iubet, nihil hunc se absente pro sano facturum arbitratus, qui praesentis imperium neglexisset.

si vis facio neque pareo interficio iubeo nihil hic sui absum pro sano facio arbitror qui praesum imperium neglego


Hostes paulisper morati militum nostrorum impetum non tulerunt seseque alia ex parte oppidi eiecerunt.

hostis paulisper moror miles noster impetus non fero sesequor alius ex pars oppidum eicio


quibus in fugam coniectis sagittarii circumventi interfectique sunt.

qui in fuga conicio sagittarius circumvenio interfacio sum


Multis de causis Caesar maiorem Galliae motum exspectans per Marcum Silanum, Gaium Antistium Reginum, Titum Sextium legatos delectum habere instituit.

multus de causa caesar magnus gallia motus exspecto per marcus silanus gaius antistius rego titus sestius legatus deligo habeo instituo