Erat occasio bene gerendae rei. neque vero id Caesarem fugiebat tanto sub oculis accepto detrimento perterritum exercitum sustinere non posse, praesertim circumdatum undique equitatu, cum in loco aequo atque aperto confligeretur; idque ex omnibus partibus ab eo flagitabatur.

sum occasio bene gero res neque verus is caesaris fugio tantus sub oculus accipio detrimentum perterreo exercitus sustineo non possum praesertim circumdo undique equitatus cum in locus aequus atque aperio confligo is ex omnis pars ab is flagito


His rebus et feriis Latinis comitiisque omnibus perficiendis xi dies tribuit dictaturaque se abdicat et ab urbe proficiscitur Brundisiumque pervenit.

hic res et feriae latinum comitium omnis perficio xi dies tribuo dicto sui abdico et ab urbs proficisco brundisium pervenio


tertio die Caesar vallo castra communit, reliquas cohortes, quas in superioribus castris reliquerat, impedimentaque ad se traduci iubet.

tertius dies caesar vallo castrum communio reliquus cohors qui in superus castrum relinquo impedimentum ad sui traduco iubeo


Caesar, qui milites adversariorum in castra per tempus colloqui venerant, summa diligentia conquiri et remitti iubet.

caesar qui miles adversarius in castrum per tempus colloquor venio summus diligentia conquaero et remitto iubeo


Erat Orici Lucretius Vespillo et Minucius Rufus cum Asiaticis navibus xviii, quibus iussu D. Laelii praeerant, M. Bibulus cum navibus cx Corcyrae.

sum oricos lucretius vespillo et minucius rufus cum asiaticus navis xviii qui iussus d laelius praesum m bibulus cum navis cx corcyra


neque vero coniuncti Albici comminus pugnando deficiebant neque multum cedebant virtute nostris. simul ex minoribus navibus magna vis eminus missa telorum multa nostris de improviso imprudentibus atque inpeditis vulnera inferebant.

neque verus conjungo albici comminus pugno deficio neque multus cedo virtus noster simul ex paruus navis magnus volo eminus mitto telum multus noster de improvide imprudens atque inpedo vulnero infero


accidisse igitur his, quod plerumque hominibus nimia pertinacia atque adrogantia accidere soleat, uti eo recurrant et id cupidissime petant, quod paulo ante contempserint.

accido igitur hic qui plerusque homo nimius pertinacia atque arrogantia accido soleo uti is recurro et is cupidus peto qui paulus ante contemno


compluribus iam lapidibus ex illa quae suberat turri subductis repentina ruina pars eius turris concidit, pars reliqua consequens procumbebat, cum hostes urbis direptione perterriti inermes cum infulis se porta foras universi proripiunt, ad legatos atque exercitum supplices manus tendunt.

complures iam lapis ex ille qui subsum turris subduco repentinus ruina pars is turris concido pars reliquus consequor procumbo cum hostis urbs direptio perterreo inermis cum infulis sui porto foras universus proripio ad legatus atque exercitus supplex manus tendo


Caesar etsi ad spem conficiendi negoti maxime probabat coactis navibus mare transire et Pompeium sequi, priusquam ille sese transmarinis auxiliis confirmaret, tamen eius rei moram temporisque longinquitatem timebat, quod omnibus coactis navibus Pompeius praesentem facultatem insequendi sui ademerat.

caesar etsi ad spes confacio negotium magnus probo cogo navis mare transeo et pompejus sequor priusquam ille sui transmarinus auxilium confirmo tamen is res mora tempus longinquitas timeo qui omnis cogo navis pompejus praesens facultas insequor suus adimo


Lentulus aeris alieni magnitudine et spe exercitus ac provinciarum et regum appellandorum largitionibus movetur, seque alterum fore Sullam inter suos gloriatur, ad quem summa imperii redeat.

lentulus aer alienus magnitudo et spes exercitus atque provinciaris et rex appello largitio moveo sequor alter sum sulla inter suus glorior ad qui summus imperium redeo


in hac sunt insula domicilia Aegyptiorum et vicus oppidi magnitudine; quaeque ubique naves imprudentia aut tempestate paulum suo cursu decesserunt, has more praedonum diripere consuerunt.

in hic sum insula domicilium aegyptius et vicus oppidum magnitudo quisque ubique navo imprudens aut tempestas paulus suus cursus decedo hic mos praedo diripio consuo


hoc eius praescripto ex Hispania ad Varum flumen est iter factum, atque ibi reliqua pars exercitus dimissa est.

hic is praescribo ex hispania ad varis flumen sum iter facio atque ibi reliquus pars exercitus dimitto sum


simul infamia duarum legionum permotus, quas ab itinere Asiae Syriaeque ad suam potentiam dominatumque converterat, rem ad arma deduci studebat.

simul infamia duaris legio permoueo qui ab iter asia syria ad suus potentia dominor converto res ad arma deduco studeo


quibus illi rebus permoti universi Caesarem adierunt palamque de eorum iniuriis sunt questi et ad cetera addiderunt falsum ab iis equitum numerum deferri, quorum stipendium averterent.

qui ille res permoveo universus caesaris adeo pala de is iniuria sum queror et ad ceterus addo falsus ab is eques numerus defero qui stipendium averto


piscatoriasque adiecerant atque contexerant, ut essent ab ictu telorum remiges tuti; has sagittariis tormentisque conpleverunt.

piscatorius adicio atque contego ut sum ab ictus telum remex tueor hic sagittarius tormentum conpleo


Bibulus multos dies terra prohibitus et graviore morbo ex frigore ac labore inplicitus, cum neque curari posset neque susceptum officium deserere vellet, vim morbi sustinere non potuit.

bibulus multus dies terra prohibeo et gravis morbus ex frigor atque labor implico cum neque curaris possum neque suscipio officium desero volo vis morbus sustineo non possum


quas si occupavissent, classe Caesari erepta portum ac mare totum in sua potestate haberent, commeatu auxiliisque Caesarem prohiberent.

qui si occupo classis caesaris eripio portus atque mare totus in suus potestas habeo commeatus auxilia caesaris prohibeo


sed fiebat aequitate decreti et humanitate Treboni, qui his temporibus clementer et moderate ius dicendum existimabat, ut reperiri non possent, a quibus initium appellandi nasceretur.

sed fio aequitas decerno et humanitas trebonius qui hic tempus clemens et modero ius dico existimo ut reperio non possum ab qui initium appello nascor


illi perterriti virtute equitum minus libere, minus audacter vagabantur; alias non longo a castris progressi spatio, ut celerem receptum haberent, angustius pabulabantur, alias longiore circuitu custodias stationesque equitum vitabant, aut aliquo accepto detrimento aut procul equitatu viso ex medio itinere proiectis sarcinis refugiebant.

ille perterreo virtus eques paruus libo paruus audacter vago alius non longus ab castrum progredior spatium ut celer recipio habeo angustus pabulor alius longus circuitus custodio statio eques vito aut aliquis accipio detrimentum aut procul equitatus video ex medium iter proicio sarcina refugio


paucis cum esset in utramque partem verbis disputatum, res huc deducitur, ut ii qui habeant domicilium aut possessionem in Hispania, statim, reliqui ad Varum flumen dimittantur; nequid iis noceatur neu quis invitus sacramentum dicere cogatur, a Caesare cavetur.

paucus cum sum in uter pars verbum disputas res huc deduco ut is qui habeo domicilium aut possessio in hispania statim reliquus ad varis flumen dimitto nequid is noceo neu quis invitus sacramentum dico cogo ab caesaris caveo


Quibus de causis consilio convocato de summa rerum deliberare incipit.

qui de causa consilium convoco de summus res deliberaris incipio


velle Pompeium se Caesari purgatum, ne ea, quae rei publicae causa egerit, in suam contumeliam vertat. semper se rei publicae commoda privatis necessitudinibus habuisse potiora. Caesarem quoque pro sua dignitate debere et studium et iracundiam suam rei publicae dimittere neque adeo graviter irasci inimicis, ut cum illis nocere se speret, rei publicae noceat.

volo pompejus sui caesaris purgo ne is qui res publicus causa ago in suus contumelia verto semper sui res publicus commodus privo necessitudo habeo potis caesaris quoque pro suus dignitas debeo et studium et iracundia suus res publicus dimitto neque adeo gravis irascor inimicus ut cum ille noceo sui spero res publicus noceo


eo partem navium longarum convenire, frumentum commeatumque ab Asia atque omnibus regionibus, quas tenebat, conportari imperat.

is pars navis longaris convenio frumentum commeatus ab asia atque omnis regio qui teneo conportaris impero


postero die munitiones institutas Caesar parat perficere; illi vadum fluminis Sicoris temptare, si transire possent.

posterus dies munitio instituo caesar paro perficio ille vadum flumen sicoris tento si transeo possum


crebrae etiam per Albicos eruptiones fiebant ex oppido, ignesque aggeri et turribus inferebantur. quae facile nostri milites repellebant magnisque ultro inlatis detrimentis eos, qui eruptionem fecerant, in oppidum reiciebant.

creber etiam per albicos eruptio fio ex oppidum ignis aggero et turris infero qui facilis noster miles repello magnus ultro infero detrimentum is qui eruptio facio in oppidum reicio


Pompeius sive operibus Caesaris permotus sive etiam, quod ab initio Italia excedere constituerat, adventu navium profectionem parare incipit et,

pompejus sive opus caesar permoueo sive etiam qui ab initium italia excedo constituo advenio navis profectio paro incipio et


Deductis orae maritimae Caesar praesidiis, ut supra demonstratum est, iii cohortes Orici oppidi tuendi causa reliquit isdemque custodiam navium longarum tradidit, quas ex Italia traduxerat. huic officio oppidoque M'. Acilius legatus praeerat.

deduco ora maritimus caesar praesidium ut supra demonstro sum iii cohors oricos oppidum tueor causa relinquo idem custodia navis longaris trado qui ex italia traduco hic officium oppidum m acilius legatus praesum


unamque cohortem, quae temere ante ceteras extra aciem procurrerat, seclusam ab reliquis circumveniunt atque interficiunt, incolumesque cum magna praeda eodem ponte in castra revertuntur.

unus cohors qui temere ante ceterus extra acies procurro secludo ab reliquus circumvenio atque interfacio incolumis cum magnus praeda idem pons in castrum revorto


hoc confecto negotio D. Laelium ab Asiatica classe abductum reliquit, qui commeatus Byllide atque Amantia inportari in oppidum prohiberet.

hic conficio negotium d laelius ab asiaticus classis abduco relinquo qui commeatus byllis atque amo inportaris in oppidum prohibeo


hortatur Curionem Cn. Domitius praefectus equitum, cum paucis equitibus circumsistens, ut fuga salutem petat atque in castra contendat, et se ab eo non discessurum pollicetur.

hortor curio cn domitius praefectus eques cum paucus eques circumsisto ut fuga salus peto atque in castrum contendo et sui ab is non discedo polliceor


item Trallibus in templo Victoriae, ubi Caesaris statuam consecraverant, palma per eos dies in tecto inter coagmenta lapidum ex pavimento exstitisse ostendebatur.

item tralles in templum victoria ubi caesar statua consecro palmo per is dies in tectum inter coagmento lapis ex pavimentum exsisto ostendo


Caesar superius institutum servans x legionem in dextro cornu, nonam in sinistro collocaverat, tametsi erat Dyrrachinis proeliis vehementer adtenuata, et huic sic adiunxit octavam, ut paene unam ex duabus efficeret, atque alteram alteri praesidio esse iusserat.

caesar superus institus servo decem legio in dexter cornu nona in sinister colloco tametsi sum dyrrachini proelium vehemens adtenuo et hic sic adjungo octava ut paene unus ex duo efficio atque alter alter praesidium sum iubeo


Prima luce ex superioribus locis, quae Caesaris castris erant coniuncta, cernebatur equitatus nostri proelio novissimos illorum premi vehementer ac nonnumquam sustinere extremum agmen atque interrumpi, alias ferri signa et universarum cohortium impetu nostros propelli, dein rursus conversos insequi.

primus lux ex superus locus qui caesar castrum sum conjungo cerno equito noster proelium novus ille premo vehemens atque nonnumquam sustineo exter agmen atque interrumpo alius fero signum et universaris cohors impetus noster propello deinde rursus converro insequor


milites imperat; mittunt. interea legio xii Caesarem consequitur. cum his duabus Asculum Picenum proficiscitur. id oppidum Lentulus Spinther x cohortibus tenebat; qui Caesaris adventu cognito profugit ex oppido cohortesque secum abducere conatus magna parte militum deseritur.

miles impero mitto interea legio duodecim caesaris consequor cum hic duo asculis picenus proficisco is oppidum lentulus spinther decem cohors teneo qui caesar advenio cognosco profugio ex oppidum cohorto sui abduco conor magnus pars miles desero


Isdem temporibus M. Caelius Rufus praetor causa debitorum suscepta initio magistratus tribunal suum iuxta C. Treboni, praetoris urbani, sellam collocavit, et siquis appellavisset de aestimatione et de solutionibus, quae per arbitrum fierent, ut Caesar praesens constituerat, fore auxilio pollicebatur.

idem tempus m caelius rufus praetor causa debitor suscipio initium magistratus tribunal suus iuxta que trebonius praetor urbanus sella colloco et siquis appello de aestimatio et de solutio qui per arbiter fio ut caesar praesens constituo sum auxilium polliceo


Ita uno die sex proeliis factis, tribus ad Dyrrachium, tribus ad munitiones, cum horum omnium ratio haberetur, ad duo milia numero ex Pompeianis cecidisse reperiebamus, evocatos centurionesque complures; in eo fuit numero Valerius Flaccus L. filius eius, qui praetor Asiam obtinuerat; signaque sunt militaria sex relata.

ita unus dies sex proelium facio tres ad dyrrachium tres ad munitio cum hic omnis ratio habeo ad duo mille numerus ex pompejanus cado reperio evoco centurio complures in is sum numerus valerius flaccus l filius is qui praetor asia obtineo signo sum militaris sex refero


qua re animadversa, quae proximae ei loco ex Bruti classe naves erant, in eas inpeditas impetum faciunt celeriterque ambas deprimunt.

qui res animadverto qui proximus is locus ex brutus classis navo sum in is inpedito impetus facio celeriter ambo deprimo


exercitui quidem omni tantus incessit ex incommodo dolor tantumque studium infamiae sarciendae, ut nemo aut tribuni aut centurionis imperium desideraret et sibi quisque etiam poenae loco graviores inponeret labores simulque omnes arderent cupiditate pugnandi, cum superioris etiam ordinis nonnulli ratione permoti manendum eo loco et rem proelio committendam existimarent.

exercitus quidem omnis tantus incedo ex incommodus dolor tantus studium infamia sarcio ut nemo aut tribunus aut centurio imperium desidero et sui quisque etiam poena locus gravis inpono labor simul omnis ardeo cupiditas pugno cum superus etiam ordo nonnullus ratio permoveo maneo is locus et res proelium committo existimo


a quo missi Dioscorides et Serapion, qui ambo legati Romae fuerant magnamque apud patrem Ptolomaeum auctoritatem habuerant, ad Achillan pervenerunt.

ab quo mitto dioscorides et serapio qui ambo legatus roma sum magnus apud pater ptolomaeus auctoritas habeo ad achillas pervenio


Eodemque tempore Domitius in Macedoniam venit; et cum ad eum frequentes civitatium legationes convenire coepissent, nuntiatum est adesse Scipionem cum legionibus, magna opinione et fama omnium;

eos tempus domitius in macedonia venio et cum ad is frequens civitas legatio convenio coepio nuntio sum adsum scipio cum legio magnus opinio et fama omnis


ubi vero ea pars turris, quae erat perfecta, tecta atque munita est ab omni ictu hostium, pluteos ad alia opera abduxerunt; turris tectum per se ipsum pressionibus ex contignatione prima suspendere ac tollere coeperunt.

ubi verus is pars turris qui sum perficio tectum atque munio sum ab omnis ictus hostis pluteus ad alius opus abduco turris tectum per sui ipse pressio ex contignatio primus suspendo atque tollo coepio


Pompeius eo proelio imperator est appellatus. hoc nomen obtinuit atque ita se postea salutari passus, sed neque in litteris adscribere est solitus, neque in fascibus insignia laureae praetulit.

pompejus is proelium imperator sum appello hic nomen obtineo atque ita sui postea salutaris patior sed neque in littera adscribo sum soleo neque in fascis insigne laurea praefero


et longo interposito spatio cum diuturnitas oppugnationis neglegentiores Octavianos effecisset, nacti occasionem meridiani temporis discessu eorum pueris mulieribusque in muro dispositis, nequid cotidianae consuetudinis desideraretur, ipsi manu facta cum iis quos nuper maxime liberaverant, in proxima Octavi castra inruperunt.

et longus interpono spatium cum diuturnitas oppugnatio neglego octavianus efficio nanciscor occasio meridianus tempus discessus is puer mulier in murus dispono nequid cottidianus consuetudo desidero ipse manus facio cum is qui nuper magnus libero in propior octavius castrum irrumpo


huius adventum L. Caesar filius cum x longis navibus ad Clupeas praestolans, quas navis Uticae ex praedonum bello subductas P. Attius reficiendas huius belli causa curaverat, veritus navium multitudinem ex alto refugerat appulsaque ad proximum litus trireme constrata et in litore relicta pedibus Hadrumetum perfugerat.

hic advenio l caesar filius cum decem longus navis ad clupea praestolor qui navus utica ex praedo bellum subduco p attius reficio hic bellum causa curo vereor navis multitudo ex altus refugio appulsaque ad propior litus triremis consterno et in litus relinquo pes hadrumetum perfugio


cognitaque re diversa sibi ambo consilia capiunt: Caesar, ut quam primum se cum Antonio coniungeret, Pompeius, ut venientibus in itinere se opponeret, si imprudentes ex insidiis adoriri posset;

cognosco res diverto sui ambo consilium capio caesar ut quam primus sui cum antonius conjungo pompejus ut venio in iter sui oppono si imprudens ex insidiae adorio possum


has quaternis ancoris ex iv angulis destinabat, ne fluctibus moverentur.

hic quaterni ancora ex iv angulis destino ne fluctus moveo


huic suos Caesar equites opposuit expeditosque antesignanos admiscuit cccc, qui tantum profecerunt, ut equestri proelio commisso pellerent omnes compluresque interficerent ipsique incolumes se ad agmen reciperent.

hic suus caesar eques oppono expedio antesignanus admisceo cccc qui tantus proficio ut equester proelium committo pello omnis complures interficio ipse incolumis sui ad agmen recipio


hoc sedato tumultu crebrae continuis diebus ex concursu multitudinis concitationes fiebant conpluresque milites in viis urbis omnibus partibus interficiebantur.

hic sedo tumultus creber continuus dies ex concursus multitudo concitatio fio conpluresque miles in via urbs omnis pars interfacio


Caesar ab opere legiones revocat, equitatum omnem convenire iubet, aciem instruit; contra opinionem enim militum famamque omnium videri proelium defugisse magnum detrimentum adferebat.

caesar ab opus legio revoco equitas omnis convenio iubeo acies instruo contra opinio enim miles fama omnis video proelium defugio magnus detrimentum affero


hic locus abest a Clupeis passuum xxii milia habetque non incommodam aestate stationem et duobus eminentibus promunturiis continetur.

hic locus absum ab clipeus passus xxii mille habeo non incommodus aestas statio et duo emineo promunturium contineo


quibus rebus permotus Caesar Brundisium ad suos severius scripsit, nacti idoneum ventum ne occasionem navigandi dimitterent, si vel ad litora Apolloniatium cursum dirigere atque eo naves eicere possent.

qui res permoueo caesar brundisium ad suus severus scribo nanciscor idoneus venio ne occasio navigo dimitto si vel ad litus apolloniatium cursus dirigo atque is navo eicio possum


Adventu Caesaris cognito decuriones Auximi ad Attium Varum frequentes conveniunt; docent sui iudicii rem non esse; neque se neque reliquos municipes pati posse C. Caesarem imperatorem, bene de re publica meritum, tantis rebus gestis oppido moenibusque prohiberi: proinde habeat rationem posteritatis et periculi sui.

advenio caesar cognosco decurio auximum ad attius varis frequens convenio doceo suus iudicium res non sum neque sui neque reliquus municipes patior possum que caesaris imperator bene de res publicus mereo tantus res gero oppidum moenia prohibeo proinde habeo ratio posteritas et periculum suus


neque multo post de proelio facto in Thessalia cognitum est, ut ipsis Pompeianis fides fieret; nam ante id tempus fingi a legatis amicisque Caesaris arbitrabantur. quibus rebus cognitis ex his locis Cassius cum classe discessit.

neque multus post de proelium facio in thessalia cognosco sum ut ipse pompejanus fides fio nam ante is tempus fingo ab legatus amicus caesar arbitror qui res cognosco ex hic locus casseius cum classis discedo


quorum studio et vocibus excitatus Caesar, etsi timebat tantae magnitudini fluminis exercitum obicere, conandum tamen atque experiendum iudicat.

qui studium et vox excito caesar etsi timeo tantus magnitudo flumen exercitus obicio conor tamen atque experior iudico


sed hi cognitis omnibus rebus, seuquid in munitionibus perfectum non erat, seuquid a peritioribus rei militaris desiderari videbatur, temporibusque rerum et spatiis locorum et custodiarum varia diligentia animadversa, prout cuiusque eorum, qui negotiis praeerant, aut natura aut studium ferebat, haec ad Pompeium omnia detulerunt.

sed hic cognosco omnis res seuquid in munitio perficio non sum seuquid ab pereo res militaris desidero video tempus res et spatium locus et custodiaris vario diligentia animadverto prout quisque is qui negotium praesum aut natura aut studium fero hic ad pompejus omnis defero


nam quicumque alterum obsidere conati sunt, perculsos atque infirmos hostes adorti aut proelio superatos aut aliqua offensione permotos continuerunt, cum ipsi numero equitum militumque praestarent; causa autem obsidionis haec fere esse consuevit, ut frumento hostes prohiberent.

nam quicumque alter obsido conor sum percello atque infirmus hostis adorior aut proelium supero aut aliqui offensio permoveo contineo cum ipse numerus eques miles praesto causa autem obsidio hic fere sum consuesco ut frumentum hostis prohibeo


cuius musculi haec erat forma. duae primum trabes in solo aeque longae distantes inter se pedes iiii collocantur inque eis columellae pedum in altitudinem v defiguntur.

qui musculis hic sum forma duo primus trabs in solum aequus longus disto inter sui pes quattuor colloco in is columella pes in altitudo v defigo


itaque Curio exercitum in castra reducit suis omnibus praeter Fabium incolumibus, ex numero adversariorum circiter dc interfectis ac m vulneratis; qui omnes discessu Curionis multique praeterea per simulationem vulnerum ex castris in oppidum propter timorem sese recipiunt.

itaque curius exercitus in castrum reduco suus omnis praeter fabius incolumis ex numerus adversarius circiter sescenti interficio atque m vulnero qui omnis discessus curio multus praeterea per simulatio vulnus ex castrum in oppidum propter timor sui recipio


equitatus autem noster ab utroque latere, etsi deiectis atque inferioribus locis constiterat, tamen summa in iugum virtute conititur, atque inter duas acies perequitans commodiorem ac tutiorem nostris receptum dat. ita vario certamine pugnatum est.

equito autem noster ab uterque lateo etsi deicio atque inferus locus consto tamen summus in iugum virtus conitor atque inter duo acies perequito commodus atque tueor noster recipio do ita vario certamen pugno sum


et Caelius profectus, ut dictitabat, ad Caesarem pervenit Thurios. ubi cum quosdam eius municipii sollicitaret equitibusque Caesaris Gallis atque Hispanis, qui eo praesidii causa missi erant, pecuniam polliceretur, ab his est interfectus.

et caelius proficiscor ut dictito ad caesaris pervenio thurii ubi cum quidam is municipium sollicito eques caesar gallus atque hispanus qui is praesidium causa mitto sum pecunia polliceo ab hic sum interficio


neque id fuit falsum, quod ille in pugnam proficiscens dixerat. sic enim Caesar existimabat eo proelio excellentissimam virtutem Crastini fuisse optimeque eum de se meritum iudicabat.

neque is sum falsus qui ille in pugna proficiscor dico sic enim caesar existimo is proelium excello virtus crastinus sum bonus is de sui mereo judico


reliquas legiones, quae longius hiemabant, subsequi iubet.

reliquus legio qui longus hiemo subsequor iubeo


latum ab x tribunis plebis contradicentibus inimicis, Catone vero acerrime repugnante et pristina consuetudine dicendi mora dies extrahente, ut sui ratio absentis haberetur, ipso consule Pompeio; qui si inprobasset, cur ferri passus esset? si probasset, ur se uti populi beneficio prohibuisset?

latus ab decem tribunus plebs contradico inimicus cato verus acer repugno et pristinus consuetudo dico mora dies extraho ut suus ratio absum habeo ipse consul pompejus qui si inprobo cur fero patior sum si probo ur sui uti populus beneficium prohibeo


erant sententiae, quae conandum omnibus modis castraque Vari oppugnanda censerent, quod in huius modi militum consiliis otium maxime contrarium esse arbitrarentur. postremo praestare dicebant per virtutem in pugna belli fortunam experiri, quam desertos et circumventos ab suis gravissimum supplicium perpeti.

sum sententia qui conor omnis modus castro varis oppugno censeo qui in hic modus miles consilium otium magnus contrarius sum arbitror postremo praesto dico per virtus in pugno bellum fortuna experior quam desero et circumvenio ab suus gravis supplicium perpetior


equitesque committunt proelium, et, priusquam plane legiones explicari et consistere possent, tota auxilia regis impedita ac perturbata, quod nullo ordine et sine timore iter fecerant, in fugam coiciunt equitatuque omni fere incolumi, quod se per litora celeriter in oppidum recipit, magnum peditum numerum interficiunt.

equito committo proelium et priusquam planus legio explicaris et consisto possum totus auxilium rex impedio atque perturbo qui nullus ordo et sine timor iter facio in fuga cojacio equito omnis fere incolumis qui sui per litus celer in oppidum recipio magnus pedes numerus interfacio


et cum paucis collocuti clientibus suis, quibus tantum facinus committere audebant, primum conati sunt praefectum equitum C. Volusenum interficere, ut postea bello confecto cognitum est, ut cum munere aliquo perfugisse ad Pompeium viderentur;

et cum paucus colloquor cliens suus qui tantus facinus committo audeo primus conor sum praeficio eques que volusenus interficio ut postea bellum conficio cognosco sum ut cum munus aliquis perfugio ad pompejus video


Auximo Caesar progressus omnem agrum Picenum percurrit. cunctae earum regionum praefecturae libentissimis animis eum recipiunt exercitumque eius omnibus rebus iuvant.

auximum caesar progredior omnis ager picenus percurro cunctus is regio praeficio libet animus is recipio exerceo is omnis res juvo


Caesar paene omni acie perterrita, quod praeter opinionem consuetudinemque acciderat, cohortatus suos legionem nonam subsidio ducit; hostem insolenter atque acriter nostros insequentem supprimit rursusque terga vertere seque ad oppidum Ilerdam recipere et sub muro consistere cogit.

caesar paene omnis acies perterreo qui praeter opinio consuetudo accido cohortor suus legio nona subsidium duco hostis insolenter atque acer noster insequor supprimo rursus tergum verto sequor ad oppidum ilerda recipio et sub murus consisto cogo


novum in re publica introductum exemplum queritur, ut tribunicia intercessio armis votaretur atque opprimeretur, quae superioribus annis armis esset restituta.

novus in res publicus introduco exemplum queror ut tribunicius intercessio arma veto atque opprimo qui superus annus arma sum restituo


equidem me Caesaris militem dici volui, vos me imperatoris nomine appellavistis. cuius si vos paenitet, vestrum vobis beneficium remitto, mihi meum restituite nomen, ne ad contumeliam honorem dedisse videamini.

equidem ego caesar miles dico volo tu ego imperator nomen appello qui si tu paeniteo vester tu beneficium remitto ego meus restituo nomen ne ad contumelia honor do video


tum vero ad summam desperationem nostri perveniunt et partim fugientes ab equitatu interficiuntur, partim integri procumbunt.

tum verus ad summa desperatio noster pervenio et pars fugio ab equitatus interfacio pars integer procumbo


frumenti quod inventum est, in publicum conferunt; reliquas merces commeatusque ad obsidionem urbis, si accidat, reservant.

frumentum qui invenio sum in publicus confero reliquus merces commeatus ad obsidio urbs si accido reservo


postremo et plures intermittere dies et praeter consuetudinem omnium noctu constituerant pabulari.

postremo et multus intermitto dies et praeter consuetudo omnis nox constituo pabularis


at, credo, si Caesarem probatis, in me offenditis. qui de meis in vos meritis praedicaturus non sum, quae sunt adhuc et mea voluntate et vestra exspectatione leviora; sed tamen sui laboris milites semper eventu belli praemia petiverunt, qui qualis sit futurus, ne vos quidem dubitatis. diligentiam quidem nostram aut, quem ad finem adhuc res processit, fortunam cur praeteream?

at credo si caesaris probo in ego offendo qui de meus in tu meritum praedico non sum qui sum adhuc et meus voluntas et vester exspectatio levis sed tamen suus labor miles semper evenio bellum praemium peto qui qualis sum sum ne tu quidem dubito diligentia quidem noster aut qui ad finis adhuc res procedo fortuna cur praetereo


an non exaudistis ex iis qui per causam valetudinis remanserunt, cohortes esse Brundisii factas?

an non exaudio ex is qui per causa valetudo remaneo cohors sum brundisium facio


haec erant milia xlv, evocatorum circiter duo, quae ex beneficiariis superiorum exercituum ad eum convenerant; quae tota acie disperserat. reliquas cohortis vii castris propinquisque castellis praesidio disposuerat.

hic sum mille xlv evocator circiter duo qui ex beneficiarius superus exercitus ad is convenio qui totus acies dispersero reliquus cohors vii castrum propinquus castellum praesidium dispono


inde, ut loci cuiusque natura ferebat, ex castello in castellum perducta munitione circumvallare Pompeium instituit. haec spectans,

inde ut locus quisque natura fero ex castellum in castellum perduco munitio circumvallaris pompejus instituo hic specto


itaque se victos confiteri; orare atque obsecrare, siqui locus misericordiae relinquatur, ne ad ultimum supplicium progredi necesse habeant. haec quam potest demississime et subiectissime exponit.

itaque sui vinco confiteor oro atque obsecraris siquis locus misericordia relinquo ne ad ulter supplicium progredior necesse habeo hic quam possum demissus et subjacio expono


Caesar, ubi luxit, omnes senatores senatorumque liberos, tribunos militum equitesque Romanos ad se produci iubet.

caesar ubi luceo omnis senator senator liber tribunus miles equito romanus ad sui produco iubeo


itaque Androsthenes, praetor Thessaliae, cum se victoriae Pompei comitem esse mallet quam socium Caesaris in rebus adversis, omnem ex agris multitudinem servorum ac liberorum in oppidum cogit portasque praecludit et ad Scipionem Pompeiumque nuntios mittit, ut sibi subsidio veniant: se confidere munitionibus oppidi, si celeriter succurratur; longinquam oppugnationem sustinere non posse.

itaque androsthenes praetor thessalia cum sui victoria pompejus comes sum malo quam socius caesar in res adverro omnis ex ager multitudo servus atque liberi in oppidum cogo porto praecludo et ad scipio pompejus nuntius mitto ut sui subsidium venio sui confido munitio oppidum si celer succurro longinquus oppugnatio sustineo non possum


ccc Tarcondarius Castor et Domnilaus ex Gallograecia dederant — horum alter una venerat, alter filium miserat — ; cc ex Syria a Commageno Antiocho, cui magna Pompeius praemia tribuit, missi erant, in his plerique hippotoxotae.

ccc tarcondarius castor et domnilaus ex gallograecia do hic alter unus venio alter filius mitto centum ex syria ab commagenus antiochus qui magnus pompejus praemium tribuo mitto sum in hic plerusque hippotoxotae


item praetoribus tribunisque plebis rogationes ad populum ferentibus nonnullos ambitus Pompeia lege damnatos illis temporibus, quibus in urbe praesidia legionum Pompeius habuerat, quae iudicia aliis audientibus iudicibus, aliis sententiam ferentibus singulis diebus erant perfecta, in integrum restituit, qui se illi initio civilis belli obtulerant, si sua opera in bello uti vellet, proinde aestimans ac si usus esset, quoniam sui fecissent potestatem.

item praetor tribunus plebs rogatio ad populus fero nonnulli ambitus pompejus lex damno ille tempus qui in urbs praesidium legio pompejus habeo qui iudicium alius audio judex alius sententia fero singuli dies sum perficio in integer restituo qui sui ille initium civilis bellum offertor si suus opus in bellum uti volo proinde aestimo atque si utor sum quoniam suus facio potestas


tempus erat autem difficillimum, quo neque frumenta in cavernis erant, neque multum a maturitate aberant, ac civitates exinanitae, quod Afranius paene omne frumentum ante Caesaris adventum Ilerdam convexerat, reliqui siquid fuerat, Caesar superioribus diebus consumpserat;

tempus sum autem difficilis quo neque frumentum in caverna sum neque multus ab maturitas absum atque civitas exinanio qui afranius paene omnis frumentum ante caesar advenio ilerda conveho reliquus siquis sum caesar superus dies consumo


iis autem invitis, a quibus Pharos tenetur, non potest esse propter angustias navibus introitus in portum.

is autem invitus ab qui pharus teneo non possum sum propter angustiae navis introitus in portus


Acceptis mandatis Roscius cum Caesare Capuam pervenit ibique consules Pompeiumque invenit; postulata Caesaris renuntiat.

accipio mandatum roscius cum caesaris capua pervenio ibi consul pompejus invenio postulo caesar renuntio


atque erat difficile eodem tempore rapidissimo flumine opera perficere et tela vitare.

atque sum difficilis idem tempus rapidus flumen opus perficio et telum vitaris


hoc confecto negotio a Sasonis ad Orici portum stationes litoraque omnia longe lateque classibus occupavit, custodiisque diligentius dispositis, ipse gravissima hieme in navibus excubans neque ullum laborem aut munus despiciens neque subsidium exspectans, si in Caesaris complexum venire posset.

hic conficio negotium ab saso ad oricos portus statio litus omnis longus fero classis occupo custodia diligo dispono ipse gravis hiems in navis excubo neque ullus labor aut munus despicio neque subsidium exspecto si in caesar complector venio possum


indutiarum quodam genere misericordia facto adventus Caesaris expectatur. nullum ex muro, nullum a nostris mittitur telum; ut re confecta omnes curam et diligentiam remittunt.

indutiaris quidam genus misericordia facio advenio caesar expecto nullus ex murus nullus ab noster mitto telis ut res conficio omnis cura et diligentia remitto


augebantur illis copiae, atque ex castris cohortes per oppidum crebro submittebantur, ut integri defessis succederent.

augeo ille copia atque ex castrum cohors per oppidum creber summitto ut integer defetiscor succedo


erant in sinistro cornu legiones duae traditae a Caesare initio dissensionis ex senatus consulto; quarum una prima, altera tertia appellabatur. in eo loco ipse erat Pompeius.

sum in sinister cornu legio duo trado ab caesaris initium dissensio ex senatus consultum qui unus primus alter tertius appello in is locus ipse sum pompejus


quibus rebus nostri usu docti haec reperiebant remedia, ut alio loco ignes facerent.

qui res noster usus doceo hic reperio remedio ut alius locus ignis facio


paucis diebus interpositis noctu insidias equitum collocavit, quo in loco superioribus fere diebus nostri pabulari consueverant; et cum cotidiana consuetudine Q. Varus, praefectus equitum Domiti, venisset, subito illi ex insidiis consurrexerunt.

paucus dies interpono nox insidiae eques colloco quo in locus superus fere dies noster pabularis consuesco et cum cottidianus consuetudo q varus praefectus eques domitius venio subeo ille ex insidiae consurgo


nostri cum minus exercitatis remigibus minusque peritis gubernatoribus utebantur, qui repente ex onerariis navibus erant producti nequedum etiam vocabulis armamentorum cognitis, tum etiam tarditate et gravitate navium impediebantur; factae enim subito ex umida materia non eundem usum celeritatis habuerant.

noster cum paruus exercitas remex parvus peritus gubernator uto qui repens ex oneraria navis sum produco nequedum etiam vocabulis armamentor cognosco tum etiam tarditas et gravitas navis impedio facio enim subeo ex umidus materia non idem usus celeritas habeo


sed is quoque mutato consilio quibusdam de causis, quas commemorari necesse non est, eo loco excesserat. ita conplures dies manserant castra; munitiones quidem omnes integrae erant.

sed is quoque muto consilium quidam de causa qui commemoraris necesse non sum is locus excedo ita conplures dies maneo castrum munitio quidem omnis integer sum


erant, qui censerent de tertia vigilia in Castra Cornelia recedendum, ut maiore spatio temporis interiecto militum mentes sanarentur, simul siquid gravius accidisset, magna multitudine navium et tutius et facilius in Siciliam receptus daretur.

sum qui censeo de tertius vigil in castrum cornelius recedo ut magnus spatium tempus interiacio miles mens sano simul siquis gravis accido magnus multitudo navis et tueor et facilis in sicilia recipio do


erat per declive receptus. illi autem hoc acrius instabant neque regredi nostros patiebantur, quod timore adducti locum relinquere videbantur.

sum per declive recipio ille autem hic acer insto neque regredior noster patior qui timor adduco locus relinquo video


erant per se magna quae gesserant equites, praesertim cum eorum exiguus numerus cum tanta multitudine Numidarum conferretur. haec tamen ab ipsis inflatius commemorabantur, ut de suis homines laudibus libenter praedicant.

sum per sui magnus qui gero eques praesertim cum is exiguus numerus cum tantus multitudo numidaris confero hic tamen ab ipse inflo commemoro ut de suus homo laus libet praedico


ad eos Curio equitatum et duas Marrucinorum cohortis mittit; quorum primum impetum equites hostium non tulerunt, sed admissis equis ad suos refugerunt; relicti ab his, qui una procurrerant levis armaturae, circumveniebantur atque interficiebantur ab nostris. huc tota Vari conversa acies suos fugere et concidi videbat.

ad is curius equitas et duo marrucinus cohors mitto qui primus impetus eques hostis non fero sed admitto equus ad suus refugio relinquo ab hic qui unus procurro levis armo circumvenio atque interfacio ab noster huc totus varis converro acies suus fugio et concaedes video


itaque Caninium Rebilum legatum, familiarem necessariumque Scriboni Libonis, mittit ad eum colloquii causa; mandat ut Libonem de concilianda pace hortetur; in primis, ut ipse cum Pompeio colloqueretur, postulat;

itaque caninius rebilis legatus familiaris necessarius scribonius libo mitto ad is colloquium causa mando ut libo de concilio pax horto in primus ut ipse cum pompejus colloqueretur postulo


qua re cognita celeriter, quae in statione pro castris erant Afrani cohortes, breviore itinere ad eundem occupandum locum mittuntur.

qui res cognosco celer qui in statio pro castrum sum afranius cohors brevis iter ad idem occupo locus mitto


simul respiciens Caesarem faciam, inquit hodie, imperator, ut aut vivo mihi aut mortuo gratias agas.

simul respicio caesaris facio inquam hodie imperator ut aut vivo ego aut mortuus gratia ago


At Pompeius cognitis his rebus, quae erant Orici atque Apolloniae gestae, Dyrrachio timens diurnis eo nocturnisque itineribus contendit.

at pompejus cognosco hic res qui sum oricos atque apollonia gero dyrrachium timeo diurnus is nocturnus iter contendo


officia inter se partiuntur, uti Petreius ex Lusitania per Vettones cum omnibus copiis ad Afranium proficiscatur, Varro cum iis quas habebat legionibus omnem ulteriorem Hispaniam tueatur.

officium inter sui partio uti petreius ex lusitania per vectones cum omnis copia ad afranius proficisco varro cum is qui habeo legio omnis ulter hispania tueor


cuius orationem Caesar interpellat: se non maleficii causa ex provincia egressum, sed uti se a contumeliis inimicorum defenderet, ut tribunos plebis in ea re ex civitate expulsos in suam dignitatem restitueret, et se et populum Romanum factione paucorum oppressum in libertatem vindicaret.

qui oratio caesar interpello sui non maleficium causa ex provincia egredior sed uti sui ab contumelia inimicus defendo ut tribunus plebs in is res ex civitas expello in suus dignitas restituo et sui et populus romanus factio paucus opprimo in libertas vindico


Id vero militibus fuit pergratum et iucundum, ut ex ipsa significatione cognosci potuit, ut, qui aliquid iusti incommodi expectavissent, ultro praemium missionis ferrent.

is verus miles sum pergratus et iucundus ut ex ipse significatio cognosco possum ut qui aliquis justus incommodus expectavissent ultro praemium missio fero


Hoc explorato loco Curio castra Vari conspicit muro oppidoque coniuncta ad portam, quae appellatur Belica, admodum munita natura loci, una ex parte ipso oppido Utica, altera a theatro, quod est ante oppidum, substructionibus eius operis maximis, aditu ad castra difficili et angusto.

hic exploro locus curius castrum varis conspicio murus oppidum conjungo ad porta qui appello belica admodum munio natura locus unus ex pars ipse oppidum utica alter ab theatrum qui sum ante oppidum substructio is opus magnus aditus ad castrum difficilis et angustus


polliceri se in provinciam iturum neque, ante quem diem iturus sit, definire, ut, si peracto consulatu Caesaris non profectus esset, nulla tamen mendaci religione obstrictus videretur;

polliceor sui in provincia eo neque ante qui dies eo sum definio ut si perago consulatus caesar non proficiscor sum nullus tamen mendacium religio obstringo video


reliqua, quae ad eorum sanandas mentes pertinere arbitrabatur, commemorat.

reliquus qui ad is sano mens pertineo arbitror commemoro


qua re animadversa Pompeiani in quodam monte constiterunt. hunc montem flumen subluebat. Caesar milites cohortatus, etsi totius diei continenti labore erant confecti noxque iam suberat, tamen munitione flumen a monte seclusit, ne noctu aquari Pompeiani possent.

qui res animadverto pompejanus in quidam mons consto hic mons flumen subluo caesar miles cohortor etsi totus dies contineo labor sum confacio nox iam subsum tamen munitio flumen ab mons secludo ne nox aquaris pompejanus possum


Caesar ut Brundisium venit, contionatus apud milites, quoniam prope ad finem laborum ac periculorum esset perventum, aequo animo mancipia atque inpedimenta in Italia relinquerent, ipsi expediti naves conscenderent, quo maior numerus militum posset inponi, omniaque ex victoria et ex sua liberalitate sperarent, conclamantibus omnibus, imperaret quod vellet, quodcumque imperavisset, se aequo animo esse facturos, ii Nonas Ianuarias naves solvit.

caesar ut brundisium venio contionor apud miles quoniam prope ad finis labor atque periculum sum pervenio aequus animus mancipium atque impedimentum in italia relinquo ipse expedio navo conscendo quo magnus numerus miles possum inpono omne ex victoria et ex suus liberalitas spero conclamo omnis impero qui volo quicumque impero sui aequus animus sum facio is nona januarius navo solvo


Pompeius, iam cum intra vallum nostri versarentur, equum nactus detractis insignibus imperatoriis decumana porta se ex castris eiecit protinusque equo citato Larisam contendit.

pompejus iam cum intra valles noster verso equus nanciscor detraho insignis imperatorius decimanus porto sui ex castrum eicio protinus equus cito larisam contendo


simul animadvertit multa undique portari atque agi plenissimis viis, quae repentini tumultus timore ex agris in urbem conferebantur.

simul animadverto multus undique porto atque ago plenus via qui repentinus tumultus timor ex ager in urbs confero


hi propter virtutem non solum apud Caesarem in honore erant, sed etiam apud exercitum cari habebantur; sed freti amicitia Caesaris et stulta ac barbara adrogantia elati despiciebant suos stipendiumque equitum fraudabant et praedam omnem domum avertebant.

hic propter virtus non solus apud caesaris in honor sum sed etiam apud exercitus carus habeo sed fretus amicitia caesar et stultus atque barbarum arrogantia effero despicio suus stipendium eques fraudo et praeda omnis domus averto


sed cum loci natura et munitio castrorum aditum prohibebat, tum quod ad proelium egressi Curionis milites iis rebus indigebant quae ad oppugnationem castrorum erant usui.

sed cum locus natura et munitio castrum aditus prohibeo tum qui ad proelium egredior curio miles is res indigeo qui ad oppugnatio castrum sum usus


hos Tarraconenses et Iacetani et Ausetani et paucis post diebus Illurgavonenses, qui flumen Hiberum attingunt, insequuntur.

hic tarraconensis et jacetani et ausetanus et paucus post dies ilergavonenses qui flumen hiberus attingo insequor


hanc insuper contignationem, quantum tectum plutei ac vinearum passum est, latericulo adstruxerunt supraque eum locum duo tigna transversa iniecerunt non longe ab extremis parietibus, quibus suspenderent eam contignationem quae turri tegimento esset futura, supraque ea tigna derecto transversas trabes iniecerunt easque axibus religaverunt.

hic insuper contignatio quantus tectum pluteus atque vinearis patior sum laterculus astruo supra is locus duo tignum transverto injacio non longus ab exter paries qui suspendo is contignatio qui turris tegimentum sum sum supra is tignum derecingo transverto trabs injacio eo axis religo


huc addunt pauca rei confirmandae causa, ut de compositione acturi viderentur. interim postulant, ut sint indutiae, atque ab eis impetrant.

huc addo paucus res confirmo causa ut de compositio ago video interim postulo ut sum indutiae atque ab is impetro


qua re animum adversa Caesar refectis legionibus subsequitur, praesidio impedimentis paucas cohortis relinquit; hora x subsequi, pabulatores equitesque revocari iubet. celeriter equitatus ad cotidianum itineris officium revertitur.

qui res animus adverso caesar reficio legio subsequor praesidium impedimentum paucus cohors relinquo hora decem subsequor pabulator equito revocaris iubeo celer equito ad cottidianus iter officium revorto


quibus iniuriis permotus Caesar legiones tres Massiliam adducit; turres vineasque ad oppugnationem urbis agere, naves longas Arelate numero xii facere instituit.

qui iniuria permoueo caesar legio tres massilia adduco turris vinea ad oppugnatio urbs ago navo longus arefero numerus duodecim facio instituo


cum cohortes ex acie procucurrissent, Numidae integri celeritate impetum nostrorum effugiebant, rursusque ad ordines suos se recipientes circumibant et ab acie excludebant. sic neque in loco manere ordinesque servare, neque procurrere et casum subire tutum videbatur.

cum cohors ex acies procurro numida integer celeritas impetus noster effugio rursus ad ordo suus sui recipio circumeo et ab acies excludo sic neque in locus maneo ordino servaris neque procurro et casus subeo tueor video


sed hunc laborem recusabat nemo, quod eum omnium laborum finem fore existimabant, si hostem Hibero intercludere et frumento prohibere potuissent.

sed hic labor recuso nemo qui is omnis labor finis sum existimo si hostis hiberus intercludo et frumentum prohibeo possum


ubi illum suis locis se tenere animum advertit, reducto in castra exercitu aliud sibi consilium capiendum existimavit.

ubi ille suus locus sui teneo animus adverto reduco in castrum exercitus alius sui consilium capio existimo


novitate rei Curio permotus praemittit equites, qui primum impetum sustineant ac morentur; ipse celeriter ab opere deductis legionibus aciem instruit.

novitas res curius permoueo praemitto eques qui primus impetus sustineo atque moror ipse celer ab opus deduco legio acies instruo


Est etiam genus radicis inventum ab iis qui fuerant ab alebribus, quod appellatur chara, quod admixtum lacte multum inopiam levabat. id ad similitudinem panis efficiebant.

sum etiam genus radix invenio ab is qui sum ab alebria qui appello chara qui admisceo lac multus inopia levo is ad similitudo panis efficio


hunc Marcellus collega et plerique magistratus consecuti sunt.

hic marcellus collega et plerusque magistratus consequor sum


itaque perturbatis antesignanis legio, quae in eo cornu constiterat, locum non tenuit atque in proximum collem sese recepit.

itaque perturbo antesignanus legio qui in is cornu consto locus non teneo atque in propior collis sui recipio


Quibus ex locis cum longius esset progressus, confecto iam labore exercitu xvi milium spatio constitit.

qui ex locus cum longus sum progredior conficio iam labor exercitus xvi mille spatium consto


haec insula obiecta Alexandriae portum efficit; sed a superioribus regibus in longitudinem passuum dcccc in mare iactis molibus angusto itinere et ponte cum oppido coniungitur.

hic insula objecto alexandrea portus efficio sed ab superus rex in longitudo passus dcccc in mare jacio moles angustus iter et pons cum oppidum conjungo


sed ex numero tribunorum militum centurionumque nonnulli sua voluntate apud eum remanserunt. quos ille postea magno in honore habuit; centuriones in priores ordines, equites Romanos in tribunicium restituit honorem.

sed ex numerus tribunus miles centurio nonnullus suus voluntas apud is remaneo qui ille postea magnus in honor habeo centurio in prior ordo eques romanus in tribunicius restituo honor


ipse Pompeius ab inimicis Caesaris incitatus, et quod neminem dignitate secum exaequari volebat, totum se ab eius amicitia averterat et cum communibus inimicis in gratiam redierat, quorum ipse maximam partem illo adfinitatis tempore iniunxerat Caesari;

ipse pompejus ab inimicus caesar incito et qui nemo dignitas sui exaequaris volo totus sui ab is amicitia averto et cum communis inimicus in gratia redeo qui ipse maximus pars ille adfinitas tempus injungo caesaris


Omnibus his resistitur omnibusque oratio consulis, Scipionis, Catonis opponitur. Catonem veteres inimicitiae Caesaris incitant et dolor repulsae.

omnis hic resisto omne oratio consul scipio cato oppono cato vetus inimicitia caesar incito et dolor repello


Pompeius enim primi diei mora inlata et reliquorum dierum frustra labore suscepto cum se magnis itineribus extenderet et praegressos consequi cuperet, quarta die finem sequendi fecit atque aliud sibi consilium capiendum existimavit.

pompejus enim primus dies mora infero et reliquus dies frustra labor suscepto cum sui magnus iter extendo et praegredior consequor cupio quartus dies finis sequor facio atque alius sui consilium capio existimo


in hoc erant numero complures Pompei milites, quos ex eius exercitu acceptos in Syria Gabinius Alexandriam traduxerat belloque confecto apud Ptolomaeum, patrem pueri, reliquerat.

in hic sum numerus complures pompejus miles qui ex is exercitus accipio in syria gabinus alexandrea traduco bellus conficio apud ptolomaeus pater puer relinquo


Afraniani, quod cum esse omnium iudicio inferiores viderentur, comminus tamdiu stetissent et nostrorum impetum sustinuissent et initio locum tumulumque tenuissent, quae causa pugnandi fuerat, et nostros primo congressu terga vertere coegissent;

afranianus qui cum sum omnis iudicium inferus video comminus tamdiu sto et noster impetus sustineo et initium locus tumulus teneo qui causa pugno sum et noster primus congredior tergum verto cogo


reliquis diebus oppidum vallo castellisque circumvenire instituit. cuius operis maxima parte effecta eodem fere tempore missi ad Pompeium revertuntur.

reliquus dies oppidum vallo castellum circumvenio instituo qui opus maximus pars efficio idem fere tempus mitto ad pompejus revorto


hos omnes productos a contumeliis militum conviciisque prohibet; pauca apud eos loquitur, quod sibi a parte eorum gratia relata non sit pro suis in eos maximis beneficiis; dimittit omnes incolumes.

hic omnis produco ab contumelia miles convicium prohibeo paucus apud is loquor qui sui ab pars is gratia refero non sum pro suus in is magnus beneficium dimitto omnis incolumis


ubi Caesaris castra posita tabernaculaque constituta et dimissos equites pabulandi causa animum adverterunt, sese subito proripiunt hora circiter sexta eiusdem diei et spem nacti morae discessu nostrorum equitum iter facere incipiunt.

ubi caesar castrum pono tabernaculum constituo et dimitto eques pabulor causa animus adverto sui subeo proripio hora circiter sextus idem dies et spes nanciscor mora discessus noster eques iter facio incipio


sed celeriter cives Romani ligneis effectis turribus sese munierunt, et cum essent infirmi ad resistendum propter paucitatem hominum crebris confecti vulneribus, ad extremum auxilium descenderunt servosque omnes puberes liberaverunt et praesectis omnium mulierum crinibus tormenta effecerunt.

sed celer civis romanus ligneus efficio turris sui munio et cum sum infirmis ad resisto propter paucitas homo creber confacio vulnus ad exter auxilium descendo servus omnis pubes libero et praeseco omnis mulier crinis tormentum efficio


Eodem Brutus contendit aucto navium numero. nam ad eas, quae factae erant Arelate per Caesarem, captivae Massiliensium accesserant sex. has superioribus diebus refecerat atque omnibus rebus instruxerat.

eos brutus contendo augeo navis numerus nam ad is qui facio sum arefero per caesaris captiva massiliensis accedo sex hic superus dies reficio atque omnis res instruo


quibus rebus perfectum est, ut altissimis fluminibus atque impeditissimis itineribus nullum acciperet incommodum.

qui res perficio sum ut alo flumen atque impedio iter nullus accipio incommodus


Proximis diebus habetur extra urbem senatus. Pompeius eadem illa, quae per Scipionem ostenderat, agit, senatus virtutem constantiamque collaudat, copias suas exponit: legiones habere sese paratas x;

propior dies habeo extra urbs senatus pompejus idem ille qui per scipio ostendo ago senatus virtus constantia collaudo copia suus expono legio habeo sui paro decem


Quibus rebus cognitis Caesar consilium capit ex loci natura. erant enim circum castra Pompei permulti editi atque asperi colles. hos primum praesidiis tenuit castellaque ibi communiit.

qui res cognosco caesar consilium capio ex locus natura sum enim circum castrum pompejus permultus edo atque asper collis hic primus praesidium teneo castellum ibi communio


atque etiam uno tempore accidit, ut difficilioribus usi tempestatibus ex pellibus, quibus erant tectae naves, nocturnum excipere rorem cogerentur.

atque etiam unus tempus accido ut difficilis utor tempestas ex pellis qui sum tego navo nocturnus excipio roro cogo


iamque de Caesaris adventu fama ad civitates perferebatur.

iam de caesar advenio fama ad civitas perfero


milites legiones viiii subito conspirati pila coniecerunt et ex inferiore loco adversus clivum incitati cursu praecipites Pompeianos egerunt et terga vertere coegerunt; quibus ad recipiendum crates derectae longuriique obiecti et institutae fossae magno impedimento fuerunt.

miles legio viiii subeo conspiro pilum conicio et ex inferus locus adverro clivus incitas cursus praeceps pompejani egero et tergum verto cogo qui ad recipio cratis derecingo longurius objacio et instituo fodio magnus impedimentum sum


quod fuit illis conandum atque omni ratione efficiendum; sed totius diei pugna atque itineris labore defessi rem in posterum diem distulerunt. Caesar quoque in proximo colle castra ponit.

qui sum ille conor atque omnis ratio efficio sed totus dies pugno atque iter labor defatiscor res in posterus dies differo caesar quoque in propior collis castrum pono


nam ut ad mare nostrae cohortes nonae legionis excubuerant, accessere subito prima luce Pompeiani ; simul navibus circumvecti milites in exteriorem vallum tela iaciebant, fossaeque aggere complebantur, et legionarii interioris munitionis defensores scalis admotis tormentis cuiusque generis telisque terrebant, magnaque multitudo sagittariorum ab utraque parte circumfundebatur.

nam ut ad mare noster cohors nona legio excubo accedo subeo primus lux pompejanus simul navis circumvehor miles in exter valles telum jacio fodio aggero compleo et legionarius interior munitio defensor scalae admoueo tormentum quisque genus telum terreo magnus multitudo sagittarius ab uter pars circumfundo


hos sequuntur Byllidenses et Amantini et reliquae finitimae civitates totaque Epirus et legatis ad Caesarem missis, quae imperaret, facturos pollicentur.

hic sequor byllidenses et amantini et reliquus finitimus civitas totus epirus et legatus ad caesaris mitto qui impero facio polliceo


M. Varro in ulteriore Hispania initio cognitis iis rebus quae sunt in Italia gestae, diffidens Pompeianis rebus amicissime de Caesare loquebatur:

m varro in ulterior hispania initium cognosco is res qui sum in italia gero diffido pompejanus res amicus de caesaris loquor


Sed Nasidianae naves nullo usui fuerunt celeriterque pugna excesserunt. non enim has aut conspectus patriae aut propinquorum praecepta ad extremum vitae periculum adire cogebant.

sed nasidianus navo nullus usus sum celeriter pugno excedo non enim hic aut conspicio patria aut propinquus praecipio ad exter vita periculum adeo cogo


sinistro cornu milites cum ex vallo Pompeium adesse et suos fugere cernerent, veriti ne angustiis intercluderentur, cum extra et intus hostem haberent, eodem quo venerant receptu sibi consulebant, omniaque erant tumultus timoris fugae plena, adeo ut, cum Caesar signa fugientium manu prenderet et consistere iuberet, alii dimissis equis eundem cursum confugerent, alii ex metu etiam signa dimitterent, neque quisquam omnino consisteret.

sinister cornu miles cum ex vallo pompejus adsum et suus fugio cerno vereor ne angustia intercludo cum extra et intus hostis habeo idem quo venio recipio sui consulo omne sum tumultus timor fuga plenus adeo ut cum caesar signum fugio manus prehendo et consisto iubeo alius dimitto equus idem cursus confugio alius ex metus etiam signum dimitto neque quisquam omnino consisto


at Caesar milites Attianos collaudat, Pupium dimittit, Auximatibus agit gratias seque eorum facti memorem fore pollicetur.

at caesar miles attianus collaudo pupius dimitto auximates ago gratia sequor is facio memoro sum polliceor


hoc idem Pompeius fecit et trans flumen Apsum positis castris eo copias omnis auxiliaque conduxit.

hic idem pompejus facio et trans flumen apsus pono castrum is copia omnis auxilio conduco


copias undique omnes ex novis dilectibus ad se cogi iubet; servos, pastores armat atque iis equos attribuit; ex his circiter ccc equites conficit.

copia undique omnis ex novus delectus ad sui cogo iubeo servus pastor armo atque is equus attribuo ex hic circiter ccc eques confacio


hic venientem Uticam navibus Tuberonem portu atque oppido prohibet neque adfectum valetudine filium exponere in terra patitur, sed sublatis ancoris excedere eo loco cogit.

hic venio utica navis tubero portus atque oppidum prohibeo neque afficio valetudo filius expono in terra patior sed tollo ancora excedo is locus cogo


ibi C. Caninium Rebilum legatum cum legionibus relinquit; ipse cum equitatu antecedit ad Castra exploranda Cornelia, quod is locus peridoneus castris habebatur.

ibi que caninius rebilis legatus cum legio relinquo ipse cum equitatus antecedo ad castrum exploro cornelius qui is locus peridoneus castrum habeo


dextrum cornu eius rivus quidam impeditis ripis muniebat; quam ob causam cunctum equitatum, sagittarios funditoresque omnes sinistro cornu obiecerat.

dexter cornu is rivus quidam impedio ripa munio quam ob causa cunctus equitas sagittarius funditor omnis sinister cornu objacio


ipse diverso itinere, quam potuit occultissime, reliquas cohortes, numero xxxiii, in quibus erat legio nona multis amissis centurionibus deminutoque militum numero, ad legionem Pompei castraque minora duplici acie eduxit.

ipse diverto iter quam possum occulo reliquus cohors numerus xxxiii in qui sum legio nonus multus amitto centurio deminuo miles numerus ad legio pompejus castro parvus duplex acies educo


itaque exercitum ex castris eduxit aciemque instruxit, primum suis locis pauloque a castris Pompei longius, continentibus vero diebus, ut progrederetur a castris suis collibusque Pompeianis aciem subiceret. quae res in dies confirmatiorem eius exercitum efficiebat.

itaque exercitus ex castrum educo acies instruo primus suus locus paulus ab castrum pompejus longus contineo verus dies ut progredior ab castrum suus collis pompejanus acies subicio qui res in dies confirmo is exercitus efficio


eamque contabulationem summam lateribus lutoque constraverunt, nequid ignis hostium nocere posset, centonesque insuper iniecerunt, ne aut tela tormentis missa tabulationem perfringerent, aut saxa ex catapultis latericium discuterent.

eo contabulatio summa later luto consterno nequid ignis hostis noceo possum cento insuper injacio ne aut telum tormentum mitto tabulatio perfringo aut saxum ex catapulta latericius discutio


ubi ille saepius appellatus aspexit ac restitit et quis esset aut quid vellet quaesivit, umerum apertum gladio appetit, paulumque afuit quin Varum interficeret; quod ille periculum sublato ad eius conatum scuto vitavit. Fabius a proximis militibus circumventus interficitur.

ubi ille saepis appello aspicio atque resto et quis sum aut quis volo quaero umerus aperio gladius appeto paulus asum quin varis interfacio qui ille periculum tollo ad is conor scutum vito fabius ab propior miles circumvenio interfacio


Pompeianis magnam res ad receptum difficultatem adferebat. nam ex iniquo progressi loco in summo constiterant; si per declive sese reciperent, nostros ex superiore insequentes loco verebantur; neque multum ad solis occasum temporis supererat; spe enim conficiendi negotii prope in noctem rem deduxerant.

pompejanus magnus res ad recipio difficultas affero nam ex iniquus progredior locus in superus consto si per declive sui recipio noster ex superus insequor locus vereor neque multus ad sol occasus tempus supersum spes enim confacio negotium prope in nox res deduco


sed Caesar confisus fama rerum gestarum infirmis auxiliis proficisci non dubitaverat aeque omnem sibi locum tutum fore existimans.

sed caesar confido fama res gero infirmis auxilium proficisco non dubito aequus omnis sui locus tueor sum existimo


relictus in itinere cum paucis incidit in Vibullium Rufum missum a Pompeio in agrum Picenum confirmandorum hominum causa. a quo factus Vibullius certior, quae res in Piceno gererentur, milites ab eo accipit, ipsum dimittit.

relinquo in iter cum paucus incido in vibullius rufus mitto ab pompejus in ager picenus confirmo homo causa ab quo facio vibullius certus qui res in picenus gero miles ab is accipio ipse dimitto


in quarta quaque earum turres binorum tabulatorum excitabat, quo commodius ab impetu navium incendiisque defenderet.

in quartus quisque is turris bini tabulator excito quo commodus ab impetus navis incendium defendo


quas Caesari esse amicas civitates arbitrabatur, his graviora onera iniungebat praesidiaque eo deducebat, et iudicia in privatos reddebat, qui verba atque orationem adversus rem publicam habuissent; eorum bona in publicum addicebat. provinciam omnem in sua et Pompei verba iusiurandum adigebat.

qui caesaris sum amica civitas arbitror hic gravis onus injungo praesidium is deduco et iudicium in privo reddo qui verbum atque oratio adverro res publicus habeo is bonus in publicus addico provincia omnis in suus et pompejus verbum iusiurandum adigo


hunc pro suis beneficiis Caesar idoneum iudicaverat, quem cum mandatis ad Cn. Pompeium mitteret, eundemque apud Cn. Pompeium auctoritatem habere intellegebat.

hic pro suus beneficium caesar idoneus judico qui cum mandatum ad cn pompejus mitto idem apud cn pompejus auctoritas habeo intellego


commisso proelio deseritur a suis Varus; nonnulla pars militum domum discedit; reliqui ad Caesarem perveniunt, atque una cum iis deprensus L. Pupius, primi pili centurio, adducitur, qui hunc eundem ordinem in exercitu Cn. Pompei antea duxerat.

committo proelium desero ab suus varus nonnullus pars miles domus discedo reliquus ad caesaris pervenio atque unus cum is deprensus l pupius primus pilus centurio adduco qui hic idem ordo in exercitus cn pompejus antea duco


praeterea magnum numerum ex Thessalia Boeotia Achaia Epiroque supplementi nomine in legiones distribuerat; his Antonianos milites admiscuerat.

praeterea magnus numerus ex thessalia boeotius achaia epirus supplementum nomen in legio distribuo hic antonianus miles admisceo


hae copiae quas videtis, ex dilectibus horum annorum in citeriore Gallia sunt refectae, et plerique sunt ex coloniis Transpadanis. ac tamen, quod fuit roboris, duobus proeliis Dyrrachinis interiit.

hic copia qui video ex delectus hic annus in citer gallia sum reficio et plerusque sum ex colonia transpadanus atque tamen qui sum robur duo proelium dyrrachini intereo


et tam paucis diebus magna erat rerum facta commutatio ac se fortuna inclinaverat, ut nostri magna inopia necessariarum rerum conflictarentur, illi omnibus abundarent rebus superioresque haberentur.

et tam paucus dies magnus sum res facio commutatio atque sui fortuna inclino ut noster magnus inopia necessariaris res conflicto ille omnis abundo res superus habeo


completur urbs, clivus, comitium tribunis, centurionibus, evocatis.

compleo urbs clivus comitium tribunus centurio evoco


quod cum animadvertisset Caesar, veritus, ne non reducti, sed deiecti viderentur maiusque detrimentum caperetur, a medio fere spatio suos per Antonium, qui ei legioni praeerat, cohortatus tuba signum dari atque in hostes impetum fieri iussit.

qui cum animadverto caesar vereor ne non reduco sed deicio video magnus detrimentum capio ab medium fere spatium suus per antonius qui is legio praesum cohortor tuba signum do atque in hostis impetus fio iubeo


Curio Marcium Uticam navibus praemittit; ipse eodem cum exercitu proficiscitur biduique iter progressus ad flumen Bagradam pervenit.

curius marcius utica navis praemitto ipse idem cum exercitus proficisco biduus iter progredior ad flumen bagrada pervenio


ille idoneum locum in agris nactus, quae prope iam matura erant, ibi adventum expectare Pompei eoque omnem belli rationem conferre constituit.

ille idoneus locus in ager nanciscor qui prope iam maturo sum ibi advenio expecto pompejus eo omnis bellum ratio confero constituo


neque nunc se illorum humilitate neque aliqua temporis opportunitate postulare, quibus rebus opes augeantur suae; sed eos exercitus, quos contra se multos iam annos aluerint, velle dimitti. iam annos aluerint, velle dimitti.

neque nunc sui ille humilitas neque aliqui tempus opportunitas postulo qui res ops augeo suus sed is exercitus qui contra sui multus iam annus alo volo dimitto iam annus alo volo dimitto


Quibus rebus perterritis animis adversariorum Caesar, ne semper magno circuitu per pontem equitatus esset mittendus, nactus idoneum locum, fossas pedum xxx in latitudinem complures facere instituit, quibus partem aliquam Sicoris averteret vadumque in eo flumine efficeret.

qui res perterreo animus adversarius caesar ne semper magnus circuitus per pons equito sum mitto nanciscor idoneus locus fossa pes xxx in latitudo complures facio instituo qui pars aliqui sicoris averto vadum in is flumen efficio


primum agunt gratias omnes omnibus, quod sibi perterritis pridie pepercissent; eorum se beneficio vivere. deinde imperatoris fidem quaerunt, rectene se illi sint commissuri, et quod non ab initio fecerint armaque quod cum hominibus necessariis et consanguineis contulerint, queruntur.

primus ago gratia omnis omnis qui sui perterreo pridie parco is sui beneficium vivo deinde imperator fides quaero recingo sui ille sum committo et qui non ab initium facio armo qui cum homo necessarius et consanguineus confero queror


veritusque ne ille Italiam dimittendam non existimaret, exitus administrationesque Brundisini portus inpedire instituit.

vereor ne ille italia dimitto non existimo exitus administratio brundisini portus inpedire instituo


si proelium committeretur, propinquitas castrorum celerem superatis ex fuga receptum dabat. hac de causa constituerat signa inferentibus resistere, prior proelio non lacessere.

si proelium committo propinquitas castrum celer supero ex fuga recipio do hic de causa constituo signum infero resisto prior proelium non lacesso


Caesar in Galliam reverteretur, Arimino excederet, exercitus dimitteret; quae si fecisset, Pompeium in Hispanias iturum.

caesar in gallia revorto ariminum excedo exercitus dimitto qui si facio pompejus in hispania eo


quae tamen omnia et se tulisse patienter et esse laturum; neque nunc id agere, ut ab illis abductum exercitum teneat ipse, quod tamen sibi difficile non sit, sed ne illi habeant, quo contra se uti possint.

qui tamen omnis et sui fero patienter et sum fero neque nunc is ago ut ab ille abduco exercitus teneo ipse qui tamen sui difficilis non sum sed ne ille habeo quo contra sui uti possum


quae res magnas difficultates exercitui Caesaris attulit. castra enim, ut supra demonstratum est, cum essent inter flumina duo, Sicorim et Cingam, spatio milium xxx, neutrum horum transiri poterat, necessarioque omnes his angustiis continebantur.

qui res magnus difficultas exercitus caesar affero castrum enim ut supra demonstro sum cum sum inter flumen duo sicoris et cinga spatium mille xxx neuter hic transeo possum necessarius omnis hic angustia contineo


communi enim fit vitio naturae, ut invisitatis atque incognitis rebus magis confidamus vehementiusque exterreamur; ut tum accidit. adventus enim L. Nasidi summa spe et voluntate civitatem conpleverat.

communis enim fio vitio natura ut invisitas atque incognitus res magis confido vehemens exterreo ut tum accido advenio enim l nasidius summus spes et voluntas civitas conpleo


ex Afranianis interficiuntur T. Caecilius, primi pili centurio, et praeter eum centuriones iiii, milites amplius cc.

ex afranianus interfacio t caecilius primus pilus centurio et praeter is centurio quattuor miles amplus centum


haec ad Antonium statim per Graecos deferuntur. ille missis ad Caesarem nuntiis unum diem sese castris tenuit, altero die ad eum pervenit Caesar.

hic ad antonius statim per graeci defero ille mitto ad caesaris nuntius unus dies sui castrum teneo alter dies ad is pervenio caesar


ibi cum antecursoribus Caesaris proelio commisso celeriter Domitiani a ponte repulsi se in oppidum receperunt.

ibi cum antecursor caesar proelium committo celer domitianus ab pons repello sui in oppidum recipio


ex Pompeiano exercitu circiter milia xv cecidisse videbantur, sed in deditionem venerunt amplius milia xxiiii — namque etiam cohortes, quae praesidio in castellis fuerant, sese Sullae dediderunt — multi praeterea in finitimas civitates refugerunt, signaque militaria ex proelio ad Caesarem sunt relata clxxx et aquilae viiii.

ex pompejanus exercitus circiter mille xv cado video sed in deditio venio amplus mille xxiiii namque etiam cohors qui praesidium in castellum sum sui sulla dedo multus praeterea in finitimus civitas refugio signo militaris ex proelium ad caesaris sum refero clxxx et aquila viiii


De his rebus cum ageretur apud Caesarem, isque maxime vellet pro communi amico atque arbitro controversias regum componere, subito exercitus regius equitatusque omnis venire Alexandriam nuntiatur.

de hic res cum ago apud caesaris eo magnus volo pro communis amicus atque arbiter controversia rex compono subeo exercitus regius equito omnis venio alexandrea nuntio


non enim amplius pedum milibus duobus a castris castra distabant. hinc duas partes acies occupabant duae; tertia vacabat ad incursum atque impetum militum relicta.

non enim amplus pes mille duo ab castrum castrum disto hinc duo pars acies occupo duo tertius vaco ad incursus atque impetus miles relinquo


id opus inter se Petreius atque Afranius partiuntur ipsique perficiendi operis causa longius progrediuntur.

is opus inter sui petreius atque afranius partio ipse perficio opus causa longus progredio


ita magnarum initia rerum, quae occupatione magistratuum et temporum sollicitam Italiam habebant, celerem et facilem exitum habuerunt.

ita magnaris initium res qui occupatio magistratus et tempus sollicitus italia habeo celer et facilis exitus habeo


longius progressus, cum agger altiore aqua contineri non posset, rates duplices quoquoversus pedum xxx e regione molis collocabat.

longus progredior cum agger alo aqua contineo non possum ratis duplex quoquoversus pes xxx e regio molio colloco


nostri usi fortunae beneficio tamen impetum classis timebant, si forte ventus remisisset. nacti portum, qui appellatur Nymphaeum, ultra Lissum milia passuum iii, eo naves introduxerunt — qui portus ab Africo tegebatur, ab austro non erat tutus — leviusque tempestatis quam classis periculum aestimaverunt.

noster utor fortuna beneficium tamen impetus classis timeo si fors venio remitto nanciscor portus qui appello nymphaeum ultra lissum mille passus iii is navo introduco qui portus ab africanus tego ab auster non sum tueor levis tempestas quam classis periculum aestimo


eius milites, quod ab opere integris munitionibus vacabant, alii lignandi pabulandique causa longius progrediebantur, alii, quod subito consilium profectionis ceperant magna parte impedimentorum et sarcinarum relicta ad haec repetenda invitati propinquitate superiorum castrorum depositis in contubernio armis vallum relinquebant.

is miles qui ab opus integer munitio vaco alius lignor pabulor causa longus progredio alius qui subeo consilium profectio capio magnus pars impedimentor et sarcinaris relinquo ad hic repeto invitas propinquitas superus castrum depono in contubernium arma valles relinquo


Pompeiana legio celeris spe subsidii confirmata ab decumana porta resistere conabatur atque ultro in nostros impetum faciebat. equitatus Caesaris, quod angusto itinere per aggeres ascendebat, receptui suo timens initium fugae faciebat.

pompejanus legio celo spes subsidium confirmo ab decimanus porto resisto conor atque ultro in noster impetus facio equito caesar qui angustus iter per aggero ascendo receptus suus timeo initium fuga facio


temptaverunt hoc idem Massilienses postero die. eandem nacti tempestatem maiore cum fiducia ad alteram turrim aggeremque eruptione pugnaverunt multumque ignem intulerunt.

tento hic idem massiliensis posterus dies idem nanciscor tempestas magnus cum fiducia ad alter turris aggero eruptio pugno multus ignis infero


frumentum ex finitimis regionibus atque ex omnibus castellis in urbem convexerant, armorum officinas in urbe instituerant, muros portas classem reficiebant.

frumentum ex finitimus regio atque ex omnis castellum in urbs conveho armus officina in urbs instituo murus porta classis reficio


atque eae ipsae copiae hoc infrequentiores inponuntur, quod multi Gallia tot bellis defecerant longumque iter ex Hispania magnum numerum deminuerat, et gravis autumnus in Apulia circumque Brundisium ex saluberrimis Galliae et Hispaniae regionibus omnem exercitum valetudine temptaverat.

atque is ipse copia hic infrequentiores inpono qui multus gallia tot bellum deficio longus iter ex hispania magnus numerus deminuo et gravis auctumnus in appulia circum brundisium ex saluberrimis gallia et hispania regio omnis exercitus valetudo tento


eodemque tempore pugnatum est ad portum, ac longe maximam ea res adtulit dimicationem.

idem tempus pugno sum ad portus atque longus maximus is res affero dimicatio


repperit consules Dyrrachium profectos cum magna parte exercitus, Pompeium remanere Brundisii cum cohortibus xx;

reperio consul dyrrachium proficio cum magnus pars exercitus pompejus remaneo brundisium cum cohors xx


Lucretius et Attius de muro se deiecerunt. Attius ad Antonium deductus petit ut ad Caesarem mitteretur. Antonius cum cohortibus et Attio eodem die quo profectus erat revertitur.

lucretius et attius de murus sui deicio attius ad antonius deduco peto ut ad caesaris mitto antonius cum cohors et attius idem dies quo proficiscor sum revorto


cur etiam secundo proelio aliquos ex suis amitteret? cur volnerari pateretur optime meritos de se milites? cur denique fortunam periclitaretur? praesertim cum non minus esset imperatoris consilio superare quam gladio.

cur etiam secundus proelium aliquis ex suus amitto cur volneraris pateo optume mereo de sui miles cur denique fortuna periclitor praesertim cum non paruus sum imperator consilium supero quam gladius


Tubero cum in Africam venisset, invenit in provincia cum imperio Attium Varum; qui ad Auximum, ut supra demonstravimus, amissis cohortibus protinus ex fuga in Africam pervenerat atque eam sua sponte vacuam occupaverat dilectuque habito duas legiones effecerat, hominum et locorum notitia et usu eius provinciae nactus aditus ad ea conanda, quod paucis ante annis ex praetura eam provinciam obtinuerat.

tubero cum in africa venio invenio in provincia cum imperium attius varis qui ad auximum ut supra demonstro amitto cohors protinus ex fuga in africa pervenio atque is suus sponte vacuus occupo diligo habeo duo legio efficio homo et locus notitia et usus is provincia nanciscor aditus ad is conor qui paucus ante annus ex praetura is provincia obtineo


cum vallis aut locus declivis suberat neque ii qui antecesserant morantibus opem ferre poterant, equites vero ex loco superiore in aversos tela coiciebant, tum magno erat in periculo res.

cum valles aut locus declive subsum neque is qui antecedo moror ops fero possum eques verus ex locus superus in averto telum cojacio tum magnus sum in periculum res


Quibus rebus nuntiatis Afranius ab instituto opere discedit seque in castra recipit, sic paratus, ut videbatur, ut, quicumque accidisset casus, hunc quieto et aequo animo ferret.

qui res nuntio afranius ab instituo opus discedo sequor in castrum recipio sic paro ut video ut quicumque accido casus hic quiesco et aequus animus fero


erat obiectus portis ericius. hic paulisper est pugnatum, cum inrumpere nostri conarentur, illi castra defenderent, fortissimeque Tito Puleione, cuius opera proditum exercitum C. Antonii demonstravimus, eo loco propugnante.

sum objectus porta ericius hic paulisper sum pugno cum irrumpo noster conor ille castrum defendo fortis titus puleio qui opus prodeo exercitus que antonius demonstro is locus propugno


tali instructa acie tenere uterque propositum videbatur: Caesar, nisi coactus proelium non committeret, ille, ut opera Caesaris impediret. producitur tamen res aciesque ad solis occasum continentur; inde utrique in castra discedunt.

talis instruo acies teneo uterque propono video caesar nisi cogo proelium non committo ille ut opus caesar impedio produco tamen res acieris ad sol occasus contineo inde uterque in castrum discedo


interim suos cohortatus tormenta in muris disponit certasque cuique partes ad custodiam urbis attribuit;

interim suus cohortor tormentum in murus dispono certo quisque pars ad custodia urbs attribuo


leviusque casura pila sperabat in loco retentis militibus, quam si ipsi immissis telis occurrissent, simul fore ut duplicato cursu Caesaris milites exanimarentur et lassitudine conficerentur.

levis cado pilum spero in locus retineo miles quam si ipse immitto telum occurro simul sum ut duplico cursus caesar miles exanimo et lassitudo confacio


omnium esse militum paratissimos animos. Afranianos contra multis rebus sui timoris signa misisse: quod suis non subvenissent, quod de colle non decederent, quod vix equitum incursus sustinerent collatisque in unum locum signis conferti neque ordines neque signa servarent.

omnis sum miles paro animus afraniani contra multus res suus timor signum mitto qui suus non subvenio qui de collis non decedo qui vix eques incursus sustineo collatisque in unus locus signum confercio neque ordo neque signum servo


has scaphis minoribusque navigiis compluribus summissis Otacilius Crassus, qui Lissi praeerat, expugnare parabat; simul de deditione eorum agebat et incolumitatem deditis pollicebatur.

hic scapha parvus navigium complures summitto otacilius crassus qui lissum praesum expugnaris paro simul de deditio is ago et incolumitas dedo polliceo


sed Caesari circuitu maiore iter erat longius, adverso flumine, ut vado transire posset. Pompeius, quia expedito itinere flumen ei transeundum non erat, magnis itineribus ad Antonium contendit atque,

sed caesaris circuitus magnus iter sum longus adverso flumen ut vado transeo possum pompejus quia expedio iter flumen is transeo non sum magnus iter ad antonius contendo atque


sed his rebus tantum temporis tribuit, quantum erat properanti necesse. timens Domitio, ne adventu Pompei praeoccuparetur, ad eum omni celeritate et studio incitatus ferebatur.

sed hic res tantus tempus tribuo quantus sum propero necesse timeo domitius ne advenio pompejus praeoccupo ad is omnis celeritas et studium incito fero


Iamque frumenta maturescere incipiebant atque ipsa spes inopiam sustentabat, quod celeriter se habituros copiam confidebant. crebraeque voces militum in vigiliis colloquiisque audiebantur prius se cortice ex arboribus victuros, quam Pompeium e manibus dimissuros.

iam frumentum maturesco incipio atque ipse spes inopia sustento qui celer sui habeo copia confido creber voco miles in vigilia colloquiisque audio prior sui cortex ex arbor vinco quam pompejus e manus dimitto


magnam tamen haec res illis offensionem et contemptionem ad omnes adtulit, idque ita esse cum ex aliorum obiectationibus tum etiam ex domestico iudicio atque animi conscientia intellegebant.

magnus tamen hic res ille offensio et contemptio ad omnis affero is ita sum cum ex alius obiectatio tum etiam ex domesticus iudicium atque animus conscientia intellego


sed Laelius tempore anni commodiore usus ad navigandum onerariis navibus Corcyra Dyrrachioque aquam suis subportabat neque a proposito deterrebatur neque ante proelium in Thessalia factum cognitum aut ignominia amissarum navium aut necessariarum rerum inopia ex portu insulaque expelli potuit.

sed laelius tempus annus commodus utor ad navigo oneraria navis corcyra dyrrachium aqua suus subporto neque ab propono deterreo neque ante proelium in thessalia facio cognosco aut ignominia amissaris navis aut necessariaris res inopia ex portus insula expello possum


qua opinione adductus Varus postero die mane legiones ex castris educit. facit idem Curio, atque una valle non magna interiecta suas uterque copias instruit.

qui opinio adduco varus posterus dies mane legio ex castrum educo facio idem curius atque unus valles non magnus interjacio suus uterque copia instruo


hunc cum obliquo itinere caetrati peterent, conspicatus equitatus Caesaris in cohortis impetum facit; nec minimam partem temporis equitum vim caetrati sustinere potuerunt omnesque ab eis circumventi in conspectu utriusque exercitus interficiuntur.

hic cum obliquus iter caetratus peto conspicor equito caesar in cohors impetus facio neque minimus pars tempus eques vis caetratus sustineo possum omnes ab is circumvenio in conspectus uterque exercitus interfacio


hac nostris erat receptus, quod eo incitati studio inconsultius processerant; hoc pugnabatur loco et propter angustias iniquo, et quod sub ipsis radicibus montis constiterant, ut nullum frustra telum in eos mitteretur. tamen virtute et patientia nitebantur atque omnia vulnera sustinebant.

hic noster sum recipio qui is incitas studium inconsultus procedo hic pugno locus et propter angustiae iniquus et qui sub ipse radix mons consto ut nullus frustra telis in is mitto tamen virtus et patientia niteo atque omnis vulnero sustineo


Caesar praecepto itinere ad Dyrrachium finem properandi facit castraque ad flumen Apsum ponit in finibus Apolloniatium, ut castellis vigiliisque bene meritae civitatis tutae essent praesidio, ibique reliquarum ex Italia legionum adventum expectare et sub pellibus hiemare constituit.

caesar praeceptum iter ad dyrrachium finis propero facio castro ad flumen apsus pono in finis apolloniatium ut castellum vigilia bene mereo civitas tueor sum praesidium ibi reliquus ex italia legio advenio expecto et sub pellis hiemo constituo


pauci ex his militibus ablati flumine ab equitatu excipiuntur ac sublevantur; interit tamen nemo. traducto incolumi exercitu copias instruit triplicemque aciem ducere incipit.

paucus ex hic miles aufero flumen ab equitatus excipio atque sublevo intereo tamen nemo traduco incolumis exercitus copia instruo triplex acies duco incipio


postea vero quam Caesarem ad Massiliam detineri cognovit, copias Petrei cum exercitu Afrani esse coniunctas, magna auxilia convenisse, magna esse in spe atque expectari, et consentire omnem citeriorem provinciam, quaeque postea acciderant, de angustiis ad Ilerdam rei frumentariae accepit, atque haec ad eum elatius atque inflatius Afranius perscribebat, se quoque ad motus fortunae movere coepit.

postea verus quam caesaris ad massilia detineo cognosco copia petreius cum exercitus afranius sum conjungo magnus auxilium convenio magnus sum in spes atque expecto et consentio omnis citer provincia quisque postea accido de angustia ad ilerda res frumentarius accipio atque hic ad is effero atque inflo afranius perscribo sui quoque ad moueo fortuna moveo coepio


Cato in Sicilia naves longas veteres reficiebat, novas civitatibus imperabat. haec magno studio agebat. in Lucanis Bruttiisque per legatos suos civium Romanorum dilectus habebat, equitum peditumque certum numerum a civitatibus Siciliae exigebat.

cato in sicilia navo longus vetus reficio novo civitas impero hic magnus studium ago in lucanus bruttius per legatus suus civis romanus delectus habeo eques pedes certus numerus ab civitas sicilia exigo


erant praeterea cuiusque generis hominum milia circiter vi cum servis liberisque; sed nullus ordo, nullum imperium certum, cum suo quisque consilio uteretur atque omnes sine timore iter facerent usi superiorum temporum atque itinerum licentia.

sum praeterea quisque genus homo mille circiter vis cum servio libo sed nullus ordo nullus imperium certus cum suus quisque consilium uto atque omnis sine timor iter facio utor superus tempus atque iter licentia


coacto senatu iniurias inimicorum commemorat. docet se nullum extraordinarium honorem adpetisse, sed exspectato legitimo tempore consulatus eo fuisse contentum, quod omnibus civibus pateret.

cogo senatus injuria inimicus commemoro doceo sui nullus extraordinarius honor adpeto sed exspecto legitimus tempus consulatus is sum contineo qui omnis civis pateo


cpatientiam proponit suam, cum de exercitibus dimittendis ultro postulavisset, in quo iacturam dignitatis atque honoris ipse facturus esset.

cpatientiam propono suus cum de exercitus dimitto ultro postulo in quo jacio dignitas atque honor ipse facio sum


haec cum facta sunt in consilio, magna spe et laetitia omnium discessum est; ac iam animo victoriam praecipiebant, quod de re tanta et a tam perito imperatore nihil frustra confirmari videbatur.

hic cum facio sum in consilium magnus spes et laetitia omnis discedo sum atque iam animus victoria praecipio qui de res tantus et ab tam pereo imperator nihil frustra confirmaris video


summamque in sollicitudinem ac timorem Parthici belli provincia cum venisset, ac nonnullae militum voces cum audirentur sese, contra hostem si ducerentur, ituros, contra civem et consulem arma non laturos, deductis Pergamum atque in locupletissimas urbes in hiberna legionibus maximas largitiones fecit et confirmandorum militum causa diripiendas his civitates dedit.

summa in sollicitudo atque timor parthicus bellum provincia cum venio atque nonnullus miles voco cum audio sui contra hostis si duco eo contra civis et consul arma non fero deduco pergamum atque in locupletissimas urbs in hibernus legio magnus largitio facio et confirmo miles causa diripio hic civitas do


ac tantum fuit in militibus studii, ut milium vi ad iter addito ad vadum circuitu magnaque fluminis mora interposita eos, qui de tertia vigilia exissent, ante horam diei viiii consequerentur.

atque tantus sum in miles studium ut mille vis ad iter addo ad vadum circuitus magnus flumen mora interpono is qui de tertius vigil exeo ante hora dies viiii consequor


an paenitet vos, quod salvum atque incolumem exercitum nulla omnino navi desiderata traduxerim? quod classem hostium primo impetu adveniens profligaverim? quod bis per biduum equestri proelio superaverim? quod ex portu sinuque adversariorum cc naves oneratas abduxerim eoque illos compulerim, ut neque pedestri itinere neque navibus commeatu iuvari possint?

an paeniteo tu qui salvus atque incolumis exercitus nullus omnino no desidero traduco qui classis hostis primus impetus advenio profligo qui bis per biduus equester proelium supero qui ex portus sinus adversarius centum navo onero abduco eo ille compello ut neque pedestri iter neque navis commeatus iuvaris possum


cum Graecos murum ascendere atque arma capere iuberet, illi autem se contra imperium populi Romani pugnaturos negarent, oppidani autem etiam sua sponte Caesarem recipere conarentur, desperatis omnibus auxiliis portas aperuit et se atque oppidum Caesari dedidit incolumisque ab eo conservatus est.

cum graeci murus ascendo atque arma capio iubeo ille autem sui contra imperium populus romanus pugno nego oppidanus autem etiam suus sponte caesaris recipio conor despero omnis auxilium porta aperio et sui atque oppidum caesaris dedo incolumis ab is conservo sum


illi et inopia pabuli adducti et quo essent ad iter expeditiores, omnia sarcinaria iumenta interfici iubent.

ille et inopia pabulum adduco et quo sum ad iter expedio omnis sarcinarius iumentum interficio iubeo


non ad haec addebant non ex concursu acri facto, non proelio dimicatum, sibique ipsos multitudine atque angustiis maius attulisse detrimentum quam ab hoste accepissent.

non ad hic addo non ex concursus acer facio non proelium dimico sui ipse multitudo atque angustia magnus affero detrimentum quam ab hostis accipio


referunt consules de re publica infinite. L. Lentulus consul senatu rei publicae se non defuturum pollicetur, si audacter ac fortiter sententias dicere velint;

refero consul de res publicus infinitus l lentulus consul senatus res publicus sui non desum polliceor si audacter atque fortis sententia dico volo


has firmissimas se habere Pompeius existimabat. reliquas inter aciem mediam cornuaque interiecerat numeroque cohortes cx expleverat.

hic firmus sui habeo pompejus existimo reliquus inter acies medius cornu interjacio numero cohors cx expleo


multa praeterea spolia praeferebantur, capti homines equitesque producebantur, ut quidquid intercederet temporis, hoc omne victoriam morari videretur. ita spei Curionis militum studia non deerant.

multus praeterea spolium praefero capio homo equito produco ut quisquis intercedo tempus hic omnis victoria moraris video ita spes curio miles studium non desum


relinquitur nova religio, ut eo neglecto sacramento, quo tenemini, respiciatis illud, quod deditione ducis et capitis deminutione sublatum est.

relinquo novo religio ut is neglego sacramentum quo teneo respicio ille qui deditio dux et capio deminutio tollo sum


quo cognito se in portum recipit navisque omnis revocat. Una ex his quae perseveravit neque imperio Caleni obtemperavit, quod erat sine militibus privatoque consilio administrabatur, delata Oricum atque a Bibulo expugnata est;

quo cognosco sui in portus recipio navus omnis revoco unus ex hic qui persevero neque imperium calenus obtempero qui sum sine miles privo consilium administro defero oricos atque ab bibulus expugno sum


quo facto, regem ut in sua potestate haberet, Caesar effecit, magnam regium nomen apud suos auctoritatem habere existimans, et ut potius privato paucorum et latronum quam regio consilio susceptum bellum videretur.

quo facio rex ut in suus potestas habeo caesar efficio magnus regius nomen apud suus auctoritas habeo existimo et ut potis privo paucus et latro quam regius consilium suscipio bellum video


Caesar ab superioribus consiliis depulsus omnem sibi commutandam belli rationem existimavit.

caesar ab superus consilium depello omnis sui commuto bellum ratio existimo


biduum tempestate retentus navibusque aliis additis actuariis in Ciliciam atque inde Cyprum pervenit.

biduus tempestas retendo navis alius addo actuarius in cilicia atque inde cyprus pervenio


neque eum prima opinio fefellit. nam et pervenit, priusquam Pompeius sentire posset, et tametsi erant munitiones castrorum magnae, tamen sinistro cornu, ubi erat ipse, celeriter adgressus Pompeianos ex vallo deturbavit.

neque is primus opinio fallo nam et pervenio priusquam pompejus sentio possum et tametsi sum munitio castrum magnus tamen sinister cornu ubi sum ipse celer aggredior pompejani ex vallo deturbo


In novo genere belli novae ab utrisque bellandi rationes reperiebantur. illi cum animum advertissent ex ignibus nocte cohortes nostras ad munitiones excubare, silentio adgressi universas inter multitudinem sagittas coiciebant et se confestim ad suos recipiebant.

in novo genus bellum novus ab uterque bellor ratio reperio ille cum animus adverto ex ignis nox cohors noster ad munitio excubaris silentium aggredior universus inter multitudo sagitto cojacio et sui confestim ad suus recipio


ipse autem consumptis omnibus longe lateque frumentis summis erat in angustiis.

ipse autem consumo omnis longus fero frumentum summus sum in angustia


quorum oratione permotus Varus praesidium, quod introduxerat, ex oppido educit ac profugit.

qui oratio permoueo varus praesidium qui introduco ex oppidum educo atque profugio


quorum cohortes militum postero die ante oppidum Iuba conspicatus, suam esse praedicans praedam, magnam partem eorum interfici iussit, paucos electos in regnum remisit, cum Varus suam fidem ab eo laedi uereretur neque resistere auderet.

qui cohors miles posterus dies ante oppidum juba conspicor suus sum praedico praeda magnus pars is interficio iubeo paucus eligo in regnum remitto cum varus suus fides ab is laedo vereor neque resisto audeo


eo cum venisset, evocantur illi ad colloquium. prodit Libo atque excusat Bibulum, quod is iracundia summa erat inimicitiasque habebat etiam privatas cum Caesare ex aedilitate et praetura conceptas; ob eam causam colloquium vitasse, ne res maximae spei maximaeque utilitatis eius iracundia impedirentur.

is cum venio evoco ille ad colloquium prodeo libo atque excuso bibulis qui is iracundia summus sum inimicitia habeo etiam privo cum caesaris ex aedilitas et praetura concipio ob is causa colloquium vito ne res magnus spes magnus utilitas is iracundia impedio


nam qui acie refugerant milites, et animo perterriti et lassitudine confecti, missis plerique armis signisque militaribus magis de reliqua fuga quam de castrorum defensione cogitabant.

nam qui acies refugio miles et animus perterreo et lassitudo confacio mitto plerusque arma signum militaris magis de reliquus fuga quam de castrum defensio cogito


de reliquis rebus ad senatum refertur: tota Italia dilectus habeatur; Faustus Sulla pro praetore in Mauretaniam mittatur; pecunia uti ex aerario Pompeio detur. refertur etiam de rege Iuba, ut socius sit atque amicus.

de reliquus res ad senatus refero totus italia delectus habeo faustus sulla pro praetor in mauretania mitto pecunia uti ex aerarius pompejus do refero etiam de rex juba ut socius sum atque amicus


quo cum esset postero die ventum, magna utrimque multitudo convenit, magnaque erat expectatio eius rei atque omnium animi intenti esse ad pacem videbantur.

quo cum sum posterus dies venio magnus utrimque multitudo convenio magnus sum expectatio is res atque omnis animus intendo sum ad pax video


postridie terram attigit. Cerauniorum saxa inter et alia loca periculosa quietam nanctus stationem et portus omnes timens, quod teneri ab adversariis arbitrabantur, ad eum locum qui appellabatur Palaeste, omnibus navibus ad unam incolumibus milites exposuit.

postridie terra attigo ceraunia saxum inter et alius locum periculosus quiesco nanciscor statio et portus omnis timeo qui teneo ab adversarius arbitror ad is locus qui appello palaestes omnis navis ad unus incolumis miles expono


at equitatus hostium ab utroque cornu circumire aciem nostram et aversos proterere incipit.

at equito hostis ab uterque cornu circumeo acies noster et averto protero incipio


Massilienses arma tormentaque ex oppido, ut est imperatum, proferunt, navis ex portu navalibusque educunt, pecuniam ex publico tradunt.

massiliensis arma tormentum ex oppidum ut sum impero profero navus ex portus navalis educo pecunia ex publicus trado


Hic subitam commutationem fortunae videre licuit. qui modo sibi timuerant, hos tutissimus portus recipiebat; qui nostris navibus periculum intulerant, de suo timere cogebantur.

hic subeo commutatio fortuna video licet qui modo sui timeo hic tueor portus recipio qui noster navis periculum infero de suus timeo cogo


facile erat ex castris C. Treboni atque omnibus superioribus locis prospicere in urbem, ut omnis iuventus, quae in oppido remanserat, omnesque superioris aetatis cum liberis atque uxoribus publicis custodiisque aut muro ad caelum manus tenderent aut templa deorum immortalium adirent et ante simulacra proiecti victoriam ab dis exposcerent.

facilis sum ex castrum que trebonius atque omnis superus locus prospicio in urbs ut omnis juventus qui in oppidum remaneo omnes superus aetas cum liber atque uxor publicus custodia aut murus ad caelum manus tendo aut templum deus immortalis adeo et ante simulacrum projectum victoria ab deus exposco


Dum haec in Hispania geruntur, C. Trebonius legatus, qui ad oppugnationem Massiliae relictus erat, duabus ex partibus aggerem, vineas turresque ad oppidum agere instituit.

dum hic in hispania gero que trebonius legatus qui ad oppugnatio massilia relinquo sum duo ex pars aggero vinea turris ad oppidum ago instituo


castra erant ad bellum ducendum aptissima natura et loci munitione et maris propinquitate et aquae et salis copia, cuius magna vis iam ex proximis erat salinis eo congesta.

castrum sum ad bellum duco aptus natura et locus munitio et mare propinquitas et aqua et sal copia qui magnus volo iam ex propior sum salinum is congero


Pompeius sub noctem naves solvit. qui erant in muro custodiae causa collocati, eo signo, quod convenerat, revocantur notisque itineribus ad naves decurrunt.

pompejus sub nox navo solvo qui sum in murus custodia causa colloco is signum qui convenio revoco nosco iter ad navo decurro


qua re animadversa Caesar Germanos levis armaturae equitumque partem flumen traicit crebrasque in ripis custodias disponit.

qui res animadverto caesar germani levis armo equio pars flumen traicio creber in ripa custodio dispono


sed in castello nemo fuit omnino militum quin vulneraretur, quattuorque ex una cohorte centuriones oculos amiserunt.

sed in castellum nemo sum omnino miles quin vulnero quattuor ex unus cohors centurio oculus amitto


quibus coactis xiii efficit. cum his ad Domitium Ahenobarbum Corfinium magnis itineribus pervenit Caesaremque adesse cum legionibus duabus nuntiat.

qui cogo xiii efficio cum hic ad domitius ahenobarbus corfinium magnus iter pervenio caesar adsum cum legio duo nuntio


Fabius, ut erat imperatum, adhibita celeritate praesidium ex saltu deiecit magnisque itineribus ad exercitum Afrani contendit.

fabius ut sum impero adhibeo celeritas praesidium ex saltus deicio magnus iter ad exercitus afranius contendo


sed de sua salute septimo die cogitare coguntur, quod illi turbulentissimi superioribus temporibus tribuni plebis post octo denique menses variarum actionum respicere ac timere consuerant.

sed de suus salus septimus dies cogito cogo qui ille turbulentus superus tempus tribunus plebs post octo denique mensis variaris actio respicio atque timeo consuesco