captam suam urbem videre, opera perfecta, turrim subrutam; itaque ab defensione desistere. nullam exoriri moram posse, quominus cum venisset, si imperata non facerent ad nutum, e vestigio diriperentur.

capio suus urbs video opus perficio turris surruo itaque ab defensio desisto nullus exorior mora possum quominus cum venio si impero non facio ad nutus e vestigium diripio


His copiis fidens Achillas paucitatemque militum Caesaris despiciens occupabat Alexandriam praeter eam oppidi partem, quam Caesar cum militibus tenebat, primo impetu domum eius inrumpere conatus. sed Caesar dispositis per vias cohortibus impetum eius sustinuit.

hic copia fido achillas paucitas miles caesar despicio occupo alexandrea praeter is oppidum pars quam caesar cum miles teneo primus impetus domus is irrumpo conor sed caesar dispono per via cohors impetus is sustineo


L. Domitius ex castris in montem refugiens, cum vires eum lassitudine defecissent, ab equitibus est interfectus.

l domitius ex castrum in mons refugio cum vireo is lassitudo deficio ab eques sum interficio


sed cum essent in quibus demonstravi angustiis ac se Libo cum Bibulo coniunxisset, loquuntur ambo ex navibus cum M'. Acilio et Statio Murco legatis, quorum alter oppidi muris, alter praesidiis terrestribus praeerat: velle se de maximis rebus cum Caesare loqui, si sibi eius facultas detur.

sed cum sum in qui demonstro angustia atque sui libo cum bibulus conjungo loquor ambo ex navis cum m acilius et statius murcus legatus qui alter oppidum murus alter praesidium terrestris praesum volo sui de magnus res cum caesaris loquor si sui is facultas do


relinquebatur, ut ex longinquioribus regionibus Galliae Picenique et a freto naves essent exspectandae. id propter anni tempus longum atque impeditum videbatur.

relinquo ut ex longinquus regio gallia picenus et ab fretus navo sum exspecto is propter annus tempus longus atque impedio video


in se iura magistratuum commutari, ne ex praetura et consulatu, ut semper, sed per paucos probati et electi in provincias mittantur; in se aetatis excusationem nihil valere, quin superioribus bellis probati ad optinendos exercitus evocentur;

in sui ius magistratus commutaris ne ex praetura et consulatus ut semper sed per paucus probo et eligo in provincia mitto in sui aetas excusatio nihil valeo quin superus bellum probo ad obtineo exercitus evoco


Sullam nudata omnibus rebus tribunicia potestate tamen intercessionem liberam reliquisse;

sulla nudo omnis res tribunicius potestas tamen intercessio liber relinquo


erat summa inopia pabuli, adeo ut foliis ex arboribus strictis et teneris harundinum radicibus contusis equos alerent; frumenta enim, quae fuerant intra munitiones sata, consumpserant.

sum summus inopia pabulum adeo ut folium ex arbor stringo et teneo harundo radix contundo equus alo frumentum enim qui sum intra munitio sero consumo


sed sua sponte naves conscenderunt et a terra solverunt impetuque facto in Cassianam classem quinqueremes duas, in quarum altera erat Cassius, ceperunt, sed Cassius exceptus scapha refugit; praeterea duae sunt depressae triremes.

sed suus sponte navo conscendo et ab terra solvo impetus facio in cassianam classis quinqueremis duo in qui alter sum casseius capio sed casseius excipio scapha refugio praeterea duo sum deprimo triremis


Caesaris copiae nequaquam erant tantae, ut eis, extra oppidum si esset dimicandum, confideret. relinquebatur, ut se suis locis oppido teneret consiliumque Achillae cognosceret.

caesar copia nequaquam sum tantus ut is extra oppidum si sum dimico confido relinquo ut sui suus locus oppidum teneo consilium achillas cognosco


eo triduo legio viii ad eum venit cohortesque ex novis Galliae dilectibus xxii equitesque ab rege Norico circiter ccc. quorum adventu altera castra ad alteram oppidi partem ponit; his castris Curionem praefecit.

is triduum legio viii ad is venio cohorto ex novus gallia delectus xxii equito ab rex noricus circiter ccc qui advenio alter castrum ad alter oppidum pars pono hic castrum curio praeficio


sed tanta erat completis litoribus contentio, qui potissimum ex magno numero conscenderent, ut multitudine atque onere nonnulli deprimerentur, reliqui hoc timore propius adire tardarentur.

sed tantus sum compleo litus contentio qui potis ex magnus numerus conscendo ut multitudo atque onus nonnullus deprimo reliquus hic timor propius adeo tardo


id ne fieri posset, obsidione atque oppidi circummunitione fiebat.

is ne fio possum obsidio atque oppidum circummunitio fio


Metropolitae primum eodem usi consilio, isdem permoti rumoribus portas clauserunt murosque armatis compleverunt, sed postea casu civitatis Gomphensis cognito ex captivis, quos Caesar ad murum producendos curaverat, portas aperuerunt.

metropolita primus idem utor consilium idem permoveo rumor porta claudo murus armo compleo sed postea casus civitas gomphenses cognosco ex captivus qui caesar ad murus produco curo porta aperio


profugiunt statim ex urbe tribuni plebis seseque ad Caesarem conferunt. is eo tempore erat Ravennae exspectabatque suis lenissimis postulatis responsa, siqua hominum aequitate res ad otium deduci posset.

profugio statim ex urbs tribunus plebs sesequor ad caesaris confero is is tempus sum ravenna exspecto suus lenis postulo respondeo siqua homo aequitas res ad otium deduco possum


itaque de deditione omnes iam palam loquebantur et cum P. Attio agebant, ne sua pertinacia omnium fortunas perturbari vellet.

itaque de deditio omnis iam palam loquor et cum p attius ago ne suus pertinacia omnis fortuna perturbaris volo


quantoque eius amplius processerat temporis, tanto erant alacriores ad custodias, qui classibus praeerant, maioremque fiduciam prohibendi habebant, et crebris Pompei litteris castigabantur, quoniam primo venientem Caesarem non prohibuissent, ut reliquos eius exercitus impedirent, duriusque cotidie tempus ad transportandum lenioribus ventis expectabant.

quantus is amplus procedo tempus tantus sum alacer ad custodio qui classis praesum magnus fiducia prohibeo habeo et creber pompejus littera castigo quoniam primus venio caesaris non prohibeo ut reliquus is exercitus impedio durus cottidie tempus ad transporto lenis venio exspecto


qua re animadversa Varus et terrore exercitus cognito bucinatore in castris et paucis ad speciem tabernaculis relictis de tertia vigilia silentio exercitum in oppidum reducit.

qui res animadverto varus et terror exercitus cognosco bucinator in castrum et paucus ad species tabernaculis relinquo de tertius vigil silentium exercitus in oppidum reduco


omnia haec iam pridem contra se parari; in se novi generis imperia constitui, ut idem ad portas urbanis praesideat rebus et duas bellicosissimas provincias absens tot annos obtineat;

omnis hic iam pridem contra sui paro in sui nosco genus imperium constituo ut idem ad porta urbanus praesideo res et duo bellicosus provincia absum tot annus obtineo


quorum studium alacritatemque pugnandi cum cognovisset Scipio, suspicatus fore ut postero die aut invitus dimicare cogeretur, aut magna cum infamia castris se contineret, qui magna exspectatione venisset, temere progressus turpem habuit exitum et noctu ne conclamatis quidem vasis flumen transit atque in eandem partem, ex qua venerat, redit, ibique prope flumen edito natura loco castra posuit.

qui studium alacritas pugno cum cognosco scipio suspicor sum ut posterus dies aut invitus dimicaris cogo aut magnus cum infamia castrum sui contineo qui magnus exspectatio venio temere progredior turpis habeo exitus et nox ne conclamo quidem vasum flumen transeo atque in idem pars ex qui venio redeo ibi prope flumen edo natura locus castrum pono


Quibus rebus cognitis Caesar, etsi magni interesse arbitrabatur quam primum oppido potiri cohortesque ad se in castra traducere, nequa aut largitionibus aut animi confirmatione aut falsis nuntiis commutatio fieret voluntatis,

qui res cognosco caesar etsi magnus intersum arbitror quam primus oppidum potior cohorto ad sui in castrum traduco nequa aut largitio aut animus confirmatio aut falsum nuntius commutatio fio voluntas


his rebus confectis, cum fides tota Italia esset angustior, neque creditae pecuniae solverentur, constituit ut arbitri darentur; per eos fierent aestimationes possessionum et rerum, quanti quaeque earum ante bellum fuisset, atque eae creditoribus traderentur.

hic res conficio cum fides totus italia sum angustus neque credo pecunia solvo constituo ut arbiter do per is fio aestimatio possessio et res quantus quisque is ante bellum sum atque is creditor trado


proinde ad praedam, ad gloriam properate, ut iam de praemiis vestris et de referenda gratia cogitare incipiamus.

proinde ad praeda ad gloria propero ut iam de praemium vester et de refero gratia cogito incipio


aliae enim sunt legati partes atque imperatoris; alter omnia agere ad praescriptum, alter libere ad summam rerum consulere debet.

alius enim sum legatus pars atque imperator alter omnis ago ad praescribo alter libo ad summa res consulo debeo


praeerat Aegyptiis navibus Pompeius filius, Asiaticis D. Laelius et C. Triarius, Syriacis C. Cassius, Rhodiis C. Marcellus cum C. Coponio, Liburnicae atque Achaicae classi Scribonius Libo et M. Octavius.

praesum aegyptius navis pompejus filius asiaticus d laelius et que triarius syriacus que casseius rhodius que marcellus cum que coponius liburnica atque achaicus classis scribonius libo et m octavus


derat unum iter, Ilerdam si reverti vellent, alterum, si Tarraconem peterent. haec consiliantibus eis nuntiantur aquatores ab equitatu premi nostro.

defleo unus iter ilerda si revorto volo alter si tarraco peto hic consilior is nuntio aquator ab equitatus premo noster


quod si iam, inquit, haec explorata habeamus, quae de exercitus alienatione dicuntur, quae quidem ego aut omnino falsa aut certe minora opinione esse confido, quanto haec dissimulari et occultari, quam per nos confirmari praestet?

qui si iam inquam hic exploro habeo qui de exercitus alienatio dico qui quidem ego aut omnino fallo aut certus parvus opinio sum confido quantus hic dissimularis et occultaris quam per nos confirmaris praesto


Confecto iusto itinere eius diei quod proposuerat Caesar, traductoque exercitu flumen Genusum veteribus suis castris contra Asparagium consedit militesque omnes intra vallum castrorum continuit equitatumque per causam pabulandi emissum confestim decumana porta in castra se recipere iussit.

conficio justus iter is dies qui propono caesar traduco exercitus flumen genusus vetus suus castrum contra asparagium consido milito omnis intra valles castrum contineo equito per causa pabulor emitto confestim decimanus porto in castrum sui recipio iubeo


sed ubi certis auctoribus comperit minus v et xx milibus longe ab Utica eius copias abesse, relictis munitionibus sese in Castra Cornelia recepit.

sed ubi certus auctor comperio paruus v et xx mille longus ab utica is copia absum relinquo munitio sui in castrum cornelius recipio


quibus est rebus effectum, ut tuto frumentum auxiliaque navibus ad eum subportari possent. dimisit enim circum omnes propinquas provincias atque inde auxilia evocavit.

qui sum res efficio ut tueor frumentum auxilio navis ad is subportaris possum dimitto enim circum omnis propinquo provincia atque inde auxilium evoco


Massilia enim fere tribus ex oppidi partibus mari alluitur; reliqua quarta est, quae aditum habeat ab terra. huius quoque spatii pars ea quae ad arcem pertinet, loci natura et valle altissima munita longam et difficilem habet oppugnationem.

massilia enim fere tres ex oppidum pars mare alluo reliquus quartus sum qui aditus habeo ab terra hic quoque spatium pars is qui ad arx pertineo locus natura et valles alo munio longus et difficilis habeo oppugnatio


depositis armis auxiliisque, quibus nunc confiderent, necessario populi senatusque iudicio fore utrumque contentum.

depono arma auxilia qui nunc confido necessarius populus senatus iudicium sum uterque contineo


ipse ad ancoram una nocte constitit et vocatis ad se Amphipoli hospitibus et pecunia ad necessarios sumptus conrogata cognitoque Caesaris adventu ex eo loco discessit et Mytilenas paucis diebus venit.

ipse ad ancora unus nox consto et voco ad sui amphipolis hospes et pecunia ad necessarius sumptus conrogo cognosco caesar advenio ex is locus discedo et mytilenae paucus dies venio


non deest negotio Curio suosque hortatur, ut spem omnem in virtute reponant. ne militibus quidem, ut defessis, neque equitibus, ut paucis et labore confectis, studium ad pugnandum virtusque deerat; sed hi erant numero cc, reliqui in itinere substiterant.

non desum negotium curius suus hortor ut spes omnis in virtus repono ne miles quidem ut defetiscor neque eques ut paucus et labor conficio studium ad pugno virtus desum sed hic sum numerus centum reliquus in iter substiterant


itaque cognita Pompei profectione concursantibus illis atque in ea re occupatis volgo ex tectis significabant. per quos re cognita Caesar scalas parari militesque armari iubet, nequam rei gerendae facultatem dimittat.

itaque cognosco pompejus profectio concurso ille atque in is res occupo vulgo ex tectum significo per qui res cognosco caesar scala paro milito armaris iubeo nequam res gero facultas dimitto


hoc consilium Caesaris plerisque non probabatur; milites vero palam inter se loquebantur, quoniam talis occasio victoriae dimitteretur, etiam cum vellet Caesar, sese non esse pugnaturos. ille in sua sententia perseverat et paulum ex eo loco digreditur, ut timorem adversariis minuat.

hic consilium caesar plerusque non probo miles verus palam inter sui loquor quoniam talis occasio victoria dimitto etiam cum volo caesar sui non sum pugno ille in suus sententia persevero et paulus ex is locus digredior ut timor adversarius minuo


hunc secutus Marcius Rufus quaestor navibus xii, quas praesidio onerariis navibus Curio ex Sicilia eduxerat, postquam in litore relictam navem conspexit, hanc remulco abstraxit; ipse ad C. Curionem cum classe redit.

hic sequor marcius rufus quaestor navis duodecim qui praesidium oneraria navis curius ex sicilia educo postquam in litus relinquo navo conspicio hic remulcum abstraho ipse ad que curio cum classis redeo


quibus rebus confectis Caesar magis eos pro nomine et vetustate quam pro meritis in se civitatis conservans, duas ibi legiones praesidio relinquit, ceteras in Italiam mittit; ipse ad urbem proficiscitur.

qui res conficio caesar magis is pro nomen et vetustas quam pro meritum in sui civitas conservo duo ibi legio praesidium relinquo ceterus in italia mitto ipse ad urbs proficisco


quibus ipsi magna speravissent, spatii propinquitate interire parique condicione ex muro ac turribus bellandi data se virtute nostris adaequare non posse intellegunt, ad easdem deditionis condiciones recurrunt.

qui ipse magnus spero spatium propinquitas intereo pario condicio ex murus atque turris bellor do sui virtus noster adaequaris non possum intellego ad idem deditio condicio recurro


Haec dum inter eos aguntur, Domitius navibus Massiliam pervenit atque ab iis receptus urbi praeficitur; summa ei belli administrandi permittitur.

hic dum inter is ago domitius navis massilia pervenio atque ab is recipio urbs praeficio summus is bellum administro permitto


dicuntur sententiae graves; ut quisque acerbissime crudelissimeque dixit, ita quam maxime ab inimicis Caesaris collaudatur.

dico sententia gravis ut quisque acerbus crudelis dico ita quam magnus ab inimicus caesar collaudatur


In occupandis praesidiis magna vi uterque nitebatur: Caesar, ut quam angustissime Pompeium contineret, Pompeius, ut quam plurimos colles quam maximo circuitu occuparet; crebraque ob eam causam proelia fiebant.

in occupo praesidium magnus vis uterque nitor caesar ut quam angustus pompejus contineo pompejus ut quam multus collis quam maximus circuitus occupo creber ob is causa proelio fio


Quibus rebus accidit, ut pauci milites patresque familiae, qui aut gratia aut misericordia valerent aut naves adnare possent, recepti in Siciliam incolumes pervenirent. reliquae copiae missis ad Varum noctu legatorum numero centurionibus sese ei dediderunt.

qui res accido ut paucus miles patro familia qui aut gratia aut misericordia valeo aut navo adnaris possum recipio in sicilia incolumis pervenio reliquus copia mitto ad varis nox legatus numerus centurio sui is dedo


cum ad eum ex Thessalia Aetoliaque legati venissent, qui praesidio misso pollicerentur earum gentium civitates imperata facturas, L. Cassium Longinum cum legione tironum, quae appellabatur xxvii, atque equitibus cc in Thessaliam, item C. Calvisium Sabinum cum cohortibus v paucisque equitibus in Aetoliam misit; maxime eos, quod erant propinquae regiones, de re frumentaria ut providerent, hortatus est.

cum ad is ex thessalia aetolius legatus venio qui praesidium mitto polliceor is gens civitas impero facio l casseius longo cum legio tiro qui appello xxvii atque eques centum in thessalia item que calvisius sabinus cum cohors v paucus eques in aetolia mitto magnus is qui sum propinqua regio de res frumentarius ut provideo hortor sum


Pompeius annuum spatium ad conparandas copias nactus, quod vacuum a bello atque ab hoste otiosum fuerat, magnam ex Asia Cycladibusque insulis Corcyra Athenis Ponto Bithynia Syria Cilicia Phoenice Aegypto classem coegerat, magnam omnibus locis aedificandam curaverat,

pompejus annuus spatium ad conparo copia nanciscor qui vacuus ab bellum atque ab hostis otiosus sum magnus ex asia cyclades insula corcyra athenae pontus bithynia syria cilicium phoenix aegyptus classis cogo magnus omnis locus aedifico curo


acerbitatem inimicorum docet, qui quod ab altero postularent, in se recusarent, atque omnia permisceri mallent quam imperium exercitusque dimittere.

acerbitas inimicus doceo qui qui ab alter postulo in sui recuso atque omnis permisceo malo quam imperium exerceo dimitto


ipse idoneis locis funditores instruxit, ut praesidio nostris se recipientibus essent.

ipse idoneus locus funditor instruo ut praesidium noster sui recipio sum


huc equitatum mittit, ut diriperet atque haberet loco praedae; eodemque tempore his rebus subsidio dc equites Numidae ex oppido peditesque cccc mittuntur a Varo, quos auxilii causa rex Iuba paucis diebus ante Uticam miserat.

huc equitas mitto ut diripio atque habeo locus praeda idem tempus hic res subsidium sescenti eques numida ex oppidum pedito cccc mitto ab varus qui auxilium causa rex juba paucus dies ante utica mitto


Aetolia, Acarnania, Amphilochis per Cassium Longinum et Calvisium Sabinum, ut demonstravimus, receptis temptandam sibi Achaiam ac paulo longius progrediendum existimabat Caesar.

aetolius acarnania amphilochi per casseius longo et calvisius sabinus ut demonstro recipio tento sui achaia atque paulus longus progredio existimo caesar


His rebus tantum fiduciae ac spiritus Pompeianis accessit, ut non de ratione belli cogitarent, sed vicisse iam sibi viderentur.

hic res tantus fiducia atque spiritus pompejanus accedo ut non de ratio bellum cogito sed vinco iam sui video


pollicetur L. Piso censor sese iturum ad Caesarem, item L. Roscius praetor, qui de his rebus eum doceant; sex dies ad eam rem conficiendam spatii postulant.

polliceor l piso censor sui eo ad caesaris item l roscius praetor qui de hic res is doceo sex dies ad is res confacio spatium postulo


cumque ignis magnitudine venti latius serperet, milites, qui ex veteribus legionibus erant relicti praesidio navibus ex numero aegrorum ignominiam non tulerunt,

cum ignis magnitudo venio fero serpo miles qui ex vetus legio sum relinquo praesidium navis ex numerus aeger ignominia non fero


Afrani etiam filius adulescens de sua ac parentis sui salute cum Caesare per Sulpicium legatum agebat.

afranius etiam filius adulescens de suus atque parens suus salus cum caesaris per sulpicius legatus ago


Sed tanti erant antiquitus in oppido omnium rerum ad bellum apparatus tantaque multitudo tormentorum, ut eorum vim nullae contextae viminibus vineae sustinere possent.

sed tantus sum antiquus in oppidum omnis res ad bellum apparatus tantus multitudo tormentum ut is vis nullus contexo vimen vinea sustineo possum


Qua oratione permoti milites crebro etiam dicentem interpellabant, ut magno cum dolore infidelitatis suspicionem sustinere viderentur, discedentem vero ex contione universi cohortantur, magno sit animo neubi dubitet proelium committere et suam fidem virtutemque experiri.

qui oratio permoveo miles creber etiam dico interpello ut magnus cum dolor infidelitas suspicio sustineo video discedo verus ex contio universus cohorto magnus sum animus neubi dubito proelium committo et suus fides virtus experior


pontones, quod est genus navium Gallicarum, Lissi relinquit, hoc consilio, ut si forte Pompeius vacuam existimans Italiam eo traiecisset exercitum, quae opinio erat edita in vulgus, aliquam Caesar ad insequendum facultatem haberet, nuntiosque ad eum celeriter mittit, quibus regionibus exercitum exposuisset et quid militum transvexisset.

ponto qui sum genus navis gallicaris lissum relinquo hic consilium ut si fors pompejus vacuus existimo italia is transjacio exercitus qui opinio sum edo in vulgus aliqui caesar ad insequor facultas habeo nuntius ad is celer mitto qui regio exercitus expono et quis miles transveho


His temporibus Scipio detrimentis quibusdam circa montem Amanum acceptis imperatorem se appellaverat.

hic tempus scipio detrimentum quidam circa mons amanus accipio imperator sui appello


sed ubi paulatim retorqueri agmen ad dextram conspexerunt iamque primos superare regionem castrorum animadverterunt, nemo erat adeo tardus aut fugiens laboris quin statim castris exeundum atque occurrendum putaret.

sed ubi paulatim retorqueo agmen ad dexter conspicio iam primus supero regio castrum animadverto nemo sum adeo tardus aut fugio labor quin statim castrum exeo atque occurro puto


interim adventu longarum navium Curio pronuntiari onerariis navibus iubet, quae stabant ad Uticam numero circiter cc, se in hostium habiturum loco, qui non ex vestigio ad Castra Cornelia naves traduxisset.

interim advenio longaris navis curius pronuntiaris oneraria navis iubeo qui sto ad utica numerus circiter centum sui in hostis habeo locus qui non ex vestigium ad castrum cornelius navo traduco


concurrunt equites inter se; neque vero primum impetum nostrorum Numidae ferre potuerunt, sed interfectis circiter cxx reliqui se in castra ad oppidum receperunt.

concurro eques inter sui neque verus primus impetus noster numida fero possum sed interficio circiter cxx reliquus sui in castrum ad oppidum recipio


ita illi necessario loca sequi demissa ac palustria et puteos fodere cogebantur atque hunc laborem ad cotidiana opera addebant; qui tamen fontes a quibusdam praesidiis aberant longius et celeriter aestibus exarescebant.

ita ille necessarius locum sequor demitto atque palustria et puteus fodio cogo atque hic labor ad cottidianus opus addo qui tamen fons ab quidam praesidium absum longus et celer aestus exaresco


nacti idoneum ventum ex portu exeunt et Tauroenta, quod est castellum Massiliensium, ad Nasidium perveniunt ibique naves expediunt rursusque se ad confligendum animo confirmant et consilia communicant. dextra pars attribuitur Massiliensibus, sinistra Nasidio.

nanciscor idoneus venio ex portus exeo et tauroenta qui sum castellum massiliensis ad nasidius pervenio ibi navo expedio rursus sui ad confligo animus confirmo et consilium communico dextera pars attribuo massiliensis sinistra nasidius


In his operibus consiliisque biduum consumitur. tertio die magna iam pars operis Caesaris processerat. illi impediendae reliquae munitionis causa hora circiter viiii signo dato legiones educunt aciemque sub castris instruunt.

in hic opus consilium biduus consumo tertius dies magnus iam pars opus caesar procedo ille impedio reliquus munitio causa hora circiter viiii signum do legio educo acies sub castrum instruo


Omnibus deinceps diebus Caesar exercitum in aciem aequum in locum produxit, si Pompeius proelio decertare vellet, ut paene castris Pompei legiones subiceret; tantumque a vallo eius prima acies aberat, uti ne telum tormento adigi posset.

omnis deinceps dies caesar exercitus in acies aequus in locus produco si pompejus proelium decertaris volo ut paene castrum pompejus legio subicio tantus ab vallo is primus acies absum uti ne telis tormentum adigo possum


item ex finitimis regionibus quas potest contrahit cohortes ex dilectibus Pompeianis; in his Camerino fugientem Lucilium Hirrum cum sex cohortibus, quas ibi in praesidio habuerat, excipit;

item ex finitimus regio qui possum contraho cohors ex delectus pompejanus in hic camerinum fugio lucilius hirrus cum sex cohors qui ibi in praesidium habeo excipio


Caesar ex eo tempore, dum ad flumen Varum veniatur, se frumentum daturum pollicetur. addit etiam, ut quid quisque eorum in bello amiserit, quae sint penes milites suos, iis qui amiserant restituatur; militibus aequa facta aestimatione pecuniam pro his rebus dissolvit.

caesar ex is tempus dum ad flumen varis venio sui frumentum do polliceor addo etiam ut quis quisque is in bellum amitto qui sum penis miles suus is qui amitto restituo miles aequus facio aestimatio pecunia pro hic res dissolvo


et cogebantur Corcyra atque Acarnania longo interiecto navigationis spatio pabulum subportare, quodque erat eius rei minor copia, hordeo adaugere atque his rationibus equitatum tolerare.

et cogo corcyra atque acarnania longus interiacio navigatio spatium pabulis subportaris quisque sum is res paruus copia hordeum adaugeo atque hic ratio equitas tolero


pecora, quod secundum poterat esse inope re subsidium, propter bellum finitimae civitates longius removerant.

pecus qui secundus possum sum inops res subsidium propter bellum finitimus civitas longus removeo


magnum enim, quod adferebant, videbatur, et Caesarem id summe sciebant cupere, et profectum aliquid Vibulli mandatis existimabatur.

magnus enim qui affero video et caesaris is summus scio cupio et proficiscor aliquis vibullius mandatum existimo


simili ratione Pompeius confecto eius diei itinere in suis veteribus castris ad Asparagium consedit.

similis ratio pompejus conficio is dies iter in suus vetus castrum ad asparagium consido


Evocat ad se Caesar Massilia xv primos. cum his agit, ne initium inferendi belli a Massiliensibus oriatur; debere eos Italiae totius auctoritatem sequi potius quam unius hominis voluntati obtemperare.

evoco ad sui caesar massilia xv primus cum hic ago ne initium infero bellum ab massiliensis orior debeo is italia totus auctoritas sequor potis quam unus homo voluntas obtemperaris


at Scipionem properantem sequi litterae sunt consecutae a M. Favonio, Domitium cum legionibus adesse, neque se praesidium, ubi constitutus esset, sine auxilio Scipionis tenere posse.

at scipio propero sequor littera sum consequor ab m favonius domitius cum legio adsum neque sui praesidium ubi constituo sum sine auxilium scipio teneo possum


apud quos cum proficere nihil posset, quibusdam solutis ergastulis Compsam in agro Hirpino oppugnare coepit. eo cum a Q. Pedio praetore cum legione , lapide ictus ex muro perit.

apud qui cum proficio nihil possum quidam soluo ergastulum compsa in ager hirpinus oppugnaris coepio is cum ab q pedius praetor cum legio lapis iacio ex murus pereo


Tarraco aberat longius; quo spatio plures rem posse casus recipere intellegebant. hoc probato consilio ex castris proficiscuntur.

tarraco absum longus quo spatium multus res possum casus recipio intellego hic probo consilium ex castrum proficisco


Erant cum Achilla eae copiae, ut neque numero neque genere hominum neque usu rei militaris contemnendae viderentur.

sum cum achillas is copia ut neque numerus neque genus homo neque usus res militaris contemno video


Caesar prima luce omnes eos, qui in monte consederant, ex superioribus locis in planitiem descendere atque arma proicere iussit.

caesar primus lux omnis is qui in mons consido ex superus locus in planitiem descendo atque arma proicio iubeo


decurritur ad illud extremum atque ultimum senatus consultum, quo nisi paene in ipso urbis incendio atque in desperatione omnium salutis latorum audacia numquam ante descensum est: dent operam consules, praetores, tribuni plebis, quique pro consulibus sunt ad urbem, nequid res publica detrimenti capiat.

decurro ad ille exter atque ulter senatus consulo quo nisi paene in ipse urbs incendium atque in desperatio omnis salus lator audacia numquam ante descendo sum do opera consul praetor tribunus plebs quisque pro consul sum ad urbs nequid res publicus detrimentum capio


his rebus constitutis equites auxiliaque toti Lusitaniae a Petreio, Celtiberiae Cantabris barbarisque omnibus qui ad Oceanum pertinent, ab Afranio imperantur.

hic res constitus eques auxilio totus lusitania ab petreius celtiberia cantabras barbarus omnis qui ad oceanus pertineo ab afranius impero


quod ad indutias pertineret, sic belli rationem esse divisam, ut illi classe naves auxiliaque sua impedirent, ipse ut aqua terraque eos prohiberet.

qui ad indutiae pertineo sic bellum ratio sum divido ut ille classis navo auxilio suus impedio ipse ut aqua terra is prohibeo


qui de servis liberisque omnibus ad impuberes supplicium sumit et ad unum interficit. Ita in exiguo tempore magnoque casu totius exercitus salus constitit.

qui de servio libo omnis ad impuberes supplicium sumo et ad unus interficio ita in exiguus tempus magnus casus totus exercitus salus consto


et L. Domitius in consilio dixit placere sibi bello confecto ternas tabellas dari ad iudicandum iis qui ordinis essent senatorii belloque una cum ipsis interfuissent, sententiasque de singulis ferrent, qui Romae remansissent quique intra praesidia Pompei fuissent neque operam in re militari praestitissent: unam fore tabellam, qui liberandos omni periculo censerent, alteram, qui capitis damnarent, tertiam, qui pecunia multarent.

et l domitius in consilium dico placeo sui bellum conficio terni tabella do ad judico is qui ordo sum senatorius bellus unus cum ipse intersum sententia de singuli fero qui roma remaneo quisque intra praesidium pompejus sum neque opera in res militaris praesto unus sum tabella qui libero omnis periculum censeo alter qui capio damno tertius qui pecunia multo


sed opportunissime nuntiis allatis oppidum fuit defensum; Cassiusque ad Sulpicianam inde classem profectus est Vibonem, adplicatisque nostri ad terram navibus propter eundem timorem pari atque antea ratione secundum nanctus ventum onerarias naves praeparatas ad incendium immisit, et flamma ab utroque cornu comprensa naves sunt conbustae quinque.

sed opportunus nuntius affero oppidum sum defendo casseius ad sulpicianus inde classis proficiscor sum vibo applico noster ad terra navis propter idem timor par atque antea ratio secundus nanciscor venio oneraria navo praeparo ad incendium immitto et flamma ab uterque cornu conprehenso navo sum conbustae quinque


itaque suos cohortatus, quos integros superavissent, ut victos contemnerent, plenus spei bonae atque animi adversus eos proficiscitur.

itaque suus cohortor qui integer supero ut vinco contemno plenus spes bonus atque animus adverro is proficisco


magnam imperatam Asiae Syriae regibusque omnibus et dynastis et tetrarchis et liberis Achaiae populis pecuniam exegerat, magnam societates earum provinciarum, quas ipse obtinebat, sibi numerare coegerat.

magnus impero asia syria rex omnis et dynastes et tetrarches et liber achaia populus pecunia exigo magnus societas is provinciaris qui ipse obtineo sui numeraris cogo


neque multo post Caesar significatione per castella fumo facta, ut erat superioris temporis consuetudo, deductis quibusdam cohortibus ex praesidiis eodem venit. qui cognito detrimento cum animadvertisset Pompeium extra munitiones egressum castra secundum mare ut libere pabulari posset nec minus aditum navibus haberet, commutata ratione belli, quoniam propositum non tenuerat, iuxta Pompeium muniri iussit.

neque multus post caesar significatio per castellum fumus facio ut sum superus tempus consuetudo deduco quidam cohors ex praesidium idem venio qui cognosco detrimentum cum animadverto pompejus extra munitio egredior castrum secundus mare ut libo pabularis possum neque paruus aditus navis habeo commuto ratio bellum quoniam propono non teneo iuxta pompejus munio iubeo


et ab hoc profectus initio, ne frustra ingressus turpem causam videretur, legem promulgavit, ut sexenni die sine usuris creditae pecuniae solvantur.

et ab hic proficiscor initium ne frustra ingredior turpis causa video lex promulgo ut sexennis dies sine usura credo pecunia solvo


quod fore suspicatus Caesar militesque adhortatus, ut aequo animo laborem ferrent, parva parte noctis itinere intermisso mane Dyrrachium venit, cum primum agmen Pompei procul cerneretur, atque ibi castra posuit.

qui sum suspicor caesar milito adhortor ut aequus animus labor fero parvus pars nox iter intermitto mane dyrrachium venio cum primus agmen pompejus procul cerno atque ibi castrum pono


harum omnium rerum facultates sine ullo periculo pons Ilerdae praebebat et loca trans flumen integra, quo omnino Caesar adire non poterat.

haris omnis res facultas sine ullus periculum pons ilerda praebeo et locum trans flumen integer quo omnino caesar adeo non possum


hoc tum veritus Caesar hostibus in pugna occupatis militibusque expositis Pharon prehendit atque ibi praesidium posuit.

hic tum vereor caesar hostis in pugno occupo miles expono pharus prehendo atque ibi praesidium pono


ex eo loco iiii caetratorum cohortis in montem qui erat in conspectu omnium excelsissimus mittit. hunc magno cursu concitatos iubet occupare, eo consilio, uti ipse eodem omnibus copiis contenderet et mutato itinere iugis Otogesam perveniret.

ex is locus quattuor caetrator cohors in mons qui sum in conspectus omnis excello mitto hic magnus cursus concito iubeo occuparis is consilium uti ipse idem omnis copia contendo et muto iter iugum otogesam pervenio


et cum laboris sui periculique testimonium adferre vellent, milia sagittarum circiter xxx in castellum coniecta Caesari renumeraverunt, scutoque ad eum relato Scaevae centurionis inventa sunt in eo foramina cxx.

et cum labor suus periculum testimonium affero volo mille sagittaris circiter xxx in castellum conicio caesaris renumero scutum ad is refero scaeva centurio invenio sum in is foramen cxx


satis esse magna utrimque incommoda accepta, quae pro disciplina et praeceptis habere possent, ut reliquos casus timerent:

satis sum magnus utrimque incommodus accipio qui pro disciplina et praecipio habeo possum ut reliquus casus timeo


ad eum Pompeius misit, ut pro hospitio atque amicitia patris Alexandria reciperetur atque illius opibus in calamitate tegeretur.

ad is pompejus mitto ut pro hospitium atque amicitia pater alexandrea recipio atque ille ops in calamitas tego


Pompeius autem, ut famam opinionemque hominum teneret, sic pro castris exercitum constituebat, ut tertia acies vallum contingeret, omnis quidem instructus exercitus telis ex vallo abiectis protegi posset.

pompejus autem ut fama opinio homo teneo sic pro castrum exercitus constituo ut tertius acies valles contingo omnis quidem instruo exercitus telum ex vallo abicio protego possum


neque ibi constitit, sed eadem celeritate paucos suos ex fuga nactus nocturno itinere non intermisso comitatu equitum xxx ad mare pervenit navemque frumentariam conscendit, saepe, ut dicebatur, querens tantum se opinionem fefellisse, ut a quo genere hominum victoriam sperasset, ab eo initio fugae facto paene proditus videretur.

neque ibi consto sed idem celeritas paucus suus ex fuga nanciscor nocturnus iter non intermitto comito eques xxx ad mare pervenio navo frumentarius conscendo saepe ut dico queror tantus sui opinio fallo ut ab quo genus homo victoria spero ab is initium fuga facio paene prodeo video


ille ignominia et dolore permotus palam se proficisci ad Caesarem simulavit; clam nuntiis ad Milonem missis, qui Clodio interfecto eo nomine erat damnatus, atque eo in Italiam evocato, quod magnis muneribus datis gladiatoriae familiae reliquias habebat, sibi coniunxit atque eum in Thurinum ad sollicitandos pastores praemisit.

ille ignominia et dolor permoueo palam sui proficisco ad caesaris simulo clam nuntius ad milo mitto qui claudius interficio is nomen sum damno atque is in italia evoco qui magnus munus do gladiatorius familia reliquiae habeo sui conjungo atque is in thurinus ad sollicito pastor praemitto


Inter bina castra Pompei atque Caesaris unum flumen tantum intererat Apsus, crebraque inter se colloquia milites habebant, neque ullum interim telum per pactiones loquentium traiciebatur.

inter bini castrum pompejus atque caesar unus flumen tantus intersum apsus creber inter sui colloquium miles habeo neque ullus interim telis per pactio loquor traicio


tota Italia dilectus haberi, retineri legiones ii, quae ab se simulatione Parthici belli sint abductae, civitatem esse in armis. quonam haec omnia nisi ad suam perniciem pertinere?

totus italia delectus habeo retineo legio is qui ab sui simulatio parthicus bellum sum abduco civitas sum in arma quonam hic omnis nisi ad suus pernicies pertineo


Praesidiis enim dispositis omnia litora a Caesare tenebantur, neque lignandi atque aquandi neque navis ad terram religandi potestas fiebat.

praesidium enim dispono omnis litus ab caesaris teneo neque lignor atque aquor neque navus ad terra religo potestas fio


eo L. Caesar adulescens venit, cuius pater Caesaris erat legatus. is reliquo sermone confecto, cuius rei causa venerat, habere se a Pompeio ad eum privati officii mandata demonstrat:

is l caesar adulescens venio qui pater caesar sum legatus is reliquus sermo conficio qui res causa venio habeo sui ab pompejus ad is privo officium mandatum demonstro


in reliquas provincias praetores mittuntur. neque exspectant, ut de eorum imperio ad populum feratur paludatique votis nuncupatis exeant.

in reliquus provincia praetor mitto neque exspecto ut de is imperium ad populus fero paludatus voveo nuncupo exeo


nostri autem, quod iniquo loco atque impari congressi numero quinque horis proelium sustinuissent, quod montem gladiis destrictis ascendissent, quod ex loco superiore terga vertere adversarios coegissent atque in oppidum compulissent.

noster autem qui iniquus locus atque imparis congredior numerus quinque hora proelium sustineo qui mons gladius destringo ascendissent qui ex locus superus tergum verto adversarius cogo atque in oppidum compello


Pharus est in insula turris magna altitudine, mirificis operibus extructa; quae nomen ab insula cepit.

pharus sum in insula turris magnus altitudo mirificus opus extructa qui nomen ab insula capio


Duobus his unius diei proeliis Caesar desideravit milites dcccclx et notos equites Romanos Tuticanum Gallum, senatoris filium, C. Felginatem Placentia, A. Granium Puteolis, M. Sacrativirum Capua, tribunos militum quinque et centuriones xxxii.

duo hic unus dies proelium caesar desidero miles dcccclx et nosco eques romanus tuticanus gallus senator filius que felginatem placentia ab granius puteoli m sacrativirum capua tribunus miles quinque et centurio xxxii


non illis hordeum cum daretur, non legumina recusabant; pecus vero, cuius rei summa erat ex Epiro copia, magno in honore habebant.

non ille hordeum cum do non legumen recuso pecus verus qui res summus sum ex epirus copia magnus in honor habeo


qui erant pabulandi aut frumentandi causa progressi, hos levis armaturae Lusitani peritique earum regionum caetrati citerioris Hispaniae consectabantur; quibus erat proclive tranare flumen, quod consuetudo eorum omnium est, ut sine utribus ad exercitum non eant.

qui sum pabulor aut frumentor causa progredior hic levis armo lusitanus pereo is regio caetratus citer hispania consector qui sum proclivis tranaris flumen qui consuetudo is omnis sum ut sine uter ad exercitus non eo


interim filia minor Ptolomaei regis vacuam possessionem regni sperans ad Achillam sese ex regia traiecit unaque bellum administrare coepit.

interim filia paruus ptolomaeus rex vacuus possessio regnum spero ad achillas sui ex regius transiacio unus bellum administraris coepio


castra a cohortibus, quae ibi praesidio erant relictae, industrie defendebantur, multo etiam acrius a Thracibus barbarisque auxiliis.

castrum ab cohors qui ibi praesidium sum relinquo industrius defendo multus etiam acer ab thrax barbarus auxilium


haec cum dixisset, primus ex dextro cornu procucurrit atque eum electi milites circiter cxx voluntarii eiusdem centuriae sunt prosecuti.

hic cum dico primus ex dexter cornu procurro atque is eligo miles circiter cxx voluntarius idem centuria sum prosequor


Dictatore habente comitia Caesare consules creantur Iulius Caesar et P. Servilius; is enim erat annus, quo per leges ei consulem fieri liceret.

dictator habeo comitium caesaris consul creo iulius caesar et p servilis is enim sum annus quo per lex is consul fio licet


proinde sibi ac rei publicae parcerent, cum quantum in bello fortuna posset, iam ipsi incommodis suis satis essent documento.

proinde sui atque res publicus parco cum quantus in bellum fortuna possum iam ipse incommodus suus satis sum documentum


profectum item Domitium ad occupandam Massiliam navibus actuariis vii, quas Igilii et in Cosano a privatis coactas servis libertis colonis suis compleverat;

proficiscor item domitius ad occupo massilia navis actuarius vii qui igilium et in cosanum ab privo cogo servio libertus colonia suus compleo


qua re cognita crebras stationes disponunt equitum et cohortium alariarum legionariasque intericiunt cohortis vallumque ex castris ad aquam ducere incipiunt, ut intra munitionem et sine timore et sine stationibus aquari possent.

qui res cognosco creber statio dispono eques et cohors alariaris legionarius interjacio cohors valles ex castrum ad aqua duco incipio ut intra munitio et sine timor et sine statio aquaris possum


qua pronuntiatione facta temporis puncto sublatis ancoris omnes Uticam relinquunt et, quo imperatum est, transeunt. quae res omnium rerum copia complevit exercitum.

qui pronuntiatio facio tempus pungo tollo ancora omnis utica relinquo et quo impero sum transeo qui res omnis res copia compleo exercitus


sed praeoccupatus animus Attianorum militum timore et fuga et caede suorum nihil de resistendo cogitabat, omnesque iam se ab equitatu circumveniri arbitrabantur. itaque priusquam telum adigi possit aut nostri propius accederent, omnis Vari acies terga vertit seque in castra recepit.

sed praeoccupo animus attianus miles timor et fuga et caedes suus nihil de resisto cogito omnes iam sui ab equitatus circumvenio arbitror itaque priusquam telis adigo possum aut noster propius accedo omnis varis acies tergum verto sequor in castrum recipio


ab his primo Marsi dissentire incipiunt eamque oppidi partem quae munitissima videretur occupant, tantaque inter eos dissensio exsistit, ut manum conserere atque armis dimicare conentur;

ab hic primus marsus dissentio incipio eo oppidum pars qui munio video occupo tantus inter is dissensio exsisto ut manus consero atque arma dimicaris conor


eius imperio classem quoquoversus dimittunt; onerarias naves, quas ubique possunt, deprehendunt atque in portum deducunt, parum clavis aut materia atque armamentis instructis ad reliquas armandas reficiendasque utuntur;

is imperium classis quoquoversus dimitto oneraria navo qui ubique possum deprehendo atque in portus deduco parum clavus aut materia atque armamenta instruo ad reliquus armo reficio uto


nam plerumque in novitate fama antecedit. hic nullo in loco Macedoniae moratus magno impetu tetendit ad Domitium, et cum ab eo milia passuum xx afuisset, subito se ad Cassium Longinum in Thessaliam convertit.

nam plerusque in novitas fama antecedo hic nullus in locus macedonia moror magnus impetus tendo ad domitius et cum ab is mille passus xx asum subeo sui ad casseius longo in thessalia converto


sed utrum avertendae suspicionis causa Pompeius proposuisset, ut quam diutissime longioris fugae consilium occultaret, an novis dilectibus, si nemo premeret, Macedoniam tenere conaretur, existimari non poterat.

sed utrum averto suspicio causa pompejus propono ut quam diutissime longus fuga consilium occulto an novus delectus si nemo premo macedonia teneo conor existimo non possum


ita sine periculo legionum et paene sine vulnere bellum conficiemus. id autem difficile non est, cum tantum equitatu valeamus.

ita sine periculum legio et paene sine vulnus bellum confacio is autem difficilis non sum cum tantus equitatus valeo


haec a custodiis classium loca maxime vacabant, quod se longius a portibus committere non auderent.

hic ab custodia classis locum magnus vaco qui sui longus ab portus committo non audeo


Quibus rebus neque tum respondendum Caesar existimavit, neque nunc, ut memoriae prodatur, satis causae putamus.

qui res neque tum respondeo caesar existimo neque nunc ut memoria prodo satis causa puto


haec silvam quandam contingebant neque longius a mari passibus ccc aberant.

hic silva quidam contingo neque longus ab mare passus ccc absum


an non, uti corporis vulnera, ita exercitus incommoda sunt tegenda, ne spem adversariis augeamus?

an non uti corpus vulnero ita exercitus incommodus sum tego ne spes adversarius augeo


Adventu L. Vibulli Rufi, quem a Pompeio missum in Hispaniam demonstratum est, Afranius et Petreius et Varro legati Pompei, quorum unus Hispaniam citeriorem tribus legionibus, alter ulteriorem; a saltu Castulonensi ad Anam duabus legionibus, tertius ab Ana Vettonum agrum Lusitaniamque pari numero legionum obtinebat,

advenio l vibullius rufus qui ab pompejus mitto in hispania demonstro sum afranius et petreius et varro legatus pompejus qui unus hispania citer tres legio alter ulter ab saltus castulonensis ad anas duo legio tertius ab anas vectones ager lusitania par numerus legio obtineo


Pompeium, qui amissa restituisse videatur bona, etiam, quae ante habuerint, ademisse.

pompejus qui amitto restituo video bonus etiam qui ante habeo adimo


ipse cum Casilinum venisset unoque tempore signa eius militaria atque arma Capuae essent comprensa et familia Neapoli visa quae proditionem oppidi appararet, patefactis consiliis exclusus Capua et periculum veritus, quod conventus arma ceperat atque eum hostis loco habendum existimabat, consilio destitit atque eo itinere sese avertit.

ipse cum casilinus venio unus tempus signum is militaris atque arma capua sum conprehenso et familia neapolis video qui proditio oppidum appario patefacio consilium excludo capua et periculum vereor qui convenio arma capio atque is hostis locus habeo existimo consilium desisto atque is iter sui averto


huc cum cotidiana consuetudine egressae pabulatoribus praesidio propiore ponte legiones Fabianae duae flumen transissent, impedimentaque et omnis equitatus sequeretur, subito vi ventorum et aquae magnitudine pons est interruptus et reliqua multitudo equitum interclusa.

huc cum cottidianus consuetudo egredior pabulator praesidium propior pons legio fabianus duo flumen transeo impedimentum et omnis equito sequor subeo vis ventor et aqua magnitudo pons sum interrumpo et reliquus multitudo eques intercludo


has cum audacius progressas Libo vidisset, sperans intercipi posse quadriremes V ad eas misit. quae cum navibus nostris propinquassent, nostri veterani in portum refugiebant, illi studio incitati incautius sequebantur.

hic cum audax progredior libo video spero intercipio possum quadriremis v ad is mitto qui cum navis noster propinquo noster veteranus in portus refugio ille studium incitas incautus sequor


Quibus cognitis rebus Pompeius deposito adeundae Syriae consilio pecunia societatibus sublata et a quibusdam privatis sumpta et aeris magno pondere ad militarem usum in naves imposito duobusque milibus hominum armatis, partim quos ex familiis societatum delegerat, partim a negotiatoribus coegerat, quosque ex suis quisque ad hanc rem idoneos existimabat, Pelusium pervenit.

qui cognosco res pompejus depono adeo syria consilium pecunia societas tollo et ab quidam privo sumo et aer magnus pondus ad militaris usus in navo impono duo mille homo armo pars qui ex familia societas deligo pars ab negotiator cogo quisque ex suus quisque ad hic res idoneus existimo pelusium pervenio


non solum urbibus, sed paene vicis castellisque singuli cum imperio praeficiebantur. qui horum quid acerbissime crudelissimeque fecerat, is et vir et civis optimus habebatur.

non solus urbs sed paene vicus castellum singuli cum imperium praeficio qui hic quis acerbus crudelis facio is et vir et civis bonus habeo


simul a Pompeio litteris per omnes provincias civitatesque dimissis de proelio ad Dyrrachium facto elatius inflatiusque multo, quam res erat gesta, fama percrebruerat pulsum fugere Caesarem paene omnibus copiis amissis. haec itinera infesta reddiderat, haec civitates nonnullas ab eius amicitia avertebat.

simul ab pompejus littera per omnis provincia civitas dimitto de proelium ad dyrrachium facio effero inflo multus quam res sum gero fama percrebresco pello fugio caesaris paene omnis copia amitto hic iter infestus reddo hic civitas nonnullus ab is amicitia averto


ita ex utraque parte naves longas adgressus, quae erant deligatae ad terram atque inanes, iiii ex his abduxit, reliquas incendit.

ita ex uter pars navo longus aggredior qui sum deligo ad terra atque inanis quattuor ex hic abduco reliquus incendo


postulavit etiam L. Afranium proditionis exercitus Acutius Rufus apud Pompeium, quod gestum in Hispania diceret.

postulo etiam l afranius proditio exercitus acuo rufus apud pompejus qui gero in hispania dico


quod ubi sine recusatione fecerunt passisque palmis proiecti ad terram flentes ab eo salutem petiverunt, consolatus consurgere iussit et pauca apud eos de lenitate sua locutus, quo minore essent timore, omnes conservavit militibusque suis commendavit, nequi eorum violaretur, neuquid sui desiderarent.

qui ubi sine recusatio facio patior palma projectum ad terra fleo ab is salus peto consolo consurgo iubeo et paucus apud is de lenitas suus loquor quo paruus sum timor omnis conservo miles suus commendo nequi is violo neuquid suus desidero


ipse equo in oppidum vectus prosequentibus compluribus senatoribus, quo in numero erat Ser. Sulpicius et Licinius Damasippus, paucis quae fieri vellet, Uticae constituit atque imperavit, diebus aeque post paucis se in regnum cum omnibus copiis recepit.

ipse equus in oppidum veho prosequor complures senator quo in numerus sum seruius sulpicius et licinius damasippus paucus qui fio volo utica constituo atque impero dies aequus post paucus sui in regnum cum omnis copia recipio


et cum una ex parte prope aequum aditum haberet, primum sagittariis funditoribusque circumiectis, postea levis armaturae magna multitudine missa tormentisque prolatis munitiones impediebat. neque erat facile nostris uno tempore propugnare et munire.

et cum unus ex pars prope aequus aditus habeo primus sagittarius funditor circumjacio postea levis armo magnus multitudo mitto tormentum profero munitio impedio neque sum facilis noster unus tempus propugnaris et munio


in eandem sententiam loquitur Scipio: Pompeio esse in animo rei publicae non deesse, si senatus sequatur; si cunctetur atque agat lenius, nequiquam eius auxilium, si postea velit, senatum imploraturum.

in idem sententia loquor scipio pompejus sum in animus res publicus non desum si senatus sequor si cuncto atque ago lenis nequiquam is auxilium si postea volo senatus imploro


His tum cognitis rebus amici regis, qui propter aetatem eius in procuratione erant regni, sive timore adducti, ut postea praedicabant, sollicitato exercitu regio, ne Pompeius Alexandriam Aegyptumque occuparet, sive despecta eius fortuna, ut plerumque in calamitate ex amicis inimici exsistunt, iis qui erant ab eo missi, palam liberaliter responderunt eumque ad regem venire iusserunt;

hic tum cognosco res amicus rex qui propter aetas is in procuratio sum regnum sive timor adduco ut postea praedico sollicito exercitus regius ne pompejus alexandrea aegyptus occupo sive despicio is fortuna ut plerusque in calamitas ex amicus inimicus exsisto is qui sum ab is mitto palam liberalis respondeo is ad rex venio jubeo


quo edicto tota provincia pervulgato nulla fuit civitas, quin ad id tempus partem senatus Cordubam mitteret, non civis Romanus paulo notior, quin ad diem conveniret.

quo edictum totus provincia pervulgo nullus sum civitas quin ad is tempus pars senatus corduba mitto non civis romanus paulus nosco quin ad dies convenio


quae cum erant loca Caesari capienda, etsi prohibere Pompeius totis copiis et dimicare non constituerat, tamen suis locis sagittarios funditoresque mittebat, quorum magnum habebat numerum, multique ex nostris vulnerabantur, magnusque incesserat timor sagittarum, atque omnes fere milites aut ex coactis aut ex centonibus aut ex coriis tunicas aut tegimenta fecerant, quibus tela vitarent.

qui cum sum locum caesaris capio etsi prohibeo pompejus totus copia et dimicaris non constituo tamen suus locus sagittarius funditor mitto qui magnus habeo numerus multus ex noster vulnero magnus incedo timor sagittaris atque omnis fere miles aut ex cogo aut ex cento aut ex corius tunica aut tegimentum facio qui telum vito


atque ut nostri perpetuas munitiones videbant perductas ex castellis in proxima castella, nequo loco erumperent Pompeiani ac nostros post tergum adorirentur , ita illi interiore spatio perpetuas munitiones efficiebant, nequem locum nostri intrare atque ipsos a tergo circumvenire possent.

atque ut noster perpetuus munitio video perduco ex castellum in propior castellum nequo locus erumpo pompejanus atque noster post tergum adorio ita ille interior spatium perpetuus munitio efficio nequem locus noster intro atque ipse ab tergum circumvenio possum


itaque tanta est contentione actum, quanta agi debuit, cum illi celerem in ea re victoriam, hi salutem suam consistere viderent.

itaque tantus sum contentio ago quantus ago debeo cum ille celer in is res victoria hic salus suus consisto video


at sunt qui vos hortentur, ut a nobis desciscatis. quid enim est illis optatius quam uno tempore et nos circumvenire et vos nefario scelere obstringere? aut quid irati gravius de vobis sentire possunt, quam ut eos prodatis, qui se vobis omnia debere iudicant, in eorum potestatem veniatis, qui se per vos perisse existimant?

at sum qui tu horto ut ab nos descisco quis enim sum ille opto quam unus tempus et nos circumvenio et tu nefarius scelus obstringo aut quis irascor gravis de tu sentio possum quam ut is prodo qui sui tu omnis debeo judico in is potestas venio qui sui per tu pereo existimo


Quibus rebus commoti legati milites ex opere deducunt, oppugnatione desistunt; operibus custodias relinquunt.

qui res commoveo legatus miles ex opus deduco oppugnatio desisto opus custodio relinquo


Inter duas acies tantum erat relictum spatii, ut satis esset ad concursum utriusque exercitus.

inter duo acies tantus sum relinquo spatium ut satis sum ad concurro uterque exercitus


Iamque Pompeiani magna caede nostrorum castris Marcellini adpropinquabant non mediocri terrore inlato reliquis cohortibus, et M. Antonius qui proximum locum praesidiorum tenebat, ea re nuntiata cum cohortibus xii descendens ex loco superiore cernebatur.

iam pompejanus magnus caedes noster castrum marcellinus appropinquo non mediocris terror infero reliquus cohors et m antonius qui propior locus praesidium teneo is res nuntio cum cohors duodecim descendo ex locus superus cerno


Ex his Calvisius primo adventu summa omnium Aetolorum receptus voluntate praesidiis adversariorum Calydone et Naupacto deiectis omni Aetolia potitus est.

ex hic calvisius primus advenio summus omnis aetolus recipio voluntas praesidium adversarius calydon et naupactus deicio omnis aetolius potior sum


relinquebatur, ut extremam rationem belli sequens quam plurimos colles occuparet et quam latissimas regiones praesidiis teneret Caesarisque copias quam maxime posset distineret; idque accidit.

relinquo ut extremus ratio bellum sequor quam multus collis occupo et quam fero regio praesidium teneo caesar copia quam magnus possum distineo is accido


ubi hostes ad legatos exercitumque pervenerunt, universi se ad pedes proiciunt; orant, ut adventus Caesaris expectetur.

ubi hostis ad legatus exerceo pervenio universus sui ad pes proicio oro ut advenio caesar expecto


uno loco Volcacius Tullus impetum legionis sustinuit cohortibus tribus atque eam loco depulit; altero Germani munitiones nostras egressi compluribus interfectis sese ad suos incolumes receperunt.

unus locus volcacius tullus impetus legio sustineo cohors tres atque is locus depello alter germanus munitio noster egredior complures interficio sui ad suus incolumis recipio


quo simulatque intro est itum, incredibili felicitate auster, qui per biduum flaverat, in Africum se vertit.

quo simulo intro sum eo incredibilis felicitas auster qui per biduus flo in africanus sui verto


hunc conspicatae naves quae iussu Bruti consuetudine cotidiana ad portum excubabant, sublatis ancoris sequi coeperunt.

hic conspicor navo qui iussus brutus consuetudo cottidianus ad portus excubo tollo ancora sequor coepio


neque erat quisquam omnium, quin in eius diei casu suarum omnium fortunarum eventum consistere existimaret.

neque sum quisquam omnis quin in is dies casus suus omnis fortuna evenio consisto existimo


dextrum cornu, quod erat a sinistro seclusum, terrore equitum animadverso, ne intra munitionem opprimeretur, ea parte, quam proruerat, sese recipiebat, ac plerique ex his, ne in angustias inciderent, x pedum munitione se in fossas praecipitabant, primisque oppressis reliqui per horum corpora salutem sibi atque exitum pariebant.

dexter cornu qui sum ab sinister secludo terror eques animadverto ne intra munitio opprimo is pars quam proruo sui recipio atque plerusque ex hic ne in angustiae incido decem pes munitio sui in fossa praecipito primus opprimo reliquus per hic corpus salus sui atque exitus pario


quibus mandatis acceptis Massilienses portas Caesari clauserant; Albicos, barbaros homines, qui in eorum fide antiquitus erant montesque supra Massiliam incolebant, ad se vocaverant;

qui mandatum accipio massiliensis porta caesaris claudo albicos barbarus homo qui in is fides antiquus sum mons supra massilia incolo ad sui voco


reliquis oppidi partibus sic est pugnatum ut aequo proelio discederetur et neutri pellerentur — id efficiebant angustiae loci — paucisque utrimque interfectis Caesar loca maxime necessaria conplexus noctu praemuniit.

reliquus oppidum pars sic sum pugno ut aequus proelium discedo et neuter pello is efficio angustia locus paucus utrimque interficio caesar locum magnus necessarius complector nox praemunio


Caesar eo tempore cum legione una profectus ad recipiendas ulteriores civitates et rem frumentariam expediendam, qua anguste utebatur, erat ad Buthrotum oppidum oppositum Corcyrae.

caesar is tempus cum legio unus proficiscor ad recipio ulteriores civitas et res frumentarius expedio qui angustus utor sum ad buthrotos oppidum oppono corcyra


conspicataeque naves triremes duae navem D. Bruti, quae ex insigni facile agnosci poterat, duabus ex partibus sese in eam incitaverant. sed tantum re provisa Brutus celeritate navis enisus est ut parvo momento antecederet.

conspicor navo triremis duo navo d brutus qui ex insignio facilis agnosco possum duo ex pars sui in is incito sed tantus res provideo brutus celeritas navus enitor sum ut parvus momentum antecedo


storias autem ex funibus ancorariis tres in longitudinem parietum turris latas iiii pedes fecerunt easque ex tribus partibus quae ad hostes vergebant, eminentibus trabibus circum turrim praependentes religaverunt; quod unum genus tegimenti aliis locis erant experti nullo telo neque tormento traici posse.

storea autem ex funis ancorarius tres in longitudo paries turris latus quattuor pes facio eo ex tres pars qui ad hostis vergo emineo trabs circum turris praependeo religo qui unus genus tegimentum alius locus sum experior nullus telum neque tormentum traicio possum


quem Caesar ad eum remittit cum mandatis: quoniam ad id tempus facultas colloquendi non fuerit atque ipse Brundisium sit venturus, interesse rei publicae et communis salutis se cum Pompeio colloqui; neque vero idem profici longo itineris spatio, cum per alios condiciones ferantur, ac si coram de omnibus condicionibus disceptetur.

qui caesar ad is remitto cum mandatum quoniam ad is tempus facultas colloquor non sum atque ipse brundisium sum venio intersum res publicus et communis salus sui cum pompejus colloquor neque verus idem proficio longus iter spatium cum per alius condicio fero atque si coram de omnis condicio discepto


hos cum legione una praesidio castris relinquit; reliquas legiones expeditas educit magnoque numero iumentorum in flumine supra atque infra constituto traducit exercitum.

hic cum legio unus praesidium castrum relinquo reliquus legio expedio educo magnus numerus iumentum in flumen supra atque infra constituo traduco exercitus


isdem diebus Carmonenses, quae est longe firmissima totius provinciae civitas, deductis tribus in arcem oppidi cohortibus a Varrone praesidio, per se cohortes eiecit portasque praeclusit.

idem dies carmonenses qui sum longus firmus totus provincia civitas deduco tres in arx oppidum cohors ab varro praesidium per sui cohors eicio porto praecludo


postea vero, ut est rerum omnium magister usus, hominum adhibita sollertia inventum est magno esse usui posse, si haec esset in altitudinem turris elata. id hac ratione perfectum est.

postea verus ut sum res omnis magister utor homo adhibeo sollertia invenio sum magnus sum usus possum si hic sum in altitudo turris effero is hic ratio perficio sum


ubi tempus alterius contabulationis videbatur, tigna item ut primo tecta extremis lateribus instruebant exque ea contignatione rursus summam contabulationem storiasque elevabant.

ubi tempus alter contabulatio video tignum item ut primus tectum exter later instruo ex is contignatio rursus summa contabulatio storea elevo


accessit etiam ex improviso aliud incommodum, quod Domitius cum dies complures castris Scipionis castra collata habuisset, rei frumentariae causa ab eo discesserat et Heracliam Senticam quae est subiecta Candaviae, iter fecerat, ut ipsa fortuna illum obicere Pompeio videretur. haec ad id tempus Caesar ignorabat.

accedo etiam ex improvide alius incommodus qui domitius cum dies complures castrum scipio castrum confero habeo res frumentarius causa ab is discedo et heraclea senticam qui sum subiectum candavia iter facio ut ipse fortuna ille obicio pompejus video hic ad is tempus caesar ignoro


diductisque nostris paulatim navibus et artificio gubernatorum et mobilitati navium locus dabatur, et siquando nostri facultatem nacti ferreis manibus iniectis navem religaverant, undique suis laborantibus succurrebant.

diduco noster paulatim navis et artificium gubernator et mobilitas navis locus do et siquando noster facultas nanciscor ferreus manus injacio navo religo undique suus laboro succurro


His de causis aguntur omnia raptim atque turbate. nec docendi Caesaris propinquis eius spatium datur, nec tribunis plebis sui periculi deprecandi neque etiam extremi iuris intercessione retinendi, quod L. Sulla reliquerat, facultas tribuitur,

hic de causa ago omnis raptim atque turbo neque doceo caesar propinquus is spatium do neque tribunus plebs suus periculum deprecor neque etiam extremus ius intercessio retineo qui l sulla relinquo facultas tribuo


pecuniam omnem omniaque ornamenta ex fano Herculis in oppidum Gadis contulit; eo sex cohortes praesidii causa ex provincia misit Gaiumque Gallonium equitem Romanum familiarem Domiti, qui eo procurandae hereditatis causa venerat missus a Domitio, oppido Gadibus praefecit; arma omnia privata ac publica in domum Galloni contulit.

pecunia omnis omne ornamentum ex fanum hercules in oppidum gades confero is sex cohors praesidium causa ex provincia mitto gaius gallonius eques romanus familiaris domitius qui is procuro hereditas causa venio mitto ab domitius oppidum gades praeficio arma omnis privo atque publicus in domus gallonius confero


suspicatus praemissis equitibus ipsum adfore Curionem Saburra copias equitum peditumque instruit atque his imperat, ut simulatione timoris paulatim cedant ac pedem referant; sese, cum opus esset, signum proelii daturum et quod rem postulare cognovisset imperaturum.

suspicor praemitto eques ipse adsum curio saburra copia eques pedes instruo atque hic impero ut simulatio timor paulatim cedo atque pedis refero sui cum opus sum signum proelium do et qui res postulo cognosco impero


eodemque die Antiochiae in Syria bis tantus exercitus clamor et signorum sonus exauditus est, ut in muris armata civitas discurreret.

idem dies antiochea in syria bis tantus exercitus clamor et signum sonus exaudio sum ut in murus armo civitas discurro


munitionem, quam pertinere a castris ad flumen supra demonstravimus, dextri Caesaris cornus cohortes ignorantia loci sunt secutae, cum portam quaererent castrorumque eam munitionem esse arbitrarentur.

munitio quam pertineo ab castrum ad flumen supra demonstro dexter caesar cornus cohors ignoro locus sum sequor cum porta quaero castra is munitio sum arbitror


id autem est iugum derectum eminens in mare, utraque ex parte praeruptum atque asperum, sed tamen paulo leniore fastigio ab ea parte, quae ad Uticam vergit.

is autem sum iugum derectus emineo in mare uter ex pars praerumpo atque asperum sed tamen paulus lenis fastigium ab is pars qui ad utica vergo


pugnatum est utrimque fortissime atque acerrime; neque multum Albici nostris virtute cedebant, homines asperi et montani et exercitati in armis;

pugno sum utrimque fortis atque acer neque multus albici noster virtus cedo homo asper et montanus et exercitas in arma


reliqua studio itineris conficiendi quaerere praetermittit proximaque respiciens signa, videtisne, inquit milites, captivorum orationem cum perfugis convenire? abesse regem, exiguas esse copias missas, quae paucis equitibus pares esse non potuerint?

reliquus studium iter confacio quaero praetermitto proximus respicio signum video inquam miles captivus oratio cum perfugio convenio absum rex exiguus sum copia mitto qui paucus eques par sum non possum


Caesar receptui suorum timens crates ad extremum tumulum contra hostem proferri et adversas locari, intra has mediocri latitudine fossam tectis militibus obduci iussit, locumque in omnis partes quam maxime impediri.

caesar receptus suus timeo cratis ad exter tumulus contra hostis profero et adverso loco intra hic mediocris latitudo fodio tectum miles obduco iubeo locus in omnis pars quam magnus impedio


eadem ratione privatim ac publice quibusdam civitatibus habitis honoribus Tarracone discedit pedibusque Narbonem atque inde Massiliam pervenit. ibi legem de dictatore latam seseque dictatorem dictum a M. Lepido praetore cognoscit.

idem ratio privatim atque publicus quidam civitas habeo honor tarraco discedo pes narbo atque inde massilia pervenio ibi lex de dictator fero sesequor dictator dico ab m lepidus praetor cognosco


Bibulus, ut supra demonstratum est, erat cum classe ad Oricum, et sicuti mari portibusque Caesarem prohibebat, ita ipse omni terra earum regionum prohibebatur.

bibulus ut supra demonstro sum sum cum classis ad oricos et sicut mare portus caesaris prohibeo ita ipse omnis terra is regio prohibeo


huic et paternum hospitium cum Pompeio et simultas cum Curione intercedebat, quod tribunus plebis legem promulgaverat, qua lege regnum Iubae publicaverat.

hic et paternus hospitium cum pompejus et simultas cum curio intercedo qui tribunus plebs lex promulgo qui lex regnum juba publico


Quibus ille cognitis eruptionisque iam ante capto consilio, ut demonstratum est, tegimenta galeis milites ex viminibus facere atque aggerem iubet conportare.

qui ille cognosco eruptio iam ante capio consilium ut demonstro sum tegimentum galea miles ex vimen facio atque aggero iubeo conportaris


Praeterea Ephesi a fano Dianae depositas antiquitus pecunias Scipio tolli iubebat. certaque eius rei die constituta cum in fanum ventum esset adhibitis compluribus ordinis senatorii, quos advocaverat Scipio, litterae ei redduntur a Pompeio, mare transisse cum legionibus Caesarem; properaret ad se cum exercitu venire omniaque post haberet.

praeterea ephesus ab fanum diana depono antiquus pecunia scipio tollo jubeo certo is res dies constituo cum in fanum venio sum adhibeo complures ordo senatorius qui advoco scipio littera is reddo ab pompejus mare transeo cum legio caesaris propero ad sui cum exercitus venio omne post habeo


Dimisso consilio contionem advocat militum. commemorat, quo sit eorum usus studio ad Corfinium Caesar, ut magnam partem Italiae beneficio atque auctoritate eorum suam fecerit.

dimitto consilium contio advoco miles commemoro quo sum is utor studium ad corfinium caesar ut magnus pars italia beneficium atque auctoritas is suus facio


quorum operum haec erat ratio: qua fauces erant angustissimae portus, moles atque aggerem ab utraque parte litoris iaciebat, quod his locis erat vadosum mare.

qui opus hic sum ratio qui fauces sum angustus portus moles atque aggero ab uter pars litor jacio qui hic locus sum vadosus mare


huc frumentum comportare, castra munire, materiam conferre coepit, statimque in Siciliam misit, uti duae legiones reliquusque equitatus ad se mitteretur.

huc frumentum comportaris castrum munio materia confero coepio statim in sicilia mitto uti duo legio reliquus equito ad sui mitto


hoc ubi uno auctore ad plures permanaverat atque alius alii tradiderat, plures auctores eius rei videbantur.

hic ubi unus auctor ad multus permano atque alius alius trado multus auctor is res video


hoc idem fere atque eadem de causa Pompeiani exercitus duces faciebant, crebroque inter se equestribus proeliis contendebant.

hic idem fere atque idem de causa pompejanus exercitus dux facio creber inter sui equester proelium contendo


ad eas munitiones Caesar Lentulum Marcellinum quaestorem cum legione viiii positum habebat. huic, quod valetudine minus commoda utebatur, Fulvium Postumum adiutorem submiserat.

ad is munitio caesar lentulis marcellinus quaestor cum legio viiii pono habeo hic qui valetudo paruus commodus utor fulvius postumus adiutor summitto


sub vesperum Caesar intra hanc fossam legiones reducit atque ibi sub armis proxima nocte conquiescit.

sub vesperus caesar intra hic fodio legio reduco atque ibi sub arma propior nox conquiesco


Quarta vigilia circiter Lentulus Spinther de muro cum vigiliis custodibusque nostris colloquitur: velle, si sibi fiat potestas, Caesarem convenire.

quartus vigil circiter lentulus spinther de murus cum vigilia custos noster colloquor volo si sui fio potestas caesaris convenio


quorum vocibus et concursu terrentur infirmiores, dubii confirmantur, plerisque vero libere decernendi potestas eripitur.

qui vox et concursus terreo infirmis dubius confirmo plerusque verus libo decerno potestas eripio


neque vero tam remisso ac languido animo quisquam omnium fuit, qui ea nocte conquieverit.

neque verus tam remitto atque languidus animus quisquam omnis sum qui is nox conquiesco


hoc casu aquila conservatur omnibus primae cohortis centurionibus interfectis praeter principem priorem.

hic casus aquila conservo omnis primus cohors centurio interficio praeter princeps prior


at luce multum per se pudorem omnium oculis, multum etiam tribunorum militum et centurionum praesentiam adferre, quibus rebus coerceri milites et in officio contineri soleant.

at lux multus per sui pudor omnis oculus multus etiam tribunus miles et centurio praesentia affero qui res coerceo miles et in officium contineo soleo


sed eisdem de causis, quae sunt cognitae, quominus dimicare vellet, movebatur, atque hoc etiam magis, quod spatii brevitas etiam in fugam coniectis adversariis non multum ad summam victoriae iuvare poterat.

sed idem de causa qui sum cognosco quominus dimicaris volo moveo atque hic etiam magis qui spatium brevitas etiam in fuga conicio adversarius non multus ad summa victoria iuvaris possum


quae res nota erat Pompeio, delata per Allobroges perfugas, magnumque nostris attulerat incommodum.

qui res nosco sum pompejus defero per allobroges perfuga magnus noster affero incommodus


interfectus est etiam fortissime pugnans Crastinus, cuius mentionem supra fecimus, gladio in os adversum coniecto.

interficio sum etiam fortis pugno crastinus qui mentio supra facio gladius in os adverro conicio


ita tuto ac sine ullo vulnere ac periculo vi tabulata exstruxerunt fenestrasque, quibus in locis visum est, ad tormenta mittenda in struendo reliquerunt.

ita tueor atque sine ullus vulnus atque periculum vis tabulatum exstruo fenestra qui in locus video sum ad tormentum mitto in struo relinquo


sed satis iam fecisse officio satisque supplicii tulisse perpessos omnium rerum inopiam. nunc vero paene ut feras circummunitos prohiberi aqua, prohiberi ingressu, neque corpore dolorem neque animo ignominiam ferre posse.

sed satis iam facio officium sero supplicium fero perpetior omnis res inopia nunc verus paene ut ferus circummunio prohibeo aqua prohibeo ingredior neque corpus dolor neque animus ignominia fero possum


Quibus rebus animadversis legiones sibi alias ex Asia adduci iussit, quas ex Pompeianis militibus confecerat. ipse enim necessario etesiis tenebatur, qui navigantibus Alexandria flant adversissimi venti.

qui res animadverto legio sui alius ex asia adduco iubeo qui ex pompejanus miles confacio ipse enim necessarius etesius teneo qui navigo alexandrea flo adverro venio


Proxima nocte centuriones Marsi duo ex castris Curionis cum manipularibus suis xxii ad Attium Varum perfugiunt.

propior nox centurio marsus duo ex castrum curio cum manipularis suus xxii ad attius varis perfugio


sed tamen nostri virtute vicerunt excisoque ericio primo in maiora castra, post etiam in castellum, quod erat inclusum maioribus castris, inruperunt, quod eo pulsa legio sese receperat; nonnullos ibi repugnantes interfecerunt.

sed tamen noster virtus vinco excaedo ericius primus in magnus castrum post etiam in castellum qui sum includo magnus castrum irrumpo qui is pello legio sui recipio nonnulli ibi repugno interfacio


hos montes intrare cupiebant, ut equitatum effugerent Caesaris praesidiisque in angustiis collocatis exercitum itinere prohiberent, ipsi sine periculo ac timore Hiberum copias traducerent.

hic mons intro cupio ut equitas effugio caesar praesidium in angustia colloco exercitus iter prohibeo ipse sine periculum atque timor hiberus copia traduco


ipsi clam consilio inito Achillam, praefectum regium, singulari hominem audacia, et L. Septimium tribunum militum ad interficiendum Pompeium miserunt.

ipse clam consilium ineo achillas praeficio regius singularis homo audacia et l septimius tribunus miles ad interfacio pompejus mitto


has trabes paulo longiores atque eminentiores quam extremi parietes erant, effecerunt ut esset ubi tegimenta praependere possent ad defendendos ictus ac repellendos, cum infra eam contignationem parietes extruerentur;

hic trabs paulus longus atque emineo quam extremus paries sum efficio ut sum ubi tegimentum praependeo possum ad defendo iacio atque repello cum infra is contignatio paries extruerentur


Erat Crastinus evocatus in exercitu Caesaris, qui superiore anno apud eum primum pilum in legione x duxerat, vir singulari virtute.

sum crastinus evoco in exercitus caesar qui superus annus apud is primus pilis in legio decem duco vir singularis virtus


Caesar Pompeianis ex fuga intra vallum conpulsis nullum spatium perterritis dari oportere existimans milites cohortatus est, ut beneficio fortunae uterentur castraque oppugnarent.

caesar pompejanus ex fuga intra valles conpello nullus spatium perterreo do oportet existimo miles cohortor sum ut beneficium fortuna uto castro oppugno


has terra atque aggere integebat, ne aditus atque incursus ad defendendum impediretur; a fronte atque ab utroque latere cratibus ac pluteis protegebat;

hic terra atque aggero intego ne aditus atque incursus ad defendo impedio ab frons atque ab uterque lateo cratis atque pluteus protego


non denique communis belli casus recordabantur, quam parvulae saepe causae vel falsae suspicionis vel terroris repentini vel obiectae religionis magna detrimenta intulissent, quotiens vel ducis vitio vel culpa tribuni in exercitu esset offensum. sed proinde ac si virtute vicissent neque ulla commutatio rerum posset accidere, per orbem terrarum fama ac litteris victoriam eius diei concelebrabant.

non denique communis bellum casus recordor quam parvulus saepe causa vel fallo suspicio vel terror repentinus vel objacio religio magnus detrimentum infero quotiens vel dux vitio vel culpa tribunus in exercitus sum offendo sed proinde atque si virtus vinco neque ullus commutatio res possum accido per orbis terra fama atque littera victoria is dies concelebro


sin Caesarem respiciant atque eius gratiam sequantur, ut superioribus fecerint temporibus, se sibi consilium capturum neque senatus auctoritati obtemperaturum; habere se quoque ad Caesaris gratiam atque amicitiam receptum.

sin caesaris respicio atque is gratia sequor ut superus facio tempus sui sui consilium capio neque senatus auctoritas obtempero habeo sui quoque ad caesar gratia atque amicitia recipio


Postero die omnem exercitum intra fossam continet, et, quod longius erat agger petendus, in praesentia similem rationem operis instituit, singulaque latera castrorum singulis attribuit legionibus munienda, fossasque ad eandem magnitudinem perfici iubet; reliquas legiones in armis expeditas contra hostem constituit.

posterus dies omnis exercitus intra fodio contineo et qui longus sum agger peto in praesens similis ratio opus instituo singulus latus castrum singuli attribuo legio munio fodio ad idem magnitudo perficio iubeo reliquus legio in arma expedio contra hostis constituo


sed horum omnium pars magna in fossis munitionibusque et fluminis ripis oppressa suorum in terrore ac fuga sine ullo vulnere interiit; signaque sunt militaria amissa xxxii.

sed hic omnis pars magnus in fodio munitio et flumen ripa opprimo suus in terror atque fuga sine ullus vulnus intereo signo sum militaris amitto xxxii


qua re animadversa Caesar copias suas divisit partemque legionum in castris Pompei remanere iussit, partem in sua castra remisit, iiii secum legiones duxit commodioreque itinere Pompeianis occurrere coepit et progressus milia passuum vi aciem instruxit.

qui res animadverto caesar copia suus divido pars legio in castrum pompejus remaneo iubeo pars in suus castrum remitto quattuor sui legio duco commodus iter pompejanus occurro coepio et progredior mille passus vis acies instruo


nam et honesti ex iuventute et cuiusque aetatis amplissimi nominatim evocati atque obsecrati navis conscenderant, ut siquid adversi accidisset, ne ad conandum quidem sibi quicquam reliqui fore viderent; si superavissent, vel domesticis opibus vel externis auxiliis de salute urbis confiderent.

nam et honestus ex iuventus et quisque aetas amplus nominatim evoco atque obsecro navus conscendo ut siquis adverro accido ne ad conor quidem sui quisquam reliquus sum video si supero vel domesticus ops vel externus auxilium de salus urbs confido


ita cum recentes atque integri defessis successissent, alii autem a tergo adorirentur, sustinere Pompeiani non potuerunt atque universi terga verterunt.

ita cum recens atque integer defetiscor succedo alius autem ab tergum adorio sustineo pompejanus non possum atque universus tergum verto


eodem tempore equitatus regis Coti ad castra Cassi advolavit, qui circum Thessaliam esse consueverat.

idem tempus equito rex cottus ad castrum casseius advolo qui circum thessalia sum consuesco


neque se umquam abuti militum sanguine neque rem publicam alterutro exercitu privare voluisse.

neque sui umquam abutor miles sanguis neque res publicus alteruter exercitus privaris volo


quo facto duas res consecutus est, quod pignore animos centurionum devinxit, et largitione militum voluntates redemit.

quo facio duo res consequor sum qui pignus animus centurio devincio et largitio miles voluntas redimo


Pompeius interclusus Dyrrachio, ubi propositum tenere non potuit, secundo usus consilio edito loco, qui appellatur Petra aditumque habet navibus mediocrem atque eas a quibusdam protegit ventis, castra communit.

pompejus intercludo dyrrachium ubi propono teneo non possum secundus utor consilium edo locus qui appello petra adeo habeo navis mediocris atque is ab quidam protego venio castrum communio


sic vocibus consulis, terrore praesentis exercitus, minis amicorum Pompei plerique compulsi inviti et coacti Scipionis sententiam sequuntur: uti ante certam diem Caesar exercitum dimittat; si non faciat, eum adversus rem publicam facturum videri.

sic vox consul terror praesum exercitus minae amicus pompejus plerusque compello invitus et cogo scipio sententia sequor uti ante certus dies caesar exercitus dimitto si non facio is adverro res publicus facio video


relinquebatur Caesari nihil, nisi uti equitatu agmen adversariorum male haberet et carperet. pons enim ipsius magnum circuitum habebat, ut multo breviore itinere illi ad Hiberum pervenire possent.

relinquo caesaris nihil nisi uti equitatus agmen adversarius malus habeo et carpo pons enim ipse magnus circumeo habeo ut multus brevis iter ille ad hiberus pervenio possum


sacramento quidem vos tenere qui potuit, cum proiectis fascibus et deposito imperio privatus et captus ipse in alienam venisset potestatem?

sacramentum quidem tu teneo qui possum cum proicio fascis et depono imperium privo et capio ipse in alienus venio potestas


Curio utrumque improbans consilium, quantum alteri sententiae deesset animi, tantum alteri superesse dicebat; hos turpissimae fugae rationem habere, illos etiam iniquo loco dimicandum putare.

curius uterque improbo consilium quantus alter sententia desum animus tantus alter supersum dico hic turpis fuga ratio habeo ille etiam iniquus locus dimico puto


quo perfecto opere illi de deditione missis legatis agere coeperunt. pauci ordinis senatorii, qui se cum iis coniunxerant, nocte fuga salutem petiverunt.

quo perficio opus ille de deditio mitto legatus ago coepio paucus ordo senatorius qui sui cum is conjungo nox fuga salus peto


interea et rei publicae et ipsis placere oportere, si uterque in contione statim iuravisset se triduo proximo exercitum dimissurum.

interea et res publicus et ipse placeo oportet si uterque in contio statim juro sui triduum propior exercitus dimitto


qui etsi magno aestu fatigati — nam ad meridiem res erat perducta — tamen ad omnem laborem animo parati imperio paruerunt.

qui etsi magnus aestus fatigo nam ad meridio res sum perduco tamen ad omnis labor animus paro imperium pareo


confecit prior iter Caesar atque ex magnis rupibus nactus planitiem in hac contra hostem aciem instruit. Afranius, cum ab equitatu novissimum agmen premeretur et ante se hostem videret, collem quendam nactus ibi constitit.

confacio prior iter caesar atque ex magnus rupes nanciscor planitiem in hic contra hostis acies instruo afranius cum ab equitatus novus agmen premo et ante sui hostis video collis quidam nanciscor ibi consto


quo facto commutata omnium et voluntate et opinione consensu suorum constituit Curio, cum primum sit data potestas, proelio rem committere, posteroque die productos eodem loco, quo superioribus diebus constiterat, in acie collocat.

quo facio commuto omnis et voluntas et opinio consensus suus constituo curius cum primus sum do potestas proelium res committo posterus dies produco idem locus quo superus dies consto in acies colloco


mediam aciem Scipio cum legionibus Syriacis tenebat. Ciliciensis legio coniuncta cum cohortibus Hispanis, quas traductas ab Afranio docuimus, in dextro cornu erant collocatae.

medius acies scipio cum legio syriacus teneo ciliciensis legio conjungo cum cohors hispanus qui traduco ab afranius doceo in dexter cornu sum colloco


illi animadverso vitio castrorum tota nocte munitiones proferunt castraque castris convertunt. hoc idem postero die a prima luce faciunt totumque in ea re diem consumunt.

ille animadverto vitio castrum totus nox munitio profero castro castrum converto hic idem posterus dies ab primus lux facio totus in is res dies consumo


Accidit etiam repentinum incommodum biduo, quo haec gesta sunt. tanta enim tempestas cooritur, ut numquam illis locis maiores aquas fuisse constaret.

accido etiam repentinus incommodus biduus quo hic gero sum tantus enim tempestas coorior ut numquam ille locus magnus aqua sum consto


quod saepe in bello parvis momentis magni casus intercederent, tamen veritus ne militum introitu et nocturni temporis licentia oppidum diriperetur, eos qui venerant collaudat atque in oppidum dimittit, portas murosque adservari iubet.

qui saepe in bellum parvus momentum magnus casus intercedo tamen vereor ne miles introeo et nocturnus tempus licentia oppidum diripio is qui venio collaudo atque in oppidum dimitto porta murus adservaris iubeo


quo facto civitatibus tyrannisque magnas imperaverat pecunias, item a publicanis suae provinciae debitam biennii pecuniam exegerat et ab isdem insequentis anni mutuam praeceperat equitesque toti provinciae imperaverat.

quo facio civitas tyrannus magnus impero pecunia item ab publicanus suus provincia debeo biennium pecunia exigo et ab idem insequor annus mutuus praecipio equito totus provincia impero


atque haec Caesar ita administrabat, ut condiciones pacis dimittendas non existimaret; ac tametsi magnopere admirabatur Magium, quem ad Pompeium cum mandatis miserat, ad se non remitti, atque ea res saepe temptata etsi impetus eius consiliaque tardabat, tamen omnibus rebus in eo perseverandum putabat.

atque hic caesar ita administro ut condicio pax dimitto non existimo atque tametsi magnopere admiror magius qui ad pompejus cum mandatum mitto ad sui non remitto atque is res saepe tento etsi impetus is consilior tardo tamen omnis res in is persevero puto


hoc adeo celeriter fecit ut simul adesse et venire nuntiaretur, et quo iter expeditius faceret, M. Favonium ad flumen Haliacmonem, quod Macedoniam a Thessalia dividit, cum cohortibus viii praesidio impedimentis legionum reliquit castellumque ibi muniri iussit.

hic adeo celer facio ut simul adsum et venio nuntio et quo iter expedio facio m favonius ad flumen haliacmon qui macedonia ab thessalia divido cum cohors viii praesidium impedimentum legio relinquo castellum ibi munio iubeo


et prima et secunda acies in armis, ut ab initio constituta erat, permanebat; post hos opus in occulto a iii acie fiebat. sic omne prius est perfectum opus, quam intellegeretur ab Afranio castra muniri.

et primus et secundus acies in arma ut ab initium constituo sum permaneo post hic opus in occulo ab iii acies fio sic omnis prior sum perficio opus quam intellego ab afranius castrum munio


mittit eo M. Antonium cum legionis xiii cohortibus v. Sulmonenses simulatque signa nostra viderunt, portas aperuerunt universique, et oppidani et milites, obviam gratulantes Antonio exierunt.

mitto is m antonius cum legio xiii cohors v sulmonensis simulo signum noster video porta aperio universus et oppidanus et miles obvius gratulor antonius exeo


intercedit M. Antonius Q. Cassius tribuni plebis. refertur confestim de intercessione tribunorum.

intercedo m antonius q casseius tribunus plebs refero confestim de intercessio tribunus


cuius adventu cognito diffisus municipii voluntati Thermus cohortes ex urbe reducit et profugit. milites in itinere ab eo discedunt ac domum revertuntur.

qui advenio cognosco diffido municipium voluntas thermus cohors ex urbs reduco et profugio miles in iter ab is discedo atque domus revorto


quibus rebus paene perfectis adventu Curionis cognito queritur in contione sese proiectum ac proditum a Cn. Pompeio, qui omnibus rebus imparatissimis non necessarium bellum suscepisset et ab se reliquisque in senatu interrogatus omnia sibi esse ad bellum apta ac parata confirmavisset. haec in contione questus ex provincia fugit.

qui res paene perficio advenio curio cognosco queror in contio sui projectum atque prodeo ab cn pompejus qui omnis res imparatus non necessarius bellum suscipio et ab sui reliquus in senatus interrogo omnis sui sum ad bellum apto atque paro confirmo hic in contio queror ex provincia fugio


ii dum pari certamine res geri potuit, magnum hostium numerum pauci sustinuere; sed ubi signa legionum adpropinquare coeperunt, paucis amissis sese in proximos montes conferunt.

is dum par certamen res gero possum magnus hostis numerus paucus sustineo sed ubi signum legio adpropinquaris coepio paucus amitto sui in propior mons confero


illi necessario maturius quam constituerant, castra ponunt. suberant enim montes atque a milibus passuum v itinera difficilia atque angusta excipiebant.

ille necessarius maturus quam constituo castrum pono subsum enim mons atque ab mille passus v iter difficilis atque angustus excipio


Caesar cum in Asiam venisset, reperiebat T. Ampium conatum esse pecunias tollere Epheso ex fano Dianae eiusque rei causa senatores omnes ex provincia evocavisse, ut his testibus in summam pecuniae uteretur, sed interpellatum adventu Caesaris profugisse.

caesar cum in asia venio reperio t ampius conor sum pecunia tollo ephesus ex fanum diana is res causa senator omnis ex provincia evoco ut hic testis in summa pecunia uto sed interpello advenio caesar profugio


totius autem rei consilium his rationibus explicabat, ut si Pompeius eodem contenderet, abductum illum a mari atque ab iis copiis quas Dyrrachii comparaverat, frumento ac commeatu abstractum pari condicione belli secum decertare cogeret; si in Italiam transiret, coniuncto exercitu cum Domitio per Illyricum Italiae subsidio proficisceretur; si Apolloniam Oricumque obpugnare et se omni maritima ora excludere conaretur, obsesso Scipione necessario illum suis auxilium ferre cogeret.

totus autem res consilium hic ratio explico ut si pompejus idem contendo abduco ille ab mare atque ab is copia qui dyrrachium comparo frumentum atque commeatus abstraho par condicio bellum sui decertaris cogo si in italia transeo conjungo exercitus cum domitius per illyricus italia subsidium proficiscor si apollonia oricos obpugnaris et sui omnis maritimus os excludo conor obsedeo scipio necessarius ille suus auxilium fero cogo


Vibullius expositus Corcyrae non minus necessarium esse existimavit de repentino adventu Caesaris Pompeium fieri certiorem, uti ad id consilium capere posset, ante quam de mandatis agi inciperetur, atque ideo continuato nocte ac die itinere atque omnibus oppidis mutatis ad celeritatem iumentis ad Pompeium contendit, ut adesse Caesarem nuntiaret.

vibullius expono corcyra non paruus necessarius sum existimo de repentinus advenio caesar pompejus fio certus uti ad is consilium capio possum ante quam de mandatum ago incipio atque ideo continuo nox atque dies iter atque omnis oppidum mutas ad celeritas jumentum ad pompejus contendo ut adsum caesaris nuntio


erat autem haec summa mandatorum: debere utrumque pertinaciae finem facere et ab armis discedere neque amplius fortunam periclitari.

sum autem hic summus mandator debeo uterque pertinacia finis facio et ab arma discedo neque amplus fortuna periclitaris


Iuba certior factus a Saburra de nocturno proelio ii milia Hispanorum et Gallorum equitum, quos suae custodiae causa circum se habere consuerat, et peditum eam partem, cui maxime confidebat, Saburrae summittit; ipse cum reliquis copiis elephantisque lx lentius subsequitur.

juba certus facio ab saburra de nocturnus proelium is mille hispanus et gallus eques qui suus custodia causa circum sui habeo consuo et pedes is pars qui magnus confido saburra summitto ipse cum reliquus copia elephantus lx lentus subsequor


pugnatur acriter ad novissimum agmen, adeo ut paene terga convertant, compluresque milites, etiam nonnulli centuriones, interficiuntur. instabat agmen Caesaris atque universum inminebat.

pugno acer ad novus agmen adeo ut paene tergum converto complures miles etiam nonnullus centurio interfacio insto agmen caesar atque universus inminebat


haec tum ratio nostros perturbavit insuetos huius generis pugnae; circumiri enim sese ab aperto latere procurrentibus singulis arbitrabantur; ipsi autem suos ordines servare neque ab signis discedere neque sine gravi causa eum locum, quem ceperant, dimitti censuerant oportere.

hic tum ratio noster perturbo insuetus hic genus pugna circumeo enim sui ab aperio lateo procurro singuli arbitror ipse autem suus ordo servaris neque ab signum discedo neque sine gravis causa is locus qui capio dimitto censeo oportet


interea veterem exercitum, duas Hispanias confirmari, quarum erat altera maximis beneficiis Pompei devincta, auxilia, equitatum parari, Galliam Italiamque temptari se absente nolebat.

interea vetus exercitus duo hispania confirmaris qui sum alter magnus beneficium pompejus devincio auxilium equitas paro gallia italia temptaris sui absum nolo


Illi adhibita audacia et virtute administrantibus M. Antonio et Fufio Caleno, multum ipsis militibus hortantibus neque ullum periculum pro salute Caesaris recusantibus, nacti austrum naves solvunt atque altero die Apolloniam Dyrrachiumque praetervehuntur.

ille adhibeo audacia et virtus administro m antonius et fufius calenus multus ipse miles hortor neque ullus periculum pro salus caesar recuso nanciscor auster navo solvo atque alter dies apollonia dyrrachium praetervehor


Itaque nulla interposita mora sauciorum modo et aegrorum habita ratione impedimenta omnia silentio prima nocte ex castris Apolloniam praemisit ac conquiescere ante iter confectum vetuit. his una legio missa praesidio est.

itaque nullus interpono mora saucius modo et aeger habeo ratio impedimentum omnis silentium primus nox ex castrum apollonia praemitto atque conquiesco ante iter conficio veto hic unus legio mitto praesidium sum


hunc ex primo ordine pauci Caesaris consecuti milites consistere coegerunt.

hic ex primus ordo paucus caesar consequor miles consisto cogo


Itaque in praesentia Pompei sequendi rationem omittit, in Hispaniam proficisci constituit, duumviris municipiorum omnium imperat, ut naves conquirant Brundisiumque deducendas curent.

itaque in praesens pompejus sequor ratio omitto in hispania proficisco constituo duoviri municipium omnis impero ut navo conquaero brundisium deduco curo


quod illis prohibere erat facile cum ipsius fluminis natura atque aquae magnitudine, tum quod ex totis ripis in unum atque angustum locum tela iaciebantur;

qui ille prohibeo sum facilis cum ipse flumen natura atque aqua magnitudo tum qui ex totus ripa in unus atque angustus locus telum jacio


at tum integras atque incolumes copias Caesar inferiore militum numero continebat, cum illi omnium rerum copia abundarent; cotidie enim magnus undique navium numerus conveniebat, quae commeatum supportarent, neque ullus flare ventus poterat quin aliqua ex parte secundum cursum haberent.

at tum integer atque incolumis copia caesar inferus miles numerus contineo cum ille omnis res copia abundo cottidie enim magnus undique navis numerus convenio qui commeatus supporto neque ullus flaris venio possum quin aliqui ex pars secundus cursus habeo


illi omnia perpeti parati maxime a re frumentaria laborabant. cui re missis ad Caesarem legatis auxilium ab eo petebant; reliqua, ut poterant, incommoda per se sustinebant.

ille omnis perpetior paro magnus ab res frumentarius laboro qui res mitto ad caesaris legatus auxilium ab is peto reliquus ut possum incommodus per sui sustineo


Caesar contione habita Cordubae omnibus generatim gratias agit: civibus Romanis, quod oppidum in sua potestate studuissent habere, Hispanis, quod praesidia expulissent, Gaditanis, quod conatus adversariorum infregissent seseque in libertatem vindicavissent, tribunis militum centurionibusque, qui eo praesidii causa venerant, quod eorum consilia sua virtute confirmavissent.

caesar contio habeo corduba omnis generatim gratia ago civis romanus qui oppidum in suus potestas studeo habeo hispanus qui praesidium expello gaditani qui conor adversarius infringo sesequor in libertas vindico tribunus miles centurio qui is praesidium causa venio qui is consilium suus virtus confirmo


ita necessario atque ex tempore capto consilio Pompeius tumulum quendam occupavit, qui tantum aberat a nostro castello, ut telum tormento missum adigi non posset. hoc consedit loco atque eum communivit omnesque ibi copias continuit.

ita necessarius atque ex tempus capio consilium pompejus tumulus quidam occupo qui tantus absum ab noster castellum ut telis tormentum mitto adigo non possum hic consido locus atque is communio omnes ibi copia contineo


quibus coactis celeriter Petreius per Vettones ad Afranium pervenit, constituuntque communi consilio bellum ad Ilerdam propter ipsius loci opportunitatem gerere.

qui cogo celer petreius per vectones ad afranius pervenio constituo communis consilium bellum ad ilerda propter ipse locus opportunitas gero


haec dum apud hostes geruntur, Pothinus, nutricius pueri et procurator regni, in parte Caesaris, cum ad Achillam nuntios mitteret hortareturque, ne negotio desisteret neve animo deficeret, indicatis deprehensisque internuntiis a Caesare est interfectus. haec initia belli Alexandrini fuerunt.

hic dum apud hostis gero pothinus nutricius puer et procurator regnum in pars caesar cum ad achillas nuntius mitto horto ne negotium desisto neve animus deficio indico deprehendo internuntius ab caesaris sum interficio hic initium bellum alexandrinus sum


hi omnes convicio L. Lentuli consulis correpti exagitabantur.

hic omnis convicior l lentulis consul corripio exagito


itaque pedalibus lignis coniunctis inter se porticus integebantur, atque hac agger inter manus proferebatur.

itaque pedal lignum conjungo inter sui porticus intego atque hic agger inter manus profero


oBibulus enim Corcyrae certior factus de adventu Caesaris, sperans alicui se parti onustarum navium occurrere posse inanibus occurrit, et nactus circiter xxx in eas indiligentiae suae ac doloris iracundiam erupit, omnesque incendit eodemque igne nautas dominosque navium interfecit, magnitudine poenae reliquos terreri sperans.

obibulus enim corcyra certus facio de advenio caesar spero aliqui sui pario onustaris navis occurro possum inanis occurro et nanciscor circiter xxx in is indiligentia suus atque dolor iracundia erumpo omnes incendo idem ignis nauta dominus navis interfacio magnitudo poena reliquus terreo spero


Expositis militibus naves eadem nocte Brundisium a Caesare remittuntur, ut reliquae legiones equitatusque transportari possent.

expono miles navo idem nox brundisium ab caesaris remitto ut reliquus legio equito transportaris possum


opera munitionesque prope esse perfectas; ducem suum Domitium, cuius spe atque fiducia permanserint, proiectis omnibus fugae consilium capere; debere se suae salutis rationem habere.

opus munitio prope sum perficio dux suus domitius qui spes atque fiducia permaneo proicio omnis fuga consilium capio debeo sui suus salus ratio habeo


petit ab his omnibus, ut se frumento iuvent. pollicentur atque omnibus undique conquisitis iumentis in castra deportant.

peto ab hic omnis ut sui frumentum juvo polliceo atque omnis undique conquaero jumentum in castrum deporto


certas sibi deposcit navis Domitius atque has colonis pastoribusque, quos secum adduxerat, complet.

certo sui deposco navus domitius atque hic colonia pastor qui sui adduco compleo


sed Caesarem Apollonia a derecto itinere averterat; Pompeius per Candaviam iter in Macedoniam expeditum habebat.

sed caesaris apollonia ab derecingo iter averto pompejus per candavia iter in macedonia expedio habeo