Si vero pus quoque aures habent, recte Lycium per se infunditur, aut irinum unguentum aut porri sucus cum melle aut centauri sucu cum passo aut dulcis mali Punici sucus in ipsius cortice tepefactus, adiecta murrae exigua parte. Recte etiam miscentur murrae, quam stacten cognominant, P. I; croci tantundem; nuces amarae XXV; mellis sex cyathi; quae contrita, cum utendum est, in cortice mali Punici tepefiunt. Ea quoque medicamenta, quae oris exulcerati causa componuntur, atqueaeque ulcera aurium sanant. Quae si vetustiora sunt et multa sanies fluit, apta compositio est, quae ad auctorem Erasistratum refertur: piperis P. =; coci P. =; murrae, misy cocti, singulorum P. I; aeris combusti P. II. Haec ex vino teruntur: deinde ubi inaruerunt, adiciuntur passi heminae tres et simul incocuntur. Cum utendum est, adicitur his mel et vinum. Est etiam Ptolemaei chirurgi medicamentum, quod habet: lentisci P. =; gallae P. =; omphaci P. I; sucum Punici mali. Est Menophili validum admodum, quod ex his constat: piperis longi pzork I; castorei P. II; murrae, croci, papaveris lacrimae, nardi Suriaci, turis, malicori, ex Aegyptia faba partis interioris, nucum amararum, mellis quam optumi, singulorum P. IIII; quibus cum teruntur adicitur acetum quam acerrimum, donec crassitudo in his passi fit. Est Cratonis: cinnamomi, casiae, singulorum P. =; Lyci, nardi, murrae, singulorum P. I; aloes P. II; mellis cyathi tres; vini sextarius; ex quibus Lycium cum vino decoquitur, deinde his alia miscentur. At si multum puris malusque odor est, aeruginis rasae, turis, singulorum P. II; mellis cyathi duo; aceti quattuor simul incocuntur. Ubi utendum est, dulce vinum miscetur. Aut aluminis scissilis, papaveris lacrimae, acaciae suci par pondus miscetur, hisque adicitur hyoscyami suci dimidio minor quam unius ex superioribus portio, eaque trita ex vino diluuntur. Per se quoque hyoscyami sucus satis proficit.

si verus pus quoque auris habeo rectus lycius per sui infundo aut irinum unguentum aut porrus sucus cum mel aut centaurus sucu cum patior aut dulcis malus punicus sucus in ipse cortex tepefacio adiicio murra exiguus pars rectus etiam misceo murra quam stacte cognomino p eo crocus tantus nuces amarus xxv mel sex cyathus qui contero cum utor sum in cortex malus punicus tepefiunt is quoque medicamentum qui ora exulcero causa compono atqueaeque ulcus auris sano qui si vetustus sum et multus sanies fluo apto compositio sum qui ad auctor erasistratus refero pipo p coquus p murra misy coquo singulus p eo aer comburo p is hic ex vinum tero deinde ubi inaruerunt adicio patior hemina tres et simul incocuntur cos utor sum adicio hic mel et vinum sum etiam ptolemaeus chirurgus medicamentum qui habeo lentiscus p galla p omphacium p eo sucus punicus malus sum menophilis validus admodum qui ex hic consto pipo longus pzork eo castorei p is murra crocus papaver lacrima nardus suriaci tus malicorium ex aegyptius faba pars interior nucum amararis mel quam bonus singulus p quattuor qui cum tero adicio acetum quam acer donec crassitudo in hic patior fio sum cratonis cinnamomum casia singulus p lycus nardus murra singulus p eo aloe p is mel cyathus tres vinum sextarius ex qui lycius cum vinum decoquo deinde hic alius misceo at si multus purus malus odor sum aerugo rado tus singulus p is mel cyathus duo aceti quattuor simul incocuntur ubius utor sum dulcis vinum misceo aut alumen scissilis papaver lacrima acacia sucus par pondus misceo hic adicio hyoscyamus sucus dimidio paruus quam unus ex superus portio is tero ex vinum diluo per sui quoque hyoscyamus sucus satis proficio


7 Sed ut haec neque genere viti neque ratione curationis inter se multum distant, sic in oculis, quae manum postulant, et ipsa diversa sunt et aliter aliterque curantur. Igitur in superioribus palpebris vesicae nasci solent pingues gravesque, quae vix attollere oculos sinunt, levesque pituitae cursus sed adsiduos in oculis movent: fere vero in pueris nascuntur.— Oportet conpresso digitis duobus oculo atque ita cute intenta scalpello transversam lineam incidere, suspensa leviter manu, ne vesica ipsa vulneretur; ubi locus ei patefactus est, ipsa prorumpit. Tum digitis eam adprehendere oportet et evellere; facile autem sequitur. Dein superinungui collyrio debet ex iis aliquo, quo lippientes oculi superinunguntur; paucissimisque diebus cicatricula inducitur. Molestius est, ubi incisa vesica est: effundit enim umorem, neque postea, quia tenuis admodum est, potest colligi. Si forte id incidit, eorum aliquid inponendum est, quae puri movendo sunt.

sed ut hic neque genus vitium neque ratio curatio inter sui multus disto sic in oculus qui manus postulo et ipse diverto sum et aliter aliter curo igitur in superus palpebra vesica nascor soleo pinguis gravis qui vix attollo oculus sino levo pituita curro sed assiduus in oculus moveo fere verus in puer nascor oportet conpremo digitus duo oculus atque ita cutis intendo scalpellus transverto linea incido suspendo levis manus ne vesica ipse vulneretur ubi locus is patefacio sum ipse prorumpo tum digitus is adprehendo oportet et evello facilis autem sequor deinde superinungui collyrium debeo ex is aliquis quo lippio oculus superinungo paucus dies cicatricula induco molestus sum ubi incido vesica sum effundo enim umor neque postea quia tenuis admodum sum possum colligo si fors is incido is aliquis inpono sum qui purus moveo sum


Morbus quoque comitialis post annum XXV ortus aegre curatur, multoque aegrius is, qui post XL annum coepit, adeo ut in ea aetate aliquid in natura spei, vix quicquam in medicina est. In eodem morbo si simul totum corpus adficitur, neque ante in partibus aliquis venientis mali sensus est, sed homo inproviso concidit, cuiuscumque is aetatis est, vix sanescit: si vero aut mens laesa est, aut nervorum facta resolutio, medicinae locus non est.

morbus quoque comitial post annus xxv ortus aeger curo multus aeger is qui post xl annus coepio adeo ut in is aetas aliquis in natura spes vix quisquam in medicina sum in idem morbus si simul totus corpus afficio neque ante in pars aliquis venio malus sensus sum sed homo improvide concido quicumque is aetas sum vix sanesco si verus aut mens laedo sum aut nervus facio resolutio medicina locus non sum


Fascia vero ad vulnus deligandum lintea aptissima est eaque lata esse debet, ut semel iniecta ne vulnus tantum sed paululum utrimque etiam oras eius conprehendat. Si ab altera parte caro magis recessit, ab ea melius adtrahitur; si aeque ab utraque, transversa conprehendere oras debet; aut si id vulneris ratio non patitur, media primum inicienda est, ut tum in utramque partem ducatur. Sic autem deliganda est, ut et contineat neque adstringat. Quod non continetur, elabitur: quod nimis adstrictum est, cancro periclitabitur. Hieme saepius fascia circumire debet, aestate quotiens necesse est; tum extrema pars eius inferioribus acu adsuenda est: nam nodus ulcus laedit, nisi tamen longe est.

fascia verus ad vulnus deligo linteus aptus sum is fero sum debeo ut semel inicio ne vulnus tantus sed paululum utrimque etiam ora is comprehendo si ab alter pars carus magis recedo ab is bonus adtraho si aequus ab uter transverto comprehendo ora debeo aut si is vulnus ratio non patior medius primus inicio sum ut tum in uter pars duco sic autem deligo sum ut et contineo neque adstringo qui non contineo elabor qui nimis adstringo sum cancer periclitor hiems saepis fascia circumeo debeo aestas quotiens necesse sum tum exter pars is inferus acus adsueo sum nam nodus ulcus laedo nisi tamen longus sum


Tonsillas autem, quae post inflammationes induru-erunt, antiades autem a Graecis appellantur, cum sub levi tunica sint, oportet digito circumradere et evellere: si ne sic quidem resolvuntur, hamulo excipere et scalpello excidere; tum ulcus aceto eluere et inlinere vulnus medicamento, quo sanguis supprimitur.

tonsilla autem qui post inflammatio induru sum antiades autem ab graecum appello cum sub levis tunica sum oportet digitus circumrado et evello si ne sic quidem resolvo hamulus excipio et scalpellus excido tum ulcus acetum eluo et inlineo vulnus medicamentum quo sanguis supprimo


Neque haec sola discrimina sunt; sed etiam aliae res boni suci sunt, aliae mali, quas εὐχύλουσ vel κακοχύλουσGraeci vocant; aliae lenes, aliae acres; aliae crassiorem pituitam in nobis faciunt, aliae tenuiorem; aliae idoneae stomacho, aliae alienae sunt; itemque aliae inflant, aliae ab hoc absunt; aliae calfaciunt, aliae refrigerant; aliae facile in stomacho acescunt, aliae non facile intus corrumpuntur; aliae movent alvum, aliae supprimunt; aliae citant urinam, aliae tardant; quaedam somnum movent, quaedam sensum excitant. Quae omnia ideo noscenda sunt, quoniam aliud alii vel corpori vel valetudini convenit.

neque hic solus discrimino sum sed etiam alius res bonus sucus sum alius malus qui vel graecum voco alius lenis alius acer alius crassus pituita in nos facio alius tenuis alius idoneus stomachus alius alienus sum ito alius inflo alius ab hic absum alius calfaciunt alius refrigero alius facilis in stomachus acescunt alius non facilis intus corrumpo alius moveo alvus alius supprimo alius cito urina alius tardo quidam somnus moveo quidam sensus excito qui omnis ideo nosco sum quoniam alius alius vel corpus vel valetudo convenio


4 Aperiunt tamquam ora in corporibus, quod stomun Graece dicitur, cinnamomum, balsamum, panaces; iuncus quadratus, puleium et flos albae violae, bdella, galbanum, resina terebenthina et pinea, propolis, oleum vetus; piper, pyrethrum, chamaepitys, uva taminia; sulpur, alumen, rutae semen.

aperio tamquam os in corpus qui stomun graecum dico cinnamomum balsamum panax juncus quadro puleium et flos albus viola bdella galbanus resina terebenthina et pineum propola oleum vetus piper pyrethrum chamaepitys labrusca taminia sulfur alumen ruta semen


30 Ani quoque vitia, ubi medicamentis non vincuntur, manus auxilium desiderant. Ergo si qua scissa in eo vetustate induruerunt iamque callum habent, commodissimum est ducere alvum; tum spongiam calidam admovere, ut relaxentur illa et foras prodeant. Ubi in conspectu sunt, scalpello singula excidere et ulcera renovare; deinde inponere linamentum molle, et supra linteolum inlitum melle; locumque eum molli lana inplere et ita vincire; altero die deincepsque ceteris lenibus medicamentis uti, quae ad recentia eadem vitia necessaria esse alias (VI.18.7AB, 9B) proposuit; et utique per primos dies sorbitionibus eum sustinere; paulatim deinde cibis adicere aliquid, generis tamen eius, quoius eodem loco praeceptum est. Si quando autem ex inflammatione puris quid in his oritur, ubi primum apparuit, incidendum est, ne anus ipse suppuret. Neque tamen ante properandum est: nam si crudum incisum est, inflammationis multum accedit, et puris aliquanto amplius concitatur. In his quoque vulneribus lenibus civis isdemque medicamentis opus est.

anius quoque vitio ubi medicamentum non vinco manus auxilium desidero ergo si qui scissa in is vetustas induresco iam callus habeo commodus sum duco alvus tum spongia calida admoveo ut relaxo ille et foras proeo ubius in conspectus sum scalpellus singulus excido et ulcus renovaris deinde inpono linamentum mollis et supra linteolum illitus mel locus is mollis lana inpleo et ita vincio alter dies deinceps ceterus lenis medicamentum uti qui ad recens idem vitio necessarius sum alius vis ab b propono et utique per primus dies sorbitio is sustineo paulatim deinde cibus adicio aliquis genus tamen is qui idem locus praeceptum sum si quando autem ex inflammatio purus quis in hic orior ubi primus appareo incido sum ne anus ipse suppuro neque tamen ante propero sum nam si crudus incido sum inflammatio multus accedo et purus aliquantus amplus concito in hic quoque vulnus lenis civis idem medicamentum opus sum


Idem altis tenuibusque vulneribus aptissimum est. Priori rei Philocratis, huic Hecataei emplastrum maxime convenit.

idem altus tenuis vulnus aptus sum prior res philocratis hic hecataeus emplastrum magnus convenio


Naturales vero corporis actiones appellant, per quas spiritum trahimus et emittimus, cibum potionemque et adsumimus et concoquimus, itemque per quas eadem haec in omnes membrorum partes digeruntur. Tum requirunt etiam, quare venae nostrae modo summittant se, modo attollant; quae ratio somni, quae vigiliae sit; sine quorum notitia neminem putant vel occurrere vel mederi morbis inter haec nascentibus posse. Ex quibus quia maxime pertinere ad rem concoctio videtur, huic potissimum insistunt; et duce alii Erasistrato teri cibum in ventre contendunt, alii Plistonico Praxagorae discipulo putrescere; alii credunt Hippocrati per calorem cibos concoqui; acceduntque Asclepiadis aemuli, qui omnia ista vana et supervacua esse proponunt: nihil enim concoqui, sed crudam materiam, sicut adsumpta est, in corpus omne diduci. Et haec quidem inter eos parum constant: illud vero convenit, alium dandum cibum laborantibus, si hoc, alium, si illud verum est: nam si teritur intus, eum quaerendum esse, qui facillime teri possit; si putrescit, eum, in quo hoc expeditissimum est; si calor concoquit, eum, qui maxime calorem movet: at nihil ex his esse quaerendum, si nihil concoquitur, ea vero sumenda, quae maxime manent, qualia adsumpta sunt. Eademque ratione, cum spiritus gravis est, cum somnus aut vigilia urguet, eum mederi posse arbitrantur, qui prius illa ipsa qualiter eveniant perceperit.

natural verus corpus actio appello per qui spiritus traho et emitto cibus potio et adsumo et concoquo ito per qui idem hic in omnis membrum pars digero tum requiro etiam quare vena noster modo summitto sui modo attollo qui ratio somnium qui vigilia sum sine qui notitia nemo puto vel occurro vel medeor morbus inter hic nasco possum ex qui quia magnus pertineo ad res concoctio video hic potis insisto et dux alius erasistratus tero cibus in venter contendo alius plistonico praxagoras discipulus putrescere alius credo hippocrates per calor cibus concoquo accedo asclepiades aemulis qui omnis iste vanus et supervacuus sum propono nihil enim concoquo sed crudus materia sicut adsumo sum in corpus omnis diduco et hic quidem inter is parum consto ille verus convenio alius do cibus laboro si hic alius si ille verus sum nam si tero intus is quaero sum qui facilis tero possum si putrescit is in quo hic expedio sum si calor concoquo is qui magnus calor moveo at nihil ex hic sum quaero si nihil concoquo is verus sumo qui magnus maneo qualis adsumo sum idem ratio cum spiritus gravis sum cum somnus aut vigil urgeo is medeor possum arbitror qui prior ille ipse qualis evenio percipio


Quaedam autem sunt emplastra exedentia, quae septa Graeci vocant; quale est id, quod habet resinae terebenthinae, fuliginis turis, singulorum P. =; squamae aeris P. I; ladani P. II; aluminis tantundem; spumae argenti singulorum P. IIII.

quidam autem sum emplastrum exedo qui saeptum graecum voco qualis sum is qui habeo resina terebenthinae fuligo tus singulus p squama aer p eo ladanum p is alumen tantus spuma argentum singulus p quattuor


Ad ulcera sordida et nigritiem in auribus, naribus, obscenis partibus, inflammationesque eorum: chrysocollae P. I; atramenti sutori, aluminis scissilis, singulorum P. II; halicaccabi corticis P. IIII; mini P. VI; spumae argenti P. XII; cerussae P. XVI; quae ex aceto et coguntur et, ubi utendum est, diluuntur.

ad ulcus sordidus et nigrities in auris naris obscenus pars inflammatio is chrysocolla p eo atramentum sutor alumen scissilis singulus p is halicaccabi cortex p quattuor minius p vis spuma argentum p duodecim cerussa p xvi qui ex acetum et cogo et ubi utor sum diluo


26 Levior etiam, dum recens, deiectio est, ubi et liquida alvus et saepius quam ex consuetudine fertur; atque interdum tolerabilis dolor est, interdum gravissimus, idque peius est. Sed uno die alvum saepe pro valetudine est, atque etiam pluribus, dum febris absit et intra septimam diem id conquiescat. Purgatur enim corpus, et quod intus laesurum erat, utiliter effunditur. Verum spatium periculosum est: interdum enim tormina ac febriculas excitat viresque consumit.— Primo die quiescere satis est, neque impetum ventris prohibere. Si per se desiit, balneo uti, paulum cibi capere; si mansit, abstinere non solum a cibo sed etiam a potione. Postero die si nihilo minus liquida alvus est, aeque conquiescere, paulum astringentis cibi sumere. Tertio die in balneum ire; vehementer omnia praeter ventrem perfricare, ad ignem lumbos scapulasque admovere; cibis uti, sed ventrem contrahentibus, vino non multo meraco. Si postero quoque die fluet, plus edisse, sed vomere et, ex toto donec conquiescat, contra siti, fame, vomitu niti: vix enim fieri potest, ut post hanc animadversionem alvus non contrahatur. Alia via est, ubi velis subprimere, cenare, deinde vomere; postero die in lecto conquiescere, vespere ungi, sed leniter; deinde panis circa selibram ex vino Aminaeo mero sumere; tum assum aliquid, maximeque avem, et postea vinum idem bibere aqua pluviali mixtum, idque usque quintum diem facere, iterumque vomere. Frigidam autem adsidue potionem esse debere contra priores auctores Asclepiades affirmavit, et quidem quam frigidissimam. Ego experimentis quemque in se credere debere existimo, calida potius an frigida utatur. Interdum autem evenit, ut id pluribus diebus neglectum curari difficilius possit. A vomitu oportet incipere; deinde postero die vespere tepido loco ungi; cibum modicum adsumere, vinum meracum quam asperrimum; impositam super ventrem habere cum cerato rutam. In hoc autem affectu corporis neque ambulatione neque frictione opus est: vehiculo sedisse vel magis etiam equo prodest: neque enim ulla res magis intestina confirmat. Si vero etiam medicamentis utendum, aptissimum est id, quod ex pomis fit. Vindemiae tempore in grande vas coicienda sunt pira atque mala silvestria: si ea non sunt, pira Tarentina viridia vel Signina, mala Scaudiana vel Amerina, myrapia; hisque adicienda sunt Cotonea, et cum ipsis corticibus suis Punica, sorba, et, quibus magis utimur, et torminalia, sic ut haec tertiam ollae partem teneant; tum deinde ea musto implenda est, coquendumque id, donec omnia, quae indita sunt, liquata in unitatem quandam coeant. Id gustu non insuave est, quandocumque opus est, adsumptum, leniter sine ulla stomachi noxa ventrem tenet. Duo aut tria coclearia uno die sumpsisse satis est. Alterum valentius genus est: murtae bacas legere, ex his vinum exprimere, id decoquere, ut decima pars remaneat, eiusque cyathum sorbere. Tertium, quod quandocumque fieri potest: malum Punicum excavare, exemptisque omnibus seminibus, membranas, quae inter ea fuerunt, iterum coicere; tum infundere cruda ova, rudiculaque miscere; dein malum ipsum super prunam imponere, quod, dum umor intus est, non aduritur: ubi siccum esse coepit, removere oportet, extractumque cocleari quod intus est esse. Aliquibus adiectis maius momentum habet; itaque etiam in piperatum coicitur misceturque cum sale et pipere. Est quid ex his edendum est. Pulticula etiam, cum qua paulum ex favo vetere coctum sit, et lenticula cum malicorio cocta, rubique cacumina in aqua decocta, et ex oleo atque aceto adumpta, efficacia sunt, atque ea aqua, inque vel palmulae vel malum Cotoneum vel arida sorba vel rubi decocti sunt, potata. Quod genus significo, quotiens potionem dandam esse dico, quae astringat. Tritici quoque hemina in vino Aminaeo austero decoquitur, idque triticum ieiuno ac sitienti datur, superque id vinum id sorbetur; quod iure valentissimis medicamentis adnumerari potest. Atque etiam potui datur vinum Signinum vel resinatum austerum vel quodlibet austerum. Contunditurque cum corticibus seminibusque suis Punicum malum vinoque tali miscetur; idque vel merum sorbet aliquis vel bibit mixtum. Sed medicamentis uti nisi in vehementibus malis supervacuum est.

levis etiam dum recens dejectio sum ubi et liquidus alvus et saepis quam ex consuetudo fero atque interdum tolerabilis dolor sum interdum gravis is malus sum sed unus dies alvus saepe pro valetudo sum atque etiam multus dum febris absum et intra septimus dies is conquiesco purgo enim corpus et qui intus laedo sum utilis effundo verus spatium periculosus sum interdum enim tormina atque febricula excito vireo consumo primus dies quiesco satis sum neque impetus venter prohibeo si per sui desino balneum uti paulus cibus capio si maneo abstineo non solus ab cibus sed etiam ab potio posterus dies si nihilum paruus liquidus alvus sum aequus conquiesco paulus astringo cibus sumo tertius dies in balneum eo vehemens omnis praeter venter perfricaris ad ignis lumbus scapula admoveo cibus uti sed venter contraho vinum non multus meracus si posterus quoque dies fluo multus edo sed vomo et ex totus donec conquiesco contra sitis fames vomo nitor vix enim fio possum ut post hic animadversio alvus non contraho alius via sum ubi velis subprimere ceno deinde vomo posterus dies in lectus conquiesco vesperus ungo sed lenis deinde panis circa selibra ex vinum aminaeus merus sumo tum adsum aliquis magnus avis et postea vinum idem bibo aqua pluvial misceo is usque quintus dies facio iterum vomo frigida autem assiduus potio sum debeo contra prior auctor asclepias affirmo et quidem quam frigidus ego experimentum quisque in sui credo debeo existimo calidum potis an frigidus uto interdum autem evenio ut is multus dies neglego curaris difficilis possum ab vomo oportet incipio deinde posterus dies vesperus tepidus locus ungo cibus modicus adsumo vinum meracus quam asper impono super venter habeo cum cero ruo in hic autem afficio corpus neque ambulatio neque frictio opus sum vehiculum sedeo vel magis etiam equus prodo neque enim ullus res magis intestinum confirmo si verus etiam medicamentum utor aptus sum is qui ex pomum fio vindemia tempus in grandis vas cojacio sum pirum atque malus silvestris si is non sum pirum tarentinus viride vel signinum malus scaudiana vel amerinus myrapia hic adicio sum cotonea et cum ipse cortex suus punicus sorbum et qui magis utor et torminalis sic ut hic tertius ille pars teneo tum deinde is mustus impleo sum coquo is donec omnis qui indo sum liquo in unitas quidam coeo is gustus non insuavis sum quandocumque opus sum adsumo lenis sine ullus stomachus noxa venter teneo duo aut tres coclearium unus dies sumo satis sum alter valeo genus sum myrta baca lego ex hic vinum exprimo is decoquo ut decimus pars remaneo is cyathus sorbeo tertius qui quandocumque fio possum malus punicus excavaris eximo omnis semen membrana qui inter is sum iterum cojacio tum infundo crudus ovo rudiculaque misceo deinde malus ipse super pruna impono qui dum umor intus sum non aduro ubi siccus sum coepio removeo oportet extraho coclearis qui intus sum sum aliqui adicio magnus momentum habeo itaque etiam in piperatus cojacio misceo cum sal et pipo sum quis ex hic edo sum pulticula etiam cum qui paulus ex favus veto coquo sum et lenticula cum malicorium coquo rubus cacumen in aqua decoquo et ex oleum atque acetum adumpta efficacia sum atque is aqua in vel palmula vel malus cotoneum vel aridus sorbum vel rubus decoquo sum potata qui genus significo quotiens potio do sum dico qui astringo triticum quoque hemina in vinum aminaeus austerus decoquo is triticum jejuno atque sitio do supo is vinum is sorbeo qui ius valeo medicamentum adnumeraris possum atque etiam possum do vinum signinum vel resinatus austerus vel qui austerus contundo cum cortex semen suus punicus malus vinum talis misceo is vel merus sorbeo aliquis vel bibo misceo sed medicamentum uti nisi in vehemens malus supervacuus sum


3 Concoqunt et movent pus nardum, murra, costus, balsamum, galbanum, propolis, sturax, turis et fuligo et cortex, bitumen, pix, sulpur, resina, sebum, adeps, oleum.

concoqunt et moveo pus nardus murra costus balsamum galbanus propola sturax tus et fuligo et cortex bitumen pix sulfur resina sebum adeps oleum


At vomitus ut in secunda quoque valetudine saepe necessarius biliosis est, sic etiam in iis morbis, quos bilis concitavit. Ergo omnibus, qui ante febres horrore et tremore vexantur, omnibus, qui cholera laborant, omnibus etiam cum quadam hilaritate insanientibus, et comitiali quoque morbo oppressis necessarius est. Sed si acutus morbus est, sicut in cholera, si febris est, ut inter horrores, asperioribus medicamentis opus non est, sicut in deiectionibus quoque supra (I.2, 1 C) dictum est; satisque est ea vomitus causa sumi, quae sanis quoque sumenda esse proposui (I.3, 22). At ubi longi valentesque morbi sine febre sunt, ut comitialis, ut insania, veratro quoque albo utendum est. Id neque hieme neque aestate recte datur, optime vere, tolerabiliter autumno. Quisquis daturus erit, id agere ante debebit, ut accepturi corpus umidius sit. Illud scire oportet, omne eiusmodi medicamentum, quod potui datur, non semper aegris prodesse, semper sanis nocere.

at vomo ut in secundus quoque valetudo saepe necessarius biliosus sum sic etiam in is morbus qui bilis concito ergo omnis qui ante febris horror et tremor vexo omnis qui cholera laboro omnis etiam cum quidam hilaritas insanio et comitial quoque morbus opprimo necessarius sum sed si acutus morbus sum sicut in cholera si febris sum ut inter horror asper medicamentum opus non sum sicut in deiectio quoque supra eo que dico sum sero sum is vomo causa sumo qui sanus quoque sumo sum propono eo at ubi longus valentesque morbus sine febris sum ut comitial ut insania veratrum quoque album utor sum is neque hiems neque aestas rectus do optume verus tolerabilis auctumnus quisquis do sum is ago ante debeo ut accipio corpus umidus sum ille scio oportet omnis eiusmodi medicamentum qui possum do non semper aeger prosum semper sanus noceo


Sunt etiam quaedam emplastra nobilia ad extrahendum. Quae ipsa quoque ἐπισπαστικά nominantur; quale est quod, quia lauri bacas habet, dia daphnidon appellatur. In eo est resinae terebenthinae P. X; nitri, cerae, picis aridae, bacarum lauri, singulorum P. XX; olei paulum. Quotiens autem bacam aut nucem aut simile aliquid posuero, scire oportebit, antequam expendatur, ei summam pelliculam esse demendam.

sum etiam quidam emplastrum nobilis ad extraho qui ipse quoque nomino qualis sum qui quia laurus baca habeo dius daphnidon appello in is sum resina terebenthinae p decem nitrion cera picus aridus bacaris laurus singulus p xx oleum paulus quotiens autem baca aut nucem aut similis aliquis pono scio oportet antequam expendo is summa pellicula sum demo


Ex his alia sunt, in quibus plus medicamenta, alia, in quibus plus manus proficit. Ego dilatis iis, quae praecipue scalpellum et manum postulant (libb. VII, VIII), nunc de iis dicam, quae maxime medicamentis egent. Didivam autem hanc quoque curandi partem sicut priorem (III.1.3; I.4.1) et ante dicam de iis, quae in quamlibet partem corporis incidunt, tum de iis, quae certas partes infestant (VI.1 seqq.). Incipiam a vulneribus.

ex hic alius sum in qui multus medicamentum alius in qui multus manus proficio ego differo is qui praecipuus scalpellus et manus postulo libb vii viii nunc de is dico qui magnus medicamentum egeo didivam autem hic quoque curo pars sicut prior iii eo et ante dico de is qui in quamlibet pars corpus incido tum de is qui certo pars infesto vis seqq incipio ab vulnus


Id quoque eiusdem, quod sphaerion nominabat, eodem valet: lapidis haematitis eloti P. I =; piperis grana sex; cadmiae elotae, murrae, papaveris lacrimae, singulorum P. II; croci P. IIII; cummis P. VIII. Quae cum vino Aminaeo conterantur.

is quoque idem qui sphaerion nomino idem valeo lapis haematites eloti p eo pipo granum sex cadmia elotae murra papaver lacrima singulus p is crocus p quattuor cummis p viii qui cum vinum aminaeus contero


Iecur a dextra parte sub praecordiis ab ipso saepto orsum, intrinsecus cavum, extrinsecus gibbum; quod prominens leviter ventriculo insidet, et in quattuor fibras dividitur. Ex inferiore vero parte ei fel inhaeret: at lienis sinistra non eidem saepto sed intestino innexus est; natura mollis et rarus, longitudinis crassitudinisque modicae; isque paulum costarum regione in uterum excedens ex maxima parte sub his conditur. Atque haec quidem iuncta sunt. Renes vero diversi; qui lumbis summis coxis inhaerent, a parte earum resimi, ab altera rotundi; qui et venosi sunt, et ventriculos habent, et tunicis super conteguntur.

jecur ab dextera pars sub praecordia ab ipse saepio ordior intrinsecus cavus extrinsecus gibbus qui promineo levis ventriculus insideo et in quattuor fibra divido ex inferus verus pars is fel inhaereo at lienis sinistra non idem saepio sed intestinus innecto sum natura mollio et rarus longitudo crassitudo modicus eo paulus costaris regio in uterus excedo ex maximus pars sub hic condio atque hic quidem iungo sum renes verus diverto qui lumbus summus coxa inhaereo ab pars is resimus ab alter rotundus qui et venosus sum et ventriculos habeo et tunica super contego


Ad spissa autem Aristogenis fit ex his: sulpuris P. I; resinae terebenthinae, nitri spumae, et ex scilla partis interioris, plumbi eloti, singulorum P. II; turis fuliginis P. VIII; ficus aridae quam pinguissimae, sebi taurini, singulorum P. VIII; cerae P. XII; iridis Macedonicae P. VI; sesami fricti acetabulum.

ad spisso autem aristogenis fio ex hic sulfur p eo resina terebenthinae nitrion spuma et ex scilla pars interior plumbum eloti singulus p is tus fuligo p viii ficus aridus quam pinguis sebum taurinus singulus p viii cera p duodecim iridis macedonicus p vis sesamum frico acetabulis


Inflant autem omnia fere legumina, omnia pinguia, omnia dulcia, omnia iurulenta, mustum, atque etiam id vinum, cui nihil adhuc aetatis accessit; ex holeribus alium, cepa, brassica, omnesque radices, excepto sisere et pastinaca; bulbi, ficus etiam aridae sed magis virides, uvae recentes, nuces omnes, exceptis nucleis pineis, lac, omnisque caseus; quicquid deinde subcrudum aliquis adsumpsit. Minima inflatio fit ex venatione, aucupio, piscibus, pomis, oleis, conchyliisve, ovis vel mollibus vel sorbilibus, vino vetere. Feniculum vero et anetum inflationes etiam levant.

inflo autem omnis fere legumen omnis pinguis omnis dulcis omnis jurulentus mustus atque etiam is vinum qui nihil adhuc aetas accedo ex holeribus alius caepa brassica omnes radix excipio siser et pastinaca bulbus ficus etiam aridus sed magis viridis labrusca recens nuces omnis excipio nucleus pineum lac omne caseus quisquis deinde succrudus aliquis adsumo minimus inflatio fio ex venatio aucupium piscis pomum olea conchyliisve ovum vel mollis vel sorbilis vinum veto feniculis verus et aneo inflatio etiam levo


Proprie etiam ad id componitur, quod dia crocu vocant. Habet piperis P. I; croci Cilici, papaveris lacrimae, cerussae, singulorum P. II; psorici, cummis, singulorum P. IIII.

proprius etiam ad is compono qui dius crocu voco habeo pipo p eo crocus cilicius papaver lacrima cerussa singulus p is psoricus cummis singulus p quattuor


Contra intestinorum levitas facilius a teneris aetatibus depellitur, utique si ferri urina et ali cibo corpus incipit.

contra intestinum levitas facilis ab teneo aetas depello utique si fero urina et al cibus corpus incipio


Mulier sanguinem vomens profusis menstruis liberatur. Quae menstruis non purgatur, si sanguinem ex naribus fudit, omni periculo vacat. Quae locis laborat aut difficulter partum edit, sternumento levatur.

mulier sanguis vomo profundo menstruus libero qui menstruus non purgo si sanguis ex naris fundo omnis periculum vaco qui locus laboro aut difficilis pario edo sternumentum levo


At si ext senectute aliave inbecillitate id est, recte inungui potest et melle quam optimo et cypro et oleo vetere. Commodissimum tamen est balsami partem unam et olei veteris aut cypri partes duas, mellis quam acerrimi partes tres miscere. Utilia huc quoque medicamenta sunt, quaeque ad caliginem proxime (32, 33) quaeque ad extenuandas cicatrices supra (25B) comprehensa sunt. Cuicumque vero oculi caligabunt, huic opus erit multa ambulatione atque exercitatione, frequenti balneo, ubi totum quidem corpus perfricandum est, praecipue tamen caput, et quidem irino, donec insudet velandumque postea nec detegendum antequam sudor et calor domi conquierint. Tum cibis utendum acribus et extenuantibus, interpositique aliquibus diebus ex sinapi gargarizandum.

at si ext senectus alius inbecillitas is sum rectus inungui possum et mel quam bonus et cyprus et oleum veto commodus tamen sum balsamum pars unus et oleum veto aut cyprus pars duo mel quam acer pars tres misceo utilis huc quoque medicamentum sum quisque ad caligo propior quisque ad extenuo cicatrix supra b comprehendo sum quicumque verus oculus caligo hic opus sum multus ambulatio atque exercitatio frequens balneum ubi totus quidem corpus perfrico sum praecipuus tamen caput et quidem irinum donec insudo velandumque postea neque detego antequam sudor et calor domus conqueo tum cibus utor acer et extenuo interpositique aliqui dies ex sinapis gargarizo


Quin etiam silvestris papaveris, cum iam ad excipiendam lacrimam maturum est, manipellus qui manu conprehendi potest, in vas demittitur, et superinfunditur aqua, quae id contegat, atque ita coquitur. Ubi iam bene manipellus is coctus est ibidem expressus proicitur; et cum eo umore passi par mensura miscetur, infervescitque, donec crassitudinem sordium habeat. Cum infrixit, catapotia ex eo fiunt ad nostrae fabae magnitudinem, habentque usum multiplicem. Nam et somnum faciunt vel per se adsumpta vel ex aqua data, et aurium dolores levant, adiectis exiguo modo rutae suco ac passo, et tormina supprimunt ex vino liquata, et inflammationem vulvae coercent mixta cerato ex rosa facto, cum paulum his croci quoque accessit; et ex aqua fronti inducta pituitam in oculos decurrentem tenent.

quin etiam silvestris papaver cum iam ad excipio lacrima maturus sum manipellus qui manus comprehendo possum in vas demitto et superinfundo aqua qui is contego atque ita coquo ubius iam bene manipellus is coquo sum ibidem exprimo proicio et cum is umor patior par mensura misceo infervescitque donec crassitudo sordium habeo cos infrigesco catapotium ex is fio ad noster faba magnitudo habeo usus multiplico nam et somnus facio vel per sui adsumo vel ex aqua do et auris dolor levo adicio exiguus modo ruta sucus atque patior et tormina supprimo ex vinum liquo et inflammatio volva coerceo misceo cero ex rodo facio cum paulus hic crocus quoque accedo et ex aqua frons induco pituita in oculus decurro teneo


Ubi ad cibum ventum est, numquam utilis est nimia satietas, saepe inutilis nimia abstinentia: si qua intemperantia subest, tutior est in potione quam in esca. Cibus a salsamentis, holeribus similibusque rebus melius incipit; tum caro adsumenda est, quae assa optima aut elixa est. Condita omnia duabus causis inutilia sunt, quoniam et plus propter dulcedinem adsumitur, et quod modo par est, tamen aegrius concoquitur. Secunda mensa bono stomacho nihil nocet, in inbecillo coacescit. Si quis itaque hoc parum valet, palmulas pomaque et similia melius primo cibo adsumit. Post multas potiones, quae aliquantum sitim excesserunt, nihil edendum est, post satietatem nihil agendum. Ubi expletus est aliquis, facilius concoquit, si, quicquid adsumpsit, potione aquae frigidae includit, tum paulisper invigilat, deinde bene dormit. Si quis interdiu se inplevit, post cibum neque frigori neque aestui neque labori se debet committere: neque enim tam facile haec inani corpore quam repleto nocent. Si quibus de causis futura inedia est, labor omnis vitandus est.

ubius ad cibus venio sum numquam utilis sum nimius satietas saepe inutilis nimius abstinentia si qui intemperantia subsum tueor sum in potio quam in esca cibus ab salsamentum holeribus similis res bonus incipio tum carus adsumo sum qui asso bonus aut elixo sum condio omnis duo causa inutilis sum quoniam et multus propter dulcedo adsumo et qui modo par sum tamen aeger concoquo secundus mensa bonus stomachus nihil noceo in imbecillus coacescit si quis itaque hic parum valeo palmula pomum et similis bonus primus cibus adsumo post multus potio qui aliquantus sitis excedo nihil edo sum post satietas nihil ago ubius expletus sum aliquis facilis concoquo si quisquis adsumo potio aqua frigida includo tum paulisper invigilo deinde bene dormio si quis interdiu sui inpleo post cibus neque frigor neque aestus neque labor sui debeo committo neque enim tam facilis hic inanis corpus quam repleo noceo si qui de causa sum inedia sum labor omnis vito sum


Et quartanae quidem simpliciores sunt. Incipiunt febres ab horrore, deinde calor erumpit, finitaque febre biduum integrum est: ita quarto die revertitur.

et quartana quidem simpliciores sum incipio febris ab horror deinde calor erumpo finio febris biduus integer sum ita quartum dies revorto


At aestas non quidem vacat plerisque his morbis sed adicit febres vel continuas vel ardentes vel tertianas, vomitus, alvi deiectiones, auricularum dolores, ulcera oris, cancros et in ceteris quidem partibus, sed maxime obscenis, et quicquid sudore hominem resolvit.

at aestas non quidem vaco plerusque hic morbus sed adicio febris vel continuo vel ardeo vel tertiana vomo alvus deiectio auricularis dolor ulcus ora cancer et in ceterus quidem pars sed magnus obscenus et quisquis sudor homo resolvo


Reposito umero lana alae sub =icienda est; si interiore parte os fuit, ut ei opponatur; si in priore, ut tamen commodius deligetur. Tum fascia primum sub ala obvoluta caput eius debet conprehendere; deinde per pectus ad alteram alam, ab eaque ad scapulas, rursusque ad eiusdem umeri caput tendere; saepiusque eadem ratione circumagi, donec bene id teneat. Vinctus hac ratione umerus commodius continetur, si adductus ad latus sic quoque fascia deligatur.

repono umerus lana ala sub icienda sum si interior pars os sum ut is oppono si in prior ut tamen commodus deligo tum fascia primus sub ala obvolvo caput is debeo comprehendo deinde per pectus ad alter alo ab is ad scapulae rursus ad idem umerus caput tendo saepis idem ratio circumago donec bene is teneo vincio hic ratio umerus commodus contineo si adduco ad latus sic quoque fascia deligo


Aliena vero stomacho sunt omnia tepida, omnia salsa, omnia iurulenta, omnia praedulcia, omnia pinguia, sorbitio, panis fermentatus, itemque vel ex milio vel ex hordeo, radices holerum, et quodcumque holus ex oleo garove estur, mel, mulsum, defrutum, passum, lac, omnis caseus, uva recens, ficus et virides et aridae, legumina omnia, quaeque inflare consuerunt; item thymum, nepeta, satureia, hysopum, nasturcium, lapatium, lapsanum, iuglandes. Ex his autem intellegi potest non, quicquid boni suci est, protinus stomacho convenire, neque, quicquid stomacho convenit, protinus boni suci esse.

alienus verus stomachus sum omnis tepidus omnis salio omnis jurulentus omnis praedulcia omnis pinguis sorbitio panis fermento ito vel ex milium vel ex hordeum radix holerum et quicumque holus ex oleum garove estur mel mulsum defrutum patior lac omnis caseus labrusca recens ficus et viridis et aridus legumen omnis quisque inflo consuo item thymum nepeta satureia hysopum nasturcium lapatium lapsanum iuglandes ex hic autem intellego possum non quisquis bonus sucus sum protinus stomachus convenio neque quisquis stomachus convenio protinus bonus sucus sum


At in morbo arquato durum fieri iecur perniciosissimum est.

at in morbus arquatus durus fio jecur perniciosus sum


Singultus sternumento finitur.


Deiectionibus quoque si febris accessit, si inflammatio iocineris aut praecordiorum aut ventris, si inmodica sitis, si longius tempus, si alvus varia, si cum dolore est, etiam periculum mortis subest, maximeque si inter haec tormina vera esse coeperunt; isque morbus maxime pueros absumit usque ad annum decimum: ceterae aetates facilius sustinent. Mulier quoque gravida eiusmodi casu rapi potest; atque, etiamsi ipsa convaluit, tamen partum perdit. Quin etiam tormina ab atra bile orsa mortifera sunt, aut si sub his extenuato iam corpore subito nigra alvus profluxit.

deiectio quoque si febris accedo si inflammatio iocineris aut praecordia aut venter si immodicus sum si longus tempus si alvus vario si cum dolor sum etiam periculum mors subsum magnus si inter hic tormina verus sum coepio eo morbus magnus puer absumo usque ad annus decimus ceterus aetas facilis sustineo mulier quoque gravidus eiusmodi casus rapio possum atque etiamsi ipse convalesco tamen pario perdo quin etiam tormina ab ater bilis ordior mortifera sum aut si sub hic extenuo iam corpus subeo niger alvus profluo


At ubi scabri ungues sunt, circum aperiri debent, corpus qua contingunt; tum super eos ex hac compositione aeque inponi: sandracae, sulpuris, singulorum P. II; nitri, auripigmenti, singulorum P. IIII; resinae liquidae P. VIII; tertioque id die resolvendum est. Sub quo medicamento vitiosi ungues cadunt, et in eorum locum meliores renascuntur.

at ubi scabres unguis sum circum aperio debeo corpus qui contingo tum super is ex hic compositio aequus inpono sandracae sulfur singulus p is nitrion auripigmentum singulus p quattuor resina liquidus p viii tertius is dies resolvendum sum sub quo medicamentum vitiosus unguis cado et in is locus bonus renascor


Sternumenta vero vel albo veratro vel struthio coiecto in nares excitantur, vel his mixtis: piperis, veratri albi, singulorum P. =; castorei P. yyy; spumae nitri P. I; struthi P. IIII.

sternumentum verus vel album veratrum vel struthion cojacio in naris excito vel hic misceo pipo veratrum albus singulus p castorei p yyy spuma nitrion p eo struthion p quattuor


Caput igitur, eaque, quae in ore sunt, non lingua tantummodo palatoque terminantur, sed etiam quatenus oculis nostris exposita sunt. In dextra sinistraque circa guttur venae grandes, quae sphagitides nominantur, itemque arteriae, quas carotidas vocant, sursum procedentes ultra aures feruntur. At in ipsis cervicibus glandulae positae sunt, quae interdum cum dolore intumescunt.

caput igitur is qui in os sum non lingua tantummodo palo termino sed etiam quatenus oculus noster expono sum in dextera sinister circa guttur vena grandis qui sphagitides nomino ito arteria qui carotidas voco sursum procedo ultra auris fero at in ipse cervix glandulae pono sum qui interdum cum dolor intumesco


20 Pastilli quoque facultates diversas habent. Sunt enim ad recentia vulnera glutinanda sanandaque apti; qualis est qui habet chalcitis, misy, spumae nitri, floris aeris, gallae, aluminis scissilis modice cocti, singulorum P. I; aeris combusti, capitulorum mali Punici, singulorum P. III. Hunc oportet diluere aceto, ac sic, ubi vulnus glutinandum est, commodius est cerato miscere, sic ut illius VIII partes, nona huius sit.

pastillus quoque facultas diverto habeo sum enim ad recens vulnero glutino sano aptus qualis sum qui habeo chalcitis misy spuma nitrion florus aer galla alumen scissilis modicus coquo singulus p eo aer comburo capitulum malus punicus singulus p iii hic oportet diluo acetum atque sic ubi vulnus glutino sum commodus sum cero misceo sic ut ille viii pars nonus hic sum


18 A visceribus ad intestina veniendum est, quae sunt et acutis et longis morbis obnoxia. Primoque facienda mentio est cholerae, quia commune id stomachi atque intestinorum vitium videri potest: nam simul et deiectio et vomitus est, praeterque haec inflatio est. Intestina torquentur, bilis supra infraque erumpit, primum aquae similis, deinde ut in ea recens caro lota esse videatur, interdum alba, nonnumquam nigra vel varia. Ergo eo nomine morbum hunc choleram Graeci nominarunt. Praeter ea vero, quae supra conprehensa sunt, saepe etiam crura manusque contrahuntur, urget sitis, anima deficit; quibus concurrentibus non mirum est, si subito quis moritur: neque tamen ulli morbo minore momento succurritur.— Protinus ergo, ubi ista coeperunt, aquae tepidae quam plurimum bibere oportet et vomere. Vix umquam fit ne vomitus sequatur: sed etiamsi incipit, miscuisse tamen novam materiam corruptae prodest; parsque sanitatis est vomitum esse subpressum. Si id incipit, protinus ab omni potione abstinendum est: si vero tormina sunt, oportet frigidis et umidis fomentis stomachum fovere, vel si venter dolet, iisdem egelidis, sic ut venter ipse mediocriter calentibus iuvetur. Quod si vehementer et vomitus et deiectio et sitis vexant, et adhuc subcruda sunt, quae vomuntur, nondum vino maturum tempus est: aqua, neque ea ipsa frigida, sed potius egelida danda est; admovendumque naribus est puleium ex aceto, vel polenta vino adsparsa, vel menta secundum naturam est. At cum discussa cruditas est, tum magis verendum est, ne anima deficiat. Ergo tum confugiendum est ad vinum. Id esse oportet tenue, odoratum, cum aqua frigida mixtum, vel polenta adiecta vel infracto pane, quem ipsum quoque adsumere expedit quotiensque aliquid aut stomachus aut venter effudit, totiens per haec vires restituere. Erasistratus primo tribus vini guttis aut quinis aspergendam potionem esse dixit, deinde paulatim merum adiciendum. Is si et ab initio vinum dedit et metum cruditatis secutus est, non sine causa fecit: si vehementem infirmitatem adiuvari posse tribus guttis putavit, erravit. At si inanis est homo, et crura eius contrahuntur, interponenda potio apsinthi est. Si extremae partes corporis frigent, unguendae sunt calido oleo, cui cerae paulum sit adiectum, calidisque fomentis nutriendae. Si ne sub his quidem quies facta est, extrinsecus contra ventriculum ipsum cucurbitula admovenda est, aut sinapi superinponendum. Ubi is constitit, dormire oportet; postero die utique a potione abstinere, die tertio utique in balneum ire; paulatim se cibo reficere. Somno quisquis facile adquiescit itemque lassitudine et frigore. Si post suppressam choleram febricula manet, alvum duci necessarium est, tum cibis vinoque utendum est.

ab viscera ad intestinum venio sum qui sum et acuo et longus morbus obnoxius primus facio mentior sum cholerae quia communis is stomachus atque intestinum vitium video possum nam simul et dejectio et vomo sum praeter hic inflatio sum intestinum torqueo bilis supra infra erumpo primus aqua similis deinde ut in is recens carus lauo sum video interdum albus nonnumquam niger vel vario ergo is nomen morbus hic cholera graecum nomino praeter is verus qui supra comprehendo sum saepe etiam crus manus contraho urgeo sum anima deficio qui concurro non mirus sum si subeo quis morior neque tamen ullus morbus paruus momentum succurro protinus ergo ubi iste coepio aqua tepidus quam multus bibo oportet et vomo vix umquam fio ne vomo sequor sed etiamsi incipio misceo tamen novus materia corrumpo prodo pars sanitas sum vomo sum subpremo si is incipio protinus ab omnis potio abstineo sum si verus tormina sum oportet frigidus et umidus fomentum stomachus foveo vel si venter doleo idem egelidus sic ut venter ipse mediocris caleo juvo qui si vehemens et vomo et dejectio et sum vexo et adhuc succrudus sum qui vomuntur nondum vinum maturus tempus sum aqua neque is ipse frigidus sed potis egelidus do sum admovendumque naris sum puleium ex acetum vel polenta vinum adspargo vel mentum secundus natura sum at cum discutio cruditas sum tum magis vereor sum ne anima deficio ergo tum confugio sum ad vinum is sum oportet tenue odoro cum aqua frigidus misceo vel polenta adiicio vel infringo panis qui ipse quoque adsumo expedio quotiensque aliquis aut stomachus aut venter effundo totiens per hic vireo restituo erasistratus primus tres vinum gutta aut quini aspergendam potio sum dico deinde paulatim merus adicio is si et ab initium vinum do et metus cruditas sequor sum non sine causa facio si vehemens infirmitas adiuvaris possum tres gutta puto erro at si inanis sum homo et crus is contraho interpono potio apsinthi sum si exter pars corpus frigeo unguendae sum calidus oleum qui cera paulus sum adiectus calidus fomentum nutrio si ne sub hic quidem quies facio sum extrinsecus contra ventriculis ipse cucurbitula admoveo sum aut sinapis superinponendum ubius is consto dormio oportet posterus dies utique ab potio abstineo dies tertius utique in balneum eo paulatim sui cibus reficio somnus quisquis facilis adquiesco ito lassitudo et frigor si post supprimo cholera febricula maneo alvus duco necessarius sum tum cibus vinum utor sum


In primo casu commodissimum est maliciorum ex vino coquere, interioremque eius partem conterere et cerato miscere ex rosa facto, idque superponere: deinde, ubi cutis ipsa exasperata est, inducere lene medicamentum, quale lipara est.

in primus casus commodus sum maliciorum ex vinum coquo interior is pars contero et cero misceo ex rodo facio is superpono deinde ubi cutis ipse exaspero sum induco lenis medicamentum qualis lipara sum


Femur in omnes quattuor partes promovetur, saepissime in interiorem, deinde in exteriorem, raro admodum in priorem aut posteriorem. Si in interiorem partem prolapsum est, crus longius altero et vatium est: extra enim pes ultimus spectat; si in exteriorem, brevius varumque fit, et pes intus inclinatur; calx ingressu terram non contingit, sed planta ima; meliusque id crus superiusque corpus quam in priore casu fert, minusque baculo eget. Si in priorem, crus extensum est, inclinarique non potest; alteri cruri ad calcem par est: sed ima planta minus in priorem partem inclinatur; dolorque in hoc casu praecipuus est, et maxime urina supprimitur. Ubi cum dolore inflammatio quievit, commode ingrediuntur, totusque eorum pes incedit. Si in posteriorem, extendi non potest crus, breviusque est; ubi constiti, calx his quoque terram non contingit. Magnum autem femori periculum est, ne vel difficulter reponatur, vel repositum rursus excidat. Quidam iterum semper excidere contendunt: sed Hippocrates et Diocles et Phylotimus et Nileus et Heraclides Tarentinus, clari admodum auctores, ex toto se restituisse memoriae prodiderunt: neque tot genera machinamentorum quoque ad extendendum in hoc casu femur Hippocrates, Andreas, Nileus, Nymphodorus, Protarchus, Heraclides, quidam quoque faber repperissent, si id frustra esset. Sed ut haec falsa opinio est, sic illud verum est: cum ibi valentissimi nervi musculique sint, si suum robur habent, vix admittere; si non habent, postea non continere. Temptandum igitur est: et si tenerum membrum est, satis est habena altera ab inguine, altera a genu intendi; si validius, melius adducent, qui easdem habenas ad bacula valida deligarint; cumque eorum fustium imas partes oppositae morae obiecerint, superiores ad se utraque manu traxerint. Etiamnum valentius intenditur membrum super scamnum, cui ab utraque parte axes sunt, ad quos habenae illae deligantur; qui, ut in torcularibus conversi, rumpere quoque, si quis perseveraverit, non solum extendere nervos et musculos possunt. Collocandus autem homo super id scamnum est aut pronus aut supinus aut in latus sic, ut semper ea pars superior sit, in quam os prolapsum est, et ea inferior, a qua recessit. Nervis extensis, si in priorem partem os venit, rotundum aliquid super inguen ponendum, subitoque super id genu adducendum est eodem modo eademque de causa, qua idem in brachio fit (16.3): protinusque, si conplicari femur potest, intus est. In ceteris vero casibus, ubi ossa per vim paulum inter se recesserunt, medicus debet id, quod eminet, retro cogere; minister contra inde coxam propellere. Reposito osse, nihil aliud novi curatio requirit, quam ut diutius is in lecto detineatur, ne, si motum adhuc nervis laxioribus femur fuerit, rursus erumpat.

femur in omnis quattuor pars promovetur saepis in interior deinde in exter rarus admodum in prior aut posterus si in interior pars prolabor sum crus longus alter et vatius sum extra enim pes ulter specto si in exter brevis varus fio et pes intus inclino calx ingredior terra non contingo sed planto imus bonus is crus superus corpus quam in prior casus fero parvus baculus egeo si in prior crus extendo sum inclinarique non possum alter crus ad calx par sum sed imus planto paruus in prior pars inclino dolo in hic casus praecipuus sum et magnus urina supprimo ubius cum dolor inflammatio quiesco commodus ingredior totus is pes incedo si in posterus extendo non possum crus brevis sum ubi consto calx hic quoque terra non contingo magnus autem femori periculum sum ne vel difficilis repono vel repono rursus excido quidam iterum semper excido contendo sed hippocrates et diocles et phylotimus et nileus et heraclides tarentinus clarus admodum auctor ex totus sui restituo memoria prodo neque tot genus machinamentor quoque ad extendo in hic casus femur hippocrates andreas nileus nymphodorus protarchus heraclides quidam quoque faber reperio si is frustra sum sed ut hic fallo opinio sum sic ille verus sum cum ibi valeo nervus musculus sum si suus robur habeo vix admitto si non habeo postea non contineo tento igitur sum et si tener membrum sum satis sum habena alter ab inguine alter ab genu intendo si validus bonus adduco qui idem habena ad bacula validus deligo cum is fustis imus pars oppono mora objacio superus ad sui uter manus traho etiamnum valeo intendo membrum super scamnum qui ab uter pars axis sum ad qui habena ille deligo qui ut in torcularis converro rumpo quoque si quis persevero non solus extendo nervus et musculus possum colloco autem homo super is scamnum sum aut pronus aut supinus aut in latus sic ut semper is pars superus sum in quam os prolabor sum et is inferus ab qui recedo nerva extendo si in prior pars os venio rotundus aliquis super inguen pono subeo super is genu adduco sum idem modo idem de causa qui idem in bracchium fio protinus si conplicaris femur possum intus sum in ceterus verus casus ubi os per vis paulus inter sui recedo medicus debeo is qui emineo retro cogo minister contra inde coxa propello repono ossum nihil alius nosco curatio requiro quam ut diu is in lectus detineo ne si motus adhuc nervus laxus femur sum rursus erumpo


At si nigrities est nequedum serpit, imponenda sunt quae carnem putrem lenus edunt, repurgatumque ulcus sic ut cetera nutriendum est. Si magis putre est, iamque procedit ac serpit, opus est vehementius erodentibus. Si ne haec quidem evincunt, aduri locus debet, donec ex eo nullus umor feratur: nam quod sanum est, siccum est, cum aduritur. Post ustionem putris ulceris superponenda sunt, quae crustas a vivo resolvant: eas escharas Graeci nominant. Ubi eae exciderunt, purgandum ulcus maxime melle et resina est: sed aliis quoque purgari potest, quibus purulenta curantur; eodemque modo ad sanitatem perducendum est.

at si nigrities sum nequedum serpo impono sum qui caro putrem lenus edo repurgo ulcus sic ut ceterus nutrio sum si magis putreo sum iam procedo atque serpo opus sum vehemens erodo si ne hic quidem evinco aduro locus debeo donec ex is nullus umor fero nam qui sanus sum siccus sum cum aduro post ustio putris ulcus superpono sum qui crusta ab vivo resolvo is eschara graecum nomino ubius is excido purgo ulcus magnus mel et resina sum sed alius quoque purgaris possum qui purulentus curo idem modo ad sanitas perduco sum


Sed quamvis haec ita discreta sunt, tamen etiam quae sub eadem specie sunt, magna discrimina recipiunt, aliaque res alia vel valentior est vel infirmior: siquidem plus alimenti est in pane quam in ullo alio, firmius est triticum quam milium, id ipsum quam hordeum; et ex tritico firmissima siligo, deinde simila, deinde cui nihil demptum est, quem αὐτόπυρον Graeci vocant: infirmior est ex polline, infirmissimus cibarius panis.

sed quivis hic ita discerno sum tamen etiam qui sub idem species sum magnus discrimino recipio alius res alius vel valeo sum vel infirmus siquidem multus alimentum sum in panis quam in ullus alius firmus sum triticum quam mille is ipse quam hordeum et ex triticum firmus siligo deinde simila deinde qui nihil demptum sum qui graecum voco infirmus sum ex pollis infirmis cibarius panis


25 Catapotia quoque multa sunt, variisque de causis fiunt. Anodyna vocant, quae somno dolorem levant; quibus uti, nisi nimia necessitas urget, alienum est: sunt enim ex vehementibus medicamentis et stomacho alienis. Potest tamen etiam ad concoquendum, quod habet papaveris lacrimae, galbani, singulorum P. 1; murrae, castorei, piperis, singulorum P. II. Ex quibus, quod ervi magnitudinem habet, satis est devorasse.

catapotium quoque multus sum varius de causa fio anodynon voco qui somnus dolor levo qui uti nisi nimius necessitas urgeo alienus sum sum enim ex vehemens medicamentum et stomachus alienus possum tamen etiam ad concoquo qui habeo papaver lacrima galbanus singulus p murra castorei pipo singulus p is ex qui qui ervum magnitudo habeo satis sum devorasse


Si materia extrahenda est, ut in hydropico, in lateris dolore, in incipiente abscessu, in suppurationeque mediocri, aptum est id, quod habet resinae aridae, nitri, Hammoniaci, galbani, singulorum pondo; cerae pondo. Aut in quo haec sunt: aeruginis rasae, turis, singulorum P. II; Hammoniaci salis P. VI; squamae aeris, cerae, singulorum P. VIII; resinae aridae P. XII; aceti cyathus. Idem praestat cumini farina cum struthio et melle.

si materia extraho sum ut in hydropicus in lateo dolor in incipio abscedo in suppurationeque mediocris aptus sum is qui habeo resina aridus nitrion hammoniacus galbanus singulus pondo cera pondo aut in quo hic sum aerugo rado tus singulus p is hammoniacus sal p vis squama aer cera singulus p viii resina aridus p duodecim aceti cyathus idem praesto cuminum farina cum struthion et mel


Optimum vero medicamentum eius est oportune cibus datus; qui quando primum dari debeat, quaeritur. Plerique ex antiquis tarde dabant, saepe quinto die, saepe sexto; et id fortasse vel in Asia vel in Aegypto caeli ratio patitur. Asclepiades ubi aegrum triduo per omnia fatigarat, quartum diem cibum destinabat. At Themison nuper, non quando cepisset febris, sed quando desisset, aut certe levata esset, considerabat; et ab illo tempore expectato die tertio, si non accesserit febris, statim; si accesserat, ubi ea vel desierat, vel si adsidue inhaerebat, certe si se inclinaverat, cibum dabat. Nihil autem horum utique perpetuum est. Nam potest primo die primus cibus dandus esse, potest secundo, potest tertio, potest non nisi quarto aut quinto, potest post unam accessionem, potest post duas, potest post plures. Refert enim qualis morbus sit, quale corpus, quale caelum, quae aetas, quod tempus anni; minimeque in rebus inter se multum differentibus perpetuum esse praeceptum temporis potest. Ex morbo, qui plus virium aufert, celerius cibus dandus est, itemque eo caelo, quo magis digerit. Ob quam causam in Africa nulla die aeger abstineri recte videtur. Maturius etiam puero quam iuveni, aestate quam hieme dari debet. Unum illud est, quod semper, quod ubique servandum est, ut aegri vires subinde adsidens medicus inspiciat; et quamdiu supererunt, abstinentia pugnet; si inbecillitatem vereri coeperit, cibo subveniat. Id enim eius officium est, ut aegrum neque supervacua materia oneret, neque inbecillitatem fame prodat. Idque apud Erasistratumque invenio; qui quamvis parum docuit, quando venter, quando corpus ipsum exinaniretur, dicendo tamen haec esse visenda et tum cibum dandum, cum corpori deberetur, satis ostendit, dum vires superessent, dari non oportere: ne deficerent, consulendum esse. Ex his autem intellegi potest ab uno medico multos non posse curari, eumque, si artifex sit, idoneum esse, qui non militum ab aegro recedit. Sed qui quaestui serviunt, quoniam is maior ex populo est, libenter amplectuntur ea praecepta, quae sedulitatem non exigunt, ut in hac ipsa re. Facile est enim dies vel accessiones numerare is quoque, qui aegrum raro vident: ille adsideat necesse est, qui quod solum opus est visurus est, quando nimis inbecillus futurus sit, nisi cibum acceperit. In pluribus tamen ad initium cibi dies quartus aptissimus esse consuevit.

bonus verus medicamentum is sum oportune cibus do qui quando primus do debeo quaero plerusque ex antiquus tardus do saepe quintus dies saepe sextus et is fortasse vel in asia vel in aegyptus caelum ratio patior asclepias ubi aeger triduum per omnis fatigo quartus dies cibus destino at themison nuper non quando capio febris sed quando desino aut certus levo sum considero et ab ille tempus expectato dies tertius si non accedo febris statim si accedo ubi is vel desino vel si assiduus inhaereo certus si sui inclino cibus do nihil autem hic utique perpetuus sum nam possum primus dies primus cibus do sum possum secundus possum tertius possum non nisi quartum aut quintus possum post unus accessio possum post duo possum post multus refero enim qualis morbus sum qualis corpus qualis caelum qui aetas qui tempus annus minimus in res inter sui multus differo perpetuus sum praeceptum tempus possum ex morbus qui multus vis aufero celer cibus do sum ito is caelum quo magis digero ob quam causa in africanus nullus dies aeger abstineo rectus video maturus etiam puer quam juvenis aestas quam hiems do debeo unus ille sum qui semper qui ubique servo sum ut aeger vireo subinde assideo medicus inspicio et quamdiu supersum abstinentia pugno si inbecillitas vereor coepio cibus subvenio is enim is officium sum ut aeger neque supervacuus materia onero neque inbecillitas fames prodo is apud erasistratumque invenio qui quivis parum doceo quando venter quando corpus ipse exinanio dico tamen hic sum viso et tum cibus do cum corpus debeo satis ostendo dum vireo supersum do non oportet ne deficio consulo sum ex hic autem intellego possum ab unus medico multus non possum curaris is si artifex sum idoneus sum qui non miles ab aeger recedo sed qui quaestus servio quoniam is magnus ex populus sum libet amplector is praecipio qui sedulitas non exigo ut in hic ipse res facilis sum enim dies vel accessio numeraris is quoque qui aeger rarus video ille assideo necesse sum qui qui solus opus sum video sum quando nimis imbecillus sum sum nisi cibus accipio in multus tamen ad initium cibus dies quartus aptus sum consuesco


19 His morbis praecipue contrarium est id genus, quod cardiacum a Graecis nominatur, quamvis saepe ad eum phrenetici transeunt: siquidem mens in illis labat, in hoc constat. Id autem nihil aliud est quam nimia inbecillitas corporis, quod stomacho languente inmodico sudore digeritur. Licetque protinus scire id esse, ubi venarum exigui inbecillique pulsus sunt, sudor autem et supra consuetudinem et modo et tempore ex toto thorace et cervicibus atque etiam capite prorumpit, pedibus tantummodo et cruribus siccioribus atque frigentibus; acutique id morbi genus est.

hic morbus praecipuus contrarius sum is genus qui cardiacus ab graecum nomino quivis saepe ad is phreneticus transeo siquidem mens in ille labo in hic consto is autem nihil alius sum quam nimius imbecillitas corpus qui stomachus langueo immodicus sudor digero liceo protinus scio is sum ubi venaris exiguus imbecillis pello sum sudor autem et supra consuetudo et modo et tempus ex totus thorace et cervix atque etiam caput prorumpo pes tantummodo et crus siccus atque frigeo acuo is morbus genus sum


Tertiam esse medicinae partem, quae manu curet, et vulgo notum et a me (prooem. 9) propositum est. Ea non quidem medicamenta atque victus rationem omittit, sed manu tamen plurimum praestat, estque eius effectus inter omnes medicinae partes evidentissimus. Siquidem in morbis, cum multum fortuna conferat, eademque saepe salutaria, saepe vana sint, potest dubitari, secunda valetudo medicinae an corporis an beneficio contigerit. In iis quoque, in quibus medicamentis maxime nitimur, quamvis profectus evidentior est, tamen sanitatem et per haec frustra quaeri et sine his reddi saepe manifestum est: sicut in oculis quoque deprehendi potest, qui a medicis diu vexati sine his interdum sanescunt. At in ea parte, quae manu curat, evidens omnem profectum, ut aliquid ab aliis adiuvetur, hinc tamen plurimum trahere. Haec autem pars cum sit vetustissima, magis tamen ab illo parente omnis medicinae Hippocrate quam a prioribus exculta est. Deinde posteaquam diducta ab aliis habere professores suos coepit, in Aegypto quoque Philoxeno maxime increvit auctore, qui pluribus voluminibus hanc partem diligentissime conprehendit. Gorgias quoque et Sostratus et Heron et Apollonii duo et Hammonius Alexandrini multique alii celebres viri singuli quaedam reperierunt. Ac Romae quoque non mediocres professores, maximeque nuper Tryphon pater et Euelpistus et, ut scriptis eius intellegi potest, horum eruditissimus Meges quibusdam in melius mutatis aliquantum ei disciplinae adiecerunt.

tertia sum medicina pars qui manus curo et vulgo notus et ab ego prooem propono sum is non quidem medicamentum atque vinco ratio omitto sed manus tamen multus praesto edo is efficio inter omnis medicina pars evidentissimus siquidem in morbus cum multus fortuna confero idem saepe salutare saepe vanus sum possum dubitaris secundus valetudo medicina an corpus an beneficium contingo in is quoque in qui medicamentum magnus nitor quivis proficiscor evidentior sum tamen sanitas et per hic frustra quaero et sine hic reddo saepe manifestus sum sicut in oculus quoque deprehendo possum qui ab medicus diu vexo sine hic interdum sanesco at in is pars qui manus curo evidens omnis proficiscor ut aliquis ab alius adjuvo hinc tamen multus traho hic autem pars cum sum vetustus magis tamen ab ille pareo omnis medicina hippocrates quam ab prior excolo sum deinde posteaquam diduco ab alius habeo professor suus coepio in aegyptus quoque philoxenus magnus incerno auctor qui multus volumen hic pars diligens comprehendo gorgias quoque et sostratus et hero et apollonius duo et hammonius alexandrinus multus alius celeber vir singuli quidam reperierunt atque roma quoque non mediocris professor magnus nuper tryphon pater et euelpistus et ut scribo is intellego possum hic erudio meges quidam in bonus mutas aliquantus is disciplina adicio


Putrem vero carnem continet neque ultra serpe patitur et leniter exest mel vel cum lenticula vel cum marrubio vel cum oleae foliis ante ex vino decoctis. Item sertula Campana in mulso cocta, deinde contrita; aut calx cum cerato; aut amarae nuces cum alio, sic ut huius pars tertia sit, paulumque his croci adiciatur. Aut quod habet spumae argenti P. VI; cornu bubuli combusti P. XII; olei murtei et vini cyathos ternos. Aut quod ex his constat: floris Punici mali, atramenti sutorii, aloes, singulorum P. II; aluminis scissilis, turis, singulorum P. IIII; gallae P. VIII; aristolochiae P. X. Vehementius idem facit etiam adurendo auripigmentum cum chalcitide et aut nitro aut calce aut charta combusta: item sal cum aceto. Vel ea compositio, quae habet: chalcitidis, capitulorum Punici mali, aloes, singulorum P. II; aluminis scissilis, turis, singulorum P. IIII; gallae P. VIII; aristolochiae P. X; mellis quantum satis sit ad ea cogenda. Vel cantharidum P. I; sulpuris P. I; lolii P. III; quibus adicitur picis liquidae quantum satis est ad iungendum. Vel chalcitis quoque cum resina et ruta mixta; aut cum eadem resina diphryges; aut uva taminia cum pice liquida. Idem vero possunt et faecis vini combustae et calcis et nitri pares portiones; vel aluminis scissilis P. = =; turis, sandaracae, nitri, singulorum P. I; gallae P. VIII; aristolochia P. X; mellatque quantum satis sit.

putrem verus caro contineo neque ultra serpo patior et lenis exedo mel vel cum lenticula vel cum marrubium vel cum olea folium ante ex vinum decoquo item sertula campanus in mulceo coquo deinde contero aut calx cum cero aut amarus nuces cum alius sic ut hic pars tertius sum paulus hic crocus adicio aut qui habeo spuma argentum p vis cornu bubulis comburo p duodecim oleum murtatus et vinum cyathus terni aut qui ex hic consto florus punicus malus atramentum sutorius aloe singulus p is alumen scissilis tus singulus p quattuor galla p viii aristolochia p decem vehemens idem facio etiam aduro auripigmentum cum chalcitis et aut nitrum aut calx aut charta comburo item sal cum acetum vel is compositio qui habeo chalcitis capitulum punicus malus aloe singulus p is alumen scissilis tus singulus p quattuor galla p viii aristolochia p decem mel quantus satis sum ad is cogo vel cantharis p eo sulfur p eo lolium p iii qui adicio picus liquidus quantus satis sum ad jungo vel chalcitis quoque cum resina et ruo misceo aut cum idem resina diphryges aut labrusca taminia cum picus liquidus idem verus possum et faecis vinum comburo et calcis et nitrion par portio vel alumen scissilis p tus sandaraca nitrion singulus p eo galla p viii aristolochia p decem mellatque quantus satis sum


Deinde, si descendit omentum, numquam in scroto tumor tollitur, sive inedia fuit, sive corpus huc illucve conversum aut aliquo modo conlocatum est; itemque, si retentus est spiritus, non magnopere increscit; tactu vero inaequalis est et mollis et lubricus. At si intestinum quoque descendit, tumor is sine inflammatione modo minuitur, modo increscit estque fere sine dolore et cum mollitie. Cum quiescit aliquis aut iacet, interdum ex toto desidit; interdum sic dividitur, ut in scroto exiguae reliquiae maneant. At clamore et satietate, et si sub aliquo pondere is homo nisus est, crescit: frigore omni contrahitur, calore diffunditur; estque tum scrotum et rotundum et tactu leve: idque, quod subest, lubricum est; si pressum est, ad inguina revertitur, dimissumque iterum cum quodam quasi murmure devolvitur. Et id quidem in levioribus malis evenit: nonnumquam autem stercore accepto vastius tumet, retroque compelli non potest, adfertque tum dolorem et scroto et inguinibus et abdomini. Nonnumquam stomachus quoque adfectus primum rufam bilem per os reddit, deinde viridem, quibusdam etiam nigram. Integris vero membranis interdum eam partem umor distringit. Atque eius quoque species duae sunt: nam vel inter tunicas is increscit vel in membranis, quae ibi circa venas et arterias sunt, ut eae gravatae occalluerunt. Ac ne ei quidem umori, qui inter tunicas est, una sedes est: nam modo inter summam et mediam, modo inter mediam et imam consistit. Graeci communi nomine, quicquid est, hydrocelen appellant: nostri, ut scilicet nullis discriminibus satis cognitis, haec quoque sub eodem nomine quo priora habent. Signa autem quaedam communia sunt, quaedam propria: communia, quibus umor deprehenditur; propria, quibus locus. Umorem subesse discimus, si tumor est numquam ex toto se remittens, sed interdum levior aut propter famem aut propter febriculam, maximeque in pueris; isque mollis est, si non nimius umor subest: at si is vehementer increvit, renititur sicut uter repletus et arte adstrictus. Venae quoque in scroto inflantur, et, si digito pressimus, cedit umor circumfluensque id, quod non premitur, attollit et tamquam in vitro cornuve per scrotum apparet, estque, quantum in ipso est, sine dolore. Sedes autem eius sic deprehenditur. Si inter summam mediamque tunicam est, cum digitis duobus pressimus, paulatim umor inter eos revertens subit; scrotum † ipsius albidius: si ducitur, aut nihil aut parvulum intenditur; testiculus ea parte neque visu neque tactu sentitur. At si sub media tunica est, intentum scrotum magis se attollit, adeo ut superior coles sub tumore eo delitescat. Praeter haec aeque integris tunicis ramex innascitur: cirsocelen Graeci appellant. Venae intumescunt, eaeque intortae conglomerataeque a superiore parte vel ipsum scrotum inplent vel mediam tunicam vel imam: interdum etiam sub ima tunica circa ipsum testiculum ner-vumque eius increscunt. Ex his eae, quae in ipso scroto sunt, oculis patent: eae vero, quae mediae imaeve tunicae insident, ut magis conditae non aeque quidem cernuntur, sed tamen etiam visui subiectae sunt, praeterquam quod et tumoris aliquid est pro venarum magnitudine ac modo, et id prementi magis renititur ac per ipsos venarum toros inaequale est et, qua parte id est, testiculus magis iusto dependet. Cum vero etiam super ipsum testiculum nervumque eius id malum increvit, aliquanto longius testiculus ipse descendit, minorque altero fit, ut pote alimento amisso. Raro sed aliquando caro quoque inter tunicas increscit: sarcocelen Graeci vocant. Interdum etiam ex inflammatione tumet ipse testiculus, ac febres quoque adfert; et nisi celeriter ea inflammatio conquievit, dolor ad inguina atque ilia pervenit, partesque eae intumescunt; nervus, ex quo testiculus dependet, plenior fit simulque indurescit. Super haec inguen quoque nonnumquam † varice inplicetur: bubonocelen appellant.

deinde si descendo omentum numquam in scrotum tumor tollo sive inedia sum sive corpus huc illucve converro aut aliquis modo conloco sum ito si retendo sum spiritus non magnopere incresco tango verus inaequal sum et mollio et lubricus at si intestinus quoque descendo tumor is sine inflammatio modo minuo modo incresco edo fere sine dolor et cum mollities cos quiesco aliquis aut iaceo interdum ex totus desido interdum sic divido ut in scrotum exiguus reliquiae maneo at clamor et satietas et si sub aliquis pondus is homo nitor sum cresco frigor omnis contraho calor diffundo edo tum scrotum et rotundus et tango levis is qui subsum lubricus sum si premo sum ad inguina revorto dimitto iterum cum quidam quasi murmur devolvo et is quidem in levis malus evenio nonnumquam autem stercus accipio vastus tumeo retro compello non possum affero tum dolor et scrotum et inguinibus et abdomen nonnumquam stomachus quoque affectus primus rufus bilis per os reddo deinde viridis quidam etiam niger integer verus membrana interdum is pars umor distringo atque is quoque species duo sum nam vel inter tunica is incresco vel in membrana qui ibi circa vena et arteria sum ut is gravo occalluerunt atque ne is quidem umor qui inter tunica sum unus sedes sum nam modo inter summa et medius modo inter medius et imus consisto graecum communis nomen quisquis sum hydrocele appello noster ut scilicet nullus discrimen satis cognosco hic quoque sub idem nomen quo prior habeo signum autem quidam commune sum quidam proprius commune qui umor deprehendo proprius qui locus umor subsum disco si tumor sum numquam ex totus sui remitto sed interdum levis aut propter fames aut propter febricula magnus in puer eo mollio sum si non nimius umor subsum at si is vehemens incerno renitor sicut uter repletus et ars adstringo vena quoque in scrotum inflo et si digitus premo cedo umor circumfluensque is qui non premo attollo et tamquam in vitrum cornuve per scrotum appareo edo quantus in ipse sum sine dolor sedes autem is sic deprehendo si inter summa medius tunica sum cum digitus duo premo paulatim umor inter is revorto subeo scrotum ipse albidus si duco aut nihil aut parvulis intendo testiculus is pars neque video neque tango sentio at si sub medius tunica sum intentus scrotum magis sui attollo adeo ut superus colo sub tumor is delitesco praeter hic aequus integer tunica ramex innascor cirsocelen graecum appello vena intumesco is intorqueo conglomero ab superus pars vel ipse scrotum inpleo vel medius tunica vel imus interdum etiam sub imus tunica circa ipse testiculis no vumque is incresco ex hic is qui in ipse scrotum sum oculus pateo is verus qui medius imaeve tunica insideo ut magis condio non aequus quidem cerno sed tamen etiam visus subjacio sum praeterquam qui et tumor aliquis sum pro venaris magnitudo atque modo et is premo magis renitor atque per ipse venaris torus inaequal sum et qui pars is sum testiculus magis justus dependeo cos verus etiam super ipse testiculis nervumque is is malus incerno aliquantus longus testiculus ipse descendo parvus alter fio ut potis alimentum amitto rarus sed aliquando carus quoque inter tunica incresco sarcocelen graecum voco interdum etiam ex inflammatio tumeo ipse testiculus atque febris quoque affero et nisi celer is inflammatio conquiesco dolor ad inguina atque ilia pervenio pars is intumesco nervus ex quo testiculus dependeo plenus fio simul induresco super hic inguen quoque nonnumquam varice implico bubonocelen appello


Ita protinus in his a communi fluentis morbi contemplatione ad propriam medicina descendit. Atque in hac quoque rursus alia proprietatis notitia saepe necessaria est; quia non eadem omnibus etiam in similibus casibus opitulantur: siquidem certae quaedam res sunt, quae in pluribus ventrem aut adstringunt aut resolvunt. Inveniuntur tamen, in quibus aliter atque in ceteris idem eveniat: in his ergo communium inspectio contraria est, propriorum tantum salutaris. Et causae quoque aestimatio saepe morbum solvit. Ergo etiam ingeniosissimus saeculi nostri medicus, quem nuper vidimus, Cassius febricitanti cuidam et magna siti adfecto, cum post ebrietatem eum premi coepisse cognosset, aquam frigidam ingessit; qua ille epota cum vini vim miscendo fregisset, protinus febrem somno et sudore discussit. Quod auxilium medicus opportune providit non ex eo, quod aut adstrictrum corpus erat aut fluebat, sed ex ea causa, quae ante praecesserat. Estque etiam proprium aliquid et loci et temporis istis quoque auctoribus: qui, cum disputant, quemadmodum sanis hominibus agendum sit, praecipiunt, ut gravibus aut locis aut temporibus magis vitetur frigus, aestus, satietas, labor, libido; magisque ut conquiescat isdem locis aut temporibus, si quis gravitatem corporis sensit, ac neque vomitu stomachum neque purgatione alvum sollicitet. Quae vera quidem sunt; a communibus tamen ad quaedam propria descendunt, nisi persuadere nobis volunt sanis quidem considerandum esse, quod caelum, quod tempus anni sit, aegris vero non esse; quibus tanto magis omnis observatio necessaria est, quanto magis obnoxia offensis infirmitas est. Quin etiam morborum in isdem hominibus aliae atque aliae proprietates sunt; et qui secundis aliquando frustra curatus est, contrariis saepe restituitur. Plurimaque in dando cibo discrimina reperiuntur, ex quibus contentus uno ero. Nam famem facilius adulescens quam puer, facilius in denso caelo quam in tenui, facilius hieme quam aestate, facilus uno cibo quam prandio quoque adsuetus, facilius inexercitatus quam exercitatus homo sustinet: saepe autem in eo magis necessaria cibi festinatio est, qui minus inediam tolerat. Ob quae conicio eum, qui propria non novit, communia tantum debere intueri; eumque, qui nosse proprietates potest, non illas quidem oportere neglegere, sed his quoque insistere; ideoque, cum par scientia sit, utiliorem tamen medicum esse amicum quam extraneum.

ita protinus in hic ab communis fluo morbus contemplatio ad proprius medicina descendo atque in hic quoque rursus alius proprietas notitia saepe necessarius sum quia non idem omnis etiam in similis casus opitulo siquidem certus quidam res sum qui in multus venter aut adstringo aut resolvo invenio tamen in qui aliter atque in ceterus idem evenio in hic ergo communis inspectio contrarius sum proprius tantus salutaris et causa quoque aestimatio saepe morbus solvo ergo etiam ingeniosus saeculis noster medicus qui nuper video casseius febricito quidam et magnus sitis afficio cum post ebrietas is premo coepio cognosco aqua frigida ingero qui ille epoto cum vinum vis misceo frango protinus febris somnus et sudor discutio qui auxilium medicus opportunus provideo non ex is qui aut adstrictrum corpus sum aut fluo sed ex is causa qui ante praecedo edo etiam proprius aliquis et locus et tempus iste quoque auctor qui cum disputo quemadmodum sanus homo ago sum praecipio ut gravis aut locus aut tempus magis vito frigus aestus satietas labor libido magus ut conquiesco idem locus aut tempus si quis gravitas corpus sentio atque neque vomo stomachus neque purgatio alvus sollicito qui verus quidem sum ab communis tamen ad quidam proprius descendo nisi persuadeo nos volo sanus quidem considero sum qui caelum qui tempus annus sum aeger verus non sum qui tantus magis omnis observatio necessarius sum quantus magis obnoxius offendo infirmitas sum quin etiam morbus in idem homo alius atque alius proprietas sum et qui secundus aliquando frustra curo sum contrarius saepe restituo multus in do cibus discrimino reperio ex qui contineo unus sum nam fames facilis adulescens quam puer facilis in densus caelum quam in tenuis facilis hiems quam aestas facilus unus cibus quam prandium quoque assuesco facilis inexercitatus quam exercito homo sustineo saepe autem in is magis necessarius cibus festinatio sum qui paruus inedia tolero ob qui conicio is qui proprius non nosco commune tantus debeo intueor is qui nosco proprietas possum non ille quidem oportet neglego sed hic quoque insisto ideo cum par scientia sum utilis tamen medicus sum amicus quam extraneus


14 Uvae vehemens inflammatio terrere quoque debet. Itaque in hac et abstinentia necessaria est, et sanguis recte mittitur; et si id aliqua res prohibet, alvus utilite ducitur; caputque super haec velandum et sublimius habendum est: tum aqua gargarizandum, in qua simul rubus et lenticula decocta sit. Inlinenda autem ipsa uva vel omphacio vel galla vel alumine scissili, sic ut cuilibet eorum mel adiciatur; chelidoniae quoque suco per coclear inlita uva maximeque prodest. Est etiam medicamentum huc aptum, ad Andronium appellatur. Constat ex his: alumine scissili, squama aeris rubri, atramento sutorio, galla, murra, misy; quis per se contrita mixtaque rursus paulatim adiecto vino austero teruntur, donec his mellis crassitudo sit. Ubi horum aliquo inlita uva est, fere multa pituita decurrit; cumque ea quievit, ex vino calido gargarizandum est. Quod si minor ea inflammatio est, laser terere, eique adicere frigidam aquam satis est, eamque aquam cocleario exceptam ipsi uva subicere. Ac mediocriter eam tumentem aqua quoque frigida eodem modo subiecta reprimit. Ex eadem autem aqua gargarizandum quoque est, quae vel cum lasere vel sine eo hac ratione uvae subiecta est.

labrusca vehemens inflammatio terreo quoque debeo itaque in hic et abstinentia necessarius sum et sanguis rectus mitto et si is aliqui res prohibeo alvus utilite duco caput super hic velo et sublimis habeo sum tum aqua gargarizo in qui simul rubus et lenticula decoquo sum inlinenda autem ipse labrusca vel omphacium vel galla vel alumen scissilis sic ut qui is mel adicio chelidonias quoque sucus per coclear inlito labrusca magnus prodo sum etiam medicamentum huc aptus ad andronium appello consto ex hic alumen scissilis squama aer rubrus atramentum sutorius galla murra misy quis per sui contero misceo rursus paulatim adicio vinum austerus tero donec hic mel crassitudo sum ubius hic aliquis inlito labrusca sum fere multus pituita decurro cum is quiesco ex vinum calidus gargarizo sum qui si paruus is inflammatio sum laser tero is adicio frigida aqua satis sum eo aqua coclearium excipio ipse labrusca subicio atque mediocris is tumeo aqua quoque frigidus idem modo subiectum reprimo ex idem autem aqua gargarizo quoque sum qui vel cum laser vel sine is hic ratio labrusca subiectum sum


Proprie autem ad ani fissa, vel ora venarum fundentia sanguinem, vel cancrum: aeruginis P. II; murrae P. IIII; cummis P. VIII; turis P. XII; stibis, lacrimae papaveris, acaciae, singulorum P. XVI. Quae ex vino et teruntur et in ipso usu deliquantur.

proprius autem ad anus findo vel os venaris fundo sanguis vel cancer aerugo p is murra p quattuor cummis p viii tus p duodecim stibis lacrima papaver acacia singulus p xvi qui ex vinum et tero et in ipse usus deliquo


Potest etiam evenire, ut ex ictu neque findatur os neque perfringatur, sed summum tamen collidatur exasperaturque; quod ubi incidit, radi et levari satis est. Haec quamvis maxime fiunt in capite, tamen ceteris quoque ossibus communia sunt, ut ubicumque idem incidit, eodem remedio sit utendum. At quae fracta, fissa, forata, collisa sunt, quasdam proprias in singulis generibus, quasdam communes in pluribus curationes requirunt; de quibus protinus dicam, initio ab eadem calvaria accepto.

possum etiam evenio ut ex ictus neque findo os neque perfringo sed superus tamen collido exaspero qui ubi incido rado et levaris satis sum hic quivis magnus fio in caput tamen ceterus quoque os commune sum ut ubicumque idem incido idem remedium sum utor at qui frango findo foro collido sum quidam proprius in singuli genus quidam communis in multus curatio requiro de qui protinus dico initium ab idem calvaria accipio


Alvum adstringit labor, sedile, creta figularis corpori inlita, cibus inminutus, et is ipse semel die adsumptus ab eo, qui bis solet; exigua potio neque adhibita, nisi cum cibi quis, quantum adsumpturus est, cepit, post cibum quies. Contra solvit aucta ambulatio atque esca potusque, motus, qui post cibum est, subinde potiones cibo inmixtae. Illud quoque scire oportet, quod ventrem vomitus solutum conprimit, compressum solvit; itemque conprimit is vomitus, qui statim post cibum est, solvit is, qui tarde supervenit.

alvus adstringo labor sedilis cerno figularis corpus inlito cibus imminutus et is ipse semel dies adsumo ab is qui bis soleo exiguus potio neque adhibeo nisi cum cibus quis quantus adsumo sum capio post cibus quies contra solvo augeo ambulatio atque esca potus moueo qui post cibus sum subinde potio cibus immixtus ille quoque scio oportet qui venter vomo soluo conprimit comprimo solvo ito conprimit is vomo qui statim post cibus sum solvo is qui tardus supervenio


Ad strumam multa malagmata invenio. Credo qum, quo peius id malum est minusque facile discutitur, eo plura esse temptata, quae in personis varie responderunt.— Andrias auctor est, ut haec misceantur: urticae seminis P. I; piperis rotundi, bdelli, galbani, Hammoniaci thymiamatis, resinae liquidae, cerae, pyrethri, piperis longi, lactucae marinae seminis, sulpuris ignem non experti, quod apyron vocatur, pares portiones. Hoc autem quod Niconis est: faecis aridae aceti, spumae nitri, salis Hammoniaci, sinapis, cardamomi, radicis ex cucumere silvestri, resinae, singulorum P. VIII; quae ex leni vino contunduntur.

ad struma multus malagma invenio credo qum quo malus is malus sum parvus facilis discutio is multus sum tento qui in persona varius respondeo andria auctor sum ut hic misceo urtica semen p eo pipo rotundus bdellium galbanus hammoniacus thymiama resina liquidus cera pyrethrum pipo longus lactuca marinus semen sulfur ignis non experior qui apyron voco par portio hic autem qui nico sum faecis aridus aceti spuma nitrion sal hammoniacus sinapis cardamomum radix ex cucumis silvestris resina singulus p viii qui ex lenis vinum contundo


Ex curatione vero unguis, ut dixi (4C), vitia nascuntur, quae ipsa aliis quoque de causis oriri solent. Interdum enim fit in angulo, parum ungue exciso vel aliter, tuberculum, quod palpebras parum deduci patitur: encanthis Graece nominatur. Excipi hamulo et circumcidi debet, hic quoque diligenter temperata manu, ne quod ex ipso angulo abscidat. Tum exiguum linamentum respergendum est vel cadmia vel atramento sutorio, inque eum angulum deductis palpebris inserendum, supraque eodem modo deligandum, proximisque diebus similiter nutriendum, tantum ut primis aqua egelida vel etiam frigida foveatur.

ex curatio verus unguis ut dico que vitio nascor qui ipse alius quoque de causa orior soleo interdum enim fio in angulus parum unguis excaedo vel aliter tuberculis qui palpebra parum deduco patior encanthis graecum nomino excipio hamulus et circumcido debeo hic quoque diligenter tempero manus ne qui ex ipse angulus abscido tum exiguus linamentum respergo sum vel cadmia vel atramentum sutorius in is angulis deduco palpebra insero supra idem modo deligo proximus dies similis nutrio tantus ut primus aqua egelidus vel etiam frigidus foveo


Optimum ex his est quod barbarum vocatur. Habet aeruginis rasae P. III; spumae argenti P. XX; aluminis, picis aridae, resinae pineae aridae, singulorum P. I; quibus adiciuntur olei et aceti singulae heminae.

bonus ex hic sum qui barbaris voco habeo aerugo rado p iii spuma argentum p xx alumen picus aridus resina pinea aridus singulus p eo qui adicio oleum et aceti singulus hemina


Collyrium vero aptissimum est, quod rinion vocatur. Habet murrae P. =; papaveris lacrimae, acaciae suci, piperis, cummis, singulorum P. I; lapidis haematitis, lapidis Phrygii, Lucii, lapidis scissilis, singulorum P. II; aeris combusti P. IIII. Ac pysinum quoque eodem accommodatum est.

collyrium verus aptus sum qui rinion voco habeo murra p papaver lacrima acacia sucus pipo cummis singulus p eo lapis haematites lapis phrygius lucius lapis scissilis singulus p is aer comburo p quattuor atque pysinum quoque idem accommodo sum


Ex his acrochordon et thymum saepe etiam per se finiuntur, et quo minora sunt, eo magis. Myrmecia et clavi sine curatione vix umquam desinunt. Acrochordon, si excissa est, nullam radiculam relinquit, ideoque ne renascitur quidem. Thymio clavoque excissis, subter rotunda radicula nascitur, quae penitus descendit ad carnem, eaque relicta idem rursus exigit. Myrmecia latissimis radicibus inhaerent, ideoque ne excidi quidem sine exulceratione magna possunt. Clavum subinde radere commodissimum est: nam sine ulla vi sic mollescit; ac si sanguinis quoque aliquid emissum est, saepe emoritur. Tollitur etiam, si quis eum circumpurgat, deinde inponit resinam, cui miscuit pulveris paulum, quem ex lapide molari contrito fecit. Cetera vero genera medicamentis adurenda sunt; aliisque id, quod ex faece vini; myrmecis id, quod ex alumine et sandaraca est, aptissimum. Sed ea, quae circa sunt, foliis contegi debent, ne ipsa quoque exulcerentur; deinde postea lenticula imponi. Tollit thymium etiam ficus in aqua cocta.

ex hic acrochordon et thymum saepe etiam per sui finio et quo parvus sum is magis myrmecium et clavus sine curatio vix umquam desino acrochordon si excissa sum nullus radicula relinquo ideo ne renascor quidem thymion clavus excissis subter rotundus radicula nascor qui penitus descendo ad caro is relinquo idem rursus exigo myrmecium fero radix inhaereo ideo ne excido quidem sine exulceratio magnus possum clavus subinde rado commodus sum nam sine ullus vis sic mollesco atque si sanguis quoque aliquis emitto sum saepe emorior tollo etiam si quis is circumpurgo deinde inpono resina qui misceo pulvis paulus qui ex lapis molaris contero facio ceterus verus genus medicamentum aduro sum alius is qui ex faex vinum myrmecis is qui ex alumen et sandaraca sum aptus sed is qui circa sum folium contego debeo ne ipse quoque exulcero deinde postea lenticula impono tollo thymion etiam ficus in aqua coquo


7 Hactenus in oculis ea reperiuntur, in quibus medicamenta plurimum possint: ideoque ad aures transeundum est, quarum usum proximum a luminibus natura nobis dedit. Sed in his aliquanto maius periculum est: nam vitia oculorum intra ipsos nocent, aurium inflammationes doloresque interdum etiam ad dementiam mortemque praecipitant. Quo magis inter initia protinus succurrendum est, ne maiori periculo locus sit.— Ergo ubi primum dolorem aliquis sensit, abstinere et continere se debet; postero die, si vehementius malum est, caput tondere, idque irino unguento calido perunguere et operire. At magnus cum febre vigiliaque dolor exigit, ut sanguis quoque mittatur; si id aliquae causae prohibent, alvus solvenda est. Cataplasmata quoque calida subinde mutata proficiunt, sive feni Graeci sive lini sive alia farina ex mulso decocta et recte etiam subinde admoventur spongiae ex aqua calida expressae. Tum levato dolore ceratum circumdari debet ex irino aut cyprino factum: in quibusdam tamen melius quod ex rosa est proficit. Si vehemens inflammatio somnum ex toto prohibet, adici cataplasmati debent papaveris cortices fricti atque contriti, sic ut ex his pars dimidia sit, eaque tum simul et passo mixto decoquatur. In aurem vero infundere aliquod medicamentum oportet, quod semper ante tepefieri convenit, commodissimeque per striglem instillatur. Ubi auris repleta est, super lana mollis addenda est, quae umorem intus contineat. Et haec quidem communia sunt medicamenta: verum est et rosa et radicum harundinis sucus, et oleum, in quo lumbrici cocti sunt, et umor ex amaris nucibus aut ex nucleo mali Persici expressus. Composita vero ad inflammationem doloremque leniendum haec fere sunt: castorei, papaveris lacrimae pares potiones conteruntur; deinde adicitur his passum. Vel papaveris lacrimae, croci, murrae par modus sic teritur, ut invicem modo rosa modo passum instilletur. Vel id, quod amarum in Aegyptia faba est, conteritur rosa adiecta; quibus murrae quoque paulum a quibusdam miscetur vel papaveris lacrimae aut tus cum muliebri lacte vel amararum nucum cum rosa sucus. Vel castorei, murrae, papaveris lacrimae pares potiones cum passo. Vel croci P. =-; murrae, aluminis scissilis, singulorum P. =; quibus dum teruntur paulatim miscentur passi cyathi tres, mellis minus cyatho, idque ex primis medicamentis est. Vel papaveris lacrimaee ex aceto. Licet etiam compositione uti Themisonis, quae habet castorei, opopanacis, papaveris lacrimae, singulorum P. II; spumae Lyci P. IIII. Quae contritae passo excipiuntur, donec cerati crassitudinem habeant, atque ita reponuntur. Ubi usus requiritur, rursus id perpetuum est, quotienscumque crassius medicamentum est quam ut in aurem instillari possit, adiciendum eum esse umorem, ex quo id componi debet, donec satis liquidum sit.

hactenus in oculus is reperio in qui medicamentum multus possum ideo ad auris transeo sum qui usus propior ab lumen natura nos do sed in hic aliquantus magnus periculum sum nam vitio oculus intra ipse noceo auris inflammatio dolor interdum etiam ad dementia mors praecipito quo magis inter initium protinus succurro sum ne magnus periculum locus sum ergo ubi primus dolor aliquis sentio abstineo et contineo sui debeo posterus dies si vehemens malus sum caput tondeo is irinum unguentum calidus perunguere et operio at magnus cum febris vigiliaque dolor exigo ut sanguis quoque mitto si is aliqui causa prohibeo alvus solvo sum cataplasmo quoque calidum subinde muto proficio sive feni graecum sive linum sive alius farina ex mulceo decoquo et rectus etiam subinde admoveo spongia ex aqua calidum exprimo tum levo dolor cero circumdaris debeo ex irinum aut cuprinus facio in quidam tamen bonus qui ex rodo sum proficio si vehemens inflammatio somnus ex totus prohibeo adicio cataplasmo debeo papaver cortex frico atque contero sic ut ex hic pars dimidio sum is tum simul et patior misceo decoquo in auris verus infundo aliqui medicamentum oportet qui semper ante tepefieri convenio commodus per striglem instillo ubius auris repleo sum super lana mollio addo sum qui umor intus contineo et hic quidem commune sum medicamentum verus sum et rodo et radix harundo sucus et oleum in quo lumbricus coquo sum et umor ex amaris nux aut ex nucleus malus persicus exprimo compono verus ad inflammatio dolor lenio hic fere sum castorei papaver lacrima par potio contero deinde adicio hic patior vel papaver lacrima crocus murra par modus sic tero ut invicem modo rodo modo patior instilletur vel is qui amaris in aegyptius faba sum contero rodo adiicio qui murra quoque paulus ab quidam misceo vel papaver lacrima aut tus cum muliebris lac vel amararis nucum cum rodo sucus vel castorei murra papaver lacrima par potio cum patior vel crocus p murra alumen scissilis singulus p qui dum tero paulatim misceo patior cyathus tres mel paruus cyathus is ex primus medicamentum sum vel papaver lacrimaee ex acetum licet etiam compositio uti themison qui habeo castorei opopanax papaver lacrima singulus p is spuma lycus p quattuor qui contero patior excipio donec cero crassitudo habeo atque ita repono ubius utor requiro rursus is perpetuus sum quotienscumque crassus medicamentum sum quam ut in auris instillaris possum adicio is sum umor ex quo is compono debeo donec satis liquidus sum


Sed cum omnes hi nihil nisi minuti abscessus sint, generale nomen trahit latius vitium ad suppurationem spectans; idque fere fit aut post febres aut post dolores partis alicuius maximeque eos, qui ventrem infestarunt. Saepiusque oculis expositum est, siquidem latius aliquid intumescit ad similitudinem eius, quod phyma vocari proposui (Section: 9), rubetque cum calore et paulo post etiam cum duritia, magisque † innocenter † indolescit et sitim vigiliamque exprimit: interdum tamen nihil horum in cute deprehendi potest, maximeque ubi altius pus movetur, sed cum siti vigiliaque sentitur intus aliquae punctiones. Et quod desubito durius non est, melius est et quamvis non rubet, coloris tamen aliter mutati est. Quae signa iam pure oriente nascuntur: tumor ruborque multo ante incipiunt. Sed si locus mollis est, quae simul et reprimunt et refrigerant; qualia et alias (II.33, 2; V.18, 21) et paulo ante in erysipelate (V.26, 33) proposui: si iam durior est, ad ea veniendum est, quae digerant et resolvant; qualis est ficus arida contusa, aut faex mixta cum cerato, quod ex adipe suilla coactum sit, aut cucumeris radix, cui ex farina duae partes adiectae sint ante ex mulso decoctae. Licet etiam miscere aequis portionibus Hammoniacum, galbanum, propolim, viscum, pondusque adicere myrrae dimidio minus quam in prioribus singulis erit. Atque emplastra quoque et malagmata idem efficiunt, quae supra (18, 7-20; 19, 9-17) explicui. Quod per haec discussum non est, necesse est maturescat; idque quo celerius fiat, imponenda est farina hordeacia ex aqua cocta recte miscetur. Eadem autem haec in minoribus quoque abscessibus, quorum nomina proprietatesque supra (Section: 1-10) reddidi, recte fiunt; eademque omnium curatio, tantum modo distat.

sed cum omnis hic nihil nisi minuo abscedo sum general nomen traho fero vitium ad suppuratio specto is fere fio aut post febris aut post dolor pars aliquis magnus is qui venter infesto saepis oculus expono sum siquidem fero aliquis intumesco ad similitudo is qui phyma vocaris propono section rubeo cum calor et paulus post etiam cum duritia magus innocens indolesco et sitis vigiliamque exprimo interdum tamen nihil hic in cutis deprehendo possum magnus ubi altus pus moveo sed cum sitis vigiliaque sentio intus aliqui punctio et qui desubeo durus non sum bonus sum et quivis non rubeo color tamen aliter muto sum qui signum iam purus orior nascor tumor rubor multus ante incipio sed si locus mollio sum qui simul et reprimo et refrigero qualis et alius is v et paulus ante in erysipelate v propono si iam durus sum ad is venio sum qui digero et resolvo qualis sum ficus aridus contundo aut faex misceo cum cero qui ex adipe suillus cogo sum aut cucumis radix qui ex farina duo pars adicio sum ante ex mulceo decoquo licet etiam misceo aequus portio hammoniacus galbanus propolis viscum pondus adicio myrrae dimidio paruus quam in prior singuli sum atque emplastrum quoque et malagma idem efficio qui supra explico qui per hic discutio non sum necesse sum maturesco is quo celer fio impono sum farina hordeacia ex aqua coquo rectus misceo idem autem hic in paruus quoque abscessus qui nomen proprietas supra section reddo rectus fio idem omnis curatio tantus modo disto