6 Sed haec quidem mediocria sunt. Ingentibus vero et variis casibus oculi nostro patent; qui cum magnam partem ad vitae simul et usum et dulcedinem conferant, summa cura tuendi sunt. Protinus autem orta lippitudine quaedam notae sunt, ex quibus quid eventurum sit colligere possumus. Nam si simul et lacrima et tumor et crassa pituita coeperint, si ea pituita lacrimae mixta est, si ea lacrima calida non est, pituita vero alba et mollis, tumor non durus, longae valetudinis metus non est. At si lacrima multa et calida, pituitae paulum, tumor modicus est, idque in uno oculo est, longum id, sed sine periculo futurum est. Idque lippitudinis genus minime cum dolore est, sed vix ante vicensimum diem tollitur, nonnumquam per duos menses durat. Quandoque finitur, pituita alba et mollis incipit esse, lacrimaeque miscetur. At si simul ea utrumque oculum invaserunt, potest esse brevior, sed periculum ulcerum est. Pituita autem sicca et arida dolorem quidem movet, sed maturius desinit, nisi quid exulceravit. Tumor magnus si sine dolore est et siccus, sine ullo periculo est: si siccus quidem, sed cum dolore est, fere exulcerat, et nonnumquam ex eo casu fit, ut palpebra cum oculo glutinetur. Eiusdem exulcerationis timor in palpebris pupillisve est, ubi super magnum dolorem lacrimae salsae calidaeque eunt, aut etiam, si tumore in finito diu lacrima cum pituita profluit. Peius etiamnum est, ubi pituita pallida aut livida est, lacrima calida et multa profluit, caput calet, a temporibus ocos dolor pervenit, nocturna vigilia urget, siquidem sub his oculus plerumque rumpitur, votumque est, ut tantum exulceretur. Intus ruptum oculum febricula iuvat. Si foras iam ruptus procedit, sine auxilio est. Si de nigro aliquid albidum factum est, diu manet: at si asperum et crassum est, etiam post curationem vestigium aliquod relinquit.— Curari vero oculos sanguinis detractione, medicamento, balneo, vino vetustissimus auctor Hippocrates memoriae prodidit: sed eorum tempora et causas parum explictui, in quibus medicinae summa est. Neque minus in abstinentia et alvi ductione saepe auxilii est. Hos igitur interdum inflammatio occupat, ubi cum tumore in his dolor est, sequiturque pituitae cursus nonnumquam copiosior vel acrior, nonnumquam utraque parte moderatior. In eiusmodi casu prima omnium sunt quies et abstinentia. Ergo primo die loco obscuro cubare debet, sic ut a sermone quoque abstineat; nullum cibum adsumere, si fieri potest, ne aquam quidem; sin minus, certe quam minimum eius. Quod is graves dolores sunt, commodius secundo die; si tamen res urget, etiam primo sanguis mittendus est, utique, si in fronte venae tument, si firmo corpore materia superest. Si vero minor impetus, minus acrem curationem requirit; alvum, sed non nisi secundo tertiove die, duci oportet. At modica inflammatio neutrum ex his auxilium desiderat, satisque est uti quiete et abstinentia. Neque tamen lippientibus longum ieiunium necessarium est, ne pituita tenuior atque acrior fiat: sed secundo die dari debet id, quod levissimum videri potest ex iis, quae pituitam faciunt crassiorem; qualia sunt ova sorbilia: si minor vis urget, pulticula quoque aut panis ex lacte. Insequentibusque diebus quantum inflammationi detrahetur, tantum adici cibis poterit, sed generis eiusdem; utique ut nihil salsum, nihil acre, nihil ex iis, quae extenuant, sumatur, nihil potui praeter aquam. Et victus quidem ratio talis maxime necessaria est. Protinus autem primo die croci P. I, et farinae candidae quantum tenuissimae P. II, excipere oportet ovi albo, donec mellis crassitudinem habeat, idque in linteolum inlinere, et fronti adglutinare, ut conpressis venis pituitae impetum cohibeat. Si crocum non est, tus idem facit. Linteolo an lana excipiatur, nihil interest. Superinungui vero oculi debent, sic ut croci quantum tribus digitis conprehendi potest, sumatur; murrae ad fabae, papaveris lacrimae ad lenticulae magnitudinem; eaque cum passo conterantur, et specillo super oculum inducantur. Aliud ad idem: murrae P. -; mandragorae suci P. I; papaveris lacrimae P. II; foliorum rosae, cicutae seminis, singulorum P. III; acaciae P. IIII; cummis P. VIII. Et haec quidem interdiu: nocte vero, quo commodior quies veniat, non alienum est superinponere candidi panis interiorem partem ex vino subactam: nam et pituitam reprimit, et, si quid lacrimae processit, absorbet, et oculum glutinari non patitur. Si grave id et durum propter magnum oculorum dolorem videtur, ovi et album et vitellus in vas defundendum est, adiciendumque eo mulsi paulum, idque digito permiscendum. Ubi facta unitas est, demitti debet lana mollis bene carpta, quae id excipiat, superque oculos inponi. Ea res et levis est et refrigerando pituitam coercet, et non exarescit, et glutinari oculum non patitur. Farina quoque hordeacea cocta, et cum malo Cotoneo cocto mixta commode inponitur; neque a ratione abhorret etiam penicillo potissimum uti expresso, si levior impetus est, ex aqua, si maior, ex posca. Priora fascia deliganda sunt, ne per somnum cadant: at hoc superinponi satis est, quia et reponi ab ipso commode potest, et, cum inaruit, iterum madefaciendum est. Si tantum mali est, ut dou diu prohibeat, eorum aliquod dandum est, quae anodyna Graeci appellant; satisque puero quod ervi, viro quod fabae magnitudinem impleat. In ipsum vero oculum primo die, nisi modica inflammatio est, nihil recte coicitur: saepe enim potius concitatur eo pituita quam minuitur. A secundo die gravi quoque lippitudini per indita medicamenta recte succurritur, ubi vel iam sanguis missus vel alvus ducta est, aut neutrum necessarium esse manifestum est.

sed hic quidem mediocris sum ingens verus et varius casus oculus noster pateo qui cum magnus pars ad vita simul et usus et dulcedo confero summus cura tueor sum protinus autem orior lippitudo quidam nosco sum ex qui quis evenio sum colligo possum nam si simul et lacrimo et tumor et crassus pituita coepio si is pituita lacrima misceo sum si is lacrimo calidum non sum pituita verus albus et mollio tumor non durus longus valetudo metus non sum at si lacrimo multus et calidum pituita paulus tumor modicus sum is in unus oculus sum longus is sed sine periculum sum sum is lippitudo genus paruus cum dolor sum sed vix ante vicesimus dies tollo nonnumquam per duo mensis duro quandoque finio pituita albus et mollio incipio sum lacrima misceo at si simul is uterque oculus invado possum sum brevis sed periculum ulcus sum pituita autem sicco et aridus dolor quidem moveo sed maturus desino nisi quis exulceravit tumor magnus si sine dolor sum et siccus sine ullus periculum sum si siccus quidem sed cum dolor sum fere exulcero et nonnumquam ex is casus fio ut palpebra cum oculus glutino idem exulceratio timor in palpebra pupillisve sum ubi super magnus dolor lacrima salio calida eo aut etiam si tumor in finio diu lacrimo cum pituita profluo malus etiamnum sum ubi pituita pallidus aut lividus sum lacrimo calidum et multus profluo caput caleo ab tempus ocos dolor pervenio nocturnus vigil urgeo siquidem sub hic oculus plerusque rumpo votumque sum ut tantus exulcero intus rumpo oculus febricula juvo si foras iam rumpo procedo sine auxilium sum si de niger aliquis albidus facio sum diu maneo at si asperum et crassus sum etiam post curatio vestigium aliqui relinquo curaris verus oculus sanguis detractio medicamentum balneum vinum vetustus auctor hippocrates memoria prodo sed is tempus et causa parum explictui in qui medicina summus sum neque paruus in abstinentia et alvus ductio saepe auxilium sum hic igitur interdum inflammatio occupo ubi cum tumor in hic dolor sum sequor pituita curro nonnumquam copiosus vel acer nonnumquam uter pars moderatus in eiusmodi casus primus omnis sum quies et abstinentia ergo primus dies locus obscurum cubaris debeo sic ut ab sermo quoque abstineo nullus cibus adsumo si fio possum ne aqua quidem sin paruus certus quam paruus is qui is gravis dolor sum commodus secundus dies si tamen res urgeo etiam primus sanguis mitto sum utique si in frons vena tumeo si firmus corpus materia supersum si verus paruus impetus paruus acer curatio requiro alvus sed non nisi secundus tertiove dies duco oportet at modicus inflammatio neuter ex hic auxilium desidero sero sum uti quiesco et abstinentia neque tamen lippio longus ieiunium necessarius sum ne pituita tenuis atque acer fio sed secundus dies do debeo is qui levis video possum ex is qui pituita facio crassus qualis sum ovo sorbilis si paruus volo urgeo pulticula quoque aut panis ex lac insequor dies quantus inflammatio detraho tantus adicio cibus possum sed genus idem utique ut nihil salio nihil acer nihil ex is qui extenuo sumo nihil possum praeter aqua et vinco quidem ratio talis magnus necessarius sum protinus autem primus dies crocus p eo et farina candida quantus tenuis p is excipio oportet ovum album donec mel crassitudo habeo is in linteolum inlineo et frons adglutinaris ut conpremo venio pituita impetus cohibeo si crocum non sum tus idem facio linteolum an lana excipio nihil intersum superinungui verus oculus debeo sic ut crocus quantus tres digitus comprehendo possum sumo murra ad faba papaver lacrima ad lenticula magnitudo is cum patior contero et specillum super oculus induco alius ad idem murra p mandragoras sucus p eo papaver lacrima p is folium rodo cicuta semen singulus p iii acacia p quattuor cummis p viii et hic quidem interdiu nox verus quo commodus quies venio non alienus sum superinponere candidus panis interior pars ex vinum subigo nam et pituita reprimo et si quis lacrima procedo absorbeo et oculus glutinaris non patior si gravis is et durus propter magnus oculus dolor video ovum et albus et vitellus in vas defundo sum adicio is mulsum paulus is digitus permisceo ubius facio unitas sum demitto debeo lana mollio bene carpo qui is excipio supo oculus inpono is res et levis sum et refrigero pituita coerceo et non exaresco et glutinaris oculus non patior farina quoque hordeaceus coquo et cum malus cotoneo coquo misceo commodus inpono neque ab ratio abhorreo etiam penicillus potis uti exprimo si levis impetus sum ex aqua si magnus ex posca prior fascia deligo sum ne per somnus cado at hic superinponi satis sum quia et repono ab ipse commodus possum et cum inaruit iterum madefacio sum si tantus malus sum ut dou diu prohibeo is aliqui do sum qui anodynon graecum appello sero puer qui ervum vir qui faba magnitudo impleo in ipse verus oculus primus dies nisi modicus inflammatio sum nihil rectus cojacio saepe enim potis concito is pituita quam minuo ab secundus dies gravis quoque lippitudo per indo medicamentum rectus succurro ubi vel iam sanguis mitto vel alvus duco sum aut neuter necessarius sum manifestus sum


Ex potionibus vero quaecumque ex frumento facta est, itemque lac, mulsum, defrutum, passum, vinum aut dulce aut vehemens aut mustum aut magnae vetustatis valentissimi generis est. At acetum et id vinum, quod paucorum annorum vel austerum vel pingue est, in media materia est; ideoque infirmis numquam generis alterius dari debet. Aqua omnium inbecillissima est; firmiorque ex frumento potio est, quo firmius est ipsum frumentum; firmior ex eo vino, quod bono solo quam quod tenui, quodque temperato caelo quam quod nimis aut umido aut nimis sicco nimiumque aut frigido aut calido natum est. Mulsum, quo plus mellis habet, defrutum, quo magis incoctum est, passum, ex quo sicciore uva est, eo valentius est. Aqua levissima pluvialis est, deinde fontana, tum ex flumine, tum ex puteo, post haec ex nive aut glacie: gravior his ex lacu, gravissima ex palude. Facilis etiam et necessaria cognitio est naturam eius requirentibus. Nam levis pondere apparet, et ex is, quae pondere pares sunt, eo melior quaeque est, quo celerius et calfit et frigescit, quoque celerius in ea legumina percoquuntur. Fere vero sequitur, ut, quo valentior quaeque materia est, eo minus facile concoquatur, sed, si concocta est, plus alat. Itaque utendum est materiae genere pro viribus, modusque omnium pro genere sumendus. Ergo inbecillis hominibus rebus infirmissimis opus est: mediocriter firmos media materia optime sustinet, et robustis apta validissima est. Plus deinde aliquis adsumere ex levioribus potest: magis in iis, quae valentissima sunt, temperare sibi debet.

ex potio verus quicumque ex frumentum facio sum ito lac mulsum defrutum patior vinum aut dulcis aut vehemens aut mustus aut magnus vetustas valeo genus sum at acetum et is vinum qui paucus annus vel austerus vel pinguis sum in medius materia sum ideo infirmis numquam genus alter do debeo aqua omnis imbecillis sum firmus ex frumentum potio sum quo firmus sum ipse frumentum firmus ex is vinum qui bonus solum quam qui tenuis quisque tempero caelum quam qui nimis aut umidus aut nimis sicco nimius aut frigidus aut calidus natus sum mulsum quo multus mel habeo defrutum quo magis incoquo sum patior ex quo siccus labrusca sum is valeo sum aqua levis pluvial sum deinde fontanus tum ex flumen tum ex puteo post hic ex nivit aut glacies gravis hic ex lacus gravis ex palus facilis etiam et necessarius cognitio sum natura is requiro nam levis pondus appareo et ex is qui pondus par sum is bonus quisque sum quo celer et calfit et frigescit quoque celer in is legumen percoquo fere verus sequor ut quo valeo quisque materia sum is paruus facilis concoquo sed si concoquo sum multus alo itaque utor sum materia genus pro vis modus omnis pro genus sumo ergo imbecillis homo res infirmis opus sum mediocris firmus medius materia optume sustineo et robustus apto validus sum multus deinde aliquis adsumo ex levis possum magis in is qui valeo sum temperaris sui debeo


15 Eadem in quartana facienda sunt. Sed cum haec tarde admodum finiatur nisi primis diebus discussa est, diligentius ab initio praecipiendum est, quid in ea fieri debeat. Igitur si cui cum horrore febris accessit eaque desiit, eodem die et postero tertioque continere se debebit, et aquam tantummodo calidam primo die post febrem sumere; biduo proximo, quantum fieri potest, ne hanc quidem: si quarto die cum horrore febris revertitur, vomere, sicut ante (12, 3) praeceptum est; deinde post febrem modicum cibum sumere, vini quadrantem. Postero tertioque die abstineri, aqua tantummodo calida, si sitiet, adsumpta. Septimo die balineo frigus praevenire; si febris redierit, ducere alvum; ubi ex eo corpus conquieverit, in unctione vehementer perfricari; eodem modo sumere cibum et vinum; biduo proximo se abstinere, frictione servata. Decimo die rursus balneum experiri; et si postea febris accessit, aeque perfricari, vinum copiosius bibere. Ac proximum est, tot dierum ut abstinentia cum ceteris, quae praecipiuntur, febrem tollant. Si vero nihilo minus remanet, aliud ex toto sequendum est curationis genus, idque agendum, ut id, quod diu sustinendum est, corpus facile sustineat. Quo minus etiam probari curatio Heraclidis Tarentini debet, qui primis diebus ducendam alvum, deinde abstinendum in septimum diem dixit. Quod ut sustinere aliquis possit, tamen etiam febre liberatus vix refectioni valebit: adeo, si febris saepius accesserit, concidet. Igitur, si tertio decimo die morbus manebit, balineum neque ante febrem neque postea temptandum erit, nisi interdum iam horrore discusso. Horror ipse per ea, quae supra (12) scripta sunt expugnandus; deinde post febrem oportebit ungui et vehementer perfricari, cibum et validum et fortiter adsumere, vino uti quantum libebit; postero die, cum satis quieverit, ambulare, exerceri, ungui, perfricari fortiter, cibum capere sine secundo, tertio die abstinere. Quo die vero febrem expectabit, ante surgere, exerceri dareque operam, ut in ipsa exercitatione febris tempus incurrat: sic enim saepe illa discutitur. At si in opere occupavit, tum demum se recipere. In eiusmodi valetudine medicamenta sunt oleum, frictio, exercitatio, cibus, vinum. Si venter adstrictus est, solvendus est. Sed haec facile validiores faciunt: si inbecillitas occupavit, pro exercitatione gestatio est; si ne hanc quidem sustinet, adhibenda tamen frictio est. Si haec quoque vehemens onerat, intra quietem et unctionem et cibum sistendum est; dandaque opera est, ne qua cruditas in cotidianam id malum vertat. Nam quartana neminem iugulat: sed si ex ea cotidiana facta est, in malis aeger est; quod tamen nisi culpa vel aegri vel curantis numquam fit.

idem in quartana facio sum sed cum hic tardus admodum finio nisi primus dies discutio sum diligo ab initium praecipio sum quis in is fio debeo igitur si qui cum horror febris accedo is desino idem dies et posterus tertius contineo sui debeo et aqua tantummodo calida primus dies post febris sumo biduus propior quantus fio possum ne hic quidem si quartum dies cum horror febris revorto vomo sicut ante praeceptum sum deinde post febris modicus cibus sumo vinum quadrans posterus tertius dies abstineo aqua tantummodo calidum si sitio adsumo septimus dies balineo frigus praevenio si febris redeo duco alvus ubi ex is corpus conquiesco in unctio vehemens perfricaris idem modo sumo cibus et vinum biduus propior sui abstineo frictio servo decimus dies rursus balneum experior et si postea febris accedo aequus perfricaris vinum copiosus bibo atque propior sum tot dies ut abstinentia cum ceterus qui praecipio febris tollo si verus nihilum paruus remaneo alius ex totus sequor sum curatio genus is ago ut is qui diu sustineo sum corpus facilis sustineo quo paruus etiam probaris curatio heraclides tarentinus debeo qui primus dies duco alvus deinde abstineo in septimus dies dico qui ut sustineo aliquis possum tamen etiam febris libero vix refectio valeo adeo si febris saepis accedo concaedes igitur si tertius decimus dies morbus maneo balineum neque ante febris neque postea tento sum nisi interdum iam horror discutio horror ipse per is qui supra scribo sum expugno deinde post febris oportet unguis et vehemens perfricaris cibus et validus et fortis adsumo vinum uti quantus libet posterus dies cum satis quiesco ambulo exerceo unguis perfricaris fortis cibus capio sine secundus tertius dies abstineo quo dies verus febris expecto ante surgo exerceo do opera ut in ipse exercitatio febris tempus incurro sic enim saepe ille discutio at si in opus occupo tum demum sui recipio in eiusmodi valetudo medicamentum sum oleum frictio exercitatio cibus vinum si venter adstringo sum solvo sum sed hic facilis validus facio si imbecillitas occupo pro exercitatio gestatio sum si ne hic quidem sustineo adhibeo tamen frictio sum si hic quoque vehemens onero intra quies et unctio et cibus sisto sum do opus sum ne qui cruditas in cottidianus is malus verto nam quartana nemo jugulo sed si ex is cottidianus facio sum in malus aeger sum qui tamen nisi culpa vel aeger vel curo numquam fio


Si vero scabri oculi sunt, quod maxime in angulis esse consuevit, potest prodesse rinion, id quod supra positum est; potest militare: id, quod habet aeruginis rasae, piperis longi, papaveris lacrimae, singulorum P. II; piperis albi, cummis, singulorum P. IIII; cadmiae elotae, cerussae, singulorum P. XVI. Nullum tamen melius est quam Euelpidis, quod basilicon nominabat. Habet papaveris lacrimae, cerussae, lapidis Assii, singulorum P. II; cummis P. III; piperis albi P. IIII; croci P. VI; psorici P. XIII. Nulla autem per se materia est, quae psoricum nominetur, sed chalcitidis aliquid et cadmiae dimidio plus ex aceto simul conteruntur, idque in vas fictile additum et contectum ficulneis foliis sub terra reponitur, sublatumque post dies viginti rursus teritur, et sic † appellatur. Verum in basilico quoque collyrio convenit ad omnes affectus oculorum id esse idoneum, qui non lenibus medicamentis curantur. Ubi non sunt autem medicamenta composita, scabros angulos levant et mel et vinum; succurritque et his et aridae lippitudini, si quis panem ex vino subactum super oculum inponit. Nam cum fere sit umor aliquis, qui modo ipsum oculum, modo angulos aut palpebras exasperat, sic et, si quod prodit umoris, extrahitur, et, si quid iuxta est, repellitur.

si verus scabres oculus sum qui magnus in angulis sum consuesco possum prosum rinion is qui supra pono sum possum militaris is qui habeo aerugo rado pipo longus papaver lacrima singulus p is pipo albus cummis singulus p quattuor cadmia elotae cerussa singulus p xvi nullus tamen bonus sum quam euelpidis qui basilicon nomino habeo papaver lacrima cerussa lapis assii singulus p is cummis p iii pipo albus p quattuor crocus p vis psoricus p xiii nullus autem per sui materia sum qui psoricus nomino sed chalcitis aliquis et cadmia dimidio multus ex acetum simul contero is in vas fictilis addo et contego ficulnea folium sub terra repono suffero post dies viginti rursus tero et sic appello verus in basilicon quoque collyrium convenio ad omnis afficio oculus is sum idoneus qui non lenis medicamentum curo ubius non sum autem medicamentum compono scabros angulus levo et mel et vinum succurro et hic et aridus lippitudo si quis panis ex vinum subigo super oculus inpono nam cum fere sum umor aliquis qui modo ipse oculus modo angulus aut palpebra exaspero sic et si qui prodeo umor extraho et si quis iuxta sum repello


Ad vulvam mollienda ovi vitellus et foenum Graecum et rosa et crocum temperantur. Aut elateri P. =; salis tantundem; uvae taminiae P. VI melle excipiuntur.

ad volva mollio ovum vitellus et faenum graecus et rodo et crocum tempero aut elaterium p sal tantus labrusca taminiae p vis mel excipio


Sin cerebrum membranave eius vulnus accepit, sanguis per nares, quibusdam etiam per aures exit; fereque bilis vomitus insequitur. Quorundam sensus obtunduntur, appellatique ignorant; quorundam trux vultus est; quorundam oculi quasi resoluti huc atque illuc moventur; fereque tertio vel quinto die delirium accedit; multorum etiam nervi distenduntur. Ante mortem autem plerique fascias, quibus caput deligatum est, lacerant ac nudum vulnus frigori obiciunt.

sin cerebrum membranave is vulnus accipio sanguis per naris quidam etiam per auris exeo for bilis vomo insequor quidam sensus obtunduntur appello ignoro quidam trux vultus sum quidam oculus quasi resolvo huc atque illic moveo for tertius vel quintus dies delirium accedo multus etiam nervus distendo ante mors autem plerusque fascia qui caput deligo sum lacero atque nudus vulnus frigor obicio


A idem latus Andreae quoque malagma est, quod etiam resolvit, educit umorem, pus maturat, ubi id maturum est, cutem rumpit, ad cicatricem perducit. Prodest impositum minutis maioribusque abscessibus, item articulis ideoque et coxis et pedibus dolentibus: item, si quid in corpore conlisum est, reficit; praecordia quoque dura at inflata emollit, ossa extrahit, ad omnia denique valet, quae adiuvare calor potest. Id habet cerae P. I; visci, sycamini, quam alias sycomorum vocant, lacrimae, singulorum P. I; piperis et rotundi et longi, Hammoniaci thymiamatis, bdelli, iridis Illyricae, cardamomi, amomi, xylobalsami, turis masculi, murrae, resinae aridae, singulorum P. Z; pyrethri, cocci Cnidi, spumae nitri, salis Hammoniaci, aristolociae Creticae, radicis ex cucumere agresti, resinae terebenthinae liquidae, singulorum P. XX. Quibus adicitur unguenti irini, quantum satis est ad ea mollienda atque cogenda.

ab idem latus andreae quoque malagma sum qui etiam resolvo educo umor pus maturo ubi is maturus sum cutis rumpo ad cicatrix perduco prodo impono minuo magnus abscessus item articulis ideo et coxa et pes doleo item si quis in corpus collisus sum reficio praecordia quoque durus at inflo emollio os extraho ad omnis denique valeo qui adiuvaris calor possum is habeo cera p eo viscum sycaminus quam alius sycomorum voco lacrima singulus p eo pipo et rotundus et longus hammoniacus thymiama bdellium iridis illyricus cardamomum amomum xylobalsamum tus masculis murra resina aridus singulus p z pyrethrum coccum cnidi spuma nitrion sal hammoniacus aristolociae cretica radix ex cucumis agrestis resina terebenthinae liquidus singulus p xx qui adicio unguentum irinum quantus satis sum ad is mollio atque cogo


In crure aeque ad rem pertinet alterum saltem os integrum manere. Commune vero ei femorique est quod, ubi deligatum est, in canalem coniciendum est. Is canalis et inferiore parte foramina II habere debet, per quae, si quis umor excesserit, descendat; et a planta moram, quae simul et sustineat eam et delabi non patiatur; et a lateribus cava, per quae loris datis morae quaedam crus femurque, ut collocatum est, detineant. Esse etiam is debet a planta, si crus fractum est; circa poplitem, si femur, usque ad coxam; si iuxta superius caput femoris, sic, ut ipsa quoque ei coxa insit. Neque tamen ignorari oportet, si femur fractum est, fieri brevius, quia numquam in anticum statum revertitur, summisque digitis postea cruris eius insisti: sed multo tamen foedior debilitas est, ubi fortunae neglegentia quoque accessit.

in crus aequus ad res pertineo alter saltem os integer maneo communis verus is femorique sum qui ubi deligo sum in canal conicio sum is canal et inferus pars foramen is habeo debeo per qui si quis umor excedo descendo et ab planto mora qui simul et sustineo is et delabor non patior et ab later cavo per qui lorus do mora quidam crus for ut colloco sum detineo sum etiam is debeo ab planto si crus frango sum circa poples si femur usque ad coxa si iuxta superus caput femoris sic ut ipse quoque is coxa insum neque tamen ignoraris oportet si femur frango sum fio brevis quia numquam in anticus status revorto summus digitus postea crus is inquiro sed multus tamen foedus debilito sum ubi fortuna neglegentia quoque accedo


Nonnumquam etiam in modo vulnere evenit, ut fragmenta quaedam velut emoriantur neque cum ceteris coeant; quod hic quoque ex modo fluentis umoris colligitur. Quo magis necessarium est saepius ulcus resolvere atque nutrire. Sequitur vero, ut id os per se post aliquot dies excidat. Cum iam misera antea condicio vulneris sit, tamen id interdum manus diutiusque facies. Saepe enim integra cutis osse abrumpitur, protinusque prurigo et dolor oritur. Quae solvere, si accidit, maturius oportet, et fovere aqua per aestatem frigida, per hiemem egelida; deinde ceratum myrteum inponendum. At interdum fractura quibusdam velut aculeis carnem vexat; quo a prurigine et punctionibus cognito, aperire id medicus eosque aculeos praecidere necesse habet. Reliqua vero curatio in utroque hoc casu eadem est, quae ubi ictus protinus intulit.

nonnumquam etiam in modo vulnus evenio ut fragmentum quidam velut emorior neque cum ceterus coeo qui hic quoque ex modo fluo umor colligo quo magis necessarius sum saepis ulcus resolvo atque nutrio sequor verus ut is os per sui post aliquot dies excido cos iam misero antea condicio vulnus sum tamen is interdum manus diu facies saepe enim integer cutis ossum abrumpo protinus prurigo et dolor orior qui solvo si accido maturus oportet et foveo aqua per aestas frigidus per hiems egelidus deinde cero myrteus inpono at interdum frango quidam velut aculeus caro vexo quo ab prurigo et punctio cognosco aperio is medicus is aculeus praecido necesse habeo reliquus verus curatio in uterque hic casus idem sum qui ubi iacio protinus infero


Dissimile est id genus, quod umorem in caput contrahit. In hoc tonderi ad cutem necessarium est; deinde inponere sinapi sic ut exulceret; si id parum profuit, scalpello utendum est. Illa cum hydropicis communia sunt: exerceatur, insudet, vehementer perfricetur, cibis potionibusque utatur urinam praecipue moventibus.

dissimilis sum is genus qui umor in caput contraho in hic tondeo ad cutis necessarius sum deinde inpono sinapis sic ut exulcero si is parum prosum scalpellus utor sum ille cum hydropicus commune sum exerceo insudo vehemens perfrico cibus potio uto urina praecipuus moveo


Inpetiginis vero species sunt quattuor. Minime mala est, quae similitudinem scabie repraesentat: nam et rubet et durior est et exulcerata est et roditur. Distat autem ab ea, quod magis exulcerata est et varis similis pusulas habet; videnturque esse in ea quasi bullulae quaedam, ex quibus interpositio tempore squamulae resolvuntur; certioribusque hoc temporibus revertitur. Alterum genus peius est, simile papulae fere, sed asperius rubicundiusque; figuras varias habet; squamulae ex summa cute discedunt; rosio maior est; celerius et latius procedit certioribusque etiamnum quam prior temporibus et fit et desinit: rubrica cognominatur. Tertia etiamnum deterior est: nam et crassior est et durior et magis tumet; in summa cute finditur et vehementius roditur. Ipsa quoque squamosa sed nigra; proceditque et late nec tarde; et minus errat in temporibus, quibus aut oritur aut desinit neque ex toto tollitur: nigrae cognomen est. Quartum genus est, quod curationem omnino non recipit, distans colore: nam subalbidum est et recenti cicatrici simile; squamulasque habet pallidas, quasdam subalbidas, quasdam lenticulae similes, quibus demptis nonnumquam profluit sanguis. Alioqui vero umor eius albidus est, cutis dura atque fissa est; proceditque latius. Haec vero omnia genera maxime oriuntur in pedibus et manibus; atque ungues quoque infestant. Medicamentum non aliud valentius est quam quod ad scabiem quoque pertinere sub auctore Protarcho retuli (28, 16 C). Serapion autem nitri P. yyy II, sulpuris P. yyy IIII excipiebat resina copiosa, eaque utebatur.

inpetigo verus species sum quattuor paruus malus sum qui similitudo scabie repraesento nam et rubeo et durus sum et exulcero sum et rodo disto autem ab is qui magis exulcero sum et varis similis pusula habeo videnturque sum in is quasi bullula quidam ex qui interpositio tempus squamula resolvo certus hic tempus revorto alter genus malus sum similis papula fere sed asper rubicundus figura vario habeo squamula ex summus cutis discedo rosio magnus sum celer et fero procedo certus etiamnum quam prior tempus et fio et desino rubrico cognomino tertius etiamnum deterior sum nam et crassus sum et durus et magis tumeo in summus cutis findo et vehemens rodo ipse quoque squamosus sed niger procedo et latus neque tardus et paruus erro in tempus qui aut orior aut desino neque ex totus tollo niger cognomen sum quartus genus sum qui curatio omnino non recipio disto color nam subalbidus sum et recens cicatrix similis squamula habeo pallidus quidam subalbidus quidam lenticula similis qui deemo nonnumquam profluo sanguis alioqui verus umor is albidus sum cutis durus atque findo sum procedo fero hic verus omnis genus magnus orior in pes et manus atque unguis quoque infesto medicamentum non alius valeo sum quam qui ad scabiem quoque pertineo sub auctor protarcho retulis que serapio autem nitrion p yyy is sulfur p yyy quattuor excipio resina copiosus is utor


Discutit etiam omne tuberculum, quod phyma vocatur, id quod habet calcis, nitri spumae, piperis rotundi, singulorum P. I; galbani P. II; salis P. IIII, quae excipiuntur cerato ex rosa facto.

discutio etiam omnis tuberculis qui phyma voco is qui habeo calcis nitrion spuma pipo rotundus singulus p eo galbanus p is sal p quattuor qui excipio cero ex rodo facio


Clavi autem vocantur callosa in albo oculi tubercula, quibus nomen a figurae similitudine est. Hos ad imam radicem perforare acu commodissimum est, infraque eam excidere; deinde lenibus medicamentis inunguere.

clavus autem voco callosus in album oculus tuberculum qui nomen ab figura similitudo sum hic ad imus radix perforaris acus commodus sum infra is excido deinde lenis medicamentum inunguere


His ita primo die ordinatis, homo lecto conlo-candus est; isque, si grave vulnus est, abstinere, quantum vires patiuntur, ante inflammationem cibo debet: bibere, donec sitim finiat, aquam calidam; vel, si aestas est ac neque febris neque dolor, etiam frigidam. Adeo tamen nihil perpetuum est, sed semper pro vi corporis aestimandum, ut inbecillitas etiam cibum protinus facere necessarium possit, tenuem scilicet et exiguum, qui tantum sustineat; multique etiam ex profluvio sanguinis intermorientes ante ullam curationem vino reficiendi sunt, quod alioqui inimicissimum vulneri est.

hic ita primus dies ordino homo lectus conlo candus sum eo si gravis vulnus sum abstineo quantus vireo patior ante inflammatio cibus debeo bibo donec sitis finio aqua calida vel si aestas sum atque neque febris neque dolor etiam frigida adeo tamen nihil perpetuus sum sed semper pro vis corpus aestimo ut imbecillitas etiam cibus protinus facio necessarius possum tenuis scilicet et exiguus qui tantus sustineo multus etiam ex profluvius sanguis intermorior ante ullus curatio vinum reficio sum qui alioqui inimicus vulnus sum


13 Levat id, quod exasperatum est, spodium, hebenus, cummi, ovi album, lac, tragacanthum.

levo is qui exaspero sum spodium hebenus cummis ovum albus lac tragacanthum


Si iecur dolet, id in quo est balsami lacrimae P. XII; costi, cinnamomi, casiae corticis, murrae, croci, iunci rotundi, balsami seminis, iridis Illyricae, cardamomi, amomi, nardi, singulorum P. XVI. Quibus adicitur nardum unguentum, donec cerati crassitudo sit. Et huius quidem recentis usus est: si vero servandum est, resinae terebenthinae P. XVI, cerae P. X ex vino leni contunduntur, tum eo miscentur.

si jecur doleo is in quo sum balsamum lacrima p duodecim costum cinnamomum casia cortex murra crocus juncus rotundus balsamum semen iridis illyricus cardamomum amomum nardus singulus p xvi qui adicio nardus unguentum donec cero crassitudo sum et hic quidem recens utor sum si verus servo sum resina terebenthinae p xvi cera p decem ex vinum lenis contundo tum is misceo


Si hyoscyamum, fervens mulsum bibendum est, aut quodlibet lac, maxime tamen asininum.

si hyoscyamus ferveo mulsum bibo sum aut qui lac magnus tamen asininus


12 Horror autem eas fere febres antecedit, quae certum habent circuitum et ex toto remittuntur; ideoque tutissimae sunt maximeque curationes admittunt. Nam ubi incerta tempora sunt, neque alvi ductio neque balineum neque vinum neque medicamentum aliud recte datur: incertum est enim, quando febris ventura sit: ita fieri potest, ut, si subito venerit, summa in eo pernicies sit, quod auxilii causa sit inventum. Nihilque aliud fieri potest, quam ut primis diebus bene abstineatur aeger, deinde sub decessu febris eius, quae gravissima est, cibum sumat. At ubi certus circumitus est, facilius illa omnia temptantur, quia magis proponere nobis accessionum et decessionum vices possumus. In his autem, cum inveteraverunt, utilis fames non est: primis tantummodo diebus ea pugnandum est; deinde dividienda curatio est, et ante horror, tum febris discutienda. Igitur cum primum aliquis inhorruit, et ex horrore incaluit, dare oportet ei potui tepidam aquam subsalsam et vomere eum cogere: nam fere talis horror ab iis oritur, quae biliosa in stomacho resederunt. Idem faciendum est, si proximo quoque circuitu aeque accessit: saepe enim sic discutitur, iamque, quod genus febris sit, scire licet. Itaque sub expectatione proximae accessionis, quae instare tertia potest, deducendus in balineum est, dandaque opera, ut per tempus horroris in solio sit. Si ibi quoque senserit, nihilo minus idem sub expectatione quartae accessionis faciat: siquidem eo quoque modo saepe id discutitur. Si ne balneum quidem profuit, ante accessionem alium edat, aut bibat aquam calidam cum pipere: siquidem ea quoque adsumpta calorem movent, qui horrorem non admittit. Deinde eodem modo, quo in frigore praeceptum est (11, 1), antequam inhorrescere possit, operiatur, fomentisque, sed protinus validioribus, totum corpus circumdet maximeque involutis extinctis testis et titionibus. Si nihilo minus horror perruperit, multo oleo calefacto inter ipsa vestimenta perfundatur, cui aeque ex calfacientibus aliquid sit adiectum; adhibeaturque frictio, quantam is sustinere poterit, maximeque in manibus et cruribus; et spiritum ipse contineat. Neque desistendum est, etiamsi horret: saepe enim pertinacia iuvantis malum corporis vincit. Si quid evomuit, danda aqua tepida, iterumque vomere cogendus est; utendumque eisdem est, donec horror finiatur. Sed praeter haec ducenda alvus est, si tardius horror quiescit: siquidem id quoque exonerato corpori prodest. Ultimaque post haec auxilia sunt gestatio et fricatio. Cibus autem in eiusmodi morbis maxime dandus est, qui mollem alvum praestet, caro glutinosa: vinum, cum dabitur, austerum.

horror autem is fere febris antecedo qui certus habeo circumeo et ex totus remitto ideo tueor sum magnus curatio admitto nam ubi incertus tempus sum neque alvus ductio neque balineum neque vinum neque medicamentum alius rectus do incertus sum enim quando febris venio sum ita fio possum ut si subeo venio summus in is pernicies sum qui auxilium causa sum invenio nihil alius fio possum quam ut primus dies bene abstineo aeger deinde sub decedo febris is qui gravis sum cibus sumo at ubi certus circumeo sum facilis ille omnis tento quia magis propono nos accessio et decessio vicis possum in hic autem cum inveterasco utilis fames non sum primus tantummodo dies is pugno sum deinde dividienda curatio sum et ante horror tum febris discutio igitur cum primus aliquis inhorreo et ex horror incaleo do oportet is possum tepidus aqua subsalsus et vomo is cogo nam fere talis horror ab is orior qui biliosus in stomachus resedeo idem facio sum si propior quoque circuitus aequus accedo saepe enim sic discutio iam qui genus febris sum scio licet itaque sub expectatio proximus accessio qui insto tertius possum deduco in balineum sum do opus ut per tempus horror in solium sum si ibi quoque sentio nihilum paruus idem sub expectatio quarta accessio facio siquidem is quoque modo saepe is discutio si ne balneum quidem prosum ante accessio alius edo aut bibo aqua calida cum pipo siquidem is quoque adsumo calor moveo qui horror non admitto deinde idem modo quo in frigor praeceptum sum antequam inhorresco possum operio fomentum sed protinus validus totus corpus circumdo magnus involvo extingo testis et titio si nihilum paruus horror perrumpo multus oleum calefacio inter ipse vestimentum perfundo qui aequus ex calfacientibus aliquis sum adiectus adhibeo frictio quantus is sustineo possum magnus in manus et crus et spiritus ipse contineo neque desisto sum etiamsi horreo saepe enim pertinacia juvo malus corpus vincio si quis evomo do aqua tepidus iterum vomo cogo sum uto idem sum donec horror finio sed praeter hic duco alvus sum si tardus horror quiesco siquidem is quoque exonero corpus prodo ulter post hic auxilium sum gestatio et fricatio cibus autem in eiusmodi morbus magnus do sum qui mollis alvus praesto carus glutinosus vinum cum do austerus


Aestiva quartana fere brevis est. Cui calor et tremor est, saluti delirium est. Lienosis bono tormina sunt.

aestivus quartana fere brevis sum qui calor et tremor sum salus delirium sum lienosus bonus tormina sum


7 Ab his ad maxillam venturus indicanda quaedam puto communiter ad omnia ossa pertinentia, ne saepius eadem dicenda sint. Omne igitur os modo rectum ut lignum in longitudinem finditur, modo frangitur transvorsum, interdum oblicum; atque id ipsum nonnumquam retusa habet capita, nonnumquam acuta. Quod genus pessimum est, quia neque facile committuntur, quae nulli retuso innituntur, et carnem vulnerant, interdum nervum quoque aut musculum: quin etiam aliquando plura fragmenta fiunt. Sed in aliis quidem ossibus ex toto saepe fragmentum a fragmento recedit: maxillae vero semper aliqua parte etiam vexata ossa inter se cohaerent. Igitur inprimis digitis duobus utrimque prementibus et ab ore et ab cute omnia ossa in suam sedem compellenda sunt; deinde, si transversa maxilla fracta est (sub quo casu fere dens super proximum dentem excedit), ubi ea in suam sedem conlocata est, duo proximi dentes aut, si hi labant, ulteriores inter se seta deligandi sunt. Id in alio genere fracturae supervacuum est, cetera eadem facienda sunt: nam linteolum duplex madens vino et oleo superiniciendum cum eadem simila et eadem turis fuligine est; deinde aut fascea aut mollis habena media in longitudinem incisa, ut utrimque mentum conplectatur et inde capita eius supra caput adducta ibi deligentur. Illud quoque ad omnia ossa pertinens dictum erit, famem primum esse necessariam; deinde a die tertio umidum cibum, sublata inflammatione paulo pleniorem, eumque qui carnem alat: vinum per omne tempus esse alienum; deinde tertio die resolvi debere, foveri per spongiam vapore aquae calidae, eademque quae primo fuerunt superdari: idem die quinto fieri et donec inflammatio finiatur, quae vel nono die vel septumo fere solvitur. Ea sublata, rursus ossa esse tractanda, ut, si quid fractum loco suo non est, reponatur: neque id esse solvendum, nisi duae partes eius temporis, intra quod quaeque ossa confervent, transierint. Fere vero inter quartum decimum et unum et vicensimum diem sanescunt maxilla, malae, iugulum, pectus, latum os scapularum, costae, spina, coxarum os, tali, calx, manus, planta: inter vicensimum et tricensimum diem crura, bracchiaque: inter septimum et vicensimum et quadragensimum umeri et femina. Sed in maxilla illud quoque adiciendum est, quod umidus cibus diu adsumendus est. Atque etiam cum tempus processit, in lagano similibus aliis perseverandum est neque quicquam edendum duri, donec ex toto maxillam callus firmarit; itemque utique primis diebus habendum silentium.

ab hic ad maxilla venio indico quidam puto communis ad omnis os pertineo ne saepis idem dico sum omnis igitur os modo recingo ut lignum in longitudo findo modo frango transverto interdum obliquus atque is ipse nonnumquam retundo habeo caput nonnumquam acutus qui genus malus sum quia neque facilis committo qui nullus retundo innitor et caro vulnero interdum nervus quoque aut musculis quin etiam aliquando multus fragmentum fio sed in alius quidem os ex totus saepe fragmentum ab fragmentum recedo maxilla verus semper aliqui pars etiam vexo os inter sui cohaereo igitur imprimis digitus duo utrimque premo et ab os et ab cutis omnis os in suus sedes compello sum deinde si transverto maxilla frango sum sub quo casus fere dens super propior dens excedo ubi is in suus sedes colloco sum duo propior dens aut si hic labo ulteriores inter sui seta deligo sum is in alius genus frango supervacuus sum ceterus idem facio sum nam linteolum duplex madeo vinum et oleum superinicio cum idem simila et idem tus fuligo sum deinde aut fascea aut mollio habena medius in longitudo incido ut utrimque mentum conplecto et inde caput is supra caput adduco ibi deligo ille quoque ad omnis os pertineo dico sum fames primus sum necessaria deinde ab dies tertius umidus cibus tollo inflammatio paulus plenus is qui caro alo vinum per omnis tempus sum alienus deinde tertius dies resolvo debeo foveo per spongia vapor aqua calida idem qui primus sum superdaris idem dies quintus fio et donec inflammatio finio qui vel nonus dies vel septimus fere solvo is tollo rursus os sum tracto ut si quis frango locus suus non sum repono neque is sum solvo nisi duo pars is tempus intra qui quisque os confervent transeo fere verus inter quartus decimus et unus et vicesimus dies sanesco maxilla malus iugulum pectus latus os scapularis costa spina coxaris os talis calx manus planto inter vicesimus et tricesimus dies crus bracchium inter septimus et vicesimus et quadragensimus umerus et femina sed in maxilla ille quoque adicio sum qui umidus cibus diu adsumo sum atque etiam cum tempus procedo in laganum similis alius persevero sum neque quisquam edo durus donec ex totus maxilla callus firmo ito utique primus dies habeo silentium


Quacumque autem de causa curatio haec necessaria est, si nondum satis cutis patefacta est, latius aperienda est, donec quicquid laesum est in conspectu sit. In quo ipso videndum est, ne quid ex ima membranula, quae sub cute calvariam cingit, super os relinquatur, siquidem ea scalpro terebrisve lacerata vehementes febres cum inflammationibus excitat; itaque eam commodius est ex toto ab osse deduci. Plagam, si ex vulnere est, talem necesse est habeamus, qualem acceperimus: si manu facienda est, ea fere commodissima est, quae duabus transversis lineis litterae X figuram accipit; tum deinde a singulis procedentibus lingulis cutis subsecatur. Inter quae si sanguis fertur, spongia subinde in aceto tincta cohibendus est, occupandusque est obiectis linamentis et caput altius excitandum. Neque id ullum metum, nisi inter musculos qui tempora continent, adfert: sed ibi quoque nihil tutius fit.

quicumque autem de causa curatio hic necessarius sum si nondum satis cutis patefacio sum fero aperio sum donec quisquis laedo sum in conspectus sum in quo ipse video sum ne quis ex imus membranula qui sub cutis calvaria cingo super os relinquo siquidem is scalprum terebrisve lacero vehemens febris cum inflammatio excito itaque is commodus sum ex totus ab ossum deduco plaga si ex vulnus sum talis necesse sum habeo qual accipio si manus facio sum is fere commodus sum qui duo transverto linea littera decem figura accipio tum deinde ab singuli procedo lingulis cutis subseco inter qui si sanguis fero spongia subinde in acetum tingo cohibeo sum occupo sum objecta linamentum et caput altus excito neque is ullus metus nisi inter musculus qui tempus contineo affero sed ibi quoque nihil tueor fio


19 His cognitis, de curatione dicendum est, in qua quaedam communia omnium sunt, quaedam propria singulorum. Prius de communibus dicam. Loquar autem nunc de iis, quae scalpellum desiderant: nam vel quae sanari non possunt, vel aliter nutriri debeant, dicendum erit, simul ad species singulas venero. Inciditur autem interdum inguen, interdum scrotum. In utraque curatione homo ante triduum bibere aquam, pridie abstinere etiam a cibo debet: ipso autem die collocari supinus; deinde si inguen incidendum est, idque iam pube contegitur, ante radendum est: et tunc extenso scroto, ut cutis inguinis intenta sit, id incidendum sub imo ventre, qua cum abdomine tunicae inferiores committuntur. Aperiendum autem audacter est, donec summa tunica, quae ipsius scroti est, incidatur, perveniaturque ad eam, quae media. Plaga facta foramen deorsum versus subest. In id demittendus est sinistrae manus digitus index, ut deductis intervenientibus membranulis sinum laxet. Minister autem sinistra manu conprehendens scrotum susum versum eum debet extendere, et quam maxime ab inguinibus abducere, primum cum ipso testiculo, dum medicus omnes membranulas, quae supra mediam tunicam sunt, si digito deducere non potest, scalpello abscidat; deinde sine eo, ut is delapsus ipsi plagae iungatur digitoque inde promatur, et super ventrem cum duabus suis tunicis collocetur. Inde si qua vitiosa sunt, circumcidenda sunt; in quibus cum multae venae discurrant, tenuiores quidem protinus praecidi possunt; maiores vero ante longiore lino deligandae sunt, ne periculose sanguinem fundant. Si media tunica vexata erit aut sub ea malum increverit, excidenda erit sic, ut alte ad ipsum inguen praecidatur. Infra tamen non tota demenda est: nam quod ad basin testiculi vehementer cum ima tunica conexum est, excidi sine summo periculo non potest; itaque ibi relinquendum est. Idem in ima quoque tunica, si laesa est, faciendum est. Sed non a summa inguinis plaga verum infra paulum ea abscidenda, ne laesa abdominis membrana inflammationes moveat. Neque tamen nimium ex ea susum relinquendum est, ne postea sinuetur et sedem eidem malo praestet. Purgatus ita testiculus per ipsam plagam cum venis et arteriis et nervo suo leviter demittendus est, videndumque, ne sanguis in scrotum descendat neve concretus aliquo loco maneat. Quae ita fient, si venis vinciendo medicus prospexerit: lina, quibus capita earum continebuntur, extra plagam dependere debebunt; quae pure orto sine ullo dolore excident. Ipsi autem plagae iniciendae duae fibulae sunt, et insuper medicamentum, quo glutinetur. Solet autem interdum ab altera ora necessarium esse aliquid excidi, ut cicatrix maior et latior fiat. Quod ubi incidit, linamenta super non fulcienda sed leviter tantum ponenda sunt, supraque ea, quae inflammationem repellant, id est ex aceto vel lana sucida vel spongia: cetera eadem, quae, ubi pus moveri debet, adhibenda sunt.

hic cognosco de curatio dico sum in qui quidam commune omnis sum quidam proprius singulus prior de communis dico loquor autem nunc de is qui scalpellus desidero nam vel qui sanaris non possum vel aliter nutrio debeo dico sum simul ad species singulus venio incido autem interdum inguen interdum scrotum in uter curatio homo ante triduum bibo aqua pridie abstineo etiam ab cibus debeo ipse autem dies collocaris supinus deinde si inguen incido sum is iam pubes contego ante rado sum et tunc extendo scrotum ut cutis inguina intendo sum is incido sub imus venter qui cum abdomen tunica inferus committo aperio autem audacter sum donec summus tunica qui ipse scrotum sum incido perveniaturque ad is qui medius plaga facio foramen deorsum verro subsum in is demitto sum sinister manus digitus index ut deduco intervenio membranulis sinum laxo minister autem sinistra manus comprehendo scrotum sursum verro is debeo extendo et quam magnus ab inguinibus abduco primus cum ipse testiculus dum medicus omnis membranula qui supra medius tunica sum si digitus deduco non possum scalpellus abscido deinde sine is ut is delabor ipse plaga jungo digitus inde promo et super venter cum duo suus tunica colloco indus si qui vitiosus sum circumcido sum in qui cum multus vena discurro tenuis quidem protinus praecido possum magnus verus ante longus linus deligo sum ne periculosus sanguis fundo si medius tunica vexo sum aut sub is malus incerno excido sum sic ut altus ad ipse inguen praecido infra tamen non totus demo sum nam qui ad basium testiculis vehemens cum imus tunica conecto sum excido sine superus periculum non possum itaque ibi relinquo sum idem in imus quoque tunica si laedo sum facio sum sed non ab summus inguina plaga verus infra paulus is abscido ne laedo abdomen membrana inflammatio moveo neque tamen nimium ex is sursum relinquo sum ne postea sinuo et sedes idem malus praesto purgo ita testiculus per ipse plaga cum venio et arteria et nervus suus levis demitto sum video ne sanguis in scrotum descendo neve concretus aliquis locus maneo qui ita fio si venio vincio medicus prospicio linum qui caput is contineo extra plaga dependo debeo qui purus orior sine ullus dolor excido ipse autem plaga inicio duo fibula sum et insuper medicamentum quo glutino soleo autem interdum ab alter os necessarius sum aliquis excido ut cicatrix magnus et latus fio qui ubi incido linamentum super non fulcio sed levis tantus pono sum supra is qui inflammatio repello is sum ex acetum vel lana sucidus vel spongia ceterus idem qui ubi pus moveo debeo adhibeo sum


19 Ex emplastris autem nulla maiorem usum praestant, quam quae cruentis protinus vulneribus iniciuntur: enhaema Graeci vocant. Haec enim reprimunt inflammationem, nisi magna vis eam concitat, atque illius quoque impetum minuunt; tum glutinant vulnera, quae id patiuntur, cicatricem isdem inducunt. Constant autem ex medicamentis non pinguibus, ideoque alipene nominantur.

ex emplastrum autem nullus magnus usus praesto quam qui cruentus protinus vulnus inicio enhaemon graecum voco hic enim reprimo inflammatio nisi magnus volo is concito atque ille quoque impetus minuo tum glutino vulnero qui is patior cicatrix idem induco consto autem ex medicamentum non pinguis ideo alipene nomino


28 Est etiam circa naturalia vitium, nimia profusio seminis; quod sine venere, sine nocturnis imaginibus sic fertur, ut interpositio spatio tabe hominem consumat.— In hoc adfectu salutares sunt vehementes frictiones, perfusiones natationesque quam frigidissimae, neque cibi nec potio nisi frigida adsumpta. Vitare autem oportet cruditates, omnia inflantia; nihil ex is adsumere, quae contrahere semen videntur, qualia sunt siligo, simila, ova, halica, amylum, omnis caro glutinosa, piper, eruca, bulbi, nuclei pinei. Neque alienum est fovere inferiores partes aqua decocta ex verbenis comprimentibus, ex iisdem aliqua cataplasmata imo ventri inguinibusque circumdare, praecipueque ex aceto tuam; vitare etiam, ne supinus obdormiat.

sum etiam circa naturale vitium nimius profusio semen qui sine venio sine nocturnus imago sic fero ut interpositio spatium tabeo homo consumo in hic affectus salutaris sum vehemens frictio perfusio natatio quam frigidus neque cibus neque potio nisi frigidus adsumo vitaris autem oportet cruditas omnis inflo nihil ex is adsumo qui contraho semen video qualis sum siligo simila ovo halica amylum omnis carus glutinosus piper eruca bulbus nucleus pineum neque alienus sum foveo inferus pars aqua decoquo ex verbena comprimo ex idem aliqui cataplasmo imus venter inguinibusque circumdo praecipuus ex acetum tuus vitaris etiam ne supinus obdormio


Sanguine autem vel subpresso, si nimius erumpit, vel exhausto, si per se parum fluxit, longe optimum est vulnus glutinari. Potest autem id, quod vel in vute vel etiam in carne est, si nihil ei praeterea mali accedit. Potest caro alia parte dependens, alia inhaerens, si tamen etiamnum integra est et coniunctione corporis fovetur. In iis vero, quae glutinantur, duplex curatio est. Nam si plaga in molli parte est, sui debet, maximeque si discissa auris ima est vel imus nasus vel frons vel bucca vel palpebra vel labrum vel circa guttur cutis vel venter. Si vero in carne vulnus est hiatque neque in unum ore facile adtrahuntur, sutura quidem aliena est: inponenda vero fibulae sunt (ancteras Graeci nominant), quae oras, paululum tamen, contrahunt, quo minus lata postea cicatrix est. Ex his autem colligi potest, id quoque, quod alia parte dependens ali inhaerebit, si alienatum adhuc non est, suturam an fibulam postulet. Ex quibus neutra ante debet imponi, quam intus volnus purgatum est, ne quid ibi concreti sanguinis relinquatur. Id enim et in pus vertitur, et inflammationem movet, et glutinari volnus prohibet. Ne linamentum quidem, quod subprimendi sanguinis causa inditum est, ibi relinquendum est: nam id quoque inflammat. Conprehendi vero sutura vel fibula non cutem tantum sed etiam aliquid ex carne, ubi suberit haec, oportebit, quo valentius haereat neque cutem abrumpat. Utraque optima insidat, utraque neque nimis rara neque nimis crebra inicienda est. Si nimis rara est, non continet; si nimis crebra est, vehementer adficit, quia quo saepius acus corpus transuit quoque plura loca iniectum vinculum mordet, eo maiores inflammationes oriuntur magisque aestate. Neutra etiam vim ullam desiderat, sed eatenus utilis est, qua cutis ducentem quasi sua sponte subsequitur. Fere tamen fibulae latius vulnus esse patiuntur, sutura oras iungit, quae ne ipsae quidem inter se contingere ex toto debent, ut, si quid intus umoris concreverit, sit qua emanet. Si quod vulnus neutrum horum recipit, id tamen purgari debet. Deinde omni vulneri primo inpo-nenda est spongia ex aceto expressa: si sustinere aliquis aceti vim np, vino utendum est. Levis plaga iuvatur etiam, si ex aqua frigida expressa spongia inponitur. Sed ea quocumque modo inposita est, dum madet, prodest; itaque ut inarescat, non est committendum. Licet sine peregrinis et conquisitis et compositis medicamentis vulnus curare. Sed si quis huic parum confidit, imponere medicamentum debet, quod sine sebo conpositum sit ex iis, quae cruentis vulneribus apta esse proposui 19,1): maximeque, si caro est, barbarum; si nervi vel cartilago vel aliquid ex eminentibus, quales aures vel labra sunt, Polyidi sphragidem: Alexandrinum quoque viride nervis idoneum est; eminentibusque partibus ea, quam Graeci rhaptusam vocant. Solet etiam colliso corpore exigua parte findi cutis. Quod ubi incidit, non alienum est scalpello latius aperire, nisi musculi nervique iuxta sunt; quos incidi non expedit. Ubi satis diductum est, medicamentum imponendum est. At si id, quod collisum est, quamvis parum diductum est, latius tamen aperiri propter nervos aut musculos non licet, adhibenda sunt ea, quae umorem leniter extrahant, praecipueque ex his id, quod rhypodes vocari proposui (19.15). Non alienum est etiam, ubicumque vulnus grave est, imposito quo id iuvetur, insuper circumdare lanam sucidam ex aceto et oleo; vel cataplasma, si mollis is locus est, quod leniter reprimat; si nervosus aut musculosus, quod emolliat.

sanguis autem vel suppressor si nimius erumpo vel exhaurio si per sui parum fluo longus bonus sum vulnus glutinaris possum autem is qui vel in vute vel etiam in carnis sum si nihil is praeterea malus accedo possum carus alius pars dependeo alius inhaereo si tamen etiamnum integer sum et coniunctio corpus foveo in is verus qui glutino duplex curatio sum nam si plaga in mollis pars sum suus debeo magnus si discindo auris imus sum vel imus nasus vel frons vel bucca vel palpebra vel labrum vel circa guttur cutis vel venter si verus in carnis vulnus sum hio neque in unus os facilis adtraho suo quidem alienus sum inpono verus fibula sum ancteras graecum nomino qui ora paululum tamen contraho quo paruus fero postea cicatrix sum ex hic autem colligo possum is quoque qui alius pars dependeo al inhaereo si alieno adhuc non sum suo an fibula postulo ex qui neuter ante debeo impono quam intus vulnus purgo sum ne quis ibi concretum sanguis relinquo is enim et in pus verto et inflammatio moveo et glutinaris vulnus prohibeo ne linamentum quidem qui subprimendi sanguis causa indo sum ibi relinquo sum nam is quoque inflammo comprehendo verus suo vel fibula non cutis tantus sed etiam aliquis ex carnis ubi subsum hic oportet quo valeo haereo neque cutis abrumpo uter bonus insido uter neque nimis rarus neque nimis creber inicio sum si nimis rarus sum non contineo si nimis creber sum vehemens afficio quia quo saepis acus corpus transuo quoque multus locum injectus vinculis mordeo is magnus inflammatio orior magus aestas neuter etiam vis ullus desidero sed eatenus utilis sum qui cutis duco quasi suus sponte subsequor fere tamen fibula fero vulnus sum patior suo ora jungo qui ne ipse quidem inter sui contingo ex totus debeo ut si quis intus umor concerno sum qui emano si qui vulnus neuter hic recipio is tamen purgaris debeo deinde omnis vulnus primus inpo neo sum spongia ex acetum exprimo si sustineo aliquis aceti vis np vinum utor sum levis plaga juvo etiam si ex aqua frigidus exprimo spongia inpono sed is quicumque modo inpono sum dum madeo prodo itaque ut inaresco non sum committo licet sine peregrinus et conquaero et compono medicamentum vulnus curo sed si quis hic parum confido impono medicamentum debeo qui sine sebum compositum sum ex is qui cruentus vulnus apto sum propono magnus si carus sum barbaris si nervus vel cartilago vel aliquis ex emineo qualis auris vel labrum sum polyidus sphragidem alexandrinus quoque viride nervus idoneus sum emineo pars is quam graecum rhaptusam voco soleo etiam collido corpus exiguus pars findo cutis qui ubi incido non alienus sum scalpellus fero aperio nisi musculis nervus iuxta sum qui incido non expedio ubius satis diduco sum medicamentum impono sum at si is qui collido sum quivis parum diduco sum fero tamen aperio propter nervus aut musculus non licet adhibeo sum is qui umor lenis extraho praecipuus ex hic is qui rhypodes vocaris propono non alienus sum etiam ubicumque vulnus gravis sum impono quo is juvo insuper circumdo lana sucidus ex acetum et oleum vel cataplasmo si mollio is locus sum qui lenis reprimo si nervosus aut musculosus qui emollio


20 Alter quoque morbus est aliter phrenetico contrarius. In eo difficilior somnus, prompta ad omnem audacem mens est: in hoc marcor et inexpugnabilis paene dormiendi necessitas. Lethargum Graeci nominarunt. Atque id quoque genus acutum est, et nisi succurritur, celeriter iugulat.— Hos aegros quidam subinde excitare nituntur admotis iis, per quae sternutamenta evocentur, et iis, quae odore foedo movent, qualis est pix cruda, lana sucida, piper, veratrum, castoreum, acetum, alium, cepa. Iuxta etiam galbanum incendunt, aut pilos aut cornu cervinum; si id non est, quodlibet aliud: haec enim cum conburuntur, odorem foedum movent. Tharrias vero quidam accessionis id malum esse dixit, levarique, cum ea decessit; itaque eos, qui subinde excitant, sine usu male habere. Interest autem, in decessione expergiscatur aeger, an aut febris non levetur aut levata quoque ea somnus urgueat. Nam si expergiscitur, adhibere eum sopito supervacuum est: neque enim vigilando melior fit, sed per se, si melior est, vigilat. Si vero continens ei somnus est, utique excitandus est, sed iis temporibus, quibus febris levissima est, ut et excernat aliquid et sumat. Excitat autem validissime repente aqua frigida infusa. Post remissionem itaque perunctum multo oleo corpus tribus aut quattuor amphoris totum per caput perfundendum est. Sed hoc utemur, si aequalis aegro spiritus erit, si mollia praecordia: sin aliter haec erunt, ea potiora, quae supra (2, 3) comprehensa sunt. Et quod ad somnum quidem pertinet, commodissima haec ratio est.

alter quoque morbus sum aliter phreneticus contrarius in is difficilis somnus promptus ad omnis audax mens sum in hic marcor et inexpugnabilis paene dormio necessitas lethargus graecum nomino atque is quoque genus acutus sum et nisi succurro celer jugulo hic aeger quidam subinde excitaris nitor admoueo is per qui sternutamenta evoco et is qui odor foedo moveo qualis sum pix crudus lana sucidus piper veratrum castoreum acetum alius caepa iuxta etiam galbanus incendo aut pilus aut cornu cervinus si is non sum qui alius hic enim cum conburuntur odor foedus moveo tharrias verus quidam accessio is malus sum dico levarique cum is decedo itaque is qui subinde excito sine usus malus habeo intersum autem in decessio expergiscor aeger an aut febris non levo aut levo quoque is somnus urgeo nam si expergiscor adhibeo is sopio supervacuus sum neque enim vigilo bonus fio sed per sui si bonus sum vigilo si verus contineo is somnus sum utique excito sum sed is tempus qui febris levis sum ut et excerno aliquis et sumo excito autem validus repens aqua frigidus infundo post remissio itaque perungo multus oleum corpus tres aut quattuor amphora totus per caput perfundo sum sed hic uto si aequalis aeger spiritus sum si mollis praecordia sin aliter hic sum is potis qui supra comprehendo sum et qui ad somnus quidem pertineo commodus hic ratio sum


Territum genus insaniae est ex his longissimum, adeo ut vitam ipsam non impediat; quod robusti corporis esse consuevit. Huius autem ipsius species duae sunt: nam quidam imaginibus, non mente falluntur, quales insanientem Aiacem vel Orestem percepisse poetae ferunt: quidam animo desipiunt.

terreo genus insania sum ex hic longus adeo ut vita ipse non impedio qui robustus corpus sum consuesco hic autem ipse species duo sum nam quidam imago non mens fallo qualis insanio ajax vel orestes percipio poeta fero quidam animus desipio


Propriam etiamnum animadversionem desiderant eae, quae in ano sunt. In has demisso specillo ad ultimum eius caput incidi cutis debet, dein novo foramine specillum educi lino sequente, quod in aliam eius partem ob id ipsum perforatam coniectum sit. Ibi linum prehendendum vinciendumque cum altero capite est, ut laxe cutem, quae super fistulam est, teneat; idque linum debet esse crudum et duplex triplexve, sic tortum, ut unitas facta sit. Interim autem licet negotia gerere, ambulare, lavari, cibum capere perinde atque sanissimo. Tantummodo id linum bis die salvo nodo ducendum est, sic ut subeat fistulam pars quae superior fuit. Neque committendum est, ut id linum putrescat, sed tertio quoque die nodus resolvendus est, et ad caput alterum recens linum alligandum est eductoque vetere id in fistula cum simili nodo relinquendum. Sic enim id paulatim cutem, quae supra fistulam est, incidit; simulque et id sanescit, quod a lino relictum est et id, quod ab eo mordetur, inciditur. Haec ratio curationis longa sed sine dolore est. Qui festinant, adstringere cutem lino debent, quo celerius secent, noctuque ex penicillo tenuia quaedam intus demittere, ut cutis hoc ipso extenuetur quo extenditur; sed haec dolorem movent. Adicitur celeritati sicut tormento quoque, si et linum et id, quod ex penicillo est, aliquo medicamento inlinitur ex iis, quibus callum exedi posui (V.28.12I). Potest tamen fieri, ut ad scalpelli adcurationem etiam illo loco veniendum sit, si intus fistula fert, si multiplex est. Igitur in haec genera demisso specillo duabus lineis incidenda cutis est, ut media inter eas habenula tenuis admodum eiciatur; ne protinus orae coeant, sitque locus aliquis linamentis, quae quam paucissima superinicienda sunt; omniaque eodem modo facienda, quae in abscessibus (V.28.11, 12) posita sunt. Si vero ab uno ore plures sinus erunt, recta fistula scalpello erit incidenda; ab eo ceterae, quae iam patebunt, lino excipiendae. Si intus aliqua procedet, quo ferrum tuto pervenire non poterit, collyrium demittendum erit. Cibus autem in eiusmodi omnibus casibus, sive manu sive medicamentis agetur, dari debet umidus, potio liberalis, diuque aqua: ubi iam caro increscit, tum demum et balineis raris utendum erit et cibis corpus inplentibus.

proprius etiamnum animadversio desidero is qui in anus sum in hic demitto specillum ad ulter is caput incido cutis debeo deinde novo foramen specillum educo linus sequor qui in alius is pars ob is ipse perforo conicio sum ibi linum prehendo vinciendumque cum alter caput sum ut laxus cutis qui super fistula sum teneo is linum debeo sum crudus et duplex triplexve sic torqueo ut unitas facio sum interim autem licet negotium gero ambulo lavaris cibus capio perinde atque sanus tantummodo is linum bis dies salvo nodus duco sum sic ut subeo fistula pars qui superus sum neque committo sum ut is linum putrescat sed tertius quoque dies nodus resolvendus sum et ad caput alter recens linum alligo sum educo veto is in fistula cum similis nodus relinquo sic enim is paulatim cutis qui supra fistula sum incido simul et is sanesco qui ab linus relinquo sum et is qui ab is mordeo incido hic ratio curatio longus sed sine dolor sum qui festino adstringo cutis linus debeo quo celer seco nox ex penicillus tenue quidam intus demitto ut cutis hic ipse extenuo quo extendo sed hic dolor moveo adicio celeritas sicut tormentum quoque si et linum et is qui ex penicillus sum aliquis medicamentum inlinitur ex is qui callus exedo pono v eo possum tamen fio ut ad scalpellus adcuratio etiam ille locus venio sum si intus fistula fero si multiplex sum igitur in hic genus demitto specillum duo linea incido cutis sum ut medius inter is habenula tenuis admodum eicio ne protinus ora coeo sum locus aliquis linamentum qui quam paucus superinicio sum omne idem modo facio qui in abscessus v pono sum si verus ab unus os multus sinus sum recta fistula scalpellus sum incido ab is ceterus qui iam pateo linus excipio si intus aliqui procedo quo ferrum tueor pervenio non possum collyrium demitto sum cibus autem in eiusmodi omnis casus sive manus sive medicamentum ago do debeo umidus potio liberalis diu aqua ubi iam carus incresco tum demum et balineis raris utor sum et cibus corpus inpleo


Struma quoque est tumor, in quo subter concreta quaedam ex pure et sanguine quasi glandulae oriuntur; quae vel praecipue fatigare medicos solent, quoniam et febres movent nec unquam facile maturescunt; et sive ferro sive medicamentis curantur, plerumque iterum iuxta cicatrices ipsas resurgunt multoque post medicamenta saepius; quibus id quoque adcedit, quod longo spatio detinent. Nascuntur maxime in cervice, sed etiam in alis et inguinibus lateribus: in mammis quoque feminarum se reperisse chirurgicus Meges auctor est.Propter haec et album veratrum recte datur, atque etiam saepius, donec ea digerantur, et medicamenta imponuntur, quae umorem vel educant vel dissipent, quorum supra (cap. XVIII, 1-7 A, 13 seqq.) mentio facta est. Adurentibus quoque quidam utuntur, quae exedunt crustaque eum locum astringant; tunc vero ut ulcus curant. Quaecunque autem ratio curandi est, corpus puro ulcere exercendum atque alendum est, donec ad cicatricem perveniat. Quae cum medici doceant, quorundam rusticorum experimento cognitum, quem struma male habet, si eum anguem edit, liberari.

struma quoque sum tumor in quo subter concretum quidam ex purus et sanguis quasi glandulae orior qui vel praecipuus fatigaris medicus soleo quoniam et febris moveo neque umquam facilis maturesco et sive ferrum sive medicamentum curo plerusque iterum iuxta cicatrix ipse resurgo multus post medicamentum saepis qui is quoque adcedo qui longus spatium detineo nascor magnus in cervix sed etiam in ala et inguinibus later in mamma quoque femina sui reperisse chirurgicus meges auctor sum propter hic et albus veratrum rectus do atque etiam saepis donec is digero et medicamentum impono qui umor vel educo vel dissipent qui supra cap xviii ab seqq mentior facio sum aduro quoque quidam uto qui exedo crusta is locus astringo tunc verus ut ulcus curo quicumque autem ratio curo sum corpus purus ulcus exerceo atque alo sum donec ad cicatrix pervenio qui cum medicus doceo quidam rusticus experimentum cognosco qui struma malus habeo si is anguis edo liberaris


Facile autem intus corrumpuntur panis fermentatus, et quisquis alius quam ex tritico est, lac, mel; ideoque etiam lactentia atque omne pistorium opus, teneri pisces, ostrea, holera, caseus et recens et vetus, crassa vel tenera caro, vinum dulce, mulsum, defrutum, passum; quicquid deinde vel iurulentum est vel nimis dulce vel nimis tenue. At minime intus vitiantur panis sine fermento, aves et eae potius duriores, duri pisces: neque solum aurata tuta aut sparus sed etiam lolligo, lucusta, polypus; item bubula omnisque dura caro; eademque aptior est, si macra, si salsa est; omniaque salsamenta, cocleae, murices, purpurae; vinum austerum vel resinatum.

facilis autem intus corrumpo panis fermento et quisquis alius quam ex triticum sum lac mel ideo etiam lacteo atque omnis pistorius opus teneo piscis ostreum holus caseus et recens et vetus crassus vel tener carus vinum dulcis mulsum defrutum patior quisquis deinde vel jurulentus sum vel nimis dulcis vel nimis tenue at paruus intus vitio panis sine fermento aveo et is potis durus durus piscis neque solus auro tueor aut sparus sed etiam lolligo lucusta polypus item bubulus omne durus carus idem aptus sum si macra si salio sum omne salsamentum coclea murex purpura vinum austerus vel resinatus


At si malus corporis habitus est, primum abstinendum est, deinde alvus ducenda, tum paulatim cibi dandi, adiectis exercitationibus, unctionibus, frictionibus. Utilius his frequens balineum est, sed ieiunis, etiam usque sudorem. Cibis vero opus est copiosis, variis, boni suci, quique etiam si minus facile corrumpantur, vino austero. Si nihil reliqua proficiunt, sanguis mittendus est, sed paulatim cotidieque pluribus diebus, cum eo ut cetera quoque eodem modo serventur.

at si malus corpus habitus sum primus abstineo sum deinde alvus duco tum paulatim cibus do adicio exercitatio unctio frictio utilis hic frequens balineum sum sed jejunus etiam usque sudor cibus verus opus sum copiosus varius bonus sucus quisque etiam si paruus facilis corrumpo vinum austerus si nihil reliquus proficio sanguis mitto sum sed paulatim cottidie multus dies cum is ut ceterus quoque idem modo servo


Fertur etiam ad digerenda, quae coeunt, sub auctore Medio, quod habet cerae P. =; panacis P. S.; squamae aeris, aluminis rotundi, item scissilis, singulorum P. I; plumbi combusti P. IS.

fero etiam ad digero qui coeo sub auctor medium qui habeo cera p panax p senatus squama aer alumen rotundus item scissilis singulus p eo plumbum comburo p is


Quamvis ne haec quidem sic praeteriri debent, quasi nullam controversiam recipiant. Nam et Erasistratus non ex illis causis fieri morbos dixit, quoniam et alii et idem alias post istas non febricitarent; et quidam medici saeculi nostri sub auctore, ut ipsi videri volunt, Themisone contendunt nullius causae notitiam quicquam ad curationes pertinere; satisque esse quaedam communia morborum intueri. Siquidem horum tria genera esse, unum adstrictum, alterum fluens, tertium mixtum. Nam modo parum excernere agros, modo nimium, modo alia parte parum, alia nimium: haec autem genera morborum modo acuta esse, modo longa, et modo increscere, modo consistere, modo minui. Cognito igitur eo, quod ex his est, si corpus adstrictum est, digerendum esse; si profluvio laborat, continendum; si mixtum vitium habet, occurrendum subinde vehementiori malo. Et aliter acutis morbis medendum, aliter vetustis, aliter increscentibus, aliter subsistentibus, aliter iam ad sanitatem inclinatis. Horum observationem medicinam esse; quam ita finiunt, ut quasi viam quandam quam μέθοδον nominant, eorumque, quis in morbis communia sunt, contemplatricem esse contendant. Ac neque rationalibus se neque experimenta tantum spectantibus adnumerari volunt, cum ab illis eo nomine dissentiant, quod in coniectura rerum latentium nolunt esse medicinam; ab his eo, quod parum artis esse in observatione experimentorum credunt.

quivis ne hic quidem sic praetereo debeo quasi nullus controversia recipio nam et erasistratus non ex ille causa fio morbus dico quoniam et alius et idem alius post iste non febricito et quidam medicus saeculis noster sub auctor ut ipse video volo themison contendo nullus causa notitia quisquam ad curatio pertineo sero sum quidam commune morbus intueor siquidem hic tres genus sum unus adstringo alter fluo tertius misceo nam modo parum excerno ager modo nimium modo alius pars parum alius nimium hic autem genus morbus modo acutus sum modo longus et modo incresco modo consisto modo minuo cognosco igitur is qui ex hic sum si corpus adstringo sum digero sum si profluvius laboro contineo si misceo vitium habeo occurro subinde vehementiori malus et aliter acuo morbus medeor aliter vetustus aliter incresco aliter subsisto aliter iam ad sanitas inclino horus observatio medicina sum quam ita finio ut quasi via quidam quam nomino is quis in morbus commune sum contemplatrix sum contendo atque neque rational sui neque experimentum tantus specto adnumeraris volo cum ab ille is nomen dissentio qui in conicio res lateo nolo sum medicina ab hic is qui parum ars sum in observatio experimentor credo


Inter unctionem autem et frictionem multum interest. Ungui enim leviterque pertractari corpus etiam in acutis et recentibus morbis oportet, in remissione tamen et ante cibum. Longa vero frictione uti neque in acutis morbis neque increscentibus convenit, praeterquam cum phreneticis somnus ea quaeritur. Amat autem hoc auxilium valetudo longa et iam a primo inpetu inclinata. Neque ignoro quosdam dicere omne auxilium necessarium esse increscentibus morbis, non cum iam per se finiuntur. Quod non ita se habet. Potest enim morbus, etiam qui per se finem habiturus est, celerius tamen adhibito auxilio pelli. Quod duabus de causis necessarium est, et ut quam primum bona valetudo contingat, et ne morbus, qui remanet, iterum, quamvis levi de causa, exasperetur. Potest morbus minus gravis esse quam fuerit, neque ideo tamen solvi, sed reliquiis quibusdam inhaerere, quas admotum aliquod auxilium discutit. Sed ut levata quoque adversa valetudine recte frictio adhibetur, sic numquam adhibenda est febre increscente: verum, si fieri potest, cum ex toto corpus ea vacabit; si minus, certe cum ea remiserit. Eadem autem modo in totis corporibus esse debet, ut cum infirmus aliquis implendus est, modo in partibus, aut quia ipsius eius membri inbecillitas id requirit aut quia alterius. Nam et capitis longos dolores ipsius frictio levat, non in inpetu tamen doloris, et membrum aliquod resolutum ipsius frictione confirmatur. Longe tamen saepius aliud perfricandum est, cum aliud dolet; maximeque cum a summis aut a mediis partibus corporis evocare materiam volumus, ideoque extremas partes perfricamus. Neque audiendi sunt qui numero finiunt, quotiens aliquis perfricandus sit: id enim ex viribus hominis colligendum est; et si is perinfirmus est, potest satis esse quinquagies, si robustior, potest ducenties esse faciendum; inter utrumque deinde, prout vires sunt. Quo fit, ut etiam minus saepe in muliere quam in viro, minus saepe in puero vel sene quam iuvene manus dimovendae sint. Denique si certa membra perfricantur, multa valentique frictione opus est: nam neque totum corpus infirmari cito per partem potest, et opus est quam plurimum materiae digeri, sive id ipsum membrum sive per id aliud levamus. At ubi totius corporis inbecillitas hanc curationem per totum id exigit, brevior esse debet et lenior, ut tantummodo summam cutem emolliat, quo facilius capax ex recenti cibo novae materiae fiat. In malis iam aegrum esse, ubi exterior pars corporis friget, interior cum siti calet, supra (II. 6, 7) posui. Sed tunc quoque unicum in frictione praesidium est; quae si calorem in cutem evocavit, potest alicui medicinae locum facere.

inter unctio autem et frictio multus intersum unguis enim levis pertractaris corpus etiam in acuo et recens morbus oportet in remissio tamen et ante cibus longus verus frictio uti neque in acuo morbus neque incresco convenio praeterquam cum phreneticus somnus is quaero amo autem hic auxilium valetudo longus et iam ab primus impetus inclino neque ignoro quidam dico omnis auxilium necessarius sum incresco morbus non cum iam per sui finio qui non ita sui habeo possum enim morbus etiam qui per sui finis habeo sum celer tamen adhibeo auxilium pello qui duo de causa necessarius sum et ut quam primus bonus valetudo contingo et ne morbus qui remaneo iterum quivis levis de causa exaspero possum morbus paruus gravis sum quam sum neque ideo tamen solvo sed reliquiae quidam inhaereo qui admoveo aliqui auxilium discutio sed ut levo quoque adverso valetudo rectus frictio adhibeo sic numquam adhibeo sum febris incresco verus si fio possum cum ex totus corpus is vaco si paruus certus cum is remitto idem autem modo in totus corpus sum debeo ut cum infirmus aliquis impleo sum modo in pars aut quia ipse is membrum imbecillitas is requiro aut quia alter nam et capio longus dolor ipse frictio levo non in impetus tamen dolor et membrum aliqui resolvo ipse frictio confirmo longus tamen saepis alius perfrico sum cum alius doleo magnus cum ab summus aut ab medius pars corpus evocaris materia volo ideo exter pars perfrico neque audio sum qui numerus finio quotiens aliquis perfrico sum is enim ex vis homo colligo sum et si is perinfirmus sum possum satis sum quinquagies si robustus possum ducenties sum facio inter uterque deinde prout vireo sum quo fio ut etiam paruus saepe in mulier quam in vir paruus saepe in puer vel seni quam juvenis manus dimovendae sum denique si certus membrum perfrico multus valentique frictio opus sum nam neque totus corpus infirmaris cito per pars possum et opus sum quam multus materia digero sive is ipse membrum sive per is alius levo at ubi totus corpus imbecillitas hic curatio per totus is exigo brevis sum debeo et lenio ut tantummodo summa cutis emollio quo facilis capax ex recens cibus novus materia fio in malus iam aeger sum ubi exter pars corpus frigeo intereo cum sitis caleo supra is pono sed tunc quoque unicus in frictio praesidium sum qui si calor in cutis evoco possum aliqui medicina locus facio


Nobilissimum autem est Mithridatis, quod cottidie sumendo rex ille dicitur adversus venenorum pericula tutum corpus suum reddidisse. In quo haec sunt: costi P. = = -; acroi P. V; hyperici, cummi, sagapeni, acaciae suci, iridis Illyricae, cardamomi, singulorum P. II; anesi P. III; nardi Gallici, gentianae eradj, aridorum rosae foliorum, singulorum P. IIII; papaveris lacrimae, petroselini, singulorum P. IIII = -; casiae, silis, lolii, piperis longi, singulorum P. V =; styracis P. V = -; castorei, turis, hypocistidis suci, murrae, opopanacis, floris iunci rotundi, resinae terebenthinae, galbani, dauci Cretici seminis, singulorum P. VI =; nardi, opobalsami, singulorum P. VI = -; thlaspis P. VI = -; radicis Ponticae P. VII; croci, zingiberis, cinnamomi, singulorum P. VII = -. Haec contrita melle excipiuntur, et adversus venenum, quod magnitudinem nucis Graecae impleat, ex vino datur. In ceteris autem adfectibus corporis pro modo eorum vel quod Aegyptiae fabae vel quod ervi magnitudinem impleat, satis est.

nobilis autem sum mithridates qui cottidie sumo rex ille dico adverro venenum periculum tueor corpus suus reddo in quo hic sum costum p acroi p v hypericon cummis sagapeni acacia sucus iridis illyricus cardamomum singulus p is anesi p iii nardus gallicus gentiana eradj aridus rodo folium singulus p quattuor papaver lacrima petroselinon singulus p quattuor casia silis lolium pipo longus singulus p v styrax p v castorei tus hypocistidis sucus murra opopanax florus juncus rotundus resina terebenthinae galbanus daucus creticus semen singulus p vis nardus opobalsamum singulus p vis thlaspis p vis radix ponticus p vii crocus zingiber cinnamomum singulus p vii hic contero mel excipio et adverro venenum qui magnitudo nucis graece impleo ex vinum do in ceterus autem affectus corpus pro modo is vel qui aegyptius faba vel qui ervum magnitudo impleo satis sum


Calefacit autem unctio, aqua salsa, magisque si calida est, omnia salsa, amara, carnosa; si post cibum est, balneum, vinum austerum. Refrigerant in ieiunio et balneum et somnus, nisi nimis longus est, omnia acida, aqua quam frigidissima, oleum, si aqua miscetur.

calefacio autem unctio aqua salio magus si calidum sum omnis salio amarus carnosus si post cibus sum balneum vinum austerus refrigero in jejunium et balneum et somnus nisi nimis longus sum omnis acidus aqua quam frigidus oleum si aqua misceo


Gestatio quoque longis et iam inclinatis morbis aptissima est; utilisque est et iis corporibus, quae iam ex toto febre carent sed adhuc exerceri per se non possunt, et iis, quibus lentae morborum reliquiae remanent neque aliter eliduntur. Asclepiades etiam in recenti vehementique praecipueque ardente febre ad discutiendam eam gestatione dixit utendum. Sed id periculose fit, meliusque quiete eiusmodi impetus sustinetur. Si quis tamen experiri volet, sic experiatur: si lingua non erit aspera, si nullus tumor, nulla durities, nullus dolor visceribus aut capiti aut praecordiis suberit. Et ex toto numquam gestari corpus dolens debet, sive id in toto sive in parte est, nisi tamen solis nervis dolentibus, neque umquam increscente febre sed in remissione eius. Genera autem gestationis plura sunt adhibendaque sunt et pro viribus cuiusque et pro opibus, ne aut inbecillum hominem nimis digerant, aut humili desint. Lenissima est navi vel in portu vel in flumine, vehementior vel in alto mari navi vel lectica, etiamnum acrior vehiculo: atque haec ipsa et intendi et leniri possunt. Si nihil eorum est, suspendi lectus debet et moveri: si ne id quidemst, at certe uni pedi subiciendum fulmentum est, atque ita lectus huc et illuc manu inpellendus.

gestatio quoque longus et iam inclino morbus aptus sum utilis sum et is corpus qui iam ex totus febris careo sed adhuc exerceo per sui non possum et is qui lentus morbus reliquiae remaneo neque aliter elido asclepias etiam in recens vehemens praecipuus ardeo febris ad discutio is gestatio dico utor sed is periculosus fio bonus quiesco eiusmodi impetus sustineo si quis tamen experior volo sic experior si lingua non sum asper si nullus tumor nullus durities nullus dolor viscera aut caput aut praecordia subsum et ex totus numquam gestaris corpus doleo debeo sive is in totus sive in pars sum nisi tamen sol nervus doleo neque umquam incresco febris sed in remissio is genus autem gestatio multus sum adhibeo sum et pro vis quisque et pro ops ne aut imbecillus homo nimis digero aut humilis desum lenis sum no vel in portus vel in flumen vehemens vel in altus mare no vel lectica etiamnum acer vehiculum atque hic ipse et intendo et lenio possum si nihil is sum suspendo lego debeo et moveo si ne is quidem at certus unus pes subicio fulmentum sum atque ita lego huc et illic manus inpello


Si sine causa longus dolor capitis est, et in cervices ac scapulas transit, rursusque in caput revertitur, aut a capite ad cervices scapulasque pervenit, perniciosus est, nisi vomicam aliquam excitavit, sic ut pus extussiretur, aut nisi sanguis aliqua parte prorupit, aut nisi in capite multa porrigo totove corpore pustulae ortae sunt. Aeque magnum malum est, ubi torpor atque prurigo pervagantur, modo per totum caput, modo in parte, aut sensus alicuius ibi quasi frigoris est, eaque ad summam quoque linguam perveniunt. Et cum in iisdem abscessibus auxilium sit, eo difficilior sanitas est, quo minus saepe sub his malis illi subsecuntur.

si sine causa longus dolor capio sum et in cervix atque scapulae transeo rursus in caput revorto aut ab caput ad cervix scapula pervenio perniciosus sum nisi vomica aliqui excito sic ut pus extussio aut nisi sanguis aliqui pars prorumpo aut nisi in caput multus porrigo totove corpus pustula orior sum aequus magnus malus sum ubi torpor atque prurigo pervagor modo per totus caput modo in pars aut sensus aliquis ibi quasi frigor sum is ad summa quoque lingua pervenio et cum in idem abscessus auxilium sum is difficilis sanitas sum quo paruus saepe sub hic malus ille subsecuntur


Sunt etiam adversus morsus quaedam adcommodata, quale est Diogeni nigrum, quod habet: bituminis, cerae, resinae pineae aridae, singulorum P. XX; spumae argenti P. C; olei sextarium. Aut in quo sunt squamae aeris P. IIII; cerussa et aeruginis rassae, singulorum P. VIII; Hammoniaci P. XII; cerae, resinae pineae, singulorum P. XXV; spumae argenti P. C; olei sextarium. Aut in quo sunt squamae aeris P. XIIII; galbani P. VI; cerussae et aeruginis rasae, singulorum P. VIII; Hammoniaci P. XII; cerae, resinae pineae, singulorum P. XXXV spuma argenti concoquitur.

sum etiam adverro mordeo quidam adcommodo qualis sum diogenes niger qui habeo bitumen cera resina pinea aridus singulus p xx spuma argentum p que oleum sextarius aut in quo sum squama aer p quattuor cerussa et aerugo rassae singulus p viii hammoniacus p duodecim cera resina pinea singulus p xxv spuma argentum p que oleum sextarius aut in quo sum squama aer p xiiii galbanus p vis cerussa et aerugo rado singulus p viii hammoniacus p duodecim cera resina pinea singulus p xxxv spumo argentum concoquo


28 Et hoc quidem commune esse et maribus et feminis potest: proprie vero quaedam ad feminas pertinent, ut in primis quod earum naturalia nonnumquam inter se glutinatis oris concubitum non admittunt. Idque interdum evenit protinus in utero matris; interdum exulceratione in his partibus facta, et per malam curationem hic oris sanescendo iunctis. Si ex utero est, membrana ori volvae opposita est; si ex ulcere, caro idem replevit.— Oportet autem membranam duabus lineis inter se transversis inci-dere ad similitudinem litterae X, magna cura habita, ne urinae iter violetur, deinde undique eam membranam excidere. At si caro increvit, necessarium est recta linea patefacere; tum ab ora vel volsella vel hamo adprensa tamquam habenulam excidere et intus implicitum in longitudinem linamentum (lemniscum Graeci vocant) in aceto tinctum demittere, supraque sucidam lanam aceto madentem deligare; tertio die solvere ulcus et sicut alia ulcera curare; cumque iam ad sanitatem tendet, plumbeam fistulam medicamento cicatricem inducente inlinere eamque intus dare, supraque idem medicamentum inicere, donec ad cicatricem plaga perveniat.

et hic quidem communis sum et maris et femina possum proprius verus quidam ad femina pertineo ut in primus qui is naturale nonnumquam inter sui glutino ora concubo non admitto is interdum evenio protinus in uterus mater interdum exulceratio in hic pars facio et per malus curatio hic ora sanesco iungo si ex uterus sum membrana aurum volva oppono sum si ex ulcus carus idem repleo oportet autem membrana duo linea inter sui transverto incieo do ad similitudo littera decem magnus cura habeo ne urina iter violetur deinde undique is membrana excido at si carus incerno necessarius sum recta lineus patefacio tum ab os vel volsella vel hamus adprehenso tamquam habenula excido et intus implico in longitudo linamentum lemniscus graecum voco in acetum tingo demitto supra sucidus lana acetum madeo deligaris tertius dies solvo ulcus et sicut alius ulcus curo cum iam ad sanitas tendo plumbea fistula medicamentum cicatrix induco inlineo eo intus do supra idem medicamentum inicio donec ad cicatrix plaga pervenio


Contra astringunt panis ex siligine vel ex simila, magis si sine fermento est, magis etiam si ustus est, intenditurque vis eius etiam, si bis coquitur, pulticula vel ex halica vel ex panicio vel ex milio, itemque ex isdem sorbitio, et magis si haec ante fricta sunt; lenticula, cui vel beta vel intubus vel ambubeia vel plantago adiecta est, magisque etiam si illa ante fricta est, per se etiam intubus vel ex plantagine vel ambubeia fricta, minuta holera, brassica bis decocta; dura ova, magisque si assa sunt; minutae aves, merula, palumbus, magisque in posca si decoctus est, grues, omnes aves, quae magis currunt quam volant; lepus, caprea, iecur ex eis, quae sebum habent, maximeque bubulum, ac sebum ipsum; caseus, qui vehementior vetustate fit vel ea mutatione, quam in eo transmarino videmus, aut si recens est, ex melle mulsove decoctus; item mel coctum, pira inmatura, sorva, magisque ea, quae torminalia nominantur, mala Cotonea et Punica, oleae vel albae vel permaturae, murta, palmulae, purpurae, murices, vinum resinatum vel asperum, item meracum, acetum, mulsum quod infervuit, item defrutum, passum, aqua vel tepida vel praefrigida, dura, id est ea, quae tarde putrescit, ideoque pluvia potissimum; omnia dura, macra, austera, aspera, tosta, et in eadem carne assa potius quam elixa.

contra astringo panis ex siligo vel ex simila magis si sine fermento sum magis etiam si uro sum intendo volo is etiam si bis coquo pulticula vel ex halica vel ex panicium vel ex milium ito ex idem sorbitio et magis si hic ante frico sum lenticula qui vel beta vel intibus vel ambubeia vel plantago adiicio sum magus etiam si ille ante frico sum per sui etiam intibus vel ex plantago vel ambubeia frico minuo holus brassica bis decoquo durus ovo magus si asso sum minuo aveo merula palumbus magus in posca si decoquo sum gruo omnis aveo qui magis curro quam volo lepus caprea jecur ex is qui sebum habeo magnus bubulis atque sebum ipse caseus qui vehemens vetustas fio vel is mutatio quam in is transmarinus video aut si recens sum ex mel mulsove decoquo item mel coquo pirum immaturus sorva magus is qui torminalis nomino malus cotonea et punicus olea vel albus vel permeo myrta palmula purpura murex vinum resinatus vel asperum item meracus acetum mulsum qui infervuit item defrutum patior aqua vel tepidus vel praefrigidus durus is sum is qui tardus putrescit ideo pluvia potis omnis durus macra austerus asper torreo et in idem carnis asso potis quam elixo


Id quoque Euelpidis, quod pyrrona appellabat, huc utile est: croci P. I; papaveris lacrimae, cummis, singulorum P. II; aeris combusti et eloti, murrae, singulorum P. IIII; piperis albi P. VI. Sed ante leni, tum hoc inunguendum est.

is quoque euelpidis qui pyrrona appello huc utilis sum crocus p eo papaver lacrima cummis singulus p is aer comburo et eloti murra singulus p quattuor pipo albus p vis sed ante lenis tum hic inunguendum sum


Praeter haec evenit, ut in quorundam ventribus varices sint; quarum quia nulla alia curatio est, quam quae in cruribus esse consuevit, tum eam partem explanaturus, hanc quoque eo (31) differo.

praeter hic evenio ut in quidam venter varix sum qui quia nullus alius curatio sum quam qui in crus sum consuesco tum is pars explano hic quoque is differo


Provisis omnibus, quae pertinent ad universa genera morborum, ad singulorum curationes veniam. Hos autem in duas species Graeci diviserunt, aliosque ex his acutos, alios longos esse dixerunt. Idemque quoniam non semper eodem modo respondebant, eosdem alii inter acutos, alii inter longos rettulerunt; ex quo plura eorum genera esse manifestum est. Quidam enim breves utique sunt, qui cito vel tollunt hominem, vel ipsi cito finiuntur; quidam longi, sub quibus neque sanitas in propinquo neque exitium est; tertiumque genus eorum est, qui modo acuti, modo longi sunt, idque non in febribus tantummodo, in quibus frequentissimum est, sed in aliis quoque fit. Atque etiam praeter hos quartum est, quod neque acutum dici potest, quia non peremit, quod neque utique longum, quia, si occurritur, facile sanatur. Ego cum de singulis dicam, cuius quisque generis sit indicabo. Dividam autem omnes in eos, qui in totis corporibus consistere videntur, et eos, qui oriuntur in partibus. Incipiam a prioribus, pauca de omnibus praefatus.

provideo omnis qui pertineo ad universus genus morbus ad singulus curatio venio hic autem in duo species graecum divido alius ex hic acuo alius longus sum dico idem quoniam non semper idem modo respondeo idem alius inter acuo alius inter longus refero ex quo multus is genus sum manifestus sum quidam enim brevis utique sum qui cito vel tollo homo vel ipse cito finio quidam longus sub qui neque sanitas in propinquo neque exitium sum tertius genus is sum qui modo acuo modo longus sum is non in febris tantummodo in qui frequens sum sed in alius quoque fio atque etiam praeter hic quartus sum qui neque acutus dico possum quia non peremo qui neque utique longus quia si occurro facilis sano ego cum de singuli dico qui quisque genus sum indico divido autem omnis in is qui in totus corpus consisto video et is qui orior in pars incipio ab prior paucus de omnis praefor


Item id, quod ex his constat: squamae aeris, turis fuliginis, singulorum P. IIII; galbani P. VI; salis Hammoniaci P. XII =; cerae P. XXV; olei tribus heminis. Haec autem aliis quoque recentioribus vulneribus recte imponuntur.

item is qui ex hic consto squama aer tus fuligo singulus p quattuor galbanus p vis sal hammoniacus p duodecim cera p xxv oleum tres hemina hic autem alius quoque recens vulnus rectus impono


Si tussis somnum prohibet, ad utrumque Heraclidis Tarentini: croci P. =; murrae, piperis longi, costi, galbani, singulorum P. = -; cinnamomi, castorei, papaveris lacrimae, singulorum P. 1.

si tundo somnus prohibeo ad uterque heraclides tarentinus crocus p murra pipo longus costum galbanus singulus p cinnamomum castorei papaver lacrima singulus p


Maxilla vero et vertebra omnesque articuli, cum validis nervis conprendantur, excidunt aut vi expulsi, aut aliquo casu nervis vel ruptis vel infirmitatis, faciliusque in pueris et adulescentulis quam in robustioribus. Hique elabuntur in priorem in exteriorem partem, quidam omnibus modis, quidam certis. Suntque quaedam communia omnium signa, quaedam propria sunt cuiusque: siquidem semper ea parte est tumor, in quam os prorumpit; ea sinus, a qua recessit. Et haec quidem in omnibus deprenduntur, alia vero in singulis; quae, simul atque de quoque dicam, proponenda erunt. Sed ut excidere omnes articuli non possunt, sic non omnes reponuntur. Caput enim numquam compellitur, neque in spina vertebra, neque ea maxilla, quae, utraque parte prolapsa, antequam reponeretur, inflammationem movit. Rursus si qui nervorum vitio prolapsi sunt, conpulsi quoque in suas sedes iterum excidunt. Ac quibus in pueritia exciderunt neque repositi sunt, minus quam ceteri crescunt. Omniumque, quae loco suo non sunt, caro emacrescit, magisque in proximo membro quam ulteriore, ut puta, si umerus loco suo non est, maior in eo ipso fit quam in brachio, maior in hoc quam in manu macies. Tum pro sedibus et pro casibus, qui inciderunt, quum maior aut minor usus eius membri relinquitur; quoque in eo plus usus superest, eo minus id extenuatur. Quicquid autem loco suo motum est, ante inflammationem reponendum est: si illa occupavit, dum conquiescat, non lacessendum: ubi finitast, temptandum in iis membris, quae id patiuntur. Multum autem eo confert et corporis et nvo habitus. Nam si corpus tenue, si umidum est, si nervi infirmi, expeditius os reponitur: sed ut primo facilius excidit, ita postea minus fideliter continetur. Quae contraria his sunt, melius continent: sed id, quod expulsum est, difficulter admittunt.— Oportet autem ipsam inflammationem levare super sucida lana ex aceto inposita: a cibo, si valentioris articuli casus est, triduo, interdum etiam quinque diebus abstinere; bibere aquam calidam, dum sitim finiat; curiosiusque haec facere in ossibus motis, quae validis plenisque musculis continentur: si vero etiam febris accessit, multo magis; deinde ex die 50 fovere aqua calida; remotaque lana ceratum inponere ex cyprino factum, nitro quoque adiecto, donec omnis inflammatio finiatur. Tunc infrictionem ei membro adhibere; cibis uti bonis; uti vino modice; iamque ad usus quoque id membrum promovere, quia motus ut in dolore pestifer, sic alias saluberrimus corpori est. Haec communia sunt, nunc de singulis dicam.

maxilla verus et vertebra omnes articulus cum validus nervus comprehendo excido aut vis expello aut aliquis casus nervus vel rumpo vel infirmitas facilis in puer et adulescentulis quam in robustus hic elabor in prior in exter pars quidam omnis modus quidam certus sum quidam commune omnis signum quidam proprius sum quisque siquidem semper is pars sum tumor in quam os prorumpo is sinus ab qui recedo et hic quidem in omnis deprehendo alius verus in singuli qui simul atque de quoque dico propono sum sed ut excido omnis articulus non possum sic non omnis repono caput enim numquam compello neque in spina vertebra neque is maxilla qui uter pars prolabor antequam repono inflammatio moveo rursus si qui nervus vitio prolabor sum conpello quoque in suus sedes iterum excido atque qui in pueritia excido neque repono sum paruus quam ceterus cresco omne qui locus suus non sum carus emacresco magus in propior membrum quam ulterior ut puto si umerus locus suus non sum magnus in is ipse fio quam in bracchium magnus in hic quam in manus macies tum pro sedes et pro casus qui incido qui magnus aut paruus utor is membrum relinquo quoque in is multus utor supersum is paruus is extenuo quisquis autem locus suus motus sum ante inflammatio repono sum si ille occupo dum conquiesco non lacesso ubi finio tento in is membrum qui is patior multus autem is confero et corpus et nvo habitus nam si corpus tenue si umidus sum si nervus infirmis expedio os repono sed ut primus facilis excido ita postea paruus fidelis contineo qui contrarius hic sum bonus contineo sed is qui expello sum difficilis admitto oportet autem ipse inflammatio levaris super sucidus lana ex acetum inpono ab cibus si valeo articulus casus sum triduum interdum etiam quinque dies abstineo bibo aqua calida dum sitis finio curiosiusque hic facio in os moveo qui validus plenus musculis contineo si verus etiam febris accedo multus magis deinde ex dies foveo aqua calidum removeo lana cero inpono ex cuprinus facio nitrum quoque adicio donec omnis inflammatio finio tunc infrictio is membrum adhibeo cibus uti bonus uti vinum modicus iam ad utor quoque is membrum promoveo quia moueo ut in dolor pestifer sic alius saluberrimus corpus sum hic commune sum nunc de singuli dico