Si capitis dolores sint, rosam cum aceto miscere oportet et in id ingerere; deinde habere duo pittacia, quae frontis latitudinem longitudinemque aequent, ex his invicem alterum in aceto et rosa habere, alterum in fronte; aut intinctam iisdem lanam sucidam inponere. Si acetum offendit, pura rosa utendum est; si rosa ipsa laedit, oleo acerbo. Si ista parum iuvant, teri potest vel iris arida vel nuces amarae vel quaelibet herba ex refrigerantibus; quorum quidlibet ex aceto inpositum dolorem minuit, sed magis aliud in alio. Iuvat etiam panis cum papavere iniectus, vel cum rosa, cerussa spumave argenti. Olfacere quoque vel serpullum vel anethum non alienum est.

si capio dolor sum rodo cum acetum misceo oportet et in is ingero deinde habeo duo pittacium qui frons latitudo longitudo aequo ex hic invicem alter in acetum et rodo habeo alter in frons aut intingo idem lana sucidus inpono si acetum offendo purus rodo utor sum si rodo ipse laedo oleum acerbus si iste parum juvo tero possum vel iris aridus vel nuces amarus vel qui herba ex refrigero qui quis ex acetum inpono dolor minuo sed magis alius in alius juvo etiam panis cum papaver injectus vel cum rodo cerussa spumave argentum olfacere quoque vel serpullum vel anethum non alienus sum


Quod si facie contusa livor subcruentus est, haec compositio nocte et die imposita tollit: aristolochiae, Hammoniaci thymiamatis, galbani, resinae aridae et ex lentisco liquidae, turis masculi, iridis Illuricae, cerae, singulorum P. IIII. Idem faba quoque imposita proficit.

qui si facies contundo livor succruentus sum hic compositio nox et dies impono tollo aristolochia hammoniacus thymiama galbanus resina aridus et ex lentiscus liquidus tus masculis iridis illyricus cera singulus p quattuor idem faba quoque impono proficio


4 At si lingua resoluta est, quod interdum per se, interdum ex morbo aliquo fit, sic ut sermo hominis non explicetur, oportet gargarizare ex aqua, in qua vel thymum vel hysopum vel nepeta decocta sit; aquam bibere; caput et os et ea, quae sub mento sunt, et cervicem vehementer perfricare; lasere linguam ipsam linere; manducare quae sunt acerrima, id est in sinapi alium, cepam; magna vi luctari, ut verba exprimantur; exerceri retento spiritu; caput saepe aqua frigida perfundere; nonnumquam multam esse radiculam, deinde vomere.

at si lingua resolvo sum qui interdum per sui interdum ex morbus aliquis fio sic ut sermo homo non explico oportet gargarizaris ex aqua in qui vel thymum vel hysopum vel nepeta decoquo sum aqua bibo caput et os et is qui sub mentum sum et cervix vehemens perfricaris laser lingua ipse lineo manduco qui sum acer is sum in sinapis alius caepa magnus vis luctaris ut verbum exprimo exerceo retendo spiritus caput saepe aqua frigidus perfundo nonnumquam multa sum radicula deinde vomo


Si in iocinere vomica est, et ex ea fertur pus purum et album, salus facilis est: id enim malum in tunica est.

si in iocinere vomica sum et ex is fero pus purus et albus salus facilis sum is enim malus in tunica sum


16 Nonnumquam autem venter ictu aliquo perforatur, sequiturque ut intestina evolvantur. Quod ubi incidit, protinus considerandum est, an ea integra sint, deinde an is color suus maneat. Si tenuius intestinum perforatum est, nihil profici posse iam rettuli (V.26.2). Latius intestinum sui potest, non quo certa fiducia sit, sed quod dubia spes certa desperatione sit potior: interdum enim glutinatur. Tum si utrumlibet intestinum lividum aut pallidum aut nigrum est, quibus illud quoque necessario accedit, ut sensu careat, medicina omnis inanis est. Si vero adhuc ea sui coloris sunt, cum magna festinatione succurrendum est: momento enim alienantur, externo et insueto spiritu circumdato. Resupinandus autem homo est coxis erectioribus; et si angustius vulnus est, quam ut intestina commode refundantur, incidendum est, donec satis pateat. Ac si iam sicciora sunt intestina, perluenda aqua sunt, cui paulum admodum olei sit adiectum. Tum minister oras ulceris leviter diducere manibus suis vel etiam duobus hamis interiori membranae iniectis debet: medicus priora semper intestina, quae posteriora prolapsa sunt, condere sic, ut orbium singulorum locum servet. Repositis omnibus, leviter homo concutiendus est; quo fit, ut per se singula intestina in suas sedes deducantur et in his considant. His conditis, omentum quoque considerandum est, ex quo, si quid iam nigri emortui est, forfice excidi debet; si quid integrum est, leviter super intestina deduci. Sutura autem neque summae cutis neque interioris membranae per se satis proficit, sed utriusque. Et quidem duobus linis inicienda est, spissior quam alibi, quia et rumpi facilius motu ventris potest, et non aeque magnis inflammationibus pars ea exposita est. Igitur in duas acus fila coicienda, eaeque duabus manibus tenendae; et prius interior membranae sutura inicienda est sic, ut sinistra manus in dexteriore ora, in sinisteriore dextra a principio vulneris orsa ab interiore parte in exteriorem acum mittat. Quo fit, ut ab intestinis ea quidem pars semper acuum sit, quae retusa est. Semel utraque parte traiecta, permutandae acus inter manus sunt, ut ea sit in dextra, quae fuit in sinistra; ea veniat in sinistram, quam dextra continuit; iterumque eodem modo per oras immittendae sunt; atque ita tertio et quarto deincepsque permutatis inter manus acubus, plaga includenda. Post haec eadem fila, eaedemque acus ad cutem transferendae, similique ratione ei quoque parti sutura inicienda, semper ab interiore parte acubus venientibus, semper inter manus traiectis. Dein glutinantia inicienda, quibus aut spongiam aut sucidam lanam ex aceto expressam accedere debere manifestius est, quam ut semper dicendum sit. Inpositis his, leviter deligari venter debet.

nonnumquam autem venter ictus aliquis perforo sequor ut intestinum evolvantur qui ubi incido protinus considero sum an is integer sum deinde an is color suus maneo si tenuis intestinus perforo sum nihil proficio possum iam rettulis v fero intestinus suus possum non quo certus fiducia sum sed qui dubius spes certus desperatio sum potis interdum enim glutino tum si uter intestinus lividus aut pallidus aut niger sum qui ille quoque necessarius accedo ut sentio careo medicina omnis inanis sum si verus adhuc is suus color sum cum magnus festinatio succurro sum momentum enim alieno externus et insuetus spiritus circumdo resupino autem homo sum coxa erigo et si angustus vulnus sum quam ut intestinum commodus refundo incido sum donec satis pateo atque si iam siccus sum intestinum perluo aqua sum qui paulus admodum oleum sum adiectus tum minister ora ulcus levis diduco manus suus vel etiam duo hamus interior membrana injacio debeo medicus prior semper intestinum qui posterus prolabor sum condo sic ut orbis singulus locus servo repono omnis levis homo concutio sum quo fio ut per sui singulus intestinum in suus sedes deduco et in hic consido hic condio omentum quoque considero sum ex quo si quis iam niger emorior sum forfice excido debeo si quis integer sum levis super intestinum deduco suo autem neque summa cutis neque interior membrana per sui satis proficio sed uterque et quidem duo linum inicio sum spissus quam alibi quia et rumpo facilis motus venter possum et non aequus magnus inflammatio pars is expono sum igitur in duo acus filum cojacio is duo manus teneo et prior intereo membrana suo inicio sum sic ut sinistra manus in dexter os in sinisteriore dextera ab principium vulnus ordior ab interior pars in exter acus mitto quo fio ut ab intestinum is quidem pars semper acus sum qui retundo sum semel uter pars traicio permuto acus inter manus sum ut is sum in dextera qui sum in sinistra is venio in sinistra quam dextera contineo iterum idem modo per ora immitto sum atque ita tertius et quartum deinceps permutas inter manus acus plaga includo post hic idem filum idem acus ad cutis transfero similis ratio is quoque pario suo inicio semper ab interior pars acus venio semper inter manus transjacio deinde glutino inicio qui aut spongia aut sucidus lana ex acetum exprimo accedo debeo manifestius sum quam ut semper dico sum inpono hic levis deligaris venter debeo


Implet autem corpus modica exercitatio, frequentior quies, unctio et, si post prandium est, balineum; contracta alvus, modicum frigus hieme, somnus et plenus et non nimis longus, molle cubile, animi securitas, adsumpta per cibos et potiones maxime dulcia et pinguia; cibus et frequentior et quantus plenissimus potest concoqui. Extenuat corpus aqua calida, si quis in ea descendit, magisque si salsa est; ieiuno balineum, inurens sol ut omnis calor, cura, vigilia; somnus nimium vel brevis vel longus, per aestatem durum cubile; cursus, multa ambulatio, omnisque vehemens exercitatio; vomitus, deiectio, acidae res et austerae; et semel die adsumptae epulae; et vini non praefrigidi ieiuno potio in consuetudinem adducta.

impleo autem corpus modicus exercitatio frequens quies unctio et si post prandium sum balineum contraho alvus modicus frigus hiems somnus et plenus et non nimis longus mollis cubile animus securitas adsumo per cibus et potio magnus dulcis et pinguis cibus et frequens et quantus plenus possum concoquo extenuo corpus aqua calidum si quis in is descendo magus si salio sum jejuno balineum inuro sol ut omnis calor cura vigil somnus nimium vel brevis vel longus per aestas durus cubile curro multus ambulatio omne vehemens exercitatio vomo dejectio acidus res et austerus et semel dies adsumo epulae et vinum non praefrigidus jejuno potio in consuetudo adduco


Omnis autem cancer non solum id corrumpit, quod occupavit, sed etiam serpit; deinde aliis aliisque signis discernitur. Nam modo super inflammationem rubor ulcus ambit, isque cum dolore procedit (erysipelas Graeci nominant); modo ulcus nigrum est, quia caro eius corrupta est, idque vehementius etiam putrescendo intenditur ubi vulnus umidum est et ex nigro ulcere umor pallidus fertur malique odoris est carunculaeque corruptae: interdum etiam nervi ac membranae resolvuntur, specillumque demissum descendit aut in latus aut deorsum, eoque vitio nonnumquam os quoque adficitur; modo oritur ea, quam Graeci gangrenam appellant. Prior in qualibet parte corporis fiunt: hoc in prominentibus membris, id est, inter ungues et alas vel inguina, fereque in senibus vel in is, quorum corpus mali habitus est. Caro in ulcere vel nigra vel livida est, sed sicca et arida; proxumaque cutis plerumque subnigris pustulis impletur; deinde ei proxima vel pallida vel livida, fereque rugosa, sine sensu est; ulterior in inflammatione est. Omniaque ea simul serpunt; ulcus in locum pustulosum, pustulae in eum, qui pallet aut livet, pallor aut livor in id, quod inflammatum est, inflammatio in id, quod integrum est, transit. Inter haec deinde febris acuta oritur ingensque sitis: quibusdam etiam delirium: alii, quamvis mentis suae compotes sunt, balbutiendo tamen vix sensus suos explicant; incipit adfici stomachus; fit foedi spiritus ipse odoris. Atque initium quidem eius mali recipit curationem: ubi vero penitus insedit, insanabile est; plurimique sub frigido sudore moriuntur.

omnis autem cancer non solus is corrumpo qui occupo sed etiam serpo deinde alius alius signum discerno nam modo super inflammatio rubor ulcus ambeo eo cum dolor procedo erysipelas graecum nomino modo ulcus niger sum quia carus is corrumpo sum is vehemens etiam putrescendo intendo ubi vulnus umidus sum et ex niger ulcus umor pallidus fero malus odor sum caruncula corrumpo interdum etiam nervus atque membrana resolvo specillum demitto descendo aut in latus aut deorsum eo vitio nonnumquam os quoque afficio modo orior is quam graecum gangrenam appello prior in qualibet pars corpus fio hic in promineo membrum is sum inter unguis et ala vel inguina for in senex vel in is qui corpus malus habitus sum carus in ulcus vel niger vel lividus sum sed sicco et aridus proximus cutis plerusque subniger pustulis impleo deinde is propior vel pallidus vel lividus for rugosus sine sentio sum ulterior in inflammatio sum omne is simul serpo ulcus in locus pustulosum pustula in is qui palleo aut liveo pallor aut livor in is qui inflammo sum inflammatio in is qui integer sum transeo inter hic deinde febris acutus orior ingens sum quidam etiam delirium alius quivis mens suus compotor sum balbutio tamen vix sensus suus explico incipio afficio stomachus fio foedus spiritus ipse odor atque initium quidem is malus recipio curatio ubi verus penitus insedeo insanabilis sum multus sub frigidus sudor morior


21 Sed hic quidem acutus est morbus. Longus vero fieri potest eorum, quos aqua inter cutem male habet, nisi primis diebus discussus est: hydropa Graeci vocant. Atque eius tres species sunt. Nam modo ventre vehementer intento creber intus ex motu spiritus sonus est; modo corpus inaequale est tumoribus aliter aliterque per totum id orientibus; modo intus in unum aqua contrahitur et moto corpore ita movetur, ut impetus eius conspici possit. Primum τυμπανείτην, secundum λευκοφλεγματιάν vel ὑπὸ σάρκα, tertium ἀσκέιτην Graeci nominarunt. Communis tamen omnium est umoris nimia abundantia, ob quam ne ulcera quidem in his aegris facile sanescunt. Saepe vero hoc malum per se incipit, saepe alteri vetusto morbo maximeque quartanae supervenit. Facilius in servis quam in liberis tollitur, quia, cum desideret famem, sitim, mille alia taedia longamque patientiam, promptius iis succurritur, qui facile coguntur, quam quibus inutilis libertas est. Sed ne ii quidem, qui sub alio sunt, si ex toto sibi temperare non possunt, ad salutem perducuntur. Ideoque non ignobilis medicus, Chrysippi discipulus, apud Antigonum regem, amicum quendam eius, notae intemperantiae, mediocriter eo morbo inplicitum, negavit posse sanari; cumque alter medicus Epirotes Philippus se sanaturum polliceretur, respondit illum ad morbum aegri respicere, se ad animum. Neque eum res fefellit. Ille enim cum summa diligentia non medici tantummodo, sed etiam regis custodiretur, tamen malagmata sua devorando bibendoque suam urinam in exitium se praecipitavit. Inter initia tamen non difficilis curatio est, si inperata sunt corpori sitis, requies, inedia: at si malum inveteravit, non nisi magna mole discutitur. Metrodorum tamen Epicuri discipulum ferunt, cum hoc morbo temptaretur, nec aequo animo necessariam sitim sustineret, ubi diu abstinuerat, bibere solitum, deinde evomere. Quod si redditur quicquid receptum est, multum taedio demit; si a stomacho retentum est, morbum auget; ideoque in quolibet temptandum non est. Sed si febris quoque est, haec in primis summovenda est per eas rationes, per quas huic succurri posse propositum est (capp. IV-XVII). Si sine febre aeger est, tum demum ad ea veniendum est, quae ipsi morbo mederi solent. Atque hic quoque, quaecumque species est, si nondum nimis occupavit, iisdem auxiliis opus est. Multum ambulandum, currendum aliquid est, superiores maxime partes sic perfricandae, ut spiritum ipsum contineat. Evocandus est sudor non per exercitationem tantum, sed etiam in harena calida vel Laconico vel clibano similibusque aliis; maximeque utiles naturales et siccae sudationes sunt, quales super Baias in murtetis habemus. Balineum atque omnis umor alienus est. Ieiuno recte catapotia dantur, facta ex apsinthi duabus, murrae tertia parte. Cibus esse debet ex media quidem materia, sed tamen generis durioris: potio non ultra danda est quam ut vitam sustineat, optimaque est, quae urinam movet. Sed id ipsum tamen moliri cibo quam medicamento melius est. Si tamen res coget, ex iis aliquid, quae id praestant, erit decoquendum, eaque aqua potui danda. Videntur autem hanc facultatem habere iris, nardum, crocum, cinnamomum, casia, murra, balsamum, galbanum, ladanum, oenanthe, panaces, cardamomum, hebenus, cupressi semen, uva taminia quam σταφίδα ἀγρίαν Graeci nominant, habrotonum, rosae folia, acorum, amarae nuces, tragoriganum, styrax, costum, iunci quadrati et rotundi semen: illud cyperon, hoc σχοίνονnon Graeci vocant; quae quotiens posuero, non quae hi nascuntur, sed quae inter aromata adferuntur, significabo. Primo tamen quae levissima ex his sunt id est rosae folia vel nardi spica temptanda est. Vinum quoque utile est austerum, sed quam tenuissimum. Commodum est etiam lino cotidie ventrem metiri et, qua conprehendit alvum, notam imponere, posteroque die videre, plenius corpus sit an extenuetur: id enim, quod extenuatur, medicinam sentit. Neque alienum est metiri et potionem eius et urinam: nam si plus umoris excernitur quam insumitur, ita demum secundae valetudinis spes est. Asclepiades in eo, qui ex quartana in hydropa deciderat, se abstinentia bidui et frictione usum, tertio die iam et febre et aqua liberato cibum et vinum dedisse memoriae prodidit.

sed hic quidem acutus sum morbus longus verus fio possum is qui aqua inter cutis malus habeo nisi primus dies discutio sum hydropa graecum voco atque is tres species sum nam modo venter vehemens intendo creber intus ex motus spiritus sonus sum modo corpus inaequal sum tumor aliter aliter per totus is orior modo intus in unus aqua contraho et moveo corpus ita moveo ut impetus is conspicio possum primus secundus vel tertius graecum nomino communis tamen omnis sum umor nimius abundantia ob quam ne ulcus quidem in hic aeger facilis sanesco saepe verus hic malus per sui incipio saepe alter vetustus morbus magnus quartana supervenio facilis in servio quam in liber tollo quia cum desidero fames sitis mille alius taedium longus patientia promptus is succurro qui facilis cogo quam qui inutilis libertas sum sed ne is quidem qui sub alius sum si ex totus sui temperaris non possum ad salus perduco ideo non ignobilis medicus chrysippus discipulus apud antigonus rex amicus quidam is nosco intemperantia mediocris is morbus implico nego possum sanaris cum alter medicus epirotes philippus sui sano polliceo respondeo ille ad morbus aeger respicio sui ad animus neque is res fallo ille enim cum summus diligentia non medicus tantummodo sed etiam rex custodio tamen malagma suus devorando bibo suus urina in exitium sui praecipito inter initium tamen non difficilis curatio sum si impero sum corpus sum requies inedia at si malus inveterasco non nisi magnus moles discutio metrodorus tamen epicurus discipulis fero cum hic morbus tento neque aequus animus necessaria sitis sustineo ubi diu abstineo bibo soleo deinde evomo qui si reddo quisquis recipio sum multus taedium demo si ab stomachus retendo sum morbus augeo ideo in quilibet tento non sum sed si febris quoque sum hic in primus summoveo sum per is ratio per qui hic succurro possum propono sum capp iv xvii si sine febris aeger sum tum demum ad is venio sum qui ipse morbus medeor soleo atque hic quoque quicumque species sum si nondum nimis occupo idem auxilium opus sum multus ambulo curro aliquis sum superus magnus pars sic perfrico ut spiritus ipse contineo evocandus sum sudor non per exercitatio tantus sed etiam in harena calidum vel laconicus vel clibanus similis alius magnus utilis natural et siccus sudatio sum qualis super baiae in murtetis habeo balineum atque omnis umor alienus sum jejuno rectus catapotium do facio ex apsinthi duo murra tertius pars cibus sum debeo ex medius quidem materia sed tamen genus durus potio non ultra do sum quam ut vita sustineo bonus sum qui urina moveo sed is ipse tamen molior cibus quam medicamentum bonus sum si tamen res cogo ex is aliquis qui is praesto sum decoquo is aqua possum do video autem hic facultas habeo iris nardus crocum cinnamomum casia murra balsamum galbanus ladanum oenanthe panax cardamomum hebenus cupressi semen labrusca taminia quam graecum nomino habrotonum rodo folium acor amarus nuces tragoriganus styrax costum juncus quadro et rotundus semen ille cyperos hic non graecum voco qui quotiens pono non qui hic nascor sed qui inter aroma affero significo primus tamen qui levis ex hic sum is sum rodo folium vel nardus spico tento sum vinum quoque utilis sum austerus sed quam tenuis commodus sum etiam linus cottidie venter metior et qui comprehendo alvus nota impono posterus dies video plenus corpus sum an extenuo is enim qui extenuo medicina sentio neque alienus sum metior et potio is et urina nam si multus umor excerno quam insumo ita demum secundus valetudo spes sum asclepias in is qui ex quartana in hydropa decido sui abstinentia biduus et frictio usus tertius dies iam et febris et aqua libero cibus et vinum do memoria prodo


Et ad scorpionis autem et aranei ictum alium cum ruta recte miscentur, ex oleoque contritum superinponitur.

et ad scorpio autem et araneus ictus alius cum ruo rectus misceo ex oleo contero superinponitur


Ut alimenta sanis corporibus agricultura, sic sanitatem aegris Medicina promittit. Haec nusquam quidem non est siquidem etiam inperitissimae gentes herbas aliaque promta in auxilium vulnerum morborumque noverunt. Verum tamen apud Graecos aliquanto magis quam in ceteris nationibus exculta est, ac ne apud hos quidem a prima origine, sed paucis ante nos saeculis. Ut pote cum vetustissimus auctor Aesculapius celebretur, qui quoniam adhuc rudem et vulgarem hanc scientiam paulo subtilius excoluit, in deorum numerum receptus est. Huius deinde duo filii Podalirius et Machaon bello Troiano ducem Agamemnonem secuti non mediocrem opem commilitonibus suis attulerunt; quos tamen Homerus non in pestilentia neque in variis generibus morborum aliquid adtulisse auxilii, sed tantummodo ferro et medicamentis mederi solitos esse proposuit. Ex quo apparet has partes medicinae solas ab iis esse tentatas, easque esse vetustissimas. Eodem vero auctore disci potest morbos tum ad iram deorum inmortalium relatos esse, et ab iisdem opem posci solitam verique simile est inter nulla auxilia adversae valetudinis, plerumque tamen eam bonam contigisse ob bonos mores, quos neque desidia neque luxuria vitiarant; siquidem haec duo corpora prius in Graecia, deinde apud nos adflixerunt ideoque multiplex ista medicina, neque olim neque apud alias gentes necessaria, vix aliquos ex nobis ad senectutis principia perducit.

ut alimentum sanus corpus agricultura sic sanitas aeger medicina promitto hic nusquam quidem non sum siquidem etiam imperitus gens herba alius promta in auxilium vulnus morbus nosco verus tamen apud graeci aliquantus magis quam in ceterus natio excolo sum atque ne apud hic quidem ab primus origo sed paucus ante nos saeculis ut potis cum vetustus auctor aesculapius celebro qui quoniam adhuc rudis et vulgaris hic scientia paulus subtilis excolo in deus numerus recipio sum hic deinde duo filius podalirius et machaon bellum trojanus dux agamemnon sequor non mediocris ops commilito suus affero qui tamen homerus non in pestilentia neque in varius genus morbus aliquis affero auxilium sed tantummodo ferrum et medicamentum medeor soleo sum propono ex quo appareo hic pars medicina solo ab is sum tentatas eo sum vetustissimas eos verus auctor disco possum morbus tum ad ira deus immortalis refero sum et ab idem ops posco soleo verus similis sum inter nullus auxilium adverro valetudo plerusque tamen is bonus contingo ob bonus mos qui neque desidia neque luxuria vitiarant siquidem hic duo corpus prior in graecia deinde apud nos affligo ideo multiplex iste medicina neque olim neque apud alius gens necessarius vix aliquis ex nos ad senectus principia perduco


Est Iudaei, in qua sunt calcis partes duae; nitri quam ruberrumi pars tertia, quae urina inpuberis pueri coguntur, donec strigmenti crassitudo sit. Sed subinde is locus, cui id inlinitur, madefaciendus est.

sum judaeus in qui sum calcis pars duo nitrion quam ruberrumi pars tertius qui urina inpuberis puer cogo donec strigmentum crassitudo sum sed subinde is locus qui is inlinitur madefacio sum


Molestius est, si stomachus bile vitiosus est. Solent autem ii, qui sic temptantur, interpositis quibusdam diebus hanc, et quidem, quod pessimum est, atram vomere.— His recte alvus ducitur, potiones ex absintho dantur: necessaria gestatio, navigatio est; si fieri potest, ex nausia vomitus vitanda cruditas, sumendi cibi faciles et stomacho non alieni, vinum austerum.

molestus sum si stomachus bilis vitiosus sum soleo autem is qui sic tento interpono quidam dies hic et quidem qui malus sum ater vomo hic rectus alvus duco potio ex absintho do necessarius gestatio navigatio sum si fio possum ex nausea vomo vito cruditas sumo cibus facilis et stomachus non alienus vinum austerus


Praeter haec inbecillitas oculorum est, ex qua quidem interdiu satis, noctu nihil cernunt; quod in feminam bene respondentibus menstruis non cadit.— Sed hic laborantes inungui oportet sanie iocineris maxime hirquini, si minus, caprini, ubi id assum coquitur, excepta; atque edi quoque ipsum iecur debet. Licet tamen etiam iisdem medicamentis non inutiliter uti, quae vel cicatrices vel aspritudinem extenuant: quidam contrito semini portulacae mel adiciunt, eatenus ne id ex specillo destillet, eoque inungunt. Exercitationibus, balneo, frictionibus, gargarizationibus isdem his quoque utendum est.

praeter hic imbecillitas oculus sum ex qui quidem interdiu satis nox nihil cerno qui in femina bene respondeo menstruus non cado sed hic laboro inungui oportet sanies iocineris magnus hirquini si paruus caprinus ubi is adsum coquo excipio atque edo quoque ipse jecur debeo licet tamen etiam idem medicamentum non inutilis uti qui vel cicatrix vel aspritudo extenuo quidam contero semen portulacae mel adicio eatenus ne is ex specillum destillo eo inungo exercitatio balneum frictio gargarizatio idem hic quoque utor sum


9 In interiore vero faucium parte interdum exulceratio esse consuevit. In hac plerique extrinsecus cataplasmatis calidis fomentisque umidis utuntur: volunt etiam vaporem calidum ore recipi. Per quae molliores alii partes eas fieri dicunt oportunioresque vitio iam haerenti. Sed si bene vitari frigus potest, tuta illa praesidia; si metus eius est, supervacua sunt. Utique autem perfricare fauces periculosum est: exulcerat enim. Neque utilia sunt quae urinae movendae sunt, quia possunt, dum transeunt, ibi quoque pituitam extenuare quam supprimi melius est. Asclepiades multarum rerum, quas ipsi quoque secuti sumus, auctor bonus, acetum ait quam acerrimum esse sorbendum: hoc enim sine ulla noxa comprimi ulcera. Sed id supprimere sanguinem, ulcera ipsa sanare non potest. Melius huic rei lycium est, quod idem quoque aeque probat, vel porri vel marrubii sucus, vel nuces Graecae cum tracanto contritae et cum passo mixtae, vel lini semen contritum et cum dulci vino mixtum. Exercitatio quoque ambulandi currendique necessaria est, frictio a pectore vehemens toti inferiori parti adhibenda. Cibi vero esse debent neque nimium acres neque asperi, mel, lenticula, tragum, lac tisana, pinguis caro, praecipueque porrum et quicquid cum hoc mixtum est. Potionis quam minimum esse convenit; aqua dari potest vel pura, vel in qua malum Cotoneum palmulaeve decoctae sint. Gargarizationes quoque lenes, sin hae parum proficiunt, reprimentes, utiles sunt. Hoc genus neque auctum est et potest esse non longum: curationem tamen maturam, ne vehementer et diu laedat, desiderat.

in interior verus fauces pars interdum exulceratio sum consuesco in hic plerusque extrinsecus cataplasmo calidus fomentum umidus uto volo etiam vaporo calidus os recipio per qui mollis alius pars is fio dico oportunioresque vitio iam haereo sed si bene vitaris frigus possum tueor ille praesidium si metus is sum supervacuus sum utique autem perfricaris fauces periculosus sum exulcero enim neque utilis sum qui urina movendae sum quia possum dum transeo ibi quoque pituita extenuaris quam supprimo bonus sum asclepias multus res qui ipse quoque sequor sum auctor bonus acetum aio quam acer sum sorbeo hic enim sine ullus noxa comprimo ulcus sed is supprimo sanguis ulcus ipse sano non possum bonus hic res lycius sum qui idem quoque aequus probo vel porrus vel marrubium sucus vel nuces graece cum tracanto contero et cum patior misceo vel linum semen contero et cum dulcis vinum misceo exercitatio quoque ambulo curro necessarius sum frictio ab pectus vehemens totus inferus pario adhibeo cibus verus sum debeo neque nimium acer neque asper mel lenticula tragos lac tisana pinguis carus praecipuus porrus et quisquis cum hic misceo sum potio quam paruus sum convenio aqua do possum vel purus vel in qui malus cotoneum palmulaeve decoquo sum gargarizatio quoque lenis sin hic parum proficio reprimo utilis sum hic genus neque augeo sum et possum sum non longus curatio tamen maturus ne vehemens et diu laedo desidero


Duriores osse dentes sunt, quorum pars maxillae, pars superiori ossi malarum haeret. Ex his quaterni primi, quia secant, tomis a Graecis nominantur; hi deinde quattuor caninis dentibus ex omni parte cinguntur; ultra quos utrimque fere maxillares quaterni sunt, praeterquam in iis Sunt, quibus IV ultimi, qui sero gigni solent, non increverunt. Ex his priores singulis radicibus, maxillares utique binis, quidam etiam ternis quaternisve nituntur; fereque longior radix breviorem dentem edit; rectique dentis recta etiam radix, curvi flexa est. Exque eadem radice in pueris novus dens subit, qui multo saepius priorem expellit, inter tamen supra infrave eum se ostendit.

durus ossum dens sum qui pars maxilla pars superus ossum malus haereo ex hic quaterni primus quia seco tome ab graecum nomino hic deinde quattuor caninus dens ex omnis pars cingo ultra qui utrimque fere maxillaris quaterni sum praeterquam in is sum qui iv ulter qui serus gigno soleo non incerno ex hic prior singuli radix maxillaris utique bini quidam etiam terni quaterni nitor for longus radix brevis dens edo recingo dens recta etiam radix curvus flecto sum ex idem radix in puer novus dens subeo qui multus saepis prior expello inter tamen supra infra is sui ostendo


Sequitur, ut in quoque morbi genere proprias notas explicem, quae vel spem vel periculum ostendant.

sequor ut in quoque morbus genus proprius nosco explico qui vel spes vel periculum ostendo


3 Circa faciem vero morbus innascitur, quem Graeci κυνικὸν σπασνὸν nominant. Isque cum acuta fere febre oritur; os cum motu quodam pervertitur ideoque nihil aliud est quam distentio oris. Accedit crebra coloris in facie totoque in corpore mutatio; somnus in promptu est.— In hoc sanguinem mittere optimum est: si finitum eo malum non est, ducere alvum: si ne sic quidem discussum est, albo veratro vomitum movere. Praeter haec necessarium est vitare solem, lassitudinem, vinum. Si discussum his non est, utendum est cursu, frictione in eo, quod laesum est, leni et multa; in reliquis partibus breviore sed vehementi. Prodest etiam movere sternumenta; caput radere, idque perfundere aqua calida vel marina vel certe salsa, sic ut ei sulpur quoque adiciatur; post perfusionem iterum perfricare; sinapi manducare, eodemque tempore adfectis oris partibus ceratum, integris idem sinapi, donec adrodat, imponere. Cibus aptissimus ex media materia est.

circe facies verus morbus innascor qui graecum nomino eo cum acutus fere febris orior os cum motus quidam perverto ideo nihil alius sum quam distentio ora accedo creber color in facies totus in corpus mutatio somnus in promptus sum in hic sanguis mitto bonus sum si finio is malus non sum duco alvus si ne sic quidem discutio sum album veratrum vomo moveo praeter hic necessarius sum vitaris sol lassitudo vinum si discutio hic non sum utor sum cursus frictio in is qui laedo sum lenis et multus in reliquus pars brevis sed vehemens prodo etiam moveo sternumentum caput rado is perfundo aqua calidum vel marinus vel certus salio sic ut is sulfur quoque adicio post perfusio iterum perfricaris sinapis manduco idem tempus afficio ora pars cero integer idem sinapis donec adrodo impono cibus aptus ex medius materia sum


8 Verum ut oculi multiplicem curationem etiam manus exigunt, sic in auribus admodum pauca sunt, quae in hac medicinae parte tractentur. Solet tamen evenire, vel a primo die protinus vel postea facta exulceratione, dein per cicatricem aure repleta, ut foramen in ea nullum sit, ideoque audiendi usu careat. Quod ubi incidit, specillo temptandum est, altene id repletum, an in summo tantum glutinatum sit. Nam si alte est, prementi non cedit; si in summo, specillum protinus recipit. Illud attingi non oportet, ne sine effectus spe distentio oriatur nervorum, et ex ea mortis periculum sit: hoc facile curatur. Nam qua cavom esse debet, vel medicamentum aliquod inponendum est ex adurentibus, vel candenti ferro aperiendum, vel etiam scalpello incidendum. Cumque id patefactum et iam ulcus purum est, coicienda eo pinna est, inlita medicamento cicatricem inducente, circaque idem medicamentum dandum, ut cutis circa pinnam sanescat; quo fit, ut ea remota postea facultas audiendi sit. At ubi aures, in viro puta, perforatae sunt et offendunt, traicere id cavum celeriter candente acu satis est, ut leviter eius orae ulcerentur; aut etiam adurente medicamento idem exulcerare, postea deinde inponere id, quod purget, tum quod eo loco repleat et cicatricem inducat. Quod si magnum id foramen est, sicut solet esse in iis, qui maiora pondera auribus gesserunt, incidere quod superest ad extremum oportet; supra deinde oras scalpello exulcerare, et postea suere, ac medicamentum, quo glutinetur, inponere. Tertium est, si quid ibi curti est, sarcire. Quae res cum in labris quoque et naribus fieri possit, eandem etiam rationem habeat, simul explicanda est.

verus ut oculus multiplico curatio etiam manus exigo sic in auris admodum paucus sum qui in hic medicina pars tracto soleo tamen evenio vel ab primus dies protinus vel postea facio exulceratio deinde per cicatrix auris repleo ut foramen in is nullus sum ideo audio usus careo qui ubi incido specillum tento sum alo is repletum an in superus tantus glutino sum nam si altus sum premo non cedo si in superus specillum protinus recipio ille attingo non oportet ne sine efficio spes distentio orior nervus et ex is mors periculum sum hic facilis curo nam qui cavom sum debeo vel medicamentum aliqui inpono sum ex aduro vel candeo ferrum aperio vel etiam scalpellus incido cos is patefacio et iam ulcus purus sum cojacio is pinna sum inlito medicamentum cicatrix induco circo idem medicamentum do ut cutis circa pinnam sanesco quo fio ut is remoueo postea facultas audio sum at ubi auris in vir puto perforo sum et offendo traicio is cavus celer candeo acus satis sum ut levis is ora ulcero aut etiam aduro medicamentum idem exulceraris postea deinde inpono is qui purgo tum qui is locus repleo et cicatrix induco qui si magnus is foramen sum sicut soleo sum in is qui magnus pondero auris gero incido qui supersum ad exter oportet supra deinde ora scalpellus exulceraris et postea suo atque medicamentum quo glutino inpono tertius sum si quis ibi curtus sum sarcio qui res cum in labrum quoque et naris fio possum idem etiam ratio habeo simul explico sum


At si anus ipse vel os vulvae procidit (nam id quoque interdum fit), considerari debet, purumne id sit, quod provolutum est, an umore muccoso circumdatum. Si purum est, in aqua desidere homo debet; aut salsa aut cum verbenis vel malicorio incocta. Si umidum, vino austero subluendum est inlinendumque faece vini conbusta. Ubi utrolibet modo curatum est, intus reponendum est, inponendaque plantago contrita vel folia salicis in aceto cocta tum linteolum, et super lana; eaque deliganda sunt cruribus inter se devinctis.

at si anus ipse vel os volva procaedo nam is quoque interdum fio consideraris debeo purus is sum qui provolutum sum an umor mucosus circumdo si purus sum in aqua desideo homo debeo aut salio aut cum verbena vel malicorium incoquo si umidus vinum austerus subluo sum inlinendumque faex vinum comburo ubius utrolibet modo curo sum intus repono sum inpono plantago contero vel folium salix in acetum coquo tum linteolum et super lana is deligo sum crus inter sui devincio


17 Manus quoque in omnes quattuor partes prolabitur. Si in posteriorem partem excidit, porrigi digiti non possunt; si in priorem, non inclinantur; si in alterutrum latus, manus in contrarium id est aut ad pollicem aut ad minimum digitum convertitur. Reponi non difficillime potest. Super durum locum et renitentem ex altera parte intendi manus, altera brachium debet sic, ut prona sit, si in posteriorem partem os excidit; supina, si in priorem; si in interiorem exterioremve, in latus. Ubi satis nervi diducti sunt, os, quod in alterutrum latus procidit, manibus in contrarium repellendum est. At is, quae in priorem posterio-remve partem lapsa sunt, super inponendum durum aliquid, idque supra prominens os manu urguendum est, per quod vis adiecta facilius id in suam sedem compellit.

manus quoque in omnis quattuor pars prolabor si in posterus pars excido porrigo digitus non possum si in prior non inclino si in alteruter latus manus in contrarius is sum aut ad pollex aut ad paruus digitus converto repono non difficilis possum super durus locus et reniteo ex alter pars intendo manus alter bracchium debeo sic ut pronus sum si in posterus pars os excido supinus si in prior si in interior exterioremve in latus ubius satis nervus diduco sum os qui in alteruter latus procaedo manus in contrarius repello sum at is qui in prior posterius remve pars labor sum super inpono durus aliquis is supra promineo os manus urgeo sum per qui volo adiicio facilis is in suus sedes compello


Haec adversus omnes ictus communia sunt. Usus tamen ipse docuit eum, quem aspis percussit, acetum potius bibere debere. Quod demonstrasse dicitur casus cuiusdam pueri, qui cum ab hac ictus esset et partim ob ipsum volnus partim ob inmodicus aestus siti premeretur ac locis siccis alium umorem non reperiret, acetum, quod forte secum habebat, ebibit et liberatus est, credo, quoniam id, quamvis refrigerandi vim habet, tamen habet etiam dissupandi; quo fit, ut terra respersa eo spumet. Eadem ergo vi verisimile est spissescentem quoque intus umorem hominis ab eo discuti et sic dari sanitatem.

hic adverro omnis iacio commune sum utor tamen ipse doceo is qui aspis percutio acetum potis bibo debeo qui demonstro dico casus quidam puer qui cum ab hic iacio sum et pars ob ipse vulnus pars ob immodicus aestus sitis premo atque locus siccus alius umor non reperio acetum qui fors sui habeo ebibo et libero sum credo quoniam is quivis refrigero vis habeo tamen habeo etiam dissupo quo fio ut terra respergo is spumo idem ergo vis verisimilis sum spissesco quoque intus umor homo ab is discutio et sic do sanitas


Verum ea longe periculosissima sunt ulcera, quas apthas Graeci appellant, sed in pueris: hos enim saepe consumunt, in viris et mulieribus idem periculum non est. Haec ulcera a gingivis incipiunt; deinde palatum totumque os occupant; tum ad uvam faucesque descendunt, quibus obsessis non facile fit, ut puer convalescat. Ac miserius etiam est, si lactens adhuc infans est, quo minus imperari remedium aliquod potest. Sed inprimis nutris cogenda af exerceri et ambulationibus et iis operibus, quae superiores partes movent; mittenda in balineum iubendaque ibi calida aqua mammas perfundere; tum alenda cibis lenibus et iis, qui non facile corrumpuntur: potione, si febricitat puer, aquae; si sine febre est, vini diluti. Ac si alvus nutricis substitit, ducenda est. Si piutita eius in os coit, vomere debet. Tum ipsa ulcera perunguenda sunt melle, cui rhus, quem Syriacum vocant, aut amarae nuces adiectae sunt; vel mixtis inter se rosae foliis aridis, pineis nucleis, menta, coliculo, melle, vel eo medicamento, quod ex moris fit, quorum sucus eodem modo quo Punici mali ad mellis crassitudinem coquitur; eademque ratione ei crocum, murra, alumen, vinum, mel miscetur: neque quicquam dandum, a quo umor evocari possit. Si vero iam firmior puer est, gargari-zare debet is fere, quae supra (cap. X, 3, 4) conprehensa sunt. Ac si lenia medicamenta in eo parum proficiunt, adhibenda sunt ea, quae adurendo crustas ulceribus inducant. Quale est scissile alumen vel chalcities vel atramentum sutorium. Prodest etiam fames et abstinentia quanta maxime inperari potest. Cibus esse debet lenis: ad purganda tamen ulcera interdum caseus ex melle recte datur.

verus is longus periculosus sum ulcus qui apthas graecum appello sed in puer hic enim saepe consumo in vis et mulier idem periculum non sum hic ulcus ab gingiva incipio deinde palo totus os occupo tum ad labrusca fauces descendo qui obsedeo non facilis fio ut puer convalesco atque miser etiam sum si lacteo adhuc infer sum quo paruus imperaris remedium aliqui possum sed imprimis nutrio cogo af exerceo et ambulatio et is opus qui superus pars moveo mitto in balineum jubeo ibi calidum aqua mamma perfundo tum alo cibus lenis et is qui non facilis corrumpo potio si febricito puer aqua si sine febris sum vinum diluo atque si alvus nutrix substo duco sum si piutita is in os coeo vomo debeo tum ipse ulcus perunguenda sum mel qui rhus qui syriacus voco aut amarus nuces adicio sum vel misceo inter sui rodo folium aridus pineum nucleus mentum cauliculus mel vel is medicamentum qui ex mos fio qui sucus idem modo quo punicus malus ad mel crassitudo coquo idem ratio is crocum murra alumen vinum mel misceo neque quisquam do ab quo umor evocaris possum si verus iam firmus puer sum gargaris zaris debeo is fere qui supra cap decem comprehendo sum atque si lenis medicamentum in is parum proficio adhibeo sum is qui aduro crusta ulcus induco qual sum scissilis alumen vel chalcities vel atramentum sutorius prodo etiam fames et abstinentia quantus magnus inperaris possum cibus sum debeo lenis ad purgo tamen ulcus interdum caseus ex mel rectus do


At intestinorum levitas periculosior est, si frequens deiectio est, si venter omnibus horis et cum sono et sine hoc profluit; si similiter noctu et interdiu, si, quod excernitur, aut crudum est aut nigrum et praeter id etiam leve et mali odoris; si sitis urget, si post potionem urina non redditur (quod evenit, quia tunc liquor omnis non in vesicam sed intestina descendit); si os exulceratur, rubet facies et quasi maculis quibusdam colorum omnium distinguitur; si venter est quasi fermentatus, pinguis atque rugosus, si cibi et cupiditas non est; inter quae cum evidens mors sit, multo evidentior est, si iam longum quoque id vitium est, id maxime etiam, si in corpore senili est.

at intestinum levitas periculosus sum si frequens dejectio sum si venter omnis hora et cum sonus et sine hic profluo si similis nox et interdiu si qui excerno aut crudus sum aut niger et praeter is etiam levis et malus odor si sum urgeo si post potio urina non reddo qui evenio quia tunc liquo omnis non in vesica sed intestinum descendo si os exulcero rubeo facies et quasi maculis quidam color omnis distinguo si venter sum quasi fermento pinguis atque rugosus si cibus et cupiditas non sum inter qui cum evidens mors sum multus evidentior sum si iam longus quoque is vitium sum is magnus etiam si in corpus senilis sum


Praeterea est quam Ῥάπτουσαν a glutinando vocant. Constat ex his: bituminis, aluminis scissilis P. IIII; spumae argenti P. XL; olei veteris hemina.

praeterea sum quam ab glutino voco consto ex hic bitumen alumen scissilis p quattuor spuma argentum p xl oleum veto hemina


Anus quoque multa taediique plena mala recipit, neque inter se multum abhorrentes curationes habet. Ac primum in eo saepe, et quidem pluribus locis, cutis scinditur: ragadia Graeci vocant. Id si recens est, quiescere homo debet, et in aqua calida desidere. Columbina quoque ova coquenda sunt, et, ubi induruerunt, purganda; deinde alterum deponefacere in aqua bene calida debet, alterum calidum loco subicere, sic ut invicem utroque aliquis utatur. Tum tetrapharmacum aut rhypodes ad hoc rosa diluendum est, aut oesypum recens miscendum cum cerato liquido ex rosa facto aut eidem cerato plumbum elotum: aut adiciendum aut resinae terebenthinae murrae paulum, aut spumae argenti vetus oleum, et quolibet ex his id perunguendum. Si, quicquid laesum est, extra est neque intus reconditum, eodem medicamento tinctum linamentum superdandum est et, quicquid ante adhibuimus, cerato contegendum. In hoc autem casu neque acribus cibis utendum est neque asperis neque alvum conprimentibus, ne aridum quidem quicquam satis utile est nisi admodum paulum: liquida, lenia, pinguia, glutinosa meliora sunt. Vino leni uti nihil prohibet.

anus quoque multus taedium plenus malus recipio neque inter sui multus abhorreo curatio habeo atque primus in is saepe et quidem multus locus cutis scindo ragadia graecum voco is si recens sum quiesco homo debeo et in aqua calidum desideo columbinus quoque ovo coquo sum et ubi induresco purgo deinde alter deponefacere in aqua bene calidum debeo alter calidus locus subicio sic ut invicem uterque aliquis uto tum tetrapharmacum aut rhypodes ad hic rodo diluo sum aut oesypum recens misceo cum cero liquidus ex rodo facio aut idem cero plumbum elotum aut adicio aut resina terebenthinae murra paulus aut spuma argentum vetus oleum et quilibet ex hic is perunguendum si quisquis laedo sum extra sum neque intus recondo idem medicamentum tingo linamentum superdo sum et quisquis ante adhibeo cero contego in hic autem casus neque acer cibus utor sum neque asper neque alvus conprimentibus ne aridus quidem quisquam satis utilis sum nisi admodum paulus liquidus lenis pinguis glutinosus bonus sum vinum lenis uti nihil prohibeo


17 Expositis simplicibus facultatibus dicendum est, quemadmodum misceantur, quaeque ex his fiant. Miscentur autem varie, neque huius ullus modus est, cum ex simplicibus alia demantur, alia adiciantur, iisdemque servatis ponderum ratio mutetur. Itaque cum facultatem materia non ita multiplex sit, innumerabilia mixturarum genera sunt: quae conprehendi si possent, tamen esset supervacuum. Nam et idem effectus intra paucas conpositiones sunt, et mutare eas cuilibet cognitis facultatibus facile est. Itaque contentus iis ero, quas accepi velut nobilissimas. In hoc autem volumine eas explicabo, quae vel desiderari in prioribus potuerunt, vel ad eas curationes pertinent, quas protinus hic comprehendam, sic ut tamen quae magis communia sunt, simul iungam: si qua singulis vel etiam parvis adcommodata sunt, in ipso locum differam. Sed et ante sciri volo, in uncia pondus denarium septem esse, unius deinde denarii pondus dividi a me in sex partes, id est sextantes, ut idem in sextante denarii habeam, quod Graeci habent in eo, quem obolon appellant. Id ad nostra pondera relatum paulo plus dimidio scripulo facit.

expono simplex facultas dico sum quemadmodum misceo quisque ex hic fio misceo autem varius neque hic ullus modus sum cum ex simplex alius demo alius adicio idem servo pondus ratio muto itaque cum facultas materia non ita multiplex sum innumerabilis mixturaris genus sum qui comprehendo si possum tamen sum supervacuus nam et idem efficio intra paucus conpositio sum et muto is qui cognosco facultas facilis sum itaque contineo is sum qui accipio velut nobilis in hic autem volumen is explico qui vel desidero in prior possum vel ad is curatio pertineo qui protinus hic comprehendo sic ut tamen qui magis commune sum simul jungo si qui singuli vel etiam parvus adcommodo sum in ipse locus differo sed et ante scio volo in uncia pondus denarius septem sum unus deinde denarius pondus divido ab ego in sex pars is sum sextantes ut idem in sextante denarius habeo qui graecum habeo in is qui obolus appello is ad noster pondero refero paulus multus dimidio scripulum facio


Et ad sacrum ignem: spumae argenti P. VI; cornu bubuli combusti P. XII conteruntur, adiciturque invicem vinum et id quod specialiter sil vocatur, et murteum donec utriusque teni cyathi coiciantur.

et ad sacer ignis spuma argentum p vis cornu bubulis comburo p duodecim contero adicio invicem vinum et is qui specialis sil voco et murtatus donec uterque teni cyathus cojacio


Fungo quoque simile ulcus in eadem sede nasci solet: id, si hiemps est, egelida; si aliud tempus, frigida aqua fovendum est, dein squama aeris inspergenda, supraque ceratum ex murteo factum, cui paulum squamae, fuliginis, calcis si adiectum. Si hac ratione non tollitur, vel medicamentis vehementioribus vel ferro adurendum est.

fungus quoque similis ulcus in idem sedes nascor soleo is si hiems sum egelidus si alius tempus frigidus aqua foveo sum deinde squama aer inspergenda supra cero ex murtatus facio qui paulus squama fuligo calcis si adiectus si hic ratio non tollo vel medicamentum vehemens vel ferrum aduro sum


25 Haec facienda sunt in iis casibus, ubi sine vulnere ossa exciderunt Hic quoque et ingens periculum est, et eo gravius, quo maius membrum est, quove validioribus nervis aut musculis continetur. Ideoque in umeris femoribusque metus mortis est: ac, si reposita eis ossa sunt, spes nulla est; si non reposita, tamen nonnullum periculum est; eoque maior in utroque timor est, quo propius vulnus articulo est. Hippocrates nihil tuto reponi posse praeter digitos et plantas et manuus dixit, atque in his quoque diligenter esse agendum, ne praecipitarent. Quidam brachia quoque et crura reposuerunt; et ne cancri distentionesque nervorum orirentur, sub quibus in eiusmodi casu fere mors matura est, sanguinem ex brachio miserunt. Verum ne digitus quidem, in quo minimum ut malum, sic etiam periculum est, reponi debet, aut in inflammatione aut postea, cum iam vetus res est. Sic quoque reposito osse nervi ubi distenduntur, rursus id protinus expellendum est. Omne autem membrum, quod cum vulnere loco motum neque repositum est, sic iacere convenit, ut maxime cubantem iuvat; tantum ne moveatur neve dependeat. In omnique tali morbo magnum ex longa fame praesidium est, deinde ex curatione eadem, quae proposita est (10.7D), ubi ossibus fractis vulnus accessit. Si nudum os eminet, impedimento semper futurum est: ideo quod excedit abscidendum est, inponendaque super arida linamenta sunt et medicamenta non pinguia, donec quae sola esse in eiusmodi re sanitas potest, veniat: nam et debilitas sequitur et tenuis cicatrix inducitur, quae necesse est facile noxae postea pateat.

hic facio sum in is casus ubi sine vulnus os excido hic quoque et ingens periculum sum et is gravis quo magnus membrum sum quis validus nervus aut musculis contineo ideo in umerus femoribusque metus mors sum atque si repono is os sum spes nullus sum si non repono tamen nonnullus periculum sum eo magnus in uterque timor sum quo propius vulnus articulus sum hippocrates nihil tueor repono possum praeter digitus et planto et manuus dico atque in hic quoque diligenter sum ago ne praecipito quidam bracchium quoque et crus repono et ne cancer distentio nervus orior sub qui in eiusmodi casus fere mors maturo sum sanguis ex bracchium mitto verus ne digitus quidem in quo paruus ut malus sic etiam periculum sum repono debeo aut in inflammatio aut postea cum iam vetus res sum sic quoque repono ossum nervus ubi distendo rursus is protinus expello sum omnis autem membrum qui cum vulnus locus motus neque repono sum sic iacio convenio ut magnus cubo juvo tantus ne moveo neve dependeo in omne talis morbus magnus ex longus fames praesidium sum deinde ex curatio idem qui propono sum d ubi os frango vulnus accedo si nudus os emineo impedimentum semper sum sum ideo qui excedo abscido sum inpono super aridus linamentum sum et medicamentum non pinguis donec qui solus sum in eiusmodi res sanitas possum venio nam et debilito sequor et tenuis cicatrix induco qui necesse sum facilis noxa postea pateo


Reprimunt alumen et scissile, quod sxito/n vocatur, et liquidum; Melinum, auripigmentum, aerugo, chalcitis, atramentum sutorium.

reprimo alumen et scissilis qui sxito n voco et liquidus melinus auripigmentum aerugo chalcitis atramentum sutorius


Neque vero iis solis, quos capitis inbecillitas torquet, usus aquae frigidae prodest, sed iis etiam, quos adsiduae lippitudines, gravidines, destillationes tonsillaeque male habent. His autem non caput tantum cottidie perfundendum est, sed os quoque multa frigida aqua fovendum est; praecipueque omnibus, quibus hoc utile auxilium est, eo utendum est, ubi gravius caelum austri reddiderunt. Cumque omnibus inutilis sit post cibum aut contentio aut agitatio animi, tum iis praecipue, qui vel capitis vel arteriae dolores habere consuerunt, vel quoslibet alios oris adfectus. Vitari etiam gravidines destillationesque possunt, si quam minime qui his opportunus est loca aquasque mutet; si caput in sole protegit, ne incendatur, neu subito ex repentino nubilo frigus id moveat; si post concoctionem ieiunus caput radit; si post cibum neque legit neque scribit.

neque verus is sol qui capio imbecillitas torqueo utor aqua frigida prodo sed is etiam qui assiduus lippitudo gravido destillatio tonsilla malus habeo hic autem non caput tantus cottidie perfundo sum sed os quoque multus frigidus aqua foveo sum praecipuus omnis qui hic utilis auxilium sum is utor sum ubi gravis caelum auster reddo cos omnis inutilis sum post cibus aut contentio aut agitatio animus tum is praecipuus qui vel capio vel arteria dolor habeo consuo vel qui alius ora affectus vitaris etiam gravido destillatio possum si quam paruus qui hic opportunus sum locum aqua muto si caput in sol protego ne incendo neu subeo ex repentinus nubilus frigus is moveo si post concoctio jejunus caput rado si post cibus neque lego neque scribo


At cum urina super potionum modum etiam sine dolore profluens maciem et periculum facit, si tenuis est, opus est exercitatione et frictione, maximeque in sole vel ad ignem. Balneum rarum esse debet, neque longa in eo mora, cibus conprimens, vinum austerum meracum, per aestatem frigidum, per hiemem egelidum, sed tantum, quantum minimum sitim finiat. Alvus quoque vel ducenda vel lacte purganda est. Si crassa urina est, vehementior esse debet et exercitatio et frictio, longior in balneo mora; cibis opus est tenerioribus, vino eodem. In utroque modo vitanda omnia sunt, quae urinam movere consuerunt.

at cum urina super potio modus etiam sine dolor profluo macies et periculum facio si tenuis sum opus sum exercitatio et frictio magnus in sol vel ad ignis balneum raris sum debeo neque longus in is mora cibus conprimens vinum austerus meracus per aestas frigidus per hiems egelidus sed tantus quantus paruus sitis finio alvus quoque vel duco vel lac purgo sum si crassus urina sum vehemens sum debeo et exercitatio et frictio longus in balneum mora cibus opus sum tener vinum idem in uterque modo vito omnis sum qui urina moveo consuo


2 His velut in conspectum quendam, quatenus scire curanti necessarium est, adductis, remedia singularum laborantium partium exsequar, orsus a capite; sub quo nomine nunc significo eam partem, quae capillis tegitur: nam oculorum, aurium, dentium dolor, et si qui similis est, alias erit explicandus (libb. VI.6-9, VII.7-12).

hic velut in conspectus quidam quatenus scio curo necessarius sum adduco remedio singularis laboro pars exsequor ordior ab caput sub quo nomen nunc significo is pars qui capillus tego nam oculus auris dens dolor et si qui similis sum alius sum explico libb vis vii


18 In palma quoque ossa interdum suis sedibus promoventur, modo in priorem partem, modo in posteriorem: in latus enim moveri paribus ossibus oppositis non possunt. Signum id solum est omniumque commune: tumor ea parte, in quam os venit; ab ea sinus, a qua recessit. Sed sine intentione digito tantummodo bene pressum os in suam sedem revertitur.

in palmo quoque os interdum suus sedes promoveo modo in prior pars modo in posterus in latus enim moveo par os oppono non possum signum is solus sum omne communis tumor is pars in quam os venio ab is sinus ab qui recedo sed sine intentio digitus tantummodo bene premo os in suus sedes revorto


Alterum, quod euodes vocant, hoc modo fit: cerae P. = -; olei tantundem; resinae terebenthinae ad nucis iuglandis magnitudinem simul inconcuntur; deinde infusa in mortario teruntur, instillaturque subinde quam optumi mellis acetabulum, tum irini unguenti et rosae terni cyathi.

alter qui euodes voco hic modo fio cera p oleum tantus resina terebenthinae ad nucis iuglandis magnitudo simul inconcuntur deinde infundo in mortarium tero instillo subinde quam bonus mel acetabulis tum irinum unguentum et rodo terni cyathus


10 Considerandum est etiam, febresne solae sint, an alia quoque his mala accedant, id est, num caput doleat, num lingua aspera, num praecordia intenta sint.

considero sum etiam febris solus sum an alius quoque hic malus accedo is sum num caput doleo num lingua asper num praecordia intendo sum


25 Ignotus autem paene in Italia, frequentissimus in quibusdam regionibus is morbus est, quem ἐλεφαντίασιν Graeci vocant; isque longis adnumeratur: signo totum corpus adficitur, ita ut ossa quoque vitiari dicantur. Summa pars corporis crebras maculas crebrosque tumores habet; rubor harum paulatim in atrum colorem convertitur. Summa cutis inaequaliter crassa, tenuis, dura mollisque, quasi squamis quibusdam exasperatur; corpus emacrescit; os, surae, pedes intumescunt. Ubi vetus morbus est, digiti in manibus ponderibusque sub tumore conduntur; febricula oritur, quae facile tot malis obrutum hominem consumit.— Protinus ergo inter initia sanguis per biduum mitti debet, aut nigro veratro venter solvi. Adhibenda tum, quanta sustineri potest, inedia; paulum deinde vires reficiendae et ducenda alvus; post haec ubi corpus levatum est, utendum exercitatione praecipueque cursu; sudor primum labore ipsius corporis, deinde etiam siccis sudationibus evocandus; frictio adhibenda, moderandumque inter haec, ut vires conserventur. Balneum rarum esse debet; cibus sine pinguibus, sine glutinosis, sine inflantibus; vinum praeterquam primis diebus recte datur. Corpus contrita plantago et inlita optime tueri videtur.

ignosco autem paene in italia frequens in quidam regio is morbus sum qui graecum voco eo longus adnumero signum totus corpus afficio ita ut os quoque vitiaris dico summus pars corpus creber maculo creber tumor habeo rubor haris paulatim in ater color converto summus cutis inaequalis crassus tenuis durus mollio quasi squama quidam exaspero corpus emacresco os sura pes intumesco ubius vetus morbus sum digitus in manus pondus sub tumor condo febricula orior qui facilis tot malus obruo homo consumo protinus ergo inter initium sanguis per biduus mitto debeo aut niger veratrum venter solvo adhibeo tum quantus sustineo possum inedia paulus deinde vireo reficio et duco alvus post hic ubi corpus levo sum utor exercitatio praecipuus cursus sudor primus labor ipse corpus deinde etiam siccus sudatio evocandus frictio adhibeo modero inter hic ut vireo conservo balneum raris sum debeo cibus sine pinguis sine glutinosus sine inflo vinum praeterquam primus dies rectus do corpus contero plantago et inlito optume tueor video


14 A compagine corporis ad viscera transeundum est, et inprimis ad pulmonem veniendum; ex quo vehemens et acutus morbus oritur, quem peripleumoniacon Graeci vocant. Eius haec condicio est: pulmo totus adficitur; hunc casum eius subsequitur tussis bilem vel pus trahens, praecordiorum totiusque pectoris gravitas, spiritus difficultas, magnae febres, continua vigilia, cibi fastidium, tabes. Id genus morbi plus periculi quam doloris habet.— Oportet, si satis validae vires sunt, sanguinem mittere; si minores, cucurbitulas sine ferro praecordiis admovere. Tum si satis valet, gestando aegrum digerere; si parum, intra domum tamen dimovere: potionem autem hysopi cum quo ficus arida sit incocta, aut aquam mulsam, in qua vel hysopum vel ruta decocta sit: frictione uti diutissime in scapulis, proxime ab his in brachiis et pedibus et cruribus, leviter contra pulmonem, idque bis cottidie facere. Quod ad cibum pertinet, huic nec salsis opus est neque acribus neque amaris neque alvum adstringentibus, sed paullo lenioribus. Ergo primis diebus danda est sorbitio tisanae vel halicae vel oryzae, cum qua recens adeps cocta sit: cum hac sorbile ovum, nuclei pinei ex melle, panis vel elota halica ex aqua mulsa; potui deinde non solum pura aqua sed etiam mulsa egelida, aut si aestas est, etiam frigida, nisi quid obstat. Haec autem altero quoque die increscente morbo dare satis est. Ubi incrementum constitit, quantum res patitur, ab omnibus abstinendum est, praeterquam aqua egelida. Si vires desunt, adiuvandae sunt aqua mulsa. Prosuntque adversus dolores imposita calida fomenta vel ea, quae simul et reprimunt et emolliunt. Prodest impositus super pectus sal bene contritus cum cerato mixtus, quia leviter cutem erodit, eoque impetum materiae, quo pulmo vexatur, evocat. Utile etiam aliquod malagma est ex iis, quae materiam trahunt. Neque alienum est, dum premit morbus, clausis fenestris aegrum continere: ubi paullum levatus est, ter aut quater die fenestris aliquis apertis parvum acerem recipere. Deinde in refectione pluribus diebus a vino abstinere; gestatione, frictione uti, sorbitionibus; et prioribus cibis adicere ex holeribus porrum, ex carne ungulas et summa trunculorum, atque pisciculos, sic ut diu nihil nisi molle et lene sumitur.

ab compago corpus ad viscera transeo sum et imprimis ad pulmo venio ex quo vehemens et acutus morbus orior qui peripleumoniacon graecum voco is hic condicio sum pulmo totus afficio hic casus is subsequor tundo bilis vel pus traho praecordia totus pectus gravitas spiritus difficultas magnus febris continuo vigil cibus fastidium tabes is genus morbus multus periculum quam dolor habeo oportet si satis validus vireo sum sanguis mitto si paruus cucurbitula sine ferrum praecordia admoveo tum si satis valeo gesto aeger digero si parum intra domus tamen dimoveo potio autem hysopum cum quo ficus aridus sum incoquo aut aqua mulceo in qui vel hysopum vel ruo decoquo sum frictio uti diutissime in scapulis propior ab hic in bracchium et pes et crus levis contra pulmo is bis cottidie facio qui ad cibus pertineo hic neque salio opus sum neque acer neque amaris neque alvus adstringo sed paullus lenis ergo primus dies do sum sorbitio tisanae vel halicae vel oryza cum qui recens adeps coquo sum cum hic sorbilis ovum nucleus pineum ex mel panis vel elota halica ex aqua mulceo possum deinde non solus purus aqua sed etiam mulceo egelidus aut si aestas sum etiam frigidus nisi quis obsto hic autem alter quoque dies incresco morbus do satis sum ubius incrementum consto quantus res patior ab omnis abstineo sum praeterquam aqua egelidus si vireo desum adjuvo sum aqua mulceo prosum adverro dolor impono calidum fomentum vel is qui simul et reprimo et emollio prodo impono super pectus sal bene contero cum cero misceo quia levis cutis erodo eo impetus materia quo pulmo vexo evoco utilis etiam aliqui malagma sum ex is qui materia traho neque alienus sum dum premo morbus claudo fenestra aeger contineo ubi paulus levo sum ter aut quater dies fenestra aliquis apertus parvus aceo recipio deinde in refectio multus dies ab vinum abstineo gestatio frictio uti sorbitio et prior cibus adicio ex holeribus porrus ex carnis ungula et summus trunculus atque pisciculus sic ut diu nihil nisi mollis et lenis sumo


Solent etiam carbunculi ex inflammatione nasci, nonnumquam in ipsis oculis, nonnumquam in palpebris, et in his ipsis modo ab interiore modo ab exteriore.— In hoc casu alvus ducenda est, cibus minuendus, lac potui dandum, ut acria laeserunt leniantur. Quod at cataplasmata et medicamenta pertinet, is utendum, quae adversum inflammationem proposita sunt (6,1E - 8B26.27). Atque hic quoque Nilei collyrium optimum est: si tamen carbunculus in exteriore palpebrae parte est, ad cataplasmata aptissimum est lini semen ex mulos coctum; aut si id non est, tritici farina eodem modo cocta.

soleo etiam carbunculis ex inflammatio nascor nonnumquam in ipse oculus nonnumquam in palpebra et in hic ipse modo ab interior modo ab exter in hic casus alvus duco sum cibus minuo lac possum do ut acer laedo lenio qui at cataplasmo et medicamentum pertineo is utor qui adverro inflammatio propono sum e b atque hic quoque nileus collyrium bonus sum si tamen carbunculus in exter palpebra pars sum ad cataplasmo aptus sum linum semen ex mulus coquo aut si is non sum triticum farina idem modo coquo


Infra cervicem vero summa costa contra umerum sita est; inde VI inferiores usque ad imum pectus perveniunt; eaeque primis partibus rotundae et leniter quasi capitulatae vertebrarum transversis processibus et ipsis quoque paulum sinuatis inhaerent; inde latescunt et in exteriorem partem recurvatae paulatim in cartilaginem degenerant; eaque parte rursus in interiora leniter flexae committuntur cum osse pectoris. Quod valens et durum a faucibus incipit, ab utroque latere lunatum et a praecordiis iam ipsum quoque cartilagine mollitum terminatur: sub costis vero prioribus, quinque, quas νόθασ Graeci nominant, breves tenuioresque atque ipsae quoque paulatim in cartilaginem versae extremis abdominis partibus inhaerescunt; imaque ex his maiore iam parte nihil nisi cartilago est. Rursus a cervice duo lata ossa utrimque ad scapulas tendunt: nostri scutula operta, omoplatas Graeci nominant. Ea summis verticibus sinuata, ab his triangula, paulatimque latescentia ad spinam tendunt; et quo latiora quaque parte sunt, hoc hebetiora. Atque ipsa quoque in imo cartilaginosa posteriore parte velut innatant, quoniam nisi † vel in summo nulli ossi inhaerescunt, ibi vero validis musculis nervisque constricta sunt. At a summa costa paulo interius quam ubi ea media est os excrescit, ibi quidem tenue, procedens vero, quo propius lato scapularum ossi fit, eo plenius latiusque interest paulum in exteriora curvatum; quod altera verticis parte modice intumescens sustinet iugulum. Id autem ipsum recurvum ac neque inter durissima ossa numerandum, altero capite in eo, quod posui, altero in exiguo sinu pectoralis ossis insidit, paulumque motu bracchi movetur, et cum lato osse scapularum infra caput eius nervis et cartilagine conectitur.

infra cervix verus summus costa contra umerus sino sum inde vis inferus usque ad imus pectus pervenio is primus pars rotundus et lenis quasi capitulatus vertebraris transverto processus et ipse quoque paulus sinuo inhaereo inde latescunt et in exter pars recurvatae paulatim in cartilago degenero is pars rursus in interior lenis flecto committo cum ossum pectus qui valeo et durus ab fauces incipio ab uterque lateo luno et ab praecordia iam ipse quoque cartilago mollio termino sub costa verus prior quinque qui graecum nomino brevis tenuis atque ipse quoque paulatim in cartilago verro exter abdomen pars inhaeresco imus ex hic magnus iam pars nihil nisi cartilago sum rursus ab cervix duo fero os utrimque ad scapulae tendo noster scutula operio omoplatas graecum nomino is summus vertex sinuo ab hic triangulus paulatim latesco ad spina tendo et quo fero quisque pars sum hic hebetiora atque ipse quoque in imus cartilaginosus posterus pars velut innato quoniam nisi vel in superus nullus ossum inhaeresco ibi verus validus musculis nervus constringo sum at ab summus costa paulus interior quam ubi is medius sum os excresco ibi quidem tenue procedo verus quo propius fero scapularis ossum fio is plenus fero intersum paulus in exter curvo qui alter vertex pars modicus intumesco sustineo iugulum is autem ipse recurvus atque neque inter durus os numero alter caput in is qui pono alter in exiguus sinus pectoral ossum insido paulus motus bracchium moveo et cum fero ossum scapularis infra caput is nervus et cartilago conecto


Labra autem saepe finduntur eaque res habet cum dolore etiam hanc molestiam, quod sermo prohibeatur; qui subinde eas rimas cum dolore diducendo sanguinem citat. Sed has, si in summo sunt, medicamentis curare commodius est, quae ad ulcera oris fiunt. Si vero altius descenderunt, necessarium est tenui ferramento adurere; quod spathae simile quasi transcurrere, non inprimi debet. Postea facienda eadem sunt, quae in auribus adustis exposita sunt (8).

labrum autem saepe findo is res habeo cum dolor etiam hic molestia qui sermo prohibeo qui subinde is rimo cum dolor diduco sanguis cito sed hic si in superus sum medicamentum curo commodus sum qui ad ulcus ora fio si verus altus descendo necessarius sum tenuis ferramentum aduro qui spatha similis quasi transcurro non inprimi debeo postea facio idem sum qui in auris aduro expono sum


11 ad discutienda vero ea, quae in corporis parte aliqua coierunt, maxime possunt habrotonum, helenium, amaracus, alba viola, mel, lirium, sampsychus Cyprius, lac, sertula Campana, serpullum, cupressus, cedrus, iris, viola purpurea, narcissus, rosa, crocum, passum, iuncus quadratus, nardum, cinnamomum, casia, Hammoniacum, cera, resina, uva taminia, spuma argenti, styrax, ficus arida, tragoriganus, lini et narcissi semen, bitumen, sordes ex gymnasio, pyrites lapis aut molaris, crudus vitellus, amarae nuces, sulpur.

ad discutio verus is qui in corpus pars aliqui coeo magnus possum habrotonum helenium amaracus albus violo mel lirion sampsychus cyprius lac sertula campanus serpullum cupressus cedrus iris violo purpureus narcissus rodo crocum patior juncus quadro nardus cinnamomum casia hammoniacus cero resina labrusca taminia spumo argentum styrax ficus aridus tragoriganus linum et narcissus semen bitumen sordeo ex gymnasium pyrites lapis aut molaris crudus vitellus amarus nuces sulfur


Quod ad Erasistratum pertinet, primum ipsa evidentia eius opinioni repugnat quia raro nisi post horum aliquid morbus venit; deinde non sequitur, ut, quod alium non adficit aut eundem alias, id ne alteri quidem aut eidem tempore alio noceat. Possunt enim quaedam subesse corpori vel ex infirmitate eius vel ex aliquo adfectu, quae vel in alio non sunt, vel in hoc alias non fuerunt eaque per se non tanta, ut concitent morbum, tamen obnoxium magis aliis iniuriis corpus efficiant. Quod si contemplationem rerum naturae, quam temere medici isti sibi vindicant, satis conprehendisset, etiam illud scisset, nihil omnino ob unam causam fieri, sed id pro causa adprehendi, quod contulisse plurimum videtur. Potest autem id, dum solum est, non movere, quod iunctum aliis maxime moveat. Accedit ad haec, quod ne ipse quidem Erasistratus, qui transfuso in arterias sanguine febrem fieri dicit idque nimis repleto corpore incidere, repperit, cur ex duobus aeque repletis alter in morbum incideret, alter omni periculo vacaret; quod cotidie fieri apparet. Ex quo disci potest, ut vera sit illa transfusio, tamen illam non per se, cum plenum corpus est, fieri, sed cum horum aliquid accesserit.

qui ad erasistratus pertineo primus ipse evidens is opinio repugno quia rarus nisi post hic aliquis morbus venio deinde non sequor ut qui alius non afficio aut idem alius is ne alter quidem aut idem tempus alius noceo possum enim quidam subsum corpus vel ex infirmitas is vel ex aliquis affectus qui vel in alius non sum vel in hic alius non sum is per sui non tantus ut concito morbus tamen obnoxius magis alius iniuria corpus efficio qui si contemplatio res natura quam temere medicus iste sui vindico satis comprehendo etiam ille scio nihil omnino ob unus causa fio sed is pro causa adprehendo qui confero multus video possum autem is dum solus sum non moveo qui jungo alius magnus moveo accedo ad hic qui ne ipse quidem erasistratus qui transfundo in arteria sanguis febris fio dico is nimis repleo corpus incido reperio cur ex duo aequus repleo alter in morbus incido alter omnis periculum vaco qui cottidie fio appareo ex quo disco possum ut verus sum ille transfusio tamen ille non per sui cum plenus corpus sum fio sed cum hic aliquis accedo


Crassiorem autem pituitam faciunt ova sorbilia, halica, oriza, amulum, tisana, lac, bulbi, omniaque fere glutinosa. Extenuant eandem omnia salsa, atque acria atque acida.

crassus autem pituita facio ovo sorbilis halica oriza amulis tisana lac bulbus omne fere glutinosus extenuo idem omnis salio atque acer atque acidus


Occallescit etiam in cole interdum aliquid, idque omne paene sensu caret; quod ipsum quoque excidi debet. Carbunculus autem ibi natus primum aqua per oricularium clysterem ibi natus primum aqua per oricularium clysterem eluendus est; deinde ipse quoque medicamentis urendus, maximeque chalcitide cum melle aut aerugine cum cocto melle, aut ovillo stercore fricto et contrito cum eodem melle. Ubi is excidit, liquidis medicamentis utendum est, quae ad oris ulcera conponuntur.

occallesco etiam in colo interdum aliquis is omnis paene sentio careo qui ipse quoque excido debeo carbunculus autem ibi nascor primus aqua per auricularius clysterem ibi nascor primus aqua per auricularius clysterem eluo sum deinde ipse quoque medicamentum uro magnus chalcitis cum mel aut aerugo cum coquo mel aut ovillus stercus frico et contero cum idem mel ubius is excido liquidus medicamentum utor sum qui ad ora ulcus conpono


Et levia quidem genera exercitationis infirmis conveniunt, valentiora vero iis, qui iam pluribus diebus febre liberati sunt, aut iis, qui gravium morborum initia sic sentiunt, ut adhuc febre vacent (quod et in tabe et in stomachi vitiis, et cum aqua cutem subit, et interdum in regio fit), aut ubi quidam morbi, qualis comitialis, qualis insania est, sine febre quamvis diu manent. In quibus adfectibus ea quoque genera exercitationum necessaria sunt, quae conprendimus eo loco (I. 2, 6), quo, quemadmodum sani neque firmi homines se gererent, praecepimus.

et levis quidem genus exercitatio infirmis convenio valeo verus is qui iam multus dies febris libero sum aut is qui gravis morbus initium sic sentio ut adhuc febris vaco qui et in tabeo et in stomachus vitium et cum aqua cutis subeo et interdum in regius fio aut ubi quidam morbus qualis comitial qualis insania sum sine febris quivis diu maneo in qui affectus is quoque genus exercitatio necessarius sum qui comprehendo is locus eo quo quemadmodum sanus neque firmus homo sui gero praecipio


Calculo evolso, si valens corpus est neque magnopere vexatum, sinere oportet sanguinem fluere, quo minor inflammatio oriatur. Atque ingredi quoque eum paulum non alienum est, ut excidat, si quid intus concreti sanguinis mansit. Quod si per se non destitit, rursus, ne vis omnis intereat, subprimi debet; idque protinus in inbecillioribus ab ipsa curatione faciendum est: siquidem, ut distentione nervorum periclitatur aliquis, dum vesica eius agitatur, sic alter metus excipit, remotis medicaminibus ne tantum sanguinis profluat, ut occidat. Quod ne incidat, desidere is debet in acre acetum, cui aliquantum salis sit adiectum; sub quo et sanguis fere conquiescit, et adstringitur vesica, ideoque minus inflammatur. Quod si parum proficit, adglutinanda cucurbitula est et inguinibus et coxis et super pubem. Ubi iam satis vel evocatus est sanguis vel prohibitus, resupinus is collocandus est sic, ut caput humile sit, coxae paulum excitentur; ac super ulcus inponendum est duplex aut triplex linteolum aceto madens. Deinde interpositis duabus horis in solium is aquae calidae resupinus demittendus est sic, ut a genibus ad umbilicum aqua teneat, cetera vestimentis circumdata sint, manibus tantummodo pedibusque nudatis, ut et minus digeratur et ibi diutius maneat: ex quo multus sudor oriri solet. Atque os spongia subinde et faciem detergendum est, finisque eius fomenti est, donec infirmando offendat. Tum multo is oleo perunguendus, inducendusque absus lanae mollis tepido oleo repletus, qui pubem et coxas et inguina et plagam ipsam — contectam † eodem ante sed linteolo — protegat; isque subinde oleo tepido madefaciendus est, ut neque frigus ad vesicam admittat et nervos leniter molliat. Quidam cataplasmatis calfacientibus utuntur; ea plus pondere nocent, quo vesicam urguendo vulnus inritant, quam calore proficiunt. Ergo ne vinculum quidem ullum necessarium est. Proximo die, si spiritus difficilius redditur, si urina non excedit, si locus circa pubem mature intumuit, scire licet in vesica sanguinem concretum remansisse: igitur, demissis eodem modo digitis, leviter pertractanda vesica est, et discutienda, si qua coierunt; quo fit, ut per vulnus postea procedant. Non alienum est etiam oriculario clystere acetum nitro mixtum per plagam in vesicam conpellere: nam sic quoque discutiuntur, si qua cruenta coierunt; eaque facere etiam primo die convenit, si timemus, ne quid intus sit, maximeque ubi ambulando id elicere inbecillitas prohibuit. Cetera eadem facienda sunt, ut demittatur in solio, ut eodem modo panniculus, eodem ulceri lana superiniciatur. Sed neque saepe neque tam diu in aqua calida puer habendus quam adulescens est, infirmus quam valens, levi quam graviore inflammatione adfectus, is cuius corpus digeritur quam is cuius astrictum est. Inter haec vero, si somnus est et aequalis spiritus et madens lingua et sitis modica et venter imus sedet, si mediocris est cum febre modica dolor, scire licet recte curationem procedere. Atque in his inflammatio fere quinto vel septimo die finitur; qua levata solium supervacuum est. Supini tantummodo vulnus aqua calida fovendum est, ut, si quid urinae rodit, eluatur. Inponenda autem medicamenta sunt pus moventia, et si purgandum ulcus videbitur, melle inlinendum: id si rodet, rosa temperabitur. Huic curationi aptissimum videbitur enneapharmacum emplastrum: nam et sebum habet ad pus movendum et mel ad ulcus repurgandum, medullam etiam maximeque vitulinam; quod in id, ne fistula relinquatur, praecipue proficit. Linamento vero tum super ulcus non sunt necessaria: super medicamentum ad id continendum recte inponuntur. At ubi ulcus purgatum est, puro linamento ad cicatricem perducendum est. Quibus temporibus tamen, si felix curatio non fuit, varia pericula oriuntur. Quae praesagire protinus licet: si continua vigilia est, si spiritus difficultas; si lingua arida est, si sitis vehemens; si venter imus tumet; si vulnus hiat, si transfluens urina non rodit, similiter ante tertium diem quaedam livida excedunt; si is aut nihil aut tarde respondet; si vehementes dolores, si post diem quintum magnae febres urguent et fastidium cibi permanet, si cubare in ventrem iucundius est. Nihil tamen peius est distentione nervorum et ante diem nonum vomitu bilis. Sed cum inflammationis sit metus, succurri abstinentia, modicis et tempestivis cibis, inter haec fomentis, et quibus supra (B C) scripsimus, oportet.

calculus exvello si valeo corpus sum neque magnopere vexo sino oportet sanguis fluo quo paruus inflammatio orior atque ingredior quoque is paulus non alienus sum ut excido si quis intus concretum sanguis maneo qui si per sui non desisto rursus ne volo omnis intereo subprimi debeo is protinus in imbecillis ab ipse curatio facio sum siquidem ut distentio nervus periclitor aliquis dum vesica is agito sic alter metus excipio remoueo medicamen ne tantus sanguis profluo ut occaedes qui ne incido desideo is debeo in acer acetum qui aliquantus sal sum adiectus sub quo et sanguis fere conquiesco et adstringo vesica ideo paruus inflammo qui si parum proficio adglutino cucurbitula sum et inguinibus et coxa et super pubes ubius iam satis vel evoco sum sanguis vel prohibeo resupinus is colloco sum sic ut caput humilis sum coxa paulus excito atque super ulcus inpono sum duplex aut triplex linteolum acetum madeo deinde interpono duo hora in solium is aqua calida resupinus demitto sum sic ut ab genu ad umbilicus aqua teneo ceterus vestimentum circumdo sum manus tantummodo pes nudo ut et paruus digero et ibi diu maneo ex quo multus sudor orior soleo atque os spongia subinde et facies detergeo sum finio is fomentum sum donec infirmo offendo tum multus is oleum perunguendus induco absus lana mollio tepidus oleum repletus qui pubes et coxa et inguina et plaga ipse contego idem ante sed linteolum protego eo subinde oleum tepidus madefacio sum ut neque frigus ad vesica admitto et nervus lenis mollio quidam cataplasmo calfacientibus uto is multus pondus noceo quo vesica urgeo vulnus irrito quam calor proficio ergo ne vinculis quidem ullus necessarius sum propior dies si spiritus difficilis reddo si urina non excedo si locus circa pubes maturus intumesco scio licet in vesica sanguis concretum remaneo igitur demitto idem modo digitus levis pertracto vesica sum et discutio si qui coeo quo fio ut per vulnus postea procedo non alienus sum etiam auricularius clystere acetum nitrum misceo per plaga in vesica conpello nam sic quoque discutio si qui cruento coeo is facio etiam primus dies convenio si timeo ne quis intus sum magnus ubi ambulo is elices imbecillitas prohibeo ceterus idem facio sum ut demitto in solium ut idem modo panniculus idem ulcus lana superinicio sed neque saepe neque tam diu in aqua calidum puer habeo quam adulescens sum infirmus quam valeo levis quam gravis inflammatio affectus is qui corpus digero quam is qui astringo sum inter hic verus si somnus sum et aequalis spiritus et madeo lingua et sum modicus et venter imus sedeo si mediocris sum cum febris modicus dolor scio licet rectus curatio procedo atque in hic inflammatio fere quintus vel septimus dies finio qui levo solium supervacuus sum supinus tantummodo vulnus aqua calidum foveo sum ut si quis urina rodo eluo inpono autem medicamentum sum pus moveo et si purgo ulcus video mel inlinendum is si rodo rodo tempero hic curatio aptus video enneapharmacum emplastrum nam et sebum habeo ad pus moveo et mel ad ulcus repurgo medulla etiam magnus vitulina qui in is ne fistula relinquo praecipuus proficio linamentum verus tum super ulcus non sum necessarius super medicamentum ad is contineo rectus inpono at ubi ulcus purgo sum purus linamentum ad cicatrix perduco sum qui tempus tamen si felix curatio non sum vario periculum orior qui praesagio protinus licet si continuo vigil sum si spiritus difficultas si lingua aridus sum si sum vehemens si venter imus tumeo si vulnus hio si transfluo urina non rodo similis ante tertius dies quidam lividus excedo si is aut nihil aut tardus respondeo si vehemens dolor si post dies quintus magnus febris urgeo et fastidium cibus permaneo si cubaris in venter jucundus sum nihil tamen malus sum distentio nervus et ante dies nonus vomo bilis sed cum inflammatio sum metus succurro abstinentia modicus et tempestivus cibus inter hic fomentum et qui supra b que scribo oportet


22 Talus in omnes partes prolabitur. Ubi in interiore partem excidit, ima pars pedis in exteriorem partem convertitur; ubi huic contrarius casus, contrarium etiam signum extat. Si in priorem partem erumpit, a posteriore latus nervos durus et insanus est: manuque his opus est: si in posteriorem, calx paene conditur, planta maior fit. Reponitur autem is quoque per manus, prius in diversa pede et crure diductis. Et in hoc quoque casu diu in lectulo perseverandum est, ne is talus, qui totum corpus sustinet, parum confirmatis nervis ferendo oneri, cedat rursusque prorumpat. Calciamentis quoque humilioribus pro tempore utendum, ne vinctura talum ipsum laedat.

talus in omnis pars prolabor ubius in interior pars excido imus pars pes in exter pars converto ubi hic contrarius casus contrarius etiam signum extat si in prior pars erumpo ab posterus latus nervus durus et insanus sum manus hic opus sum si in posterus calx paene condio planto magnus fio repono autem is quoque per manus prior in diverto pes et crus diduco et in hic quoque casus diu in lectulus persevero sum ne is talus qui totus corpus sustineo parum confirmo nervus fero onus cedo rursus prorumpo calceamentum quoque humilis pro tempus utor ne vincio tal ipse laedo


Solent tamen interdum transversa inter se ossa confervere, eoque et brevius membrum et indecorum fit; et si capita acutiora sunt, adsiduae punctiones sentiuntur. Ob quam causam frangi rursus ossa et derigi debent. Id hoc modo fit. Calida aqua multa membrum id fovetur, et ex cerato liquido perfricatur intenditurque. Et inter haec medicus pertractans ossa, ut adhuc tenero callo, manibus ea diducit, compellitque id, quod eminet, in suam sedem; et, si parum valuit, ab ea parte, in quam os se inclinat, ei involutam lana regulam obicit; atque ita deligando adsuescere iterum vetustae sedi cogit. Nonnumquam autem recte quidem ossa coierunt, superincrevit vero nimius callus, ideoque locus is intumuit. Quod ubi incidit, diu leviterque id membrum perfricandum est ex oleo et sale et nitro, multumque aqua calida salsa fovendum; et inponendum malagma quod digerat, adstrictiusque alligandum; holeribusque et praeterea vomitu utendum, per quae cum carne callus quoque extenuatur. Confertque aliquid eo sinapi quod cum ficu in alterum par membrum inpositum donec id paulum erodat eoque evocet materiam. Ubi his tumor extenuatus est, rursus ad ordinem vitae revertendum est.

soleo tamen interdum transverto inter sui os confervere eo et brevis membrum et indecorus fio et si caput acuo sum assiduus punctio sentio ob quam causa frango rursus os et derego debeo is hic modo fio calidum aqua multus membrum is foveo et ex cero liquidus perfrico intendo et inter hic medicus pertracto os ut adhuc tener callus manus is diduco compello is qui emineo in suus sedes et si parum valeo ab is pars in quam os sui inclino is involvo lana regula obicio atque ita deligo assuesco iterum vetustus sedeo cogo nonnumquam autem rectus quidem os coeo superincrevit verus nimius callus ideo locus is intumesco qui ubi incido diu levis is membrum perfrico sum ex oleum et sal et nitrum multus aqua calidum salio foveo et inpono malagma qui digero adstringo alligo holeribusque et praeterea vomo utor per qui cum carnis callus quoque extenuo confero aliquis is sinapis qui cum ficu in alter par membrum inpono donec is paulus erodo eo evoco materia ubius hic tumor extenuo sum rursus ad ordo vita revorto sum


Tempus quoque anni considerare oportet. Hieme plus esse convenit, minus sed meracius bibere; multo pane uti, carne potius elixa, modice holeribus; semel die cibum capere, nisi si nimis venter adstrictus est. Si prandet aliquis, utilius est exiguum aliquid, et ipsum siccum sine carne, sine potione sumere. Eo tempore anni calidis omnibus potius utendum est vel calorem moventibus. Venus tum non aeque perniciosa est. At vere paulum cibo demendum, adiciendum potioni, sed dilutius tamen bibendum est; magis carne utendum, magis holeribus; transeundum paulatim ad assa ab elixis. Venus eo tempore anni tutissima est. Aestate vero et potione et cibo saepius corpus eget; ideo prandere quoque commodum est. Ei tempori aptissima sunt et caro et holus, potio quam dilutissima, ut et sitim tollat nec corpus incendat; frigida lavatio, caro assa, frigidi cibi vel qui refrigerent. Ut saepius autem cibo utendum, sic exiguo est. Per autumnum propter caeli varietatem periculum maximum est. Itaque neque sine veste neque sine calceamentis prodire oportet, praecipueque diebus frigidioribus, neque sub divo nocte dormire, aut certe bene operiri. Cibo vero iam paulo pleniore uti licet, minus sed meracius bibere. Poma nocere quidam putant, quae inmodice toto die plerumque sic adsumuntur, ne quid ex densiore cibo remittatur. Ita non haec sed consummato omnium nocet; ex quibus in nullo tamen minus quam in his noxae est. Sed his uti non saepius quam alio cibo convenit. Denique aliquid densiori cibo, cum hic accedit, necessarium est demi. Neque aestate vero neque autumno utilis venus est, tolerabilior tamen per autumnum: aestate in totum, si fieri potest, abstinendum est.

tempus quoque annus considero oportet hiems multus sum convenio paruus sed meracus bibo multus panis uti carnis potis elixo modicus holeribus semel dies cibus capio nisi si nimis venter adstringo sum si prandeo aliquis utilis sum exiguus aliquis et ipse siccus sine carnis sine potio sumo eos tempus annus calidus omnis potis utor sum vel calor moveo venus tum non aequus perniciosus sum at verus paulus cibus demo adicio potio sed diluo tamen bibo sum magis carnis utor magis holeribus transeo paulatim ad asso ab elixus venus is tempus annus tueor sum aestas verus et potio et cibus saepis corpus egeo ideo prandeo quoque commodus sum eos tempus aptus sum et carus et holus potio quam diluo ut et sitis tollo neque corpus incendo frigidus lavatio carus asso frigidus cibus vel qui refrigero ut saepis autem cibus utor sic exiguus sum per auctumnus propter caelum varietas periculum magnus sum itaque neque sine vestis neque sine calceamentis prodeo oportet praecipuus dies frigidus neque sub divus nox dormio aut certus bene operio cibus verus iam paulus plenus uti licet paruus sed meracus bibo pomum noceo quidam puto qui immodicus totus dies plerusque sic adsumo ne quis ex densus cibus remitto ita non hic sed consummo omnis noceo ex qui in nullus tamen paruus quam in hic noxa sum sed hic uti non saepis quam alius cibus convenio denique aliquis densus cibus cum hic accedo necessarius sum demo neque aestas verus neque auctumnus utilis venus sum tolerabilis tamen per auctumnus aestas in totus si fio possum abstineo sum


Plerumque vero alvus potius ducenda est; quod ab Asclepiade quoque sic temperatum, ut tamen servatum sit, video plerumque saeculo nostro praeteriri. Est autem ea moderatio, quam is secutus videtur, aptissima, ut neque saepe ea medicina temptetur, et tamen semel, summum vel bis non omittatur: si caput grave est; si oculi caligant; si morbus maioris intestini est, quod Graeci colum nominant; si in imo ventre aut si in coxa dolores sunt; si in stomachum quaedam biliosa concurrunt, vel etiam pituita eo se umorve aliquis aquae similis confert; si spiritus difficilius redditur; si nihil per se venter excernit, utique si iuxta quoque stercus est et intus remanet, aut si stercoris odorem nihil deiciens aeger ex spiritu suo sentit, aut si corruptum est quod excernitur; aut si prima inedia febrem non sustulit; aut si sanguinem mitti, cum opus sit, vires non patiuntur tempusve eius rei praeterit, aut si multum ante morbum aliquis potavit; aut si is, qui saepe vel sponte vel casu purgatus est, subito habet alvum suppressam. Servanda vero illa sunt, ne ante tertium diem ducatur; ne ulla cruditate substante; ne in corpore infirmo diuque in adversa valetudine exhausto, neve in eo, cui satis alvus cottidie reddit quive eam liquidam habebit; ne in ipso accessionis impetu, quia quod tum infusum est, alvo continetur, regestumque in caput multo gravius periculum efficit. Pridie vero abstineri debet aeger, ut aptus tali curationi sit, eodem die ante aliquot horas aquam calidam bibere, ut superiores eius partes madescant; tum inmittenda in alvum est, si levi medicina contenti sumus, pura aqua, si paulo valentiore, mulsa; si leni, ea, in qua faenum Graecum vel tisana vel malva decocta sit, si reprimendi causa, ex verbenis acris autem est marina aqua vel alia sale adiecto; atque utraque decocta commodior est. Acrior fit adiecto vel oleo vel nitro vel melle: quoque acrior est, eo plus extrahit, sed minus facile sustinetur. Idque, quod infunditur, neque frigidum esse oportet neque calidum, ne alterutro modo laedat. Cum infusum est, quantum fieri potest, continere se in lecticulo debet aeger, nec primae cupiditati deiectionis protinus cedere: ubi necesse est, tum demum desidere. Fereque eo modo dempta materia, superioribus partibus levatis, morbum ipsum mollit. Cum vero, quotiens res coegit, desidendo aliquis se exhausit, paulisper debet conquiescere; et ne viris deficiant, utique eo die cibum adsumere; qui plenior an exiguus sit, ex ratione eius accessionis, quae expectabitur aut in metu non erit, aestimari oportebit.

plerusque verus alvus potis duco sum qui ab asclepiades quoque sic tempero ut tamen servo sum video plerusque saeculum noster praetereo sum autem is moderatio quam is sequor video aptus ut neque saepe is medicina tento et tamen semel superus vel bis non omitto si caput gravis sum si oculus caligo si morbus magnus intestinus sum qui graecum colus nomino si in imus venter aut si in coxa dolor sum si in stomachus quidam biliosus concurro vel etiam pituita is sui umorve aliquis aqua similis confero si spiritus difficilis reddo si nihil per sui venter excerno utique si iuxta quoque stercus sum et intus remaneo aut si stercus odor nihil deicio aeger ex spiritus suus sentio aut si corrumpo sum qui excerno aut si primus inedia febris non tollo aut si sanguis mitto cum opus sum vireo non patior tempus is res praetereo aut si multus ante morbus aliquis poto aut si is qui saepe vel sponte vel casus purgo sum subeo habeo alvus supprimo servo verus ille sum ne ante tertius dies duco ne ullus cruditas substo ne in corpus infirmo diu in adverso valetudo exhaurio neve in is qui satis alvus cottidie reddo qui is liquidus habeo ne in ipse accessio impetus quia qui tum infundo sum alvus contineo regero in caput multus gravis periculum efficio pridie verus abstineo debeo aeger ut aptus talis curatio sum idem dies ante aliquot hora aqua calida bibo ut superus is pars madesco tum inmitto in alvus sum si levis medicina contendo sum purus aqua si paulus valeo mulceo si lenis is in qui faenum graecus vel tisana vel malva decoquo sum si reprimo causa ex verbena acer autem sum marinus aqua vel alius sal adicio atque uter decoquo commodus sum acer fio adicio vel oleum vel nitrum vel mel quoque acer sum is multus extraho sed paruus facilis sustineo is qui infundo neque frigidus sum oportet neque calidus ne alteruter modo laedo cos infundo sum quantus fio possum contineo sui in lecticulo debeo aeger neque primus cupiditas deiectio protinus cedo ubi necesse sum tum demum desideo for is modo dempta materia superus pars levo morbus ipse mollio cos verus quotiens res cogo desideo aliquis sui exhaurio paulisper debeo conquiesco et ne vis deficio utique is dies cibus adsumo qui plenus an exiguus sum ex ratio is accessio qui expectabitur aut in metus non sum aestimaris oportet


14 Si vero tertiana, quae ex toto intermittit, aut quartana est, mediis diebus et ambulationibus uti oportet aliisque exercitationibus et unctionibus. Quidam ex antiquis medicis Cleophantus in hoc genere morborum multo ante accessionem per caput aegrum multa calida aqua perfundebat, deinde vinum dabat. Quod, quamvis pleraque praecepta eius viri secutus est Asclepiades, recte tamen praeteriit: est enim anceps. Ipse, si tertiana febris est, tertio die post accessionem dicit alvum duci oportere, quinto post horrorem vomitum elicere, deinde post febrem, sicut illi mos erat, adhuc calidis dari cibum et vinum, sexto die in lectulo detineri: sic enim fore, ne septimo die febr accedat. Id saepe posse fieri verisimile est. Tutius tamen est, ut hoc ipso ordine utamur, tria remedia, vomitus, alvi ductionis, vini per triduum, ne vinum nisi post accessionem die septimi bibat. Si vero primis diebus discussus morbus non est, inciditque in vetustatem, quo die febris expectabitur, in lectulo se contineat, post febrem confricetur, tum cibo adsumpto bibat aquam: postero die, qui vacat, ab exercitatione unctioneque aqua tantum contentus conquiescat. Et id quidem optimum est: si vero inbecillitas urgebit, et post febrem vinum et medio die paulum cibi debebit adsumere.

si verus tertiana qui ex totus intermitto aut quartana sum medius dies et ambulatio uti oportet alius exercitatio et unctio quidam ex antiquus medicus cleophantus in hic genus morbus multus ante accessio per caput aeger multus calidum aqua perfundo deinde vinum do qui quivis plerusque praecipio is vir sequor sum asclepias rectus tamen praetereo sum enim anceps ipse si tertiana febris sum tertius dies post accessio dico alvus duco oportet quintus post horror vomo elices deinde post febris sicut ille mos sum adhuc calidus do cibus et vinum sextus dies in lectulus detineo sic enim sum ne septimus dies febr accedo is saepe possum fio verisimilis sum tueor tamen sum ut hic ipse ordo uto tres remedio vomo alvus ductio vinum per triduum ne vinum nisi post accessio dies septimus bibo si verus primus dies discutio morbus non sum incido in vetustas quo dies febris expectabitur in lectulus sui contineo post febris confrico tum cibus adsumo bibo aqua posterus dies qui vaco ab exercitatio unctio aqua tantus contineo conquiesco et is quidem bonus sum si verus imbecillitas urgeo et post febris vinum et medium dies paulus cibus debeo adsumo


Vitiligo quoque quamvis per se nullum periculum adfert, tamen et foeda est et ex malo corporis habitu fit. Eius tres species sunt. Alphos vocatur, ubi color albus est, fere subasper, et non continuus, ut quaedam quasi guttae dispersae esse videantur. Interdum etiam latius et cum quibusdam intermissionibus serpit. Melas colore ab hoc differt, quia niger est et umbrae similis: cetera eadem sunt. Leuce habet quiddam simile alpho, sed magis albida est, et altius descendit, in eaque albi pili sunt et lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. Alphos et melas in quibusdam variis temporibus et oriuntur et desinunt: leuce quem occupavit, non facile dimittit. Priora curationem non difficillimam recipiunt, ultimum vix umquam sanescit; ac si quid ei vitio demptum est, tamen non ex toto sanus color redditur. Utrum autem aliquod horum sanabile sit, an non sit, experimento facile colligitur. Incidi enim cutis debet aut acu pungi: si sanguis exit, quod fere fit in duobus prioribus, remedio locus est; si umor albidus, sanari non potest; itaque ab hoc quidem abstinendum est. Super id vero, quod curationem recipiti, inponenda lenticula mixta cum sulpure et ture, sic ut ea contrita ex aceto sint. Aliud ad idem, quod ad Irenaeum auctorem refertur: alcyonium, nitrum, cuminum, fici folia arida paribus portionibus contunduntur adiecto aceto. His in sole vitiligo perunguitur, deinde non ita multo post, ne nimis erodatur, eluitur. Proprie quidam Myrone auctore eos, quos alphox vocari dixi, hoc medicamento perungunt: sulpur is P. =-; aluminis scissilis P. =; nitri P. ==; murti aridae contritae acetabulum miscent; deinde in balneo super vitiliginem inspergunt farinam ex faba, tum haec inducunt. Ii vero, quos melanas vocari dixi, curantur, cum simul contrita sunt alcyoneum, tus, hordeum, faba; eaque sine oleo in balineo ante sudorem insperguntur; tum genus id vitiliginis defricatur.

vitiligo quoque quivis per sui nullus periculum affero tamen et foedus sum et ex malus corpus habitus fio is tres species sum alphus voco ubi color albus sum fere subasper et non continuus ut quidam quasi gutta dispermulceo sum video interdum etiam fero et cum quidam intermissio serpo mela color ab hic differo quia niger sum et umbra similis ceterus idem sum leucus habeo quidam similis alphus sed magis albidus sum et altus descendo in is albus pilus sum et lanugo similis omnis hic serpo sed in alius celer in alius tardus alphus et melas in quidam varius tempus et orior et desino leuce qui occupo non facilis dimitto prior curatio non difficilis recipio ulter vix umquam sanesco atque si quis is vitio demptum sum tamen non ex totus sanus color reddo utrum autem aliqui hic sanabilis sum an non sum experimentum facilis colligo incido enim cutis debeo aut acus pungo si sanguis exeo qui fere fio in duo prior remedium locus sum si umor albidus sanaris non possum itaque ab hic quidem abstineo sum super is verus qui curatio recipiti inpono lenticula misceo cum sulfur et tus sic ut is contero ex acetum sum alius ad idem qui ad irenaeum auctor refero alcyonium nitrum cuminum fici folium aridus par portio contundo adicio acetum hic in sol vitiligo perunguitur deinde non ita multus post ne nimis erodo eluo proprius quidam myron auctor is qui alphox vocaris dico hic medicamentum perungo sulfur is p alumen scissilis p nitrion p murti aridus contero acetabulis misceo deinde in balneum super vitiligo inspergunt farina ex faba tum hic induco ios verus qui melanas vocaris dico curo cum simul contero sum alcyoneus tus hordeum faba is sine oleum in balineo ante sudor insperguntur tum genus is vitiligo defrico