Ubi vero in quolibet vulnere ventum ad inducendam cicatricem est, quod perpurgatis iam repletisque ulceribus necessarium est, primum ex aqua frigida linamentum, dum caro alitur; deinde iam, cum continenda est, siccum inponendum est, donec cicatrix inducatur. Tum deligari super album plumbum oportet quo et reprimitur cicatrix et colorem maxime corpori sano similem accipit. Idem radix silvestris cucumeris praestat, idem compositio, quae habet: elateri P. 1; spumae argenti P. II; unguenti pondo IIII. Quae excipiuntur resina terebenthina, donec emplastri crassitudo ex omnibus fiat. Ac nigras quoque cicatrices leniter purgant paribus portionibus mixta aerugo, plumbum elotum, eademque rosa coacta; sive unguitur cicatrix, quod in facie fieri potest; sive id ut emplastrum inponitur, quod in aliis partibus commodius est. At si vel excrevit cicatrix vel concava est, stultum est decoris causa rursus et dolorem et medicinam sustinere. Alioqui res utrique succurri patitur, siquidem utraque cicatrix exulcerari scalpello potest. Si medicamentum aliquis mavult, idem efficiunt compositiones eae, quae corpus exedunt. Cute exulcerata coicienda sunt, super concavam implentia, donec utrumque ulcus sanae cuti aequetur et tum cicatrix inducatur.

ubius verus in quilibet vulnus venio ad induco cicatrix sum qui perpurgo iam repleo ulcus necessarius sum primus ex aqua frigidus linamentum dum carus alo deinde iam cum contineo sum siccus inpono sum donec cicatrix induco tum deligaris super albus plumbum oportet quo et reprimo cicatrix et color magnus corpus sano similis accipio idem radix silvestris cucumis praesto idem compositio qui habeo elaterium p spuma argentum p is unguentum pondo quattuor qui excipio resina terebenthina donec emplastrum crassitudo ex omnis fio atque niger quoque cicatrix lenis purgo par portio misceo aerugo plumbum elotum idem rodo cogo sive unguitur cicatrix qui in facies fio possum sive is ut emplastrum inpono qui in alius pars commodus sum at si vel excerno cicatrix vel concavus sum stultus sum decor causa rursus et dolor et medicina sustineo alioqui res uterque succurro patior siquidem uter cicatrix exulceraris scalpellus possum si medicamentum aliquis malo idem efficio compositio is qui corpus exedo cutis exulcero cojacio sum super concavus impleo donec uterque ulcus sanus cutis aequo et tum cicatrix induco


19 At in digitis totidem fere casus eademque signa sunt, quae in manibus. Sed in his extendendis non aeque vi opus est, quom et articuli breviores et nervi minus validi sint. Super mendam tantummodo intendi debent, qui vel in priorem vel in posteriorem partem exciderunt; tum ima palma conpelli: at id, quod in latus elapsum est, digitis restitui.

at in digitus totidem fere casus idem signum sum qui in manus sed in hic extendo non aequus vis opus sum cum et articulus brevis et nervus paruus validus sum super menda tantummodo intendo debeo qui vel in prior vel in posterus pars excido tum imus palmo conpello at is qui in latus elabor sum digitus restituo


10 Similes rursus ex magna parte casus curationesque sunt umeri et femoris: communia etiam quaedam umeris, bracchiis, feminibus, cruribus, digitis: siquidem ea minime periculose media franguntur. Quo propior fractura capiti vel superiori vel inferiori est, eo peior est: nam et maiores dolores adfert et difficilius curatur. Ea maxime tolerabilis est simplex transversa; peior, ubi multa fragmenta atque ubi obliqua; pessimum, ubi eadem acuta sunt. Nonnumquam autem fracta in his ossa in suis sedibus remanent; multo saepius excidunt aliudque super aliud effertur: idque ante omnia considerari debet et sunt notae certae. Si suis sedibus sunt, mota resonant, punctionisque sensum repraesentant; tacut inaequalia sunt. Si vero non adversa sed obliqua iunguntur, quod fit ubi loco suo non sunt, membrum id altero iam erit brevius et musculi eius tument.— Ergo si hoc deprensum est, protinus id membrum oportet extendere: nam nervi musculique intenti per ossa contrahuntur neque in suum locum veniunt, nisi illos per vim aliquis intendit. Rursus, si primis diebus id omissum est, inflammatio oritur; sub qua et difficile et periculose vis nervis adhibetur: nam distentio nervorum vel cancer sequitur, vel certe, ut mitissime agatur, pus. Itaque si antea reposita ossa non sunt, postea reponenda sunt. Intendere autem digitum vel aliud quodque membrum, si adhuc tenerum est, etiam unus homo potest, cum alteram partem dextra, alteram sinistra prendit: valentius membrum duobus eget, qui in diversa contendant. Si firmiores nervi sunt, ut in viris robustis maximeque eorum feminibus et cruribus evenit, habenis quoque vel linteis fasceis utrimque capita articulorum deliganda, et per plures in diversa ducenda sunt. Ubi paulo longius quam naturaliter esse debet membrum civ fecit, tum demum ossa manibus in suam sedem compellenda sunt, indiciumque ossis repositi est dolor sublatus et membrum alteri parti aequatum involvendum duplicibus triplicibusve pannis et in vino et oleo tinctis, quos linteos esse commodius est. Fere vero fasceis sex opus est Prima brevissima adhibenda, quae circa fracturam ter voluta, sursum versum feratur et quasi in cocleam serpat; satisque est eam ter hoc quoque modo circuire. Altera dimidio longior, eaque, si qua parte os eminet, ab ea; si totum aequale est, undelibet super fracturam debet incipere priori adversa deorsumque tendere, atque iterum de fractura reversa in superiore parte ultra priorem fasciam desinere. Super has iniciendum latiore linteo ceratum est, quod eas contineat; ac si qua parte os eminet, triplex ea pannus obiciendus eodem vino et oleo madens. Haec tertia fascia comprehendenda sunt, quartaque sic, ut semper insequens priori adversa sit, et tertia tantum inferiore parte, tres in superiore finiantur. Atque satius est saepius circuire quam adstringi: siquidem id, quod adstrictum est, alienatur et cancro oportunum est, sed si iuxta hunc os fractum est, necesse est. Deligatum vero membrum in diem tertium cndu est; eaque vinctura talis esse debet, ut primo die nihil offenderit, non tamen laxa visa sit, secundo laxior, tertio iam paene resoluta. Ergo tum rursus id membrum deligandum, adiciendaque prioribus quinta fascia est: iterumque quinto die resolvendum est, et sex fasceis involvendum sic, ut tertia et quinta infra, ceterae supra finiantur. Quotienscumque autem solvitur membrum, calida aqua fovendum. Sed si iuxta articulum fractura est † die instillandum vinum est, exigua parte olei adiecta, eademque omnia facienda, donec adeo inflammatio solvatur vel tenuius quoque quam ex consuetudine id membrum fiat. Quod si septimus dies non dedit, certe nonus exhibet; tum facillime ossa tractantur. Rursus ergo si parum commissa sunt, committi debent: si qua fragmenta eminent, in suas sedes reponenda sunt; deinde eodem modo membrum deligandum, ferulaeque super adcommodandae sunt, quae fixae circumpositaeque ossa in sua sede contineant; et in quam partem fractura inclinat, ab ea latior valentiorque ferula inponenda est. Easque omnes contra articulum esse oportet resimas, ne hunc laedant, nec ultra astringi quam ut ossa contineant; et cum spatio laxentur, tertio quoque die paulum habenis suis coartari; ac si nulla prurigo, nullus dolor est, sic manere, donec duae partes eius temporis, quo quodque os confervet, compleantur: postea levius aqua calida fovere, quia primo digeri materiam opus est, tum evocari. Ergo cerato quoque liquido id leniter est unguendum, perfricandaque summa cutis est; laxiusque id deligandum est. Tertio quoque die solvendum sic, ut remota calida aqua cetera eadem fiant: tantummodo singulae fasciae, quotiens resolutae fuerint, subtrahantur.

similis rursus ex magnus pars casus curatio sum umerus et femoris commune etiam quidam umerus bracchium feminibus crus digitus siquidem is paruus periculosus medius frango quo propior frango caput vel superus vel inferus sum is malus sum nam et magnus dolor affero et difficilis curo is magnus tolerabilis sum simplex transverto malus ubi multus fragmentum atque ubi obliquus malus ubi idem acutus sum nonnumquam autem frango in hic os in suus sedes remaneo multus saepis excido alius super alius effero is ante omnis consideraris debeo et sum nosco certus si suus sedes sum moueo resono punctio sensus repraesento tacut inaequalis sum si verus non adverso sed obliquus jungo qui fio ubi locus suus non sum membrum is alter iam sum brevis et musculis is tumeo ergo si hic deprensum sum protinus is membrum oportet extendo nam nervus musculus intendo per os contraho neque in suus locus venio nisi ille per vis aliquis intendo rursus si primus dies is omitto sum inflammatio orior sub qui et difficilis et periculosus volo nervus adhibeo nam distentio nervus vel cancer sequor vel certus ut mitis ago pus itaque si antea repono os non sum postea repono sum intendo autem digitus vel alius quisque membrum si adhuc tener sum etiam unus homo possum cum alter pars dextera alter sinistra prehendo valeo membrum duo egeo qui in diverto contendo si firmus nervus sum ut in vis robustus magnus is feminibus et crus evenio habena quoque vel linteum fasceis utrimque caput articulus deligo et per multus in diverto duco sum ubius paulus longus quam naturalis sum debeo membrum civ facio tum demum os manus in suus sedes compello sum indicium ossum repono sum dolor tollo et membrum alter pario aequo involvendum duplex triplicibusve pannus et in vinum et oleum tingo qui linteus sum commodus sum fere verus fasceis sex opus sum primus brevis adhibeo qui circa frango ter volvo sursum verro fero et quasi in coclea serpo sero sum is ter hic quoque modo circumeo alter dimidio longus is si qui pars os emineo ab is si totus aequal sum undelibet super frango debeo incipio prior adverso deorsum tendo atque iterum de frango revorto in superus pars ultra prior fascia desino super hic inicio fero linteum cero sum qui is contineo atque si qui pars os emineo triplex is pannus obicio idem vinum et oleum madeo hic tertius fascia comprehendo sum quartum sic ut semper insequor prior adverso sum et tertius tantus inferus pars tres in superus finio atque sero sum saepis circumeo quam adstringo siquidem is qui adstringo sum alieno et cancer oportunum sum sed si iuxta hic os frango sum necesse sum deligo verus membrum in dies tertius cndu sum is vincio talis sum debeo ut primus dies nihil offendo non tamen laxo video sum secundus laxus tertius iam paene resolvo ergo tum rursus is membrum deligo adicio prior quintus fascia sum iterum quintus dies resolvendum sum et sex fasceis involvendum sic ut tertius et quintus infra ceterus supra finio quotienscumque autem solvo membrum calidum aqua foveo sed si iuxta articulis frango sum dies instillo vinum sum exiguus pars oleum adiicio idem omnis facio donec adeo inflammatio solvo vel tenuis quoque quam ex consuetudo is membrum fio qui si septimus dies non do certus nonus exhibeo tum facilis os tracto rursus ergo si parum committo sum committo debeo si qui fragmentum emineo in suus sedes repono sum deinde idem modo membrum deligo ferula super adcommodo sum qui figo circumpono os in suus sedes contineo et in quam pars frango inclino ab is latus valentiorque ferula inpono sum eo omnis contra articulis sum oportet resimus ne hic laedo neque ultra astringo quam ut os contineo et cum spatium laxo tertius quoque dies paulus habena suus coartaris atque si nullus prurigo nullus dolor sum sic maneo donec duo pars is tempus quo quisque os confervet compleo postea levis aqua calidum foveo quia primus digero materia opus sum tum evocaris ergo cero quoque liquidus is lenis sum unguendum perfrico summus cutis sum laxus is deligo sum tertius quoque dies solvo sic ut remoueo calidum aqua ceterus idem fio tantummodo singulus fascia quotiens resolvo sum subtraho


Si concidere vitio locorum mulier solet, cocleae cum testis suis comburendae conterendaeque, deinde his mel adiciendum est.

si concaedes vitio locus mulier soleo coclea cum testis suus comburo contero deinde hic mel adicio sum


Si vero id genus morbi est, quo in uterum multa aqua contrahitur, ambulare, sed magis modice, oportet, malagma quod digerat inpositum habere, idque ipsum superimposito triplici panno fascia, non nimium tamen vehementer, adstringere; quod a Tharria profectum esse servatum a pluribus video. Si iecur aut lienem adfectum esse manifestum est, ficum pinguem contusam adiecto melle superonere: si per talia auxilia venter non siccatur, sed umor nihilo minus abundat, celeriore via succurrere, ut is per ventrem ipsum emittatur. Neque ignoro dis-plicuisse Erasistrato hanc curandi viam: morbum enim hunc iocineris putavit: ita illud esse sanandum, frustraque aquam emitti, quae vitiato illo subinde nascatur. Sed primum non huius visceris unius hoc vitium est: nam et liene adfecto et in totius corporis malo habitu fit; deinde ut inde coeperit, tamen aqua, nisi emittitur, quae contra naturam ibi subsistit, et iocineri et ceteris partibus interioribus nocet. Convenitque corpus nihilo minus esse curandum: neque enim sanat emissus umor, sed medicinae locum facit, quam intus inclusus impedit. Ac ne illud quidem in controversiam venit, quin non omnes in hoc morbo sic curari possint, sed iuvenes robusti, qui vel ex toto carent febre, vel certe satis liberales intermissiones habent. Nam quorum stomachus corruptus est, quive ex atra bile in hoc deciderunt, quive malum corporis habitum habent, idonei huic curationi non sunt. Cibus autem, quo die primum umor emissus est, supervacuus est, nisi si vires desunt. Insequentibus diebus et is et vinum meracius quidem, sed non ita multum dari debet; paulatimque evocandus aeger est ad exercitationes, frictiones, solem, sudationes, navigationes et idoneos cibos, donec ex toto convalescat. Balneum rarum res amat, frequentiorem in ieiunio vomitum. Si aestas est, in mari natare commodum est. Ubi convaluit aliquis, diu tamen alienus ei veneris usus est.

si verus is genus morbus sum quo in uterus multus aqua contraho ambulo sed magis modicus oportet malagma qui digero inpono habeo is ipse superimpono triplex pannus fascia non nimium tamen vehemens adstringo qui ab tharria proficiscor sum servo ab multus video si jecur aut lienis afficio sum manifestus sum ficus pinguis contundo adicio mel superonere si per talis auxilium venter non sicco sed umor nihilum paruus abundo celer via succurro ut is per venter ipse emitto neque ignoro deus plicuisse erasistratus hic curo via morbus enim hic iocineris puto ita ille sum sano frustro aqua emitto qui vitio ille subinde nasco sed primus non hic visco unus hic vitium sum nam et lienis afficio et in totus corpus malus habitus fio deinde ut inde coepio tamen aqua nisi emitto qui contra natura ibi subsisto et iocineri et ceterus pars interior noceo convenio corpus nihilum paruus sum curo neque enim sano emitto umor sed medicina locus facio quam intus includo impedio atque ne ille quidem in controversia venio quin non omnis in hic morbus sic curaris possum sed juvenis robustus qui vel ex totus careo febris vel certus satis liberalis intermissio habeo nam qui stomachus corrumpo sum qui ex ater bilis in hic decido qui malus corpus habitus habeo idoneus hic curatio non sum cibus autem quo dies primus umor emitto sum supervacuus sum nisi si vireo desum insequor dies et is et vinum meracus quidem sed non ita multus do debeo paulatim evocandus aeger sum ad exercitatio frictio sol sudatio navigatio et idoneus cibus donec ex totus convalesco balneum raris res amo frequens in jejunium vomo si aestas sum in mare nato commodus sum ubius convalesco aliquis diu tamen alienus is venio utor sum


Haec evenire in qualibet parte corporis possunt: reliqua certas sedes habent, de quibus dicam orsus a capite. In hoc multa variaque tubercula oriuntur: ganglia, meliceridas, atheromata nominant aliisque etiamnum vocabulis quaedam alii discernunt, quibus ego steatomata quoque adiciam. Quae quamvis et in cervice et in alis et in lateribus oriri solent, per se tamen non posui, cum omnia ista mediocres differentias habeant, ac neque periculo terreant neque diverso genere curentur. Omnia vero ista et ex parvulo incipiunt et diu paulatimque increscunt, et tunica sua includuntur. Quaedam ex his dura ac renitentia, quaedam mollia cedentiaque sunt; quaedam spatio nudantur, quaedam tecta capillo suo permanent; fereque sine dolore sunt. Quid intus habeant, ut coniectura praesagiri potest, sic ex toto cognosci, nisi cum eiecta sunt, non potest. Maxime tamen in iis, quae renituntur, aut lapillis quaedam similia aut concreti confersique pili reperiuntur; in iis vero, quae cedunt, aut melli simile aliquid aut tenui pulticulae aut quasi rassae cartilagini aut carni hebeti et cruentae, quibus ali alique colores esse consuerunt. Fereque ganglia renituntur: atheromati subest quasi tenuis pulticula: meliceridi liquidior umor, ideoque pressus circumfluit: steatomati pingue quiddam. Idque latissime patere consuevit, resolvitque totam cutem superpositam sic, ut ea labet, cum in ceteris sit adstrictior. Omnia derassa ante si capillis conteguntur, per medium oportet incidi: sed steatomatis tunica quoque secanda est, ut effundatur quicquid intus coit, quia non facile a cute et subiecta carne ea separatur: in ceteris ipsa tunica inviolata servanda est. Protinus autem ut alba et intenta se ostendit, tum scalpelli manubriolo deducenda a cute et carne est, eiciendaque cum eo, quod intus tenet. Si quando tamen ab inferiore parte tunicae musculus inhaesit, ne is laedatur, superior pars illius decidenda; at ima ibi relinquenda est. Ubi tota exempta est, committendae orae, fibulaque his inicienda, et super medicamentum glutinans dandum est. Ubi vel tota tunica vel aliquid ex ea relictum est, pus moventia adhibenda sunt.

hic evenio in qualibet pars corpus possum reliquus certo sedes habeo de qui dico ordior ab caput in hic multus vario tuberculum orior ganglion meliceridas atheroma nomino alius etiamnum vocabulis quidam alius discerno qui ego steatoma quoque adicio qui quivis et in cervix et in ala et in later orior soleo per sui tamen non pono cum omnis iste mediocris differentia habeo atque neque periculum terreo neque diverto genus curo omnis verus iste et ex parvulus incipio et diu paulatim incresco et tunica suus includo quidam ex hic durus atque reniteo quidam mollis cedo sum quidam spatium nudo quidam tectum capillus suus permaneo for sine dolor sum quis intus habeo ut conicio praesagio possum sic ex totus cognosco nisi cum eicio sum non possum magnus tamen in is qui renitor aut lapillus quidam similis aut concretum confersique pilus reperio in is verus qui cedo aut mel similis aliquis aut tenuis pulticula aut quasi rassae cartilago aut caro hebeti et cruentus qui al aliqui color sum consuo for ganglion renitor atheroma subsum quasi tenuis pulticula meliceris liquidus umor ideo premo circumfluo steatoma pinguis quidam is fero pateo consuesco resolvitque totus cutis superpono sic ut is labo cum in ceterus sum adstringo omnis derassa ante si capillus contego per medius oportet incido sed steatoma tunica quoque seco sum ut effundo quisquis intus coeo quia non facilis ab cutis et subiectum carnis is separo in ceterus ipse tunica inviolo servo sum protinus autem ut albus et intendo sui ostendo tum scalpellus manubriolum deduco ab cutis et carnis sum eicio cum is qui intus teneo si quando tamen ab inferus pars tunica musculus inhaereo ne is laedo superus pars ille decido at imus ibi relinquo sum ubius totus eximo sum committo ora fibula hic inicio et super medicamentum glutino do sum ubius vel totus tunica vel aliquis ex is relinquo sum pus moveo adhibeo sum


Ad eadem Pantaenus utebatur calcis P. S.; sinapis contriti, item faeni Graeci, aluminis, singulorum P. I; sebi bubuli P. IIS.

ad idem pantaenus utor calcis p senatus sinapis contero item faenum graecum alumen singulus p eo sebum bubulis p is


Si cicutam, vinum merum calidum cum ruta quam plurimum ingerendum est; deinde is vomere cogendus; posteaque laser ex vino dandum: isque, si febre vacat, in calidum balineum mittendus; si non vacat, unguendus ex calfacientibus est. Post quae quies ei necessaria est.

si cicuta vinum merus calidus cum ruo quam multus ingero sum deinde is vomo cogo postea laser ex vinum do eo si febris vaco in calidus balineum mitto si non vaco unguendus ex calfacientibus sum post qui quies is necessarius sum


Lingua vero quibusdam cum subiecta parte a primo natali die vincta est, qui ob id ne loqui quidem possunt.— Horum extrema lingua volsella prehendenda est, sub eaque membrana incidenda, magna cura habita, ne venae quae iuxta sunt violentur et profusione sanguinis noceat. Reliqua curatio vulneris in prioribus (2) posita est. Et plerique quidem ubi consanuerunt, locuntur: ego autem cognovi, qui succisa lingua cum abunde super dentes eam promeret, non tamen loquendi facultatem consecutus est. Adeo in medicina, etiam ubi perpetuum est, quod fieri debet, non tamen perpetuum est id, quod sequi convenit.

lingua verus quidam cum subiectum pars ab primus natalis dies vincio sum qui ob is ne loquor quidem possum horus exter lingua volsella prehendo sum sub is membrana incido magnus cura habeo ne vena qui iuxta sum violo et profusio sanguis noceo reliquus curatio vulnus in prior pono sum et plerusque quidem ubi consanesco locuntur ego autem cognosco qui succido lingua cum abunde super dens is promo non tamen loquor facultas consequor sum adeo in medicina etiam ubi perpetuus sum qui fio debeo non tamen perpetuus sum is qui sequor convenio


Incipiam ab insania, primamque huius ipsius partem adgrediar, quae et acuta et in febre est: φρένησιν Graeci appellant. Illud ante omnia scire oportet, interdum in accessione aegros desipere et loqui aliena. Quod non quidem leve est neque incidere potest nisi in febre vehementi; non tamen aeque pestiferum est: nam plerumque breve esse consuevit levatoque accessionis impetu protinus mens redit. Neque id genus morbi remedium aliud desiderat, quam quod in curanda febre praeceptum est. Phrenesis vero tum demum est, cum continua dementia esse incipit, cum aeger, quamvis adhuc sapiat, tamen quasdam vanas imagines accipit: perfecta est, ubi mens illis imaginibus addicta est. Eius autem plura genera sunt: siquidem ex phreneticis alii tristes sunt; alii hilares; alii facilius continentur et intra verba desipiunt; alii consurgunt et violenter quaedam manu faciunt; atque ex his ipsis alii nihil nisi impetu peccant, alii etiam artes adhibent summamque speciem sanitatis in captandis malorum operum occasionibus praebent, sed exitu deprenduntur.— Ex his autem eos, qui intra verba desipiunt, aut leviter etiam manu peccant, onerare asperioribus coercitionibus supervacuum est: eos, qui violentius se gerunt, vincire convenit, ne vel sibi vel alteri noceant. Neque credendum est, si vinctus aliqui, dum levari vinculis cupit, quamvis prudenter et miserabiliter loquitur, quoniam is dolus insanientis est. Fere vero antiqui tales aegros in tenebris habebant, eo quod iis contrarium esset exterriri, et ad quietem animi tenebras ipsas conferre aliquid iudicabant. At Asclepiades, tamquam tenebris ipsis terrentibus, in lumine habendos eos dixit. Neutrum autem perpetuum est: alium enim lux, alium tenebrae magis turbant; reperiunturque, in quibus nullum discrimen deprehendi vel hoc vel illo modo possit. Optimum itaque est utrumque experiri, et habere eum, qui tenebras horret, in luce, eum qui lucem, in tenebris. At ubi nullum tale discrimen est, aeger, si vires habet, loco lucido; si non habet, obscuro continendus est. Remedia vero adhibere, ubi maxime furor urget, supervacuum est: simul enim febris quoque increscit. Itaque tum nihil nisi continendus aeger est: ubi vero res patitur, festinanter subveniendum est. Asclepiades perinde esse dixit his sanguinem mitti ac si trucidentur: rationem hanc secutus, quod neque insania esset, nisi febre intenta, neque sanguis nisi in remissione eius recte mitteretur. Sed ipse in his somnum multa frictione quaesivit, cum et intentio febris somnum impediat et frictio non nisi in remissione eius utilis sit. Itaque hoc quoque auxilium debuit praeterire. Quid igitur est? Multa in praecipiti periculo recte fiunt alias omittenda. Et continuata quoque febris habet tempora, quibus, etsi non remittit, non tamen crescit, estque hoc ut non optimum, sic tamen secundum remediis tempus, quo, si vires aegri patiuntur, sanguis quoque mitti debet. Minus deliberari potest, an alvus ducenda sit. Tum interposito die convenit caput ad cutem tondere, aqua deinde fovere, in qua verbenae aliquae decoctae sint vel ex reprimentibus; aut prius fovere, deinde radere, et iterum fovere; ac novissime rosa caput naresque implere, offerre etiam naribus rutam ex aceto contritam, movere sternumenta medicamentis in id efficacibus. Quae tamen facienda sunt in iis, quibus vires non desunt: si vero inbecillitas est, rosa tantum caput adiecto serpullo similique aliquo madefaciendum est. Utiles etiam in quibuscumque viribus duae herbae sunt, solanum et muralis, si simul ex utraque suco expresso caput impletur. Cum febris remisit, frictione utendum est, parcius tamen in iis, qui minus hilares quam in iis, qui nimis tristes sunt. Adversus autem omnium sic insanientium animos gerere se pro cuiusque natura necessarium est. Quorundam enim vani metus levandi sunt, sicut in homine praedivite famem timente incidit, cui subinde falsae hereditates nuntiabantur. Quorundam audacia coercenda est, sicut in iis fit, in quibus continendis plagae quoque adhibentur. Quorundam etiam intempestivus risus obiurgatione et minis finiendus: quorundam discutiendae tristes cogitationes; ad quod symphoniae et cymbala strepitusque proficiunt. Saepius tamen adsentiendum quam repugnandum et paulatim et non evidenter ab iis, quae stulte dicentur, ad meliora mens eius adducenda. Interdum etiam elicienda ipsius intentio; ut fieri in hominibus studiosis litterarum, quibus liber legitur aut recte, si delectantur, aut perperam, si id ipsum eos offendit: emendando enim convertere animum incipiunt. Quin etiam recitare, si qua meminerunt, cogendi sunt. Ad cibum quoque quosdam non desiderantes reduxerunt ii, qui inter epulantes eos conlocarunt. Omnibus vero sic adfectis somnus et difficilis et praecipue necessarius est: sub hoc enim plerique sanescunt. Prodest ad id atque etiam ad mentem ipsam con-ponendam crocinum unguentum cum irino in caput additum. Si nihilo minus vigilant, quidam somnum moliuntur potui dando aquam, in qua papaver aut hyoscyamos decocta sint, alii mandragorae mala pulvino subiciunt, alii vel amomum vel sycamini lacrimam fronti inducunt. Hoc nomen apud medicos reperio. Sed cum Graeci morum sycaminon appellant, mori nulla lacrima est. Sic vero significatur lacrima arboris in Aegypto nascentis, quam ibi sycomoron appellant. Plurimi, decoctis papaveris corticibus, ex ea aqua spongia os et caput subinde fovent. Asclepiades ea supervacua esse dixit, quoniam in lethargum saepe converterent: praecepit autem, ut primo dei a cibo, potione, somno abstineretur, vespere ei daretur potui aqua, tum frictio admoveretur lenis, ut ne manum quidem qui perfricaret vehementer inprimeret; postero deinde die isdem omnibus factis vespere ei daretur sorbitio et aqua, rursusque frictio adhiberetur; per hanc enim nos consecuturos, ut somnus accedat. Id interdum fit, et quidem adeo, ut illo confitente nimia frictio etiam lethargi periculum adferat. Sed si sic somnus non accessit, tum demum illis medicamentis arcessendus est, habita scilicet eadem moderatione, quae hic quoque necessaria est, ne, quem obdormire volumus, excitare postea non possimus. Confert etiam aliquid ad somnum silanus iuxta cadens, vel gestatio post cibum et noctu, maximeque suspensi lecti motus. Neque alienum est, si neque sanguis ante missus est, neque mens constat, neque somnus accedit, occipitio inciso cucurbitulam admovere; quae quia levat morbum, potest etiam somnum facere. Moderatio autem in cibo quoque adhibenda est: nam neque aeger implendus est, ne insaniat, neque ieiunio utique vexandus, ne inbecillitate in cardiacum incidat. Opus est cibo infirmo maximeque sorbitione, potione aquae mulsae, cuius ternos cyathos bis hieme, quater aestate dedisse satis est.

incipio ab insania primus hic ipse pars aggredior qui et acutus et in febris sum graecum appello ille ante omnis scio oportet interdum in accessio aeger desipio et loquor alienus qui non quidem levis sum neque incido possum nisi in febris vehemens non tamen aequus pestifer sum nam plerusque brevis sum consuesco levatoque accessio impetus protinus mens redeo neque is genus morbus remedium alius desidero quam qui in curo febris praeceptum sum phrenesis verus tum demum sum cum continuo dementia sum incipio cum aeger quivis adhuc sapio tamen quidam vanus imago accipio perficio sum ubi mens ille imago addico sum is autem multus genus sum siquidem ex phreneticus alius tristis sum alius hilaris alius facilis contineo et intra verbum desipio alius consurgo et violens quidam manus facio atque ex hic ipse alius nihil nisi impetus pecco alius etiam ars adhibeo summa species sanitas in capto malus opus occasio praebeo sed exeo deprehendo ex hic autem is qui intra verbum desipio aut levis etiam manus pecco onero asper coercitio supervacuus sum is qui violens sui gero vincio convenio ne vel sui vel alter noceo neque credo sum si vincio aliqui dum levaris vinculis cupio quivis prudens et miserabilis loquor quoniam is dolus insanio sum fere verus antiquus talis aeger in tenebrae habeo is qui is contrarius sum exterriri et ad quies animus tenebrae ipse confero aliquis judico at asclepias tamquam tenebrae ipse terreo in lumen habeo is dico neuter autem perpetuus sum alius enim lux alius tenebra magis turbo reperio in qui nullus discrimen deprehendo vel hic vel ille modo possum bonus itaque sum uterque experior et habeo is qui tenebrae horreo in lux is qui lux in tenebrae at ubi nullus talis discrimen sum aeger si vireo habeo locus lucidus si non habeo obscurum contineo sum remedio verus adhibeo ubi magnus furor urgeo supervacuus sum simul enim febris quoque incresco itaque tum nihil nisi contineo aeger sum ubi verus res patior festinanter subvenio sum asclepias perinde sum dico hic sanguis mitto atque si trucido ratio hic sequor qui neque insania sum nisi febris intendo neque sanguis nisi in remissio is rectus mitto sed ipse in hic somnus multus frictio quaero cum et intentio febris somnus impedio et frictio non nisi in remissio is utilis sum itaque hic quoque auxilium debeo praetereo quis igitur sum multus in praeceps periculum rectus fio alius omitto et continuo quoque febris habeo tempus qui etsi non remitto non tamen cresco edo hic ut non bonus sic tamen secundus remedium tempus quo si vireo aeger patior sanguis quoque mitto debeo paruus deliberaris possum an alvus duco sum tum interpono dies convenio caput ad cutis tondeo aqua deinde foveo in qui verbena aliqui decoquo sum vel ex reprimo aut prior foveo deinde rado et iterum foveo atque novus rodo caput no impleo offero etiam naris ruo ex acetum contero moveo sternumentum medicamentum in is efficax qui tamen facio sum in is qui vireo non desum si verus imbecillitas sum rodo tantus caput adicio serpullo similis aliquis madefacio sum utilis etiam in quicumque vis duo herba sum solanum et mural si simul ex uter sucus exprimo caput impleo cos febris remitto frictio utor sum parcus tamen in is qui paruus hilaris quam in is qui nimis tristis sum adverro autem omnis sic insanio animus gero sui pro quisque natura necessarius sum quidam enim vanus metus levo sum sicut in homo praedivite fames timeo incido qui subinde fallo hereditas nuntio quidam audacia coerceo sum sicut in is fio in qui contineo plaga quoque adhibeo quidam etiam intempestivus rideo obiurgatio et minae finio quidam discutio tristis cogitatio ad qui symphonia et cymbalum strepitus proficio saepis tamen assentior quam repugno et paulatim et non evidens ab is qui stultus dico ad bonus mens is adduco interdum etiam elicio ipse intentio ut fio in homo studiosus litteraris qui liber lego aut rectus si delecto aut perperam si is ipse is offendo emendo enim converto animus incipio quin etiam recitaris si qui memini cogo sum ad cibus quoque quidam non desidero reduco is qui inter epulor is conloco omnis verus sic afficio somnus et difficilis et praecipuus necessarius sum sub hic enim plerusque sanesco prodo ad is atque etiam ad mens ipse continuo pono crocinus unguentum cum irinum in caput addo si nihilum paruus vigilo quidam somnus molio possum do aqua in qui papaver aut hyoscyamus decoquo sum alius mandragoras malus pulvinus subicio alius vel amomum vel sycaminus lacrima frons induco hic nomen apud medicus reperio sed cum graecum mos sycaminus appello morior nullus lacrimo sum sic verus significo lacrimo arbor in aegyptus nasco quam ibi sycomoron appello plurimus decoquo papaver cortex ex is aqua spongia os et caput subinde foveo asclepias is supervacuus sum dico quoniam in lethargus saepe converto praecipio autem ut primus deus ab cibus potio somnus abstineo vesperus is do possum aqua tum frictio admoveretur lenis ut ne manus quidem qui perfrico vehemens inprimeret posterus deinde dies idem omnis facio vesperus is do sorbitio et aqua rursus frictio adhibeo per hic enim nos consequor ut somnus accedo is interdum fio et quidem adeo ut ille confiteor nimius frictio etiam lethargus periculum affero sed si sic somnus non accedo tum demum ille medicamentum arcesso sum habeo scilicet idem moderatio qui hic quoque necessarius sum ne qui obdormio volo excitaris postea non possum confero etiam aliquis ad somnus silanus iuxta cado vel gestatio post cibus et nox magnus suspendo lego moueo neque alienus sum si neque sanguis ante mitto sum neque mens consto neque somnus accedo occipitium incido cucurbitula admoveo qui quia levo morbus possum etiam somnus facio moderatio autem in cibus quoque adhibeo sum nam neque aeger impleo sum ne insanio neque jejunium utique vexandus ne inbecillitas in cardiacus incido opus sum cibus infirmo magnus sorbitio potio aqua mulceo qui terni cyathus bis hiems quater aestas do satis sum


Non multum ab hoc malo distat id, quod mydriasin Graeci vocant. Pupilla funditur et dilatatur, aciesque eius hebetescit ac paene — Difficillime genus id inbecillitatis eliditur. In utraque parte vero id est et paralysi et mydriasi pugnandum est per eadem omnia, quae in caligine oculorum praecepta sunt (32-34), paucis tantum mutatis, siquidem ad caput irino interdum acetum, interdum nitrum adiciendum est, melle inungui satis est. Quidam in posteriore vitio calidis aquis usi relevatique: quidam sine ulla manifesta causa subito obcaecati sunt. Ex quibus nonnulli cum aliquamdiu nihil vidissent, repentina profusione alvi lumen receperunt; quo minus alienum videtur et recenti re et interposito tempore medicamentis quoque moliri deiectiones, quae omnem noxiam materiam in inferiora depellant.

non multus ab hic malus disto is qui mydriasis graecum voco pupillo fundo et dilato acieris is hebetesco atque paene difficilis genus is inbecillitas elido in uter pars verus is sum et paralysis et mydriasis pugno sum per idem omnis qui in caligo oculus praecipio sum paucus tantus mutas siquidem ad caput irinum interdum acetum interdum nitrum adicio sum mel inungui satis sum quidam in posterus vitio calidus aqua utor relevatique quidam sine ullus manifestus causa subeo obcaeco sum ex qui nonnullus cum aliquamdiu nihil video repentinus profusio alvus lumen recipio quo paruus alienus video et recens res et interpono tempus medicamentum quoque molior deiectio qui omnis noxia materia in inferus depello


Contra vero si corpus profluit, sudor coercendus, requies habenda erit, tenebris somnoque, quandoque volet, utendum, non nisi leni gestatione corpus agitandum, et pro genere mali subveniendum. Nam si venter fluit, aut si stomachus non continet, ubi febris decrevit, liberaliter oportet aquam tepidam potui dare, et vomere cogere, nisi aut fauces aut praecordia aut latus dolet, aut vetus morbus est. Si vero sudor exercet, duranda cutis est nitro vel sale, quae cum oleo miscentur; ac si levius id vitium est, oleo corpus ungendum; si vehementius, rosa vel melino vel murteo, cui vinum austerum sit adiectum. Quisquis autem fluore aeger est, cum venit in balineum, prius ungendus, deinde in solium demittendus est. Si in cute vitium est, frigida quoque quam calida aqua melius utetur. Ubi ad cibum ventum est, dari debet is valens, frigidus, siccus, simplex, qui quam minime corrumpi possit, panis tostus, caro assa, vinum austerum vel certe subausterum;si venter profluit, calidum, si sudores nocent vomitusve sunt, frigidum.

contra verus si corpus profluo sudor coerceo requies habeo sum tenebrae somnus quandoque volo utor non nisi lenis gestatio corpus agito et pro genus malus subvenio nam si venter fluo aut si stomachus non contineo ubi febris decerno liberalis oportet aqua tepidus possum do et vomo cogo nisi aut fauces aut praecordia aut latus doleo aut vetus morbus sum si verus sudor exerceo duro cutis sum nitrum vel sal qui cum oleum misceo atque si levis is vitium sum oleum corpus ungo si vehemens rodo vel melinus vel murtatus qui vinum austerus sum adiectus quisquis autem fluor aeger sum cum venio in balineum prior ungo deinde in solium demitto sum si in cutis vitium sum frigidus quoque quam calidum aqua bonus uto ubius ad cibus venio sum do debeo is valeo frigidus siccus simplex qui quam paruus corrumpo possum panis torreo carus asso vinum austerus vel certus subausterus si venter profluo calidus si sudor noceo vomitusve sum frigidus


Sin autem nigrities est aut si caries ad alteram quoque partem ossis transit, oportet excidi; atque idem in † carie quoque ad alteram partem ossis penetrante fieri potest. Sed quod totum vitiatum est, totum eximendum est: si inferior pars integra est, eatenus, quod corruptum est, excidi debet. Item, sive capitis sive pectoris os sive costa cariosa est, inutilis ustio est, et excidendi necessitas est. Neque audiendi sunt qui osse nudato diem tertium expectant, ut tum excidant: ante inflammationem enim tutius omnia tractantur. Itaque, quantum fieri potest, eodem momento et cutis incidenda est, et os detegendum et omni vitio liberandum est. Longeque perniciosissimum est, quod in osse pectoris est, quia vix, etiam si recte cessit curatio, veram sanitatem reddit.

sin autem nigrities sum aut si caries ad alter quoque pars ossum transeo oportet excido atque idem in carie quoque ad alter pars ossum penetro fio possum sed qui totus vitio sum totus eximo sum si inferus pars integer sum eatenus qui corrumpo sum excido debeo item sive capio sive pectus os sive costa cariosus sum inutilis ustio sum et excido necessitas sum neque audio sum qui ossum nudo dies tertius expecto ut tum excido ante inflammatio enim tueor omnis tracto itaque quantus fio possum idem momentum et cutis incido sum et os detego et omnis vitio libero sum longus perniciosus sum qui in ossum pectus sum quia vix etiam si rectus cedo curatio verus sanitas reddo


30 Coxis proxima genua sunt; in quibus ipsis non numquam dolor esse consuevit.— In iisdem autem cataplasmatis cucurbitulisque praesidium est, sicut etiam cum in umeris aliisve commissuris dolor aliquis exortus est. Equitare ei, cui genua dolent, inimicissimum omnium est. Omnes autem eiusmodi dolores, ubi inveteraverunt, vix citra ustionem finiuntur.

coxa propior genu sum in qui ipse non numquam dolor sum consuesco in idem autem cataplasmo cucurbitula praesidium sum sicut etiam cum in umerus alius committo dolor aliquis exorior sum equitaris is qui genu doleo inimicus omnis sum omnis autem eiusmodi dolor ubi inveterasco vix citer ustio finio


Hic ordo felicis curationis est. Sed quaedam tamen periculosa incidere consuerunt: interdum enim vetustas ulcus occupat, induciturque ei callus, et circum orae crassae livent; post quae quicquid medicamentorum ingeritur, parum proficit; quod fere neglegenter curatio ulceri supervenit. Interdum vel ex nimia inflammatione, vel ob aestus inmodicos, vel ob nimia frigora, vel quia nimis vulnus adstrictum est, vel quia corpus aut senile aut mali habitus est, cancer occupat. Id genus a Graecis diductum in species est, nostris vocabulis non est.

hic ordo felix curatio sum sed quidam tamen periculosus incido consuo interdum enim vetustus ulcus occupo induco is callus et circum ora crassus liveo post qui quisquis medicamentor ingero parum proficio qui fere neglegenter curatio ulcus supervenio interdum vel ex nimius inflammatio vel ob aestus immodicus vel ob nimius frigus vel quia nimis vulnus adstringo sum vel quia corpus aut senilis aut malus habitus sum cancer occupo is genus ab graecum diduco in species sum noster vocabulis non sum


Gangrenam vero, si nondum plane tentet, sed adhuc incipit, curare non difficillimum est, utique in corpore iuvenili; et magis etiam si musculi integri sunt, si nervi vel laesi non sunt vel leviter adfecti sunt, neque ullus magnus articulus nudatus est, aut carnis in eo loco paulum est, ideoque non multum, quod putresceret, fuit, consistitque eo loco vitium; quod maxime fieri in digito potest.— In eiusmodi casu primum est, si vires patiuntur, sanguinem mittere; deinde quicquid aridum est et intentione quadam proximum quoque locum male habet, usque eo sanum corpus concidere. Medicamenta vero, dum malum serpit, adhibenda nulla sunt, quae pus movere consuerunt; ideoque ne aqua quidem calida. Gravia quoque, quamvis reprimentia, aliena sunt sed his quam levissimis opus est; superque ea, quae inflammata sunt, utendum est refrigerantibus. Si nihilo magis malum constitit, uri, quod est inter integrum ac vitiatum locum, debet: praecipueque in hoc casu petendum non a medicamentis solum sed etiam a victus ratione praesidium est: neque enim id malum nisi corrupti vitiosique corporis est. Ergo primo, nisi inbecillitas prohibet, abstinentia utendum; deinde danda quae per cibum potionemque alvum ideoque etiam corpus adstringant, sed ea levia. Postea si vitium constitit, inponi super vulnus eadem debent, quae in putri ulcere praescripta sunt (Section: 33 C). Ac tum quoque ut plenioribus cibis ut licebit ex media materia, sic tamen non nisi alvum corpusque siccantibus; aqua vero pulviatili frigida. Balneum, nisi iam certa fiducita redditae sanitatis est, alienum est: siquidem emollitum in eo vulnus cito rursus eodem malo adficitur. Solent vero nonnumquam nihil omnia auxilia proficere ac nihilo minus serpere in cancer. Inter quae, miserum sed unicum auxilium est, ut cetera pars corporis tuta sit, membrum, quod paulatim emoritur, abscidere.

gangrenam verus si nondum planus tentet sed adhuc incipio curo non difficilis sum utique in corpus iuvenilis et magis etiam si musculis integer sum si nervus vel laedo non sum vel levis afficio sum neque ullus magnus articulus nudo sum aut caro in is locus paulus sum ideo non multus qui putresceret sum consisto is locus vitium qui magnus fio in digitus possum in eiusmodi casus primus sum si vireo patior sanguis mitto deinde quisquis aridus sum et intentio quidam propior quoque locus malus habeo usque is sanus corpus concaedes medicamentum verus dum malus serpo adhibeo nullus sum qui pus moveo consuo ideo ne aqua quidem calidum gravis quoque quivis reprimo alienus sum sed hic quam levis opus sum supo is qui inflammo sum utor sum refrigero si nihilum magis malus consto uro qui sum inter integer atque vitio locus debeo praecipuus in hic casus peto non ab medicamentum solus sed etiam ab vinco ratio praesidium sum neque enim is malus nisi corrumpo vitiosique corpus sum ergo primus nisi imbecillitas prohibeo abstinentia utor deinde do qui per cibus potio alvus ideo etiam corpus adstringo sed is levis postea si vitium consto inpono super vulnus idem debeo qui in putri ulcus praescribo sum section que atque tum quoque ut plenus cibus ut liceo ex medius materia sic tamen non nisi alvus corpus sicco aqua verus pulviatilis frigidus balneum nisi iam certus fiducita reddo sanitas sum alienus sum siquidem emollio in is vulnus cito rursus idem malus afficio soleo verus nonnumquam nihil omnis auxilium proficio atque nihilum paruus serpo in cancer inter qui miser sed unicus auxilium sum ut ceterus pars corpus tueor sum membrum qui paulatim emorior abscido


In manu vero prima palmae pars ex multis minutisque ossibus constat, quorum numerus incertus est, sed oblonga omnia et triangula, structura quadam, inter se conectuntur, cum invicem superior alterius angulus, alterius planities sit: eoque fit ex his unius ossis paulum in interiora concavi species. Verum ex manu duo exigui processus in sinus radi coiciuntur; tum ex altera parte recta quinque ossa ad digitos tendentia palmam explent; a quibus ipsi digiti oriuntur, qui ex ossibus ternis constant; omniumque eadem ratio est. Interius os in vertice sinuatur, recipitque exterioris exiguum tuberculum, nervique ea continent; a quibus orti ungues indurescunt, ideoque non ossi sed carni magis radicibus suis inhaerent.

in manus verus primus palma pars ex multus minuo os consto qui numerus incertus sum sed oblongus omnis et triangulus structura quidam inter sui conecto cum invicem superus alter angulus alter planities sum eo fio ex hic unus ossum paulus in interior concavus species verus ex manus duo exiguus procedo in sinus rado cojacio tum ex alter pars recta quinque os ad digitus tendo palma expleo ab qui ipse digitus orior qui ex os terni consto omne idem ratio sum interior os in vertex sinuo recipio exter exiguus tuberculis nervus is contineo ab qui orior unguis induresco ideo non ossum sed caro magis radix suus inhaereo


Ex leguminibus vero valentior faba vel lenticula quam pisum. Ex holeribus valentior rapa napique et omnes bulbi, in quibus cepam quoque et alium numero, quam pastinaca vel quae specialiter radicula appellatur. Item firmior brassica et beta et porrum quam lactuca vel cucurbita vel asparagus. At ex fructibus surculorum valentiores uvae, ficus, nuces, pamulae quam quae poma proprie nominantur; atque ex his ipsis firmiora quae sucosa quam quae fragilia sunt.

ex legumen verus valeo faba vel lenticula quam pisum ex holeribus valeo rapum napus et omnis bulbus in qui caepa quoque et alius numerus quam pastinaca vel qui specialis radicula appello item firmus brassica et beta et porrus quam lactuca vel cucurbita vel asparagus at ex fructus surculus valeo labrusca ficus nuces pamulae quam qui pomum proprius nomino atque ex hic ipse firmus qui sucosus quam qui fragilis sum


Sanus homo, qui et bene valet et suae spontis est, nullis obligare se legibus debet, ac neque medico neque iatroalipta egere. Hunc oportet varium habere vitae genus: modo ruri esse, modo in urbe, saepiusque in agro; navigare, venari, quiescere interdum, sed frequentius se exercere; siquidem ignavia corpus hebetat, labor firmat, illa maturam senectutem, hic longam adulescentiam reddit.

sanus homo qui et bene valeo et suus sponte sum nullus obligaris sui lex debeo atque neque medico neque iatroalipta ago hic oportet varius habeo vita genus modo rus sum modo in urbs saepis in ager navigaris venaris quiesco interdum sed frequens sui exerceo siquidem ignavia corpus hebeto labor firmo ille maturus senectus hic longus adulescentia reddo


Vulgatissimum vero pessimumque stomachi vitium est resolutio est, cum cibi non tenax est, soletque desinere ali corpus ac sic tabe consumi.— Huic generi inutilissimum balineum est: lectiones exercitationesque superioris partis necessariae, item unctiones frictionesque; his perfundi frigida atque in eadem natare, canalibus eiusdem subicere et stomachum ipsum et magis etiam a scapulis id, quod contra stomachum est, consistere in frigidis medicatisque fontibus, quales Cutiliarum Sumbruinarumque sunt, salutare est. Cibi quoque adsumendi sunt frigidi, qui potius difficulter coquuntur, quam facile vitiantur. Ergo plerique, qui nihil aliud concoquere possunt, bubulam coquunt. Ex quo colligi potest neque avem neque venationem neque piscem dari debere nisi generis durioris. Potui quidem aptissimum est vinum frigidum, vel certe bene calidum meracum, potissimum Raeticum vel Allobrogicum aliudve, quod et austerum et resina conditum est: si id non est, quam asperrimum maximeque Signinum. Si cibus non continetur, danda aqua et eliciendus plenior vomitus est, iterumque dandus cibus; et tum admovendae duobus infra stomachum digitis cucurbitulae ibique duabus aut tribus horis continendae sunt. Si simul et vomitus et dolor est, imponenda supra stomachum est lana sucida vel spongia ex aceto vel cataplasma, quod refrigeret. Perfricanda vero non diu sed vehementer brachia et crura et calfacienda. Si plus doloris est, infra praecordia quattuor digitis cucurbitula utendum est, et protinus dandus panis ex posca frigida: si non continuit, post vomitum lene aliquid ex iis, quae non aliena stomacho sint: si ne id quidem tenuit, singuli cyathi vini singulis interpositis horis, donec stomachus consistat. Valens etiam medicamentum est radiculae sucus, valentius acidi Punici mali cum pari modo suci, qui ex dulci Punico malo est, adiecto etiam intubi suco et mentae, sed huius minima parte; quibus tantundem, quantum in his omnibus est, aquae frigidae quam optime miscetur: id enim plus quam vinum ad conprimendum stomachum potest. Supprimendus autem vomitus est, qui per se venit. Sed si nausia est aut si coacuit intus cibus aut computruit, quorum utrumlibet ructus ostendit, eiciendus est; protinusque, cibis adsumptis iisdem, quos proxime (Section: 9) posui, stomachus restituendus. Ubi sublatus est praesens metus, ad ea redeundum est, quae supra (Section: 7) praecepta sunt.

vulgatus verus malus stomachus vitium sum resolutio sum cum cibus non tenax sum solo desino al corpus atque sic tabeo consumo hic gener inutilis balineum sum lectio exercitatio superus pars necessaria item unctio frictio hic perfundo frigidus atque in idem nato canal idem subicio et stomachus ipse et magis etiam ab scapulis is qui contra stomachus sum consisto in frigidus medicatisque fons qualis cutiliaris sumbruinarumque sum salutaris sum cibus quoque adsumo sum frigidus qui potis difficilis coquo quam facilis vitio ergo plerusque qui nihil alius concoquo possum bubula coquo ex quo colligo possum neque avis neque venatio neque piscis do debeo nisi genus durus possum quidem aptus sum vinum frigidus vel certus bene calidus meracus potis raeticus vel allobrogicus alius qui et austerus et resina condio sum si is non sum quam asper magnus signinum si cibus non contineo do aqua et elicio plenus vomo sum iterum do cibus et tum admoveo duo infra stomachus digitus cucurbitula ibi duo aut tres hora contineo sum si simul et vomo et dolor sum impono supra stomachus sum lana sucidus vel spongia ex acetum vel cataplasmo qui refrigero perfrico verus non diu sed vehemens bracchium et crus et calfacienda si multus dolor sum infra praecordia quattuor digitus cucurbitula utor sum et protinus do panis ex posca frigidus si non contineo post vomo lenis aliquis ex is qui non alienus stomachus sum si ne is quidem teneo singuli cyathus vinum singuli interpono hora donec stomachus consisto valens etiam medicamentum sum radicula sucus valeo acidus punicus malus cum par modo sucus qui ex dulcis punicus malus sum adicio etiam intibus sucus et menta sed hic minimus pars qui tantus quantus in hic omnis sum aqua frigida quam optume misceo is enim multus quam vinum ad conprimendum stomachus possum supprimo autem vomo sum qui per sui venio sed si nausea sum aut si coaceo intus cibus aut computresco qui uter ructus ostendo eicio sum protinus cibus adsumo idem qui propior section pono stomachus restituo ubius tollo sum praesens metus ad is redeo sum qui supra section praecipio sum


7 Exedunt corpus acaciae sucus, hebenus, aerugo, squama aeris, chrysocolla, cinis, cinis Cyprius, nitrum, cadmia, spuma argenti, hypocistis, diphryges, sal, auripigmentum, sulpur, cicuta, sandaraca, salamandra, alcyoneum, aeris flos, chalcitis, atramentum sutorium, ochra, calx, acetum, galla, alumen, lac caprifici vel lactucae marinae, quae tithymallos a Graecis appellatur, alcyoneum, fel, turis fuligo, spodium, lenticula, mel, oleae folia, marrubium, lapis haematites et Phrygius et Assius et scissilis, misy, vinum, acetum.

exedo corpus acacia sucus hebenus aerugo squama aer chrysocolla cinis cinis cyprius nitrum cadmia spumo argentum hypocistis diphryges sal auripigmentum sulfur cicuta sandaraca salamandra alcyoneus aer flos chalcitis atramentum sutorius ochra calx acetum galla alumen lac caprificus vel lactuca marinus qui tithymallos ab graecum appello alcyoneus fel tus fuligo spodium lenticula mel olea folium marrubium lapis haematites et phrygius et assus et scissilis misy vinum acetum


Praeter haec, cum in interioribus partibus et dolores et morborum varia genera nascantur, neminem putant his adhibere posse remedia, qui ipsas ignoret. Ergo necessarium esse incidere corpora mortuorum, eorumque viscera atque intestina scrutari; longeque optime fecisse Herophilum et Erasistratum, qui nocentes homines a regibus ex carcere acceptos vivos inciderint, considerarintque etiamnum spiritu remanente ea, quae natura ante clausisset, eorumque positum, colorem, figuram, magnitudinem, ordinem, duritiem, mollitiem, levorem, contactum, processus deinde singulorum et recessus, et sive quid inseritur alteri, sive quid partem alterius in se recipit: neque enim, cum dolor intus incidit, scire quid doleat eum, qui, qua parte quodque viscus intestinumve sit, non cognoverit neque curari id, quod aegrum est, posse ab eo, qui quid sit ignoret; et cum per volnus alicuius viscera patefacta sunt, eum, qui sanae cuiusque colorem partis ignoret, nescire quid integrum, quid corruptum sit; ita ne succurrere quidem posse corruptis. Aptiusque extrinsecus inponi remedia conpertis interiorum et sedibus et figuris cognitaque eorum magnitudine; similesque omnia, quae posita supra sunt, rationes habere. Neque esse crudele, sicut plerique proponunt, hominum nocentium et horum quoque paucorum suppliciis remedia populis innocentibus saeculorum omnium quaeri.

praeter hic cum in interior pars et dolor et morbus vario genus nasco nemo puto hic adhibeo possum remedio qui ipse ignoro ergo necessarius sum incido corpus morior is viscera atque intestinum scrutor longus optume facio herophilis et erasistratus qui noceo homo ab rex ex carcer accipio vivus incido considero etiamnum spiritus remaneo is qui natura ante claudo is pono color figura magnitudo ordo durities mollities levor contingo procedo deinde singulus et recedo et sive quis insero alter sive quis pars alter in sui recipio neque enim cum dolor intus incido scio quis doleo is qui qui pars quisque viscus intestinumve sum non cognosco neque curaris is qui aeger sum possum ab is qui quis sum ignoro et cum per vulnus aliquis viscera patefacio sum is qui sanus quisque color pars ignoro nescio quis integer quis corrumpo sum ita ne succurro quidem possum corruptus aptus extrinsecus inpono remedio conpertis interior et sedes et figura cognosco is magnitudo similis omnis qui pono supra sum ratio habeo neque sum crudelis sicut plerusque propono homo noceo et hic quoque paucus supplicium remedio populus innocens saeculum omnis quaero


Renibus vero percussis dolor ad inguina testiculosque descendit; difficulter urina redditur, eaque aut haec cruenta aut cruror fertur.

renibus verus percutio dolor ad inguina testiculus descendo difficilis urina reddo is aut hic cruento aut cruror fero


Auctoresque medici sunt vel exesa parte aliqua sanguinem exire, vel rupta, vel ore alicuius venae patefacto; primam διάβρωσιν, secundam Ῥῆξιν [σχασμόν], tertiam ἀάστόμωσιν appellant. Ultima minime nocet, prima gravissime. Ac saepe quidem evenit, uti sanguinem plus sequatur. Interdum autem qui sanguinem ipsum suppressit, satis ad valetudinem profuit: sed si secuta ulcera sunt, si pus, si tussis est, prout sedes ipsa est, ita varia et periculosa genera morborum sunt. Si vero sanguis tantum fluit, expeditius et remedium et finis est. Neque ignorari oportet eis, quibus fluere sanguis solet aut quibus dolet spina coxaeve aut post cursum vehementem vel ambulationem, dum febris absit, non esse inutile sanguinis mediocre profluvium, idque per urinam redditum quoque ipsam lassitudinem solvere; ac ne in eo quidem terribile esse, qui ex superiore loco decidit, si tamen in eius urina nihil novavit; neque vomitum huius adferre periculum, etiam cum repetit, si ante confirmare et implere corpus licuit et ex toto nullum nocere, qui in corpore robusto neque nimius est neque tussim aut calorem movet.

auctoro medicus sum vel exedo pars aliqui sanguis exeo vel rumpo vel os aliquis vena patefacio primus secundus tertius appello ulter paruus noceo primus gravis atque saepe quidem evenio uti sanguis multus sequor interdum autem qui sanguis ipse supprimo satis ad valetudo prosum sed si sequor ulcus sum si pus si tundo sum prout sedes ipse sum ita vario et periculosus genus morbus sum si verus sanguis tantus fluo expedio et remedium et finis sum neque ignoraris oportet is qui fluo sanguis soleo aut qui doleo spina coxaeve aut post cursus vehemens vel ambulatio dum febris absum non sum inutilis sanguis mediocris profluvius is per urina reddo quoque ipse lassitudo solvo atque ne in is quidem terribilis sum qui ex superus locus decido si tamen in is urina nihil novo neque vomo hic affero periculum etiam cum repeto si ante confirmo et impleo corpus licet et ex totus nullus noceo qui in corpus robustus neque nimius sum neque tussis aut calor moveo


27 Dixi de iis vulneribus, quae maxime per tela inferuntur. Sequitur, ut de iis dicam, quae morsu fiunt, interdum hominis, interdum simiae, saepe canis, nonnumquam ferorum animalium aut serpentium. Omnis autem fere morsus habet quoddam virus: itaque si vehemens vulnus est, cucurbitula admovenda est; si levius, protinus emplastrum iniciendum, praecipueque Diogeni. Si id non est, quodlibet ex is, quae adversus Alexandrinum: si ne id quidem est, quodlibet non pinguae ex iis, quae recentibus vulneribus accommodantur. Sal quoque his, praecipueque ei, quod canis fecit, medicamentum est, si manus vulneri inponitur superque id duobus digitis verberatur: exaniat enim; ac salsamentum quoque recte super id vulnus deligatur.

dico de is vulnus qui magnus per telum infero sequor ut de is dico qui morsus fio interdum homo interdum simia saepe canis nonnumquam ferus animal aut serpo omnis autem fere mordeo habeo quidam virus itaque si vehemens vulnus sum cucurbitula admoveo sum si levis protinus emplastrum inicio praecipuus diogenes si is non sum qui ex is qui adverro alexandrinus si ne is quidem sum qui non pinguae ex is qui recens vulnus accommodo sal quoque hic praecipuus is qui canis facio medicamentum sum si manus vulnus inpono supo is duo digitus verbero exaniat enim atque salsamentum quoque rectus super is vulnus deligo


Est igitur Philonis, quod habet cerussae elotae, spodii, cummis, singulorum P. I; papaveris lacrimae conbustae P. II. Illud scire oportet, hic quoque omnia medicamenta singula primum per se teri, deinde mixta iterum adiecta paulatim vel aqua vel alio umore: cummi cum quasdam alias facultates habeat, hoc maxime praestare, ut, ubi collyria facta inaruerunt, glutinata sint neque frientur.

sum igitur philo qui habeo cerussa elotae spodium cummis singulus p eo papaver lacrima conbustae p is ille scio oportet hic quoque omnis medicamentum singulus primus per sui tero deinde misceo iterum adiicio paulatim vel aqua vel alius umor cummis cum quidam alius facultas habeo hic magnus praesto ut ubi collyrium facio inaruerunt glutino sum neque frio


Ubi vero vermes orti sunt, si iuxta sunt, protrahendi oriculario specillo sunt; si longius, medicamentis enecandi, cavendumque ne postea nascantur. Ad utrumque proficit album veratrum cum aceto contritum. Elui quoque aurem oportet vino, in quo marrubium decoctum sit. Emortui sub his vermes in primam partem auris provocabuntur, unde educi facillime possunt.

ubius verus vermis orior sum si iuxta sum protraho auricularius specillum sum si longus medicamentum eneco caveo ne postea nasco ad uterque proficio albus veratrum cum acetum contero eluo quoque auris oportet vinum in quo marrubium decoquo sum emorior sub hic vermis in primus pars auris provoco unde educo facilis possum


Eadem aetas prodest et in coxae dolore et umerorum et omni resolutione nervorum; ex quibus coxa, si sine torpore est, si leviter friget, quamvis magnos dolores habet, tamen et mature sanatur, resolutumque membrum, si nihilo minus alitur, fieri sanum potest. Oris resolutio etiam alvo cita finitur; omnisque deiectio lippienti prodest. At varis ortus vel per ora venarum subita profusio sanguinis vel tormina insaniam tollunt.

idem aetas prodo et in coxa dolor et umerus et omnis resolutio nervus ex qui coxa si sine torpor sum si levis frigeo quivis magnus dolor habeo tamen et maturus sano resolvo membrum si nihilum paruus alo fio sanus possum ora resolutio etiam alvus cieo finio omne dejectio lippio prodo at varis ortus vel per os venaris subeo profusio sanguis vel tormina insanio tollo


Gargarizationes autem aut levandi causa fiunt aut reprimendi aut evocandi. Levant lac, cremor vel tisanae vel furfurum: reprimit aqua, in qua vel lenticula vel rosa vel rubus vel Cotoneum malum vel palmulae decoctae sunt. Evocant sinapi, piper.

gargarizatio autem aut levo causa fio aut reprimo aut evocandi levo lac cremo vel tisanae vel furfur reprimo aqua in qui vel lenticula vel rodo vel rubus vel cotoneum malus vel palmula decoquo sum evoco sinapis piper


Sin foramen auris conpressum est, et intus crassa sanies subest, mel quam optimum addendum est. Si id parum proficit, mellis cyatho et dimidio aeruginis rasae P. II adiciendum est incoquendumque, et eo utendum. Iris quoque cum melle idem proficit. Item galbani P. II, murrae et fellis taurini, singulorum P. ==, vini quantum satis est ad murram diluendam.

sin foramen auris conpremo sum et intus crassus sanies subsum mel quam bonus addo sum si is parum proficio mel cyathus et dimidio aerugo rado p is adicio sum incoquo et is utor irus quoque cum mel idem proficio item galbanus p is murra et fellis taurinus singulus p vinum quantus satis sum ad murra diluo


Itemque ex iis avibus, quae in media specie sunt, valentior ea, quae pedibus quam quae volatu magis nititur: et ex iis, quae volatu fidunt, firmiores quae grandiores aves quam quae minutae sunt, ut ficedula et turdus. Atque eae quoque, quae in aqua degunt, leviorem cibum praestant, quam quae natandi scientiam non habent.

ito ex is avis qui in medius species sum valeo is qui pes quam qui volo magis nitor et ex is qui volo fido firmus qui grandis aveo quam qui minuo sum ut ficedula et turdus atque is quoque qui in aqua dego levis cibus praesto quam qui nato scientia non habeo


Alterum illud ignorari non oportet, quod non omnibus aegris eadem auxilia conveniunt. Ex quo incidit, ut alia atque alia summi auctores quasi sola vindicarint, prout cuique cesserat. Oportet itaque, ubi aliquid non respondet, non tanti putari auctorem quanti aegrum, et experiri aliud atque aliud, sic tamen ut in acutis morbis cito mutetur quod nihil prodest, in longis, quos tempus ut facit sic etiam solvit, non statim condemnetur, si quid non statim profuit, minus vero removeatur, si quid paulum saltem iuvat, quia profectus tempore expletur.

alter ille ignoraris non oportet qui non omnis aeger idem auxilium convenio ex quo incido ut alius atque alius superus auctor quasi solus vindicarint prout quisque cedo oportet itaque ubi aliquis non respondeo non tantus putaris auctor quantus aeger et experior alius atque alius sic tamen ut in acuo morbus cito muto qui nihil prodo in longus qui tempus ut facio sic etiam solvo non statim condemno si quis non statim prosum paruus verus removeo si quis paulus saltem juvo quia proficiscor tempus expleo


At si venenato quoque telo quis ictus est, iisdem omnibus, si fieri potest, etiam festinantius actis, adicienda curatio est, quae vel epoto veneno, vel a serpente ictis adhibetur. Vulneris autem ipsius extracto telo medicina non alia est, quam quae esset, si corpore icto nihil inhaesisset; de qua satis alio loco (V.26.21 seqq.) dictum est.

at si veneno quoque telum quis iacio sum idem omnis si fio possum etiam festino ago adicio curatio sum qui vel epoto veneno vel ab serpo ictis adhibeo vulnus autem ipse extraho telum medicina non alius sum quam qui sum si corpus icio nihil inhaereo de qui satis alius locus v seqq dico sum


Quicquid in cartilagine incidit, excitanda ea leniter est aut subiecto specillo aut duobus digitis utrimque conpressis; deinde in longitudinem inplicata linamenta et molli pellicula cincta circumsutaque intus adigenda sunt; aut eodem modo compositum aliquid ex arido penicillo; aut grandis pinna cummi vel fabrili glutine inlita et molli pellicula circumdata, quae desidere cartilaginem non sinat. Sed si adversa ea fracta est, aequaliter utraque naris inplenda est: si a latere, crassius esse debet ab ea parte, in quam nasus iacet, ab altera tenuius id quod inseritur. Extrinsecus autem circumdanda habena est mollis, media inlita mixtis inter se simila et turis fuligine; eaque ultra aures ducenda et fronti duobus capitibus adglutinanda est: id enim corpori quasi gluten inhaerescit et, cum induruit, nares commode continet. Sin quod intus inditum est laedit, sicut maxime fit, ubi interior cartilago perfracta est, excitatae nares eadem tantummodo habena continendae sunt; deinde post quattuordecim dies id ipsum demendum est. Resolvitur autem aqua calida, eaque tum is locus cotidie fovendus.

quisquis in cartilago incido excito is lenis sum aut subiectus specillum aut duo digitus utrimque conpremo deinde in longitudo inplicata linamentum et mollis pelliculo cingo circumsutus intus adigo sum aut idem modo compono aliquis ex aridus penicillus aut grandis pinna cummis vel fabrilis glutinum inlito et mollis pelliculo circumdo qui desideo cartilago non sino sed si adverso is frango sum aequalis uter naris inpleo sum si ab lateo crassus sum debeo ab is pars in quam nasus iaceo ab alter tenuis is qui insero extrinsecus autem circumdo habena sum mollio medius inlito misceo inter sui simila et tus fuligo is ultra auris duco et frons duo caput adglutino sum is enim corpus quasi glutus inhaeresco et cum induresco naris commodus contineo sin qui intus indo sum laedo sicut magnus fio ubi intereo cartilago perfringo sum excito naris idem tantummodo habena contineo sum deinde post quattuordecim dies is ipse demo sum resolvo autem aqua calidum is tum is locus cottidie fovendus


Ad iecur sanandum nitri P. = -; croci, murrae, nardi Gallici, singulorum P. 1 melle excipiuntur, daturque quod Aegyptiae fabae magnitudinem habeat.

ad jecur sano nitrion p crocus murra nardus gallicus singulus p mel excipio do qui aegyptius faba magnitudo habeo


Si vero umor intus est, incidendum est in pueris quidem inguen, nisi in his quoque id liquoris eius maior modus prohibet; in viris vero et ubicumque multus umor subest, scrotum. Deinde si inguen incisum est, ea protractis tunicis umor effundi debet; si scrotum et sub hoc protinus vitium est, nihil aliud quam umor effundendus abscidendaeque membranae sunt, si quae eum continuerunt; deinde eluendum id ex aqua, quae vel salem adiectum vel nitrum habeat; si sub media imave tunica, totae eae extra scrotum conlocandae excidendaeque sunt.

si verus umor intus sum incido sum in puer quidem inguen nisi in hic quoque is liquor is magnus modus prohibeo in vis verus et ubicumque multus umor subsum scrotum deinde si inguen incido sum is protraho tunica umor effundo debeo si scrotum et sub hic protinus vitium sum nihil alius quam umor effundo abscido membrana sum si qui is contineo deinde eluo is ex aqua qui vel sal adiectus vel nitrum habeo si sub medius imave tunica totus is extra scrotum conloco excido sum


Optuma autem adversus inflammationes vulvae Numenii compositio est, quae habet: croci P. = -; cerae P. I; buturi P. VIII; adipis anserini P. XII; vitellos coctos duos, rosae minus cyatho.

bonus autem adverro inflammatio volva numenius compositio sum qui habeo crocus p cera p eo buturi p viii adipis anserinus p duodecim vitellus coquo duo rodo paruus cyathus


Si quando vero ossa non confervuerunt, quia saepe solutum, saepe motum, in aperto deinde curatio est: possunt enim coire Si vetustas occupavit, membrum extendendum est, ut aliquid laedatur: ossa inter se manu dividenda, ut concurrendo exasperentur, ut, si quid pingue est, eradatur totumque id quasi recens fiat, magna tamen cura habita, ne nervi musculive laedantur. Tum vino fovendum est, in quo malicorium decoctum sit; inponendumque id ipsum corium ovi albo mixtum: tertio die resolvendum fovendumque aqua, in qua verbenae, de quibus supra (K) dixi, decoctae sint: quinto die idem faciendum, ferulaeque circumdandae. Cetera et ante et post eadem facienda, quae supra (1K) scripsi.

si quando verus os non confervuerunt quia saepe soluo saepe motus in aperio deinde curatio sum possum enim coeo si vetustus occupo membrum extendo sum ut aliquis laedo os inter sui manus divido ut concurro exaspero ut si quis pinguis sum erado totus is quasi recens fio magnus tamen cura habeo ne nervus musculive laedo tum vinum foveo sum in quo malicorium decoquo sum inpono is ipse corium ovum album misceo tertius dies resolvendum fovendumque aqua in qui verbena de qui supra k dico decoquo sum quintus dies idem facio ferula circumdo ceterus et ante et post idem facio qui supra k scribo


Ex suppurationibus vero eae tolerabiles sunt, quae in exteriorem partem feruntur et acuuntur. At ex iis, quae intus procedunt, eae leviores, quae contra se cutem non adficiunt, eamque et sine dolore esse et eiusdem coloris, cuius reliquae partes sunt, sinunt esse. Pus quoque, quacumque parte erumpit, si est leve, album, unius coloris, sine ullo metu est, et quo effuso febris protinus conquievit desieruntque urguere cibi fastidium et potionis desiderium. Si quando etiam suppuratio descendit in crura, sputumque eiusdem factum pro rufo purulentum est, periculi minus est.

ex suppuratio verus is tolerabilis sum qui in exter pars fero et acuo at ex is qui intus procedo is levis qui contra sui cutis non afficio eo et sine dolor sum et idem color qui reliquus pars sum sino sum pus quoque quicumque pars erumpo si sum levis albus unus color sine ullus metus sum et quo effundo febris protinus conquiesco desino urgeo cibus fastidium et potio desiderium si quando etiam suppuratio descendo in crus spuo idem facio pro rufus purulentus sum periculum paruus sum


8 Nares vero exulceratas fovere oportet vapore aquae calidae. Id et spongia expressa atque admota fit et subiecto vase oris angusti calida aqua repleto. Post id fomentum inlinenda ulcera sunt aut plumbi recremento aut cerussa aut argenti spuma: cum quolibet horum aliquod conterit, eique, dum teritur, in vicem vinum et oleum murteum adicit, donec mellis crassitudinem fecerit. Sin autem ea ulcera circa os sunt pluresque crustas et odorem foedum habent, quod genus Graeci ozenam appellant, sciri quidem debet vix ex malo posse succurri. Nihilo minus tamen haec temptari possunt, ut caput ad cutem tondeatur adsidueque vehementer perfricetur, multa calida aqua perfundatur, multa dein ambulatio sit, cibus modicus, neque acer neque valentissimus. Tum in narem ipsam mel cum exiguo modo resinae terebenthinae coiciatur (quod specillo quoque involuto lana fit) adtrahaturque spiritum is sucus, donec in ore gustus eius sentiatur. Sub his enim crustae resolvuntur, quae tum per sternumenta elidi debent. Puris ulceribus vapor aquae calidae subiciendus est; deinde adhibendum aut Lycium ex vino dilutum, aut amurca aut omphacium aut mentae aut marrubii sucus aut atramentum sutorium, quod concandefactum, deinde contritum sit; aut interior scillae pars contrita, sic ut horum cuilibet mel adiciatur. Cuius in ceteris admodum exigua pars esse debet; in atramento sutorio tanta, ut ea mixtura liquida fiat; cum scilla utique pars maior; involvendumque lana specillum est, et in eo medicamento inlinendum demittendumque in narem est et ab inferiore parte leniter deligandum, Idque per hiemem et ver bis die, per aestatem et autumnum ter die fieri debet.

naris verus exulcero foveo oportet vapor aqua calida is et spongia exprimo atque admoueo fio et subiectus vasum ora angustus calidum aqua repleo post is fomentum inlinenda ulcus sum aut plumbum recrementum aut cerussa aut argentum spumo cum quilibet hic aliqui contero is dum tero in vicis vinum et oleum murtatus adicio donec mel crassitudo facio sin autem is ulcus circa os sum multus crusta et odor foedus habeo qui genus graecum ozenam appello scio quidem debeo vix ex malus possum succurro nihilum paruus tamen hic temptaris possum ut caput ad cutis tondeo assiduus vehemens perfrico multus calidum aqua perfundo multus deinde ambulatio sum cibus modicus neque acer neque valentissimus tum in naris ipse mel cum exiguus modo resina terebenthinae cojacio qui specillum quoque involvo lana fio adtraho spiritus is sucus donec in os gustus is sentio sub hic enim crusta resolvo qui tum per sternumentum elido debeo purus ulcus vapor aqua calida subicio sum deinde adhibeo aut lycius ex vinum diluo aut amurca aut omphacium aut menta aut marrubium sucus aut atramentum sutorius qui concandefactum deinde contero sum aut intereo scilla pars contero sic ut hic qui mel adicio qui in ceterus admodum exiguus pars sum debeo in atramentum sutorius tantus ut is misceo liquidus fio cum scilla utique pars magnus involvendumque lana specillum sum et in is medicamentum inlinendum demitto in naris sum et ab inferus pars lenis deligo is per hiems et ver bis dies per aestas et auctumnus ter dies fio debeo


11 Ulcera autem oris si cum inflammatione sunt et parum pura ac rubicunda sunt, optume iis medicamentis curantur, quae supra (cap. X,2) posita ex malis Punicis fiunt. Continendusque saepe ore reprimens cremor est, cui paulum mellis sit adiectum: utendum ambulationibus et non acri cibo. Simul atque vero pura ulcera esse coeperunt, lenis umor, interdum etiam quam optima aqua ore continenda est. Prodestque adsumptum pirum mitius pleniorque cibus cum acri aceto inspergique ulcera debent alumine scissili, cui dimidio plus gallae inmaturae sit adiectum. Si iam crustas habent, quales in adustis esse consuerunt, adhibendae sunt hae conpositiones, quas Graeci antheras nominant: iunci quadrati, murae, sandaracae, aluminis pares potiones. Aut croci, murrae, singulorum P. I; iridis, aluminis scissilis, sandaracae, singulorum P. IIII; iunci quadrati P. VIII. Aut gallae, murrae, singulorum P. I; aluminis scissilis P. II; rosae foliorum P. IIII. Quidam autem croci P. =; aluminis scissilis, murrae, singulorum P. I; sanda-racae P. II; iunci quadrati P. IIII miscent. Priora arida insperguntur: hoc cum melle inlinitur, neque ulceribus tantum sed etiam tonsillis.

ulcus autem ora si cum inflammatio sum et parum purus atque rubicundus sum bonus is medicamentum curo qui supra cap decem pono ex malus punicus fio contineo saepe os reprimo cremo sum qui paulus mel sum adiectus utor ambulatio et non acer cibus simul atque verus purus ulcus sum coepio lenis umor interdum etiam quam bonus aqua os contineo sum prodo adsumo pirus mitis plenus cibus cum acer acetum inspergique ulcus debeo alumen scissilis qui dimidio multus galla immaturus sum adiectus si iam crusta habeo qualis in aduro sum consuo adhibeo sum hic conpositio qui graecum anthera nomino juncus quadro murae sandaraca alumen par potio aut crocus murra singulus p eo iridis alumen scissilis sandaraca singulus p quattuor juncus quadro p viii aut galla murra singulus p eo alumen scissilis p is rodo folium p quattuor quidam autem crocus p alumen scissilis murra singulus p eo sanda racae p is juncus quadro p quattuor misceo prior aridus insperguntur hic cum mel inlinitur neque ulcus tantus sed etiam tonsilla


Sunt etiam alba lenia (leuca Graeci vocant) fere non gravibus vulneribus accommodata, praecipueque senilibus. Quale est quod habet: cerussae P. zorkZZZ XXXII; sebi vitulini curati et cerae, singulorum P. XLVIII; olei heminas tres; ex quibus ea cerussa coquitur.

sum etiam albus lenis leuca graecum voco fere non gravis vulnus accommodo praecipuus senilis qual sum qui habeo cerussa p zorkzzz xxxii sebum vitulinus curo et cera singulus p xlviii oleum hemina tres ex qui is cerussa coquo


Deiectionem autem antiqui variis medicamentis crebraque alvi ductione in omnibus paene morbis moliebantur; dabantque aut nigrum veratrum aut filiculam aut squamam aeris, quam λεπίδα χαλκοῦ Graeci vocant, aut lactucae marinae lac, cuius gutta pani adiecta abunde purgat, aut lac vel asininum aut bubulum, vel caprinum, eique salis paulum adiciebant, decoquebantque id et sublatis is, quae coierant, quod quasi serum supererat, bibere cogebant. Sed medicamenta stomachum fere laedunt: alvus si vehementius fluit aut saepius ducitur, hominem infirmat. Ergo numquam in adversa valetudine medicamentum eius rei causa recte datur, nisi ubi is morbus sine febre est, ut cum veratrum nigrum aut atra bile vexatis aut cum tristitia insanientibus aut iis, quorum nervi parte aliqua resoluti sunt, datur. At ubi febres sunt, satius est eius rei causa cibos potionesque adsumere, qui simul et alant et ventrem molliant; suntque valetudinis genera, quibus ex lacte purgatio convenit.

deiectio autem antiquus varius medicamentum creber alvus ductio in omnis paene morbus molio do aut niger veratrum aut filicula aut squama aer quam graecum voco aut lactuca marinus lac qui gutta panis adiicio abunde purgo aut lac vel asininus aut bubulis vel caprinus is sal paulus adicio decoquo is et tollo is qui coeo qui quasi serus supersum bibo cogo sed medicamentum stomachus fere laedo alvus si vehemens fluo aut saepis duco homo infirmo ergo numquam in adverso valetudo medicamentum is res causa rectus do nisi ubi is morbus sine febris sum ut cum veratrum niger aut ater bilis vexo aut cum tristitia insanio aut is qui nervus pars aliqui resolvo sum do at ubi febris sum sero sum is res causa cibus potio adsumo qui simul et alo et venter mollio sum valetudo genus qui ex lac purgatio convenio


Sed cum omnia medicamenta propria facultates habeant, ac simplicia saepe opitulentur, saepe mixta, non alienum videtur ante proponere et nomina et vires et mixturas eorum (capp. I-XXV), qui minor ipse nobis curationes exsequentibus mora sit.

sed cum omnis medicamentum proprius facultas habeo atque simplicia saepe opitulo saepe misceo non alienus video ante propono et nomen et vireo et misceo is capp eo xxv qui paruus ipse nos curatio exsequor mora sum


His proprie ad singula membra pertinentibus, rursus illa communia sunt: primis diebus fames; deinde tum, cum iam increscere callum oportet, liberalius alimentum; longa a vino abstinentia; fomentum aquae calidae, dum inflammatio est, liberale; ubi ea desit, modicum; tum etiam longior ulterioribus ex liquido cerato membris et mollis tamen unctio. Neque protinus exercendum id membrum, sed ad antiquos usus reducendum est.

hic proprius ad singulus membrum pertineo rursus ille commune sum primus dies fames deinde tum cum iam incresco callus oportet liberalis alimentum longus ab vinum abstinentia fomentum aqua calida dum inflammatio sum liberal ubi is desum modicus tum etiam longus ulteriores ex liquidus cero membrum et mollio tamen unctio neque protinus exerceo is membrum sed ad antiqui utor reduco sum


8 Adurunt auripigmentum, atramentum sutorium, chalcitis, misy, aerugo, calx, charta combusta, sal, squama aeris, faex combusta, murra, stercus et lacerti et columbae et palumbi et hirundinis, piper, coccum Cnidium, alium, diphryges, lac utrumque, quod proxime capite supra comprehensum est, veratrum et album et nigrum, cantharides, corallium, pyrethrum, tus, salamandra, eruca, sandaraca, uva taminia, chrysocolla, ochra, alumen scissile, ovillum stercus, oenanthe.

aduro auripigmentum atramentum sutorius chalcitis misy aerugo calx charta comburo sal squama aer faex comburo murra stercus et lacertus et columba et palumbus et hirundo piper coccum gnidii alius diphryges lac uterque qui propior caput supra comprehendo sum veratrum et albus et niger cantharis corallius pyrethrum tus salamandra eruca sandaraca labrusca taminia chrysocolla ochra alumen scissilis ovillus stercus oenanthe


At alvum movent panis fermentatus, magisque si cibarius vel hordiacius est, brassica, si subcruda est, lactuca, anteum, nasturcium, ocimum, urtica, portulaca, radicula, capparis, alium, cepa, malva, lapatium, beta, asparagus, cucurbita, cerasia, mora, uva ex olla, omnia mitia, ficus etiam arida, sed magis viridis, uvae recentes; pingues minutae aves, cocleae, garum, salsamentum, ostrea, pelorides, echini, musculi, et omnes fere conchulae, maximeque ius earum, saxatiles et omnes teneri pisces, sepiarum atramentum; si qua caro adsumitur, pinguis, eadem vel iurulenta vel elixa, aves quae natant, mel crudum, lac, lactentia omnia, mulsum, vinum dulce vel salsum, aqua tenera; omnia dulcia, tepida, pinguia, elixa, iurulenta, salsa vel diluta.

at alvus moveo panis fermento magus si cibarius vel hordiacius sum brassica si succrudus sum lactuca anteum nasturcium ocimum urtica portulaca radicula capparis alius caepa malva lapatium beta asparagus cucurbita cerasia mora labrusca ex olla omnis mitis ficus etiam aridus sed magis viridis labrusca recens pinguis minuo aveo coclea garum salsamentum ostreum peloris echinus musculis et omnis fere conchula magnus ius is saxatilis et omnis teneo piscis sepiaris atramentum si qui carus adsumo pinguis idem vel jurulentus vel elixo aveo qui nato mel crudus lac lacteo omnis mulsum vinum dulcis vel salio aqua tener omnis dulcis tepidus pinguis elixo jurulentus salio vel diluo


Nonnumquam etiam id genus ibi cancri, quod phagedaena a Graecis nominatur, oriri solet. In quo minime differendum sed protinus iisdem medicamentis et, si parum valent, ferro adurendum. Quaedam etiam nigrities est, quae non sentitur, sed serpit ac, si sustinuimus, usque ad vesicam endit, neque succurri postea potest. Si id in summa glande circa fistulam urinae est, prius in eam tenue specillum demittendum est, ne claudatur; deinde id ferro adurendum. Si vero alte penetravit, quicquid occupatum est, praecidendum est. Cetera eadem, quae in aliis cancris, facienda sunt.

nonnumquam etiam is genus ibi cancer qui phagedaena ab graecum nomino orior soleo in quo paruus differo sed protinus idem medicamentum et si parum valeo ferrum aduro quidam etiam nigrities sum qui non sentio sed serpo atque si sustineo usque ad vesica endit neque succurro postea possum si is in summus glande circa fistula urina sum prior in is tenue specillum demitto sum ne claudo deinde is ferrum aduro si verus altus penetro quisquis occupo sum praecido sum ceterus idem qui in alius cancer facio sum


Igitur huic, si in nares vel in fauces destillavit, praeter ea, quae supra (Section: 3, 4) rettuli, protinus primis diebus multum ambulandum est; perfricandae vehementer inferiores partes, levior frictio adhibenda thoraci ori capiti; demenda adsueto cibo pars dimidia; sumenda ova, amylum similiaque, quae pituitam faciunt crassiorem: siti quanta maxime sustineri potest, pugnandum. Ubi per haec idoneus aliquis balineo factus eoque usus est, adiciendus est cibo pisciculus aut caro, sic tamen ne protinus iustus modus cibi sumatur; vino mero copiosius utendum est.

igitur hic si in naris vel in fauces destillo praeter is qui supra section rettulis protinus primus dies multus ambulo sum perfrico vehemens inferus pars levis frictio adhibeo thoraci aurum caput demo assuesco cibus pars dimidio sumo ovo amylum similis qui pituita facio crassus sitis quantus magnus sustineo possum pugno ubius per hic idoneus aliquis balineo facio eo utor sum adicio sum cibus pisciculus aut carus sic tamen ne protinus iustus modus cibus sumo vinum merus copiosus utor sum


Inde ima ventriculi pars paulum in dexteriorem partem conversa, in summum intestinum coartatur. Hanc iuncturam πυλωρόν Graeci vocant, quoniam portae modo in inferiores partes ea, quae excreturi sumus, emittit.

indus imus ventriculis pars paulus in dexter pars converro in superus intestinus coarto hic jungo graecum voco quoniam porta modo in inferus pars is qui excerno sum emitto


Ubi aliquid eiusmodi sensimus, protinus abstinere a sole, balineo, vino, venere debemus; inter quae unctione et adsueto cibo nihilo minus uti licet. Ambulatione tantum acri sed tecta utendum est; post eam caput atque os supra quinquagiens perfricandum. Raroque fit ut, si biduo vel certe triduo nobis temperavimus, id vitium non levetur. Quo levato, si in destillatione crassa facta pituita est, vel in gravedine nares magis patent, balineo utendum est, multaque aqua prius calida, post egelida fovendum os caputque; deinde cum cibo pleniore vinum bibendum. At si aeque tenuis 40 die pituita est, vel nares aeque clausae videntur, adsumendum est vinum Aminaeum austerum, dein rursus biduo aqua; post quae ad balneum et ad consuetudinem revertendum est. Neque tamen illis ipsis diebus, quibus aliqua omittenda sunt, expedit tamquam aegros agere, sed cetera omnia quasi sanis facienda sunt, praeterquam si diutius aliquid et vehementius ista sollicitare consuerunt: huic enim quaedam curiosior observatio necessaria est.

ubius aliquis eiusmodi sentio protinus abstineo ab sol balineo vinum venio debeo inter qui unctio et assuesco cibus nihilum paruus uti licet ambulatio tantus acer sed tectum utor sum post is caput atque os supra quinquagiens perfrico rarus fio ut si biduus vel certus triduum nos temperavimus is vitium non levo quo levo si in destillatio crassus facio pituita sum vel in gravedo naris magis pateo balineo utor sum multo aqua prior calidum post egelidus foveo os caput deinde cum cibus plenus vinum bibo at si aequus tenuis dies pituita sum vel naris aequus claudo video adsumo sum vinum aminaeus austerus deinde rursus biduus aqua post qui ad balneum et ad consuetudo revorto sum neque tamen ille ipse dies qui aliqui omitto sum expedio tamquam aeger ago sed ceterus omnis quasi sanus facio sum praeterquam si diu aliquis et vehemens iste sollicito consuo hic enim quidam curiosus observatio necessarius sum


16 At si duae quartanae sunt, neque eae, quas proposui (15, 4-6), exercitationes adhiberi possunt, aut ex toto quiescere opus est, aut, si id difficile est, leviter ambulare, considere diligenter involutis pedibus et capite; quotiens febris accessit et desiit, cibum modicum sumere et vinum, reliquo tempore, nisi inbecillitas urguet, abstinere. At si duae febres paene iunguntur, post utramque cibum sumere, deinde vacuo tempore et moveri aliquid et post unctionem cibo uti. Cum vero vetus quartana raro nisi vere solvatur, utique eo tempore attendendum est, ne quid fiat, quod valetudinem impediat. Prodestque in vetere quartana subinde mutare victus genus, a vino ad aquam, ab aqua ad vinum, a lenibus cibis ad acres, ab acribus ad lenes transire; esse radicem, deinde vomere; iure vel pulli gallinacei ventrem resolvere; oleo ad frictiones adicere calfacientia; ante accessionem sorbere vel aceti cyathos duos, vel unum sinapis cum tribus Graeci vini salsi, vel misti paribus portionibus et in aqua diluta piper, castoreum, laser, murram. Per haec enim similiaque corpus agitandum est, ut moveatur ex eo statu, quo detinetur. Si febris quievit, diu meminisse eius diei convenit, eoque vitiare frigus, calorem, cruditatem, lassitudinem: facile enim revertitur, nisi a sano quoque aliquamdiu timetur.

at si duo quartana sum neque is qui propono exercitatio adhibeo possum aut ex totus quiesco opus sum aut si is difficilis sum levis ambulo consido diligenter involvo pes et caput quotiens febris accedo et desino cibus modicus sumo et vinum reliquus tempus nisi imbecillitas urgeo abstineo at si duo febris paene jungo post uter cibus sumo deinde vacuus tempus et moveo aliquis et post unctio cibus uti cos verus vetus quartana rarus nisi verus solvo utique is tempus attendo sum ne quis fio qui valetudo impedio prodo in veto quartana subinde muto vinco genus ab vinum ad aqua ab aqua ad vinum ab lenis cibus ad acer ab acer ad lenis transeo sum radix deinde vomo ius vel pullus gallinaceus venter resolvo oleum ad frictio adicio calfacientia ante accessio sorbeo vel aceti cyathus duo vel unus sinapis cum tres graecum vinum salio vel misti par portio et in aqua diluo piper castoreum laser murra per hic enim similis corpus agito sum ut moveo ex is status quo detineo si febris quiesco diu memini is dies convenio eo vitiaris frigus calor cruditas lassitudo facilis enim revorto nisi ab sano quoque aliquamdiu timeo


Sudor etiam duobus modis elicitur, aut sicco calore aut balneo. Siccus calor est et harenae calidae et Laconici et clibani et quarundam naturalium sudationum, ubi terra profusus calidus vapor aedificio includitur, sicut super Baias in murtetis habemus. Praeter haec sole quoque et exercitatione movetur. Utiliaque haec genera sunt, quotiens umor intus nocet, isque digerendus est. Ac nervorum quoque quaedam vitia sic optime curantur. Sed cetera infirmis possunt convenire: sol et exercitatio tantum robustioribus, qui tamen sine febre vel inter initia morborum vel etiam gravibus morbis tenentur. Cavendum autem est, ne quid horum vel in febre vel in cruditate temptetur. At balnei duplex usus est: nam modo discussis febribus initium cibi plenioris vinique firmioris valetudinis facit, modo ipsam febrem tollit; fereque adhibetur, ubi summam cutem relaxari evocarique corruptum umorem et habitum corporis mutari expedit. Antiqui timidius eo utebantur, Asclepiades audacius. Neque terrere autem ea res, si tempestiva est, debet: ante tempus nocet. Quisquis febre liberatus est, simulatque ea uno die non accessit, eo, qui proximus est post tempus accessionis, tuto lavari potest. At si circumitum habere ea febris solita est, sic ut tertio quartove die revertatur, quandocumque non accessit, balneum tutum est. Manentibus vero adhuc febribus, si eae sunt quae lentae lenesque iam diu male habent, recte medicina ista temptatur, cum eo tamen, ne praecordia dura sint neve ea tumeant, neve lingua aspera sit, neve aut in medio corpore aut in capite dolor ullus sit, neve tum febris increscat. Atque in iis quidem febribus, quae certum circuitum habent, duo balnei tempora sunt, alterum ante horrorem, alterum febre finita: in iis vero, qui lentis febriculis diu detinentur, cum aut ex toto recessit accessio, aut si id non solet, certe lenita est, iamque corpus tam integrum est, quam maxime esse in eo genere valetudinis solet. Inbecillus homo iturus in balneum vitare debet, ne ante frigus aliquod experiatur. Ubi in balneum venit, paulisper resistere experirique, num tempora adstringantur, et an sudor aliqui oriatur: si illud incidit, hoc non secutum est, inutile est eo die balineum perunguendusque is leniter et auferendus est, vitandumque omni modo frigus, et abstinentia utendum. At si temporibus integris primum ibi, deinde alibi sudor incipit, fovendum os aqua calida; tum in solio descendendum est, atque ibi quoque videndum est, num sub primo contactu aquae calidae summa cutis inhorrescat, quod vix fieri potest, si priora recte cesserunt: certum autem signum inutilis balinei est. Ante vero an postea quam in aquam calidam se demittat aliquis perungui debeat, ex ratione valetudinis suae cognoscat. Fere tamen, nisi ubi nominatim ut postea fiat praecipietur, moto sudore leviter corpus perunguendum, deinde in aquam calidam demittendum est. Atque hic quoque habenda virium ratio est; neque committendum, ut per aestum anima deficiat; sed maturius is auferendus curioseque vestimentis involvendus est, ut neque ad eum frigus adspiret, et ibi quoque, antequam aliquid adsumat, insudet. Fomenta quoque calida sunt milium, sal, harena, quidlibet eorum calfactum et in linteum coniectum: si minore vi opus est, etiam solum linteum, at si maiore, exstincti titiones involutique paniculis et sic circumdati. Quin etiam calido oleo replenitur utriculi, et in vasa fictilia a similitudine quas lenticulas vocant, aqua coicitur; et sal sacco linteo excipitur, demittiturque in aquam bene calidam, tum super id membrum, quod fovendum est, conlocatur iuxtaque ignem ferramenta duo sunt, capitibus paulo latioribus, alterumque ex iis demittitur in eum salem, et super aqua leviter aspergitur: ubi frigere coepit, ad ignem refertur, et idem in altero fit, deinde invicem in utroque: inter quae descendit salsus et calidus sucus, qui contractis aliquo morbo nervis opitulatur. His omnibus commune est digerere id, quod vel praecordia onerat, vel fauces strangulat, vel in aliquo membro nocet. Quando autem quoque utendum sit, in ipsis morborum generibus dicetur (III, IV).

sudor etiam duo modus elicio aut sicco calor aut balneum siccus calor sum et harena calida et laconicus et clibanus et quarundam naturalis sudatio ubi terra profundo calidus vapor aedificium includo sicut super baiae in murtetis habeo praeter hic sol quoque et exercitatio moveo utiliaque hic genus sum quotiens umor intus noceo eo digero sum atque nervus quoque quidam vitio sic optume curo sed ceterus infirmis possum convenio sol et exercitatio tantus robustus qui tamen sine febris vel inter initium morbus vel etiam gravis morbus teneo caveo autem sum ne quis hic vel in febris vel in cruditas tento at balneum duplex utor sum nam modo discutio febris initium cibus plenus vinum firmus valetudo facio modo ipse febris tollo for adhibeo ubi summa cutis relaxaris evocarique corrumpo umor et habitus corpus muto expedio antiquus timidus is uto asclepias audax neque terreo autem is res si tempestivus sum debeo ante tempus noceo quisquis febris libero sum simulo is unus dies non accedo is qui proximus sum post tempus accessio tueor lavaris possum at si circumeo habeo is febris soleo sum sic ut tertius quartum dies revorto quandocumque non accedo balneum tueor sum maneo verus adhuc febris si is sum qui lentus lenis iam diu malus habeo rectus medicina iste tento cum is tamen ne praecordia durus sum neve is tumeo neve lingua asper sum neve aut in medium corpus aut in caput dolor ullus sum neve tum febris incresco atque in is quidem febris qui certus circumeo habeo duo balneum tempus sum alter ante horror alter febris finio in is verus qui lentus febriculis diu detineo cum aut ex totus recedo accessio aut si is non soleo certus lenio sum iam corpus tam integer sum quam magnus sum in is genus valetudo soleo imbecillus homo eo in balneum vitaris debeo ne ante frigus aliqui experior ubius in balneum venio paulisper resisto experior num tempus adstringo et an sudor aliqui orior si ille incido hic non sequor sum inutilis sum is dies balineum perunguendusque is lenis et aufero sum vitandumque omnis modo frigus et abstinentia utor at si tempus integer primus ibi deinde alibi sudor incipio foveo os aqua calidum tum in solium descendo sum atque ibi quoque video sum num sub primus contactus aqua calida summus cutis inhorresco qui vix fio possum si prior rectus cedo certus autem signum inutilis balinei sum ante verus an postea quam in aqua calida sui demitto aliquis perungui debeo ex ratio valetudo suus cognosco fere tamen nisi ubi nominatim ut postea fio praecipio moveo sudor levis corpus perunguendum deinde in aqua calida demitto sum atque hic quoque habeo vis ratio sum neque committo ut per aestus anima deficio sed maturus is aufero curiosus vestimentum involvendus sum ut neque ad is frigus adspiro et ibi quoque antequam aliquis adsumo insudo fomentum quoque calidum sum mille sal harena quis is calefactus et in linteus conicio si paruus vis opus sum etiam solus linteus at si magnus exstinguo titio involutique paniculis et sic circumdo quin etiam calidus oleum replenitur utriculis et in vasum fictilia ab similitudo qui lenticula voco aqua cojacio et sal saccus linteum excipio demitto in aqua bene calida tum super is membrum qui foveo sum conloco juxta ignis ferramentum duo sum caput paulus fero alter ex is demitto in is sal et super aqua levis aspergitur ubi frigeo coepio ad ignis refero et idem in alter fio deinde invicem in uterque inter qui descendo salio et calidus sucus qui contraho aliquis morbus nervus opitulo hic omnis communis sum digero is qui vel praecordia onero vel fauces strangulo vel in aliquis membrum noceo quando autem quoque utor sum in ipse morbus genus dico iii iv


Rubrum quoque emplastrum, quod Ephesium vocatur, huc aptum est. Habet resinae terebenthinae P. II; galbani P. IIII; minii Sinopici P. VI; turis fuliginis P. VI; cerae P. VIII; spumae argenti P. XXXVI; olei veteris heminam.

rubrus quoque emplastrum qui ephesius voco huc aptus sum habeo resina terebenthinae p is galbanus p quattuor minius sinopicus p vis tus fuligo p vis cera p viii spuma argentum p xxxvi oleum veto hemina


Ubi vero phalangium nocuit, praeter eam curationem, quae manu redditur, saepe ho demittendus in solium est; dandusque ei murrae et uvae taminia par modus ex passi hemina; vel radiculae semen aut lolii radix ex vino; et super vulnus furfures ex aceto coctae; imperandumque, ut is conquiescat.

ubius verus phalangium noceo praeter is curatio qui manus reddo saepe ho demitto in solium sum do is murra et labrusca taminia par modus ex patior hemina vel radicula semen aut lolium radix ex vinum et super vulnus furfur ex acetum coquo impero ut is conquiesco


Denique ipsa febris, quod maxime mirum videri potest, saepe praesidio est. Nam et praecordiorum dolores, si sine inflammatione sunt, finit; et iocineris dolori succurrit; et nervorum distentionem rigoremque, si postea coepit, ex toto tollit; et ex difficultate urinae morbum tenuioris intestini ortum, si urinam per calorem movet, levat.

denique ipse febris qui magnus mirus video possum saepe praesidium sum nam et praecordia dolor si sine inflammatio sum finio et iocineris dolor succurro et nervus distentio rigor si postea coepio ex totus tollo et ex difficultas urina morbus tenuis intestinus orior si urina per calor moveo levo