2 Verum hoc quidem promptum est: in iis autem negotium maius est, quae per se vitio intus orto intumescunt et ad suppurationem spectant. Ea omnia genera abscessum esse alias (V.28.11) proposui, medicamentaque his idonea executus sum: nunc superest, ut dicam in iisdem quae manu fieri debeant. Ergo priusquam indurescant, cutem incidere et cucurbitulam adcommodare oportet, quae quicquid illuc malae corruptaeque materiae coiit, extrahat; idque iterum tertio die recte fit, donec omne indicium inflammationis excedat. Neque tamen fas non est nihil cucurbitulam agere: interdum enim fit, sed raro, ut quicquid abscedit, velamento suo includatur: id antiqui tunicam nominabant. Meges, quia tunica omnis nervosa est, dixit non nasci sub eo vitio nervum, quo caro consumeretur; sed subiecto iam vetustiore pure callum circumdari. Quod ad curationis rationem nullo loco pertinet, quia quicquid, si tunica est, idem, si callus est, fieri debet. Neque ulla res prohibet, etiamsi callus est, tamen quia cingit, tunicam nominari. Tum pure quoque maturiore haec interdum esse consuevit; ideoque quod sub ea est, extrahi per cucurbitulam non potest. Sed facile id intellegitur, ubi nihil admota illa mutavit. Ergo sive id incidit sive iam durities est, in hac auxilii nihil est, sed, ut alias (V.28.11B, C) scripsi, vel avertenda concurrens eo materia vel digerenda vel ad maturitatem perducenda est. Si priora contigerunt, nihil praeterea necessarium est. Si pus maturuit, in alis quidem et inguinibus raro secandum est, item ubicumque mediocris abscessus est, item quotiens in summa cute vel etiam carne vitium est, nisi festinare cubantis inbecillitas cogit; satisque est cataplasmatis efficere, ut per se pus aperiatur. Nam fere sine cicatrice potest esse is locus, qui expertus ferrum non est. Si autem altius malum est, considerari debet nervosusne is locus sit an non sit. Nam si sine nervis est, candenti ferramento aperiri debet; cuius haec gratia est, quod exigua plaga diutius ad pus evocandum patet, parvaque postea cicatrix fit. At si nervi iuxta sunt, ignis alienus est, ne vel distendantur, vel membrum debilitent: necessaria vero opera scalpelli est. Sed cetera etiam subcruda aperiri possunt: inter nervos ultima expectanda maturitas est, quae cutem extenuet eique pus iungat, quo propius reperiatur. Iamque alia rectam plagam desiderant: in pano, quia fere vehementer cutem extenuat, tota ea super pus excidenda est. Semper autem ubi scalpellus admovetur, id agendum est, ut et quam minimae et paucissimae plagae sint, cum eo tamen ut necessitati succurramus et in modo et in numero. Nam maiores sinus latius interdum etiam duabus aut tribus lineis incidendi sunt, dandaque opera, ut imus sinus exitum habeat, ne quis umor intus subsidat, qui proxima et adhuc sana erodendo sinuet. Est etiam in rerum natura, ut cutis latius excidenda sit. Nam ubi post longis morbis totus corporis habitus vitiatus est lateque se sinus suffudit et in eo iam cutis pallet, scire licet eam iam emortuam esse et inutilem futuram; ideoque excidere commodius est, maxime si circa articulos maiores id evenerit, cubantemque aegrum fluens alvus exhaurit neque per alimenta quicquam corpori accedit. Sed excidi ita debet, ut plaga ad similitudinem myrtei folii fiat, quo facilius sanescat: idque perpetuum est, ubicumque medicus et quacumque causa cutem excidit. Pure effuso, in alis vel inguinibus, linamento opus non est sed spongia ex vino inponenda est. In ceteris partibus, si aeque linamenta supervacua sunt, purgationis causa paulum mellis infundendum, deinde glutinantia super danda: si illa necessaria sunt, super ea quoque similiter dari spongia eodem modo ex vino expressa debet. Quando autem linamentis opus sit, quando non sit, alias (V.28.11E) dictum est. Cetera eadem incisa suppuratione facienda sunt, quae, ubi per medicamenta rupta est, facienda esse proposui (V.28.11D seqq.).

verus hic quidem promptus sum in is autem negotium magnus sum qui per sui vitio intus orior intumesco et ad suppuratio specto is omnis genus abscedo sum alius v propono medicamentum hic idoneus executus sum nunc supersum ut dico in idem qui manus fio debeo ergo priusquam induresco cutis incido et cucurbitula adcommodaris oportet qui quisquis illic malus corrumpo materia coeo extraho is iterum tertius dies rectus fio donec omnis indicium inflammatio excedo neque tamen fas non sum nihil cucurbitula ago interdum enim fio sed rarus ut quisquis abscedo velamentum suus includo is antiquus tunica nomino meges quia tunica omnis nervosus sum dico non nascor sub is vitio nervus quo carus consumo sed subiectus iam vetustus purus callus circumdaris qui ad curatio ratio nullus locus pertineo quia quisquis si tunica sum idem si callus sum fio debeo neque ullus res prohibeo etiamsi callus sum tamen quia cingo tunica nominaris tum purus quoque maturus hic interdum sum consuesco ideo qui sub is sum extraho per cucurbitula non possum sed facilis is intellego ubi nihil admoueo ille muto ergo sive is incido sive iam durities sum in hic auxilium nihil sum sed ut alius v b que scribo vel averto concurro is materia vel digero vel ad maturitas perduco sum si prior contingo nihil praeterea necessarius sum si pus maturesco in ala quidem et inguinibus rarus seco sum item ubicumque mediocris abscedo sum item quotiens in summus cutis vel etiam carnis vitium sum nisi festino cubo imbecillitas cogo sero sum cataplasmo efficio ut per sui pus aperio nam fere sine cicatrix possum sum is locus qui experior ferrum non sum si autem altus malus sum consideraris debeo nervosusne is locus sum an non sum nam si sine nervus sum candeo ferramentum aperio debeo qui hic gratia sum qui exiguus plaga diu ad pus evoco pateo parvus postea cicatrix fio at si nervus iuxta sum ignis alienus sum ne vel distendo vel membrum debilito necessarius verus opus scalpellus sum sed ceterus etiam succrudus aperio possum inter nervus ulter exspecto maturitas sum qui cutis extenuo is pus jungo quo propius reperio iam alius recingo plaga desidero in panus quia fere vehemens cutis extenuo totus is super pus excido sum semper autem ubi scalpellus admoveo is ago sum ut et quam minimus et paucus plaga sum cum is tamen ut necessitas succurro et in modo et in numerus nam magnus sinus fero interdum etiam duo aut tres linea incido sum do opus ut imus sinus exitus habeo ne quis umor intus subsido qui propior et adhuc sano erodendo sinuo sum etiam in res natura ut cutis fero excido sum nam ubi post longus morbus totus corpus habitus vitio sum fero sui sinus suffundo et in is iam cutis palleo scio licet is iam emorior sum et inutilis sum ideo excido commodus sum magnus si circa articulus magnus is evenio cubo aeger fluo alvus exhaurio neque per alimentum quisquam corpus accedo sed excido ita debeo ut plaga ad similitudo myrteus folium fio quo facilis sanesco is perpetuus sum ubicumque medicus et quicumque causa cutis excido purus effundo in ala vel inguinibus linamentum opus non sum sed spongia ex vinum inpono sum in ceterus pars si aequus linamentum supervacuus sum purgatio causa paulus mel infundo deinde glutino super do si ille necessarius sum super is quoque similis do spongia idem modo ex vinum exprimo debeo quando autem linamentum opus sum quando non sum alius v e dico sum ceterus idem incido suppuratio facio sum qui ubi per medicamentum rumpo sum facio sum propono v d seqq


4 Arearum quoque dum genera sunt. Commune utrique est, quod emortua summa pellicula pili primum extenuantur, deinde excidunt; ac si ictus is locus est, sanguis exit liquidus et mali odoris. Increscitque utrumque in aliis celeriter, in aliis tarde; peius est id quod densam cutem et subpinguem et ex toto glabram fecit. Sed ea, quae alopecia nominatur, sub qualibet figura dilatatur. Est et in capillo et in barba. Id vero, quod a similitudine ophis appellatur, incipit ab occipitio; duorum digitorum latitudinem non excedit; ad aures duobus capitibus serpit, quibusdam etiam ad frontem, donec se duo capita in qualibet aetate est, hoc fere in infantibus.— Illud vix umquam sine curatione, hoc per se saepe finitur. Quidam haec genera arearum scalpello exasperant: quidam inlinunt adurentia ex oleo, maximeque chartam conbustam: quidam resinam terebenthinam cum thapsia inducunt. Sed nihil melius est quam novacula cottidie radere, quia, cum paulatim summa pellicula excisa est, adaperiuntur pilorum radiculae; neque ante oportet desistere, quam frequentem pilum nasci apparuerit. Id autem, quod subinde raditur, inlini atramento scriptorio satis est.

arearis quoque dum genus sum communis uterque sum qui emorior summus pelliculo pilus primus extenuo deinde excido atque si iacio is locus sum sanguis exeo liquidus et malus odor incresco uterque in alius celer in alius tardus malus sum is qui densus cutis et suppinguis et ex totus glabram facio sed is qui alopecia nomino sub qualibet figuro dilato sum et in capillus et in barba is verus qui ab similitudo ophis appello incipio ab occipitium duo digitor latitudo non excedo ad auris duo caput serpo quidam etiam ad frons donec sui duo caput in qualibet aetas sum hic fere in infer ille vix umquam sine curatio hic per sui saepe finio quidam hic genus arearis scalpellus exaspero quidam inlinunt aduro ex oleum magnus charta conbustam quidam resina terebenthinam cum thapsia induco sed nihil bonus sum quam novacula cottidie rado quia cum paulatim summus pelliculo excaedo sum adaperio pilus radicula neque ante oportet desisto quam frequens pilis nascor appareo is autem qui subinde rado inlini atramentum scriptorium satis sum


Concubitus vero neque nimis concupiscendus, neque nimis pertimescendus est. Rarus corpus excitat, frequens solvit. Cum autem frequens non numero sit sed natura , ratione aetatis et temporis, scire licet eum non inutilem esse, quem corporis neque languor neque dolor sequitur. Idem interdiu peior est, noctu tutior, ita tamen, si neque illum cibus, neque hunc cum vigilia labor statim sequitur. Haec firmis servanda sunt, cavendumque ne in secunda valetudine adversae praesidia consumantur.

concubo verus neque nimis concupisco neque nimis pertimesco sum rarus corpus excito frequens solvo cos autem frequens non numerus sum sed natura ratio aetas et tempus scio licet is non inutilis sum qui corpus neque languor neque dolor sequor idem interdiu malus sum nox tueor ita tamen si neque ille cibus neque hic cum vigil labor statim sequor hic firmus servo sum caveo ne in secundus valetudo adverro praesidium consumo


Hiemps autem capitis dolores, tussim et quicquid in faucibus in lateribus in visceribus mali contrahitur, inritat.

hiems autem capio dolor tussis et quisquis in fauces in later in viscera malus contraho irrito


Omnis etiam dolor minus medicinae patet, qui sursum procedit.

omnis etiam dolor paruus medicina pateo qui sursum procedo


Cum haec genera tabis sint, animadvertere primum oportet, quid sit, qui laboretur; deinde, si tantum non ali corpus apparet, causam eius attendere, et si cibi minus aliquis quam debet adsumpsit, adicere, sed paulatim, ne, si corpus insuetum subita multitudine oneraverit, concoctionem impediat. Si vero plus iusto qui adsumere solitus est, abstinere uno die, deinde ab exiguo cibo incipere, cotidie adicere, donec ad iustum modum perveniat. Praeter haec convenit ambulare locis quam minime frigidis, sole vitato; per manus quoque exerceri: si infirmior est, gestari, ungui, perfricari, si potest, maxime per se ipsum, saepius eodem die, et ante cibum et post eum, sic ut interdum oleo quaedam adiciantur calfacientia, donec insudet. Prodestque in ieiuno prendere per multas partes cutem et adtrahere, ut relaxetur; aut inposita resina et abducta subinde idem facere. Utile est etiam interdum balneum, sed post cibum exiguum. Atque in ipso solio recte cibi aliquid adsumitur, aut si sine hoc frictio fuit, post eam protinus. Cibi vero esse debent ex iis, quae facile concoquantur: qui maxime alunt. Ergo vini quoque, sed austeri, necessarius usus est; movenda urina.

cos hic genus to sum animadverto primus oportet quis sum qui laboro deinde si tantus non al corpus appareo causa is attendo et si cibus paruus aliquis quam debeo adsumo adicio sed paulatim ne si corpus insuetus subeo multitudo onero concoctio impedio si verus multus justus qui adsumo soleo sum abstineo unus dies deinde ab exiguus cibus incipio cottidie adicio donec ad iustus modus pervenio praeter hic convenio ambulo locus quam paruus frigidus sol vito per manus quoque exerceo si infirmus sum gestaris unguis perfricaris si possum magnus per sui ipse saepis idem dies et ante cibus et post is sic ut interdum oleum quidam adicio calfacientia donec insudo prodo in jejuno prehendo per multus pars cutis et adtraho ut relaxo aut inpono resina et abduco subinde idem facio utilis sum etiam interdum balneum sed post cibus exiguus atque in ipse solium rectus cibus aliquis adsumo aut si sine hic frictio sum post is protinus cibus verus sum debeo ex is qui facilis concoquo qui magnus alo ergo vinum quoque sed austerus necessarius utor sum moveo urina


At si cerastes aut dipsas aut haemorrhois percussit, poli quod Aegyptiae fabae magnitudinem aequet, arfactum ut in duas potiones dividendum est, sic ut ei rutae paulum adiciatur. Trifolium quoque et mentastrum et cum aceto panaces aeque proficiunt. Costumque et casia et cinnamomum recte per potionem adsumuntur.

at si cerastes aut dipsas aut haemorrhois percutio polio qui aegyptius faba magnitudo aequo arfactum ut in duo potio divido sum sic ut is ruta paulus adicio trifolium quoque et mentastrum et cum acetum panax aequus proficio costum et casia et cinnamomum rectus per potio adsumo


Cucurbitularum duo vero genera sunt, aeneum et corneum. Aenea altera parte patet, altera clausa est: altera cornea parte aeque patens altera foramen habet exiguum. In aeneam linamentum ardens coicitur, ac sic os eius corpori aptatur inprimiturque, donec inhaereat. Cornea corpori per se inponitur, deinde, ubi ea parte, qua exiguum foramen est, ore spiritus adductus est, superque cera cavum id clausum est, aeque inhaerescit. Utraque non ex his tantum materiae generibus, sed etiam ex quolibet alio recte fit: ac si cetera defecerunt, caliculus quoque aut pultarius oris compressioris ei rei commode aptatur. Ubi inhaesit, si concisa ante scalpello cutis est, sanguinem extrahit, si integra est, spiritum. Ergo ubi materia, quae intus est, laedit, illo modo, ubi inflatio, hoc inponi solet. Usus autem cucurbitulae praecipuus est, ubi non in toto corpore sed in parte aliqua vitium est, quam exhauriri ad confirmandam valetudinem satis est. Idque ipsum testimonium est etiam scalpello sanguinem, ubi membro succurritur, ab ea potissimum parte, quae iam laesa est, esse mittendum, quod nemo cucurbitulam diversae parti inponit, nisi cum profusionem sanguinis eo avertit, sed ei ipsi, quae dolet quaeque liberanda est. Opus etiam esse cucurbitula potest in morbis longis, quamvis iam eis spatium aliquod accessit, sive corrupta materia sive spiritum male habente: in acutis quoque quibusdam, si et levari corpus debet et ex vena sanguinem mitti vires non patiuntur; idque auxilium ut minus vehemens, ita magis tutum neque umquam pericu losum est, etiamsi in medio febris impetu, etiamsi in cruditate adhibetur. Ideoque ubi sanguinem mitti opus est, si incisa vena praeceps periculum est, aut si in parte corporis etiamnum vitium est, huc potius confugiendum est, cum eo tamen, ut sciamus hic ut nullum periculum, ita levius praesidium esse, nec posse vehementi malo nisi aeque vehemens auxilium succurrere.

cucurbitularis duo verus genus sum aeneus et corneus aeneas alter pars pateo alter claudo sum alter corneus pars aequus pateo alter foramen habeo exiguus in aeneus linamentum ardeo cojacio atque sic os is corpus apto inprimiturque donec inhaereo corneus corpus per sui inpono deinde ubi is pars qui exiguus foramen sum os spiritus adduco sum supo cero cavus is claudo sum aequus inhaeresco uter non ex hic tantus materia genus sed etiam ex quilibet alius rectus fio atque si ceterus deficio caliculus quoque aut pultarius ora compressus is res commodus apto ubius inhaereo si concaedes ante scalpellus cutis sum sanguis extraho si integer sum spiritus ergo ubi materia qui intus sum laedo ille modo ubi inflatio hic inpono soleo utor autem cucurbitula praecipuus sum ubi non in totus corpus sed in pars aliqui vitium sum quam exhaurio ad confirmo valetudo satis sum is ipse testimonium sum etiam scalpellus sanguis ubi membrum succurro ab is potis pars qui iam laedo sum sum mitto qui nemo cucurbitula diverto pario inpono nisi cum profusio sanguis is averto sed is ipse qui doleo quisque libero sum opus etiam sum cucurbitula possum in morbus longus quivis iam is spatium aliqui accedo sive corrumpo materia sive spiritus malus habeo in acuo quoque quidam si et levaris corpus debeo et ex vena sanguis mitto vireo non patior is auxilium ut paruus vehemens ita magis tueor neque umquam pericu losum sum etiamsi in medium febris impetus etiamsi in cruditas adhibeo ideo ubi sanguis mitto opus sum si incido vena praeceps periculum sum aut si in pars corpus etiamnum vitium sum huc potis confugio sum cum is tamen ut scio hic ut nullus periculum ita levis praesidium sum neque possum vehemens malus nisi aequus vehemens auxilium succurro


14 Idem casus manet eos, quorum in spina vertebra exciderunt: id enim non potest fieri, nisi et medulla, quae per medium, et duabus membranulis, nervis qui continent, ruptis. Excidunt autem et in posteriorem partem et in priorem et supra saeptum transversum et infra. In utramque partem exciderint, a posteriore parte vel tumor vel sinus † donec. Si super saeptum id incidit, manus resolvuntur, vomitus aut nervorum distentio insequitur, spiritus difficulter movetur, dolor urguet et aures obtusae sunt. Si sub saepto, femina resolvuntur, urina subprimitur, interdum etiam sine voluntate prorumpit. Ex eiusmodi casibus, ut tardius quam ex capitis, sic tamen intra triduum homo moritur. Nam quod Hippocrates dixit, vertebra in exteriorem partem prolapsa pronum hominem collocandum esse et extendendum, tum calce aliquem super ipsum os debere consistere, et id intus inpellere, in iis accipiendum, quae paulum excesserunt, non is, quae toto loco mota sunt. Nonnumquam enim nervorum inbecillitas efficit, ut, quamvis non exciderit vertebra, tantum parvum tamen aut in priore partem promineat. Id non iugulat: sed ab interiore parte ne contingit quidem † posse: ab exteriore si propulsum est, plerumque iterum redit, nisi, quod admodum rarum est, vis nervis restituta est.

idem casus maneo is qui in spina vertebra excido is enim non possum fio nisi et medulla qui per medius et duo membranulis nervus qui contineo rumpo excido autem et in posterus pars et in prior et supra saepio transverto et infra in uter pars excido ab posterus pars vel tumor vel sinus donec si super saepio is incido manus resolvo vomo aut nervus distentio insequor spiritus difficilis moveo dolor urgeo et auris obtundo sum si sub saepio femina resolvo urina subprimitur interdum etiam sine voluntas prorumpo ex eiusmodi casus ut tardus quam ex capio sic tamen intra triduum homo morior nam qui hippocrates dico vertebra in exter pars prolabor pronus homo colloco sum et extendo tum calx aliquis super ipse os debeo consisto et is intus inpello in is accipio qui paulus excedo non is qui totus locus moueo sum nonnumquam enim nervus imbecillitas efficio ut quivis non excido vertebra tantus parvus tamen aut in prior pars promineo is non jugulo sed ab interior pars ne contingo quidem possum ab exter si propello sum plerusque iterum redeo nisi qui admodum raris sum volo nervus restituo sum


Aliud ad idem viride: aeris combusti, squamae aeris, murrae, icthyocollae, singulorum P. VI; misy crudi, aeruginis rasae, aristolochiae, aluminis rotundi, singulorum P. VIII; cerae P. I, olei hemina, aceti quod satis sit.

alius ad idem viride aer comburo squama aer murra icthyocollae singulus p vis misy crudus aerugo rado aristolochia alumen rotundus singulus p viii cera p eo oleum hemina aceti qui satis sum


Pili vero, qui in palpebris sunt, duabus de causis oculum inritare consuerunt: nam modo palpebrae superioris summa cutis relaxatur et procidit; quo fit, ut eius pili ad ipsum oculum convertantur, quia non simul cartilago quoque se remisit; modo sub ordine naturali pilorum alius ordo subcrescit, qui protinus intus ad oculum tendit.— Curationes hae sunt. Si pili nati sunt, qui non debuerunt, tenuis acus ferrea ad similitudinem hastae lata in ignem coicienda est; deinde candens, sublata palpebra sic, ut eius perniciosi pili in conspectum curantis veniant, sub ipsis pilorum radicibus ab angulo inmittenda est, ut ea tertiam partem palpebram transuat; deinde iterum tertioque usque ad alterum angulum; quo fit, ut omnes pilorum radices adustae emoriantur. Tum superinponendum medicamentum est, quod inflammationem prohibeat, atque ubi crustae exciderunt, ad cicatricem perducendum. Facillime autem id genus sanescit. Quidam aiunt acu transui iuxta pilos in exteriorem partem palpebrae oportere eamque transmitti duplicem capillum muliebrem ducentem; atque ubi acus transit, in ipsius capilli sinum, qua duplicatur, pilum esse coiciendum et per eum in superiorem palpebrae partem adtrahendum; ibique corpori adglutinandum; et inponendum medicamentum, quo foramen glutinetur: sic enim fore, ut is pilus in exteriorem partem postea spectet. Id primum fieri non potest, nisi in pilo longiore, cum fere breves eo loco nascantur; deinde si plures pili sunt, necesse est longum tormentum totiens acus traiecta magnamque inflammationem moveat. Novissime cum umor aliquis ibi subsit, oculo et ante per pilos et tum per palpebrae foramina adfecto vix fieri potest, ut gluten, quo vinctus est pilus, non resolvatur; eoque fit, ut is eo, unde vi abductus est, redeat. Ea vero curatio, quae palpebrae laxioris ab omnibus frequentatur, nihil habet dubii: siquidem oportet contecto oculo mediam palpebrae cutem, sive ea superior sive inferior est, adprehendere digitis ac sic levare; tum considerare, quantulo detracto futurum sit, ut naturaliter se habeat. Siquidem hic quoque duo pericula circumstant: si nimium fuerit excisum, ne contegi oculus non possit; si parum, ne nihil actum sit, et frustra sectus aliquis sit. Qua deinde incidendum videbitur, per duas lineas atramento notandum est sic, ut inter oram, quae pilos continet, et propiorem ei lineam aliquid relinquatur, quod adprehendere acus postea possit. His constitutis scalpellus adhibendus est; et si superior palpebra, ante; si inferior, postea propius ipsis pilis incidendum; initiumque faciendum in sinistro oculo ab eo angulo, qui tempori; in dextro ab eo, qui naribus propior est; idque, quod inter duas lineas est, excidendum. Deinde orae vulneris inter se simplici sutura committendae, operiendusque oculus et si parum palpebra descendet, laxanda sutura; si nimium, aut adstringenda, aut etiam rursus tenuis habenula est ab ulteriore ora excidenda. Ubi secta est, aliae suturae adiciendae, quae supra tres esse non debent. Praeter haec in superiore palpebra sub pilis ipsis incidenda linea est, uti ab inferiore parte deducti pili susum spectent; idque, si levis inclinatio est, etiam solum satis tuetur; inferior palpebra eo non eget. His factis, spongia ex aqua frigida expressa super deliganda est. Postero die glutinans emplastrum iniciendum, quarto suturae tollendae, et collyrio, quod inflammationes reprimit, superinunguendum.

pilis verus qui in palpebra sum duo de causa oculus irrito consuo nam modo palpebra superus summus cutis relaxo et procaedo quo fio ut is pilus ad ipse oculus converto quia non simul cartilago quoque sui remitto modo sub ordo natural pilus alius ordo subcresco qui protinus intus ad oculus tendo curatio hic sum si pilus nascor sum qui non debeo tenuis acus ferreus ad similitudo hasta fero in ignis cojacio sum deinde candeo tollo palpebra sic ut is perniciosus pilus in conspectus curo venio sub ipse pilus radix ab angulus inmitto sum ut is tertius pars palpebra transuat deinde iterum tertius usque ad alter angulis quo fio ut omnis pilus radix aduro emorior tum superinponendum medicamentum sum qui inflammatio prohibeo atque ubi crusta excido ad cicatrix perduco facilis autem is genus sanesco quidam aio acus transuo iuxta pilus in exter pars palpebra oportet eo transmitto duplico capillus muliebris duco atque ubi acus transeo in ipse capillus sinum qui duplico pilis sum cojacio et per is in superus palpebra pars adtraho ibi corpus adglutino et inpono medicamentum quo foramen glutino sic enim sum ut is pilus in exter pars postea specto is primus fio non possum nisi in pilo longus cum fere brevis is locus nasco deinde si multus pilus sum necesse sum longus tormentum totiens acus traicio magnus inflammatio moveo novus cum umor aliquis ibi subsentio oculus et ante per pilus et tum per palpebra foramen afficio vix fio possum ut glutus quo vincio sum pilus non resolvo eo fio ut is is unde vis abduco sum redeo is verus curatio qui palpebra laxus ab omnis frequento nihil habeo dubius siquidem oportet contego oculus medius palpebra cutis sive is superus sive inferus sum adprehendo digitus atque sic levaris tum considero quantulus detraho sum sum ut naturalis sui habeo siquidem hic quoque duo periculum circumsto si nimium sum excido ne contego oculus non possum si parum ne nihil ago sum et frustra seco aliquis sum qui deinde incido video per duo linea atramentum noto sum sic ut inter ora qui pilus contineo et propiorem is linea aliquis relinquo qui adprehendo acus postea possum hic constitus scalpellus adhibeo sum et si superus palpebra ante si inferus postea propius ipse pila incido initium facio in sinister oculus ab is angulus qui tempus in dexter ab is qui naris propior sum is qui inter duo linea sum excido deinde ora vulnus inter sui simplex suo committo operio oculus et si parum palpebra descendo laxo suo si nimium aut adstringo aut etiam rursus tenuis habenula sum ab ulterior os excido ubius seco sum alius suo adicio qui supra tres sum non debeo praeter hic in superus palpebra sub pila ipse incido lineus sum uti ab inferus pars deduco pilus sursum specto is si levis inclinatio sum etiam solus satis tueor inferus palpebra is non egeo hic facio spongia ex aqua frigidus exprimo super deligo sum posterus dies glutino emplastrum inicio quartum suo tollo et collyrium qui inflammatio reprimo superinunguendum


Ex vesica dolenti si purulenta urina processit, inque ea leve et album subsedit, metum detrahit.

ex vesica doleo si purulentus urina procedo in is levis et albus subsido metus detraho


At cum vulva percussa est, dolor inguinibus et coxis et feminibus est; sanguinis pars per vulnus, pars per naturale descendit; vomitus bilis insequitur. Quaedam obmutescunt, quaedam mente labuntur, quaedam sui conpotes nervorum oculorumque dolore urgeri se confitentur, morientesque eadem, quae corde vulnerato, patiuntur.

at cum volva percutio sum dolor inguinibus et coxa et feminibus sum sanguis pars per vulnus pars per natural descendo vomo bilis insequor quidam obmutesco quidam mens labor quidam suus compotor nervus oculus dolor urgeo sui confiteor morior idem qui cor vulnero patior


11 Id autem vitium, quod ozena Graece vocatur, si medicamentis non cederet, quemadmodum manu curandum esset, apud magnos chirurgos non repperi. Credo quia res raro ad sanitatem satis proficit, cum aliquid in ipsa curatione tormenti habeat. Apud quosdam tamen positum est vel fictilem fistulam vel enodem scriptorium calamum in narem esse coiciendum, donec susum ad os perveniat; tum per id tenue ferramentum candens dandum esse ad ipsum os; deinde adustum locum purgandum esse aerugine et melle: ubi purus est, Lycio ad sanitatem perducendum. Vel narem incidendam esse ab ima parte ad os, ut et conspici locus possit, et facilius candens ferramentum admoveri; tum sui narem debere, et adustum quidem ulcus eadem ratione curari: suturam vero inlini vel spuma argenti vel alio glutinante.

is autem vitium qui ozena graecum voco si medicamentum non cedo quemadmodum manus curo sum apud magnus chirurgus non reperio credo quia res rarus ad sanitas satis proficio cum aliquis in ipse curatio tormentum habeo apud quidam tamen pono sum vel fictilis fistula vel enodo scriptorium calamus in naris sum cojacio donec sursum ad os pervenio tum per is tenue ferramentum candeo do sum ad ipse os deinde aduro locus purgo sum aerugo et mel ubi purus sum lycium ad sanitas perduco vel naris incido sum ab imus pars ad os ut et conspicio locus possum et facilis candeo ferramentum admoveo tum suus naris debeo et aduro quidem ulcus idem ratio curaris suo verus inlini vel spumo argentum vel alius glutino


Ex part laboranti erysimum ex vino tepido ieiunae dari debet.

ex part laboro erysimum ex vinum tepidus jejunus do debeo


Interdum vero etiam nervorum dolor oriri solet. In hoc casu non vomere, non urinam medicamentis movere, non sine exercitatione sudorem, ut quidam praecipiunt, expedit: bibenda aqua est, bis die in lectulo leniter satis diu corpus perfricandum est, deinde retento spiritu ab ipsa exercitatione potius superiores partes movendae; balineo raro utendum; mutandum subinde peregrinationibus caelum. Si dolor est, ea ipsa pars sine oleo nitro ex aqua perunguenda est, deinde involvenda, et subicienda pruna lenis et sulpur, atque ita diu subfumigandum; idque aliquandiu faciendum, sed ieiuno, cum bene iam concoxerit. Cucurbitulae quoque saepe dolenti parti admovendae sunt, pulsandusque leviter inflatis vesicis bubulis is locus est. Utile est etiam sebum miscere cum hyoscyami et urticae contritis seminibus, sic ut omnium par modus sit, idque inponere; fovere aqua, in qua sulpur decoctum sit. Utriculi quoque recte inponuntur aqua calida repleti, aut bitumen cum hordeacia farina iactum. Atque in ipso potissimum dolore utendum gestatione vehementi est; quod in aliis doloribus pessimum est.

interdum verus etiam nervus dolor orior soleo in hic casus non vomo non urina medicamentum moveo non sine exercitatio sudor ut quidam praecipio expedio bibo aqua sum bis dies in lectulus lenis satis diu corpus perfrico sum deinde retendo spiritus ab ipse exercitatio potis superus pars movendae balineo rarus utor muto subinde peregrinatio caelum si dolor sum is ipse pars sine oleum nitrum ex aqua perunguenda sum deinde involvenda et subicio pruna lenis et sulfur atque ita diu subfumigo is aliquandiu facio sed jejuno cum bene iam concoquo cucurbitula quoque saepe doleo pario admoveo sum pulso levis inflo vesica bubulis is locus sum utilis sum etiam sebum misceo cum hyoscyamus et urtica contero semen sic ut omnis par modus sum is inpono foveo aqua in qui sulfur decoquo sum utriculis quoque rectus inpono aqua calidum repleo aut bitumen cum hordeacia farina jacio atque in ipse potis dolor utor gestatio vehemens sum qui in alius dolor malus sum


Commune vero auxilium adversus omnes aurium casus iamque usu conprobatum Asclepiades conposuit. In eo sunt cinnamomi, casiae, singulorum P. I; floris iuncti rotundi, castorei, albi piperis, longi, amomi, myrobalani, singulorum P. II; turis masculi, nardi Syriaci, murrae pinguis, croci, spumae nitri, singulorum P. III. Quae separatim contrita, rursus mixta ex aceto conteruntur, atque ita condita, ubi utendum est, aceto diluuntur. eodem modo commune auxilium auribus laborantibus est Polyidi sphragis ex dulci vino liquata, quae conpositio priore libro (V.20, 2) continetur. Quod si et sanies profluit et tumor est, non alienum est mixto vino per oricularium clysterem eluere, et tum infudere vinum austerum cum rosa mixtum, cui spodi paulum sit adiectum, aut Lucium cum lacte aut herbae sanguinalis sucum cum rosa aut mali Punici sucum cum exigua murrae parte.

communis verus auxilium adverro omnis auris casus iam usus conprobo asclepias conpono in is sum cinnamomum casia singulus p eo florus jungo rotundus castorei albus pipo longus amomum myrobalanum singulus p is tus masculis nardus syriacus murra pinguis crocus spuma nitrion singulus p iii qui separatim contero rursus misceo ex acetum contero atque ita condio ubi utor sum acetum diluo idem modo communis auxilium auris laboro sum polyidus sphragis ex dulcis vinum liquo qui compositio prior liber v contineo qui si et sanies profluo et tumor sum non alienus sum misceo vinum per auricularius clysterem eluo et tum infundo vinum austerus cum rodo misceo qui spodium paulus sum adiectus aut lucius cum lac aut herba sanguinal sucus cum rodo aut malus punicus sucus cum exiguus murra pars


Ora etiam venarum fundenti asangm sic tolluntur. Ubi sanguis cui fluit, fames indicitur, alvus acrius ducitur, quo magis ora promoveantur; eoque fit, ut omnia venarum quasi capitula conspicua sint. Tum si capitulum exiguum est basimque tenuem habet, adstringendum lino paulum supra est, quam ubi cum ano committitur. Inponenda aqua calida spongia est, donec id liveat; deinde aut ungue aut scalpello supra nodum id exulcerandum est. Quod nisi factum est, magni dolores subsequuntur, interdum etiam urinae difficultas. Si id maius est et basis latior, hamulo uno aut altero excipiendum est paulumque supra basim incidendum; neque relinquendum quicquam ex eo capitulo neque quicquam ex ano demendum est. Quod consequitur is, qui neque nimium neque parum hamos ducit. Qua incisum est, acus debet inmitti infraque eam lino id capitulum alligari. Si duo triave sunt, imum quodque primum curandum est; si plura, non omnia simul, ne tempore eodem undique tenerae cicatrices sint. Si sanguis profluit, excipiendum est spongia; deinde linamentum inponendum; unguenda femina et inguina et quicquid iuxta ulcus est; ceratumque superdandum et farina hordiacia calida, inplendusque is locus est sic deligandus est. Postero die is desidere in aquam caldam debet eodemque cataplasmate foveri. Ac bis die, et ante curationem et post eam, cervices ac femina liquido cerato perunguenda sunt; tepidoque is loco continendus. Interpositis quinque aut sex diebus oriculario specillo linamenta educenda. Si capitula simul non exciderunt, digito promovenda; tum lenibus medicamentis isdem, quae alias (ad 1A) posui, ulcera ad sanitatem perducenda. Finito vitio, quemadmodum agendum esset, iam alias superius (1B) exposui.

ora etiam venaris fundo asangm sic tollo ubius sanguis qui fluo fames indico alvus acer duco quo magis os promoveantur eo fio ut omnis venaris quasi capitulum conspicuus sum tum si capitulis exiguus sum basimque tenuis habeo adstringo linus paulus supra sum quam ubi cum anus committo inpono aqua calidum spongia sum donec is liveat deinde aut unguis aut scalpellus supra nodus is exulcero sum qui nisi facio sum magnus dolor subsequor interdum etiam urina difficultas si is magnus sum et basis latus hamulus unus aut alter excipio sum paulus supra basim incido neque relinquo quisquam ex is capitulum neque quisquam ex anus demo sum qui consequor is qui neque nimium neque parum hamus duco qui incido sum acus debeo inmitto infra is linus is capitulis alligaris si duo triave sum imus quisque primus curo sum si multus non omnis simul ne tempus idem undique tener cicatrix sum si sanguis profluo excipio sum spongia deinde linamentum inpono unguenda femina et inguina et quisquis iuxta ulcus sum cero superdo et farina hordiacia calidum inpleo is locus sum sic deligo sum posterus dies is desideo in aqua calidus debeo idem cataplasmo foveo atque bis dies et ante curatio et post is cervix atque femina liquidus cero perunguenda sum tepidus is locus contineo interpono quinque aut sex dies auricularius specillum linamentum educo si capitulum simul non excido digitus promovenda tum lenis medicamentum idem qui alius ad ab pono ulcus ad sanitas perduco finio vitio quemadmodum ago sum iam alius superus b expono


Digitum satis est ad unum surculum post inflammationem deligari.

digitus satis sum ad unus surculis post inflammatio deligaris


10 Polypum vero, qui in naribus nascitur, ferro praecipue curari iam alias (VI.8.2B) posui. Ergo etiam hunc ferramento acuto in modum spathae facto resolvere ab osse oportet, adhibita diligentia, ne infra cartilago laedatur, in qua difficilis curatio est. Ubi abscissus est, unco ferramento extrahendus est; tum inplicitum linamentum vel aliquid ex penicillo respergendum est medicamento, quo sanguis supprimitur, eoque naris leviter inplenda. Sanguine suppresso linamento ulcus purgandum est. Ubi purum est, eo pinna, eodem modo quo in aure supra (8.2) positum est, medicamento inlita, quo cicatrix inducitur, intus demittenda, donec in totum id sanescat.

polypus verus qui in naris nascor ferrum praecipuus curaris iam alius vis b pono ergo etiam hic ferramentum acuo in modus spatha facio resolvo ab ossum oportet adhibeo diligentia ne infra cartilago laedo in qui difficilis curatio sum ubius abscissus sum uncus ferramentum extraho sum tum implico linamentum vel aliquis ex penicillus respergo sum medicamentum quo sanguis supprimo eo naris levis inpleo sanguis supprimo linamentum ulcus purgo sum ubius purus sum is pinna idem modo quo in auris supra pono sum medicamentum inlito quo cicatrix induco intus demitto donec in totus is sanesco


Vesica vero vulnerata dolent inguina: quod super pubem est, intenditur; pro urina sanguis, at ex ipso vulnere urina descendit. Stomachus adficitur: itaque aut bilem vomunt, aut singultiunt; frigus et ex eo mors sequitur.

vesica verus vulnero doleo inguina qui super pubes sum intendo pro urina sanguis at ex ipse vulnus urina descendo stomachus afficio itaque aut bilis vomo aut singultio frigus et ex is mors sequor


Est etiam coloris fere rufi, quod celeriter ad cicatricem vulnera perducere videtur. Habet turis P. I; resinae P. II; squamae aeris P. IIII; spumae argenti P. XX; cerae P. C, olei heminam.

sum etiam color fere rufus qui celer ad cicatrix vulnero perduco video habeo tus p eo resina p is squama aer p quattuor spuma argentum p xx cera p que oleum hemina


Est igitur ad vulnera Attalium, quod habet: squamae aeris P. XVI; turis fuliginis P. XV; Hammoniaci tantundem; resinae terebenthinae liquidae P. XXV; sebi taurini tantundem; aceti heminas tres, olei sextarium.

sum igitur ad vulnero attalium qui habeo squama aer p xvi tus fuligo p xv hammoniacus tantus resina terebenthinae liquidus p xxv sebum taurinus tantus aceti hemina tres oleum sextarius


Unguis vero, quod pterygion Graeci vocant, est membranula nervosa oriens ab angulo, quae nonnumquam ad pupillam quoque pervenit, eique officit; saepius a narium, interdum etiam a temporum parte nascitur. Hunc recentem non difficile est discutere medicamentis, quibus cicatrices in oculis extenuantur: si inveteravit iamque ei crassitudo quoque accessit, excidi debet. Post abstinentiam vero unius diei vel adversus in sedili contra medicum is homo collocandus est, vel sic aversus, ut in gremium eius caput resupinus effundat. Quia, si in sinistro oculo vitium est, adversum; si in dextro, resupinum collocari volunt. Alteram autem palpebram a ministro deduci oportet, alteram a medico: sed ab hoc, si ille adversus est, inferiorem; si supinus, superiorem. Tum idem medicus hamulum acutum, paululum mucrone intus recurvato, subicere extremo ungui debet, eumque infigere, atque eam quoque palpebram tradere alteri; ipse hamulo adprehenso levare unguem, eumque acu traicere linum trahente; deinde acum ponere, lini duo capita adprehendere, et per ea erecto ungue, si qua parte oculo inhaeret, manubriolo scalpelli deducere, donec ad angulum veniat; deinde invicem modo remittere, modo adtrahere, ut sic et initium eius et finis anguli reperiatur. Duplex enim periculum est, ne vel ex ungue aliquid relinquatur, quod exulceratum vix ullam recipiat curationem; vel ex angulo quoque caruncula abscidatur; quae, si vehementius unguis ducitur, sequitur ideoque decipit: abscisa patefit foramen, per quod postea semper umor descendit: rhyada Graeci vocant. Verus ergo anguli finis utique noscendus est; qui ubi satis constitit, non nimium adducto ungue scalpellus adhibendus est, deinde excidenda ea membranula, ne quid ex angulo laedatur. Eodem inde ex melle linamentum superdandum est supraque linteolum, et aut spongia aut lana sucida; proximisque diebus deducendus cotidie oculus est, ne cicatrice inter se palpebrae glutinentur, siquidem id quoque tertium periculum accedit; eodemque modo linamentum inponendum, ac novissime inunguendum collyrio, quo ulcera ad cicatricem perducuntur. Sed ea curatio vere esse debet aut certe ante hiemem; de qua re ad plura loca pertinente semel dixisse satis erit. Nam duo genera curationum sunt. Alia, in quibus eligere tempus non licet, sed utendum est eo, quod incidit, sicut in vulneribus in fistulis; alia, in quibus nullus dies urguet, et expectare tutissimum facile est, sicut evenit in is, quae et tarde crescunt et dolore non cruciant. In his ver expectandum est, aut si quid magis pressit, melior tamen autumnus est quam aestas aut hiemps, atque is ipse medius, iam fractis aestatibus, nondum ortis frigoribus. Quo magis autem necessaria pars erit, quae tractabitur, hoc quoque maiori periculo subiecta est; et saepe, quo maior plaga facienda, eo magis haec temporis ratio servabitur.

unguis verus qui pterygium graecum voco sum membranula nervosus orior ab angulus qui nonnumquam ad pupilla quoque pervenio is officio saepis ab nares interdum etiam ab tempus pars nascor hic recens non difficilis sum discutio medicamentum qui cicatrix in oculus extenuo si inveterasco iam is crassitudo quoque accedo excido debeo post abstinentia verus unus dies vel adverro in sedilis contra medicus is homo colloco sum vel sic averto ut in gremium is caput resupinus effundo quia si in sinister oculus vitium sum adverro si in dexter resupinus collocaris volo alter autem palpebra ab ministro deduco oportet alter ab medico sed ab hic si ille adverro sum inferus si supinus superus tum idem medicus hamulis acutus paululum mucro intus recurvato subicio exter unguis debeo is infigo atque is quoque palpebra trado alter ipse hamulus adprehendo levaris unguis is acus traicio linum traho deinde acus pono linum duo caput adprehendo et per is erigo unguis si qui pars oculus inhaereo manubriolum scalpellus deduco donec ad angulis venio deinde invicem modo remitto modo adtraho ut sic et initium is et finis angulis reperio duplex enim periculum sum ne vel ex unguis aliquis relinquo qui exulcero vix ullus recipio curatio vel ex angulus quoque caruncula abscido qui si vehemens unguis duco sequor ideo decipio abscido patefit foramen per qui postea semper umor descendo rhyada graecum voco verus ergo angulis finis utique nosco sum qui ubi satis consto non nimium adduco unguis scalpellus adhibeo sum deinde excido is membranula ne quis ex angulus laedo eos inde ex mel linamentum superdo sum supra linteolum et aut spongia aut lana sucidus proximus dies deduco cottidie oculus sum ne cicatrix inter sui palpebra glutino siquidem is quoque tertius periculum accedo idem modo linamentum inpono atque novus inunguendum collyrium quo ulcus ad cicatrix perduco sed is curatio verus sum debeo aut certus ante hiems de qui res ad multus locum pertineo semel dico satis sum nam duo genus curatio sum alius in qui eligo tempus non licet sed utor sum is qui incido sicut in vulnus in fistulis alius in qui nullus dies urgeo et expecto tueor facilis sum sicut evenio in is qui et tardus cresco et dolor non crucio in hic ver exspecto sum aut si quis magis premo bonus tamen auctumnus sum quam aestas aut hiems atque is ipse medius iam frango aestas nondum orior frigus quo magis autem necessarius pars sum qui tracto hic quoque magnus periculum subiectum sum et saepe quo magnus plaga facio is magis hic tempus ratio servo


Scire igitur oportet omnia legumina, quaeque ex frumentis panificia sunt, generis valentissimi esse (valentissimum voco, in quo plurimum alimenti est); item omne animal quadrupes domi natum; omnem grandem feram, quales sunt caprea, cervus, aper, onager; omnem grandem avem, quales sunt anser et pavo et grus; omnes beluas marinas, ex quibus cetus est quaeque his pares sunt; item mel et caseum. Quo minus mirum est opus pistorium valentissimum esse, quod ex frumento, adipe, melle, caseo constat.

scio igitur oportet omnis legumen quisque ex frumentum panificium sum genus valeo sum valeo voco in quo multus alimentum sum item omnis animal quadrupes domus natus omnis grandis fero qualis sum caprea cervus aper onager omnis grandis avis qualis sum anser et pavus et grus omnis belua marinus ex qui cetus sum quisque hic par sum item mel et caseus quo paruus mirus sum opus pistorius valeo sum qui ex frumentum adipe mel caseus consto


Derasso vero detritoque imponendum est emplastrum tetrapharmacum, minuendusque cibus et vinum subtrahendum. Neque id, quia non habebit altiores ictus, contemnendum erit: siquidem ex eiusmodi casibus saepe cancri fiunt. Quod si levius id erit et in parte exigua, contenti esse poterimus eodem leni medicamento.

derasso verus detero impono sum emplastrum tetrapharmacum minuo cibus et vinum subtraho neque is quia non habeo alo iacio contemno sum siquidem ex eiusmodi casus saepe cancer fio qui si levis is sum et in pars exiguus contendo sum possum idem lenis medicamentum


Si fungos inutiles quis adsumpsit, radicula aut †pota aut cum sale et aceto edenda est. Ipsi vero hi et specie quidem discerni possunt ab utilibus et cocturae genere idonei fieri. Nam sive ex oleo inferverunt, sive piri surculus cum his infervit, omni noxa vacant.

si fungus inutilis quis adsumo radicula aut poto aut cum sal et acetum edo sum ipse verus hic et species quidem discerno possum ab utilis et coquo genus idoneus fio nam sive ex oleum inferverunt sive pirus surculus cum hic infervit omnis noxa vaco


His cognitis etiamnum quaedam alia noscenda ad omnia vulnera ulceraque, de quibus dicturi sumus, pertinentia. Ex his autem exit sanguis, sanies, pus. Sanguis omnibus notus est: sanies est tenuior hoc, varie crassa et glutinosa et colorata. Pus crassissimum abidissimumque, glutinosius et sanguine et sanie. Exit autem sanguis ex vulnere recenti aut iam sanescente, sanies est inter utrumque tempus, pus ex ulcere iam ad sanitatem spectante. Rursus et sanies et pus quasdam species Graecis nominibus distinctas habent. Est enim quaedam sanies, quae vel hidros vel melitera nominatur; est pus, quod elaeodes appellatur. Hidros tenuis, subalbidus ex malo ulcere exit, maximeque ubi nervo laeso inflammatio secuta est. Melitera crassior et glutinosior, subalbida, mellique albo subsimilis. Fertur haec quoque ex malis ulceribus, ubi nervi circa articulos laesi sunt, et inter haec loca maxime ex genibus. Elaeodes tenue, subalbidum, quasi unctum, colore atque pinguitudine oleo albo non dis-simile; apparet in magnis ulceribus sanescentibus. Malus autem est sanguis nimium aut tenuis aut crassus, colore vel lividus vel niger, aut pituita mixtus aut varius: optimus calidus, ruber, modice crassus, non glutinosus. Itaque protinus eius vulneris expedita magis curatio est, ex quo sanguis bonus fluxit. Itemque postea spes in iis maior est, ex quibus melioris generis quaeque proveniunt. Sanies igitur mala est multa, nimis tenuis, livida aut pallida aut nigra aut glutinosa aut mali odoris, aut quae ipsum ulcus et iunctam ei cutem erodit: melior est non multa, modice crassa, subrubicunda aut subalbida. Hidros autem peior est multus, crassus, sublividus aut subpallidus, glutinosus, ater, calidus, mali odoris: tolerabilior est subalbidus, qui cetera omnia contraria prioribus habet. Melitera autem mala est multa et percrassa: melior, quae tenuior et minus copiosa est. Pus inter haec optimum est; sed id quoque peius est multum, tenue, dilutum, magisque si ab initio tale est; itemque si colore sero simile, si pallidum, si lividum, si faeculentum est; praeter haec, si male olet, nisi tamen locus hunc odorem excitat. Melius est, quo minus est, quo crassius, quo albidius; itemque si leve est, si nihil olet, si aequale est: modo tamen convenire et magnitudini vulneris et tempori debet. Nam plus ex maiore, plus nondum solutis inflammationibus naturaliter fertur. Elaeodes quoque peius sacrificium multum, et parum pingue: quo minus eius, quoque id ipsum pinguius, eo melius est.

hic cognosco etiamnum quidam alius nosco ad omnis vulnero ulcus de qui dico sum pertineo ex hic autem exeo sanguis sanies pus sanguis omnis notus sum sanies sum tenuis hic varius crassus et glutinosus et coloro pus crassus abidissimumque glutinosus et sanguis et sanies exeo autem sanguis ex vulnus recens aut iam sanesco sanies sum inter uterque tempus pus ex ulcus iam ad sanitas specto rursus et sanies et pus quidam species graecum nomen distinguo habeo sum enim quidam sanies qui vel hidros vel melitera nomino sum pus qui elaeodes appello hidros tenuis subalbidus ex malus ulcus exeo magnus ubi nervus laedo inflammatio sequor sum melitera crassus et glutinosus subalbidus mel album subsimilis fero hic quoque ex malus ulcus ubi nervus circa articulus laedo sum et inter hic locum magnus ex genu elaeodes tenue subalbidus quasi ungo color atque pinguitudo oleum album non deus similis appareo in magnus ulcus sanesco malus autem sum sanguis nimium aut tenuis aut crassus color vel lividus vel niger aut pituita misceo aut varius bonus calidus ruber modicus crassus non glutinosus itaque protinus is vulnus expedio magis curatio sum ex quo sanguis bonus fluo ito postea spes in is magnus sum ex qui bonus genus quisque provenio sanies igitur malus sum multus nimis tenuis lividus aut pallidus aut niger aut glutinosus aut malus odor aut qui ipse ulcus et jungo is cutis erodo bonus sum non multus modicus crassus surrubicundus aut subalbidus hidros autem malus sum multus crassus sublividus aut suppallidus glutinosus ater calidus malus odor tolerabilis sum subalbidus qui ceterus omnis contrarius prior habeo melitera autem malus sum multus et percrassus bonus qui tenuis et paruus copiosus sum pus inter hic bonus sum sed is quoque malus sum multus tenue diluo magus si ab initium talis sum ito si color serus similis si pallidus si lividus si faeculentus sum praeter hic si malus oleo nisi tamen locus hic odor excito bonus sum quo paruus sum quo crassus quo albidus ito si levis sum si nihil oleo si aequal sum modo tamen convenio et magnitudo vulnus et tempus debeo nam multus ex magnus multus nondum soluo inflammatio naturalis fero elaeodes quoque malus sacrificium multus et parum pinguis quo paruus is quoque is ipse pinguis is bonus sum


At ulcera, si cum inflammatione finita non sunt, aut supercrescentia aut sordida aut cava aut certe vetera esse consuerunt. Ex his supercrescentia collyrio, quod memigmenon vocatur, optime reprimuntur: sordida purgantur et eodem et eo, quod zmilion nominatur. Habet aeruginis P. IIII; cummis tantundem; Hammoniaci, mini Sinopici, singulorum P. XVI; quae quidam ex aqua, quidam, quo vehementiora sint, ex aceto terunt.

at ulcus si cum inflammatio finio non sum aut supercresco aut sordidus aut cavo aut certus vetero sum consuo ex hic supercresco collyrium qui memigmenon voco optume reprimo sordidus purgo et idem et is qui zmilion nomino habeo aerugo p quattuor cummis tantus hammoniacus minius sinopicus singulus p xvi qui quidam ex aqua quidam quo vehemens sum ex acetum tero


Exest etiam vehementer corpus atque ossa quoque resolvit et supercrescentem carnem coercet id, quod habet spumae argenti, squamae aeris uncias singulas; nitri ignem non experti, lapidis Assii, aristolochiae P. sextantes; cerae, resinae terebenthinae, turis, olei veteris, atramenti sutorii, salis Hammoniaci P. S.; aeruginis rasae P. bessem; aceti scilliti heminam; vini Aminaei tantundem.

exedo etiam vehemens corpus atque os quoque resolvo et supercresco caro coerceo is qui habeo spuma argentum squama aer uncia singulus nitrion ignis non experior lapis assii aristolochia p sextantes cera resina terebenthinae tus oleum veto atramentum sutorius sal hammoniacus p senatus aerugo rado p bessem aceti scillites hemina vinum aminaeus tantus


Quem vero frequenter cita alvus exercet, huic opus est pila similibusque superiores partes exercere; dum ieiunus est, ambulare; vitare solem, continua balinea; ungi citra sudorem; non uti cibis variis, minimeque iurulentis, aut leguminibus holeribusque, iisque, quae celeriter descendunt; omnia denique fugere, quae tarde concocuntur. Venatio durique pisces et ex domesticis animalibus assa caro maxime iuvant. Numquam vinum salsum bibere expedit, ne tenue quidem aut dulce, sed austerum et plenius, neque id ipsum pervetus. Si mulso uti volet, id ex decocto melle faciendum est. Si frigidae potiones ventrem eius non turbant, his utendum potissimum est. Si quid offensae in cena sensit, vomere debet, idque postero quoque die facere; tertio modici ponderis panem ex vino esse, adiecta uva ex olla vel ex defruto similibusque aliis; deinde ad consuetudinem redire. Semper autem post cibum conquiescere, ac neque intendere animum, neque ambulatione quamvis levi dimoveri.

qui verus frequens cieo alvus exerceo hic opus sum pilum similis superus pars exerceo dum jejunus sum ambulo vitaris sol continuo balinea ungo citer sudor non uti cibus varius minimus jurulentus aut legumen holeribusque is qui celer descendo omnis denique fugio qui tardus concocuntur venatio durus piscis et ex domesticus animal asso carus magnus juvo numquam vinum salio bibo expedio ne tenue quidem aut dulcis sed austerus et plenus neque is ipse pervetus si mulceo uti volo is ex decoquo mel facio sum si frigida potio venter is non turbo hic utor potis sum si quis offendo in cena sentio vomo debeo is posterus quoque dies facio tertius modicus pondus panis ex vinum sum adiicio labrusca ex olla vel ex defruto similis alius deinde ad consuetudo redeo semper autem post cibus conquiesco atque neque intendo animus neque ambulatio quivis levis dimoveo


Si vero pituita stomachus impletur, necessarius modo in ieiuno, modo post cibum vomitus est: utilis exercitatio, gestatio, navigatio, frictio. Nihil edendum bibendumque nisi calidum vitatis tantum iis, quae pituitam contrahere consuerunt.

si verus pituita stomachus impleo necessarius modo in jejuno modo post cibus vomo sum utilis exercitatio gestatio navigatio frictio nihil edo bibo nisi calidus vitas tantus is qui pituita contraho consuo


29 Superest ut ad extremas partes corporis veniam, quae articulis inter se conseruntur. Initium a coxis faciam. Harum ingens dolor esse consuevit, isque hominem saepe debilitat et quosdam non dimittit; eoque id genus difficillime curatur, quod fere post longos morbos vis pestifera huc se inclinat; quae ut illas partes liberat, sic hanc, iam ipsam quoque adfectam, prehendit.— Fovendum primum aqua calida est, deinde utendum est calidis cataplasmatibus. Maxime prodesse videtur aut cum hordeacea farina aut cum ficu ex aqua decocta mixtus capparis cortex concisus, vel lolii farina ex vino diluto cocta et mixta cum acida faece; quae quia refrigescunt, imponere noctu malagmata commodius est. Inulae quoque radix contusa et ex vino austero postea cocta et late super coxam imposita inter valentissima auxilia est. Si ista non solverunt, sale calido et umido utendum est. Si ne sic quidem finitus dolor est, aut tumor ei accedit, incisa cute admovendae sunt cucurbitulae; movenda urina; alvos, si compressa est, ducenda. Ultimum est et in veteribus quoque morbis efficacissimum tribus aut quattuor locis super coxam cutem candentibus ferramentis exulcerare. Sed frictione quoque utendum est maxime in sole et eodem die saepius, quo facilius ea, quae coeundo nocuerunt, digerantur; eaque, si nulla exulceratio est, etiam ipsis coxis; si est, ceteris partibus adhibenda est. Cum vero saepe aliquid exulcerandum candenti ferramento sit, ut eo materia inutilis evocetur, illud perpetuum est, non, ut primum fieri potest, huius generis ulcera sanare, sed ea trahere, donec id vitium, cui per haec opitulamur, conquiescat.

supersum ut ad exter pars corpus venio qui articulis inter sui consero initium ab coxa facio haris ingens dolor sum consuesco eo homo saepe debilito et quidam non dimitto eo is genus difficilis curo qui fere post longus morbus volo pestifer huc sui inclino qui ut ille pars libero sic hic iam ipse quoque afficio prehendo foveo primus aqua calidum sum deinde utor sum calidus cataplasma magnus prosum video aut cum hordeaceus farina aut cum ficu ex aqua decoquo misceo capparis cortex concaedes vel lolium farina ex vinum diluo coquo et misceo cum acidus faex qui quia refrigesco impono nox malagma commodus sum inula quoque radix contundo et ex vinum austerus postea coquo et latus super coxa impono inter valeo auxilium sum si iste non solvo sal calidus et umidus utor sum si ne sic quidem finio dolor sum aut tumor is accedo incido cutis admoveo sum cucurbitula moveo urina alvus si comprimo sum duco ulter sum et in vetus quoque morbus efficax tres aut quattuor locus super coxa cutis candeo ferramentum exulceraris sed frictio quoque utor sum magnus in sol et idem dies saepis quo facilis is qui coeo noceo digero is si nullus exulceratio sum etiam ipse coxa si sum ceterus pars adhibeo sum cos verus saepe aliquis exulcero candeo ferramentum sum ut is materia inutilis evoco ille perpetuus sum non ut primus fio possum hic genus ulcus sano sed is traho donec is vitium qui per hic opitulo conquiesco


Ad sanguinem autem evocandum Cauneis duabus adicitur nitri P. S =; aut alii semen conteritur, adicitur murrae paululum, et unguento Susino miscetur; aut cucumeris silvestris pars interior ex lacte muliebri diluitur.

ad sanguis autem evoco cauneus duo adicio nitrion p senatus aut alius semen contero adicio murra paululum et unguentum susinus misceo aut cucumis silvestris pars intereo ex lac muliebris diluo


At cum infra incidi oportet, resupinato homine subicienda sub scroto sinistra manus est; deinde id vehementer adprehendendum et incidendum. Si parvolum est, quod nocet, modice, ut tertia pars integra ad sustinendum testiculum infra relinquatur; si maius est, etiam amplius, ut paulum tantummodo ad imum, cui testiculus insidere possit, integrum maneat. Sed primo rectus scalpellus quam levissima manu teneri debet, donec scrotum ipsum diducat; tum inclinandus mucro est, ut transversa membrana secet, quae infra summam mediamque tunicam sunt. Ac si vitium in proximo est, mediam tunicam attingi non oportet: si sub illa quoque conditur, etiam illa incidenda est, sicut tertia quoque, si illa vitium tegit. Ubicumque autem repertum est malum, ministrum ab inferiore parte exprimere moderate scrotum oportet; medicum digito manubriolove scalpelli deductam inferiore parte tunicam extra conlocare; deinde eam ferramento, quod a similitudine corvum vocant, incidere sic, ut intrare duo digiti, index et medius, possint. His deinde coniectis, excipienda reliqua pars tunicae, et inter digitos scalpellus inmittendus est, eximendumque aut effundendum quicquid est noxium. Quamcumque autem tunicam quis violavit, illam quoque debet excidere; ac mediam quidem, ut supra (3) dixi, quam altissime ab inguine; imam autem paulum infra. Ceterum antequam excidantur, venae quoque vinciri lino summae debent et eius lini capita extra plagam relinquenda sunt, sicut in aliis quoque venis, quae id requisierint. Eo facto, testiculus intus reponendus est, oraeque scroti suturis inter se committendae, neque paucis, ne parum glutinentur et longior fiat curatio; neque multis, ne inflammationem augeant. Atque hic quoque videndum est, ne quid in scroto sanguinis maneat. Tum inponenda glutinantia sunt. Si quando autem in scroto sanguis defluxit aliquidve concretum ex eo descendit, incidi subter id debet, purgatoque eo spongia acri aceto madens circumdari. Deligatum autem vulnus omne, quod ex his causis factum est, si dolor nullus est, quinque primis diebus non est resolvendum, sed bis die tantum aceto inroranda lana vel spongia: si dolor est, tertia die resolvendum, et ubi fibulae sunt, eae incidendae; ubi linamentum, id inmutandum est rosaque et vino madefaciendum id, quod inponitur. Si inflammatio increscit, adiciendum prioribus cataplasma ex lenticula et melle vel malicorio, quod in austeri vino coctum sit, vel ex his mixtis. Si sub his inflammatio non conquieverit, post diem quintum multa calida aqua vulnus fovendum, donec scrotum ipsum et extenuetur et rugosius fiat; tunc inponendum cataplasma ex triticea farina, cui resina pinea adiecta sit; quae ipsa, si robustus cubat, ex aceto; si tener, ex melle coquenda sunt. Neque dubium est, quodcumque inditum est, si magna inflammatio est, quin ea, quae pus movent, inponenda sint. Quod si pus in ipso scroto ortum est, paulum id incidi debet, ut exitus detur; linamen-tumque eatenus ponendum est, ut foramen tegat. Inflammatione finita, propter nervos priore cataplasmate, dein cerato utendum. Haec proprie ad eiusmodi vulnera pertinent. Cetera et in curatione et in victu similia is esse debent, quae in alio quoque vulnerum genere praecepimus (V.26.25).

at cum infra incido oportet resupino homo subicio sub scrotum sinistra manus sum deinde is vehemens adprehendo et incido si parvulus sum qui noceo modicus ut tertius pars integer ad sustineo testiculis infra relinquo si magnus sum etiam amplus ut paulus tantummodo ad imus qui testiculus insideo possum integer maneo sed primus rectus scalpellus quam levis manus teneo debeo donec scrotum ipse diduco tum inclino mucro sum ut transverto membrana seco qui infra summa medius tunica sum atque si vitium in propior sum medius tunica attingo non oportet si sub ille quoque condio etiam ille incido sum sicut tertius quoque si ille vitium tego ubius autem reperio sum malus minister ab inferus pars exprimo modero scrotum oportet medicus digitus manubriolove scalpellus deduco inferus pars tunica extra conlocaris deinde is ferramentum qui ab similitudo corvus voco incido sic ut intro duo digitus index et medius possum hic deinde conicio excipio reliquus pars tunica et inter digitus scalpellus inmitto sum eximo aut effundo quisquis sum noxius quicumque autem tunica quis violo ille quoque debeo excido atque medius quidem ut supra dico quam alo ab inguine imus autem paulus infra ceterum antequam excido vena quoque vincio linus summa debeo et is linum caput extra plaga relinquo sum sicut in alius quoque venio qui is requaero eos facio testiculus intus repono sum ora scrotum suo inter sui committo neque paucus ne parum glutino et longus fio curatio neque multus ne inflammatio augeo atque hic quoque video sum ne quis in scrotum sanguis maneo tum inpono glutino sum si quando autem in scrotum sanguis defluo aliquidve concretum ex is descendo incido subter is debeo purgo is spongia acer acetum madeo circumdaris deligo autem vulnus omnis qui ex hic causa facio sum si dolor nullus sum quinque primus dies non sum resolvendum sed bis dies tantus acetum inroro lana vel spongia si dolor sum tertius dies resolvendum et ubi fibula sum is incido ubi linamentum is inmuto sum rodo et vinum madefacio is qui inpono si inflammatio incresco adicio prior cataplasmo ex lenticula et mel vel malicorium qui in austerus vinum coquo sum vel ex hic misceo si sub hic inflammatio non conquiesco post dies quintus multus calidum aqua vulnus foveo donec scrotum ipse et extenuo et rugosus fio tunc inpono cataplasmo ex triticeus farina qui resina pineum adiicio sum qui ipse si robustus cubo ex acetum si tener ex mel coquo sum neque dubius sum quicumque indo sum si magnus inflammatio sum quin is qui pus moveo inpono sum qui si pus in ipse scrotum orior sum paulus is incido debeo ut exitus do linamen tum eatenus pono sum ut foramen tego inflammatio finio propter nervus prior cataplasmo deinde cero utor hic proprius ad eiusmodi vulnero pertineo ceterus et in curatio et in vinco similis is sum debeo qui in alius quoque vulnus genus praecipio v


Quod ad aetates vero pertinet, inediam facillime sustinent mediae aetates, minus iuvenes, minime pueri et senectute confecti. Quo minus fert facile quisque, eo saepius debet cibum adsumere, maximeque eo eget, qui increscit. Calida lavatio et pueris et senibus apta est. Vinum dilutius pueris, senibus meracius: neutri aetati, quae inflationes movent. Iuvenum minus quae adsumant et quomodo curentur, interest. Quibus iuvenibus fluxit alvus, plerumque in senectute contrahitur: quibus in adulescentia fuit adstricta, saepe in senectute solvitur. Melior est autem in iuvene fusior, in sene adstrictior.

qui ad aetas verus pertineo inedia facilis sustineo medius aetas paruus juvenis paruus puer et senectus confacio quo paruus fero facilis quisque is saepis debeo cibus adsumo magnus is egeo qui incresco calidum lavatio et puer et senex apto sum vinum diluo puer senex meracus neuter aetas qui inflatio moveo juvenis paruus qui adsumo et quomodo curo intersum qui juvenis fluo alvus plerusque in senectus contraho qui in adulescentia sum adstringo saepe in senectus solvo bonus sum autem in juvenis fundo in seni adstringo


At si in pulmonem quoque destillat, multo magis et ambulatione et fricatione opus est eademque acrioribus utendum est; magis somno indulgendum, abstinendumque a negotiis omnibus; aliquando sed serius balineum temptandum.

at si in pulmo quoque destillo multus magis et ambulatio et fricatio opus sum idem acer utor sum magis somnus indulgeo abstineo ab negotium omnis aliquando sed serus balineum tento


Si vero in tenuiore intestino morbus est, vomitus, singultus, nervorum distentio, delirium mala sunt.

si verus in tenuis intestinus morbus sum vomo singultus nervus distentio delirium malus sum


Leniter vero simul et reprimunt et molliunt lana sucida quo cum aceto vel vino oleum adiectum est, contritae palmulae, furfures in salsa aqua vel aceto decoctae.

lenis verus simul et reprimo et mollio lana sucidus quo cum acetum vel vinum oleum adiectus sum contero palmula furfur in salio aqua vel acetum decoquo


Purgato, sequitur ut impleatur; iamque calida aqua eatenus necessaria est, ut sanies removeatur. Lanae sucidae supervacuus usus est: lota melius circumdatur. Ad implendum autem vulnus proficiunt quidem e medicamenta aliqua: itaque ea adhiberi non alienum est, ut buturum cum rosa et exigua mellis parte; aut cum eadem rosa tetrapharmacum; aut ex rosa linamenta. Plus tamen proficit balneum rarum, cibi noni suci, vitatis omnibus acribus, sed iam pleniores: nam et avis et venatio et suilla elixa dari potest.Vinum omnibus, dum febris, inflammatio inest, alienum est: itemque usque cicatricem, si nervi musculive vulnerati sunt; etiam, si alte caro. At si plaga in summa cute generis tutioris est, potest non pervetus, modice tamen datum, ad implendum quoque proficere. Si quod molliendum est, quod in nervosis locis musculosisve necessarium est, cerato quoque super vulnus utendum est. At si caro supercrevit, modice reprimit siccum lineamentum, vehementius squama aeris. Si plus est, quod tollis ipf, adhibenda sunt etiamnum vehementiora, quae corpus exedunt. Cicatricem post omnia haec commode inducit Lycium ex passo aut lacte dilutum, vel etiam per se impositum siccum linamentum.

purgo sequor ut impleo iam calidum aqua eatenus necessarius sum ut sanies removeo lana sucidus supervacuus utor sum lauo bonus circumdo ad impleo autem vulnus proficio quidem e medicamentum aliqui itaque is adhibeo non alienus sum ut buturum cum rodo et exiguus mel pars aut cum idem rodo tetrapharmacum aut ex rodo linamentum multus tamen proficio balneum raris cibus nonus sucus vitas omnis acer sed iam plenus nam et avus et venatio et suillus elixo do possum vinum omnis dum febris inflammatio insum alienus sum ito usque cicatrix si nervus musculive vulnero sum etiam si altus carus at si plaga in summus cutis genus tueor sum possum non pervetus modicus tamen do ad impleo quoque proficio si qui mollio sum qui in nervosus locus musculosisve necessarius sum cero quoque super vulnus utor sum at si carus supercrevit modicus reprimo siccus lineamentum vehemens squama aer si multus sum qui tollo ipf adhibeo sum etiamnum vehemens qui corpus exedo cicatrix post omnis hic commodus induco lycius ex patior aut lac diluo vel etiam per sui impono siccus linamentum


Pusula quoque ex inflammatione interdum oriuntur. Quod si inter initia protinus incidit, magis etiam servanda sunt, quae de sanguine et quiete supra proposui (1 EF, 8 F): sin serius quam ut sanguis mitti possit, alvus tamen ducenda est; si id quoque aliqua res inhibet, utique victus ratio servanda est. Medicamentis autem huc quoque lenibus opus est, quale Nilei, quale Cleonis.

pusula quoque ex inflammatio interdum orior qui si inter initium protinus incido magis etiam servo sum qui de sanguis et quiesco supra propono ef f sin serus quam ut sanguis mitto possum alvus tamen duco sum si is quoque aliqui res inhibeo utique vinco ratio servo sum medicamentum autem huc quoque lenis opus sum qualis nileus qualis cleona


4 Igitur ubi ea percussa, protinus requirendum est, num bilem homo is vomuerit, num oculi eius occaecati sunt, num obmutuerit, num per nares auresve sanguis ei fluxerit, num conciderit, num sine sensu quasi dormiens iacuerit: haec enim non nisi osse fracto eveniunt; atque ubi inciderunt, scire licet necessariam sed difficilem curationem esse. Si vero etiam torpor accessit, si mens non constat, si nervorum vel resolutio vel distentio secuta est, verisimile est etiam cerebri membranam esse violatam; eoque in angusto magis spes est. At si nihil horum secutum est, potest etiam dubitari, an os fractum sit; et protinus considerandum est, lapide an ligno an ferro an alio telo percussus sit, et hoc ipso levi an aspero, mediocri an vastiore, vehementer an leviter, quia quo mitior ictus fuit, eo facilius os ei restitisse credibile est. Sed nihil tamen melius est quam certiore id nota explorare. Ergo qua plaga est, demitti specillum oportet, neque nimis tenue neque acutum, ne, cum in quosdam naturales sinus inciderit, opinionem fracti ossis frustra faciat; neque nimis plenum, ne parvolae rimulae fallant. Ubi specillum ad os venit, si nihil nisi leve et lubricum occurrit, integrum id videri potest; si quid asperi est utique qua suturae non sunt, fractum os esse testatur. A suturis se deceptum esse Hippocrates memoriae prodidit, more scilicet magnorum virorum et fiduciam magnarum rerum habentium. Nam levia ingenia, quia nihil habent, nihil sibi detrahunt: magno ingenio, multaque nihilo minus habituro, convenit etiam simplex veri erroris confessio praecipueque in eo ministerio, quod utilitatis causa posteris traditur, ne qui decipiantur eadem ratione, qua quis ante deceptus est. Sed haec quidem alioqui memoria magni professoris ut interponeremus effecit. Potest autem sutura eo nomine fallere, quia aeque aspera est; ut aliquis hanc esse, etiamsi rima est, existimet eo loco, quo subesse hanc verisimile est. Ergo eo nomina decipi non oportet, sed os deoperire tutissimum. Nam neque utique certa sedes, ut supra (1.2) posui, suturarum est, et potest idem et naturaliter commissum et ictu fissum esse iuxtave aliquid fissum habere. Quin aliquando etiam, ubi ictus fuit vehementior, quamvis specillo nihil invenitur, tamen aperire commodius est. Ac si ne tum quidem rima manifesta est, inducendum super os atramentum scriptorium est, deinde scalpro id deradendum: nigritiem enim continet, si quid fissum est. Solet etiam evenire, ut altera parte fuerit ictus, et os altera fiderit. Itaque si graviter aliquis percussus est, si mala indicia subsecuta sunt, neque ea parte, qua cutis discussa est, rima reperitur, non incommodum est parte altera considerare, num qui locus mollior sit et tumeat, eumque aperire, siquidem ibi fissum os reperietur. Nec tamen magno negotio cutis sanescit, etiamsi frustra secta est. Os fractum, nisi si succursum est, gravibus inflammationibus adficit, difficiliusque postea tractatur. Raro sed aliquando tamen evenit, ut os quidem totum integrum maneat, intus vero ex ictu vena aliqua in cerebri membrana rupta aliquid sanguinis mittat, isque ibi concretus magnos dolores moveat, oculos quibusdam obcaecet. Sed fere contra id dolor est et eo loco cute incisa pallidum os reperitur; ideoque id quoque os excidendum est.

igitur ubi is percutio protinus requiro sum num bilis homo is vomo num oculus is occaeco sum num obmutesco num per naris auresve sanguis is fluo num concido num sine sentio quasi dormio jaceo hic enim non nisi ossum frango evenio atque ubi incido scio licet necessaria sed difficilis curatio sum si verus etiam torpor accedo si mens non consto si nervus vel resolutio vel distentio sequor sum verisimilis sum etiam cerebrum membrana sum violo eo in angustus magis spes sum at si nihil hic sequor sum possum etiam dubitaris an os frango sum et protinus considero sum lapis an lignum an ferrum an alius telum percutio sum et hic ipse levis an asper mediocris an vastus vehemens an levis quia quo mitis iacio sum is facilis os is resto credibilis sum sed nihil tamen bonus sum quam certus is nosco exploraris ergo qui plaga sum demitto specillum oportet neque nimis tenue neque acutus ne cum in quidam natural sinus incido opinio frango ossum frustra facio neque nimis plenus ne parvulus rimulae fallo ubius specillum ad os venio si nihil nisi levis et lubricus occurro integer is video possum si quis asper sum utique qui suo non sum frango os sum testor ab suo sui decipio sum hippocrates memoria prodo mos scilicet magnus vir et fiducia magnaris res habeo nam levis ingenium quia nihil habeo nihil sui detraho magnus ingenium multo nihilum paruus habeo convenio etiam simplex verus error confessio praecipuus in is ministerium qui utilitas causa posterus trado ne qui decipio idem ratio qui quis ante decipio sum sed hic quidem alioqui memoria magnus professor ut interpono efficio possum autem suo is nomen fallo quia aequus asper sum ut aliquis hic sum etiamsi rima sum existimo is locus quo subsum hic verisimilis sum ergo is nomen decipio non oportet sed os deoperio tueor nam neque utique certus sedes ut supra pono suturaris sum et possum idem et naturalis committo et ictus findo sum iuxtave aliquis findo habeo quin aliquando etiam ubi iacio sum vehemens quivis specillum nihil invenio tamen aperio commodus sum atque si ne tum quidem rima manifestus sum induco super os atramentum scriptorium sum deinde scalprum is derado nigrities enim contineo si quis findo sum soleo etiam evenio ut alter pars sum iacio et os alter findo itaque si gravis aliquis percutio sum si malus indicium subsequor sum neque is pars qui cutis discutio sum rima reperio non incommodus sum pars alter considero num qui locus mollio sum et tumeo is aperio siquidem ibi findo os reperio neque tamen magnus negotium cutis sanesco etiamsi frustra seco sum os frango nisi si succurro sum gravis inflammatio afficio difficilis postea tracto rarus sed aliquando tamen evenio ut os quidem totus integer maneo intus verus ex ictus vena aliqui in cerebrum membrana rumpo aliquis sanguis mitto eo ibi concretus magnus dolor moveo oculus quidam obcaeco sed fere contra is dolor sum et is locus cutis incido pallidus os reperio ideo is quoque os excido sum


Ipsum autem crus est ex ossibus duobus: etenim per omnia femur umero, crus vero brachio simile est, adeo ut habitus quoque et decor alterius ex altero cognoscatur: quod ab ossibus incipiens etiam in carne respondet. Verum alterum os ab exteriore parte id est supra positum est, quod ipsum quoque sura nominatur. Id brevius supraque tenuius ad ipsos talos intumescit. Alterum a priore parte positum, cui tibiae nomen est, longius et in superiore parte plenius, solum cum femoris inferiore capite committitur, sicut cum umero cubitus. Atque ea quoque ossa, infra supraque coniuncta, media ut in bracchio dehiscunt. Excipitur autem crus infra osse transverso talorum; idque ipsum super os calcis situm est, quod quadam parte sinuatur, quadam excessus habet, et procedentia ex talo recipit et in sinum eius inseritur. Idque sine medulla durum magisque in posteriorem partem proiectum teretem ibi figuram repraesentat. Cetera pedis ossa ad eorum, quae in manu sunt, similitudinem structa sunt: planta palmae, digiti digitis, ungues unguibus respondent.

ipse autem crus sum ex os duo etenim per omnis femur umerus crus verus bracchium similis sum adeo ut habitus quoque et decor alter ex alter cognosco qui ab os incipio etiam in carnis respondeo verus alter os ab exter pars is sum supra pono sum qui ipse quoque sura nomino is brevis supra tenuis ad ipse talus intumesco alter ab prior pars pono qui tibia nomen sum longus et in superus pars plenus solus cum femoris inferus caput committo sicut cum umerus cubo atque is quoque os infra supra conjungo medius ut in bracchium dehisco excipio autem crus infra ossum transverto talus is ipse super os calcis sino sum qui quidam pars sinuo quidam excedo habeo et procedo ex talus recipio et in sinum is insero is sine medulla durus magus in posterus pars projectum teres ibi figura repraesento ceterus pes os ad is qui in manus sum similitudo struo sum planto palma digitus digitus unguis unguis respondeo


Umerorum dolores, qui ad scapulas vel manus tendunt, vomitu atrae bilis solvuntur; et quisquis dolor deorsum tendit, sanabilior est.

umerus dolor qui ad scapulae vel manus tendo vomo ater bilis solvo et quisquis dolor deorsum tendo sanabilis sum


11 Magis terreri potest aliquis, cum sanguinem expuit: sed id modo minus, modo plus periculi habet. Exit modo ex gingivis, modo ex ore et quidem ex hoc interdum etiam copiose, sed sine tussi, sine ulcere, sine gingivarum ullo vitio, ita ut nihil excreetur. Verum ut ex naribus aliquando, sic ex ore prorumpit. Atque interdum sanguis profluit, interdum simile aquae quiddam, in qua caro recens lota est. Nonnumquam autem is a summis faucibus fertur, modo exulcerata ea parte, modo non exulcerata, sed aut ore venae alicuius adaperto, aut tuberculis quibusdam natis, exque his sanguine erumpente. Quod ubi incidit, neque laedit potio aut cibus neque quicquam ut ex ulcere excreatur. Aliquando vero gutture et arteriis exulceratis frequens tussis sanguinem quoque extundit: interdum etiam fieri solet, ut aut ex pulmone aut ex pectore aut ex latere aut ex iocinere feratur. Saepe feminae, quibus sanguis per menstrua non respondit, hunc expuunt.

magis terreo possum aliquis cum sanguis expuo sed is modo paruus modo multus periculum habeo exeo modo ex gingiva modo ex os et quidem ex hic interdum etiam copiosus sed sine tundo sine ulcus sine gingivaris ullus vitio ita ut nihil excreo verus ut ex naris aliquando sic ex os prorumpo atque interdum sanguis profluo interdum similis aqua quidam in qui carus recens lauo sum nonnumquam autem is ab summus fauces fero modo exulcero is pars modo non exulcero sed aut os vena aliquis adaperio aut tuberculis quidam obstino ex hic sanguis erumpo qui ubi incido neque laedo potio aut cibus neque quisquam ut ex ulcus excreo aliquando verus guttur et arteria exulcero frequens tundo sanguis quoque extundo interdum etiam fio soleo ut aut ex pulmo aut ex pectus aut ex lateo aut ex iocinere fero saepe femina qui sanguis per menstruus non respondeo hic expuunt


Raro sed aliquando tamen ex metu delirium nascitur. Quod genus insanientium specie similique victus genere solo curandum est, praeterquam quod in hoc insaniae genere solo recte vinum datur.

rarus sed aliquando tamen ex metus delirium nascor qui genus insanio species similis vinco genus solum curo sum praeterquam qui in hic insania genus solum rectus vinum do


Et haec quidem loco vel peiora vel mitiora sunt. Modo vero periculum facit, quodcumque magnum est.

et hic quidem locus vel malus vel mitis sum modo verus periculum facio quicumque magnus sum


Ante adversam autem valetudinem, ut supra (II prooem. 1) dixi, quaedam notae oriuntur, quarum omnium commune est aliter se corpus habere atque consuevit, neque in peius tantum sed etiam in melius. Ergo si plenior aliquis et speciosior et coloratior factus est, suspecta habere bona sua debet; quae quia neque in eodem habitu subsistere neque ultra progredi possunt, fere retro quasi ruina quadam revolvuntur. Peius tamen signum est, ubi aliquis contra consuetudinem emacuit et colorem decoremque amisit, quoniam in iis, quae superant, est quod morbus demat; in iis, quae desunt, non est quod ipsum morbum ferat. Praeter haec protinus timeri debet, si graviora membra sunt, si crebra ulcera oriuntur, si corpus supra consuetudinem inca luit; si gravior somnus pressit, si tumultuosa somnia fuerunt, si saepius expergiscitur aliquis quam adsuevit, deinde iterum soporatur; si corpus dormientis circa partes aliquas contra consuetudinem insudat, maximeque si circa pectus, aut cervices, aut crura vel genua vel coxas. Item si marcet animus, si loqui et moveri piget, si corpus torpet; si dolor praecordiorum est aut totius pectoris aut, qui in plurimis evenit, capitis; si salivae plenum os est, si oculi cum dolore vertuntur, si tempora adstricta sunt, si membra inhorrescunt, si spiritus gravior est; si circa frontem intentae venae moventur, si frequentes oscitationes; si genua quasi fatigata sunt, totumve corpus lassitudinem sentit. Ex quibus saepe plura, numquam non aliqua febrem antecedunt. In primis tamen illud considerandum est, num cui saepius horum aliquid eveniat neque ideo corporis ulla difficultas subsequatur. Sunt enim quaedam proprietates hominum, sine quarum notitia non facile quicquam in futurum praesagiri potest. Facile itaque securus est in iis aliquis, quae saepe sine periculo evasit: ille sollicitari debet, cui haec nova sunt, aut qui ista numquam sine custodia sui tuta habuit.

ante adverro autem valetudo ut supra is prooem dico quidam nosco orior qui omnis communis sum aliter sui corpus habeo atque consuesco neque in malus tantus sed etiam in bonus ergo si plenus aliquis et speciosus et coloro facio sum suspicio habeo bonus suus debeo qui quia neque in idem habitus subsisto neque ultra progredior possum fere retro quasi ruina quidam revolvo malus tamen signum sum ubi aliquis contra consuetudo emacuit et color decoro amitto quoniam in is qui supero sum qui morbus demo in is qui desum non sum qui ipse morbus fero praeter hic protinus timeo debeo si gravis membrum sum si creber ulcus orior si corpus supra consuetudo inca luo si gravis somnus premo si tumultuosus somnio sum si saepis expergiscor aliquis quam assuesco deinde iterum soporo si corpus dormio circa pars aliqui contra consuetudo insudo magnus si circa pectus aut cervix aut crus vel genu vel coxa item si marceo animus si loquor et moveo pigeo si corpus torpeo si dolor praecordia sum aut totus pectus aut qui in multus evenio capio si saliva plenus os sum si oculus cum dolor verto si tempus adstringo sum si membrum inhorresco si spiritus gravis sum si circa frons intendo vena moveo si frequens oscitatio si genu quasi fatigo sum totus corpus lassitudo sentio ex qui saepe multus numquam non aliqui febris antecedo in primus tamen ille considero sum num qui saepis hic aliquis evenio neque ideo corpus ullus difficultas subsequor sum enim quidam proprietas homo sine qui notitia non facilis quisquam in sum praesagio possum facilis itaque securus sum in is aliquis qui saepe sine periculum evado ille sollicito debeo qui hic novo sum aut qui iste numquam sine custodia suus tueor habeo


Sed longe Polyidi celeberrimus est, sphragis autem nominatur; qui habet aluminis scissilis P. I =; atramenti sutorii P. II; murrae P. V; aloes tantundem; capitulorum Punici mali, fellis taurini, singulorum P. VI; quae contrita vino austero excipiuntur.

sed longus polyidus celeber sum sphragis autem nomino qui habeo alumen scissilis p eo atramentum sutorius p is murra p v aloe tantus capitulum punicus malus fellis taurinus singulus p vis qui contero vinum austerus excipio


8 Est etiam circa fauces malum, quod apud Graecos aliud aliudque nomen habet, prout se intendit. Omne in difficultate spirandi consistit; sed haec dum modica est neque ex toto strangulat δύσπνοια appellatur; cum vehementior est, ut spirare aeger sine sono et anhelatione non possit, ἆσθμα: at cum accessit id quoque, quod aegre nisi recta cervice spiritus trahitur, ὀρθόπνοια. Ex quibus id, quod primum est, potest diu trahi: duo insequentia acuta esse consuerunt. His communia sunt, quod propter angustias, per quas spiritus evadit, sibilum exit; dolor in pectore praecordiisque est, interdum etiam scapulis, isque modo decedit, modo revertitur; ad haec tussicula accedit.— Auxilium est, nisi aliquid prohibet, in sanguinis detractione. Neque id satis est, sed lacte venter quoque solvendus est, liquanda alvus, interdum etiam ducenda; quibus extenuatum corpus incipit spiritum trahere commodius. Caput autem etiam in lecto sublime habendum est; thorax fomentis cataplasmatisque calidis aut siccis aut etiam umidis adiuvandus est, et postea vel malagma superimponendum, vel certe ceratum ex cyprino vel irino unguento. Sumenda deinde ieiuno potui mulsa aqua, cum qua vel hysopus cocta vel contrita capparis radix sit. Delingitur etiam utiliter aut nitrum aut nasturcium album frictum, deinde contritum et cum melle mixtum; simulque coquntur mel, galbanum, resina terebenthina, et ubi coierunt, ex his quod fabae magnitudinem habet cotidie sub lingua liquatur: aut sulpuris ignem non experti P. zzz habrotoni P. zzz in vini cyatho teruntur, idque tepefactum sorbetur. Est enim non vana opinio vulpinum iecur, ubi siccum est et aridum factum, contundi oportere polentamque ex eo potioni aspergi; vel eiusdem pulmonem quam recentissimum assum, sed sine ferro coctum, edendum esse. Praeter haec sorbitionibus et lenibus cibis utendum est, interdum vino tenui, austero, nonnumquam vomitu. Prosunt etiam quaecumque urinam augent, sed nihil magis quam ambulatio lenta paene usque ad lassitudinem; frictio multa praecipue inferiorum partium, vel in sole vel ad ignem, et per se ipsum et per alios usque ad sudorem.

sum etiam circa fauces malus qui apud graeci alius alius nomen habeo prout sui intendo omnis in difficultas spiro consisto sed hic dum modicus sum neque ex totus strangulo appello cum vehemens sum ut spiraris aeger sine sonus et anhelatio non possum at cum accedo is quoque qui aeger nisi recta cervix spiritus traho ex qui is qui primus sum possum diu traho duo insequor acutus sum consuo hic commune sum qui propter angustiae per qui spiritus evado sibilis exeo dolor in pectus praecordia sum interdum etiam scapulis eo modo decedo modo revorto ad hic tussicula accedo auxilium sum nisi aliquis prohibeo in sanguis detractio neque is satis sum sed lac venter quoque solvo sum liquo alvus interdum etiam duco qui extenuo corpus incipio spiritus traho commodus caput autem etiam in lectus sublimis habeo sum thorax fomentum cataplasmo calidus aut siccus aut etiam umidus adjuvo sum et postea vel malagma superimpono vel certus cero ex cuprinus vel irinum unguentum sumo deinde jejuno possum mulceo aqua cum qui vel hysopus coquo vel contero capparis radix sum delingitur etiam utilis aut nitrum aut nasturcium albus frico deinde contero et cum mel misceo simul coquntur mel galbanus resina terebenthina et ubi coeo ex hic qui faba magnitudo habeo cottidie sub lingua liquo aut sulfur ignis non experior p zzz habrotoni p zzz in vinum cyathus tero is tepefacio sorbeo sum enim non vanus opinio vulpinus jecur ubi siccus sum et aridus facio contundo oportet polenta ex is potio aspergi vel idem pulmo quam recens adsum sed sine ferrum coquo edo sum praeter hic sorbitio et lenis cibus utor sum interdum vinum tenuis austerus nonnumquam vomo prosum etiam quicumque urina augeo sed nihil magis quam ambulatio lentus paene usque ad lassitudo frictio multus praecipuus inferus pars vel in sol vel ad ignis et per sui ipse et per alius usque ad sudor


Tertia, quae ad auctorem Archagathum refertur; misy cocti, aeris combusti, singulorum P. IIII; cerussae coctae P. VIII; resinae terebenthinae P. X; spumae argenti P. VI.

tertius qui ad auctor archagathus refero misy coquo aer comburo singulus p quattuor cerussa coquo p viii resina terebenthinae p decem spuma argentum p vis


Ante omnia autem norit quisque naturam sui corporis, quoniam alii graciles, ali obessi sunt, alii calidi, alii frigidiores, alii umidi, alii sicci; alios adstricta, alios resoluta alvus exercet. Raro quisquam non aliquam partem corporis inbecillam habet. Tenuis vero homo inplere se debet, plenus extenuare; calidus refrigerare, frigidus calefacere; madens siccare, siccus madefacere; itemque alvum firmare is, cui fusa, solvere is, cui adstricta est: succurrendumque semper parti maxime laboranti est.

ante omnis autem nosco quisque natura suus corpus quoniam alius gracilis al obessi sum alius calidus alius frigidus alius umidus alius siccus alius adstringo alius resolvo alvus exerceo rarus quisquam non aliqui pars corpus imbecillus habeo tenuis verus homo inpleo sui debeo plenus extenuaris calidus refrigeraris frigidus calefacio madeo sicco siccus madefacio ito alvus firmaris is qui fundo solvo is qui adstringo sum succurro semper pario magnus laboro sum


His autem omnibus, et simplicibus et permixtis, varie medici utuntur, ut magis quid quisque persuaserit sibi appareat, quam quid evidenter compererit.

hic autem omnis et simplex et permisceo varius medicus uto ut magis quis quisque persuadeo sui appareo quam quis evidens comperio


Quartana aestiva brevis, autumnalis fere longa est maximeque quae coepit hieme adpropinquante. Si sanguis profluit, dein secuta est dementia cum distentio nervorum, periculum mortis est, itemque si medicamentis purgatum et adhuc inanem nervorum distentio oppressit, item si in magno alvi dolore extremae partes frigent.

quartana aestivus brevis autumnal fere longus sum magnus qui coepio hiems appropinquo si sanguis profluo deinde sequor sum dementia cum distentio nervus periculum mors sum ito si medicamentum purgo et adhuc inanis nervus distentio opprimo item si in magnus alvus dolor exter pars frigeo


Solet autem ex eo vulnere, ubi parum occursum est, aquae timo nasci (hydrophoas Graeci appellant), miserrimum genus morbi, in quo simul aeger et siti et aquae metu cruciatur; quo oppressis in angusto spes est. Sed unicum tamen remedium est, neque opinantem in piscinam non ante ei provisam proiecere. Et si natandi scientiam non habet, modo mersum bibere pati, modo attollere: si habet, interdum deprimere, ut invitus quoque aqua satietur; sic enim simul et sitis et aquae metus tollitur. Sed aliud periculum excipiti, ne infirmum corpus in aqua frigida vexatum nervorum distentio absumat. Id ne incidat, a piscina protinus in oleum calidum demittendus est. Antidotum autem praecipue id, quod primo loco (23, 1 B) posui, ubi id non est, aliud, si nondum aeger aquam horret, potui ex aqua dandum est; et si amaritudine offendit, mel adiciendum est: si iam is morbus occupavit, per catapotia sumi potest.

soleo autem ex is vulnus ubi parum occurro sum aqua timo nascor hydrophoas graecum appello miser genus morbus in quo simul aeger et sitis et aqua metus crucio quo opprimo in angustus spes sum sed unicus tamen remedium sum neque opinor in piscina non ante is provideo projacio et si nato scientia non habeo modo mergo bibo patior modo attollo si habeo interdum deprimo ut invitus quoque aqua satio sic enim simul et sum et aqua metus tollo sed alius periculum excipiti ne infirmus corpus in aqua frigidus vexo nervus distentio absumo is ne incido ab piscina protinus in oleum calidus demitto sum antidotum autem praecipuus is qui primus locus b pono ubi is non sum alius si nondum aeger aqua horreo possum ex aqua do sum et si amaritudo offendo mel adicio sum si iam is morbus occupo per catapotium sumo possum


Sunt vero plura ossa fere inmobilia vel dura vel cartilaginosa, quae vel franguntur vel forantur vel conliduntur vel finduntur, ut malae, pectus, latum os scapularum, costae, spina, coxarum os, tali, calx, manus, planta. Horum omnium eadem curatio est. Si supra vulnus est, id suis medicamentis nutriendum est; quo sanescente, rimas quoque ossis, aut si quod foramen est, callus implet. Si cutis integra est et os laesum esse ex dolore colligimus, nihil aliud quam quiescendum, inponendumque ceratum est et leniter deligandum, donec sanitate ossis dolor finiatur.

sum verus multus os fere immobilis vel durus vel cartilaginosus qui vel frango vel foro vel conliduntur vel findo ut malus pectus latus os scapularis costa spina coxaris os talis calx manus planto horus omnis idem curatio sum si supra vulnus sum is suus medicamentum nutrio sum quo sanesco rimo quoque ossum aut si qui foramen sum callus impleo si cutis integer sum et os laedo sum ex dolor colligo nihil alius quam quiesco inpono cero sum et lenis deligo donec sanitas ossum dolor finio


Inbecillissimam vero materiam esse omnem caulem holeris et quicquid in caule nascitur, qualis est cucurbita et cucumis et capparis, omnia poma, oleas, cochleas, itemque conculia.

imbecillis verus materia sum omnis caulis holeris et quisquis in caulis nascor qualis sum cucurbita et cucumis et capparis omnis pomum oleo coclea ito conculia


Hactenus oculorum morbi lenibus medicamentis nutriuntur. Genera deinde alia sunt, quae diversam curationem desiderant, fereque ex inflammationibus nata, sed finitis quoque his manentia. Atque in primis in quibusdam perseverat tenuis pituitae cursus; quibus alvus ab inferiore parte evocanda est, demendum aliquid ex cibo. Neque alienum est inlini frontem conpositione Andriae, quae habet cummis P. I; cerussae, stibis, singulorum P. II; spumae argenti coctae et elotae P. IIII. Sed ea spuma ex aqua pluviatili coquitur, et arida haec medicamenta ex suco murti conteruntur. His inlita fronte cataplasma quoque superiniciendum est ex farina, quae frigida aqua coacta sit, cuique aut acaciae sucus aut cupressus adiecta sit. Cucurbitula quoque inciso vertice recte adcommodatur aut ex temporibus sanguis emittitur. Inungui vero eo debet, quod habet: squamae aeris, papaveris lacrimae, singulorum P. I; cervini cornus conbusti et eloti, plumbi eloti, cummis, singulorum P. IIII; turis P. XII. Hoc collyrium, quia cornu habet, dia tu ceratos nominatur. Quotienscumque non adicio, quod genus umoris adiciendum sit, aquam intellegi volo.

hactenus oculus morbus lenis medicamentum nutrio genus deinde alius sum qui diverto curatio desidero for ex inflammatio nata sed finio quoque hic maneo atque in primus in quidam persevero tenuis pituita curro qui alvus ab inferus pars evoco sum demo aliquis ex cibus neque alienus sum inlini frons conpositio andria qui habeo cummis p eo cerussa stibis singulus p is spuma argentum coquo et elotae p quattuor sed is spumo ex aqua pluviatilis coquo et aridus hic medicamentum ex sucus murti contero hic inlito frons cataplasmo quoque superinicio sum ex farina qui frigidus aqua cogo sum quisque aut acacia sucus aut cupressus adiicio sum cucurbitula quoque incido vertex rectus adcommodo aut ex tempus sanguis emitto inungui verus is debeo qui habeo squama aer papaver lacrima singulus p eo cervinus cornus conbusti et eloti plumbum eloti cummis singulus p quattuor tus p duodecim hic collyrium quia cornu habeo dius tu cero nomino quotienscumque non adicio qui genus umor adicio sum aqua intellego volo


Curatio prima est supra praecordia imponere quae reprimant cataplasmata, secunda sudorem prohibere. Id praestat acerbum oleum vel rosa vel melinum aut myrteum, quorum aliquo corpus leviter perunguendum, ceratumque ex aliquo horum tum inponendum est. Si sudor vincit, delinendus homo est vel gypso vel spuma argentea vel Cimolia creta, vel etiam subinde horum pulvere respergendus. Idem praestat pulvis ex contritis aridi myrti vel rubi foliis, aut ex austeri et boni vini arida faece; pleraque similia sunt, quae si desunt, satis utilis est quilibet ex via pulvis iniectus. Super haec vero, quo minus corpus insudet, levi veste debet esse contectus, loco non calido, fenestris patentibus, sic ut perflatus quoque aliquis accedat.

curatio primus sum supra praecordia impono qui reprimo cataplasmo secundus sudor prohibeo is praesto acerbus oleum vel rodo vel melinus aut myrteus qui aliquis corpus levis perunguendum cero ex aliquis hic tum inpono sum si sudor vincio delinendus homo sum vel gypso vel spumo argenteus vel cimolius cerno vel etiam subinde hic pulvis respergo idem praesto pulvis ex contero aridus myrtum vel rubus folium aut ex austerus et bonus vinum aridus faex plerusque similis sum qui si desum satis utilis sum qui ex via pulvis injectus super hic verus quo paruus corpus insudo levis vestis debeo sum contego locus non calidus fenestra pateo sic ut perflo quoque aliquis accedo


11 Solet etiam ante febres esse frigus idque vel molestissimum morbi genus est. Ubi id expectatur, omni potione prohibendus est aeger: haec enim paulo ante data multum malo adicit. Item maturius veste multa tegendus est; admovenda partibus iis, pro quibus metuimus, sicca et calida fomenta sic, ne statim vehementissimi calores incipiant, sed paulatim increscant. Perfricandae quoque eae partes manibus unctis ex vetere oleo sunt eique adiciendum aliquid ex calefacientibus. Contentique medici quidam una frictione etiam ex quolibet oleo sunt. In harum febrium remissionibus nonnulli tres aut quattuor cyathos sorbitionis etiamnum manente febre dant, deinde ea bene finita reficiunt stomachum cibo frigido et levi. Tum hoc ego puto temptandum, quom parum cibus semel et post febrem datus prodest. Sed curiose prospiciendum, ne tempus remissionis decipiat: saepe enim in hoc quoque genere valetudinis iam minui febris videtur, et rursus intenditur. Aliqua ei remissioni credendum est, quae etiam moratur et iactationem foetoremque quendam oris, quem ozenam Graeci vocant, minuit. Illud satis convenit, si cottidie pares accessiones sunt, cotidie parvum cibum dandum: si inpares, post graviorem, cibum; post leviorem, aquam mulsam.

soleo etiam ante febris sum frigus is vel molestus morbus genus sum ubius is expecto omnis potio prohibeo sum aeger hic enim paulus ante do multus malus adicio item maturus vestis multus tego sum admoveo pars is pro qui metuo sicco et calidum fomentum sic ne statim vehemens calor incipio sed paulatim incresco perfrico quoque is pars manus ungo ex veto oleum sum is adicio aliquis ex calefacio contendo medicus quidam unus frictio etiam ex quilibet oleum sum in haris febris remissio nonnullus tres aut quattuor cyathus sorbitio etiamnum maneo febris do deinde is bene finio reficio stomachus cibus frigidus et levis tum hic ego puto tento cum parum cibus semel et post febris do prodo sed curiosus prospicio ne tempus remissio decipio saepe enim in hic quoque genus valetudo iam minuo febris video et rursus intendo aliqui is remissio credo sum qui etiam moror et iactatio foetoremque quidam ora qui ozenam graecum voco minuo ille satis convenio si cottidie par accessio sum cottidie parvus cibus do si inparis post gravis cibus post levis aqua mulceo