sollicitabar rebus maximis uno atque eo perexiguo tempore. Vrgebant comitia, et in his ipsis oppugnabar grandi pecunia; instabat iudicium, ei quoque negotio fisci Sicilienses minabantur. agere quae ad iudicium pertinebant libere comitiorum metu deterrebar; petitioni toto animo servire propter iudicium non licebat; minari denique divisoribus ratio non erat, propterea quod eos intellegere videbam me hoc iudicio districtum atque obligatum futurum.

sollicito res magnus unus atque is perexiguus tempus vrgebant comitium et in hic ipse oppugno grandis pecunia insto iudicium is quoque negotium fiscus siciliensis mino ago qui ad iudicium pertineo libo comitium metus deterreo petitio totus animus servio propter iudicium non licet mino denique divisor ratio non sum propterea qui is intellego video ego hic iudicium distringo atque obligo sum


pro deum hominumque fidem, quem ego accuso? in quo meam industriam ac diligentiam spectari volo? quid est quod ego dicendo aut cogitando efficere aut adsequi debeam? teneo, teneo, inquam, in mediis vectigalibus populi Romani, in ipsis fructibus provinciae Siciliae furem manifesto avertentem rem frumentariam omnem, pecuniam maximam,—teneo, inquam, ita ut negare non possit. nam quid hic dicet? sponsio facta est cum cognitore tuo Apronio de fortunis tuis omnibus, ni socium te sibi in decumis esse dictitaret; exspectant omnes quantae tibi ea res curae sit, quem ad modum hominum existimationi te atque innocentiam tuam probari velis. hic tu medicum et haruspicem et praeconem tuum recuperatores dabis aut etiam illum ipsum quem tu in cohorte tua Cassianum iudicem habebas, si qua res maior esset, Papirium Potamonem, hominem severum ex vetere illa equestri disciplina? Scandilius postulare de conventu recuperatores. tum iste negat se de existimatione sua cuiquam nisi suis commissurum. negotiatores sibi putant esse turpe id forum sibi iniquum eierare ubi negotientur; praetor provinciam suam sibi totam iniquam eierat.

pro deus homo fides qui ego accuso in quo meus industria atque diligentia specto volo quis sum qui ego dico aut cogito efficio aut assequor debeo teneo teneo inquam in medius vectigal populus romanus in ipse fructus provincia sicilia fur manifesto averto res frumentarius omnis pecunia maximus teneo inquam ita ut nego non possum nam quis hic dico sponsio facio sum cum cognitor tuus apronius de fortuna tuus omnis ni socius tu sui in decimus sum dictito exspecto omnis quantus tu is res cura sum qui ad modus homo existimatio tu atque innocentia tuus probaris velis hic tu medicus et haruspex et praeco tuus recuperator do aut etiam ille ipse qui tu in cohors tuus cassianum judico habeo si qui res magnus sum papirius potamo homo severus ex veto ille equester disciplina scandilius postulo de convenio recuperator tum iste nego sui de existimatio suus quisquam nisi suus committo negotiator sui puto sum turpis is forum sui iniquus eieraris ubi negotior praetor provincia suus sui totus iniquus eierat


iamne intellegitis, iudices, quae pestis, quae immanitas in vestra antiquissima fidelissima proximaque provincia versata sit? iam videtis quam ob causam Sicilia, tot hominum antea furta rapinas iniquitates ignominiasque perpessa, hoc non potuerit novum ac singulare atque incredibile genus iniuriarum contumeliarumque perferre? iam omnes intellegunt cur universa provincia defensorem suae salutis eum quaesiverit cuius iste fidei diligentiae perseverantiae nulla ratione eripi possit. tot iudiciis interfuistis, tot homines nocentis et improbos accusatos et vestra et superiorum memoria scitis esse: ecquem vidistis, ecquem audistis in tantis furtis, in tam apertis, in tanta audacia, in tanta impudentia esse versatum?

jam intellego iudex qui pestis qui immanitas in vester antiquus fidelis proximus provincia verso sum iam video quam ob causa sicilia tot homo antea furtum rapina iniquitas ignominia perpetior hic non possum novus atque singularis atque incredibilis genus iniuriaris contumelia perfero iam omnis intellego cur universus provincia defensor suus salus is quaero qui iste fides diligentia perseverantia nullus ratio eripio possum tot iudicium intersum tot homo noceo et improbus accuso et vester et superus memoria scio sum ecqui video ecqui audio in tantus furtum in tam apertus in tantus audacia in tantus impudens sum verso


adponitur iis tamen accusator Naevius Turpio quidam, qui C. Sacerdote praetore iniuriarum damnatus est, homo bene adpositus ad istius audaciam, quem iste in decumis, in rebus capitalibus, in omni calumnia praecursorem habere solebat et emissarium. veniunt Syracusas parentes propinquique miserorum adulescentium hoc repentino calamitatis suae commoti nuntio; vinctos aspiciunt catenis liberos suos, cum istius avaritiae poenam collo et cervicibus suis sustinerent; adsunt, defendunt, proclamant, fidem tuam, quae nusquam erat neque umquam fuerat, implorant. pater aderat Dexo Tyndaritanus, homo nobilissimus, hospes tuus. cuius tu domi fueras, quem hospitem appellaras, eum cum illa auctoritate miseria videres perditum, non te eius lacrimae, non senectus, non hospiti ius atque nomen a scelere aliquam ad partem humanitatis revocare potuit?

appono is tamen accusator naevius turpio quidam qui que sacerdos praetor iniuriaris damno sum homo bene appono ad iste audacia qui iste in decimus in res capital in omnis calumnia praecursor habeo soleo et emissarius venio syracusae parens propinquus miserum adulescens hic repentinus calamitas suus commoveo nuntio vincio aspicio catena liber suus cum iste avaritia poena collum et cervix suus sustineo adsum defendo proclamo fides tuus qui nusquam sum neque umquam sum imploro pater adsum dexo tyndaritanus homo nobilis hospes tuus qui tu domus sum qui hospes appello is cum ille auctoritas miseria video perdo non tu is lacrima non senectus non hospes ius atque nomen ab scelus aliqui ad pars humanitas revocaris possum


quae cum ita essent, tantane amentia praeditus atque audacia fuisti ut in re tam clara, tam testata, tam abs te ipso pervulgata tabulas publicas corrumpere auderes? at quem ad modum corrupisti? nonne ita ut omnibus nobis tacentibus ipsae tuae te tabulae condemnare possent? cedo, quaeso, codicem, circumfer, ostende. videtisne totum hoc nomen, coram ubi facit delatum, esse in litura? quid fuit istic antea scriptum? quod mendum ista litura correxit? quid a nobis, iudices, exspectatis argumenta huius criminis? nihil dicimus; tabulae sunt in medio, quae se corruptas atque interlitas esse clamant.

qui cum ita sum tantus amentia praeditus atque audacia sum ut in res tam clarus tam testo tam abs tu ipse pervulgo tabula publicus corrumpo audeo at qui ad modus conrumpo nonne ita ut omnis nos taceo ipse tuus tu tabula condemnaris possum cedo quaeso codico circumfero ostendo video totus hic nomen coram ubi facio defero sum in litura quis sum istic antea scribo qui mendum iste litura corrigo quis ab nos iudex exspectas argumentum hic crimen nihil dico tabula sum in medium qui sui corruptus atque interlino sum clamo


bene agis, Alba: ad tuam veniam condicionem. nihil putas valere in iudiciis coniecturam, nihil suspicionem, nihil ante actae vitae existimationem, nihil virorum bonorum testimonia, nihil civitatum auctoritates ac litteras: res manifestas quaeris. non quaero iudices Cassianos, veterem iudiciorum severitatem non requiro, vestram in hac re fidem dignitatem religionem in iudicando non imploro; Albam habebo iudicem, eum hominem qui se ipse scurram improbissimum existimari vult, cum a scurris semper potius gladiator quam scurra appellatus sit; adferam rem eius modi in decumis ut Alba fateatur istum in re frumentaria et in bonis aratorum aperte palamque esse praedatum.

bene ago alba ad tuus venio condicio nihil puto valeo in iudicium conicio nihil suspicio nihil ante ago vita existimatio nihil vir bonus testimonium nihil civitas auctoritas atque littera res manifesto quaero non quaero iudex cassianos vetus iudicium severitas non requiro vester in hic res fides dignitas religio in judico non imploro alba habeo judico is homo qui sui ipse scurra improbus existimo volo cum ab scurra semper potis gladiator quam scurra appello sum affero res is modus in decimus ut alba fateor iste in res frumentarius et in bonus arator apertus pala sum praedor


quid? si pridie quam a me tu coactus es confiteri civibus Romanis securi percussis praedonum ducem vivere, habitare apud te,—si, inquam, pridie domo tua profugisset, si aliquam manum contra rem publicam facere potuisset, quid diceres? 'apud me habitavit, mecum fuit; ego illum ad iudicium meum, quo facilius crimen inimicorum diluere possem, vivum atque incolumem reservavi.' itane vero? tu tua pericula communi periculo defendes? tu supplicia quae debentur hostibus victis ad tuum, non ad rei publicae tempus conferes? populi Romani hostis privati hominis custodiis adservabitur? at etiam qui triumphant eoque diutius vivos hostium duces reservant, ut his per triumphum ductis pulcherrimum spectaculum fructumque victoriae populus Romanus percipere possit, tamen cum de foro in Capitolium currus flectere incipiunt illos duci in carcerem iubent, idemque dies et victoribus imperi et victis vitae finem facit.

quis si pridie quam ab ego tu cogo sum confiteor civis romanus securus percutio praedo dux vivo habito apud tu si inquam pridie domus tuus profugio si aliqui manus contra res publicus facio possum quis dico apud ego habito ego sum ego ille ad iudicium meus quo facilis crimen inimicus diluo possum vivus atque incolumis reservo ito verus tu tuus periculum communis periculum defendo tu supplicium qui debeo hostis vinco ad tuus non ad res publicus tempus confero populus romanus hostis privo homo custodia adservo at etiam qui triumpho eo diu vivus hostis dux reservo ut hic per triumphus duco pulcher spectaculum fruor victoria populus romanus percipio possum tamen cum de forum in capitolium currus flecto incipio ille duco in carcer iubeo idem dies et victor imperium et vinco vita finis facio


'quo modo hoc doces?' quo modo ex illa locatione columnarum docui istum esse praedatum: opinor, ex eo maxime quod iniquam legem novamque dixisset. quis enim umquam conatus est iura omnia et consuetudinem omnium commutare cum vituperatione sine quaestu? Pergam atque insequar longius. iniqua lege vendebas, quo pluris venderes. cur addictis iam et venditis decumis, cum iam ad summam decumarum nihil, ad tuum quaestum multum posset accedere, subito atque ex tempore nova nascebantur edicta? nam ut vadimonium decumano, quocumque is vellet, promitteretur, ut ex area, nisi pactus esset, arator ne tolleret, ut ante Kalendas Sextilis decumas deportatas haberet, haec omnia iam venditis decumis anno tertio te edixisse dico; quae si rei publicae causa faceres, in vendundo essent pronuntiata; quia tua causa faciebas, quod erat imprudentia praetermissum, id quaestu ac tempore admonitus reprehendisti.

quo modo hic doceo quo modo ex ille locatio columnaris doceo iste sum praedor opinor ex is magnus qui iniquus lex novus dico quis enim umquam conor sum ius omnis et consuetudo omnis commutaris cum vituperatio sine quaestus perga atque insequor longus iniquus lex vendo quo multus vendo cur addico iam et vendo decimus cum iam ad summa decumaris nihil ad tuus quaestus multus possum accedo subeo atque ex tempus novo nasco edico nam ut vadimonium decimanus quicumque is volo promitto ut ex area nisi paciscor sum arator ne tollo ut ante kalendae sextilis decimus deporto habeo hic omnis iam vendo decimus annus tertius tu edico dico qui si res publicus causa facio in vendo sum pronuntio quia tuus causa facio qui sum imprudens praetermitto is quaestus atque tempus admonitus reprehendo


equidem ceteris istius furtis atque flagitiis ita moveor ut ea reprehendenda tantum putem; hic vero tanto dolore adficior ut nihil mihi indignius, nihil minus ferendum esse videatur. Verres Africani monumentis domum suam plenam stupri, plenam flagiti, plenam dedecoris ornabit? Verres temperantissimi sanctissimique viri monumentum, Dianae simulacrum virginis, in ea domo conlocabit in qua semper meretricum lenonumque flagitia versantur?

equidem ceterus iste furtum atque flagitium ita moveo ut is reprehendo tantus puto hic verus tantus dolor afficio ut nihil ego indignus nihil paruus fero sum video verres africanus monumentum domus suus plenus stuprum plenus flagitium plenus dedecor orno verres tempero sancio vir monumentum diana simulacrum virgo in is domus conloco in qui semper meretrix leno flagitium verso


fecerunt hoc multi apud maiores nostros, fecit etiam nuper homo clarissimus, Cn. Domitius, qui M. Silanum, consularem hominem, accusavit propter Aegritomari Transalpini hospitis iniurias. putarem me idoneum qui exemplum sequerer humanitatis atque offici, proponeremque spem meis hospitibus ac necessariis quo tutiorem sese vitam meo praesidio victuros esse arbitrarentur; cum vero in communibus iniuriis totius provinciae Stheni quoque causa contineatur, multique uno tempore a me hospites atque amici publice privatimque defendantur, profecto vereri non debeo ne quis hoc quod facio non existimet me summi offici ratione impulsum coactumque suscepisse. atque ut aliquando de rebus ab isto cognitis iudicatisque et de iudiciis datis dicere desistamus, et, quoniam facta istius in his generibus infinita sunt, nos modum aliquem et finem orationi nostrae criminibusque faciamus, pauca ex aliis generibus sumemus.

facio hic multus apud magnus noster facio etiam nuper homo clarus cn domitius qui m silanus consularis homo accuso propter aegritomaris transalpinus hospes injuria puto ego idoneus qui exemplum sequor humanitas atque officio propono spes meus hospes atque necessarius quo tueor sui vita meus praesidium vinco sum arbitror cum verus in communis iniuria totus provincia sthenius quoque causa contineo multus unus tempus ab ego hospes atque amicus publicus privatim defendo profecto vereor non debeo ne quis hic qui facio non existimo ego superus officio ratio impello cogo suscipio atque ut aliquando de res ab iste cognosco judico et de iudicium do dico desisto et quoniam facio iste in hic genus infinitus sum nos modus aliquis et finis oratio noster crimen facio paucus ex alius genus sumo


impudentiam singularem! hic postulat se Romae absolvi qui in sua provincia iudicarit absolvi se nullo modo posse, qui plus existimet apud lectissimos senatores pecuniam quam apud tris negotiatores metum valere! Scandilius vero negat sese apud Artemidorum recuperatorem verbum esse facturum, et tamen auget atque onerat te bonis condicionibus, si tu uti velis; si ex provincia Sicilia tota statuas idoneum iudicem aut recuperatorem nullum posse reperiri, postulat abs te ut Romam rem reicias.

impudentia singularis hic postulo sui roma absolvo qui in suus provincia iudico absolvo sui nullus modo possum qui multus existimo apud lectus senator pecunia quam apud tres negotiator metus valeo scandilius verus nego sui apud artemidorus recuperator verbum sum facio et tamen augeo atque onero tu bonus condicio si tu uti velis si ex provincia sicilia totus statua idoneus judico aut recuperator nullus possum reperio postulo abs tu ut roma res reicio


hoc quid est? venit praetor; frumentum, inquit, me abs te emere oportet. optime. modium denario. benigne ac liberaliter; nam ego ternis HS non possum vendere. mihi frumentum non opus est, nummos volo. nam sperabam, inquit arator, me ad denarios perventurum; sed, si ita necesse est, quanti frumentum sit considera. video esse binis HS. quid ergo a me tibi nummorum dari potest, cum senatus tibi quaternos HS dederit? quid poscit? attendite et, vos quaeso, simul, iudices, aequitatem praetoris attendite.

hic quis sum venio praetor frumentum inquam ego abs tu emo oportet optume modius denarius benignus atque liberalis nam ego terni sestertius non possum vendo ego frumentum non opus sum nummus volo nam spero inquam arator ego ad denarius pervenio sed si ita necesse sum quantus frumentum sum considero video sum bini sestertius quis ergo ab ego tu nummus do possum cum senatus tu quaterni sestertius do quis posco attendo et tu quaeso simul iudex aequitas praetor attendo


video quid egerim: erigit se, sperat sibi auram posse aliquam adflari in hoc crimine voluntatis defensionisque eorum quibus Cn. Carbonis mortui nomen odio sit, quibus illam relictionem proditionemque consulis sui gratam sperat fore. quasi vero id cupiditate defendendae nobilitatis aut studio partium fecerit, ac non apertissime consulem, exercitum, provinciamque compilarit et propter impudentissimum furtum aufugerit! est enim obscurum et eius modi factum eius ut possit aliquis suspicari C. Verrem, quod ferre novos homines non potuerit, ad nobilitatem, hoc est ad suos, transisse, nihil fecisse propter pecuniam!

video quis ago erigo sui spero sui auris possum aliqui adflaris in hic crimen voluntas defensio is qui cn carbo mortuus nomen odium sum qui ille relictio proditio consul suus gratus spero sum quasi verus is cupiditas defendo nobilitas aut studium pars facio atque non aperio consul exercitus provincia compilo et propter impudens furtum aufugio sum enim obscurus et is modus facio is ut possum aliquis suspicaris que verres qui fero novi homo non possum ad nobilitas hic sum ad suus transeo nihil facio propter pecunia


verum haec omnia, si doces navem de tua pecunia aedificatam, remitto atque concedo. sed hoc, homo amentissime, non intellegis priore actione ab ipsis istis Mamertinis, tuis laudatoribus, esse sublatum? nam dixit Heius, princeps civitatis, princeps istius legationis quae ad tuam laudationem missa est, navem tibi operis publicis Mamertinorum esse factam, eique faciendae senatorem Mamertinum publice praefuisse. reliqua est materies. hanc Reginis, ut ipsi dicunt— tametsi tu negare non potes—publice, quod Mamertini materiem non habent, imperavisti.si et ex quo fit navis, et qui faciunt, imperio tibi tuo non pretio praesto fuerunt, ubi tandem istud latet quod tu de tua pecunia dicis impensum? at Mamertini in tabulis nihil habent.

verus hic omnis si doceo navo de tuus pecunia aedifico remitto atque concedo sed hic homo amens non intellego prior actio ab ipse iste mamertinus tuus laudator sum tollo nam dico heius princeps civitas princeps iste legatio qui ad tuus laudatio mitto sum navo tu opus publicus mamertinus sum facio is facio senator mamertinus publicus praesum reliquus sum materies hic rego ut ipse dico tametsi tu nego non possum publicus qui mamertinus materio non habeo impero si et ex quo fio navus et qui facio imperium tu tuus non pretium praesto sum ubi tandem iste lateo qui tu de tuus pecunia dico impendo at mamertinus in tabula nihil habeo


cognoscet ex me populus Romanus quid sit quam ob rem, cum equester ordo iudicaret, annos prope quinquaginta continuos in nullo, iudices, equite Romano iudicante ne tenuissima quidem suspicio acceptae pecuniae ob rem iudicandam constituta sit; quid sit quod, iudiciis ad senatorium ordinem translatis sublataque populi Romani in unum quemque vestrum potestate, Q. Calidius damnatus dixerit minoris HS triciens praetorium hominem honeste non posse damnari; quid sit quod, P. Septimio senatore damnato Q. Hortensio praetore de pecuniis repetundis, lis aestimata sit eo nomine, quod ille ob rem iudicandam pecuniam accepisset.

cognosco ex ego populus romanus quis sum quam ob res cum equester ordo iudico annus prope quinquaginta continuus in nullus iudex eques romanus judico ne tenuis quidem suspicio accipio pecunia ob res judico constituo sum quis sum qui iudicium ad senatorius ordo transfero suffero populus romanus in unus quisque vester potestas q calidus damno dico paruus sestertius tricies praetorium homo honestus non possum damnaris quis sum qui p septimius senator damno q hortensius praetor de pecunia repeto lis aestimo sum is nomen qui ille ob res judico pecunia accipio


at enim est quiddam quod, etiamsi palam in defendendo 9 non dicet Hortensius, tamen ita dicet ut vos id suspicari et cogitare possitis, pertinere hoc ad commodum senatorium, pertinere ad utilitatem eorum qui iudicent, qui in provinciis cum potestate aut cum legatione se futuros aliquando arbitrentur. praeclaros vero existimas iudices nos habere, quos alienis peccatis concessuros putes quo facilius ipsis peccare liceat. ergo id volumus populum Romanum, id provincias, id socios nationesque exteras existimare, si senatores iudicent, hoc certe unum genus infinitae pecuniae per summam iniuriam cogendae nullo modo posse reprehendi? quod si ita est, quid possumus contra illum praetorem dicere qui cotidie templum tenet, qui rem publicam sistere negat posse nisi ad equestrem ordinem iudicia referantur?

at enim sum quidam qui etiamsi palam in defendo non dico hortensius tamen ita dico ut tu is suspicaris et cogito possum pertineo hic ad commodus senatorius pertineo ad utilitas is qui judico qui in provincia cum potestas aut cum legatio sui sum aliquando arbitror praeclarus verus existimo iudex nos habeo qui alienus peccatum concedo puto quo facilis ipse peccaris licet ergo is volo populus romanus is provincia is socius natio exter existimaris si senator judico hic certus unus genus infinitus pecunia per summa iniuria cogo nullus modo possum reprehendo qui si ita sum quis possum contra ille praetor dico qui cottidie templum teneo qui res publicus sisto nego possum nisi ad equester ordo iudicium refero


ne Panhormum quidem. quo igitur? quo putatis? ad homines a piratarum metu et suspicione alienissimos, a navigando rebusque maritimis remotissimos, ad Centuripinos, homines maxime mediterraneos, summos aratores, qui nomen numquam timuissent maritimi praedonis, unum te praetore horruissent Apronium, terrestrem archipiratam. et ut quivis facile perspiceret id ab isto actum esse ut ille suppositus facile et libenter se illum qui non erat esse simularet, imperat Centuripinis ut is victu ceterisque rebus quam liberalissime commodissimeque adhiberetur.

ne panhormus quidem quo igitur quo puto ad homo ab pirataris metus et suspicio alienus ab navigo res maritimus removeo ad centuripini homo magnus mediterraneus summus arator qui nomen numquam timeo maritimus praedo unus tu praetor horreo apronius terrestris archipirata et ut quivis facilis perspicio is ab iste ago sum ut ille suppono facilis et libet sui ille qui non sum sum simulo impero centuripinus ut is vinco ceter res quam liberalis commodus adhibeo


vos aliquot iam per annos conceptam huic ordini turpitudinem atque infamiam delere ac tollere potestis. constat inter omnis post haec constituta iudicia, quibus nunc utimur, nullum hoc splendore atque hac dignitate consilium fuisse. hic si quid erit offensum, omnes homines non iam ex eodem ordine alios magis idoneos, quod fieri non potest, sed alium omnino ordinem ad res iudicandas quaerendum arbitrabuntur.

tu aliquot iam per annus concipio hic ordo turpitudo atque infamia deleo atque tollo possum consto inter omnis post hic constituo iudicium qui nunc utor nullus hic splendor atque hic dignitas consilium sum hic si quis sum offendo omnis homo non iam ex idem ordo alius magis idoneus qui fio non possum sed alius omnino ordo ad res judico quaero arbitror


his institutis cum completus iam mercatorum carcer esset, tum illa fiebant quae L. Suettium, equitem Romanum, lectissimum virum, dicere audistis, et quae ceteros audietis. cervices in carcere frangebantur indignissime civium Romanorum, ut iam illa vox et imploratio, 'civis Romanus sum,' quae saepe multis in ultimis terris opem inter barbaros et salutem tulit, ea mortem illis acerbiorem et supplicium maturius ferret. quid est, Verres? quid ad haec cogitas respondere? num mentiri me, num fingere aliquid, num augere crimen? num quid horum dicere istis defensoribus tuis audes? cedo mihi, quaeso, ex ipsius sinu litteras Syracusanorum, quas ipse ad arbitrium suum confectas esse arbitratur, cedo rationem carceris, quae diligentissime conficitur, quo quisque die datus in custodiam, quo mortuus, quo necatus sit. LITTERAE SYRACVSANORVM.

hic institus cum compleo iam mercator carcer sum tum ille fio qui l suettius eques romanus lectus vir dico audio et qui ceterus audio cervix in carcer frango indignus civis romanus ut iam ille vox et imploratio civis romanus sum qui saepe multus in ulter terra ops inter barbarus et salus fero is mors ille acerbus et supplicium maturus fero quis sum verres quis ad hic cogito respondeo num mentior ego num fingo aliquis num augeo crimen num quis hic dico iste defensor tuus audeo cedo ego quaeso ex ipse sinus littera syracusanus qui ipse ad arbitrium suus confacio sum arbitror cedo ratio carcer qui diligens confacio quo quisque dies do in custodia quo mortuus quo neco sum littera syracvsanorvm


Henna tu simulacrum Cereris tollere audebas, Henna tu de manu Cereris victoriam eripere et deam deae detrahere conatus es? quorum nihil violare, nihil attingere ausi sunt in quibus erant omnia quae sceleri propiora sunt quam religioni. tenuerunt enim P. Popilio P. Rupilio consulibus illum locum servi, fugitivi, barbari, hostes; sed neque tam servi illi dominorum quam tu libidinum, neque tam fugitivi illi ab dominis quam tu ab iure et ab legibus, neque tam barbari lingua et natione illi quam tu natura et moribus, neque tam illi hostes hominibus quam tu dis immortalibus. quae deprecatio est igitur ei reliqua qui indignitate servos, temeritate fugitivos, scelere barbaros, crudelitate hostes vicerit?

henna tu simulacrum ceres tollo audeo henna tu de manus ceres victoria eripio et dea dea detraho conor sum qui nihil violaris nihil attingo audeo sum in qui sum omnis qui scelus propiora sum quam religio teneo enim p popilius p rupilius consul ille locus servio fugitivus barbaris hostis sed neque tam servio ille dominus quam tu libido neque tam fugitivus ille ab dominus quam tu ab ius et ab lex neque tam barbaris lingua et natio ille quam tu natura et mos neque tam ille hostis homo quam tu deus immortalis qui deprecatio sum igitur is reliquus qui indignitas servus temeritas fugitivus scelus barbarus crudelitas hostis vinco


princeps Cleomenes in quadriremi Centuripina malum erigi, vela fieri, praecidi ancoras imperavit, et simul ut se ceteri sequerentur signum dari iussit. haec Centuripina navis erat incredibili celeritate velis; nam scire isto praetore nemo poterat quid quaeque navis remis facere posset; etsi in hac quadriremi propter honorem et gratiam Cleomenis minime multi remiges et milites deerant. evolarat iam e conspectu fere fugiens quadriremis, cum etiam tum ceterae naves uno in loco moliebantur.

princeps cleomenes in quadriremis centuripinus malus erigo velo fio praecido ancora impero et simul ut sui ceterus sequor signum do iubeo hic centuripinus navus sum incredibilis celeritas velis nam scio iste praetor nemo possum quis quisque navus remi facio possum etsi in hic quadriremis propter honor et gratia cleomenes paruus multus remex et miles desum evolo iam e conspectus fere fugio quadriremis cum etiam tum ceterus navo unus in locus molio


etiam illud praecidas licet, te, quod supplicium more maiorum sumpseris securique percusseris, idcirco a me in crimen et in invidiam vocari. non in supplicio crimen meum vertitur; non ego nego securi quemquam feriri debere, non ego metum ex re militari, non severitatem imperi, non poenam flagiti tolli dico oportere; fateor non modo in socios sed etiam in civis militesque nostros persaepe esse severe ac vehementer vindicatum.quare haec quoque praetermittas licet. ego culpam non in nauarchis sed in te fuisse demonstro, te pretio remiges militesque dimisisse arguo. hoc nauarchi reliqui dicunt, hoc Netinorum foederata civitas publice dicit, hoc Amestratini, hoc Herbitenses, hoc Hennenses, Agyrinenses, Tyndaritani publice dicunt, tuus denique testis, tuus imperator, tuus aemulus, tuus hospes Cleomenes hoc dicit, sese in terram esse egressum ut Pachyno e terrestri praesidio milites colligeret, quos in navibus conlocaret; quod certe non fecisset si suum numerum naves haberent; ea est enim ratio instructarum ornatarumque navium ut non modo plures sed ne singuli quidem possint accedere.

etiam ille praecido licet tu qui supplicium mos magnus sumo securus percutio idcirco ab ego in crimen et in invidia vocaris non in supplicium crimen meus verto non ego nego securus quisquam ferio debeo non ego metus ex res militaris non severitas imperium non poena flagitium tollo dico oportet fateor non modo in socius sed etiam in civis milito noster persaepe sum sero atque vehemens vindico quare hic quoque praetermitto licet ego culpa non in nauarchus sed in tu sum demonstro tu pretium remex milito dimitto arguo hic nauarchus reliquus dico hic netini foedero civitas publicus dico hic amestratini hic herbitensis hic hennensis agyrinensis tyndaritani publicus dico tuus denique testis tuus imperator tuus aemulus tuus hospes cleomenes hic dico sui in terra sum egredior ut pachynus e terrestris praesidium miles colligo qui in navis conloco qui certus non facio si suus numerus navo habeo is sum enim ratio instructaris orno navis ut non modo multus sed ne singuli quidem possum accedo


quaero nunc abs te, Hortensi, cum utrisne tandem istius factum collaturus es? cum iis, credo, qui benignitate adducti per beneficium et gratiam civitatibus concesserunt ut nummos pro frumento darent. ita credo petisse ab isto aratores ut, cum HS ternis tritici modium vendere non possent, pro singulis modiis ternos denarios dare liceret. an quoniam hoc non audes dicere, illuc confugies, vecturae difficultate adductus ternos denarios dare maluisse? cuius vecturae? quo ex loco in quem locum ne portarent? Philomelio Ephesum? video quid inter annonam interesse soleat, video quot dierum via sit, video Philomeliensibus expedire, quanti Ephesi sit frumentum, dare potius in Phrygia quam Ephesum portare aut ad emendum frumentum Ephesum pecuniam et legatos mittere.

quaero nunc abs tu hortensius cum uter tandem iste facio confero sum cum is credo qui benignitas adduco per beneficium et gratia civitas concedo ut nummus pro frumentum do ita credo peto ab iste arator ut cum sestertius terni triticum modius vendo non possum pro singuli modius terni denarius do licet an quoniam hic non audeo dico illic confugio veho difficultas adduco terni denarius do malo qui veho quo ex locus in qui locus ne porto philomelium ephesus video quis inter annona intersum soleo video quot dies via sum video philomeliensibus expedio quantus ephesus sum frumentum do potis in phrygius quam ephesus porto aut ad emo frumentum ephesus pecunia et legatus mitto


in eo cum iam non solum discessio facta esset, sed etiam perscriptum atque in tabulas relatum, praetor appellatur. at quis appellat? magistratus aliqui? nemo. senator? ne id quidem. Syracusanorum aliqui? minime. quis igitur praetorem appellat? qui quaestor istius fuerat, P. Caesetius. O rem ridiculam! o desertum hominem, desperatum, relictum! A magistratu Siculo, ne senatus consultum Siculi homines facere possent, ne suum ius suis moribus, suis legibus obtinere possent, non amicus istius, non hospes, non denique aliquis Siculus, sed quaestor populi Romani praetorem appellat! quis hoc vidit, quis audivit? praetor aequus et sapiens dimitti iubet senatum. concurrit ad me maxima multitudo. primum senatores clamare sibi eripi ius, eripi libertatem, populus senatum laudare, gratias agere, cives Romani a me nusquam discedere. quo quidem die nihil aegrius factum est multo labore meo quam ut manus ab illo appellatore abstinerentur.

in is cum iam non solus discessio facio sum sed etiam perscribo atque in tabula refero praetor appello at quis appello magistratus aliqui nemo senator ne is quidem syracusanus aliqui paruus quis igitur praetor appello qui quaestor iste sum p caesetius o res ridicula o desertum homo despero relinquo ab magistratus siculus ne senatus consulo siculis homo facio possum ne suus ius suus mos suus lex obtineo possum non amicus iste non hospes non denique aliquis siculus sed quaestor populus romanus praetor appello quis hic video quis audio praetor aequus et sapio dimitto iubeo senatus concurro ad ego maximus multitudo primus senator clamo sui eripio ius eripio libertas populus senatus laudo gratia ago civis romanus ab ego nusquam discedo quo quidem dies nihil aeger facio sum multus labor meus quam ut manus ab ille appellator abstineo


quam ob rem novam legem te in decumis statuisse non miror, hominem in edictis praetoriis, in censoriis legibus tam prudentem, tam exercitatum,—non, inquam, miror te aliquid excogitasse; sed quod tua sponte iniussu populi sine senatus auctoritate iura provinciae Siciliae mutaveris, id reprehendo, id accuso.

quam ob res novus lex tu in decimus statuo non miro homo in edico praetorius in censorius lex tam prudens tam exercitas non inquam miro tu aliquis excogito sed qui tuus sponte injussus populus sine senatus auctoritas ius provincia sicilia muto is reprehendo is accuso


ex quibus quidam, qui se omnia mea causa facere debere arbitrabatur, eadem illa nocte ad me venit; demonstrat qua iste oratione usus esset; commemorasse istum quam liberaliter eos tractasset iam antea, cum ipse praeturam petisset, et proxumis consularibus praetoriisque comitiis; deinde continuo esse pollicitum quantam vellent pecuniam, si me aedilitate deiecissent. hic alios negasse audere, alios respondisse non putare id perfici posse; inventum tamen esse fortem amicum ex eadem familia, Q. Verrem Romilia, ex optima divisorum disciplina, patris istius discipulum atque amicum, qui HS quingentis milibus depositis id se perfecturum polliceretur, et fuisse tamen non nullos qui se una facturos esse dicerent. quae cum ita essent, sane benivolo animo me ut magnopere caverem praemonebat.

ex qui quidam qui sui omnis meus causa facio debeo arbitror idem ille nox ad ego venio demonstro qui iste oratio utor sum commemoro iste quam liberalis is tracto iam antea cum ipse praetorqueo peto et proximus consularis praetorius comitium deinde continuo sum polliceor quantus volo pecunia si ego aedilitas deicio hic alius nego audeo alius respondeo non puto is perficio possum invenio tamen sum fortis amicus ex idem familia q verres romulius ex bonus divisor disciplina pater iste discipulis atque amicus qui sestertius quingenti mille depono is sui perficio polliceo et sum tamen non nullus qui sui unus facio sum dico qui cum ita sum sanus benevolus animus ego ut magnopere caveo praemoneo


nemini video dubium esse, iudices, quin apertissime C. Verres in Sicilia sacra profanaque omnia et privatim et publice spoliarit, versatusque sit sine ulla non modo religione verum etiam dissimulatione in omni genere furandi atque praedandi. sed quaedam mihi magnifica et praeclara eius defensio ostenditur; cui quem ad modum resistam multo mihi ante est, iudices, providendum. ita enim causa constituitur, provinciam Siciliam virtute istius et vigilantia singulari dubiis formidolosisque temporibus a fugitivis atque a belli periculis tutam esse servatam.

nemo video dubius sum iudex quin aperio que verres in sicilia sacer profano omnis et privatim et publicus spolio verso sum sine ullus non modo religio verus etiam dissimulatio in omnis genus furor atque praedor sed quidam ego magnificus et praeclarus is defensio ostendo qui qui ad modus resisto multus ego ante sum iudex provideo ita enim causa constituo provincia sicilia virtus iste et vigilo singularis dubius formidulosus tempus ab fugitivus atque ab bellum periculum tueor sum servo


itaque idem iste, quem Cn. Dolabella postea C. Malleolo occiso pro quaestore habuit,—haud scio an maior etiam haec necessitudo fuerit quam illa Carbonis, ac plus iudicium voluntatis valere quam sortis debeat,—idem in Cn. Dolabellam qui in Cn. Carbonem fuit. nam quae in ipsum valebant crimina contulit in illum, causamque illius omnem ad inimicos accusatoresque detulit; ipse in eum cui legatus, cui pro quaestore fuerat, inimicissimum atque improbissimum testimonium dixit. ille miser cum esset Cn. Dolabella,— cum proditione istius nefaria, tum improbo ac falso eiusdem testimonio,—tum multo ex maxima parte istius furtorum ac flagitiorum invidia conflagravit.

itaque idem iste qui cn dolabella postea que malleolus occido pro quaestor habeo haud scio an magnus etiam hic necessitudo sum quam ille carbo atque multus iudicium voluntas valeo quam sors debeo idem in cn dolabella qui in cn carbo sum nam qui in ipse valeo crimen confero in ille causa ille omnis ad inimicus accusator defero ipse in is qui legatus qui pro quaestor sum inimicus atque improbus testimonium dico ille miser cum sum cn dolabella cum proditio iste nefarius tum improbus atque fallo idem testimonium tum multus ex maximus pars iste furtor atque flagitium invidia conflagro


vestros quondam nautas contra Carthaginem Scipio duxit, at nunc navem contra praedones paene inanem Cleomenes ducit; vobiscum Africanus hostium spolia et praemia laudis communicavit, at nunc, per Verrem spoliati, nave a praedonibus abducta, ipsi in hostium loco numeroque ducimini. quid vero? illa Segestanorum non solum litteris tradita neque commemorata verbis, sed multis officiis illorum usurpata et comprobata cognatio quos tandem fructus huiusce necessitudinis in istius imperio tulit? nempe hoc iure fuit, iudices, ut ex sinu patriae nobilissimus adulescens istius carnifici Sextio dederetur. cui civitati maiores nostri maximos agros atque optimos concesserunt, quam immunem esse voluerunt, haec apud te cognationis fidelitatis vetustatis auctoritatis ne hoc quidem iuris obtinuit, ut unius honestissimi atque innocentissimi civis mortem ac sanguinem deprecaretur.

vester quondam nauta contra carthago scipio duco at nunc navo contra praedo paene inanis cleomenes duco tu africanus hostis spolium et praemium laus communico at nunc per verres spolio navus ab praedo abduco ipse in hostis locus numero duco quis verus ille segestanum non solus littera trado neque commemoro verbum sed multus officium ille usurpo et comprobo cognatio qui tandem fructus hic necessitudo in iste imperium fero nempe hic ius sum iudex ut ex sinus patria nobilis adulescens iste carnifex sestius dedo qui civitas magnus noster magnus ager atque bonus concedo quam immunis sum volo hic apud tu cognatio fidelitas vetustas auctoritas ne hic quidem ius obtineo ut unus honestus atque innocens civis mors atque sanguis deprecor


atque haec postulabam, non quo illum cogi putarem oportere ut ad ea mihi responderet invitus, sed ut omnibus istius furta, illius flagitium, utriusque audacia perspicua esse posset. itaque illum in iure metu conscientiaque peccati mutum atque exanimatum ac vix vivum relinquo, tabulas in foro summa hominum frequentia exscribo; adhibentur in scribendo ex conventu viri primarii, litterae lituraeque omnes adsimulatae et expressae de tabulis in libros transferuntur.

atque hic postulo non quo ille cogo puto oportet ut ad is ego respondeo invitus sed ut omnis iste furtum ille flagitium uterque audacia perspicuus sum possum itaque ille in ius metus conscio pecco mutus atque exanimo atque vix vivus relinquo tabula in forum summus homo frequentia exscribo adhibeo in scribo ex convenio vir primarius littera litura omnis adsimulo et exprimo de tabula in liber transfero


quod ubi ille intellexit, id agi atque id parari ut filiae suae vis adferretur, servos suos ad se vocat; his imperat ut se ipsum neglegant, filiam defendant; excurrat aliquis qui hoc tantum domestici mali filio nuntiet clamor interea fit tota domo; inter servos Rubri atque hospitis iactatur domi suae vir primarius et homo honestissimus; pro se quisque manus adfert; aqua denique ferventi a Rubrio ipso Philodamus perfunditur. haec ubi filio nuntiata sunt, statim exanimatus ad aedis contendit, ut et vitae patris et pudicitiae sororis succurreret; omnes eodem animo Lampsaceni, simul ut hoc audierunt, quod eos cum Philodami dignitas tum iniuriae magnitudo movebat, ad aedis noctu convenerunt. hic lictor istius Cornelius, qui cum eius servis erat a Rubrio quasi in praesidio ad auferendam mulierem conlocatus, occiditur; servi non nulli vulnerantur; ipse Rubrius in turba sauciatur. iste, qui sua cupiditate tantos tumultus concitatos videret, cupere aliqua evolare, si posset.

qui ubi ille intellego is ago atque is paro ut filia suus volo affero servus suus ad sui voco hic impero ut sui ipse neglego filia defendo excurro aliquis qui hic tantus domesticus malus filius nuntio clamor interea fio totus domus inter servus rubrius atque hospes jacto domus suus vir primarius et homo honestus pro sui quisque manus affero aqua denique ferveo ab rubrius ipse philodamus perfundo hic ubi filius nuntio sum statim exanimo ad aedes contendo ut et vita pater et pudicitia soror succurro omnis idem animus lampsacenus simul ut hic audio qui is cum philodamus dignitas tum iniuria magnitudo moveo ad aedes nox convenio hic lictor iste cornelius qui cum is servio sum ab rubrius quasi in praesidium ad aufero mulier conloco occaedes servio non nullus vulnero ipse rubrius in turba saucio iste qui suus cupiditas tantus tumultus concito video cupio aliqui evolaris si possum


haec omnia isto praetore non modo perturbata, sed plane et Siculis et civibus Romanis erepta sunt. primum suae leges: quod civis cum civi ageret, aut eum iudicem quem commodum erat,—praeconem, haruspicem, medicum suum,—dabat, aut si legibus erat iudicium constitutum et ad civem suum iudicem venerant, libere civi iudicare non licebat. edictum enim hominis cognoscite, quo edicto omnia iudicia redegerat in suam potestatem, SI QUI PERPERAM IVDICASSET, SE COGNITVRVM; CVM COGNOSSET, ANIMADVERSVRVM. Idque cum faciebat, nemo dubitabat quin, cum iudex alium de suo iudicio putaret iudicaturum seque in eo capitis periculum aditurum, voluntatem spectaret eius quem statim de capite suo putaret iudicaturum.

hic omnis iste praetor non modo perturbo sed planus et siculis et civis romanus eripio sum primus suus lex qui civis cum cieo ago aut is judico qui commodus sum praeco haruspex medicus suus do aut si lex sum iudicium constituo et ad civis suus judico venio libo cieo iudicaris non licet edictum enim homo cognosco quo edictum omnis iudicium redigo in suus potestas si qui perperam ivdicasset sui cognitvrvm cvm cognosco animadversvrvm is cum facio nemo dubito quin cum iudex alius de suus iudicium puto judico sequor in is capio periculum adeo voluntas specto is qui statim de caput suus puto judico


Magno tu decumas vendidisti. quid? si doceo te non minus domum tuam avertisse quam Romam misisse decumarum nomine, quid habet populare oratio tua, cum ex provincia populi Romani aequam partem tu tibi sumpseris ac populo Romano miseris? quid? si duabus partibus doceo te amplius frumenti abstulisse quam populo Romano misisse, tamenne putamus patronum tuum in hoc crimine cerviculam iactaturum et populo se ac coronae daturum? haec vos antea, iudices, audistis, verum fortasse ita audistis ut auctorem rumorem haberetis sermonemque omnium. cognoscite nunc innumerabilem pecuniam frumentario nomine ereptam, ut simul illam quoque eius vocem improbam agnoscatis qui se uno quaestu decumarum omnia sua pericula redempturum esse dicebat.

magnus tu decimus vendo quis si doceo tu non paruus domus tuus averto quam roma mitto decumaris nomen quis habeo popularis oratio tuus cum ex provincia populus romanus aequus pars tu tu sumo atque populus romanus miser quis si duo pars doceo tu amplus frumentum aufero quam populus romanus mitto tamen puto patronus tuus in hic crimen cervicula jacto et populus sui atque corona do hic tu antea iudex audio verus fortasse ita audio ut auctor rumor habeo sermo omnis cognosco nunc innumerabilis pecunia frumentarius nomen eripio ut simul ille quoque is voco improbus agnosco qui sui unus quaestus decumaris omnis suus periculum reemo sum dico


tu a M. Coelio, equite Romano, lectissimo adulescente, quae voluisti Lilybaei abstulisti, tu C. Cacuri, prompti hominis et experientis et in primis gratiosi, supellectilem omnem auferre non dubitasti, tu maximam et pulcherrimam mensam citream a Q. Lutatio Diodoro, qui Q. Catuli beneficio ab L. Sulla civis Romanus factus est, omnibus scientibus Lilybaei abstulisti. non tibi obicio quod hominem dignissimum tuis moribus, Apollonium, Niconis filium, Drepanitanum, qui nunc A. Clodius vocatur, omni argento optime facto spoliasti ac depeculatus es; taceo. non enim putat ille sibi iniuriam factam, propterea quod homini iam perdito et collum in laqueum inserenti subvenisti, cum pupillis Drepanitanis bona patria erepta cum illo partitus es; gaudeo etiam si quid ab eo abstulisti, et abs te nihil rectius factum esse dico. A Lysone vero Lilybitano, primo homine, apud quem deversatus es, Apollinis signum ablatum certe non oportuit. dices te emisse. scio, HS mille. 'ita opinor.' scio, inquam. 'Proferam litteras.' tamen id factum non oportuit. A pupillo Heio, cui C. Marcellus tutor est, a quo pecuniam grandem eripueras, scaphia cum emblematis Lilybaei utrum empta esse dicis an confiteris erepta?

tu ab m caelius eques romanus lectus adulescens qui volo lilybaeum aufero tu que cacuri promptus homo et experior et in primus gratiosus supellectilis omnis aufero non dubito tu maximus et pulcher mensa citrea ab q lutatius diodorus qui q catulis beneficium ab l sulla civis romanus facio sum omnis scio lilybaeum aufero non tu obicio qui homo dignus tuus mos apollonius nico filius drepanitanus qui nunc ab claudius voco omnis argentum optume facio spolio atque depeculor sum taceo non enim puto ille sui iniuria facio propterea qui homo iam perdo et collum in laqueus insero subvenio cum pupillus drepanitanus bonus patria eripio cum ille partior sum gaudeo etiam si quis ab is aufero et abs tu nihil rectus facio sum dico ab lyso verus lilybitano primus homo apud qui deversor sum apollo signum aufero certus non oportet dico tu emo scio sestertius mille ita opinor scio inquam profera littera tamen is facio non oportet ab pupillus heius qui que marcellus tuto sum ab quo pecunia grandis eripio scaphium cum emblema lilybaeum utrum emo sum dico an confiteor eripio


qua in re primum illud reprehendo et accuso, cur in re tam vetere, tam usitata quicquam novi feceris. ingenio aliquid adsecutus es? tot homines sapientissimos et clarissimos, qui illam provinciam ante te tenuerunt, prudentia consilioque vicisti? est tuum, est ingeni diligentiaeque tuae: do hoc tibi et concedo. scio te Romae, cum praetor esses, edicto tuo possessiones hereditatum a liberis ad alienos, a primis heredibus ad secundos, a legibus ad libidinem tuam transtulisse; scio te edicta superiorum omnium correxisse et possessiones hereditatum non secundum eos qui proferrent, sed secundum eos qui dicerent testamentum factum dedisse; easque res novas abs te prolatas et inventas magno tibi quaestui fuisse scio; eundemque te memini censorias quoque leges in sartis tectis exigendis tollere et commutare, ne is redimeret cuia res esset, ne pupillo tutores propinquique consulerent quo minus fortunis omnibus everteretur; exiguam diem praefinire operi qua ceteros ab negotio excluderes, ipse in tuo redemptore nullam certam diem observares.

qui in res primus ille reprehendo et accuso cur in res tam veto tam usitor quisquam nosco facio ingenium aliquis assequor sum tot homo sapio et clarus qui ille provincia ante tu teneo prudentia consilior vinco sum tuus sum ingenium diligentia tuus do hic tu et concedo scio tu roma cum praetor sum edictum tuus possessio hereditas ab liber ad alienus ab primus heres ad secundus ab lex ad libido tuus transfero scio tu edico superus omnis corrigo et possessio hereditas non secundus is qui profero sed secundus is qui dico testamentum facio do eo res novo abs tu profero et invenio magnus tu quaestus sum scio idem tu memini censorius quoque lex in sarcio tectum exigo tollo et commutaris ne is redimo cuia res sum ne pupillus tutor propinquus consulo quo paruus fortuna omnis everto exiguus dies praefinio operio qui ceterus ab negotium excludo ipse in tuus redemptor nullus certus dies observaris


verum, ut institui dicere, quinque iudicibus nulla lege, nullo instituto, nulla reiectione, nulla sorte ex libidine istius datis, non qui causam cognoscerent, sed qui quod imperatum esset iudicarent, eo die nihil actum est; adesse iubentur postridie. Heraclius interea, cum omnis insidias fortunis suis a praetore fieri videret, capit consilium de amicorum et propinquorum sententia non adesse ad iudicium; itaque illa nocte Syracusis profugit. iste postridie mane, cum multo maturius quam umquam antea surrexisset, iudices citari iubet. Vbi comperit Heraclium non adesse, cogere incipit eos ut absentem Heraclium condemnent. illi eum commonefaciunt ut, si sibi videatur, utatur instituto suo nec cogat ante horam decimam de absente secundum praesentem iudicare: impetrant.

verus ut instituo dico quinque judex nullus lex nullus instituo nullus reiectio nullus sors ex libido iste do non qui causa cognosco sed qui qui impero sum judico is dies nihil ago sum adsum jubeo postridie heracleus interea cum omnis insidiae fortuna suus ab praetor fio video capio consilium de amicus et propinquus sententia non adsum ad iudicium itaque ille nox syracusae profugio iste postridie mane cum multus maturus quam umquam antea surgo iudex citaris iubeo vbi comperio heracleus non adsum cogo incipio is ut absum heracleus condemno ille is commonefacio ut si sui video uto instituo suus neque cogo ante hora decimus de absum secundus praesens iudicaris impetro


esto; falsam de illis habuit opinionem, malam de vobis; verum tamen, cum de Siculis male mereretur, civis Romanos coluit, iis indulsit, eorum voluntati et gratiae deditus fuit. iste civis Romanos? at nullis inimicior aut infestior fuit. Mitto vincla, mitto carcerem, mitto verbera, mitto securis, crucem denique illam praetermitto quam iste civibus Romanis testem humanitatis in eos ac benivolentiae suae voluit esse,—mitto, inquam, haec omnia atque in aliud dicendi tempus reicio; de decumis, de civium Romanorum condicione in arationibus disputo; qui quem ad modum essent accepti, iudices, audistis ex ipsis; bona sibi erepta esse dixerunt.

sum falsus de ille habeo opinio malus de tu verus tamen cum de siculis malus mereo civis romanus colo is indulgeo is voluntas et gratia dedo sum iste civis romanus at nullus inimicus aut infestus sum mitto vinclum mitto carcer mitto verbero mitto securis crux denique ille praetermitto quam iste civis romanus testo humanitas in is atque benevolentia suus volo sum mitto inquam hic omnis atque in alius dico tempus reicio de decimus de civis romanus condicio in aratio disputo qui qui ad modus sum accipio iudex audio ex ipse bonus sui eripio sum dico


haec deerat iniuria et haec calamitas aratoribus te praetore qua reliquis fortunis omnibus everterentur. nam quid esse reliqui poterat ei qui per hanc iniuriam non modo fructum omnem amitteret, sed etiam omne instrumentum vendere cogeretur? quonam se verteret? ex quo fructu nummos quos tibi daret inveniret? decumarum nomine tantum erat ablatum quantum voluntas tulerat Aproni: pro alteris decumis emptoque frumento aut nihil datum aut tantum datum quantum reliqui scribae fecerant, aut ultro etiam, id quod didicistis, ablatum.cogantur etiam nummi ab aratore? quo modo, quo iure, quo exemplo? nam cum fructus diripiebantur aratorum atque omni lacerabantur iniuria, videbatur id perdere arator quod aratro ipse quaesisset, in quo elaborasset, quod agri segetesque extulissent;

hic desum iniuria et hic calamitas arator tu praetor qui reliquus fortuna omnis everto nam quis sum reliquus possum is qui per hic iniuria non modo fructus omnis amitto sed etiam omnis instrumentum vendo cogo quonam sui verto ex quo fructus nummus qui tu do invenio decumaris nomen tantus sum aufero quantus voluntas fero apronius pro alter decimus emo frumentum aut nihil do aut tantus do quantus reliquus scriba facio aut ultro etiam is qui disco aufero cogo etiam nummus ab arator quo modo quo ius quo exemplum nam cum fructus diripio arator atque omnis lacero iniuria video is perdo arator qui arater ipse quaero in quo elaboro qui ager seges effero


itaque cum Philinus Herbitensis, homo disertus et prudens et domi nobilis, de calamitate aratorum et de fuga et de reliquorum paucitate publice diceret, animadvertistis, iudices, gemitum populi Romani, cuius frequentia huic causae numquam defuit.qua de paucitate aratorum alio loco dicam: nunc illud quod praeterii non omnino relinquendum videtur. nam, per deos immortalis, quod de capite iste dempsit, quo tandem modo vobis non modo ferendum, verum etiam audiendum videtur?

itaque cum philinus herbitensis homo dissero et prudens et domus nobilis de calamitas arator et de fuga et de reliquus paucitas publicus dico animadverto iudex gemitus populus romanus qui frequentia hic causa numquam desum qui de paucitas arator alius locus dico nunc ille qui praetereo non omnino relinquo video nam per deus immortal qui de caput iste demo quo tandem modo tu non modo fero verus etiam audio video


hanc tu licentiam diripiendorum aratorum cum decumanis, hoc est cum Apronio permisisses, ut quantum vellet posceret, quantum poposcisset auferret, hoc tibi defensionis ad iudicium tuum comparabas, habuisse te edictum recuperatores daturum in octuplum? si mehercule ex omni copia conventus Syracusani, splendidissimorum honestissimorumque hominum, faceres potestatem aratori non modo reiciendi sed etiam sumendi recuperatores, tamen hoc novum genus iniuriae ferre nemo posset, te, cum tuos omnis fructus publicano tradidisses et rem de manibus amisisses, tum bona tua repetere ac persequi lite atque iudicio.

hic tu licentia diripio arator cum decimanus hic sum cum apronius permitto ut quantus volo posco quantus posco aufero hic tu defensio ad iudicium tuus comparo habeo tu edictum recuperator do in octuplus si hercules ex omnis copia convenio syracusanus splendidus honestus homo facio potestas arator non modo reicio sed etiam sumo recuperator tamen hic novus genus iniuria fero nemo possum tu cum tuus omnis fructus publicanus trado et res de manus amitto tum bonus tuus repeto atque persequor lis atque iudicium


tametsi quae ista sunt exempla multorum? nam cum in causa tanta, cum in crimine maximo dici a defensore coeptum est factitatum esse aliquid, exspectant ii qui audiunt exempla ex vetere memoria, ex monumentis ac litteris, plena dignitatis, plena antiquitatis; haec enim plurimum solent et auctoritatis habere ad probandum et iucunditatis ad audiendum. Africanos mihi et Catones et Laelios commemorabis et eos fecisse idem dices? quamvis res mihi non placeat, tamen contra hominum auctoritatem pugnare non potero. an, cum eos non poteris, proferes hos recentis, Q. Catulum patrem, C. Marium, Q. Scaevolam, M. Scaurum, Q. Metellum? qui omnes provincias habuerunt et frumentum cellae nomine imperaverunt. Magna est hominum auctoritas, et tanta ut etiam delicti suspicionem tegere possit.

tametsi qui iste sum exemplum multus nam cum in causa tantus cum in crimen maximus dico ab defensor coepio sum factitas sum aliquis exspecto is qui audio exemplum ex veto memoria ex monumentum atque littera plenus dignitas plenus antiquitas hic enim multus soleo et auctoritas habeo ad probo et iucunditas ad audio africanus ego et cato et laelius commemoro et is facio idem dico quivis res ego non placeo tamen contra homo auctoritas pugno non possum an cum is non possum profero hic recens q catulis pater que marius q scaevola m scaurus q metellus qui omnis provincia habeo et frumentum cella nomen impero magnus sum homo auctoritas et tantus ut etiam delictum suspicio tego possum


deinde uti C. Verrem, si eius omnia sunt inaudita et singularia facinora sceleris, audaciae, perfidiae, libidinis, avaritiae, crudelitatis, dignus exitus eius modi vita atque factis vestro iudicio consequatur, utique res publica meaque fides una hac accusatione mea contenta sit, mihique posthac bonos potius defendere liceat quam improbos accusare necesse sit.

deinde uti que verres si is omnis sum inaudio et singularis facinus scelus audacia perfidia libido avaritia crudelitas dignus exitus is modus vito atque facio vester iudicium consequor utique res publicus meo fides unus hic accusatio meus contineo sum ego posthac bonus potis defendo licet quam improbus accuso necesse sum


nam in ipso aditu atque ore portus, ubi primum ex alto sinus ab litore ad urbem inflectitur, tabernacula carbaseis intenta velis conlocabat. huc ex illa domo praetoria, quae regis Hieronis fuit, sic emigrabat ut eum per illos dies nemo extra illum locum videre posset. in eum autem ipsum locum aditus erat nemini, nisi qui aut socius aut minister libidinis esse posset. huc omnes mulieres, quibuscum iste consuerat, conveniebant, quarum incredibile est quanta multitudo fuerit Syracusis; huc homines digni istius amicitia, digni vita illa conviviisque veniebant. inter eius modi viros et mulieres adulta aetate filius versabatur, ut eum, etiamsi natura a parentis similitudine abriperet, consuetudo tamen ac disciplina patris similem esse cogeret.

nam in ipse aditus atque os portus ubi primus ex altus sinus ab litus ad urbs inflecto tabernaculum carbaseis intendo velis conloco huc ex ille domus praetorius qui rex hiero sum sic emigro ut is per ille dies nemo extra ille locus video possum in is autem ipse locus aditus sum nemo nisi qui aut socius aut minister libido sum possum huc omnis mulier qui iste consuo convenio qui incredibilis sum quantus multitudo sum syracusae huc homo dignus iste amicitia dignus vito ille convivium venio inter is modus vir et mulier adolesco aetas filius verso ut is etiamsi natura ab parens similitudo abripio consuetudo tamen atque disciplina pater similis sum cogo


at quam ob causam, di immortales! tametsi iniuriam facio communi causae et iuri civitatis; quasi enim ulla possit esse causa cur hoc cuiquam civi Romano iure accidat, ita quaero quae in Servilio causa fuerit. ignoscite in hoc uno, iudices; in ceteris enim non magnopere causas requiram. locutus erat liberius de istius improbitate atque nequitia. quod isti simul ac renuntiatum est, hominem iubet Lilybaeum vadimonium Venerio servo promittere. promittit; Lilybaeum venitur. cogere eum coepit, cum ageret nemo, nemo postularet, sponsionem mille nummum facere cum lictore suo, 'ni furtis quaestum faceret.' recuperatores se de cohorte sua dicebat daturum. Servilius et recusare et deprecari ne iniquis iudicibus nullo adversario iudicium capitis in se constitueretur.

at quam ob causa deus immortalis tametsi iniuria facio communis causa et jus civitas quasi enim ullus possum sum causa cur hic quisquam cieo romanus ius accido ita quaero qui in servilius causa sum ignosco in hic unus iudex in ceterus enim non magnopere causa requiro loquor sum liber de iste improbitas atque nequitia qui iste simul atque renuntio sum homo iubeo lilybaeum vadimonium venereus servo promitto promitto lilybaeum venio cogo is coepio cum ago nemo nemo postulo sponsio mille nummus facio cum lictor suus ni furtum quaestus facio recuperator sui de cohors suus dico do servilis et recusaris et deprecor ne iniquus judex nullus adversarius iudicium capio in sui constituo


est magnum argumentum, verum illud maximum, quod illis ipsis Bidinis, quibus iste iratus esse debuit, a quibus comperit, quod iure agere cum Epicrate nihil possent, etiamsi adesset, idcirco suum decretum pecunia esse temptatum: iis, inquam, ipsis non modo illam hereditatem quae Epicrati venerat, sed, ut in Heraclio Syracusano, item in hoc,—paulo etiam atrocius, quod Epicrates appellatus omnino non erat,—bona patria fortunasque eius Bidinis tradidit. ostendit enim novo modo, si quis quid de absente peteret, se auditurum. adeunt Bidini, petunt hereditatem; procuratores postulant ut se ad leges suas reiciat aut ex lege Rupilia dicam scribi iubeat. adversarii non audebant contra dicere: exitus nullus reperiebatur. insimulant hominem fraudandi causa discessisse; postulant ut bona possidere iubeat.

sum magnus argumentum verus ille magnus qui ille ipse bido qui iste irascor sum debeo ab qui comperio qui ius ago cum epicrates nihil possum etiamsi adsum idcirco suus decretum pecunia sum temptas is inquam ipse non modo ille hereditas qui epicrates venio sed ut in heracleus syracusanus item in hic paulus etiam atrox qui epicrates appello omnino non sum bonus patria fortuno is bido trado ostendo enim novo modo si quis quis de absum peto sui audio adeo bido peto hereditas procurator postulo ut sui ad lex suus reicio aut ex lex rupilius dico scribo jubeo adversarius non audeo contra dico exitus nullus reperio insimulo homo fraudo causa discedo postulo ut bonus possideo jubeo


quam ob rem qui hoc probare potes cuiquam, tantos honores habitos esse ab invitis? hic tibi etiam multo magis quam paulo ante in aratoribus videndum et considerandum est quid velis. Magna res est utrum tibi Siculos publice privatimque amicos an inimicos existimari velis. si inimicos, quid te futurum est? quo confugies? ubi nitere? modo aratorum, honestissimorum hominum ac locupletissimorum et Siculorum et civium Romanorum, maximum numerum abs te abalienasti: nunc de Siculis civitatibus quid ages? dices tibi Siculos esse amicos? qui poteris? qui, quod nullo in homine antea fecerant, ut in eum publice testimonium dicerent,—cum praesertim ex ea provincia condemnati sint complures qui ibi praetores fuerunt, duo soli absoluti,—hi nunc veniunt cum litteris, veniunt cum mandatis, veniunt cum testimoniis publicis; qui, si te publice laudarent, tamen id more potius suo quam merito tuo facere viderentur, hi cum de tuis factis publice conqueruntur, nonne hoc indicant, tantas esse iniurias ut multo maluerint de suo more decedere quam de tuis moribus non dicere?

quam ob res qui hic probaris possum quisquam tantus honor habeo sum ab invitus hic tu etiam multus magis quam paulus ante in arator video et considero sum quis velis magnus res sum utrum tu siculi publicus privatim amicus an inimicus existimo velis si inimicus quis tu sum sum quo confugio ubi niteo modo arator honestus homo atque locupletissimorum et siculus et civis romanus magnus numerus abs tu abalieno nunc de siculis civitas quis ago dico tu siculi sum amicus qui possum qui qui nullus in homo antea facio ut in is publicus testimonium dico cum praesertim ex is provincia condemno sum complures qui ibi praetor sum duo solus absolvo hic nunc venio cum littera venio cum mandatum venio cum testimonium publicus qui si tu publicus laudo tamen is mos potis suus quam mereo tuus facio video hic cum de tuus facio publicus conqueror nonne hic indico tantus sum injuria ut multus malo de suus mos decedo quam de tuus mos non dico


tutores pecuniam praetori si pupillae nomine dedissent, grandem praesertim, quem ad modum in rationem inducerent, quem ad modum sine periculo suo dare possent, non videbant; simul et istum fore tam improbum non arbitrabantur; saepe appellati pernegaverunt. iste ad arbitrium eius cui condonabat hereditatem ereptam a liberis quam aequum edictum conscripserit, quaeso, cognoscite. CVM INTELLEGAM LEGEM VOCONIAM—. quis umquam crederet mulierum adversarium Verrem futurum? an ideo aliquid contra mulieres fecit ne totum edictum ad Chelidonis arbitrium scriptum videretur? cupiditati hominum ait se obviam ire. quis potius non modo his temporibus, sed etiam apud maiores nostros? quis tam remotus fuit a cupiditate? dic, quaeso, cetera; delectat enim me hominis gravitas, scientia iuris praetorii auctoritas. recita. QVI AB A. POSTVMIO Q. Fulvio CENSORIBVS POSTVE EA — — FECIT FECERIT.

tutor pecunia praetor si pupilla nomen do grandis praesertim qui ad modus in ratio induco qui ad modus sine periculum suus do possum non video simul et iste sum tam improbus non arbitror saepe appello pernego iste ad arbitrium is qui condono hereditas eripio ab liber quam aequus edictum conscribo quaeso cognosco cvm intellego lex voconiam quis umquam credo mulier adversarius verres sum an ideo aliquis contra mulier facio ne totus edictum ad chelidon arbitrium scribo video cupiditas homo aio sui obvius eo quis potis non modo hic tempus sed etiam apud magnus noster quis tam removeo sum ab cupiditas dico quaeso ceterus delecto enim ego homo gravitas scientia ius praetorius auctoritas recito qvi ab ab postvmio q fulvius censoribvs post is facio facio


quid? haec hereditas quo praetore Dionis filio venerat? eodem quo Anniae, P. Anni senatoris filiae, eodem quo M. Liguri senatori, C. Sacerdote praetore. quid? tum nemo molestus Dioni fuerat? non plus quam Liguri Sacerdote praetore. quid? tum ad Verrem quis detulit? nemo; nisi forte existimatis ei quadruplatores ad fretum praesto fuisse.ad urbem cum esset, audivit Dioni cuidam Siculo permagnam venisse hereditatem; heredem statuas iussum esse in foro ponere; nisi posuisset, Veneri Erycinae esse multatum. tametsi positae essent ex testamento, tamen putabat, quoniam Veneris nomen esset, causam calumniae se reperturum.

quis hic hereditas quo praetor dio filius venio idem quo annia p annius senator filia idem quo m ligur senator que sacerdos praetor quis tum nemo molestus dio sum non multus quam ligur sacerdos praetor quis tum ad verres quis defero nemo nisi fors existimo is quadruplator ad fretus praesto sum ad urbs cum sum audio dio quidam siculus permagnus venio hereditas heres statua jubeo sum in forum pono nisi pono venus erycina sum multas tametsi pono sum ex testamentum tamen puto quoniam venus nomen sum causa calumnia sui reperio


primum video potuisse fieri ut ex aerario nihil darent; etenim vel Capitolium, sicut apud maiores nostros factum est, publice coactis fabris operisque imperatis gratiis exaedificari atque effici potuit; deinde—id quod perspicio et quod ostendam, cum ipsos produxero, ipsorum ex litteris—multas pecunias isti erogatas in operum locationes falsas atque inanis esse perscriptas. iam illud minime mirum est, Mamertinos a quo summum beneficium acceperant, quem sibi amiciorem quam populo Romano esse cognoverant, eius capiti litteris suis pepercisse. sed si argumento est Mamertinos tibi pecuniam non dedisse, quia scriptum non habent, sit argumento tibi gratiis stare navem, quia, quid emeris aut quid locaris, scriptum proferre non potes.

primus video possum fio ut ex aerarius nihil do etenim vel capitolium sicut apud magnus noster facio sum publicus cogo faber operio impero gratia exaedificaris atque efficio possum deinde is qui perspicio et qui ostendo cum ipse produco ipse ex littera multus pecunia iste erogo in opus locatio fallo atque inanis sum perscribo iam ille paruus mirus sum mamertini ab quo superus beneficium accipio qui sui amicus quam populus romanus sum cognosco is caput littera suus parco sed si argumentum sum mamertini tu pecunia non do quia scribo non habeo sum argumentum tu gratia sto navo quia quis emo aut quis locaris scribo profero non possum


retinete, retinete hominem in civitate, iudices, parcite et conservate, ut sit qui vobiscum res iudicet, qui in senatu sine ulla cupiditate de bello et pace sententiam ferat. tametsi minus id quidem nobis, minus populo Romano laborandum est, qualis istius in senatu sententia futura sit. quae enim eius auctoritas erit? quando iste sententiam dicere audebit aut poterit? quando autem homo tantae luxuriae atque desidiae nisi Februario mense aspirabit in curiam? verum veniat sane, decernat bellum Cretensibus, liberet Byzantios, regem appellet Ptolomaeum, quae vult Hortensius omnia dicat et sentiat; minus haec ad nos, minus ad vitae nostrae discrimen, minus ad fortunarum nostrarum periculum pertinent.

retineo retineo homo in civitas iudex parco et conservo ut sum qui tu res iudico qui in senatus sine ullus cupiditas de bellum et pax sententia fero tametsi paruus is quidem nos paruus populus romanus laboro sum qualis iste in senatus sententia sum sum qui enim is auctoritas sum quando iste sententia dico audeo aut possum quando autem homo tantus luxuria atque desidia nisi februarius mensis aspiro in curia verus venio sanus decerno bellum cretensis libero byzantii rex appello ptolomaeus qui volo hortensius omnis dico et sentio paruus hic ad nos paruus ad vita noster discrimen paruus ad fortuna nostraris periculum pertineo


tamen HS sescenta milia cum accepta rettulisset, HS quinquaginta milia soluta non sunt; homines, posteaquam reus factus est, redditi alii alii etiam nunc retinentur; peculia omnium vicariique retinentur. haec est istius praeclara tutela. en cui tuos liberos committas, en memoriam mortui sodalis, en metum vivorum existimationis! cum tibi se tota Asia spoliandam ac vexandam praebuisset, cum tibi exposita esset omnis ad praedandum Pamphylia, contentus his tam opimis rebus non fuisti? manus a tutela, manus a pupillo, manus a sodalis filio abstinere non potuisti? iam te non Siculi, non aratores, ut dictitas, circumveniunt, non hi qui decretis edictisque tuis in te concitati infestique sunt: malleolus a me productus est et mater eius atque avia, quae miserae flentes eversum a te puerum patriis bonis esse dixerunt.

tamen sestertius sescenti mille cum accipio refero sestertius quinquaginta mille solvo non sum homo posteaquam reus facio sum reddo alius alius etiam nunc retineo peculio omnis vicarius retineo hic sum iste praeclarus tutela en qui tuus liber committo en memoria mortuus sodalis en metus vivus existimatio cum tu sui totus asia spolio atque vexo praebeo cum tu expono sum omnis ad praedor pamphylius contineo hic tam opimus res non sum manus ab tutela manus ab pupillus manus ab sodalis filius abstineo non possum iam tu non siculis non arator ut dictito circumvenio non hic qui decretum edico tuus in tu concitas infestus sum malleolus ab ego produco sum et mater is atque avia qui miser fleo everro ab tu puer patrius bonus sum dico


cum in eo vestra dignitas mihi fructum diligentiae referret, id sum adsecutus, ut una hora qua coepi dicere reo audaci, pecunioso, profuso, perdito spem iudici corrumpendi praeciderem; ut primo die testium tanto numero citato populus Romanus iudicaret isto absoluto rem publicam stare non posse; ut alter dies amicis istius ac defensoribus non modo spem victoriae sed etiam voluntatem defensionis auferret, ut tertius dies sic hominem prosterneret ut morbo simulato non quid responderet, sed quem ad modum non responderet, deliberaret. deinde reliquis diebus his criminibus, his testibus, et urbanis et provincialibus, sic obrutus atque oppressus est ut his ludorum diebus interpositis nemo istum comperendinatum, sed condemnatum iudicaret.

cum in is vester dignitas ego fructus diligentia refero is sum assequor ut unus hora qui coepio dico reor audax pecuniosus profundo perdo spes judicium corrumpo praecido ut primus dies testis tantus numerus cito populus romanus iudico iste absolvo res publicus sto non possum ut alter dies amicus iste atque defensor non modo spes victoria sed etiam voluntas defensio aufero ut tertius dies sic homo prosterno ut morbus simulo non quis respondeo sed qui ad modus non respondeo delibero deinde reliquus dies hic crimen hic testis et urbanus et provincial sic obruo atque opprimo sum ut hic ludus dies interpono nemo iste comperendino sed condemno iudico


videamus rationes quem ad modum rettulerit: iam ipse ostendet quam ob rem Cn. Carbonem reliquerit, iam se ipse indicabit. primum brevitatem cognoscite: ACCEPI, inquit, VICIENS DVCENTA TRIGINTA QVINQVE MILIA QVADRINGENTOS DECEM ET SEPTEM NVMMOS. DEDI STIPENDIO, FRVMENTO, LEGATIS, PRO QVAESTORE, COHORTI PRAETORIAE HS MILLE SESCENTA TRIGINTA QVINQVE MILIA QVADRINGENTOS DECEM ET SEPTEM NVMMOS. RELIQVI: ARIMINI HS SESCENTA MILIA. HOC est rationes referre? hoc modo aut ego aut tu, Hortensi, aut quisquam omnium rettulit? quid hoc est? quae impudentia, quae audacia? quod exemplum ex tot hominum rationibus relatis huiusce modi est? illa tamen HS sescenta milia, quae ne falso quidem potuit quibus data essent describere, quae se Arimini scribit reliquisse, quae ipsa HS sescenta milia reliqua facta sunt, neque Carbo attigit neque Sulla vidit neque in aerarium relata sunt. oppidum sibi elegit Ariminum, quod tum, cum iste rationes referebat, oppressum direptumque erat: non suspicabatur, id quod nunc sentiet, satis multos ex illa calamitate Ariminensium testis nobis in hanc rem reliquos esse. recita denuo.

video ratio qui ad modus refero iam ipse ostendo quam ob res cn carbo relinquo iam sui ipse indico primus brevitas cognosco accipio inquam viciens dvcenta triginta qvinqve mille qvadringentos decem et septem nvmmos do stipendium frvmento legatus pro qvaestor cohors praetorius sestertius mille sescenti triginta qvinqve mille qvadringentos decem et septem nvmmos reliqvi arimini sestertius sescenti mille hic sum ratio refero hic modo aut ego aut tu hortensius aut quisquam omnis refero quis hic sum qui impudens qui audacia qui exemplum ex tot homo ratio refero hic modus sum ille tamen sestertius sescenti mille qui ne fallo quidem possum qui do sum describo qui sui ariminum scribo relinquo qui ipse sestertius sescenti mille reliquus facio sum neque carbo attigo neque sulla video neque in aerarius refero sum oppidum sui eligo ariminum qui tum cum iste ratio refero opprimo disrepo sum non suspicor is qui nunc sentio satis multus ex ille calamitas ariminensis testis nos in hic res reliquus sum recito denuo


quodsi quam audax est ad conandum tam esset obscurus in agendo, fortasse aliqua in re nos aliquando fefellisset; verum hoc adhuc percommode cadit, quod cum incredibili eius audacia singularis stultitia coniuncta est; nam ut apertus in corripiendis pecuniis fuit, sic in spe corrumpendi iudici perspicua sua consilia conatusque omnibus fecit. semel ait se in vita pertimuisse,—tum cum primum a me reus factus sit; quod, cum e provincia recens esset, invidiaque et infamia non recenti sed vetere ac diuturna flagraret, tum ad iudicium corrumpendum tempus alienum offenderet.

quodsi quam audax sum ad conor tam sum obscurus in ago fortasse aliqui in res nos aliquando fallo verus hic adhuc percommodus cado qui cum incredibilis is audacia singularis stultitia conjungo sum nam ut aperio in corripio pecunia sum sic in spes corrumpo judicium perspicuus suus consilium conor omnis facio semel aio sui in vito pertimeo tum cum primus ab ego reus facio sum qui cum e provincia recens sum invidia et infamia non recens sed veto atque diuturnus flagro tum ad iudicium corrumpo tempus alienus offendo


quid? Halicyenses, quorum incolae decumas dant, ipsi agros immunis habent, nonne huic eidem Turpioni, cum decumae c med. venissent, HS xv dare coacti sunt? si id quod maxime vis posses probare, haec ad decumanos lucra venisse, nihil te attigisse, tamen hae pecuniae per vim atque iniuriam tuam captae et conciliatae tibi fraudi ac damnationi esse deberent; cum vero hoc nemini persuadere possis, te tam amentem fuisse ut Apronium et Turpionem, servos homines, tuo liberumque tuorum periculo divites fieri velles, dubitaturum quemquam existimas quin illis emissariis haec tibi omnis pecunia quaesita sit?

quis halicyenses qui incola decimus do ipse ager immunis habeo nonne hic idem turpio cum decimus que ego venio sestertius xv do cogo sum si is qui magnus volo possum probaris hic ad decimanus lucrum venio nihil tu attingo tamen hic pecunia per vis atque iniuria tuus capio et concilio tu fraus atque damnatio sum debeo cum verus hic nemo persuadeo possum tu tam amens sum ut apronius et turpio servus homo tuus liber tuus periculum dives fio volo dubito quisquam existimo quin ille emissarius hic tu omnis pecunia quaero sum


haec posteaquam ex illis cognovi, discessi cum fratre e curia, ut nobis absentibus, si quid vellent, decernerent.decernunt statim primum ut cum Lucio fratre hospitium publice fieret, quod is eandem voluntatem erga Syracusanos suscepisset quam ego semper habuissem. id non modo tum scripserunt, verum etiam in aere incisum nobis tradiderunt. valde hercule te Syracusani tui, quos crebro commemorare soles, diligunt, qui cum accusatore tuo satis iustam causam coniungendae necessitudinis putant quod te accusaturus sit et quod inquisitum in te venerit. postea decernitur, ac non varie sed prope cunctis sententiis, ut laudatio quae C. Verri decreta esset tolleretur.

hic posteaquam ex ille cognosco discedo cum frater e curia ut nos absum si quis volo decerno decerno statim primus ut cum lucius frater hospitium publicus fio qui is idem voluntas erga syracusani suscipio quam ego semper habeo is non modo tum scribo verus etiam in aer incido nos trado validus herculis tu syracusanus tuus qui creber commemoraris soleo diligo qui cum accusator tuus satis iustus causa conjungo necessitudo puto qui tu accuso sum et qui inquisitus in tu venio postea decerno atque non varius sed prope cunctus sententia ut laudatio qui que verrius decretum sum tollo


exempla quaerimus, et ea non antiqua. modo uterque horum exercitum habuit. quaere, Hortensi, quoniam te recentia exempla delectant, quid fecerint. itane vero? Q. Catulus frumento est usus, pecuniam non coegit; P. Servilius quinquennium exercitui cum praeesset et ista ratione innumerabilem pecuniam facere cum posset, non statuit sibi quicquam licere quod non patrem suum, non avum Q. Metellum, clarissimum hominem, facere vidisset: C. Verres reperietur qui, quicquid expediat, id licere dicat? quod nemo nisi improbus fecerit, id aliorum exemplo se fecisse defendat? at in Sicilia factitatum est. quae est ista condicio Siciliae? cur quae optimo iure propter vetustatem, fidelitatem, propinquitatem esse debet, huic praecipua lex iniuriae definitur?

exemplum quaero et is non antiquus modo uterque hic exercitus habeo quaero hortensius quoniam tu recens exemplum delecto quis facio ito verus q catulus frumentum sum utor pecunia non cogo p servilis quinquennium exercitus cum praesum et iste ratio innumerabilis pecunia facio cum possum non statuo sui quisquam licet qui non pater suus non avus q metellus clarus homo facio video que verres reperio qui quisquis expedio is licet dico qui nemo nisi improbus facio is alius exemplum sui facio defendo at in sicilia factitas sum qui sum iste condicio sicilia cur qui bonus ius propter vetustas fidelitas propinquitas sum debeo hic praecipuus lex iniuria definio


primo nobis fuit dubium quid ageremus; deinde cito venit in mentem non esse vitandum illum nobis conventum et locum; itaque in curiam venimus.honorifice sane consurgitur; nos rogatu magistratus adsedimus. incipit is loqui qui et auctoritate et aetate et, ut mihi visum est, usu rerum antecedebat, Diodorus Timarchidi, cuius omnis oratio hanc habuit primo sententiam: senatum et populum Syracusanum moleste graviterque ferre quod ego, cum in ceteris Siciliae civitatibus senatum populumque docuissem quid iis utilitatis, quid salutis adferrem, et cum ab omnibus mandata, legatos, litteras testimoniaque sumpsissem, in illa civitate nihil eius modi facerem. respondi neque Romae in conventu Siculorum, cum a me auxilium communi omnium legationum consilio petebatur causaque totius provinciae ad me deferebatur, legatos Syracusanorum adfuisse, neque me postulare ut quicquam contra C. Verrem decerneretur in ea curia in qua inauratam C. Verris statuam viderem.

primus nos sum dubius quis ago deinde cito venio in mens non sum vito ille nos convenio et locus itaque in curia venio honorificus sanus consurgo nos rogo magistratus adsedeo incipio is loquor qui et auctoritas et aetas et ut ego video sum usus res antecedo diodorus timarchides qui omnis oratio hic habeo primus sententia senatus et populus syracusanus molestus gravis fero qui ego cum in ceterus sicilia civitas senatus populus doceo quis is utilitas quis salus affero et cum ab omnis mandatum legatus littera testimonium sumo in ille civitas nihil is modus facio respondeo neque roma in convenio siculus cum ab ego auxilium communis omnis legatio consilium peto causa totus provincia ad ego defero legatus syracusanus adsum neque ego postulo ut quisquam contra que verres decerno in is curia in qui inauro que verres statua video


in Sicilia vero quid eius modi est? Henna mediterranea est maxime. coge ut ad aquam tibi, id quod summi iuris est, frumentum Hennenses admetiantur vel Phintiam vel Halaesam vel Catinam, loca inter se maxime diversa: eodem die quo iusseris deportabunt. tametsi ne vectura quidem est opus. nam totus quaestus hic, iudices, aestimationis ex annonae natus est varietate. hoc enim magistratus in provincia adsequi potest, ut ibi accipiat ubi est carissimum. ideo valet ista ratio aestimationis in Asia, valet in Hispania, valet in iis provinciis in quibus unum pretium frumento esse non solet: in Sicilia vero quid cuiusquam intererat quo loco daret? neque enim portandum erat, et, quo quisque vehere iussus esset, ibi tantidem frumentum emeret quanti domi vendidisset.

in sicilia verus quis is modus sum henna mediterraneus sum magnus cogo ut ad aqua tu is qui superus ius sum frumentum hennensis admetior vel phintia vel halaesam vel catina locum inter sui magnus diverto idem dies quo jubeo deporto tametsi ne veho quidem sum opus nam totus quaestus hic iudex aestimatio ex annona nascor sum varietas hic enim magistratus in provincia assequor possum ut ibi accipio ubi sum carus ideo valeo iste ratio aestimatio in asia valeo in hispania valeo in is provincia in qui unus pretium frumentum sum non soleo in sicilia verus quis quisquam intersum quo locus do neque enim porto sum et quo quisque veho iubeo sum ibi tantus frumentum emo quantus domus vendo


nam, quaeso, redite in memoriam, iudices, quae libido istius in iure dicundo fuerit, quae varietas decretorum, quae nundinatio, quam inanes domus eorum omnium qui de iure civili consuli solent, quam plena ac referta Chelidonis; a qua muliere cum erat ad eum ventum et in aurem eius insusurratum, alias revocabat eos inter quos iam decreverat, decretumque mutabat, alias inter aliquos contrarium sine ulla religione decernebat ac proxumis paulo ante decreverat.

nam quaeso redeo in memoria iudex qui libido iste in ius dico sum qui varietas decretor qui nundinatio quam inanis domus is omnis qui de ius civilis consul soleo quam plenus atque refercio chelidon ab qui mulier cum sum ad is venio et in auris is insusurro alius revoco is inter qui iam decerno decerno muto alius inter aliquis contrarius sine ullus religio decerno atque proximus paulus ante decerno


est idem Verres qui fuit semper, ut ad audendum proiectus, sic paratus ad audiendum. praesto est, respondet, defenditur; ne hoc quidem sibi reliqui facit ut, in rebus turpissimis cum manifesto teneatur, si reticeat et absit, tamen impudentiae suae pudentem exitum quaesisse videatur. patior, iudices, et non moleste fero me laboris mei, vos virtutis vestrae fructum esse laturos. nam si iste id fecisset quod prius statuerat, ut non adesset, minus aliquanto quam mihi opus esset cognosceretur quid ego in hac accusatione comparanda constituendaque elaborassem; vestra vero laus tenuis plane atque obscura, iudices, esset.

sum idem verres qui sum semper ut ad audeo proicio sic paro ad audio praesto sum respondeo defendo ne hic quidem sui reliquus facio ut in res turpis cum manifesto teneo si reticeo et absum tamen impudentia suus pudeo exitus quaero video patior iudex et non molestus fero ego labor meus tu virtus vester fructus sum fero nam si iste is facio qui prior statuo ut non adsum paruus aliquantus quam ego opus sum cognosco quis ego in hic accusatio comparo constituo elaboro vester verus laus tenuis planus atque obscurus iudex sum


Apronio permittis ut quos velit de cohorte sumat recuperatores? indignum uni potius ex iniquis sumundi quam utrique ex aequis reiciundi fieri potestatem. neutrum facis eorum. quid ergo? estne aliquid quod improbius fieri possit? est; cogit enim Scandilium quinque illa milia nummum dare atque adnumerare Apronio. quid potuit elegantius facere praetor cupidus existimationis bonae, qui ab se omnem suspicionem propulsare, qui se eripere ex infamia cuperet? adductus erat in sermonem, invidiam, vituperationem; dictitarat homo improbus atque impurus, Apronius, socium esse praetorem; venerat res in iudicium atque discrimen; potestas erat isti homini integro atque innocenti data, ut, in Apronium cum animum advertisset, sese gravissima levaret infamia. quid excogitat poenae, quid animadversionis in Apronium? cogit Scandilium Apronio ob singularem improbitatem atque audaciam praedicationemque nefariae societatis HS v mercedis ac praemi nomine dare.

apronius permitto ut qui volo de cohors sumo recuperator indignus unus potis ex iniquus sumo quam uterque ex aequus reicio fio potestas neuter facio is quis ergo edo aliquis qui improbus fio possum sum cogo enim scandilius quinque ille mille nummus do atque adnumeraris apronius quis possum elego facio praetor cupidus existimatio bonus qui ab sui omnis suspicio propulsaris qui sui eripio ex infamia cupio adduco sum in sermo invidia vituperatio dictito homo improbus atque impurus apronius socius sum praetor venio res in iudicium atque discrimen potestas sum iste homo integer atque innocens do ut in apronius cum animus adverto sui gravis levo infamia quis excogito poena quis animadversio in apronius cogo scandilius apronius ob singularis improbitas atque audacia praedicatio nefarius societas sestertius v merces atque praemium nomen do


haec quam sint gravia, et quid his rebus detractis possit ad dominos puri ac reliqui pervenire, credo vos ex vestris impensis, ex vestris rebus rusticis coniectura adsequi posse. addite nunc eodem istius edicta, instituta, iniurias; addite Aproni Veneriorumque servorum in agro decumano regna ac rapinas. quamquam haec omitto: de cella loquor. placet vobis in cellam magistratibus vestris frumentum Siculos gratis dare? quid hoc indignius, quid iniquius? atque hoc scitote aratoribus Verre praetore optandum ac petendum fuisse. Sositheus est Entellinus, homo cum primis prudens et domi nobilis, cuius verba audietis, qui ad hoc iudicium legatus publice cum Artemone et Menisco, primariis viris, missus est. is cum in senatu Entellino multa mecum de istius iniuriis ageret, hoc dixit: si hoc de cella atque hac aestimatione concederetur, velle Siculos senatui polliceri frumentum in cellam gratis, ne posthac tantas pecunias magistratibus nostris decerneremus.

hic quam sum gravis et quis hic res detraho possum ad dominus purus atque reliquus pervenio credo tu ex vester impendo ex vester res rusticus conicio assequor possum addo nunc idem iste edico institutum injuria addo apronius venereus servus in ager decimanus regnum atque rapina quamquam hic omitto de cella loquor placeo tu in cella magistratus vester frumentum siculi gratus do quis hic indignus quis iniquus atque hic scio arator verres praetor opto atque peto sum sositheus sum entellinus homo cum primus prudens et domus nobilis qui verbum audio qui ad hic iudicium legatus publicus cum artemo et menisco primarius vis mitto sum is cum in senatus entellinus multus ego de iste iniuria ago hic dico si hic de cella atque hic aestimatio concedo volo siculi senatus polliceor frumentum in cella gratus ne posthac tantus pecunia magistratus noster decerno


cum ad HS viciens quinquiens redegisse constaret, ut Romam rediit, nullam litteram pupillo, nullam matri eius, nullam tutoribus reddidit; servos artifices pupilli cum haberet domi, circum pedes autem homines formosos et litteratos, suos esse dicebat, se emisse. cum saepius mater et avia pueri postularent uti, si non redderet pecuniam nec rationem daret, diceret saltem quantum pecuniae malleoli deportasset, a multis efflagitatus aliquando dixit HS deciens; deinde in codicis extrema cera nomen infimum in flagitiosa litura fecit; expensa Chrysogono servo HS sescenta milia, accepta pupillo malleolo rettulit. quo modo ex deciens HS sescenta sint facta, quo modo dc eodem modo quadrarint ut illa de Cn. Carbonis pecunia reliqua HS sescenta facta sint, quo modo Chrysogono expensa lata sint, cur id nomen infimum in lituraque sit, vos existimabitis.

cum ad sestertius viciens quinquiens redigo consto ut roma redeo nullus littera pupillus nullus mater is nullus tutor reddo servus artifex pupillus cum habeo domus circum pes autem homo formosus et litteratus suus sum dico sui emo cum saepis mater et avia puer postulo uti si non reddo pecunia neque ratio do dico saltem quantus pecunia malleolus deporto ab multus efflagito aliquando dico sestertius decies deinde in codico exter cero nomen infimus in flagitiosus litura facio expendo chrysogonus servo sestertius sescenti mille accipio pupillus malleolus refero quo modo ex decies sestertius sescenti sum facio quo modo sescenti idem modo quadro ut ille de cn carbo pecunia reliquus sestertius sescenti facio sum quo modo chrysogonus expendo fero sum cur is nomen infimus in litura sum tu existimo


cum suffragiis tres ex tribus generibus creati sunt, res revocatur ad sortem. perfecerat iste imperio ut pro suffragio Theomnastus, familiaris suus, in tribus illis renuntiaretur: in sorte, cui imperare non potuerat, exspectabant homines quidnam acturus esset. homo, id quod erat facillimum, primo vetat sortiri: iubet extra sortem Theomnastum renuntiari. negant id Syracusani per religiones sacrorum ullo modo fieri posse, fas denique negant esse. iubet iste sibi legem recitari. recitatur; in qua scriptum erat ut, quot essent renuntiati, tot in hydriam sortes conicerentur; cuium nomen exisset, ut is haberet id sacerdotium. iste homo ingeniosus et peracutus, 'optime,' inquit, 'nempe scriptum ita est, QVOT RENVNTIATI ERVNT. quot ergo, inquit, sunt renuntiati?' respondent, 'tres.' 'numquid igitur oportet nisi tres sortis conici, unam educi?' 'nihil.' conici iubet tres, in quibus omnibus esset inscriptum nomen Theomnasti. fit clamor maximus, cum id universis indignum ac nefarium videretur. ita Iovis illud sacerdotium amplissimum per hanc rationem Theomnasto datur.

cum suffragium tres ex tres genus creo sum res revoco ad sors perficio iste imperium ut pro suffragium theomnastus familiaris suus in tres ille renuntio in sors qui impero non possum exspecto homo quisnam ago sum homo is qui sum facilis primus veto sortior iubeo extra sors theomnastus renuntiaris nego is syracusanus per religio sacer ullus modo fio possum fas denique nego sum iubeo iste sui lex recitaris recito in qui scribo sum ut quot sum renuntio tot in hydria sors conicio cujus nomen exeo ut is habeo is sacerdotium iste homo ingeniosus et peracutus optume inquam nempe scribo ita sum qvot renvntiati ervnt quot ergo inquam sum renuntio respondeo tres numquid igitur oportet nisi tres sors conicio unus educo nihil conicio iubeo tres in qui omnis sum inscriptum nomen theomnastus fio clamor magnus cum is universus indignus atque nefarius video ita iuppiter ille sacerdotium amplus per hic ratio theomnastus do


quid arbitramini Reginos, qui iam cives Romani sunt, merere velle ut ab iis marmorea Venus illa auferatur? quid Tarentinos, ut Europam in tauro amittant, ut Satyrum qui apud illos in aede Vestae est, ut cetera? quid Thespiensis ut Cupidinis signum, propter quod unum visuntur Thespiae, quid Cnidios ut venerem marmoream, quid ut pictam Coos, quid Ephesios ut Alexandrum, quid Cyzicenos ut Aiacem aut Medeam, quid Rhodios ut Ialysum, quid Atheniensis ut ex marmore Iacchum aut Paralum pictum aut ex aere Myronis buculam? longum est et non necessarium commemorare quae apud quosque visenda sunt tota Asia et Graecia; verum illud est quam ob rem haec commemorem, quod existimare vos hoc volo, mirum quendam dolorem accipere eos ex quorum urbibus haec auferantur.

quis arbitror regini qui iam civis romanus sum mereo volo ut ab is marmoreus venus ille aufero quis tarentini ut europa in taurus amitto ut satyrus qui apud ille in aedes vesta sum ut ceterus quis thespienses ut cupido signum propter qui unus viso thespius quis gnidii ut venerem marmoreus quis ut pingo cos quis ephesii ut alexander quis cyziceni ut ajax aut medea quis rhodii ut ialysus quis atheniensis ut ex marmor iacchus aut paral pingo aut ex aer myron bucula longus sum et non necessarius commemoraris qui apud quisque viso sum totus asia et graecia verus ille sum quam ob res hic commemoro qui existimaris tu hic volo mirus quidam dolor accipio is ex qui urbs hic aufero


accipite nunc quid imperarit, et dissimulate, si potestis, vos intellegere ipsum praetorem, id quod tota Sicilia perspexit, redemptorem decumarum atque adeo aratorum dominum ac regem fuisse. imperat Agyrinensibus ut decumas ipsi publice accipiant, Apronio lucrum dent. si magno emerat, quoniam tu es qui diligentissime pretia exquisisti, qui, ut ais, magno vendidisti, quare putabas emptori lucrum addi oportere? esto, putabas: quam ob rem imperabas ut adderent? quid est aliud capere et conciliare pecunias, in quo te lex tenet, si hoc non est, vi atque imperio cogere invitos lucrum dare alteri, hoc est pecuniam dare?

accipio nunc quis impero et dissimulo si possum tu intellego ipse praetor is qui totus sicilia perspicio redemptor decumaris atque adeo arator dominus atque rex sum impero agyrinensis ut decimus ipse publicus accipio apronius lucrum do si magnus emo quoniam tu sum qui diligens pretium exquaero qui ut aio magnus vendo quare puto emptor lucrum addo oportet sum puto quam ob res impero ut addo quis sum alius capio et conciliaris pecunia in quo tu lex teneo si hic non sum vis atque imperium cogo invitus lucrum do alter hic sum pecunia do


denique cum ex senatus consulto itemque ex lege Terentia et Cassia frumentum aequabiliter emi ab omnibus Siciliae civitatibus oporteret, id quoque munus leve atque commune Mamertinis remisisti. dices frumentum Mamertinos non debere. quo modo non debere? an ut ne venderent? non enim erat hoc genus frumenti ex eo genere quod exigeretur, sed ex eo quod emeretur. te igitur auctore et interprete ne foro quidem et commeatu Mamertini iuvare populum Romanum debuerunt.

denique cum ex senatus consultum ito ex lex terentius et casseius frumentum aequabilis emo ab omnis sicilia civitas oportet is quoque munus levis atque communis mamertinus remitto dico frumentum mamertini non debeo quo modo non debeo an ut ne vendo non enim sum hic genus frumentum ex is genus qui exigo sed ex is qui emo tu igitur auctor et interpres ne forum quidem et commeatus mamertinus iuvaris populus romanus debeo


etenim sic ratiocinabantur, sic honestissimi homines inter se et mecum loquebantur, aperte iam et perspicue nulla esse iudicia. qui reus pridie iam ipse se condemnatum putabat, is, posteaquam defensor eius consul est factus, absolvitur? quid igitur? quod tota Sicilia, quod omnes Siculi, omnes negotiatores, omnes publicae privataeque litterae Romae sunt, nihilne id valebit? nihil invito consule designato. quid? iudices non crimina, non testis, non existimationem populi Romani sequentur? non; omnia in unius potestate ac moderatione vertentur. vere loquar, iudices. vehementer me haec res commovebat; optimus enim quisque ita loquebatur 'iste quidem tibi eripietur, sed nos non tenebimus iudicia diutius; etenim quis poterit Verre absoluto de transferendis iudiciis recusare?'

etenim sic ratiocinor sic honestus homo inter sui et ego loquor apertus iam et perspicuus nullus sum iudicium qui reus pridie iam ipse sui condemno puto is posteaquam defenso is consul sum facio absolvo quis igitur qui totus sicilia qui omnis siculis omnis negotiator omnis publicus privo littera roma sum nihil is valeo nihil invito consul designo quis iudex non crimen non testis non existimatio populus romanus sequor non omnis in unus potestas atque moderatio verto verus loquor iudex vehemens ego hic res commoveo bonus enim quisque ita loquor iste quidem tu eripio sed nos non teneo iudicium diu etenim quis possum verres absolvo de transfero iudicium recusaris


haec igitur est gesta res, haec victoria praeclara: myoparone piratico capto dux liberatus, symphoniaci Romam missi, formosi homines et adulescentes et artifices domum abducti, in eorum locum et ad eorum numerum cives Romani hostilem in modum cruciati et necati, omnis vestis ablata, omne aurum et argentum ablatum et aversum. at quem ad modum ipse se induit priore actione! qui tot dies tacuisset, repente in M. Anni, hominis splendidissimi, testimonio,—cum is civem Romanum dixisset, archipiratam negasset securi esse percussum,—exsiluit conscientia sceleris et furore ex maleficiis concepto excitatus; dixit se, quod sciret sibi crimini datum iri pecuniam accepisse neque de vero archipirata sumpsisse supplicium, ideo se securi non percussisse; domi esse apud sese archipiratas dixit duos.

hic igitur sum gero res hic victoria praeclarus myoparo piraticus capio dux libero symphoniacus roma mitto formosus homo et adulescens et artifex domus abduco in is locus et ad is numerus civis romanus hostilis in modus crucio et neco omnis vestio aufero omnis aurum et argentum aufero et averto at qui ad modus ipse sui induo prior actio qui tot dies taceo repens in m annius homo splendidus testimonium cum is civis romanus dico archipirata nego securus sum percutio exsilio conscientia scelus et furor ex maleficium concipio excito dico sui qui scio sui crimen do eo pecunia accipio neque de verus archipirata sumo supplicium ideo sui securus non percutio domus sum apud sui archipirata dico duo


hi sunt illi quibus in tabulis refert sese Q. Tadius 'dedisse iussu istius, Graecis pictoribus'. Eos iam bene cognitos et re probatos secum in Siciliam duxit. quo posteaquam venerunt, mirandum in modum (canis venaticos diceres) ita odorabantur omnia et pervestigabant ut, ubi quidque esset, aliqua ratione invenirent. aliud minando, aliud pollicendo, aliud per servos, aliud per liberos, per amicum aliud, aliud per inimicum inveniebant; quicquid illis placuerat, perdendum erat. nihil aliud optabant quorum poscebatur argentum nisi ut id Hieroni et Tlepolemo displiceret.

hic sum ille qui in tabula refero sui q tadius do iussus iste graecum pictor is iam bene cognosco et res probo sui in sicilia duco quo posteaquam venio miror in modus canis venaticus dico ita odoro omnis et pervestigo ut ubi quisque sum aliqui ratio invenio alius mino alius polliceor alius per servus alius per liber per amicus alius alius per inimicus invenio quisquis ille placeo perdo sum nihil alius opto qui posco argentum nisi ut is hiero et tlepolemus displiceo


si qui rex, si qua civitas exterarum gentium, si qua natio fecisset aliquid in civis Romanos eius modi, nonne publice vindicaremus, nonne bello persequeremur? possemus hanc iniuriam ignominiamque nominis Romani inultam impunitamque dimittere? quot bella maiores nostros et quanta suscepisse arbitramini, quod cives Romani iniuria adfecti, quod navicularii retenti, quod mercatores spoliati dicerentur? at ego iam retentos non queror, spoliatos ferendum puto; navibus, mancipiis, mercibus ademptis in vincla mercatores esse coniectos et in vinclis civis Romanos necatos esse arguo.

si qui rex si qui civitas exteraris gens si qui natio facio aliquis in civis romanus is modus nonne publicus vindico nonne bellum persequor possum hic iniuria ignominia nomen romanus inultus impunis dimitto quot bellum magnus noster et quantus suscipio arbitror qui civis romanus iniuria afficio qui navicularius retendo qui mercator spolio dico at ego iam retineo non queror spolio fero puto navis mancipium mercibus adimo in vinclum mercator sum conicio et in vinclum civis romanus neco sum arguo