In L. Calpurnium Pisonem

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


an tu mihi cui semper ita persuasum fuerit non eventis sed factis cuiusque fortunam ponderari, neque in tabellis paucorum iudicum sed in sententiis omnium civium famam nostram fortunamque pendere, te indemnatum videri putas, quem socii, quem foederati, quem liberi populi, quem stipendiarii, quem negotiatores, quem publicani, quem universa civitas, quem legati, quem tribuni militares, quem reliqui milites qui ferrum, qui famem, qui morbum effugerunt, omni cruciatu dignissimum putent, cui non apud senatum, non apud equites Romanos, non apud ullum ordinem, non in urbe, non in Italia maximorum scelerum venia ulla ad ignoscendum dari possit, qui se ipse oderit, qui metuat omnis, qui suam causam nemini committere audeat, qui se ipse condemnet?

an tu ego qui semper ita persuadeo sum non evenio sed facio quisque fortuna ponderaris neque in tabella paucus iudex sed in sententia omnis civis fama noster fortuna pendeo tu indemnatus video puto qui socius qui foedero qui liber populus qui stipendiarius qui negotiator qui publicanus qui universus civitas qui legatus qui tribunus militaris qui reliquus miles qui ferrum qui fames qui morbus effugio omnis crucio dignus puto qui non apud senatus non apud eques romanus non apud ullus ordo non in urbs non in italia magnus scelus venia ullus ad ignosco do possum qui sui ipse odi qui metuo omnis qui suus causa nemo committo audeo qui sui ipse condemno


hoc non ad contemnendam Placentiam pertinet unde se is ortum gloriari solet; neque enim hoc mea natura fert nec municipi, praesertim de me optime meriti, dignitas patitur.

hic non ad contemno placentia pertineo unde sui is orior glorior soleo neque enim hic meus natura fero neque municipium praesertim de ego optume mereo dignitas patior


ecquis audivit non modo actionem aliquam aut relationem sed vocem omnino aut querelam tuam? consulem tu te fuisse putas, cuius in imperio, qui rem publicam senatus auctoritate servarat, qui omnis omnium gentium partis tribus triumphis devinxerat, is se in publico, is denique in Italia tuto statuit esse non posse? an tum eratis consules cum, quacumque de re verbum facere coeperatis aut referre ad senatum, cunctus ordo reclamabat ostendebatque nihil esse vos acturos, nisi prius de me rettulissetis? cum vos, quamquam foedere obstricti tenebamini, tamen cupere vos diceretis, sed lege impediri.

ecquis audio non modo actio aliqui aut relatio sed voco omnino aut querela tuus consul tu tu sum puto qui in imperium qui res publicus senatus auctoritas servo qui omnis omnis gens pars tres triumphus devincio is sui in publicus is denique in italia tueor statuo sum non possum an tum sum consul cum quicumque de res verbum facio coepio aut refero ad senatus cunctus ordo reclamo ostendo nihil sum tu ago nisi prior de ego refero cum tu quamquam foedus obstringo teneo tamen cupio tu dico sed lex impedio


quod si non tuis nefariis in hunc ordinem contumeliis in perpetuum tibi curiam praeclusisses, quid tandem erat actum aut gestum in tua provincia de quo ad senatum cum gratulatione aliqua scribi abs te oporteret? vexatio Macedoniae, an oppidorum turpis amissio, an sociorum direptio, an agrorum depopulatio, an munitio Thessalonicae, an obsessio militaris viae, an exercitus nostri interitus ferro, fame, frigore, pestilentia? tu vero qui ad senatum nihil scripseris, ut in urbe nequior inventus es quam Gabinius, sic in provincia paulo tamen quam ille demissior.

qui si non tuus nefarius in hic ordo contumelia in perpetuus tu curia praecludo quis tandem sum ago aut gero in tuus provincia de quo ad senatus cum gratulatio aliqui scribo abs tu oportet vexatio macedonia an oppidum turpis amissio an socius direptio an ager depopulatio an munitio thessalonica an obsessio militaris via an exercitus noster intereo ferrum fames frigor pestilentia tu verus qui ad senatus nihil scribo ut in urbs nequior invenio sum quam gabinus sic in provincia paulus tamen quam ille demissus


cum quidem tibi etiam accessio fuit ad necem Platoris Pleuratus eius comes, quem necasti verberibus summa senectute confectum. idemque tu Rabocentum, Bessicae gentis principem, cum te trecentis talentis regi Cotyi vendidisses, securi percussisti, cum ille ad te legatus in castra venisset et tibi magna praesidia et auxilia a Bessis peditum equitumque polliceretur, neque eum solum sed etiam ceteros legatos qui simul venerant; quorum omnium capita regi Cotyi vendidisti. Denseletis, quae natio semper oboediens huic imperio etiam in illa omnium barbarorum defectione Macedoniam C. Sentio praetore tutata est, nefarium bellum et crudele intulisti, eisque cum fidelissimis sociis uti posses, hostibus uti acerrimis maluisti. ita perpetuos defensores Macedoniae vexatores ac praedatores effecisti; vectigalia nostra perturbarunt, urbes ceperunt, vastarunt agros, socios nostros in servitutem abduxerunt, familias abripuerunt, pecus abegerunt, Thessalonicensis, cum de oppido desperassent, munire arcem coegerunt.

cum quidem tu etiam accessio sum ad nex plator pleuratus is comes qui neco verber summus senectus conficio idem tu rabocentus bessicus gens princeps cum tu trecenti talentum rex cotyi vendo securus percutio cum ille ad tu legatus in castrum venio et tu magnus praesidium et auxilium ab bessi pedes equio polliceo neque is solus sed etiam ceterus legatus qui simul venio qui omnis caput rex cotyi vendo denseletae qui natio semper oboedio hic imperium etiam in ille omnis barbarus defectio macedonia que sentius praetor tuto sum nefarius bellum et crudelis infero is cum fidelis socius uti possum hostis uti acer malo ita perpetuus defensor macedonia vexator atque praedator efficio vectigalis noster perturbo urbs capio vasto ager socius noster in servitus abduco familia abripio pecus abigo thessalonicenses cum de oppidum despero munio arx cogo


dicet aliquis: unde haec tibi nota sunt? non me hercules contumeliae causa describam quemquam, praesertim ingeniosum hominem atque eruditum, cui generi esse ego iratus ne si cupiam quidem possum. est quidam Graecus qui cum isto vivit, homo, vere ut dicam—sic enim cognovi—humanus, sed tam diu quam diu aut cum aliis est aut ipse secum. is cum istum adulescentem iam tum hac dis irata fronte vidisset, non fastidivit eius amicitiam, cum esset praesertim appetitus; dedit se in consuetudinem sic ut prorsus una viveret nec fere umquam ab eo discederet. non apud indoctos sed, ut ego arbitror, in hominum eruditissimorum et humanissimorum coetu loquor. Audistis profecto dici philosophos Epicureos omnis res quae sint homini expetendae voluptate metiri; rectene an secus, nihil ad nos aut, si ad nos, nihil ad hoc tempus; sed tamen lubricum genus orationis adulescenti non acriter intellegenti et saepe praeceps.

dico aliquis unde hic tu nosco sum non ego herculis contumelia causa describo quisquam praesertim ingeniosus homo atque erudio qui gener sum ego irascor ne si cupio quidem possum sum quidam graecus qui cum iste vivo homo verus ut dico sic enim cognosco humanus sed tam diu quam diu aut cum alius sum aut ipse sui is cum iste adulescens iam tum hic deus irascor frons video non fastidio is amicitia cum sum praesertim appeto do sui in consuetudo sic ut prorsus unus vivo neque fere umquam ab is discedo non apud indoctus sed ut ego arbitror in homo erudio et humanus coitus loquor audio profecto dico philosophus epicurei omnis res qui sum homo expeto voluptas metior recingo an secus nihil ad nos aut si ad nos nihil ad hic tempus sed tamen lubricus genus oratio adulescens non acer intellego et saepe praeceps


hic si mentis esset suae, nisi poenas patriae disque immortalibus eas quae gravissimae sunt furore atque insania penderet, ausus esset—mitto exire de provincia, educere exercitum, bellum sua sponte gerere, in regnum iniussu populi Romani aut senatus accedere, quae cum plurimae leges veteres, tum lex Cornelia maiestatis, Iulia de pecuniis repetundis planissime vetat? sed haec omitto; ille si non acerrime fureret, auderet, quam provinciam P. Lentulus, amicissimus huic ordini, cum et auctoritate senatus et sorte haberet, interposita religione sine ulla dubitatione deposuisset, eam sibi adsciscere, cum, etiam si religio non impediret, mos maiorum tamen et exempla et gravissimae legum poenae vetarent?

hic si mens sum suus nisi poena patria dives immortalis is qui gravis sum furor atque insania pendeo audeo sum mitto exeo de provincia educo exercitus bellum suus sponte gero in regnum injussus populus romanus aut senatus accedo qui cum multus lex vetus tum lex cornelius maiestas julius de pecunia repeto planus veto sed hic omitto ille si non acer furo audeo quam provincia p lentulus amicus hic ordo cum et auctoritas senatus et sors habeo interpono religio sine ullus dubitatio depono is sui ascisco cum etiam si religio non impedio mos magnus tamen et exemplum et gravis lex poena veto


mecum enim L. Flaccus, vir tua legatione indignissimus atque eis consiliis quibus mecum in consulatu meo coniunctus fuit ad conservandam rem publicam dignior, mecum fuit tum cum te quidam non longe a porta cum lictoribus errantem visum esse narraret; scio item virum fortem in primis, belli ac rei militaris peritum, familiarem meum, Q. Marcium, quorum tu legatorum opera in proelio imperator appellatus eras cum longe afuisses, adventu isto tuo domi fuisse otiosum.

ego enim l flaccus vir tuus legatio indignus atque is consilium qui ego in consulatus meus conjungo sum ad conservo res publicus dignus ego sum tum cum tu quidam non longus ab porto cum lictor erro video sum narro scio item vir fortis in primus bellum atque res militaris peritus familiaris meus q marcius qui tu legatus opus in proelium imperator appello sum cum longus asum advenio iste tuus domus sum otiosus


quid avaritiae, quae criminibus infinitis implicata est, summam nunc explicem? generatim ea quae maxime nota sunt dicam. nonne sestertium centiens et octogiens, quod quasi vasari nomine in venditione mei capitis ascripseras, ex aerario tibi attributum Romae in quaestu reliquisti? nonne, cum cc talenta tibi Apolloniatae Romae dedissent ne pecunias creditas solverent, ultro Fufidium, equitem Romanum, hominem ornatissimum, creditorem debitoribus suis addixisti? nonne, hiberna cum legato praefectoque tuo tradidisses, evertisti miseras funditus civitates, quae non solum bonis sunt exhaustae sed etiam nefarias libidinum contumelias turpitudinesque subierunt? qui modus tibi fuit frumenti aestimandi, qui honorarii? si quidem potest vi et metu extortum honorarium nominari. quod cum peraeque omnes, tum acerbissime Bottiaei, Byzantii, Cherronensus, Thessalonica sensit. Vnus tu dominus, unus aestimator, unus venditor tota in provincia per triennium frumenti omnis fuisti.

quis avaritia qui crimen infinitus implicata sum summa nunc explico generatim is qui magnus nosco sum dico nonne sestertius centiens et octogiens qui quasi vasaris nomen in venditio meus capio ascribo ex aerarius tu attribuo roma in quaestus relinquo nonne cum centum talentum tu apolloniatae roma do ne pecunia credo solvo ultro fufidius eques romanus homo orno creditor debitor suus addico nonne hibernus cum legatus praeficio tuus trado everto miser fundus civitas qui non solus bonus sum exhaurio sed etiam nefarius libido contumelia turpitudo subeo qui modus tu sum frumentum aestimo qui honorarius si quidem possum vis et metus extorqueo honorarius nominaris qui cum peraeque omnis tum acerbus bottiaei byzantium cherronensus thessalonica sentio vnus tu dominus unus aestimator unus vendito totus in provincia per triennium frumentum omnis sum


ac ne tum quidem emersisti, lutulente Caesonine, ex miserrimis naturae tuae sordibus, cum experrecta tandem virtus clarissimi viri celeriter et verum amicum et optime meritum civem et suum pristinum morem requisivit; neque est ille vir passus in ea re publica quam ipse decorarat atque auxerat diutius vestrorum scelerum pestem morari, cum tamen ille, qualiscumque est, qui est ab uno te improbitate victus, Gabinius, conlegit ipse se vix, sed conlegit tamen, et contra suum Clodium primum simulate, deinde non libenter, ad extremum tamen pro Cn. Pompeio vere vehementerque pugnavit. quo quidem in spectaculo mira populi Romani aequitas erat. Vter eorum perisset, tamquam lanista in eius modi pari lucrum fieri putabat, immortalem vero quaestum, si uterque cecidisset.

atque ne tum quidem emergo lutulentus caesoninus ex miser natura tuus sordes cum expergiscor tandem virtus clarus vir celer et verus amicus et optume mereo civis et suus pristinus mos requaero neque sum ille vir patior in is res publicus quam ipse decoro atque augeo diu vester scelus pestis moraris cum tamen ille qualiscumque sum qui sum ab unus tu improbitas vinco gabinus conlego ipse sui vix sed conlego tamen et contra suus claudius primus simulo deinde non libet ad exter tamen pro cn pompejus verus vehemens pugno quo quidem in spectaculum mirus populus romanus aequitas sum vter is pereo tamquam lanista in is modus par lucrum fio puto immortal verus quaestus si uterque cado


ad horum omnium iudicia tot atque tanta domesticum iudicium accessit sententiae damnationis tuae, occultus adventus, furtivum iter per Italiam, introitus in urbem desertus ab amicis, nullae ad senatum e provincia litterae, nulla ex trinis aestivis gratulatio, nulla triumphi mentio; non modo quid gesseris sed ne quibus in locis quidem fueris dicere audes. ex illo fonte et seminario triumphorum cum arida folia laureae rettulisses, cum ea abiecta ad portam reliquisti, tum tu ipse de te fecisse videri pronuntiavisti. qui si nihil gesseras dignum honore, ubi exercitus, ubi sumptus, ubi imperium, ubi illa uberrima supplicationibus triumphisque provincia? sin autem aliquid sperare potueras, si cogitaras id quod imperatoris nomen, quod laureati fasces, quod illa tropaea plena dedecoris et risus te commentatum esse declarant, quis te miserior, quis te damnatior, qui neque scribere ad senatum a te bene rem publicam esse gestam neque praesens dicere ausus es?

ad hic omnis iudicium tot atque tantus domesticus iudicium accedo sententia damnatio tuus occulo advenio furtivus iter per italia introitus in urbs desero ab amicus nullus ad senatus e provincia littera nullus ex terni aestivus gratulatio nullus triumphus mentior non modo quis gero sed ne qui in locus quidem sum dico audeo ex ille fons et seminarium triumphus cum aridus folium laurea refero cum is abicio ad porta relinquo tum tu ipse de tu facio video pronuntio qui si nihil gero dignus honor ubi exercitus ubi sumptus ubi imperium ubi ille uber supplicatio triumphus provincia sin autem aliquis spero possum si cogito is qui imperator nomen qui laureatus fascis qui ille tropaeum plenus dedecor et rideo tu commentas sum declaro quis tu miser quis tu damno qui neque scribo ad senatus ab tu bene res publicus sum gero neque praesens dico audeo sum


habes reditum meum. confer nunc vicissim tuum, quando quidem amisso exercitu nihil incolume domum praeter os illud tuum pristinum rettulisti. qui primum qua veneris cum laureatis tuis lictoribus quis scit? quos tu Maeandros, dum omnis solitudines persequeris, quae deverticula flexionesque quaesisti? quod te municipium vidit, quis amicus invitavit, quis hospes aspexit? nonne tibi nox erat pro die, solitudo pro frequentia, caupona pro oppido, non ut redire ex Macedonia nobilis imperator sed ut mortuus infamis referri videretur? Romam vero ipsam, o familiae non dicam Calpurniae sed Calventiae, neque huius urbis sed Placentini municipi, neque paterni generis sed bracatae cognationis dedecus! quem ad modum ingressus es? quis tibi non dicam horum aut civium ceterorum sed tuorum legatorum obviam venit?

habeo redeo meus confero nunc vicissim tuus quando quidem amitto exercitus nihil incolumis domus praeter os ille tuus pristinus refero qui primus qui venio cum laureatus tuus lictor quis scio qui tu maeander dum omnis solitudo persequor qui deverticulum flexio quaero qui tu municipium video quis amicus invito quis hospes aspicio nonne tu nox sum pro dies solitudo pro frequentia caupona pro oppidum non ut redeo ex macedonius nobilis imperator sed ut mortuus infamis refero video roma verus ipse o familia non dico calpurnia sed calventiae neque hic urbs sed placentinus municipium neque paternus genus sed bracatus cognatio dedecus qui ad modus ingredior sum quis tu non dico hic aut civis ceterus sed tuus legatus obvius venio


nondum quae feceris, sed quae fieri passus sis, dico. neque vero multum interest, praesertim in consule, utrum ipse perniciosis legibus, improbis contionibus rem publicam vexet, an alios vexare patiatur. an potest ulla esse excusatio non dicam male sentienti, sed sedenti, cunctanti, dormienti in maximo rei publicae motu consuli? c prope annos legem Aeliam et Fufiam tenueramus, cccc iudicium notionemque censoriam. quas leges ausus est non nemo improbus, potuit quidem nemo convellere, quam potestatem minuere, quo minus de moribus nostris quinto quoque anno iudicaretur, nemo tam effuse petulans conatus est, haec sunt, o carnifex! in prooemio sepulta consulatus tui.

nondum qui facio sed qui fio patior sum dico neque verus multus intersum praesertim in consul utrum ipse perniciosus lex improbus contio res publicus vexo an alius vexaris patior an possum ullus sum excusatio non dico malus sentio sed sedeo cuncto dormio in maximus res publicus motus consul que prope annus lex aelia et fufius teneo cccc iudicium notio censorius qui lex audeo sum non nemo improbus possum quidem nemo convello quam potestas minuo quo paruus de mos noster quintus quoque annus judico nemo tam effuse petulans conor sum hic sum o carnifex in prooemium sepelio consulatus tuus


centuriatus palam venditos, quid? per tuum servolum ordines adsignatos, quid? stipendium militibus per omnis annos a civitatibus mensis palam propositis esse numeratum? quid? illa in Pontum profectio et conatus tuus, quid? debilitatio atque abiectio animi tui Macedonia praetoria nuntiata, cum tu non solum quod tibi succederetur sed quod Gabinio non succederetur exsanguis et mortuus concidisti, quid? quaestor aediliciis reiectis praepositus, legatorum tuorum optimus abs te quisque violatus, tribuni militares non recepti, M. Baebius, vir fortis, interfectus iussu tuo?

centurio palam vendo quis per tuus servulus ordo adsigno quis stipendium miles per omnis annus ab civitas mensis palam propono sum numero quis ille in pontus profectio et conor tuus quis debilitatio atque abjectio animus tuus macedonius praetorius nuntio cum tu non solus qui tu succedo sed qui gabinius non succedo exsanguis et mortuus concido quis quaestor aedilicius rejacio praepono legatus tuus bonus abs tu quisque violo tribunus militaris non recipio m baebius vir fortis interficio iussus tuus


atque ut duorum Epicureorum similitudinem in re militari imperioque videatis, Albucius, cum in Sardinia triumphasset, Romae damnatus est; hic cum similem exitum exspectaret, in Macedonia tropaea posuit; eaque quae bellicae laudis victoriaeque omnes gentes insignia et monumenta esse voluerunt noster hic praeposterus imperator amissorum oppidorum, caesarum legionum, provinciae praesidio et reliquis militibus orbatae ad sempiternum dedecus sui generis et nominis funesta indicia constituit; idemque, ut esset quod in basi tropaeorum inscribi incidique posset, Dyrrachium ut venit decedens, obsessus est ab eis ipsis militibus quos paulo ante Torquato respondit benefici causa a se esse dimissos. quibus cum iuratus adfirmasset se quae deberentur postero die persoluturum, domum se abdidit; inde nocte intempesta crepidatus veste servili navem conscendit Brundisiumque vitavit et ultimas Hadriani maris oras petivit,

atque ut duo epicureus similitudo in res militaris imperium video albucius cum in sardinia triumpho roma damno sum hic cum similis exitus exspecto in macedonius tropaeum pono is qui bellicus laus victoria omnis gens insigne et monumentum sum volo noster hic praeposterus imperator amissor oppidum caesar legio provincia praesidium et reliquus miles orbo ad sempiternus dedecus suus genus et nomen funestus indicium constituo idem ut sum qui in basis tropaeum inscribo incido possum dyrrachium ut venio decedo obsideo sum ab is ipse miles qui paulus ante torquatus respondeo beneficus causa ab sui sum dimitto qui cum juro adfirmo sui qui debeo posterus dies persolvo domus sui abdo inde nox intempestus crepidatus vestis servilis navo conscendo brundisium vito et ulter hadrianus mare ora peto


quae lex quem ad modum accepta sit quid me attinet dicere? ex vobis audio nemini civi ullam quo minus adesset satis iustam excusationem esse visam; nullis comitiis umquam neque multitudinem hominum tantam neque splendidiorem fuisse; hoc certe video, quod indicant tabulae publicae, vos rogatores, vos diribitores, vos custodes fuisse tabellarum, et, quod in honoribus vestrorum propinquorum non facitis vel aetatis excusatione vel honoris, id in salute mea nullo rogante vos vestra sponte fecistis.

qui lex qui ad modus accipio sum quis ego attineo dico ex tu audio nemo cieo ullus quo paruus adsum satis iustus excusatio sum video nullus comitium umquam neque multitudo homo tantus neque splendidus sum hic certus video qui indico tabula publicus tu rogator tu diribitor tu custos sum tabellaris et qui in honor vester propinquus non facio vel aetas excusatio vel honor is in salus meus nullus rogo tu vester sponte facio


quem enim iste in scopulum non incidit, quod in telum non inruit?

qui enim iste in scopulis non incido qui in telis non inruo


omitto nihil istum versum pertinuisse ad illum; non fuisse meum, quem quantum potuissem multis saepe orationibus scriptisque decorassem, hunc uno violare versu. sed sit offensus primo; nonne compensavit cum uno versiculo tot mea volumina laudum suarum? quod si esset commotus, ad perniciemne non dicam amicissimi, non ita de sua laude meriti, non ita de re publica, non consularis, non senatoris, non civis, non liberi, in hominis caput ille tam crudelis propter versum fuisset? tu quid, tu apud quos, tu de quo dicas, intellegis? complecti vis amplissimos viros ad tuum et Gabini scelus, neque id occulte; nam paulo ante dixisti me cum eis confligere quos despicerem, non attingere eos qui plus possent, quibus iratus esse deberem. quorum quidem— quis enim non intellegit quos dicas?—quamquam non est causa una omnium, tamen est omnium mihi probata.

omitto nihil iste verro pertineo ad ille non sum meus qui quantus possum multus saepe oratio scribo decoro hic unus violaris verro sed sum offendo primus nonne compenso cum unus versiculus tot meus volumen laus suus qui si sum commoueo ad pernicies non dico amicus non ita de suus laus mereo non ita de res publicus non consularis non senator non civis non liber in homo caput ille tam crudelis propter verro sum tu quis tu apud qui tu de quo dico intellego complector volo amplus vir ad tuus et gabinus scelus neque is occulte nam paulus ante dico ego cum is confligo qui despicio non attingo is qui multus possum qui irascor sum debeo qui quidem quis enim non intellego qui dico quamquam non sum causa unus omnis tamen sum omnis ego probo


sed ille tamen agebat aliquid; tuebatur auctoritatem summi viri. erat ipse sceleratus, erat gladiator, cum scelerato tamen et cum pari gladiatore pugnabat. tu scilicet homo religiosus et sanctus foedus quod meo sanguine in pactione provinciarum iceras frangere noluisti. caverat enim sibi ille sororius adulter ut, si tibi provinciam, si exercitum, si pecuniam ereptam ex rei publicae visceribus dedisset, omnium suorum scelerum socium te adiutoremque praeberes. itaque in illo tumultu fracti fasces, ictus ipse, cotidie tela, lapides, fugae, deprehensus denique cum ferro ad senatum is quem ad Cn. Pompeium interimendum conlocatum fuisse constabat.

sed ille tamen ago aliquis tueor auctoritas superus vir sum ipse scelero sum gladiator cum scelero tamen et cum par gladiator pugno tu scilicet homo religiosus et sancio foedus qui meus sanguis in pactio provinciaris iceras frango nolo caveo enim sui ille sororius adulter ut si tu provincia si exercitus si pecunia eripio ex res publicus viscera do omnis suus scelus socius tu adjutor praebeo itaque in ille tumultus frango fascis iacio ipse cottidie telum lapis fuga deprehendo denique cum ferrum ad senatus is qui ad cn pompejus interimo conloco sum consto


equidem, ut paulo ante dixi, non eadem supplicia esse in hominibus existimo quae fortasse plerique, damnationes, expulsiones, neces; denique nullam mihi poenam videtur habere id quod accidere innocenti, quod forti, quod sapienti, quod bono viro et civi potest. damnatio ista quae in te flagitatur obtigit P. Rutilio, quod specimen habuit haec civitas innocentiae. maior mihi iudicum et rei publicae poena illa visa est quam Rutili. L. Opimius eiectus est e patria, is qui praetor et consul maximis rem publicam periculis liberarat. non in eo cui facta est iniuria sed in eis qui fecerunt sceleris et conscientiae poena permansit. at contra bis Catilina absolutus est, emissus etiam ille auctor tuus provinciae, cum stuprum bonae deae pulvinaribus intulisset. quis fuit in tanta civitate qui illum incesto liberatum, non eos qui ita iudicarant pari scelere obstrictos arbitraretur?

equidem ut paulus ante dico non idem supplicium sum in homo existimo qui fortasse plerusque damnatio expulsio nex denique nullus ego poena video habeo is qui accido innocens qui fortis qui sapio qui bonus vir et cieo possum damnatio iste qui in tu flagito obtingo p rutilius qui specimen habeo hic civitas innocentia magnus ego iudex et res publicus poena ille video sum quam rutilis l opimus eicio sum e patria is qui praetor et consul magnus res publicus periculum libero non in is qui facio sum iniuria sed in is qui facio scelus et conscientia poena permaneo at contra bis catilina absolvo sum emitto etiam ille auctor tuus provincia cum stuprum bonus dea pulvinaris infero quis sum in tantus civitas qui ille incesto libero non is qui ita judico par scelus obstringo arbitror


si familiam tuam dimisisses, quod ad neminem nisi ad ipsum te pertineret, amici te constringendum putarent; praesidium tu rei publicae, custodiam provinciae iniussu populi Romani senatusque dimisisses, si tuae mentis compos fuisses? ecce tibi alter effusa iam maxima praeda quam ex fortunis publicanorum, quam ex agris urbibusque sociorum exhauserat, cum partim eius praedae profundae libidines devorassent, partim nova quaedam et inaudita luxuries, partim etiam in illis locis ubi omnia diripuit emptiones ad hunc Tusculani montem exstruendum; cum iam egeret, cum illa eius intermissa intolerabilis aedificatio constitisset, se ipsum, fascis suos, exercitum populi Romani, numen interdictumque deorum immortalium, responsa sacerdotum, auctoritatem senatus, iussa populi Romani, nomen ac dignitatem imperi regi Aegyptio vendidit.

si familia tuus dimitto qui ad nemo nisi ad ipse tu pertineo amicus tu constringo puto praesidium tu res publicus custodia provincia injussus populus romanus senatus dimitto si tuus mens compos sum ecce tu alter effundo iam maximus praeda quam ex fortuna publicanus quam ex ager urbs socius exhaurio cum pars is praeda profundus libido devoro pars novo quidam et inaudio luxurio pars etiam in ille locus ubi omnis diripio emptio ad hic tusculanus mons exstruo cum iam egeo cum ille is intermissus intolerabilis aedificatio consto sui ipse fascis suus exercitus populus romanus numen interdictum deus immortalis respondeo sacerdos auctoritas senatus iubeo populus romanus nomen atque dignitas imperium rex aegyptius vendo


nam quid ego de consulatu loquar, parto vis anne gesto? miserum me! cum hac me nunc peste atque labe confero! sed nihil comparandi causa loquar ac tamen ea quae sunt longissime disiuncta comprendam. tu consul es renuntiatus—nihil dicam gravius, quam quod omnes fatentur—impeditis rei publicae temporibus, dissidentibus consulibus, cum hoc non recusares eis a quibus dicebare consul, quin te luce dignum non putarent, nisi nequior quam Gabinius exstitisses. me cuncta Italia, me omnes ordines, me universa civitas non prius tabella quam voce priorem consulem declaravit. sed omitto ut sit factus uterque nostrum; sit sane fors domina campi. Magnificentius est dicere quem ad modum gesserimus consulatum quam quem ad modum ceperimus.

nam quis ego de consulatus loquor pario volo annus gero miser ego cum hic ego nunc pestis atque labes confero sed nihil comparo causa loquor atque tamen is qui sum longus disjungo comprehendo tu consul sum renuntio nihil dico gravis quam qui omnis fateor impedio res publicus tempus dissido consul cum hic non recusaris is ab qui dicebaris consul quin tu lux dignus non puto nisi nequior quam gabinus exsisto ego cunctus italia ego omnis ordo ego universus civitas non prior tabella quam vox prior consul declaro sed omitto ut sum facio uterque nos sum sanus fors domina campus magnificentius sum dico qui ad modus gero consulatus quam qui ad modus capio


an ego, si te et Gabinium cruci suffixos viderem, maiore adficerer laetitia ex corporis vestri laceratione quam adficior ex famae? nullum est supplicium putandum quo adfici casu aliquo etiam boni viri fortesque possunt. atque hoc quidem etiam isti tui dicunt voluptarii Graeci: quos utinam ita audires ut erant audiendi; numquam te in tot flagitia ingurgitasses. verum audis in praesepibus, audis in stupris, audis in cibo et vino. sed dicunt isti ipsi qui mala dolore, bona voluptate definiunt, sapientem, etiam si in Phalaridis tauro inclusus succensis ignibus torreatur, dicturum tamen suave illud esse seque ne tantulum quidem commoveri. tantam virtutis vim esse voluerunt ut non posset esse umquam vir bonus non beatus.

an ego si tu et gabinius crux suffigo video magnus afficio laetitia ex corpus vester laceratio quam afficio ex fama nullus sum supplicium puto quo afficio casus aliquis etiam bonus vir fortis possum atque hic quidem etiam iste tuus dico voluptarius graecum qui utinam ita audio ut sum audio numquam tu in tot flagitium ingurgito verus audio in praesaepe audio in stuprum audio in cibus et vinum sed dico iste ipse qui malus dolor bonus voluptas definio sapio etiam si in phalaris taurus includo succendo ignis torreo dico tamen suavis ille sum sequor ne tantulis quidem commoveo tantus virtus vis sum volo ut non possum sum umquam vir bonus non beatus


lautiorem pater tuus socerum quam C. Piso in illo luctu meo. ei enim filiam meam conlocavi quem ego, si mihi potestas tum omnium fuisset, unum potissimum delegissem.

lavo pater tuus socer quam que piso in ille luctus meus is enim filia meus conloco qui ego si ego potestas tum omnis sum unus potis deligo


equidem nihil malui; vos fortasse consumptum istum cruciatu aut demersum fluctibus audire malletis.

equidem nihil malo tu fortasse consumo iste crucio aut demergo fluctus audio malo


in quibus, si qui velit, possit istius tamquam in speculo vitam intueri; ex quibus multa a multis et lecta et audita recitarem, ni vererer ne hoc ipsum genus orationis quo nunc utor ab huius loci more abhorreret; et simul de ipso qui scripsit detrahi nihil volo. qui si fuisset in discipulo comparando meliore fortuna, fortasse austerior et gravior esse potuisset; sed eum casus in hanc consuetudinem scribendi induxit philosopho valde indignam, si quidem philosophia, ut fertur, virtutis continet et offici et bene vivendi disciplinam; quam qui profitetur gravissimam sustinere mihi personam videtur.

in qui si qui volo possum iste tamquam in speculum vita intueor ex qui multus ab multus et lego et audio recitaris ni vereor ne hic ipse genus oratio quo nunc uto ab hic locus mos abhorreo et simul de ipse qui scribo detraho nihil volo qui si sum in discipulus comparo bonus fortuna fortasse austerus et gravis sum possum sed is casus in hic consuetudo scribo induco philosophus validus indignus si quidem philosophia ut fero virtus contineo et officio et bene vivo disciplina quam qui profiteor gravis sustineo ego persona video


me Cn. Pompeius multis obsistentibus eius erga me studio atque amori semper dilexit, semper sua coniunctione dignissimum iudicavit, semper non modo incolumem sed etiam amplissimum atque ornatissimum voluit esse. vestrae fraudes, vestrum scelus, vestrae criminationes insidiarum mearum, illius periculorum nefarie fictae, simul eorum qui familiaritatis licentia suorum improbissimorum sermonum domicilium in auribus eius impulsu vestro conlocarant, vestrae cupiditates provinciarum effecerunt ut ego excluderer omnesque qui me, qui illius gloriam, qui rem publicam salvam esse cupiebant, sermone atque aditu prohiberentur;

ego cn pompejus multus obsisto is erga ego studium atque amor semper diligo semper suus coniunctio dignus judico semper non modo incolumis sed etiam amplus atque orno volo sum vester fraudo vester scelus vester criminatio insidiaris meus ille periculum nefarius fingo simul is qui familiaritas licentia suus improbus sermo domicilium in auris is impulsus vester conloco vester cupiditas provinciaris efficio ut ego excludo omnes qui ego qui ille gloria qui res publicus salvus sum cupio sermo atque aditus prohibeo


quae lex privatis hominibus esse lex non videbatur, inusta per servos, incisa per vim, imposita per latrocinium, sublato senatu, pulsis e foro bonis omnibus, capta re publica, contra omnis leges nullo scripta more, hanc qui se metuere dicerent, consules non dicam animi hominum, sed fasti ulli ferre possunt? nam si illam legem non putabatis, quae erat contra omnis leges indemnati civis atque integri capitis bonorumque tribunicia proscriptio, ac tamen obstricti pactione tenebamini, quis vos non modo consules sed liberos fuisse putet, quorum mens fuerit oppressa praemio, lingua astricta mercede? sin illam vos soli legem putabatis, quisquam vos consules tunc fuisse aut nunc esse consularis putet, qui eius civitatis in qua in principum numero voltis esse non leges, non instituta, non mores, non iura noritis?

qui lex privo homo sum lex non video inuro per servus incido per vis impono per latrocinium tollo senatus pello e forum bonus omnis capio res publicus contra omnis lex nullus scribo mos hic qui sui metuo dico consul non dico animus homo sed faveo ullus fero possum nam si ille lex non puto qui sum contra omnis lex indemnatus civis atque integer capio bonus tribunicius proscriptio atque tamen obstringo pactio teneo quis tu non modo consul sed liber sum puto qui mens sum opprimo praemium lingua astringo merces sin ille tu solus lex puto quisquam tu consul tunc sum aut nunc sum consularis puto qui is civitas in qui in princeps numerus volo sum non lex non institutum non mos non ius noritis


illud vero geminum consiliis Catilinae et Lentuli, quod me domo mea expulistis, Cn. Pompeium domum suam compulistis. neque enim me stante et manente in urbis vigilia neque resistente Cn. Pompeio, omnium gentium victore, umquam se illi rem publicam delere posse duxerunt. A me quidem etiam poenas expetistis quibus coniuratorum manis mortuorum expiaretis; omne odium inclusum nefariis sensibus impiorum in me profudistis. quorum ego furori nisi cessissem, in Catilinae busto vobis ducibus mactatus essem. quod autem maius indicium exspectatis nihil inter vos et Catilinam interfuisse quam quod eandem illam manum ex intermortuis Catilinae reliquiis concitastis, quod omnis undique perditos conlegistis, quod in me carcerem effudistis, quod coniuratos armastis, quod eorum ferro ac furori meum corpus atque omnium bonorum vitam obicere voluistis?

ille verus geminus consilium catilina et lentulis qui ego domus meus expello cn pompejus domus suus compello neque enim ego sto et maneo in urbs vigil neque resisto cn pompejus omnis gens victor umquam sui ille res publicus deleo possum duco ab ego quidem etiam poena expeto qui coniurati manes morior expio omnis odium includo nefarius sensus impii in ego profundo qui ego furor nisi cedo in catilina bustum tu dux macto sum qui autem magnus indicium exspectas nihil inter tu et catilina intersum quam qui idem ille manus ex intermorior catilina reliquiae concito qui omnis undique perdo conlego qui in ego carcer effundo qui conjuro armo qui is ferrum atque furor meus corpus atque omnis bonus vita obicio volo


quoniam te non Aristarchum, sed Phalarin grammaticum habemus, qui non notam apponas ad malum versum, sed poetam armis persequare, scire cupio quid tandem in isto versu reprehendas: cedant arma togae. tuae dicis, inquit, togae summum imperatorem esse cessurum. quid nunc te, asine, litteras doceam? non opus est verbis sed fustibus. non dixi hanc togam qua sum amictus, nec arma scutum aut gladium unius imperatoris, sed, quia pacis est insigne et oti toga, contra autem arma tumultus atque belli, poetarum more tum locutus hoc intellegi volui, bellum ac tumultum paci atque otio concessurum.

quoniam tu non aristarchus sed phalaris grammaticus habeo qui non nota appono ad malus verro sed poeta arma persequor scio cupio quis tandem in iste verro reprehendo cedo arma toga tuus dico inquam toga superus imperator sum cedo quis nunc tu asinus littera doceo non opus sum verbum sed fustis non dico hic toga qui sum amicio neque arma scutum aut gladius unus imperator sed quia pax sum insignis et otium toga contra autem arma tumultus atque bellum poetaris mos tum loquor hic intellego volo bellum atque tumultus pax atque otium concedo


quae enim L. Catilinam conantem consul prohibui, ea P. Clodium facientem consules adiuverunt. voluit ille senatum interficere, vos sustulistis; leges incendere, vos abrogastis; interimere patriam, vos adflixistis. quid est vobis consulibus gestum sine armis? incendere illa coniuratorum manus voluit urbem, vos eius domum quem propter urbs incensa non est. ac ne illi quidem, si habuissent vestri similem consulem, de urbis incendio cogitassent; non enim se tectis privare voluerunt, sed his stantibus nullum domicilium sceleri suo fore putaverunt. caedem illi civium, vos servitutem expetistis. hic vos etiam crudeliores; huic enim populo ita fuerat ante vos consules libertas insita ut ei mori potius quam servire praestaret.

qui enim l catilina conor consul prohibeo is p claudius facio consul adjuvo volo ille senatus interficio tu tollo lex incendo tu abrogo interimo patria tu affligo quis sum tu consul gero sine arma incendo ille coniurati manus volo urbs tu is domus qui propter urbs incensum non sum atque ne ille quidem si habeo vester similis consul de urbs incendium cogito non enim sui tectum privaris volo sed hic sto nullus domicilium scelus suus sum puto caedes ille civis tu servitus expeto hic tu etiam crudelis hic enim populus ita sum ante tu consul libertas inquiro ut is morior potis quam servio praesto


sed quoniam praeterita mutare non possumus, quid cessat hic homullus, ex argilla et luto fictus Epicurus, dare haec praeclara praecepta sapientiae clarissimo et summo imperatori genero suo? fertur ille vir, mihi crede, gloria; flagrat, ardet cupiditate iusti et magni triumphi. non didicit eadem ista quae tu. Mitte ad eum libellum et, si iam ipse coram congredi poteris, meditare quibus verbis incensam illius cupiditatem comprimas atque restinguas. valebis apud hominem volitantem gloriae cupiditate vir moderatus et constans, apud indoctum eruditus, apud generum socer. dices enim, ut es homo factus ad persuadendum, concinnus, perfectus, politus ex schola: quid est, Caesar, quod te supplicationes totiens iam decretae tot dierum tanto opere delectent? in quibus homines errore ducuntur, quas di neglegunt; qui, ut noster divinus ille dixit Epicurus, neque propitii cuiquam esse solent neque irati. non facies fidem scilicet, cum haec disputabis; tibi enim et esse et fuisse videbit iratos.

sed quoniam praetereo muto non possum quis cesso hic homullus ex argilla et lutum fingo epicurus do hic praeclarus praecipio sapientia clarus et superus imperator gener suus fero ille vir ego credo gloria flagro ardeo cupiditas justus et magnus triumphus non disco idem iste qui tu mitto ad is libellus et si iam ipse coram congredior possum meditaris qui verbum incendo ille cupiditas comprimo atque restinguo valeo apud homo volito gloria cupiditas vir moderor et consto apud indoctus erudio apud gener socer dico enim ut sum homo facio ad persuadeo concinnus perficio polio ex schola quis sum caesar qui tu supplicatio totiens iam decerno tot dies tantus opus delecto in qui homo error duco qui deus neglego qui ut noster divinus ille dico epicurus neque propitius quisquam sum soleo neque irascor non facies fides scilicet cum hic disputo tu enim et sum et sum video irascor


quod si te senatus populusque Romanus aut non appetentem aut etiam recusantem bellum suscipere, exercitum ducere coegisset, tamen erat angusti animi atque demissi iusti triumphi honorem dignitatemque contemnere. nam ut levitatis est inanem aucupari rumorem et omnis umbras etiam falsae gloriae consectari, sic est animi lucem splendoremque fugientis iustam gloriam, qui est fructus verae virtutis honestissimus, repudiare. Cum vero non modo non postulante atque cogente sed invito atque oppresso senatu, non modo nullo populi Romani studio sed nullo ferente suffragium libero, provincia tibi ista manupretium fuerit eversae per te et perditae civitatis, cumque omnium tuorum scelerum haec pactio exstiterit ut, si tu totam rem publicam nefariis latronibus tradidisses, Macedonia tibi ob eam rem quibus tu velles finibus traderetur: cum exhauriebas aerarium, cum orbabas Italiam iuventute, cum mare vastissimum hieme transibas, si triumphum contemnebas, quae te, praedo amentissime, nisi praedae ac rapinarum cupiditas tam caeca rapiebat?

qui si tu senatus populus romanus aut non appeto aut etiam recuso bellum suscipio exercitus duco cogo tamen sum angustus animus atque demitto justus triumphus honor dignitas contemno nam ut levitas sum inanis aucuparis rumor et omnis umbra etiam fallo gloria consectaris sic sum animus lux splendor fugio iustus gloria qui sum fructus verus virtus honestus repudiaris cos verus non modo non postulo atque cogo sed invito atque opprimo senatus non modo nullus populus romanus studium sed nullus fero suffragium liber provincia tu iste manupretium sum everro per tu et perdo civitas cum omnis tuus scelus hic pactio exsisto ut si tu totus res publicus nefarius latro trado macedonius tu ob is res qui tu volo finis trado cum exhaurio aerarius cum orbo italia iuventus cum mare vastus hiems transeo si triumphus contemno qui tu praedo amens nisi praeda atque rapina cupiditas tam caecus rapio


est enim quaedam quae, quamquam omnis est vitiosa atque turpis, est tamen ingenuo ac libero dignior. nihil apud hunc lautum, nihil elegans, nihil exquisitum—laudabo inimicum—quin ne magno opere quidem quicquam praeter libidines sumptuosum. toreuma nullum, maximi calices, et ei, ne contemnere suos videatur, Placentini; exstructa mensa non conchyliis aut piscibus, sed multa carne subrancida. Servi sordidati ministrant, non nulli etiam senes; idem coquus, idem atriensis; pistor domi nullus, nulla cella; panis et vinum a propola atque de cupa; Graeci stipati quini in lectis, saepe plures; ipse solus; bibitur usque eo dum de dolio ministretur. Vbi galli cantum audivit, avum suum revixisse putat; mensam tolli iubet.

sum enim quidam qui quamquam omnis sum vitiosus atque turpis sum tamen ingenuus atque liber dignus nihil apud hic lautus nihil elego nihil exquaero laudo inimicus quin ne magnus opus quidem quisquam praeter libido sumptuosus toreuma nullus magnus calix et is ne contemno suus video placentinus exstruo mensa non conchylium aut piscis sed multus carnis surrancidus servius sordido ministro non nullus etiam senex idem coquus idem atriensis pistor domus nullus nullus cella panis et vinum ab propola atque de cupa graecum stipo quini in lectus saepe multus ipse solus bibo usque is dum de dolium ministro vbi gallus cano audio avus suus revivo puto mensa tollo iubeo


quid ego rerum capitalium quaestiones, reorum pactiones, redemptiones, acerbissimas damnationes, libidinosissimas liberationes proferam? tantum locum aliquem cum mihi notum esse senseris, tecum ipse licebit quot in eo genere et quanta sint crimina recordere. quid? illam armorum officinam ecquid recordaris, cum omni totius provinciae pecore compulso pellium nomine omnem quaestum illum domesticum paternumque renovasti? videras enim grandis iam puer bello Italico repleri quaestu vestram domum, cum pater armis faciendis tuus praefuisset. quid? vectigalem populi Romani provinciam, singulis rebus quaecumque venirent certo portorio imposito, servam tuis publicanis a te factam esse meministi? quid?

quis ego res capitalis quaestio reus pactio redemptio acerbus damnatio libidinosus liberatio profero tantus locus aliquis cum ego notus sum sentio tu ipse liceo quot in is genus et quantus sum crimen recordor quis ille armus officina ecquis recordaris cum omnis totus provincia pecus compello pellis nomen omnis quaestus ille domesticus paternus renovo video enim grandis iam puer bellum italicus repleo quaestus vester domus cum pater arma facio tuus praesum quis vectigal populus romanus provincia singuli res quicumque venio certus portorium impono serva tuus publicanus ab tu facio sum memini quis


meministine, caenum, cum ad te quinta fere hora cum C. Pisone venissem, nescio quo e gurgustio te prodire involuto capite soleatum, et, cum isto ore foetido taeterrimam nobis popinam inhalasses, excusatione te uti valetudinis, quod diceres vinulentis te quibusdam medicaminibus solere curari? quam nos causam cum accepissemus—quid enim facere poteramus?—paulisper stetimus in illo ganearum tuarum nidore atque fumo; unde tu nos cum improbissime respondendo, tum turpissime ructando eiecisti.

memini caenum cum ad tu quintus fere hora cum que piso venio nescio quo e gurgustium tu prodeo involvo caput soleatus et cum iste os foetido taeter nos popina inhalo excusatio tu uti valetudo qui dico vinulentis tu quidam medicamen soleo curaris quam nos causa cum accipio quis enim facio possum paulisper sto in ille ganearis tuus nidor atque fumus unde tu nos cum improbus respondeo tum turpis ructo eicio


qui latrones igitur, si quidem vos consules, qui praedones, qui hostes, qui proditores, qui tyranni nominabuntur? Magnum nomen est, magna species, magna dignitas, magna maiestas consulis; non capiunt angustiae pectoris tui, non recipit levitas ista, non egestas animi; non infirmitas ingeni sustinet, non insolentia rerum secundarum tantam personam, tam gravem, tam severam. Seplasia me hercule, ut dici audiebam, te ut primum aspexit, Campanum consulem repudiavit. audierat Decios Magios et de taurea illo Vibellio aliquid acceperat; in quibus si moderatio illa quae in nostris solet esse consulibus non fuit, at fuit pompa, fuit species, fuit incessus saltem Seplasia dignus et Capua.

qui latro igitur si quidem tu consul qui praedo qui hostis qui proditor qui tyrannus nomino magnus nomen sum magnus species magnus dignitas magnus maiestas consul non capio angustia pectus tuus non recipio levitas iste non egestas animus non infirmitas ingenium sustineo non insolentia res secundaris tantus persona tam gravis tam sero seplasia ego herculis ut dico audio tu ut primus aspicio campanus consul repudio audio decius magius et de taureus ille vibellio aliquis accipio in qui si moderatio ille qui in noster soleo sum consul non sum at sum pompa sum species sum incessus saltem seplasia dignus et capua


is mihi etiam gloriabatur se omnis magistratus sine repulsa adsecutum? mihi ista licet de me vera cum gloria praedicare; omnis enim honores populus Romanus mihi ipsi homini detulit. nam tu cum quaestor es factus, etiam qui te numquam viderant, tamen illum honorem nomini mandabant tuo. aedilis es factus; Piso est a populo Romano factus, non iste Piso. praetura item maioribus delata est tuis. noti erant illi mortui, te vivum nondum noverat quisquam. me cum quaestorem in primis, aedilem priorem, praetorem primum cunctis suffragiis populus Romanus faciebat, homini ille honorem non generi, moribus non maioribus meis, virtuti perspectae non auditae nobilitati deferebat.

is ego etiam glorior sui omnis magistratus sine repello adsequor ego iste licet de ego verus cum gloria praedico omnis enim honor populus romanus ego ipse homo defero nam tu cum quaestor sum facio etiam qui tu numquam video tamen ille honor nomen mando tuus aedilis sum facio piso sum ab populus romanus facio non iste piso praetura item magnus defero sum tuus nosco sum ille mortuus tu vivus nondum nosco quisquam ego cum quaestor in primus aedilis prior praetor primus cunctus suffragium populus romanus facio homo ille honor non gener mos non magnus meus virtus perspicio non audio nobilitas defero


Aetoliam, quae procul a barbaris disiuncta gentibus, in sinu pacis posita, medio fere Graeciae gremio continetur, o Poena et Furia sociorum! decedens miseram perdidisti. Arsinoen, Stratum, Naupactum, ut modo tute indicasti, nobilis urbis atque plenas, fateris ab hostibus esse captas. quibus autem hostibus? nempe eis quos tu Ambraciae sedens primo tuo adventu ex oppidis Agrianum atque Dolopum demigrare et aras et focos relinquere coegisti. hoc tu in exitu, praeclare imperator, cum tibi ad pristinas cladis accessio fuisset Aetoliae repentinus interitus, exercitum dimisisti, neque ullam poenam quae tanto facinori deberetur non maluisti subire quam quemquam numerum tuorum militum reliquiasque cognoscere.

aetolia qui procul ab barbaris disjungo gens in sinus pax pono medium fere graecia gremium contineo o poenus et furius socius decedo miser perdo arsinoen stratos naupactus ut modo tueor indico nobilis urbs atque plenus fateor ab hostis sum capio qui autem hostis nempe is qui tu ambracia sedeo primus tuus advenio ex oppidum agrianes atque dolopes demigraris et ara et focus relinquo cogo hic tu in exeo praeclaris imperator cum tu ad pristinus clades accessio sum aetolia repentinus intereo exercitus dimitto neque ullus poena qui tantus facinus debeo non malo subeo quam quisquam numerus tuus miles reliquiae cognosco


quas res gessisti imperio, exercitu, provincia consulari? quas res gesserit, quaero! qui ut venit, statim—nondum commemoro rapinas, non exactas pecunias, non captas, non imperatas, non neces sociorum, non caedis hospitum, non perfidiam, non immanitatem, non scelera praedico; mox, si videbitur, ut cum fure, ut cum sacrilego, ut cum sicario disputabo; nunc meam spoliatam fortunam conferam cum florente fortuna imperatoris. quis umquam provinciam cum exercitu obtinuit qui nullas ad senatum litteras miserit? tantam vero provinciam cum tanto exercitu, Macedoniam praesertim, quam tantae barbarorum gentes attingunt ut semper Macedonicis imperatoribus idem fines provinciae fuerint qui gladiorum atque pilorum; ex qua aliquot praetorio imperio, consulari quidem nemo rediit, qui incolumis fuerit, quin triumpharit! est hoc novum; multo illud magis. appellatus est hic volturius illius provinciae, si dis placet, imperator.

qui res gero imperium exercitus provincia consularis qui res gero quaero qui ut venio statim nondum commemoro rapina non exigo pecunia non capio non impero non nex socius non caedes hospes non perfidia non immanitas non scelus praedico mox si video ut cum furo ut cum sacrilegus ut cum sicarius disputo nunc meus spolio fortuna confero cum floreo fortuna imperator quis umquam provincia cum exercitus obtineo qui nullus ad senatus littera mitto tantus verus provincia cum tantus exercitus macedonia praesertim quam tantus barbarus gens attingo ut semper macedonicus imperator idem finis provincia sum qui gladius atque pilus ex qui aliquot praetorius imperium consularis quidem nemo redeo qui incolumis sum quin triumpho sum hic novus multus ille magis appello sum hic vulturius ille provincia si deus placeo imperator


quid enim illo inertius, quid sordidius, quid nequius, quid enervatius, quid stultius, quid abstrusius?

quis enim ille iners quis sordidus quis nequius quis enervo quis stultus quis abstrudo


iamne vides, belua, iamne sentis quae sit hominum querela frontis tuae? nemo queritur Syrum nescio quem de grege noviciorum factum esse consulem. non enim nos color iste servilis, non pilosae genae, non dentes putridi deceperunt; oculi, supercilia, frons, voltus denique totus, qui sermo quidam tacitus mentis est, hic in fraudem homines impulit, hic eos quibus erat ignotus decepit, fefellit, induxit. pauci ista tua lutulenta vitia noramus, pauci tarditatem ingeni, stuporem debilitatemque linguae. numquam erat audita vox in foro, numquam periculum factum consili, nullum non modo inlustre sed ne notum quidem factum aut militiae aut domi. obrepsisti ad honores errore hominum, commendatione fumosarum imaginum, quarum simile habes nihil praeter colorem.

jam video belua jam sentio qui sum homo querela frons tuus nemo queror syrus nescio qui de grex novicius facio sum consul non enim nos color iste servilis non pilosus gena non dens putridus decipio oculus supercilium frons vultus denique totus qui sermo quidam taceo mens sum hic in fraudo homo impello hic is qui sum ignosco decipio fallo induco paucus iste tuus lutulentus vitio noramus paucus tarditas ingenium stupor debilitas lingua numquam sum audio vox in forum numquam periculum facio consilium nullus non modo illustris sed ne notus quidem facio aut militia aut domus obrepo ad honor error homo commendatio fumosaris imago qui similis habeo nihil praeter color


idem illo fere biduo productus in contionem ab eo cui sicam quandam praebebas consulatum tuum, cum esses interrogatus quid sentires de consulatu meo, gravis auctor, Calatinus credo aliquis aut Africanus aut maximus et non Caesoninus Semiplacentinus calventius, respondes altero ad frontem sublato, altero ad mentum depresso supercilio crudelitatem tibi non placere. hic te ille homo dignissimus tuis laudibus conlaudavit. crudelitatis tu, furcifer, senatum consul in contione condemnas? non enim me qui senatui parui; nam relatio illa salutaris et diligens fuerat consulis, animadversio quidem et iudicium senatus. quae cum reprehendis, ostendis qualis tu, si ita forte accidisset, fueris illo tempore consul futurus. stipendio me hercule et frumento Catilinam esse putasses iuvandum. quid enim interfuit inter Catilinam et eum cui tu senatus auctoritatem, salutem civitatis, totam rem publicam provinciae praemio vendidisti?

idem ille fere biduus produco in contio ab is qui sica quidam praebeo consulatus tuus cum sum interrogo quis sentio de consulatus meus gravis auctor calatinus credo aliquis aut africanus aut magnus et non caesoninus semiplacentinus calveo respondeo alter ad frons tollo alter ad mentum deprimo supercilium crudelitas tu non placeo hic tu ille homo dignus tuus laus conlaudo crudelitas tu furcifer senatus consul in contio condemno non enim ego qui senatus paruus nam relatio ille salutaris et diligo sum consul animadversio quidem et iudicium senatus qui cum reprehendo ostendo qualis tu si ita fors accido sum ille tempus consul sum stipendium ego herculis et frumentum catilina sum puto juvo quis enim intersum inter catilina et is qui tu senatus auctoritas salus civitas totus res publicus provincia praemium vendo


fac huius odi tanti ac tam universi periculum, si audes. instant post hominum memoriam apparatissimi magnificentissimique ludi, quales non modo numquam fuerunt, sed ne quo modo fieri quidem posthac possint possum ullo pacto suspicari. da te populo, committe ludis. sibilum metuis? Vbi sunt vestrae scholae? ne acclametur times? ne id quidem est curare philosophi. manus tibi ne adferantur? dolor enim est malum, ut tu disputas; existimatio, dedecus, infamia, turpitudo verba atque ineptiae. sed de hoc non dubito; non audebit accedere ad ludos. convivium publicum non dignitatis causa inibit, nisi forte ut cum P. Clodio, hoc est cum amoribus suis, cenet, sed plane animi sui causa; ludos nobis idiotis relinquet.

facio hic odi tantus atque tam universus periculum si audeo insto post homo memoria appario magnificentissimique ludo qualis non modo numquam sum sed ne quo modo fio quidem posthac possum possum ullus pacisco suspicaris do tu populus committo ludus sibilis metuo vbi sum vester schola ne acclamo timeo ne is quidem sum curo philosophus manus tu ne affero dolor enim sum malus ut tu disputo existimatio dedecus infamia turpitudo verbum atque ineptia sed de hic non dubito non audeo accedo ad ludus convivium publicus non dignitas causa ineo nisi fors ut cum p claudius hic sum cum amor suus ceno sed planus animus suus causa ludus nos idiota relinquo


sed iam redeo ad praeclaram illam contionem tuam. tu es ille, cui crudelitas displicet? qui, cum senatus luctum ac dolorem suum vestis mutatione declarandum censuisset, cum videres maerere rem publicam amplissimi ordinis luctu, o noster misericors! quid facis? quod nulla in barbaria quisquam tyrannus. omitto enim illud, consulem edicere ut senatus consulto ne obtemperetur, quo foedius nec fieri nec cogitari quicquam potest; ad misericordiam redeo eius cui nimis videtur senatus in conservanda patria fuisse crudelis.

sed iam redeo ad praeclarus ille contio tuus tu sum ille qui crudelitas displiceo qui cum senatus luctus atque dolor suus vestio mutatio declaro censeo cum video maereo res publicus amplus ordo luctus o noster misericors quis facio qui nullus in barbaria quisquam tyrannus omitto enim ille consul edico ut senatus consultum ne obtempero quo foedus neque fio neque cogito quisquam possum ad misericordia redeo is qui nimis video senatus in conservo patria sum crudelis


in quo illi omnes quidem, sed Torquatus praeter ceteros furebat contumacia responsi tui: te non esse tam fortem quam ipse Torquatus in consulatu fuisset aut ego; nihil opus esse armis, nihil contentione; me posse rem publicam iterum servare, si cessissem; infinitam caedem fore, si restitissem. deinde ad extremum neque se neque generum neque conlegam suum tribuno pl. defuturum. hic tu hostis ac proditor aliis me inimiciorem quam tibi debere esse dicis? ego C.

in quo ille omnis quidem sed torquatus praeter ceterus furo contumacia respondeo tuus tu non sum tam fortis quam ipse torquatus in consulatus sum aut ego nihil opus sum arma nihil contentio ego possum res publicus iterum servaris si cedo infinitus caedes sum si resto deinde ad exter neque sui neque gener neque collega suus tribunus pl desum hic tu hostis atque proditor alius ego inimicus quam tu debeo sum dico ego que


deinde hoc ita fit ut viri fortes, etiam si ferro inter se comminus decertarint, tamen illud contentionis odium simul cum ipsa pugna armisque deponant. neque me ille odisse potuit umquam, ne tum quidem cum dissidebamus. habet hoc virtus, quam tu ne de facie quidem nosti, ut viros fortis species eius et pulchritudo etiam in hoste posita delectet.

deinde hic ita fio ut vir fortis etiam si ferrum inter sui comminus decerto tamen ille contentio odium simul cum ipse pugno armus depono neque ego ille odi possum umquam ne tum quidem cum dissido habeo hic virtus quam tu ne de facies quidem nosco ut vir fortis species is et pulchritudo etiam in hostis pono delecto


ego Kalendis Ianuariis senatum et bonos omnis legis agrariae maximarumque largitionum metu liberavi. ego agrum Campanum, si dividi non oportuit, conservavi, si oportuit, melioribus auctoribus reservavi. ego in C. Rabirio perduellionis reo xl annis ante me consulem interpositam senatus auctoritatem sustinui contra invidiam atque defendi. ego adulescentis bonos et fortis, sed usos ea condicione fortunae ut, si essent magistratus adepti, rei publicae statum convolsuri viderentur, meis inimicitiis, nulla senatus mala gratia comitiorum ratione privavi.

ego kalendae januarius senatus et bonus omnis lex agrarius magnus largitio metus libero ego ager campanus si divido non oportet conservo si oportet bonus auctor reservo ego in que rabirius perduellio reor xl annus ante ego consul interpono senatus auctoritas sustineo contra invidia atque defendo ego adulescens bonus et fortis sed utor is condicio fortuna ut si sum magistratus adipiscor res publicus status convello video meus inimicitia nullus senatus malus gratia comitium ratio privo


Gabinium denique si vidissent duumvirum vestri illi unguentarii, citius agnovissent. erant illi compti capilli et madentes cincinnorum fimbriae et fluentes purpurissataeque buccae, dignae Capua, sed illa vetere; nam haec quidem quae nunc est splendidissimorum hominum, fortissimorum virorum, optimorum civium mihique amicissimorum multitudine redundat. quorum Capuae te praetextatum nemo aspexit qui non gemeret desiderio mei, cuius consilio cum universam rem publicam, tum illam ipsam urbem meminerant esse servatam. me inaurata statua donarant, me patronum unum asciverant, a me se habere vitam, fortunas, liberos arbitrabantur, me et praesentem contra latrocinium tuum suis decretis legatisque defenderant et absentem principe Cn. Pompeio referente et de corpore rei publicae tuorum scelerum tela revellente revocarant.

gabinius denique si video duoviri vester ille unguentarius cieo anosco sum ille como capillus et madeo cincinnus fimbriae et fluo purpurissatus bucca dignus capua sed ille veto nam hic quidem qui nunc sum splendidus homo fortis vir bonus civis ego amicus multitudo redundo qui capua tu praetextatus nemo aspicio qui non gemo desiderium meus qui consilium cum universus res publicus tum ille ipse urbs memini sum servo ego inauro statua dono ego patronus unus ascio ab ego sui habeo vita fortuna liber arbitror ego et praesens contra latrocinium tuus suus decretum lego defendo et absum princeps cn pompejus refero et de corpus res publicus tuus scelus telum revello revoco


unus ille dies mihi quidem immortalitatis instar fuit quo in patriam redii, cum senatum egressum vidi populumque Romanum universum, cum mihi ipsa Roma prope convolsa sedibus suis ad complectendum conservatorem suum progredi visa est. quae me ita accepit ut non modo omnium generum, aetatum, ordinum omnes viri ac mulieres omnis fortunae ac loci, sed etiam moenia ipsa viderentur et tecta urbis ac templa laetari. me consequentibus diebus in ea ipsa domo qua tu me expuleras, quam expilaras, quam incenderas, pontifices, consules, patres conscripti conlocaverunt mihique, quod ante me nemini, pecunia publica aedificandam domum censuerunt.

unus ille dies ego quidem immortalitas instar sum quo in patria redeo cum senatus egredior video populus romanus universus cum ego ipse roma prope convello sedes suus ad complector conservator suus progredior video sum qui ego ita accipio ut non modo omnis gener aetas ordo omnis vir atque mulier omnis fortuna atque locus sed etiam moenia ipse video et tectum urbs atque templum laetor ego consequor dies in is ipse domus qui tu ego expello quam expilo quam incendo pontifex consul pater conscribo conloco ego qui ante ego nemo pecunia publicus aedifico domus censeo


at audistis, patres conscripti, philosophi vocem. negavit se triumphi cupidum umquam fuisse. O scelus, o pestis, o labes! Cum exstinguebas senatum, vendebas auctoritatem huius ordinis, addicebas tribuno pl. consulatum tuum, rem publicam evertebas, prodebas caput et salutem meam una mercede provinciae, si triumphum non cupiebas, cuius tandem te rei cupiditate arsisse defendes? saepe enim vidi qui et mihi et ceteris cupidiores provinciae viderentur triumphi nomine tegere atque celare cupiditatem suam. hoc D. Silanus consul in hoc ordine, hoc meus etiam conlega dicebat. neque enim quisquam potest exercitum cupere aperteque petere, ut non praetexat cupiditatem triumphi.

at audio pater conscribo philosophus voco nego sui triumphus cupidus umquam sum o scelus o pestis o labo cos exstinguo senatus vendo auctoritas hic ordo addico tribunus pl consulatus tuus res publicus everto prodo caput et salus meus unus merces provincia si triumphus non cupio qui tandem tu res cupiditas ardeo defendo saepe enim video qui et ego et ceterus cupidus provincia video triumphus nomen tego atque celaris cupiditas suus hic d silanus consul in hic ordo hic meus etiam collega dico neque enim quisquam possum exercitus cupio aperio peto ut non praetexo cupiditas triumphus


me Kalendis Ianuariis, qui dies post obitum occasumque nostrum rei publicae primus inluxit, frequentissimus senatus, concursu Italiae, referente clarissimo ac fortissimo viro, P. Lentulo, consentiente atque una voce revocavit. me idem senatus exteris nationibus, me legatis magistratibusque nostris auctoritate sua consularibusque litteris non, ut tu Insuber dicere ausus es, orbatum patria sed, ut senatus illo ipso tempore appellavit, civem servatoremque rei publicae commendavit. ad meam unius hominis salutem senatus auxilium omnium civium cuncta ex Italia qui rem publicam salvam esse vellent consulis voce et litteris implorandum putavit. mei capitis conservandi causa Romam uno tempore quasi signo dato Italia tota convenit. de mea salute P. Lentuli, praestantissimi viri atque optimi consulis, Cn. Pompei, clarissimi atque invictissimi civis, ceterorumque principum civitatis celeberrimae et gratissimae contiones fuerunt.

ego kalendae januarius qui dies post obeo occido nos res publicus primus inluceo frequens senatus concursus italia refero clarus atque fortis vir p lentulus consentio atque unus vox revoco ego idem senatus exter natio ego legatus magistratus noster auctoritas suus consularis littera non ut tu insubo dico audeo sum orbo patria sed ut senatus ille ipse tempus appello civis servator res publicus commendo ad meus unus homo salus senatus auxilium omnis civis cunctus ex italia qui res publicus salvus sum volo consul vox et littera imploro puto meus capio conservo causa roma unus tempus quasi signum do italia totus convenio de meus salus p lentulis praesto vir atque bonus consul cn pompejus clarus atque invictus civis ceter princeps civitas celeber et gratus contio sum


Cum finis provinciae tantos haberet quantos voluerat, quantos optarat, quantos pretio mei capitis periculoque emerat, eis se tenere non potuit; exercitum eduxit ex Syria. qui licuit extra provinciam? praebuit se mercennarium comitem regi Alexandrino. quid hoc turpius? in Aegyptum venit, signa contulit cum Alexandrinis. quando hoc bellum aut hic ordo aut populus susceperat? cepit Alexandream. quid aliud exspectamus a furore eius nisi ut ad senatum tantis de rebus gestis litteras mittat?

cos finis provincia tantus habeo quantus volo quantus opto quantus pretium meus capio periculum emo is sui teneo non possum exercitus educo ex syria qui licet extra provincia praebeo sui mercenarius comes rex alexandrinus quis hic turpis in aegyptus venio signum confero cum alexandrinus quando hic bellum aut hic ordo aut populus suscipio capio alexandrea quis alius exspecto ab furor is nisi ut ad senatus tantus de res gero littera mitto


tune etiam, immanissimum ac foedissimum monstrum, ausus es meum discessum illum testem sceleris et crudelitatis tuae in maledicti et contumeliae loco ponere? quo quidem tempore cepi, patres conscripti, fructum immortalem vestri in me et amoris et iudici; qui non admurmuratione sed voce et clamore abiecti hominis ac semivivi furorem petulantiamque fregistis.

tu etiam immanis atque foedus monstrum audeo sum meus discedo ille testo scelus et crudelitas tuus in maledico et contumelia locus pono quo quidem tempus capio pater conscribo fructus immortal vester in ego et amor et judicium qui non admurmuratio sed vox et clamor abicio homo atque semivivus furor petulantia frango


cum interim Dyrrachii milites domum in qua istum esse arbitrabantur obsidere coeperunt et, cum latere hominem putarent, ignis circumdederunt. quo metu commoti Dyrrachini profugisse noctu crepidatum imperatorem indicaverunt. illi autem statuam istius persimilem, quam stare celeberrimo in loco voluerat ne suavissimi hominis memoria moreretur, deturbant, adfligunt, comminuunt, dissipant. sic odium quod in ipsum attulerant, id in eius imaginem ac simulacrum profuderunt.

cum interim dyrrachium miles domus in qui iste sum arbitror obsido coepio et cum lateo homo puto ignis circumdo quo metus commoveo dyrrachini profugio nox crepidatus imperator indico ille autem statua iste persimilis quam sto celeber in locus volo ne suavis homo memoria morior deturbo affligo comminuo dissipant sic odium qui in ipse affero is in is imago atque simulacrum profundo


quid multa? Graecus facilis et valde venustus nimis pugnax contra imperatorem populi Romani esse noluit. est autem hic de quo loquor non philosophia solum sed etiam ceteris studiis quae fere Epicureos neglegere dicunt perpolitus; poema porro facit ita festivum, ita concinnum, ita elegans, ut nihil fieri possit argutius. in quo reprehendat eum licet, si qui volet, modo leviter, non ut improbum, non ut audacem, non ut impurum, sed ut Graeculum, ut adsentatorem, ut poetam. devenit autem seu potius incidit in istum eodem deceptus supercilio Graecus atque advena quo tot sapientes et tanta civitas. revocare se non poterat familiaritate implicatus et simul inconstantiae famam verebatur. rogatus, invitatus, coactus ita multa ad istum de ipso quoque scripsit ut omnis libidines, omnia stupra, omnia cenarum conviviorumque genera, adulteria denique eius delicatissimis versibus expresserit,

quis multus graecus facilis et validus venustus nimis pugnax contra imperator populus romanus sum nolo sum autem hic de quo loquor non philosophia solus sed etiam ceterus studium qui fere epicurei neglego dico perpolio poema porro facio ita festivus ita concinnus ita elego ut nihil fio possum arguo in quo reprehendo is licet si qui volo modo levis non ut improbus non ut audax non ut impurus sed ut graeculis ut adsentator ut poeta devenio autem seu potis incido in iste idem decipio supercilium graecus atque advena quo tot sapio et tantus civitas revocaris sui non possum familiaritas implicatus et simul inconstantia fama vereor rogo invito cogo ita multus ad iste de ipse quoque scribo ut omnis libido omnis stuprum omnis cena convivium genus adulterium denique is delicatus versus exprimo


num etiam in hac cotidiana adsidua urbanaque vita splendorem tuum, gratiam, celebritatem domesticam, operam forensem, consilium, auxilium, auctoritatem, sententiam senatoriam nobis aut, ut verius dicam, cuiquam es infimo ac despicatissimo antelaturus? age, senatus odit te—quod eum tu facere iure concedis—adflictorem ac perditorem non modo dignitatis et auctoritatis sed omnino ordinis ac nominis sui; videre equites Romani non possunt, quo ex ordine vir praestantissimus et ornatissimus, L. Aelius, est te consule relegatus; plebs Romana perditum cupit, in cuius tu infamiam ea quae per latrones et per servos de me egeras contulisti; Italia cuncta exsecratur, cuius idem tu superbissime decreta et preces repudiasti.

num etiam in hic cottidianus assiduus urbanus vito splendor tuus gratia celebritas domesticus opera forensis consilium auxilium auctoritas sententia senatorius nos aut ut verus dico quisquam sum infimus atque despica antefero ago senatus odi tu qui is tu facio ius concedo adflictor atque perditor non modo dignitas et auctoritas sed omnino ordo atque nomen suus video eques romanus non possum quo ex ordo vir praesto et orno l aelius sum tu consul relego plebs romanus perdo cupio in qui tu infamia is qui per latro et per servus de ego ago confero italia cunctus exsecror qui idem tu superbus decretum et prex repudio


ego istius pecudis ac putidae carnis consilio scilicet aut praesidio niti volebam, ab hoc eiecto cadavere quicquam mihi aut opis aut ornamenti expetebam. consulem ego tum quaerebam, consulem inquam, non illum quidem quem in hoc maiali invenire non possem, qui tantam rei publicae causam gravitate et consilio suo tueretur, sed qui tamquam truncus atque stipes, si stetisset modo, posset sustinere tamen titulum consulatus. Cum enim esset omnis causa illa mea consularis et senatoria, auxilio mihi opus fuerat et consulis et senatus; quorum alterum etiam ad perniciem meam erat a vobis consulibus conversum, alterum rei publicae penitus ereptum. ac tamen, si consilium exquiris meum, neque ego cessissem et me ipsa suo complexu patria tenuisset, si mihi cum illo bustuario gladiatore et tecum et cum conlega tuo decertandum fuisset.

ego iste pecus atque putidus caro consilium scilicet aut praesidium nitor volo ab hic eicio cadaver quisquam ego aut ops aut ornamentum expeto consul ego tum quaero consul inquam non ille quidem qui in hic maial invenio non possum qui tantus res publicus causa gravitas et consilium suus tueor sed qui tamquam truncus atque stipo si sto modo possum sustineo tamen titulis consulatus cos enim sum omnis causa ille meus consularis et senatorius auxilium ego opus sum et consul et senatus qui alter etiam ad pernicies meus sum ab tu consul converro alter res publicus penitus eripio atque tamen si consilium exquiro meus neque ego cedo et ego ipse suus complexus patria teneo si ego cum ille bustuarius gladiator et tu et cum collega tuus decerto sum


Insuber quidam fuit, idem mercator et praeco: is cum Romam cum filia venisset, adulescentem nobilem, Caesonini hominis furacissimi filium, ausus est appellare eique filiam conlocavit. calventium aiunt eum appellatum. homini levi et subito filiam conlocavit.

insubo quidam sum idem mercator et praeco is cum roma cum filia venio adulescens nobilis caesoninus homo furax filius audeo sum appello is filia conloco calveo aio is appello homo levis et subeo filia conloco


vertes te ad alteram scholam; disseres de triumpho: quid tandem habet iste currus, quid vincti ante currum duces, quid simulacra oppidorum, quid aurum, quid argentum, quid legati in equis et tribuni, quid clamor militum, quid tota illa pompa? inania sunt ista, mihi crede, delectamenta paene puerorum, captare plausus, vehi per urbem, conspici velle. quibus ex rebus nihil est quod solidum tenere, nihil quod referre ad voluptatem corporis possis.

verto tu ad alter schola dissero de triumphus quis tandem habeo iste currus quis vincio ante currus dux quis simulacrum oppidum quis aurum quis argentum quis legatus in equus et tribunus quis clamor miles quis totus ille pompa inanis sum iste ego credo delectamentum paene puer captaris plaudo veho per urbs conspicio volo qui ex res nihil sum qui solidus teneo nihil qui refero ad voluptas corpus possum


ne tum quidem, Paule noster, tabellas Romam cum laurea mittere audebas? misi, inquit. quis umquam recitavit, quis ut recitarentur postulavit? nihil enim mea iam refert, utrum tu conscientia oppressus scelerum tuorum nihil umquam ausus sis scribere ad eum ordinem quem despexeras, quem adflixeras, quem deleveras, an amici tui tabellas abdiderint idemque silentio suo temeritatem atque audaciam tuam condemnarint; atque haud scio an malim te videri nullo pudore fuisse in litteris mittendis, at amicos tuos plus habuisse et pudoris et consili, quam aut te videri pudentiorem fuisse quam soles, aut tuum factum non esse condemnatum iudicio amicorum.

ne tum quidem paulis noster tabella roma cum laureus mitto audeo mitto inquam quis umquam recito quis ut recito postulo nihil enim meus iam refero utrum tu conscientia opprimo scelus tuus nihil umquam audeo sum scribo ad is ordo qui despicio qui affligo qui deleo an amicus tuus tabella abdo idem silentium suus temeritas atque audacia tuus condemno atque haud scio an malo tu video nullus pudor sum in littera mitto at amicus tuus multus habeo et pudor et consilium quam aut tu video pudeo sum quam soleo aut tuus facio non sum condemno iudicium amicus


quid quod tu totiens diffidens ac desperans rebus tuis in sordibus, lamentis luctuque iacuisti, quod populari illi sacerdoti sescentos ad bestias amicos sociosque misisti, quod, cum sustentare vix posses maerorem tuum doloremque decessionis, Samothraciam te primum, post inde Thasum cum tuis teneris saltatoribus et cum Autobulo, Athamante, Timocle, formosis fratribus, contulisti, quod inde te recipiens in villa Euchadiae, quae fuit uxor Execesti, iacuisti maerens aliquot dies atque inde obsoletus Thessalonicam omnibus inscientibus noctuque venisti, quod, cum concursum plorantium ac tempestatem querelarum ferre non posses, in oppidum devium Beroeam profugisti? quo in oppido cum tibi spe falsa, quod Q. Ancharium non esse successurum putares, animos rumor inflasset, quo te modo ad tuam intemperantiam, scelerate, renovasti!

quis qui tu totiens diffido atque despero res tuus in sordes lamentum lugeo jaceo qui populor ille sacerdos sescenti ad bestia amicus socius mitto qui cum sustentaris vix possum maeror tuus dolor decessio samothracia tu primus post inde thasus cum tuus teneo saltator et cum autobulus athamas timocle formosus frater confero qui inde tu recipio in villa euchadia qui sum uxor execesti jaceo maereo aliquot dies atque inde obsolesco thessalonica omnis insciens nox venio qui cum concurro ploro atque tempestas querelaris fero non possum in oppidum devius beroea profugio quo in oppidum cum tu spes fallo qui q ancharius non sum succedo puto animus rumor inflo quo tu modo ad tuus intemperantia scelero renovo


persequere continentis his funeribus dies. pro Aurelio tribunali ne conivente quidem te, quod ipsum esset scelus, sed etiam hilarioribus oculis quam solitus eras intuente, dilectus servorum habebatur ab eo qui nihil sibi umquam nec facere nec pati turpe esse duxit. arma in templo Castoris, o proditor templorum omnium! vidente te constituebantur ab eo latrone cui templum illud fuit te consule arx civium perditorum, receptaculum veterum Catilinae militum, castellum forensis latrocini, bustum legum omnium ac religionum. erat non solum domus mea sed totum Palatium senatu, equitibus Romanis, civitate omni, Italia cuncta refertum, cum tu non modo ad eum—mitto enim domestica, quae negari possunt; haec commemoro quae sunt palam—non modo, inquam, ad eum cui primam comitiis tuis dederas tabulam praerogativae, quem in senatu sententiam rogabas tertium, numquam aspirasti, sed omnibus consiliis quae ad me opprimendum parabantur non interfuisti solum verum etiam crudelissime praefuisti.

persequor contineo hic funus dies pro aurelius tribunal ne conivit quidem tu qui ipse sum scelus sed etiam hilaris oculus quam soleo sum intueor delectus servus habeo ab is qui nihil sui umquam neque facio neque patior turpis sum duco arma in templum castor o proditor templum omnis video tu constituo ab is latro qui templum ille sum tu consul arx civis perdo receptaculis vetus catilina miles castellum forensis latrocinium bustum lex omnis atque religio sum non solus domus meus sed totus palatium senatus eques romanus civitas omnis italia cunctus refercio cum tu non modo ad is mitto enim domesticus qui negaris possum hic commemoro qui sum palam non modo inquam ad is qui primus comitium tuus do tabula praerogativa qui in senatus sententia rogo tertius numquam aspiro sed omnis consilium qui ad ego opprimo paro non intersum solus verus etiam crudelis praesum


atque ut tuum laetissimum diem cum tristissimo meo conferam, utrum tandem bono viro et sapienti optabilius putas sic exire e patria ut omnes sui cives salutem, incolumitatem, reditum precentur, quod mihi accidit, an, quod tibi proficiscenti evenit, ut omnes exsecrarentur, male precarentur, unam tibi illam viam et perpetuam esse vellent? mihi me dius fidius in tanto omnium mortalium odio, iusto praesertim et debito, quaevis fuga quam ulla provincia esset optatior.

atque ut tuus laetus dies cum tristis meus confero utrum tandem bonus vir et sapio optabilis puto sic exeo e patria ut omnis suus civis salus incolumitas redeo preco qui ego accido an qui tu proficisco evenio ut omnis exsecror malus preco unus tu ille via et perpetuus sum volo ego ego dius fidus in tantus omnis mortalis odium justus praesertim et debeo quivis fuga quam ullus provincia sum opto


non ferrem omnino moleste, si ita accidisset; sed id tamen esset humanum. M. Marcellus, qui ter consul fuit, summa virtute, pietate, gloria militari, periit in mari; qui tamen ob virtutem in gloria et laude vivit. in fortuna quadam est illa mors non in poena putanda. quae est igitur poena, quod supplicium, quae saxa, quae cruces? esse duos duces in provinciis populi Romani, habere exercitus, appellari imperatores; horum alterum sic fuisse infrenatum conscientia scelerum et fraudum suarum ut ex ea provincia quae fuerit ex omnibus una maxime triumphalis nullam sit ad senatum litteram mittere ausus. ex qua provincia modo vir omni dignitate ornatissimus, L. Torquatus, magnis rebus gestis me referente ab senatu imperator est appellatus, unde his paucis annis Cn. Dolabellae, C. Curionis, M. Luculli iustissimos triumphos vidimus, ex ea te imperatore nuntius ad senatum adlatus est nullus; ab altero adlatae litterae, recitatae, relatum ad senatum.

non fero omnino molestus si ita accido sed is tamen sum humanus m marcellus qui ter consul sum summus virtus pietas gloria militaris pereo in mare qui tamen ob virtus in gloria et laus vivo in fortuna quidam sum ille mors non in poena puto qui sum igitur poena qui supplicium qui saxum qui crux sum duo dux in provincia populus romanus habeo exercitus appello imperator hic alter sic sum infreno conscientia scelus et fraus suus ut ex is provincia qui sum ex omnis unus magnus triumphal nullus sum ad senatus littera mitto audeo ex qui provincia modo vir omnis dignitas orno l torquatus magnus res gero ego refero ab senatus imperator sum appello unde hic paucus annus cn dolabella que curio m lucullus justus triumphus video ex is tu imperator nuntius ad senatus affero sum nullus ab alter affero littera recito refero ad senatus


nam ille gurges atque helluo natus abdomini suo non laudi et gloriae, cum equites Romanos in provincia, cum publicanos nobiscum et voluntate et dignitate coniunctos omnis fortunis, multos fama vitaque privasset, cum egisset aliud nihil illo exercitu nisi ut urbis depopularetur, agros vastaret, exhauriret domos, ausus est—quid enim ille non audeat?—a senatu supplicationem per litteras postulare. O di immortales! tune etiam atque adeo vos, geminae voragines scopulique rei publicae, vos meam fortunam deprimitis, vestram extollitis, cum de me ea senatus consulta absente facta sint, eae contiones habitae, is motus fuerit municipiorum et coloniarum omnium, ea decreta publicanorum, ea conlegiorum, ea denique generum ordinumque omnium quae non modo ego optare numquam auderem sed cogitare non possem, vos autem sempiternas foedissimae turpitudinis notas subieritis?

nam ille gurges atque helluo nascor abdomen suus non laus et gloria cum eques romanus in provincia cum publicanus nos et voluntas et dignitas coniungo omnis fortuna multus fama vito privo cum ago alius nihil ille exercitus nisi ut urbs depopulor ager vasto exhaurio domus audeo sum quis enim ille non audeo ab senatus supplicatio per littera postulo o deus immortalis tu etiam atque adeo tu geminus vorago scopulus res publicus tu meus fortuna deprimo vester extollo cum de ego is senatus consulo absum facio sum is contio habeo is moueo sum municipium et colonia omnis is decretum publicanus is collegium is denique gener ordo omnis qui non modo ego optaris numquam audeo sed cogito non possum tu autem sempiternus foedus turpitudo nosco subeo


sed quid ego enumero qui tibi obviam non venerint? quin dico venisse paene neminem ne de officiosissima quidem natione candidatorum, cum volgo essent et illo ipso et multis ante diebus admoniti et rogati? togulae lictoribus ad portam praesto fuerunt; quibus illi acceptis sagula reiecerunt, catervam imperatori suo novam praebuerunt. sic iste a tanto exercitu tantae provinciae triennio post Macedonicus imperator in urbem se intulit ut nullius negotiatoris obscurissimi reditus umquam fuerit desertior. in quo me tamen, qui esset paratus ad se defendendum, reprehendit. Cum ego eum Caelimontana introisse dixissem, sponsione me ni Esquilina introisset homo promptus lacessivit; quasi vero id aut ego scire debuerim aut vestrum quisquam audierit aut ad rem pertineat qua tu porta introieris, modo ne triumphali, quae porta Macedonicis semper pro consulibus ante te patuit; tu inventus es qui consulari imperio praeditus ex Macedonia non triumphares.

sed quis ego enumero qui tu obvius non venio quin dico venio paene nemo ne de officiosus quidem natio candidator cum vulgo sum et ille ipse et multus ante dies admoneo et rogo togula lictor ad porta praesto sum qui ille accipio sagulum reicio caterva imperator suus novus praebeo sic iste ab tantus exercitus tantus provincia triennium post macedonicus imperator in urbs sui infero ut nullus negotiator obscurus redeo umquam sum desero in quo ego tamen qui sum paro ad sui defendo reprehendo cos ego is caelimontanus introisse dico sponsio ego ni esquilina introisset homo promptus lacesso quasi verus is aut ego scio debeo aut vester quisquam audio aut ad res pertineo qui tu porto introeo modo ne triumphal qui porto macedonicus semper pro consul ante tu pateo tu invenio sum qui consularis imperium praeditus ex macedonius non triumpharis


iam vides—quoniam quidem ita mihimet fui inimicus ut me tecum compararem—et digressum meum et absentiam et reditum ita longe tuo praestitisse ut mihi illa omnia immortalem gloriam dederint, tibi sempiternam turpitudinem inflixerint.

iam video quoniam quidem ita nos sum inimicus ut ego tu compararis et digredior meus et absentia et redeo ita longus tuus praesto ut ego ille omnis immortal gloria do tu sempiternus turpitudo infligo


de me senatus ita decrevit Cn. Pompeio auctore et eius sententiae principe ut, si quis impedisset reditum meum, in hostium numero putaretur, eisque verbis ea de me senatus auctoritas declarata est ut nemini sit triumphus honorificentius quam mihi salus restitutioque perscripta. de me cum omnes magistratus promulgassent praeter unum praetorem, a quo non fuit postulandum, fratrem inimici mei, praeterque duos de lapide emptos tribunos, legem comitiis centuriatis tulit P. Lentulus consul de conlegae Q. Metelli sententia, quem mecum eadem res publica quae in tribunatu eius diiunxerat in consulatu virtute optimi ac iustissimi viri sapientiaque coniunxit.

de ego senatus ita decerno cn pompejus auctor et is sententia princeps ut si quis impedio redeo meus in hostis numerus puto is verbum is de ego senatus auctoritas declaro sum ut nemo sum triumphus honorificus quam ego salus restitutio perscribo de ego cum omnis magistratus promulgo praeter unus praetor ab quo non sum postulo frater inimicus meus praeter duo de lapis emo tribunus lex comitium centurio fero p lentulus consul de collega q metellus sententia qui ego idem res publicus qui in tribunatus is diiunxerat in consulatus virtus bonus atque justus vir sapio conjungo


numquam ego sanguinem expetivi tuum, numquam illud extremum quod posset esse improbis et probis commune supplicium legis ac iudici, sed abiectum, contemptum, despectum a ceteris, a te ipso desperatum et relictum, circumspectantem omnia, quicquid increpuisset pertimescentem, diffidentem tuis rebus, sine voce, sine libertate, sine auctoritate, sine ulla specie consulari, horrentem, trementem, adulantem omnis videre te volui; vidi. qua re si tibi evenerit quod metuis ne accidat, equidem non moleste feram; sin id tardius forte fiet, fruar tamen tua et indignitate et timiditate, nec te minus libenter metuentem videbo ne reus fias quam reum, nec minus laetabor cum te semper sordidum, quam si paulisper sordidatum viderem.

numquam ego sanguis expeto tuus numquam ille exter qui possum sum improbus et probus communis supplicium lex atque judicium sed abicio contemno despicio ab ceterus ab tu ipse despero et relinquo circumspecto omnis quisquis increpo pertimesco diffido tuus res sine vox sine libertas sine auctoritas sine ullus species consularis horreo tremo adulo omnis video tu volo video qui res si tu evenio qui metuo ne accido equidem non molestus fero sin is tardus fors fio fruor tamen tuus et indignitas et timiditas neque tu paruus libet metuo video ne reus fio quam reus neque paruus laeto cum tu semper sordidus quam si paulisper sordido video


turbulenti, seditiosi, factiosi, perniciosi.

turbulentus seditiosus factiosus perniciosus


Caesarem non eadem de re publica sensisse quae me scio; sed tamen, quod iam de eo his audientibus saepe dixi, me ille sui totius consulatus eorumque honorum quos cum proximis communicavit socium esse voluit, detulit, invitavit, rogavit. non sum propter nimiam fortasse constantiae cupiditatem adductus ad causam; non postulabam ut ei carissimus essem cuius ego ne beneficiis quidem sententiam meam tradidissem. adducta res in certamen te consule putabatur, utrum quae superiore anno ille gessisset manerent, an rescinderentur. quid loquar plura? si tantum ille in me esse uno roboris et virtutis putavit ut quae ipse gesserat conciderent, si ego restitissem, cur ego non ignoscam, si anteposuit suam salutem meae?

caesaris non idem de res publicus sentio qui ego scio sed tamen qui iam de is hic audio saepe dico ego ille suus totus consulatus is honor qui cum propior communico socius sum volo defero invito rogo non sum propter nimius fortasse constantia cupiditas adduco ad causa non postulo ut is carus sum qui ego ne beneficium quidem sententia meus trado adduco res in certamen tu consul puto utrum qui superus annus ille gero maneo an rescindo quis loquor multus si tantus ille in ego sum unus robur et virtus puto ut qui ipse gero concaedes si ego resto cur ego non ignosco si antepono suus salus meus


ego te non vaecordem, non furiosum, non mente captum, non tragico illo oreste aut Athamante dementiorem putem, qui sis ausus primum facere—nam id est caput—deinde paulo ante Torquato, sanctissimo et gravissimo viro, premente confiteri te provinciam Macedoniam, in quam tantum exercitum transportasses, sine ullo milite reliquisse? Mitto de amissa maxima parte exercitus; sit hoc infelicitatis tuae; dimittendi vero exercitus quam potes adferre causam? quam potestatem habuisti, quam legem, quod senatus consultum, quod ius, quod exemplum? quid est aliud furere? non cognoscere homines, non cognoscere leges, non senatum, non civitatem? cruentare corpus suum leve est; maior haec est vitae, famae, salutis suae volneratio.

ego tu non vaecordem non furiosus non mens capio non tragicus ille oreste aut athamas demens puto qui sum audeo primus facio nam is sum caput deinde paulus ante torquatus sancio et gravis vir premo confiteor tu provincia macedonia in quam tantus exercitus transporto sine ullus miles relinquo mitto de amitto maximus pars exercitus sum hic infelicitas tuus dimitto verus exercitus quam possum affero causa quam potestas habeo quam lex qui senatus consulo qui ius qui exemplum quis sum alius furo non cognosco homo non cognosco lex non senatus non civitas cruentaris corpus suus levis sum magnus hic sum vita fama salus suus vulneratio


confer nunc, Epicure noster ex hara producte non ex schola, confer, si audes, absentiam tuam cum mea. obtinuisti provinciam consularem finibus eis quos lex cupiditatis tuae, non quos lex generi tui pepigerat. nam lege Caesaris iustissima atque optima populi liberi plane et vere erant liberi, lege autem ea quam nemo legem praeter te et conlegam tuum putavit omnis erat tibi Achaia, Thessalia, Athenae, cuncta Graecia addicta; habebas exercitum tantum quantum tibi non senatus aut populus Romanus dederat, sed quantum tua libido conscripserat; aerarium exhauseras.

confero nunc epicurus noster ex hara produco non ex schola confero si audeo absentia tuus cum meus obtineo provincia consularis finis is qui lex cupiditas tuus non qui lex gener tuus pepigerat nam lex caesar justus atque bonus populus liber planus et verus sum liber lex autem is quam nemo lex praeter tu et collega tuus puto omnis sum tu achaia thessalia athenae cunctus graecia addico habeo exercitus tantus quantus tu non senatus aut populus romanus do sed quantus tuus libido conscribo aerarius exhaurio


Alios ego vidi ventos, alias prospexi animo procellas, aliis impendentibus tempestatibus non cessi sed bis unum me pro omnium salute obtuli. itaque discessu tum meo omnes illi nefarii gladii de manibus crudelissimis exciderunt, cum quidem tu, o vaecors et amens! cum omnes boni abditi inclusique maererent, templa gemerent, tecta ipsa urbis lugerent, complexus es funestum illud animal ex nefariis stupris, ex civili cruore, ex omni scelerum importunitate conceptum atque eodem in templo, eodem loci vestigio et temporis arbitria non mei solum sed patriae funeris abstulisti.

alii ego video venio alius prospicio animus procella alius impendeo tempestas non cedo sed bis unus ego pro omnis salus obtulis itaque discessus tum meus omnis ille nefarius gladius de manus crudelis excido cum quidem tu o vaecors et amens cum omnis bonus abdo includo maereo templum gemo tectum ipse urbs lugeo complexus sum funestus ille animal ex nefarius stuprum ex civilis cruor ex omnis scelus importunitas concipio atque idem in templum idem locus vestigium et tempus arbitrium non meus solus sed patria funus aufero


haec ego semper de vobis expetivi, haec optavi, haec precatus sum; plura etiam acciderunt quam vellem; nam ut amitteretis exercitum, numquam me hercule optavi. illud etiam accidit praeter optatum meum, sed valde ex voluntate. mihi enim numquam venerat in mentem furorem et insaniam optare vobis in quam incidistis. atqui fuit optandum. me tamen fugerat deorum immortalium has esse in impios et consceleratos poenas certissimas. nolite enim ita putare, patres conscripti, ut in scaena videtis, homines consceleratos impulsu deorum terreri furialibus taedis ardentibus; sua quemque fraus, suum facinus, suum scelus, sua audacia de sanitate ac mente deturbat; hae sunt impiorum furiae, hae flammae, hae faces.

hic ego semper de tu expeto hic opto hic preco sum multus etiam accido quam volo nam ut amitto exercitus numquam ego herculis opto ille etiam accido praeter optas meus sed validus ex voluntas ego enim numquam venio in mens furor et insanio optaris tu in quam incido atqui sum opto ego tamen fugio deus immortalis hic sum in impii et consceleratus poena certus nolo enim ita puto pater conscribo ut in scaena video homo consceleratus impulsus deus terreo furial taeda ardeo suus quisque fraus suus facinus suus scelus suus audacia de sanitas atque mens deturbo hic sum impii furia hic flamma hic fax


quod minimum specimen in te ingeni? ingeni autem? immo ingenui hominis ac liberi: qui colore ipso patriam aspernaris, oratione genus, moribus nomen.

qui paruus specimen in tu ingenium ingenium autem immo ingenuus homo atque liber qui color ipse patria aspernaris oratio genus mos nomen


Alia enim causa praestantissimi viri, Q. Metelli, fuit, quem ego civem meo iudicio cum deorum immortalium laude coniungo; qui C. illi Mario, fortissimo viro et consuli et sextum consuli et eius invictis legionibus, ne armis confligeret, cedendum esse duxit. quod mihi igitur certamen esset huius modi? cum C. Mario scilicet aut cum aliquo pari, an cum altero barbato Epicuro, cum altero Catilinae lanternario consule? neque hercule ego supercilium tuum neque conlegae tui cymbala fugi neque tam fui timidus ut, qui in maximis turbinibus ac fluctibus rei publicae navem gubernassem salvamque in portu conlocassem, frontis tuae nubeculam aut conlegae tui contaminatum spiritum pertimescerem.

alius enim causa praesto vir q metellus sum qui ego civis meus iudicium cum deus immortalis laus conjungo qui que ille marius fortis vir et consul et sextus consul et is invictus legio ne arma confligo cedo sum duco qui ego igitur certamen sum hic modus cum que marius scilicet aut cum aliquis par an cum alter barbatus epicurus cum alter catilina lanternarius consul neque herculis ego supercilium tuus neque collega tuus cymbalum fugio neque tam sum timidus ut qui in magnus turbo atque fluctus res publicus navo guberno salvus in portus conloco frons tuus nubecula aut collega tuus contamino spiritus pertimesco


perfecit ille ut, si montes resedissent, amnes exaruissent, non naturae praesidio sed victoria sua rebusque gestis Italiam munitam haberemus. sed cum me expetat, diligat, omni laude dignum putet, tu me a tuis inimicitiis ad simultatem veterem vocabis, sic tuis sceleribus rei publicae praeterita fata refricabis? quod quidem tu, qui bene nosses coniunctionem meam et Caesaris, eludebas, cum a me trementibus omnino labris, sed tamen cur tibi nomen non deferrem requirebas. quamquam, quod ad me attinet, numquam istam imminuam curam infitiando tibi, tamen est mihi considerandum quantum illi tantis rei publicae negotiis tantoque bello impedito ego homo amicissimus sollicitudinis atque oneris imponam. nec despero tamen, quamquam languet iuventus nec perinde atque debebat in laudis et gloriae cupiditate versatur, futuros aliquos qui abiectum hoc cadaver consularibus spoliis nudare non nolint, praesertim tam adflicto, tam inopi, tam infirmo, tam enervato reo, qui te ita gesseris ut timeres ne indignus beneficio videreris, nisi eius a quo missus eras simillimus exstitisses.

perficio ille ut si mons resedeo amnis exaresco non natura praesidium sed victoria suus res gero italia munio habeo sed cum ego expeto diligo omnis laus dignus puto tu ego ab tuus inimicitia ad simultas vetus voco sic tuus scelus res publicus praetereo fatum refrico qui quidem tu qui bene nosco coniunctio meus et caesar eludo cum ab ego tremo omnino labrum sed tamen cur tu nomen non defero requiro quamquam qui ad ego attineo numquam iste imminuo cura infitior tu tamen sum ego considero quantus ille tantus res publicus negotium tantus bellum impedio ego homo amicus sollicitudo atque onus impono neque despero tamen quamquam langueo juventus neque perinde atque debeo in laus et gloria cupiditas verso sum aliquis qui abicio hic cadaver consularis spolium nudaris non nolo praesertim tam affligo tam inops tam infirmo tam enervo reor qui tu ita gero ut timeo ne indignus beneficium video nisi is ab quo mitto sum similis exsisto


itaque admissarius iste, simul atque audivit voluptatem a philosopho tanto opere laudari, nihil expiscatus est, sic suos sensus voluptarios omnis incitavit, sic ad illius hanc orationem adhinnivit, ut non magistrum virtutis sed auctorem libidinis a se illum inventum arbitraretur. Graecus primo distinguere et dividere illa quem ad modum dicerentur; iste claudus, quem ad modum aiunt, pilam; retinere quod acceperat, testificari, tabellas obsignare velle, Epicurum diserte dicere existimare. dicit autem, opinor, se nullum bonum intellegere posse demptis corporis voluptatibus.

itaque admissarius iste simul atque audio voluptas ab philosophus tantus opus laudo nihil expiscor sum sic suus sensus voluptarius omnis incito sic ad ille hic oratio adhinnio ut non magister virtus sed auctor libido ab sui ille invenio arbitror graecus primus distinguo et divido ille qui ad modus dico iste claudus qui ad modus aio pila retineo qui accipio testificor tabella obsignaris volo epicurus dissero dico existimaris dico autem opinor sui nullus bonus intellego possum deemo corpus voluptas


Cum tibi tota cognatio serraco advehatur.