Pro Rege Deiotaro

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


sed ante quam de accusatione ipsa dico, de accusatorum spe pauca dicam; qui cum videantur neque ingenio neque usu atque exercitatione rerum valere, tamen ad hanc causam non sine aliqua spe et cogitatione venerunt.

sed ante quam de accusatio ipse dico de accusator spes paucus dico qui cum video neque ingenium neque usus atque exercitatio res valeo tamen ad hic causa non sine aliqui spes et cogitatio venio


quae quoniam angustiora parietes faciunt actioque maximae causae debilitatur loco, tuum est, Caesar, qui pro multis saepe dixisti, quid mihi nunc animi sit ad te ipsum referre, quo facilius cum aequitas tua tum audiendi diligentia minuat hanc perturbationem meam.

qui quoniam angustus paries facio actio magnus causa debilito locus tuus sum caesar qui pro multus saepe dico quis ego nunc animus sum ad tu ipse refero quo facilis cum aequitas tuus tum audio diligentia minuo hic perturbatio meus


obsecro, Caesar, repete illius temporis memoriam, pone ante oculos illum diem, voltus hominum te intuentium atque admirantium recordare. num quae trepidatio, num qui tumultus, num quid nisi modeste, nisi quiete, nisi ex hominis gravissimi et sanctissimi disciplina? quid igitur causae excogitari potest cur te lautum voluerit, cenatum noluerit occidere?

obsecro caesar repeto ille tempus memoria pono ante oculus ille dies vultus homo tu intueor atque admiror recordaris num qui trepidatio num qui tumultus num quis nisi modestus nisi quiesco nisi ex homo gravis et sancio disciplina quis igitur causa excogitaris possum cur tu lautus volo ceno nolo occaedes


at quam festive crimen contexitur! tua te inquit eadem quae saepe fortuna servavit: negavisti tum te inspicere velle. quid postea? an Deiotarus, re illo tempore non perfecta, continuo dimisit exercitum? nullus erat alius insidiandi locus? at eodem te, cum cenavisses, rediturum dixeras, itaque fecisti. Horam unam aut duas eodem loco armatos, ut conlocati fuerant, retineri magnum fuit? cum in convivio comiter et iucunde fuisses, tum illuc isti, ut dixeras: quo in loco Deiotarum talem erga te cognovisti qualis rex Attalus in P. Africanum fuit, cui magnificentissima dona, ut scriptum legimus, usque ad Numantiam misit ex Asia, quae Africanus inspectante exercitu accepit. quod cum praesens Deiotarus regio animo et more fecisset, tu in cubiculum discessisti.

at quam festivus crimen contexo tuus tu inquam idem qui saepe fortuna servo nego tum tu inspicio volo quis postea an deiotarus res ille tempus non perficio continuo dimitto exercitus nullus sum alius insidior locus at idem tu cum ceno redeo dico itaque facio hora unus aut duo idem locus armatus ut conloco sum retineo magnus sum cum in convivium comis et jucundus sum tum illic iste ut dico quo in locus deiotaris talis erga tu cognosco qualis rex attalus in p africanus sum qui magnificentissima donum ut scribo lego usque ad numantia mitto ex asia qui africanus inspecto exercitus accipio qui cum praesens deiotarus regius animus et mos facio tu in cubiculum discedo


reliqua pars accusationis duplex fuit: una regem in speculis semper fuisse, cum a te animo esset alieno, altera exercitum eum contra te magnum comparasse. de exercitu dicam breviter, ut cetera. numquam eas copias rex Deiotarus habuit quibus inferre bellum populo Romano posset, sed quibus finis suos ab excursionibus et latrociniis tueretur et imperatoribus nostris auxilia mitteret. atque antea quidem maiores copias alere poterat; nunc exiguas vix tueri potest.

reliquus pars accusatio duplex sum unus rex in speculis semper sum cum ab tu animus sum alienus alter exercitus is contra tu magnus comparo de exercitus dico brevis ut ceterus numquam is copia rex deiotarus habeo qui infero bellum populus romanus possum sed qui finis suus ab excursio et latrocinium tueor et imperator noster auxilium mitto atque antea quidem magnus copia alo possum nunc exiguus vix tueor possum


multa se arbitratur et peperisse ante factis et habere in animo atque virtute, quae nullo modo possit amittere. quae enim fortuna aut quis casus aut quae tanta possit iniuria omnium imperatorum de Deiotaro decreta delere? ab omnibus est enim is ornatus qui, postea quam in castris esse potuit per aetatem, in Asia, Cappadocia, Ponto, Cilicia, Syria bella gesserunt: senatus vero iudicia de illo tam multa tamque honorifica, quae publicis populi Romani litteris monumentisque consignata sunt, quae umquam vetustas obruet aut quae tanta delebit oblivio? quid de virtute eius dicam, de magnitudine animi, gravitate, constantia? quae omnes docti atque sapientes summa, quidam etiam bona sola esse dixerunt, eisque non modo ad bene sed etiam ad beate vivendum contentam esse virtutem.

multus sui arbitror et pario ante facio et habeo in animus atque virtus qui nullus modo possum amitto qui enim fortuna aut quis casus aut qui tantus possum iniuria omnis imperator de deiotarus decretum deleo ab omnis sum enim is orno qui postea quam in castrum sum possum per aetas in asia cappadocia pontus cilicium syria bellum gero senatus verus iudicium de ille tam multus tam honorifico qui publicus populus romanus littera monumentum consigno sum qui umquam vetustus obruo aut qui tantus deleo oblivio quis de virtus is dico de magnitudo animus gravitas constantia qui omnis doceo atque sapio summus quidam etiam bonus solus sum dico is non modo ad bene sed etiam ad beatus vivo contendo sum virtus


quam ob rem si quid eorum quae obiecta sunt cogitatum sit, non recusat quin id suum facinus iudices. Quocirca, C. Caesar, velim existimes hodierno die sententiam tuam aut cum summo dedecore miserrimam pestem importaturam esse regibus aut incolumem famam cum salute: quorum alterum optare illorum crudelitatis est, alterum conservare clementiae tuae.

quam ob res si quis is qui objecto sum cogitas sum non recuso quin is suus facinus iudex quocirca que caesar volo existimo hodiernus dies sententia tuus aut cum superus dedecor miser pestis importo sum rex aut incolumis fama cum salus qui alter optaris ille crudelitas sum alter conservaris clementia tuus


solus, inquam, es, C. Caesar, cuius in victoria ceciderit nemo nisi armatus. et quem nos liberi in summa populi Romani libertate nati non modo non tyrannum sed etiam clementissimum in victoria ducimus, is Blesamio qui vivit in regno tyrannus videri potest? nam de statua quis queritur, una praesertim, cum tam multas videat? valde enim invidendum est eius statuis cuius tropaeis non invidemus. nam si locus adfert invidiam, nullus est ad statuam quidem rostris clarior. de plausu autem quid respondeam? qui nec desideratus umquam in te est et non numquam obstupefactis hominibus ipsa admiratione compressus est et fortasse eo praetermissus quia nihil volgare te dignum videri potest.

solus inquam sum que caesar qui in victoria caedo nemo nisi armo et qui nos liber in summus populus romanus libertas nascor non modo non tyrannus sed etiam clemens in victoria duco is blesamius qui vivo in regnum tyrannus video possum nam de statua quis queror unus praesertim cum tam multus video validus enim invideo sum is statuo qui tropaeum non invideo nam si locus affero invidia nullus sum ad statua quidem rostrum clarus de plaudo autem quis respondeo qui neque desidero umquam in tu sum et non numquam obstupefacio homo ipse admiratio comprimo sum et fortasse is praetermitto quia nihil volgaris tu dignus video possum


addit etiam illud, equites non optimos misisse. credo, Caesar, nihil ad tuum equitatum, sed misit ex eis quos habuit electos. ait nescio quem ex eo numero servum iudicatum. non arbitror, non audivi: sed in eo, etiam si accidisset, culpam regis nullam fuisse arbitrarer.

addo etiam ille eques non bonus mitto credo caesar nihil ad tuus equitas sed mitto ex is qui habeo eligo aio nescio qui ex is numerus servus iudico non arbitror non audio sed in is etiam si accido culpa rex nullus sum arbitror


tum vero exercitu amisso ego, qui pacis semper auctor, post Pharsalicum autem proelium suasor fuissem armorum non ponendorum, sed abiciendorum, hunc ad meam auctoritatem non potui adducere, quod et ipse ardebat studio illius belli et patri satis faciendum arbitrabatur. felix ista domus quae non impunitatem solum adepta sit sed etiam accusandi licentiam: calamitosus Deiotarus qui et ab eo qui in isdem castris fuerit, et non modo apud te sed etiam a suis accusetur! vos vestra secunda fortuna, Castor, non potestis sine propinquorum calamitate esse contenti?

tum verus exercitus amitto ego qui pax semper auctor post pharsalicus autem proelium suasor sum armus non pono sed abicio hic ad meus auctoritas non possum duco qui et ipse ardeo studium ille bellum et pater satis facio arbitror felix iste domus qui non impunitas solus adipiscor sum sed etiam accuso licentia calamitosus deiotarus qui et ab is qui in idem castrum sum et non modo apud tu sed etiam ab suus accuso tu vester secundus fortuna castor non possum sine propinquus calamitas sum contendo


exquire de Blesamio num quid ad regem contra dignitatem tuam scripserit. Hieras quidem causam omnem suscipit et criminibus illis pro rege se supponit reum. memoriam tuam implorat, qua vales plurimum; negat umquam se a te in Deiotari tetrarchia pedem discessisse; in primis finibus tibi praesto se fuisse dicit, usque ad ultimos prosecutum; cum e balneo exisses, tecum se fuisse, cum illa munera inspexisses cenatus, cum in cubiculo recubuisses; eandemque adsiduitatem tibi se praebuisse postridie.

exquiro de blesamius num quis ad rex contra dignitas tuus scribo hiera quidem causa omnis suscipio et crimen ille pro rex sui suppono reus memoria tuus imploro qui val multus nego umquam sui ab tu in deiotaris tetrarchia pedis discedo in primus finis tu praesto sui sum dico usque ad ulter prosequor cum e balneum exeo tu sui sum cum ille munus inspicio ceno cum in cubiculum recumbo idem adsiduitas tu sui praebeo postridie


hanc enim, C. Caesar, causam si in foro dicerem eodem audiente et disceptante te, quantam mihi alacritatem populi Romani concursus adferret! quis enim civis ei regi non faveret cuius omnem aetatem in populi Romani bellis consumptam esse meminisset? spectarem curiam, intuerer forum, caelum denique testarer ipsum. sic, cum et deorum immortalium et populi Romani et senatus beneficia in regem Deiotarum recordarer, nullo modo mihi deesse posset oratio.

hic enim que caesar causa si in forum dico idem audio et discepto tu quantus ego alacritas populus romanus concursus affero quis enim civis is rex non faveo qui omnis aetas in populus romanus bellum consumo sum memini spectaris curia intueor forum caelum denique testo ipse sic cum et deus immortalis et populus romanus et senatus beneficium in rex deiotaris recordor nullus modo ego desum possum oratio


at quam acute conlecta crimina! Blesamius inquit,—eius enim nomine, optimi viri nec tibi ignoti, male dicebat tibi—ad regem inquit scribere solebat te in invidia esse, tyrannum existimari, statua inter reges posita animos hominum vehementer offensos, plaudi tibi non solere. nonne intellegis, Caesar, ex urbanis malevolorum sermunculis haec ab istis esse conlecta? Blesamius tyrannum Caesarem scriberet? multorum enim capita civium viderat, multos iussu Caesaris vexatos, verberatos, necatos, multas adflictas et eversas domos, armatis militibus refertum forum! quae semper in civili victoria sensimus, ea te victore non vidimus.

at quam acuo collecta crimen blesamius inquam is enim nomen bonus vir neque tu ignosco malus dico tu ad rex inquam scribo soleo tu in invidia sum tyrannus existimo statua inter rex pono animus homo vehemens offendo plaudo tu non soleo nonne intellego caesar ex urbanus malevolus sermunculis hic ab iste sum collecta blesamius tyrannus caesaris scribo multus enim caput civis video multus iussus caesar vexo verbero neco multus affligo et everro domus armo miles refercio forum qui semper in civilis victoria sentio is tu victor non video


in posterum inquit diem distulit ut, cum in castellum ventum esset, ibi cogitata perficeret. non video causam loci mutandi, sed tamen acta res criminose est. cum inquit vomere post cenam te velle dixisses, in balneum te ducere coeperunt: ibi enim erant insidiae. at te eadem tua fortuna servavit: in cubiculo malle dixisti. di te perduint, fugitive! ita non modo nihili et improbus, sed fatuus et amens es. quid? ille signa aenea in balneo posuerat, quae e balneo in cubiculum transire non possent? habes crimina insidiarum: nihil enim dixit amplius. horum inquit eram conscius. quid tum? ita ille demens erat ut eum quem conscium tanti sceleris habebat ab se dimitteret, Romam etiam mitteret ubi et inimicissimum sciret esse nepotem suum et C. Caesarem cui fecisset insidias, praesertim cum is unus esset qui posset de absente se indicare?

in posterus inquam dies differo ut cum in castellum venio sum ibi cogito perficio non video causa locus muto sed tamen ago res criminosus sum cum inquam vomo post cena tu volo dico in balneum tu duco coepio ibi enim sum insidiae at tu idem tuus fortuna servo in cubiculum malo dico deus tu perdo fugitivus ita non modo nihilis et improbus sed fatuus et amens sum quis ille signum aeneas in balneum pono qui e balneum in cubiculum transeo non possum habeo crimen insidiaris nihil enim dico amplus hic inquam sum conscius quis tum ita ille demens sum ut is qui conscius tantus scelus habeo ab sui dimitto roma etiam mitto ubi et inimicus scio sum nepos suus et que caesaris qui facio insidiae praesertim cum is unus sum qui possum de absum sui indico


quod nomen hi reges ne amitterent te victore timuerunt, retentum vero et a te confirmatum posteris etiam suis tradituros se esse confidunt. corpora sua pro salute regum suorum hi legati regii tradunt, Hieras et Blesamius et Antigonus, tibi nobisque omnibus iam diu noti, eademque fide et virtute praeditus Dorylaus, qui nuper cum Hiera legatus est ad te missus, cum regum amicissimi, tum tibi etiam, ut spero, probati.

qui nomen hic rex ne amitto tu victor timeo retendo verus et ab tu confirmo posterus etiam suus trado sui sum confido corpus suus pro salus rex suus hic legatus regius trado hiera et blesamius et antigonus tu nos omnis iam diu nosco idem fides et virtus praeditus dorylaus qui nuper cum hiera legatus sum ad tu mitto cum rex amicus tum tu etiam ut spero probo


nonne, cum esset perductus et cum tecum fuisset, refugit ad legatos? nonne ad hunc Cn. Domitium venit? nonne audiente hoc Ser. Sulpicio, clarissimo viro, qui tum casu apud Domitium cenabat, et hoc T. Torquato, optimo adulescente, se a te corruptum, tuis promissis in fraudem impulsum esse confessus est? quae est ista tam impotens, tam crudelis, tam immoderata inhumanitas? idcirco in hanc urbem venisti ut huius urbis iura et exempla corrumperes domesticaque immanitate nostrae civitatis humanitatem inquinares?

nonne cum sum perduco et cum tu sum refugio ad legatus nonne ad hic cn domitius venio nonne audio hic seruius sulpicius clarus vir qui tum casus apud domitius ceno et hic t torquatus bonus adulescens sui ab tu corrumpo tuus promitto in fraudo impello sum confiteor sum qui sum iste tam impotens tam crudelis tam immoderatus inhumanitas idcirco in hic urbs venio ut hic urbs ius et exemplum corrumpo domesticus immanitas noster civitas humanitas inquinaris


quid ait medicus? nihil de veneno. at id fieri potuit primum occultius in potione, in cibo; deinde etiam impunius fit quod, cum est factum, negari potest. si palam te interemisset, omnium in se gentium non solum odia sed etiam arma convertisset: si veneno, Iovis illius hospitalis numen numquam celare potuisset, homines fortasse celasset. quod igitur et conari occultius et efficere cautius potuit, id tibi et medico callido et servo, ut putabat, fideli non credidit: de armis, de ferro, de insidiis celare te noluit?

quis aio medicus nihil de veneno at is fio possum primus occulo in potio in cibus deinde etiam impunis fio qui cum sum facio negaris possum si palam tu interimo omnis in sui gens non solus odium sed etiam arma converto si veneno iuppiter ille hospital numen numquam celaris possum homo fortasse celo qui igitur et conor occulo et efficio caveo possum is tu et medico callidus et servo ut puto fidelis non credo de arma de ferrum de insidiae celaris tu nolo


quid deinde? furcifer quo progreditur? ait hac laetitia Deiotarum elatum vino se obruisse in convivioque nudum saltavisse. quae crux huic fugitivo potest satis supplici adferre? Deiotarum saltantem quisquam aut ebrium vidit umquam? omnes sunt in illo rege virtutes, quod te, Caesar, ignorare non arbitror, sed praecipue singularis et admiranda frugalitas: etsi hoc verbo scio laudari reges non solere. Frugi hominem dici non multum habet laudis in rege: fortem, iustum, severum, gravem, magni animi, largum, beneficum, liberalem: hae sunt regiae laudes, illa privata est. ut volet quisque, accipiat: ego tamen frugalitatem, id est modestiam et temperantiam, virtutem maximam iudico. haec in illo est ab ineunte aetate cum a cuncta Asia, cum a magistratibus legatisque nostris, tum ab equitibus Romanis qui in Asia negotiati sunt perspecta et cognita.

quis deinde furcifer quo progredio aio hic laetitia deiotaris effero vinum sui obruo in convivium nudus saltavisse qui crux hic fugitivus possum satis supplicium affero deiotaris saltantem quisquam aut ebrius video umquam omnis sum in ille rex virtus qui tu caesar ignoro non arbitror sed praecipuus singularis et admiror frugalitas etsi hic verbum scio laudo rex non soleo frugi homo dico non multus habeo laus in rex fortis iustus severus gravis magnus animus largus beneficus liberal hic sum regia laus ille privo sum ut volo quisque accipio ego tamen frugalitas is sum modestia et temperantia virtus maximus judico hic in ille sum ab ineo aetas cum ab cunctus asia cum ab magistratus lego noster tum ab eques romanus qui in asia negotior sum perspicio et cognosco


laboro equidem regis Deiotari causa quocum mihi amicitiam res publica conciliavit, hospitium voluntas utriusque coniunxit, familiaritatem consuetudo attulit, summam vero necessitudinem magna eius officia in me et in exercitum meum effecerunt: sed cum de illo laboro, tum de multis amplissimis viris quibus semel ignotum a te esse oportet, nec tuum beneficium in dubium vocari, nec haerere in animis hominum sollicitudinem sempiternam, nec accidere ut quisquam te timere incipiat eorum qui sint semel a te liberati timore.

laboro equidem rex deiotaris causa qui ego amicitia res publicus concilio hospitium voluntas uterque conjungo familiaritas consuetudo affero summa verus necessitudo magnus is officium in ego et in exercitus meus efficio sed cum de ille laboro tum de multus amplus vis qui semel ignotus ab tu sum oportet neque tuus beneficium in dubius vocaris neque haereo in animus homo sollicitudo sempiternus neque accido ut quisquam tu timeo incipio is qui sum semel ab tu libero timor


ita cum maximis eum rebus liberares, perparvam culpam relinquebas. itaque non solum in eum non animadvertisti sed omni metu liberavisti, hospitem agnovisti, regem reliquisti. neque enim ille odio tui progressus, sed errore communi lapsus est. is rex quem senatus hoc nomine saepe honorificentissimis decretis appellavisset, quique illum ordinem ab adulescentia gravissimum sanctissimumque duxisset, isdem rebus est perturbatus homo longinquus et alienigena quibus nos in media re publica nati semperque versati.

ita cum magnus is res liberaris perparvus culpa relinquo itaque non solus in is non animadverto sed omnis metus libero hospes anosco rex relinquo neque enim ille odium tuus progredior sed error communis labor sum is rex qui senatus hic nomen saepe honorificus decretum appello quisque ille ordo ab adulescentia gravis sancio duco idem res sum perturbo homo longinquus et alienigenus qui nos in medius res publicus nascor semper verso


ille exercitum Cn. Domiti, amplissimi viri, suis tectis et copiis sustentavit; ille Ephesum ad eum quem tu ex tuis fidelissimum et probatissimum omnibus delegisti pecuniam misit; ille iterum, ille tertio auctionibus factis pecuniam dedit qua ad bellum uterere; ille corpus suum periculo obiecit, tecumque in acie contra Pharnacem fuit tuumque hostem esse duxit suum. quae quidem a te in eam partem accepta sunt, Caesar, ut eum amplissimo regis honore et nomine adfeceris.

ille exercitus cn domitius amplus vir suus tectum et copia sustento ille ephesus ad is qui tu ex tuus fidelis et probo omnis deligo pecunia mitto ille iterum ille tertius auctio facio pecunia do qui ad bellum uto ille corpus suus periculum obiacio tu in acies contra pharnaces sum tuus hostis sum duco suus qui quidem ab tu in is pars accipio sum caesar ut is amplus rex honor et nomen afficio


et fratres meos, inquit, quod erant conscii, in vincla coniecit. cum igitur eos vinciret quos secum habebat, te solutum Romam mittebat qui eadem scires quae illos scire dicis?

et frater meus inquam qui sum conscius in vinclum conicio cum igitur is vincio qui sui habeo tu soluo roma mitto qui idem scio qui ille scio dico


at quam non modo non credibiliter, sed ne suspiciose quidem! cum inquit Blucium venisses et domum regis hospitis tui devertisses, locus erat quidam in quo erant ea composita quibus te rex munerari constituerat. huc te e balneo, prius quam accumberes, ducere volebat. erant enim armati ut te interficerent in eo ipso loco conlocati. en crimen, en causa, cur regem fugitivus, dominum servus accuset. ego mehercules, Caesar, initio, cum est ad me ita causa delata, Phidippum medicum, servum regium, qui cum legatis missus esset, ab isto adulescente esse corruptum, hac sum suspicione percussus: medicum indicem subornavit; finget videlicet aliquod crimen veneni. etsi a veritate longe, tamen a consuetudine criminandi non multum res abhorrebat.

at quam non modo non credibilis sed ne suspiciosus quidem cum inquam blucium venio et domus rex hospes tuus deverto locus sum quidam in quo sum is compono qui tu rex muneraris constituo huc tu e balneum prior quam accumbo duco volo sum enim armatus ut tu interficio in is ipse locus conloco en crimen en causa cur rex fugitivus dominus servus accuso ego hercules caesar initium cum sum ad ego ita causa defero phidippus medicus servus regius qui cum legatus mitto sum ab iste adulescens sum corrumpo hic sum suspicio percutio medicus index suborno fingo videlicet aliqui crimen venenum etsi ab veritas longus tamen ab consuetudo crimino non multus res abhorreo


cum in omnibus causis gravioribus, C. Caesar, initio dicendi commoveri soleam vehementius quam videtur vel usus vel aetas mea postulare, tum in hac causa ita multa me perturbant ut, quantum mea fides studi mihi adferat ad salutem regis Deiotari defendendam, tantum facultatis timor detrahat. primum dico pro capite fortunisque regis, quod ipsum, etsi non iniquum est in tuo dumtaxat periculo, tamen est ita inusitatum, regem reum capitis esse, ut ante hoc tempus non sit auditum.

cum in omnis causa gravis que caesar initium dico commoveo soleo vehemens quam video vel utor vel aetas meus postulo tum in hic causa ita multus ego perturbo ut quantus meus fides studium ego affero ad salus rex deiotaris defendo tantus facultas timor detraho primus dico pro caput fortuna rex qui ipse etsi non iniquus sum in tuus dumtaxat periculum tamen sum ita inusitas rex reus capio sum ut ante hic tempus non sum audio


cum facile orari, Caesar, tum semel exorari soles. nemo umquam te placavit inimicus qui ullas resedisse in te simultatis reliquias senserit. quamquam cui sunt inauditae cum Deiotaro querelae tuae? numquam tu illum accusavisti ut hostem, sed ut amicum officio parum functum, quod propensior in Cn. Pompei amicitiam fuisset quam in tuam: cui tamen ipsi rei veniam te daturum fuisse dicebas, si tum auxilia Pompeio vel si etiam filium misisset, ipse aetatis excusatione usus esset.

cum facilis oraris caesar tum semel exoraris soleo nemo umquam tu placo inimicus qui ullus resedeo in tu simultas reliquiae sentio quamquam qui sum inaudio cum deiotarus querela tuus numquam tu ille accuso ut hostis sed ut amicus officium parum fungor qui propendeo in cn pompejus amicitia sum quam in tuus qui tamen ipse res venio tu do sum dico si tum auxilium pompejus vel si etiam filius mitto ipse aetas excusatio utor sum


cum audiret senatus consentientis auctoritate arma sumpta, consulibus, praetoribus, tribunis plebis, nobis imperatoribus rem publicam defendendam datam, movebatur animo et vir huic imperio amicissimus de salute populi Romani extimescebat, in qua etiam suam esse inclusam videbat. in summo tamen timore quiescendum esse arbitrabatur. maxime vero perturbatus est, ut audivit consules ex Italia profugisse, omnis consularis—sic enim ei nuntiabatur—cunctum senatum, totam Italiam effusam. talibus enim nuntiis et rumoribus patebat ad orientem via nec ulli veri subsequebantur. nihil ille de condicionibus tuis, nihil de studio concordiae et pacis, nihil de conspiratione audiebat certorum hominum contra dignitatem tuam. quae cum ita essent, tamen usque eo se tenuit quoad a Cn. Pompeio legati ad eum litteraeque venerunt.

cum audio senatus consentio auctoritas arma sumo consul praetor tribunus plebs nos imperator res publicus defendo do moveo animus et vir hic imperium amicus de salus populus romanus extimesco in qui etiam suus sum includo video in superus tamen timor quiesco sum arbitror magnus verus perturbo sum ut audio consul ex italia profugio omnis consularis sic enim is nuntio cunctus senatus totus italia effundo talis enim nuntius et rumor pateo ad orior via neque ullus verus subsequor nihil ille de condicio tuus nihil de studium concordia et pax nihil de conspiratio audio certor homo contra dignitas tuus qui cum ita sum tamen usque is sui teneo quoad ab cn pompejus legatus ad is littera venio


iratum te regi Deiotaro fuisse non erant nescii; adfectum illum quibusdam incommodis et detrimentis propter offensionem animi tui meminerant, teque cum huic iratum, tum sibi amicum esse cognoverant, quodque apud ipsum te de tuo periculo dicerent, fore putabant ut in exulcerato animo facile fictum crimen insideret. quam ob rem hoc nos primum metu, Caesar, per fidem et constantiam et clementiam tuam libera, ne residere in te ullam partem iracundiae suspicemur. per dexteram istam te oro quam regi Deiotaro hospes hospiti porrexisti, istam, inquam, dexteram non tam in bellis neque in proeliis quam in promissis et fide firmiorem. tu illius domum inire, tu vetus hospitium renovare voluisti; te eius di penates acceperunt, te amicum et placatum Deiotari regis arae focique viderunt.

irascor tu rex deiotarus sum non sum nescio afficio ille quidam incommodus et detrimentum propter offensio animus tuus memini tu cum hic irascor tum sui amicus sum cognosco quisque apud ipse tu de tuus periculum dico sum puto ut in exulcero animus facilis fingo crimen insideo quam ob res hic nos primus metus caesar per fides et constantia et clementia tuus liber ne resideo in tu ullus pars iracundia suspicor per dexter iste tu oro quam rex deiotarus hospes hospes porrigo iste inquam dexter non tam in bellum neque in proelium quam in promitto et fides firmus tu ille domus ineo tu vetus hospitium renovaris volo tu is deus penates accipio tu amicus et placo deiotaris rex ara focus video


nihil a me arbitror praeteritum, sed aliquid ad extremam partem causae reservatum. id autem aliquid quid est? te ut plane Deiotaro reconciliet oratio mea. non enim iam metuo ne illi tu suscenseas; illud vereor ne tibi illum suscensere aliquid suspicere: quod abest longissime, mihi crede, Caesar. quid enim retineat per te meminit, non quid amiserit; neque se a te multatum arbitratur, sed, cum existimares multis tibi multa esse tribuenda, quo minus a se qui in altera parte fuisset ea sumeres non recusavit.

nihil ab ego arbitror praetereo sed aliquis ad extremus pars causa reservo is autem aliquis quis sum tu ut planus deiotarus reconcilio oratio meus non enim iam metuo ne ille tu suscenseo ille vereor ne tu ille suscenseo aliquis suspicio qui absum longus ego credo caesar quis enim retineo per tu memini non quis amitto neque sui ab tu multas arbitror sed cum existimaris multus tu multus sum tribuo quo paruus ab sui qui in alter pars sum is sumo non recuso


sint sane inimicitiae, quae esse non debebant—rex enim Deiotarus vestram familiam abiectam et obscuram e tenebris in lucem evocavit: quis tuum patrem ante quis esset quam cuius gener esset audivit?—sed quamvis ingrate et impie necessitudinis nomen repudiaretis, tamen inimicitias hominum more gerere poteratis, non ficto crimine insectari, non expetere vitam, non capitis arcessere. esto: concedatur haec quoque acerbitatis et odi magnitudo: adeone ut omnia vitae salutisque communis atque etiam humanitatis iura violentur? servum sollicitare verbis, spe promissisque corrumpere, abducere domum, contra dominum armare, hoc est non uni propinquo, sed omnibus familiis nefarium bellum indicere. nam ista corruptela servi si non modo impunita fuerit sed etiam a tanta auctoritate approbata, nulli parietes nostram salutem, nullae leges, nulla iura custodient. Vbi enim id quod intus est atque nostrum impune evolare potest contraque nos pugnare, fit in dominatu servitus, in servitute dominatus.

sum sanus inimicitia qui sum non debeo rex enim deiotarus vester familia abicio et obscurus e tenebrae in lux evoco quis tuus pater ante quis sum quam qui gener sum audio sed quivis ingratus et impius necessitudo nomen repudio tamen inimicitia homo mos gero possum non fingo crimen insectaris non expeto vita non capio arcesso sum concedo hic quoque acerbitas et odi magnitudo adeo ut omnis vita salus communis atque etiam humanitas ius violo servus sollicito verbum spes promitto corrumpo abduco domus contra dominus armaris hic sum non unus propinquo sed omnis familia nefarius bellum indico nam iste corruptela servio si non modo impunitus sum sed etiam ab tantus auctoritas approbo nullus paries noster salus nullus lex nullus ius custodio vbi enim is qui intus sum atque nos impunis evolaris possum contra nos pugno fio in dominor servio in servitus dominor


multis ille quidem gradibus officiorum erga rem publicam nostram ad hoc regium nomen ascendit; sed tamen quicquid a bellis populi Romani vacabat, cum hominibus nostris consuetudines, amicitias, res rationesque iungebat, ut non solum tetrarches nobilis sed etiam optimus pater familias et diligentissimus agricola et pecuarius haberetur. qui igitur adulescens nondum tanta gloria praeditus nihil umquam nisi severissime et gravissime fecerit, is ea existimatione eaque aetate saltavit?

multus ille quidem gradus officium erga res publicus noster ad hic regius nomen ascendo sed tamen quisquis ab bellum populus romanus vaco cum homo noster consuetudo amicitia res ratio jungo ut non solus tetrarches nobilis sed etiam bonus pater familia et diligens agricola et pecuarius habeo qui igitur adulescens nondum tantus gloria praeditus nihil umquam nisi severus et gravis facio is is existimatio is aetas saltavit


imitari, Castor, potius avi mores disciplinamque debebas quam optimo et clarissimo viro fugitivi ore male dicere. quod si saltatorem avum habuisses neque eum virum unde pudoris pudicitiaeque exempla peterentur, tamen hoc maledictum minime in illam aetatem conveniret. quibus ille studiis ab ineunte aetate se imbuerat, non saltandi, sed bene ut armis, optime ut equis uteretur, ea tamen illum cuncta iam aetate defecerant. itaque Deiotarum cum plures in equum sustulissent, quod haerere in eo senex posset, admirari solebamus: hic vero adulescens qui meus in Cilicia miles, in Graecia commilito fuit, cum in illo nostro exercitu equitaret cum suis delectis equitibus quos una cum eo ad Pompeium pater miserat, quos concursus facere solebat, quam se iactare, quam ostentare, quam nemini in illa causa studio et cupiditate concedere!

imitor castor potis avus mos disciplina debeo quam bonus et clarus vir fugitivus os malus dico qui si saltator avus habeo neque is vir unde pudor pudicitia exemplum peto tamen hic maledico paruus in ille aetas convenio qui ille studium ab ineo aetas sui imbuo non saltandi sed bene ut arma optume ut equus uto is tamen ille cunctus iam aetas deficio itaque deiotaris cum multus in equus tollo qui haereo in is senex possum admiraris soleo hic verus adulescens qui meus in cilicium miles in graecia commilito sum cum in ille noster exercitus equito cum suus deligo eques qui unus cum is ad pompejus pater mitto qui concursus facio soleo quam sui iactaris quam ostentaris quam nemo in ille causa studium et cupiditas concedo


perturbat me, C. Caesar, etiam illud interdum quod tamen, cum te penitus recognovi, timere desino: re enim iniquum est, sed tua sapientia fit aequissimum. nam dicere apud eum de facinore contra cuius vitam consilium facinoris inisse arguare, cum per se ipsum consideres, grave est; nemo enim fere est qui sui periculi iudex non sibi se aequiorem quam reo praebeat. sed tua, Caesar, praestans singularisque natura hunc mihi metum minuit. non enim tam timeo quid tu de rege Deiotaro, quam intellego quid de te ceteros velis iudicare.

perturbo ego que caesar etiam ille interdum qui tamen cum tu penitus recognosco timeo desino res enim iniquus sum sed tuus sapientia fio aequus nam dico apud is de facinus contra qui vita consilium facinus ineo arguaris cum per sui ipse considero gravis sum nemo enim fere sum qui suus periculum iudex non sui sui aequus quam reor praebeo sed tuus caesar praesto singularis natura hic ego metus minuo non enim tam timeo quis tu de rex deiotarus quam intellego quis de tu ceterus velis iudicaris


haec ille reputans et dies noctesque cogitans non modo tibi non suscenset—esset enim non solum ingratus sed etiam amens—, verum omnem tranquillitatem et quietem senectutis refert acceptam clementiae tuae. quo quidem animo cum antea fuit, tum non dubito quin tuis litteris, quarum exemplum legi, quas ad eum Tarracone huic Blesamio dedisti, se magis etiam erexerit ab omnique sollicitudine abstraxerit. iubes enim eum bene sperare et bono esse animo, quod scio te non frustra scribere solere. memini enim isdem fere verbis ad me te scribere meque tuis litteris bene sperare non frustra esse iussum.

hic ille reputo et dies nox cogito non modo tu non suscenseo sum enim non solus ingratus sed etiam amens verus omnis tranquillitas et quies senectus refero accipio clementia tuus quo quidem animus cum antea sum tum non dubito quin tuus littera qui exemplum lego qui ad is tarraco hic blesamius do sui magis etiam erigo ab omne sollicitudo abstraho iubeo enim is bene spero et bonus sum animus qui scio tu non frustra scribo soleo memini enim idem fere verbum ad ego tu scribo ego tuus littera bene spero non frustra sum jubeo


etenim si Antiochus Magnus ille, rex Asiae, cum, postea quam a L. Scipione devictus Tauro tenus regnare iussus est, omnem hanc Asiam quae est nunc nostra provincia amisisset, dicere est solitus benigne sibi a populo Romano esse factum, quod nimis magna procuratione liberatus modicis regni terminis uteretur, potest multo facilius hoc se Deiotarus consolari. ille enim furoris multam sustulerat, hic erroris. omnia tu Deiotaro, Caesar, tribuisti, cum et ipsi et filio nomen regium concessisti. hoc nomine retento atque servato nullum beneficium populi Romani, nullum iudicium de se senatus imminutum putat. Magno animo et erecto est, nec umquam succumbet inimicis, ne fortunae quidem.

etenim si antiochus magnus ille rex asia cum postea quam ab l scipio devinco taurus tenus regno iubeo sum omnis hic asia qui sum nunc noster provincia amitto dico sum soleo benignus sui ab populus romanus sum facio qui nimis magnus procuratio libero modicus regnum terminus uto possum multus facilis hic sui deiotarus consolaris ille enim furor multa tollo hic error omnis tu deiotarus caesar tribuo cum et ipse et filius nomen regius concedo hic nomen retendo atque servo nullus beneficium populus romanus nullus iudicium de sui senatus imminuo puto magnus animus et erigo sum neque umquam succumbo inimicus ne fortuna quidem


non debeo, Caesar, quod fieri solet in tantis periculis, temptare ecquonam modo dicendo misericordiam tuam commovere possim. nihil opus est. occurrere solet ipsa supplicibus et calamitosis, nullius oratione evocata. propone tibi duos reges et id animo contemplare quod oculis non potes: dabis profecto id misericordiae quod iracundiae denegasti. multa sunt monumenta clementiae tuae, sed maxime eorum incolumitates quibus salutem dedisti. quae si in privatis gloriosa sunt, multo magis commemorabuntur in regibus. semper regium nomen in hac civitate sanctum fuit, sociorum vero regum et amicorum sanctissimum.

non debeo caesar qui fio soleo in tantus periculum tento ecquonam modo dico misericordia tuus commoveo possum nihil opus sum occurro soleo ipse supplex et calamitosus nullus oratio evoco propono tu duo rex et is animus contemplaris qui oculus non possum do profecto is misericordia qui iracundia denego multus sum monumentum clementia tuus sed magnus is incolumitas qui salus do qui si in privo gloriosus sum multus magis commemoro in rex semper regius nomen in hic civitas sancio sum socius verus rex et amicus sancio


fugitivi autem dominum accusantis et dominum absentem et dominum amicissimum nostrae rei publicae cum os videbam, cum verba audiebam, non tam adflictam regiam condicionem dolebam quam de fortunis communibus extimescebam. nam cum more maiorum de servo in dominum ne tormentis quidem quaeri liceat, in qua quaestione dolor elicere veram vocem possit etiam ab invito, exortus est servus qui, quem in eculeo appellare non posset, eum accuset solutus.

fugitivus autem dominus accuso et dominus absum et dominus amicus noster res publicus cum os video cum verbum audio non tam affligo regia condicio doleo quam de fortuna communis extimesco nam cum mos magnus de servo in dominus ne tormentum quidem quaero licet in qui quaestio dolor elices verus voco possum etiam ab invito exorior sum servus qui qui in equuleus appello non possum is accuso soluo


is igitur non modo a te periculo liberatus sed etiam honore amplissimo ornatus, arguitur domi te suae interficere voluisse: quod tu, nisi eum furiosissimum iudicas, suspicari profecto non potes. ut enim omittam cuius tanti sceleris fuerit in conspectu deorum penatium necare hospitem, cuius tantae importunitatis omnium gentium atque omnis memoriae clarissimum lumen exstinguere, cuius ferocitatis victorem orbis terrae non extimescere, cuius tam inhumani et ingrati animi, a quo rex appellatus esset, in eo tyrannum inveniri—ut haec omittam, cuius tanti furoris fuit omnis reges, quorum multi erant finitimi, omnis liberos populos, omnis socios, omnis provincias, omnia denique omnium arma contra se unum excitare? quonam ille modo cum regno, cum domo, cum coniuge, cum carissimo filio distractus esset, tanto scelere non modo perfecto sed etiam cogitato?

is igitur non modo ab tu periculum libero sed etiam honor amplus orno arguo domus tu suus interficio volo qui tu nisi is furiosus iudico suspicaris profecto non possum ut enim omitto qui tantus scelus sum in conspectus deus penates neco hospes qui tantus importunitas omnis gens atque omnis memoria clarus lumen exstinguo qui ferocitas victor orbis terra non extimesco qui tam inhumanus et ingratus animus ab quo rex appello sum in is tyrannus invenio ut hic omitto qui tantus furor sum omnis rex qui multus sum finitimus omnis liber populus omnis socius omnis provincia omnis denique omnis arma contra sui unus excitaris quonam ille modo cum regnum cum domus cum coniunx cum carus filius distraho sum tantus scelus non modo perficio sed etiam cogito


ad eum igitur rex Deiotarus venit hoc misero fatalique bello quem antea iustis hostilibusque bellis adiuverat, quocum erat non hospitio solum verum etiam familiaritate coniunctus, et venit vel rogatus ut amicus, vel arcessitus ut socius, vel evocatus ut is qui senatui parere didicisset: postremo venit ut ad fugientem, non ut ad insequentem, id est ad periculi, non ad victoriae societatem. itaque Pharsalico proelio facto a Pompeio discessit; spem infinitam persequi noluit; vel officio si quid debuerat, vel errori si quid nescierat, satis factum esse duxit; domum se contulit, teque Alexandrinum bellum gerente utilitatibus tuis paruit.

ad is igitur rex deiotarus venio hic mitto fatalis bellum qui antea iustus hostilis bellum adjuvo qui sum non hospitium solus verus etiam familiaritas conjungo et venio vel rogo ut amicus vel arcesso ut socius vel evoco ut is qui senatus pareo disco postremo venio ut ad fugio non ut ad insequor is sum ad periculum non ad victoria societas itaque pharsalicus proelium facio ab pompejus discedo spes infinitus persequor nolo vel officium si quis debeo vel error si quis nescio satis facio sum duco domus sui confero tu alexandrinus bellum gero utilitas tuus pareo


deinde eum regem quem ornare antea cuncto cum senatu solebam pro perpetuis eius in nostram rem publicam meritis, nunc contra atrocissimum crimen cogor defendere. accedit ut accusatorum alterius crudelitate, alterius indignitate conturber. crudelis Castor, ne dicam sceleratum et impium, qui nepos avum in capitis discrimen adduxerit adulescentiaeque suae terrorem intulerit ei cuius senectutem tueri et tegere debebat, commendationemque ineuntis aetatis ab impietate et ab scelere duxerit; avi servum corruptum praemiis ad accusandum dominum impulerit, a legatorum pedibus abduxerit.

deinde is rex qui ornaris antea cuncto cum senatus soleo pro perpetuus is in noster res publicus meritum nunc contra atrox crimen cogo defendo accedo ut accusator alter crudelitas alter indignitas conturbo crudelis castor ne dico scelero et impius qui nepos avus in capio discrimen adduco adulescentia suus terror infero is qui senectus tueor et tego debeo commendatio ineo aetas ab impietas et ab scelus duco avus servus corrumpo praemium ad accuso dominus impello ab legatus pes abduco


moveor etiam loci ipsius insolentia, quod tantam causam quanta nulla umquam in disceptatione versata est dico intra domesticos parietes, dico extra conventum et eam frequentiam in qua oratorum studia niti solent: in tuis oculis, in tuo ore voltuque acquiesco, te unum intueor, ad te unum omnis spectat oratio: quae mihi ad spem obtinendae veritatis gravissima sunt, ad motum animi et ad omnem impetum dicendi contentionemque leviora.

moveo etiam locus ipse insolentia qui tantus causa quantus nullus umquam in disceptatio verso sum dico intra domesticus paries dico extra convenio et is frequentia in qui orator studium nitor soleo in tuus oculus in tuus os vultus acquiesco tu unus intueor ad tu unus omnis specto oratio qui ego ad spes obtineo veritas gravis sum ad motus animus et ad omnis impetus dico contentio levis


secutum bellum est Africanum. graves de te rumores, qui etiam furiosum illum Caecilium excitaverunt. quo tum rex animo, qui auctionatus sit seseque spoliare maluerit quam tibi pecuniam non subministrare. at eo inquit tempore ipso Nicaeam Ephesumque mittebat qui rumores Africanos exciperent et celeriter ad se referrent. itaque cum esset ei nuntiatum Domitium naufragio perisse, te in castello circumsederi, de Domitio dixit versum Graecum eadem sententia qua etiam nos habemus Latinum: pereant amici, dum inimici una intercidant. quod ille, si tibi esset inimicissimus, numquam tamen dixisset: ipse enim mansuetus, versus immanis. qui autem Domitio poterat esse amicus, qui tibi esset inimicus? tibi porro inimicus cur esset a quo, cum vel interfici belli lege potuisset, regem et se et filium suum constitutos esse meminisset?

sequor bellum sum africanus gravis de tu rumor qui etiam furiosus ille caecilius excito quo tum rex animus qui auctionor sum sesequor spolio malo quam tu pecunia non subministraris at is inquam tempus ipse nicaea ephesus mitto qui rumor africanus excipio et celer ad sui refero itaque cum sum is nuntio domitius naufragium pereo tu in castellum circumsedeo de domitius dico verro graecus idem sententia qui etiam nos habeo latinus pereo amicus dum inimicus unus intercisi qui ille si tu sum inimicus numquam tamen dico ipse enim mansuetus verro immanis qui autem domitius possum sum amicus qui tu sum inimicus tu porro inimicus cur sum ab quo cum vel interficio bellum lex possum rex et sui et filius suus constituo sum memini


O tempora, o mores! Cn. Domitius ille quem nos pueri consulem, censorem, pontificem maximum vidimus, cum tribunus plebis M. Scaurum principem civitatis in iudicium populi vocavisset Scaurique servus ad eum clam domum venisset et crimina in dominum delaturum se esse dixisset, prendi hominem iussit ad Scaurumque deduci. vide quid intersit, etsi inique Castorem cum Domitio comparo: sed tamen ille inimico servum remisit, tu ab avo abduxisti; ille incorruptum audire noluit, tu corrupisti; ille adiutorem servum contra dominum repudiavit, tu etiam accusatorem adhibuisti. at semel iste est corruptus a vobis.

o tempus o mos cn domitius ille qui nos puer consul censor pontifex magnus video cum tribunus plebs m scaurus princeps civitas in iudicium populus voco scaurus servus ad is clam domus venio et crimen in dominus defero sui sum dico prehendo homo iubeo ad scaurus deduco video quis intersum etsi iniquus castor cum domitius comparo sed tamen ille inimicus servus remitto tu ab avus abduco ille incorruptus audio nolo tu conrumpo ille adiutor servus contra dominus repudio tu etiam accusator adhibeo at semel iste sum corrumpo ab tu


ignosce, ignosce, Caesar, si eius viri auctoritati rex Deiotarus cessit quem nos omnes secuti sumus; ad quem cum di atque homines omnia ornamenta congessissent, tum tu ipse plurima et maxima. nec enim, si tuae res gestae ceterorum laudibus obscuritatem attulerunt, idcirco Cn. Pompei memoriam amisimus. quantum nomen illius fuerit, quantae opes, quanta in omni genere bellorum gloria, quanti honores populi Romani, quanti senatus, quanti tui, quis ignorat? tanto ille superiores vicerat gloria quanto tu omnibus praestitisti. itaque Cn. Pompei bella, victorias, triumphos, consulatus admirantes numerabamus: tuos enumerare non possumus.

ignosco ignosco caesar si is vir auctoritas rex deiotarus cedo qui nos omnis sequor sum ad qui cum deus atque homo omnis ornamentum congero tum tu ipse multus et maximus neque enim si tuus res gero ceterus laus obscuritas affero idcirco cn pompejus memoria amitto quantus nomen ille sum quantus ops quantus in omnis genus bellum gloria quantus honor populus romanus quantus senatus quantus tuus quis ignoro tantus ille superus vinco gloria quantus tu omnis praesto itaque cn pompejus bellum victoria triumphus consulatus admiror numero tuus enumero non possum


at, credo, haec homo inconsultus et temerarius non videbat. quis consideratior illo, quis tectior, quis prudentior? quamquam hoc loco Deiotarum non tam ingenio et prudentia quam fide et religione vitae defendendum puto. nota tibi est hominis probitas, C. Caesar, noti mores, nota constantia. cui porro qui modo populi Romani nomen audivit, Deiotari integritas, gravitas, virtus, fides non audita est? quod igitur facinus nec in hominem imprudentem caderet propter metum praesentis exiti, nec in facinerosum, nisi esset idem amentissimus, id vos et a viro optimo et ab homine minime stulto cogitatum esse confingitis?

at credo hic homo inconsultus et temerarius non video quis considero ille quis tego quis prudens quamquam hic locus deiotaris non tam ingenium et prudentia quam fides et religio vita defendo puto nosco tu sum homo probitas que caesar nosco mos nosco constantia qui porro qui modo populus romanus nomen audio deiotaris integritas gravitas virtus fides non audio sum qui igitur facinus neque in homo imprudens cado propter metus praesum exeo neque in facinerosum nisi sum idem amens is tu et ab vir bonus et ab homo paruus stultus cogitas sum confingo


at misit ad nescio quem Caecilium: sed eos quos misit, quod ire noluerunt, in vincla coniecit. non quaero quam veri simile sit aut non habuisse regem quos mitteret aut eos qui missi essent non paruisse, aut, qui dicto audientes in tanta re non fuissent, eos vinctos potius quam necatos. sed tamen cum ad Caecilium mittebat, utrum causam illam victam esse nesciebat an Caecilium istum magnum hominem putabat? quem profecto is qui optime nostros homines novit vel quia non nosset vel si nosset, contemneret.

at mitto ad nescio qui caecilius sed is qui mitto qui eo nolo in vinclum conicio non quaero quam verus similis sum aut non habeo rex qui mitto aut is qui mitto sum non pareo aut qui dico audio in tantus res non sum is vincio potis quam neco sed tamen cum ad caecilius mitto utrum causa ille vinco sum nescio an caecilius iste magnus homo puto qui profecto is qui optume noster homo nosco vel quia non nosco vel si nosco contemno


alieno autem a te animo quo modo? speravit, credo, difficilis tibi Alexandreae fore exitus propter regionum naturam et fluminis. at eo tempore ipso pecuniam dedit, exercitum aluit, ei quem Asiae praefeceras nulla in re defuit; tibi victori non solum ad hospitium sed ad periculum etiam atque ad aciem praesto fuit.

alienus autem ab tu animus quo modo spero credo difficilis tu alexandrea sum exitus propter regio natura et flumen at is tempus ipse pecunia do exercitus alo is qui asia praeficio nullus in res desum tu victor non solus ad hospitium sed ad periculum etiam atque ad acies praesto sum