Lucullus

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


nemo umquam superiorum non modo expresserat sed ne dixerat quidem posse hominem nihil opinari, nec solum posse sed ita necesse esse sapienti. visa est Arcesilae cum vera sententia tum honesta et digna sapienti; quaesivit de Zenone fortasse quid futurum esset si nec percipere quicquam posset sapiens nec opinari sapientis esset. ille credo nihil opinaturum, quoniam esset quod percipi posset. quid ergo id esset. 'visum' credo. 'quale igitur visum?' tum ilum ita definisse: ex eo quod esset sicut esset inpressum et signatum et effictum. post requisitum etiamne si eius modi esset visum verum quale vel falsum. hic Zenonem vidisse acute nullum esse visum quod percipi posset, si id tale esset ab eo quod est cuius modi ab eo quod non est posset esse. recte consensit Arcesilas ad definitionem additum, neque enim falsum percipi posse neque verum si esset tale quale vel falsum; incubuit autem in eas disputationes ut doceret nullum tale esse visum a vero ut non eiusdem modi etiam a falso possit esse.

nemo umquam superus non modo exprimo sed ne dico quidem possum homo nihil opinor neque solus possum sed ita necesse sum sapio video sum arcesilaus cum verus sententia tum honestus et dignus sapio quaero de zeno fortasse quis sum sum si neque percipio quisquam possum sapio neque opinor sapio sum ille credo nihil opinor quoniam sum qui percipio possum quis ergo is sum video credo qualis igitur video tum ilis ita definio ex is qui sum sicut sum impressus et signo et effingo post requaero etiam si is modus sum video verus qualis vel falsus hic zeno video acuo nullus sum video qui percipio possum si is talis sum ab is qui sum qui modus ab is qui non sum possum sum rectus consentio arcesilas ad definitio addo neque enim falsus percipio possum neque verus si sum talis qualis vel falsus incumbo autem in is disputatio ut doceo nullus talis sum video ab verus ut non idem modus etiam ab fallo possum sum


Sequitur disputatio copiosa illa quidem sed paulo abstrusior — habet enim aliquantum a physicis, ut verear ne maiorem largiar ei qui contra dicturus est libertatem et licentiam; nam quid eum facturum putem de abditis rebus et obscuris, qui lucem eripere conetur? — sed disputari poterat subtiliter quanto quasi artificio natura fabricata esset primum animal omne deinde hominem maxime, quae vis esset in sensibus, quem ad modum prima visa nos pellerent, deinde adpetitio ab his pulsa sequeretur, tum ut sensus ad res percipiendas intenderemus. Mens enim ipsa, quae sensuum fons est atque etiam ipsa sensus est, naturalem vim habet, quam intendit ad ea quibus movetur. itaque alia visa sic arripit ut iis statim utatur, alia quasi recondit, e quibus memoria oritur; cetera autem similitudinibus construit, ex quibus efficiuntur notitiae rerum, quas Graeci tum e)nnoi/as tum prolh/myeis vocant; eo cum accessit ratio argumentique conclusio rerumque innumerabilium multitudo, tum et perceptio eorum omnium apparet et eadem ratio perfecta is gradibus ad sapientiam pervenit.

sequor disputatio copiosus ille quidem sed paulus abstrudo habeo enim aliquantus ab physicus ut vereor ne magnus largior is qui contra dico sum libertas et licentia nam quis is facio puto de abdo res et obscurus qui lux eripio conor sed disputaris possum subtilis quantus quasi artificium natura fabricor sum primus animal omnis deinde homo magnus qui volo sum in sensus qui ad modus primus video nos pello deinde appetitio ab hic pello sequor tum ut sensus ad res percipio intendo mens enim ipse qui sensus fons sum atque etiam ipse sensus sum natural vis habeo quam intendo ad is qui moveo itaque alius video sic arripio ut is statim uto alius quasi recondo e qui memoria orior ceterus autem similitudo construo ex qui efficio notitia res qui graecum tum e nnoi as tum prolh myeis voco is cum accedo ratio argumentum conclusio res innumerabilis multitudo tum et perceptio is omnis appareo et idem ratio perficio is gradus ad sapientia pervenio


Nunc ea videamus quae contra ab his disputari solent. sed prius potestis totius eorum rationis quasi fundamenta cognoscere. Conponunt igitur primum artem quandam de his quae visa dicimus, eorumque et vim et genera definiunt, in his quale sit id quod percipi et conprendi possit, totidem verbis quot Stoici. Deinde illa exponunt duo, quae quasi contineant omnem hanc quaestionem: quae ita videantur ut etiam alia eodem modo videri possint nec in is quicquam intersit, non posse eorum alia percipi alia non percipi; nihil interesse autem non modo si omni ex parte eiusdem modi sint sed etiam si discerni non possint. Quibus positis unius argumenti conclusione tota ab his causa conprenditur. conposita autem ea conclusio sic est: 'eorum quae videntur alia vera sunt alia falsa; et quod falsum est id percipi non potest, quod autem verum visum est, id omne tale est ut eiusdem modi falsum etiam possit videri'; et quae visa sint eius modi ut in is nihil intersit, non posse accidere ut eorum alia percipi possint alia non possint; 'nullum igitur est visum quod percipi possit'.

nunc is video qui contra ab hic disputaris soleo sed prior possum totus is ratio quasi fundamentum cognosco conpono igitur primus ars quidam de hic qui video dico is et vis et genus definio in hic qualis sum is qui percipio et comprehendo possum totidem verbum quot stoicus deinde ille expono duo qui quasi contineo omnis hic quaestio qui ita video ut etiam alius idem modo video possum neque in is quisquam intersum non possum is alius percipio alius non percipio nihil intersum autem non modo si omnis ex pars idem modus sum sed etiam si discerno non possum qui pono unus argumentum conclusio totus ab hic causa comprehendo compositum autem is conclusio sic sum is qui video alius verus sum alius fallo et qui falsus sum is percipio non possum qui autem verus video sum is omnis talis sum ut idem modus falsus etiam possum video et qui video sum is modus ut in is nihil intersum non possum accido ut is alius percipio possum alius non possum nullus igitur sum video qui percipio possum


Princeps Thales unus e septem, cui sex reliquos concessisse primas ferunt, ex aqua dixit constare omnia. at hoc Anaximandro populari et sodali suo non persuasit; is enin infinitatem naturae dixit esse e qua omnia gigneren- tur. post eius auditor Anaximenes infinitum aera, sed ea quae ex eo orerentur definita; gigni autem terram aquam ignem, tum ex iis omnia. Anaxagoras materiam infinitam, sed ex ea particulas similes inter se minutas, eas primum confusas postea in ordinem 5 adductas mente divina. Xenophanes paulo etiam antiquior unum esse omnia, neque id esse mutabile, et id esse deum neque natum umquam et sempiternum, conglobata figura. Parmenides ignem qui moveat, terram quae ab eo formetur. Leucippus plenum et inane. Democritus huic in hoc similis, uberior in ceteris. Empedocles haec pervolgata et nota quattuor. Heraclitus ignem. Melissus hoc quod esset infinitum et inmutabile et fuisse semper et fore. Plato ex materia in se omnia recipiente mundum factum esse censet a deo sempiternum. Pythagorei e numeris et mathematicorum initials proficisci volunt omnia. Ex is eliget vester sapiens unum aliquem credo quem sequatur, ceteri tot viri et tanti repudiati ab eo condemnatique discedent.

princeps thal unus e septem qui sex reliquus concedo primus fero ex aqua dico constaris omnis at hic anaximander populor et sodal suus non persuadeo is enin infinitas natura dico sum e qui omnis gigneren tur post is auditor anaximenes infinitus aes sed is qui ex is orerentur definio gigno autem terra aqua ignis tum ex is omnis anaxagoras materia infinitus sed ex is particula similis inter sui minuo is primus confundo postea in ordo adduco mens divino xenophanes paulus etiam antiquus unus sum omnis neque is sum mutabilis et is sum deus neque natus umquam et sempiternus conglobo figuro parmenides ignis qui moveo terra qui ab is formo leucippus plenus et inanis democritus hic in hic similis uber in ceterus empedocles hic pervulgo et nosco quattuor heraclitus ignis melissus hic qui sum infinitus et inmutabilis et sum semper et sum plato ex materia in sui omnis recipio mundus facio sum censeo ab deus sempiternus pythagoreus e numerus et mathematicus initials proficisco volo omnis ex is eligo vester sapio unus aliquis credo qui sequor ceterus tot vir et tantus repudio ab is condemno discedo


'Quid fiet artibus?' Quibus? iisne quae ipsae fatentur coniectura se plus uti quam scientia, an iis quae tantum id quod videtur secuntur nec habent istam artem vestram qua vera et falsa diiudicent?

quis fio ars qui is qui ipse fateor conicio sui multus uti quam scientia an is qui tantus is qui video secor neque habeo iste ars vester qui verus et fallo dijudico


Sed de perception hactenus; si quis enim ea quae dicta sunt labefactare volet, facile etiam absentibus nobis veritas se ipsa defendet.

sed de perception hactenus si quis enim is qui dictum sum labefactaris volo facilis etiam absum nos vereor sui ipse defendo


quae cum exposuisset, adiungit dupliciter dici adsensus sustinere sapientem, uno modo cum hoc intellegatur, omnino eum rei nulli adsentiri, altero cum se a respondendo ut aut adprobet quid aut inprobet sustineat, ut neque neget aliquid neque aiat. id cum ita sit, alterum placere ut numquam adsentiatur, alterum tenere ut sequens probabilitatem, ubicumque haec aut occurrat aut deficiat, aut 'etiam' aut 'non' respondere possit. †nec ut† placeat eum qui de omnibus rebus contineat se ab adsentiendo moveri tamen et agere aliquid, reliquit eius modi visa quibus ad actionem excitemur, item ea quae interrogati in utramque partem respondere possimus sequentes tantum modo quod ita visum sit, dum sine adsensu; neque tamen omnia eius modi visa adprobari sed ea quae nulla re inpedirentur.

qui cum expono adjungo dupliciter dico assensus sustineo sapio unus modo cum hic intellego omnino is res nullus adsentio alter cum sui ab respondeo ut aut adprobo quis aut inprobo sustineo ut neque nego aliquis neque aio is cum ita sum alter placeo ut numquam adsentio alter teneo ut sequor probabilitas ubicumque hic aut occurro aut deficio aut etiam aut non respondeo possum neque ut placeo is qui de omnis res contineo sui ab adsentio moveo tamen et ago aliquis relinquo is modus video qui ad actio excito item is qui interrogo in uter pars respondeo possum sequor tantus modo qui ita video sum dum sine assensus neque tamen omnis is modus video adprobaris sed is qui nullus res inpedirentur


quid illa in quibus consentiunt num pro veris probare possumus, sapientis animum numquam nec cupiditate moveri nec laetitia ecferri? age haec probabilia sane 5 sint; num etiam ilia, numquam timere numquam dolere: sapiensne non timeat ne patria deleatur, non doleat si deleta sit? durum, sed Zenoni necessarium, cui praeter honestum nihil est in bonis, tibi vero Antioche minime, cui praeter honestatem multa bona, praeter turpitudinem multa mala videntur, quae et venientia metuat sapiens necesse est et venisse doleat. Sed quaero quando ista fuerint Academia vetere †dunttia, ut animum sapientis commoveri et conturbari negarent: mediocritates illi probabant et in omni permotione naturalem volebant esse quendam modum. legimus omnes Crantoris veteris Academici de luctu; est enim non magnus verum aureolus et ut Tuberoni Panaetius praecipit ad verbum ediscendus libellus. atque illi quidem etiam utiliter a natura dicebant permotiones istas animis nostris datas, metum cavendi causa, misericordiam aegritudinemque clementiae; ipsam iracundiam fortitudinis quasi cotem esse dicebant — recte secusne alias viderimus; atrocitas quidem ista tua quo modo in veterem Academiam inruperitnescio. Ilia vero ferre non possum — non quo mihi displiceant, sunt enim Socratica pleraque mirabilia Stoicorum, quae para/doca nominantur; sed ubi Xenocrates, ubi Aristoteles ista tetigit (hos enim quasi eosdem esse vultis): illi umquam dicerent sapientes solos reges solos divites solos formosos; omnia quae ubique essent sapientis esse; neminem consulem prae- torem imperatorem, nescio an ne quinquevirum quidem quemquam nisi sapientem; postremo solum civem solum liberum, insipientes omnes peregrinos exules servos, furiosos denique; scripta Lycurgi Solonis, duodecim tabulas nostras non esse leges, ne urbis quidem aut civitatis nisi quae essent sapientium.

quis ille in qui consentio num pro verus probaris possum sapio animus numquam neque cupiditas moveo neque laetitia ecferri ago hic probabilis sanus sum num etiam ilia numquam timeo numquam doleo sapio non timeo ne patria deleo non doleo si deleo sum durus sed zeno necessarius qui praeter honestus nihil sum in bonus tu verus antiochus paruus qui praeter honestas multus bonus praeter turpitudo multus malus video qui et venio metuo sapio necesse sum et venio doleo sed quaero quando iste sum academia veto dunttia ut animus sapio commoveo et conturbo nego mediocritas ille probo et in omnis permotio natural volo sum quidam modus lego omnis crantor veto academicus de luctus sum enim non magnus verus aureolus et ut tubero panaetius praecipio ad verbum edisco libellus atque ille quidem etiam utilis ab natura dico permotio iste animus noster do metus caveo causa misericordia aegritudo clementia ipse iracundia fortitudo quasi cotem sum dico rectus secus alius video atrocitas quidem iste tuus quo modo in vetus academia inruperitnescio ilium verus fero non possum non quo ego displiceo sum enim socraticus plerusque mirabile stoicus qui paro doca nomino sed ubi xenocrates ubi aristotelis iste tango hic enim quasi idem sum volo ille umquam dico sapio solus rex solus dives solus formosus omnis qui ubique sum sapio sum nemo consul prae tores imperator nescio an ne quinqueviri quidem quisquam nisi sapio postremo solus civis solus liber insipiens omnis peregrinus exulis servus furiosus denique scribo lycurgus solon duodecim tabula noster non sum lex ne urbs quidem aut civitas nisi qui sum sapiens


iam illud perspicuum est, omnibus is finibus bonorum quos exposui malorum fines esse contrarios. Ad vos nunc refero quem sequar; modo ne quis illud tam ineruditum absurdumque respondeat 'quemlubet, modo aliquem': nihil potest dici inconsideratius. Cupio sequi Stoicos. licetne — omitto per Aristotelem, meo iudicio in philosophia prope singularem — per ipsum Antiochum, qui appellabatur Academicus, erat quidem si perpauca mutavisset germanissimus Stoicus. erit igitur res iam in discrimine; nam aut Stoicus constituatur sapiens aut veteris Academiae — utrumque non potest; est enim inter eos non de terminis sed de tota possessione contentio; nam omnis ratio vitae definitione summi boni continetur, de qua qui dissident de omni vitae ratione dissident; non potest igitur uterque esse sa- piens, quoniam tanto opere dissentiunt, sed alter—: si Polemoneus, peccat Stoicus rei falsae adsentiens (vos quidem nihil esse dicitis a sapiente tam alienum); sin vera sunt Zenonis, eadem in veteres Academicos Peripateticosque dicenda. hic igitur neutri adsentiens ** si numquam, uter est prudentior?

iam ille perspicuus sum omnis is finis bonus qui expono malus finis sum contrarius ad tu nunc refero qui sequor modo ne quis ille tam ineruditus absurdus respondeo quemlubet modo aliquis nihil possum dico inconsideratus cupio sequor stoicus liceo omitto per aristotelis meus iudicium in philosophia prope singularis per ipse antiochus qui appello academicus sum quidem si perpaucus muto germanus stoicus sum igitur res iam in discrimen nam aut stoicus constituo sapio aut veto academia uterque non possum sum enim inter is non de terminus sed de totus possessio contentio nam omnis ratio vita definitio superus bonus contineo de qui qui dissideo de omnis vita ratio dissideo non possum igitur uterque sum sa piens quoniam tantus opus dissentio sed alter si polemoneus pecco stoicus res fallo adsentio tu quidem nihil sum dico ab sapio tam alienus sin verus sum zeno idem in vetus academicus peripatetici dico hic igitur neuter adsentio si numquam uter sum prudens


Quid Cyrenaei videntur, minime contempti philosophi, qui negant esse quicquam quod percipi possit extrinsecus, ea se sola percipere quae tactu intumo sentiant, ut dolorem ut voluptatem; neque se quo quid colore aut quo sono sit scire, sed tantum sentire adfici se quodam modo.

quis cyrenaeus video paruus contemno philosophus qui nego sum quisquam qui percipio possum extrinsecus is sui solus percipio qui tango intumo sentio ut dolor ut voluptas neque sui quo quis color aut quo sonus sum scio sed tantus sentio afficio sui quidam modo


Quibus de rebus et alias saepe nobis multa quaesita et disputata sunt et quondam in Hortensi villa quae est ad Baulos, cum eo Catulus et Lucullus nosque ipsi postridie venissemus quam apud Catulum fuissemus. quo quidem etiam maturius venimus, quod erat constitutum si ventus esset Lucullo in Neapolitanum mihi in Pompeianum navigare. cum igitur pauca in xysto locuti essemus, tum eodem in spatio consedimus.

qui de res et alius saepe nos multus quaero et disputo sum et quondam in hortensius villa qui sum ad bauli cum is catulus et lucullus nos ipse postridie venio quam apud catulis sum quo quidem etiam maturus venio qui sum constituo si venio sum lucullus in neapolitanus ego in pompejanus navigaris cum igitur paucus in xystus loquor sum tum idem in spatium consido


Ita sermone confecto Catulus remansit, nos ad naviculas nostras descendimus.

ita sermo conficio catulus remaneo nos ad navicula noster descendo


Philo autem dum nova quaedam commovet, quod ea sustinere vix poterat quae contra Academicorum pertinaciam dicebantur, et aperte mentitur ut est reprehensus a patre Catulo, et ut docuit Antiochus in id ipsum se induit quod timebat. cum enim ita negaret quicquam esse quod conprehendi posset (id enim volumus esse a)kata/lhmpton), si illud esset, sicut Zeno definiret, tale visum (iam enim hoc pro famtasi/a| verbum satis hesterno sermone trivimus) — visum igitur inpressum effictumque ex eo unde esset quale esse non posset ex eo unde non esset (id nos a Zenone definitum rectissime dicimus; qui enim potest quicquam conprehendi, ut plane confidas perceptum id cognitumque esse, quod est tale quale vel falsum esse possit?) — hoc cum infirmat tollitque Philo, iudicium tollit incogniti et cogniti; ex quo efficitur nihil posse conprehendi. ita inprudens co quo minime volt revolvitur. Quare omnis oratio contra Academiam suscipitur a nobis, ut retineamus eam definitionem quam Philo voluit evertere; quam nisi optinemus, percipi nihil posse concedimus.

philus autem dum novo quidam commoveo qui is sustineo vix possum qui contra academicus pertinacia dico et apertus mentior ut sum reprehendo ab pater catulus et ut doceo antiochus in is ipse sui induo qui timeo cum enim ita nego quisquam sum qui comprehendo possum is enim volo sum ab kata lhmpton si ille sum sicut zeno definio talis video iam enim hic pro famtasi ab verbum satis hesternus sermo tero video igitur impressus effingo ex is unde sum qualis sum non possum ex is unde non sum is nos ab zeno definio recingo dico qui enim possum quisquam comprehendo ut planus confido percipio is cognosco sum qui sum talis qualis vel falsus sum possum hic cum infirmo tollo philus iudicium tollo incognitus et cognosco ex quo efficio nihil possum comprehendo ita imprudens co quo paruus volo revolvo quaris omnis oratio contra academia suscipio ab nos ut retineo is definitio quam philus volo everto quam nisi obtineo percipio nihil possum concedo


Alterum est quod negatis actionem ullius rei posse in eo esse qui nullam rem adsensu suo conprobet. Primum enim videri oportet, in quo sit etiam adsensus (dicunt enim Stoici sensus ipsos adsensus esse, quos quoniam adpetitio consequatur actionem sequi) — tolli autem omnia si visa tollantur. hac de re in utramque partem 5et dicta sunt et scripta multa †vide superiore†, sed brevi res potest tota confici. ego enim etsi maximam actionem puto repugnare visis obsistere opinionibus adsensus lubricos sustinere, credoque Clitomacho ita scribenti, Herculi quendam laborem exanclatum a Carneade, quod ut feram et inmanem beluam sic ex animis nostris adsensionem id est opinationem et temeritatem extraxisset, tamen, ut ea pars defensionis relinquatur, quid impediet actionem eius qui probabilia sequitur nulla re inpediente?

alter sum qui nego actio ullus res possum in is sum qui nullus res assensus suus conprobo primus enim video oportet in quo sum etiam assensus dico enim stoicus sensus ipse assensus sum qui quoniam appetitio consequor actio sequor tollo autem omnis si video tollo hic de res in uter pars et dictum sum et scribo multus video superus sed brevis res possum totus conficio ego enim etsi maximus actio puto repugnaris video obsisto opinio assensus lubricus sustineo credo clitomachus ita scribo herculis quidam labor exanclo ab carneades qui ut fero et immanis belua sic ex animus noster adsensio is sum opinatio et temeritas extraho tamen ut is pars defensio relinquo quis impedio actio is qui probabilis sequor nullus res inpediente


Sed hoc extremum eorum est: postulant ut excipiantur haec inexplicabilia. tribunum aliquem censeo videant; a me istam exceptionem numquam inpetrabunt. etenim cum ab Epicuro, qui totam dialecticam et contemnit et inridet, non inpetrent ut verum esse concedat quod ita effabimur 'aut vivet cras Hermarchus aut non vivet', cum dialectici sic statuant, omne quod ita disiunctum sit quasi 'aut etiam aut non' non modo verum esse sed etiam necessarium (vide quam sit cautus is quem isti tardum putant: 'si enim' inquit 'alterutrum conoessero necessarium esse, necesse erit cras Hermarchum aut vivere aut non vivere; nulla autem est in natura rerum talis necessitas') — cum hoc igitur dialectici pugnent, id est Antiochus et Stoici; totam enim evertit dialecticam: nam si e contrariis disiunctio (contraria autem ea dico, cum alterum aiat alterum neget) — si talis disiunctio falsa potest esse, nulla vera est.

sed hic exter is sum postulo ut excipio hic inexplicabilis tribunus aliquis censeo video ab ego iste exceptio numquam inpetro etenim cum ab epicurus qui totus dialectica et contemno et irrideo non impetro ut verus sum concedo qui ita effor aut vivo creo hermarchus aut non vivo cum dialecticus sic statuo omnis qui ita disjungo sum quasi aut etiam aut non non modo verus sum sed etiam necessarius video quam sum caveo is qui iste tardus puto si enim inquam alteruter conoessero necessarius sum necesse sum creo hermarchus aut vivo aut non vivo nullus autem sum in natura res talis necessitas cum hic igitur dialecticus pugno is sum antiochus et stoicus totus enim everto dialectica nam si e contrarius disjunctio contrarius autem is dico cum alter aio alter nego si talis disjunctio fallo possum sum nullus verus sum


Et primum quod initio dixisti videamus quale sit, similiter a nobis de antiquis philosophis commemorari atque seditiosi solerent claros viros sed tamen populares aliquos nominare. illi cum res non bonas tractent similes bonorum videri volunt; nos autem ea dicimus nobis videri quae vosmet ipsi nobilissimis philosophis placuisse conceditis. Anaxagoras nivem nigram dixit esse. ferres me si ego idem dicerem? tu ne si dubitarem quidem. at quis est? num hic sophistes (sic enim appellabantur ii qui ostentationis aut quaestus causa philosophantur)? maxima fuit et gravitatis et ingeni gloria.

et primus qui initium dico video qualis sum similis ab nos de antiquus philosophus commemoraris atque seditiosus soleo clarus vir sed tamen popularis aliquis nominaris ille cum res non bonus tracto similis bonus video volo nos autem is dico nos video qui tu ipse nobilis philosophus placeo concedo anaxagoras nix niger dico sum fero ego si ego idem dico tu ne si dubitaris quidem at quis sum num hic sophistes sic enim appello is qui ostentatio aut quaestus causa philosophor maximus sum et gravitas et ingenium gloria


ad rerum igitur scientiam vitaeque constantiam aptissima cum sit mens hominis amplectitur maxime cognitionem et istam kata/lhmyin, quam ut dixi verbum e verbo exprimentes conprensionem dicemus, cum ipsam per se amat (nihil enim est ei veritatis luce dulcius) tum etiam propter usum. quocirca et sensibus utitur et artes efficit quasi sensus alteros et usque eo philosophiam ipsam corroborat ut virtutem efficiat, ex qua re una vita omnis apta sit. Ergo i qui negant quicquam posse oonprendi haec ipsa eripiunt vel instrumenta vel ornamenta vitae, vel potius etiam totam vitam evertunt funditus ipsumque animal orbant animo. ut difficile sit de temeritate eorum perinde ut causa postulat dicere.

ad res igitur scientia vita constantia aptus cum sum mens homo amplector magnus cognitio et iste kata lhmyin quam ut dico verbum e verbum exprimo conprensio dico cum ipse per sui amo nihil enim sum is veritas lux dulcis tum etiam propter usus quocirca et sensus uto et ars efficio quasi sensus alter et usque is philosophia ipse corroboro ut virtus efficio ex qui res unus vito omnis apto sum ergo eo qui nego quisquam possum oonprendi hic ipse eripio vel instrumentum vel ornamentum vita vel potis etiam totus vita everto fundus ipse animal orbo animus ut difficilis sum de temeritas is perinde ut causa postulo dico


Habitari ait Xenophanes in luna, eamque esse terram multarum urbium et montium: portenta videntur; sed tamen nec ille qui dixit iurare posset ita se rem habere, neque ego non ita. Vos etiam dicitis esse e regione nobis, e contraria parte terrae qui adversis vestigiis stent contra nostra vestigia, quos a)nti/podas vocatis: cur mihi magis suscensetis qui ista non aspernor quam is qui cum audiunt desipere vos arbitrantur? Hicetas Syracosius, ut ait Theophrastus, caelum solem lunam stellas supera denique omnia stare censet, neque praeter terram rem ullam in mundo moveri; quae cum circum axem se summa celeritate convertat et torqueat, eadem effici omnia quasi stante terra caelum moveretur. atque hoc etiam Platonem in Timaeo dicere quidam arbitrantur, sed paulo obscurius. Quid tu Epicure, loquere: putas solem esse tantulum? 'Egone? nobis quidem ** tantum'. Et vos ab illo inridemini et ipsi ilium vicissim eluditis. liber igitur a tali inrisione Socrates, liber Aristo Chius qui nihil istorum sciri putat posse.

habitaris aio xenophanes in luna eo sum terra multus urbs et mons portentum video sed tamen neque ille qui dico iuro possum ita sui res habeo neque ego non ita tu etiam dico sum e regio nos e contrarius pars terra qui adverro vestigium sto contra noster vestigium qui ab nti podas voco cur ego magis suscenseo qui iste non aspernor quam is qui cum audio desipio tu arbitror hicetas syracosius ut aio theophrastus caelum sol luna stella supra denique omnis sto censeo neque praeter terra res ullus in mundus moveo qui cum circum axis sui summus celeritas converto et torqueo idem efficio omnis quasi sto terra caelum moveo atque hic etiam plato in timaeus dico quidam arbitror sed paulus obscurus quis tu epicurus loquor puto sol sum tantulis ego nos quidem tantus et tu ab ille irrideo et ipse ille vicissim eludo liber igitur ab talis inrisio socrates liber aristo chius qui nihil iste scio puto possum


haec duo proposita non praetervolant sed ita dilatant ut non mediocrem curam adhibeant et diligentiam. dividunt enim in partes et eas quidem magnas, primum in sensus, deinde in ea quae ducuntur a sensibus et ab omni consuetudine, quam obscurari volunt; tum perveniunt ad eam partem ut ne ratione quidem et coniectura ulla res percipi possit. haec autem universa concidunt etiam minutius. ut enim de sensibushesterno sermone vidistis item faciunt de reliquis, in singulisque rebus, quas in minima dispertiunt, volunt efficere iis omnibus quae visa sint veris adiuncta esse falsa quae a veris nihil differant; ea cum talia sint non posse conprendi.

hic duo propono non praetervolo sed ita dilato ut non mediocris cura adhibeo et diligentia divido enim in pars et is quidem magnus primus in sensus deinde in is qui duco ab sensus et ab omnis consuetudo quam obscuraris volo tum pervenio ad is pars ut ne ratio quidem et conicio ullus res percipio possum hic autem universus concaedes etiam minuo ut enim de sensibushesterno sermo video item facio de reliquus in singulus res qui in minimus dispertiunt volo efficio is omnis qui video sum verus adjungo sum fallo qui ab verus nihil differo is cum talis sum non possum comprehendo


sed vester ut adsentiatur credat adfirmet, noster ut vereatur temere opinari praeclareque agi secum putet si in eius modi rebus veri simile quod sit invenerit.

sed vester ut adsentio credo adfirmo noster ut vereor temere opinor praeclarus ago sui puto si in is modus res verus similis qui sum invenio


Ego enim si aut ostentatione aliqua adductus aut studio certandi ad hanc potissimum philosophiam me adplicavi, non modo stultitiam meam sed etiam mores et naturam condemnandam puto. nam si in minimis rebus pertinacia reprehenditur, calumnia etiam coercetur, ego de omni statu consilioque totius vitae aut certare cu'm aliis pugnaciter aut frustrari cum alios tum etiam me ipsum velim? itaque nisi ineptum putarem in tali disputatione id facere quod cum de re publica disceptatur fieri interdum solet, iurarem per Iovem deosque penates me et ardere studio veri reperiendi et ea sentire quae dicerem.

ego enim si aut ostentatio aliqui adduco aut studium certo ad hic potis philosophia ego adplicavi non modo stultitia meus sed etiam mos et natura condemno puto nam si in paruus res pertinacia reprehendo calumnia etiam coerceo ego de omnis status consilior totus vita aut certo cu m alius pugnax aut frustraris cum alius tum etiam ego ipse volo itaque nisi ineptus puto in talis disputatio is facio qui cum de res publicus discepto fio interdum soleo iuraris per iuppiter deus penates ego et ardeo studium verus reperio et is sentio qui dico


Nec vero satis constituere possum quod sit eorum consilium aut quid velint. interdum enim cum adhibemus ad eos orationem eius modi, si ea quae disputentur vera sint tum omnia fore incerta, respondent: 'quid ergo istud ad nos? num nostra culpa est? naturam accusa, quae in profundo veritatem ut ait Democritus penitus abstruserit'. alii autem elegantius, qui etiam queruntur quod eos insimulemus omnia incerta dicere, quantumque intersit inter incertum et id quod percipi non possit docere conantur eaque distinguere. Cum his igitur agamus, qui haec distingunt, illos, qui omnia sic incerta dicunt ut stellarum numerus par an impar sit, quasi desperatos aliquos relinquamus. Volunt enim (et hoc quidem vel maxime vos animadvertebam moveri) probabile aliquid esse et quasi veri simile, eaque se uti regula et in agenda vita et in quaerendo ac disserendo.

neque verus satis constituo possum qui sum is consilium aut quis volo interdum enim cum adhibeo ad is oratio is modus si is qui disputo verus sum tum omnis sum incertus respondeo quis ergo iste ad nos num noster culpa sum natura accuso qui in profundo veritas ut aio democritus penitus abstrudo alius autem elego qui etiam queror qui is insimulo omnis incertus dico quantus intersum inter incertus et is qui percipio non possum doceo conor is distinguo cos hic igitur ago qui hic distingo ille qui omnis sic incertus dico ut stella numerus par an impar sum quasi despero aliquis relinquo volo enim et hic quidem vel magnus tu animadverto moveo probabilis aliquis sum et quasi verus similis is sui uti regula et in ago vito et in quaero atque dissero


primum quia is visis inter quae nihil interest aequaliter omnibus abrogatur fides; deinde, cum dicant posse accidere sapienti ut cum omnia fecerit diligentissimeque circumspexerit existat aliquid quod et veri simile videatur et absit longissime a vero, ne si magnam partem quidem, ut solent dicere, ad verum ipsum aut quam proxime accedant confidere sibi poterunt. ut enim confidant, notum iis esse debebit insigne veri; quo obscuro et oppresso quod tandem verum sibi videbuntur attingere? quid autem tam absurde dici potest quam cum ita locuntur: 'est hoc quidem illius rei signum aut argumentum, et ea re id sequor, sed fieri potest ut id quod significatur aut falsum sit aut nihil sit omnino'.

primus quia is video inter qui nihil intersum aequalis omnis abrogo fides deinde cum dico possum accido sapio ut cum omnis facio diligens circumspicio existat aliquis qui et verus similis video et absum longus ab verus ne si magnus pars quidem ut soleo dico ad verus ipse aut quam propior accedo confido sui possum ut enim confido notus is sum debeo insignis verus quo obscurum et opprimo qui tandem verus sui video attingo quis autem tam absurdus dico possum quam cum ita locuntur sum hic quidem ille res signum aut argumentum et is res is sequor sed fio possum ut is qui significo aut falsus sum aut nihil sum omnino


In tres igitur partes et a plerisque et a vobismet ipsis distributa sapientia est. Primum ergo si planet quae de natura rerum sint quaesita videamus — vel, ut illud ante: estne quisquam tanto inflatus errore ut sibi se ilia scire persuaserit? non quaero rationes eas quae ex coniectura pendent, quae disputationibus huc et illuc trahuntur, nullam adhibent persuadendi necessitatem; geometrae provideant, qui se profitentur non persuadere sed cogere, et qui omnia vobis quae describunt probant. non quaero ex his illa initia mathematicorum, quibus non concessis digitum progredi non possunt, punctum esse quod magnitudinem nullam habeat, extremitatem et quasi libramentum in quo nulla omnino crassitudo sit, liniamentum longitudinem sine ulla latitudine ** carentem. haec cum vera esse concessero, si adigam ius iurandum sapientem, nec prius quam Archimedes eo inspectante rationes omnes descripserit eas quibus efficitur multis partibus solem maiorem esse quam terrain, iuraturum putas? si fecerit, solem ipsum, quem deum censet esse, contempserit.

in tres igitur pars et ab plerusque et ab tu ipse distribuo sapientia sum primus ergo si planet qui de natura res sum quaero video vel ut ille ante edo quisquam tantus inflo error ut sui sui ilia scio persuadeo non quaero ratio is qui ex conicio pendeo qui disputatio huc et illic traho nullus adhibeo persuadeo necessitas geometres provideo qui sui profiteor non persuadeo sed cogo et qui omnis tu qui describo probo non quaero ex hic ille initium mathematicus qui non concedo digitus progredior non possum pungo sum qui magnitudo nullus habeo extremitas et quasi libramentum in quo nullus omnino crassitudo sum lineamentum longitudo sine ullus latitudo careo hic cum verus sum concedo si adigo ius iuro sapio neque prior quam archimedes is inspecto ratio omnis describo is qui efficio multus pars sol magnus sum quam terrain juro puto si facio sol ipse qui deus censeo sum contemno


Sed illa sunt lumina duo quae maxime causam istam continent. Primum enim negatis fieri posse ut quisquam nulli rei adsentiatur. at id quidem perspicuum est, cum Panaetius, princeps prope meo quidem iudicio Stoicorum, ea de re dubitare se dicat quam omnes praeter eum Stoici certissimam putant, vera esse responsa haruspicum auspicia oracula somnia vaticinationes, seque ab adsensu sustineat — quod is potest facere vel de iis rebus quas illi a quibus ipse didicit certas habuerint, cur id sapiens de reliquis rebus facere non possit? an est aliquid quod positum vel inprobare vel adprobare possit, dubitare non possit? an tu in soritis poteris hoc cum voles, ille in reliquis rebus non poterit eodem modo insistere, praesertim cum possit sine adsensione ipsam veri similitudinem non inpeditam sequi.

sed ille sum lumen duo qui magnus causa iste contineo primus enim nego fio possum ut quisquam nullus res adsentio at is quidem perspicuus sum cum panaetius princeps prope meus quidem iudicium stoicus is de res dubitaris sui dico quam omnis praeter is stoicus certus puto verus sum respondeo haruspex auspicium oraculum somnio vaticinatio sequor ab assensus sustineo qui is possum facio vel de is res qui ille ab qui ipse disco certo habeo cur is sapio de reliquus res facio non possum an sum aliquis qui pono vel inprobaris vel adprobaris possum dubitaris non possum an tu in sorites possum hic cum volo ille in reliquus res non possum idem modo insisto praesertim cum possum sine adsensio ipse verus similitudo non inpeditam sequor


Hic pugnes licet, non repugnabo, quin etiam concedam ilium ipsum sapientem, de quo omnis hic sermo est, cum ei res similes occurrant quas non habeat dinotatas, retenturum adsensun nec umquam ulli viso adsensurum nisi quod tale fuerit quale falsum esse non possit. sed et ad ceteras res habet quandam artem qua vera a falsis possit distinguere, et ad similitudines istas usus adhibendus est: ut mater geminos. internoscit consuetudine oculorum, sic tu internosces si adsueveris. videsne ut in proverbio sit ovorum inter se similitudo: tamen hoc accepimus, Deli fuisse complures salvis rebus illis, qui gallinas alere permultas quaestus causa solerent; ii cum ovum inspexerant quae id gallina peperisset dicere solebant.

hic pugno licet non repugno quin etiam concedo ille ipse sapio de quo omnis hic sermo sum cum is res similis occurro qui non habeo disnoto retendo adsensun neque umquam ullus video adsentio nisi qui talis sum qualis falsus sum non possum sed et ad ceterus res habeo quidam ars qui verus ab falsum possum distinguo et ad similitudo iste utor adhibeo sum ut mater geminus internosco consuetudo oculus sic tu internosco si assuesco video ut in proverbium sum ovum inter sui similitudo tamen hic accipio delis sum complures salvus res ille qui gallina alo permultus quaestus causa soleo is cum ovum inspicio qui is gallina pario dico soleo


Plerique tamen et definitiones ipsarum etiam evidentium rerum non inprobant et rem idoneam de qua quaeratur et homines dignos quibuscum disseratur putant.

plerusque tamen et definitio ipsaris etiam evidens res non inprobo et res idoneus de qui quaero et homo dignus qui dissero puto


Sed quod coeperam: quid habemus in rebus bonis et malis explorati? nempe fines constituendi sunt ad quos et bonorum et malorum summa referatur. qua de re est igitur inter summos viros maior dissensio? Et omitto illa quae relicta iam videntur, Erillum qui in cognitione et scientia summum bonum ponit; qui cum Zenonis auditor esset vides quantum ab eo dissenserit et quam non multum a Platone. Megaricorum fuit nobilis disciplina, cuius ut scriptum video princeps Xenophanes quem modo nominavi, deinde eum secuti Parmenides et Zeno (** itaque ab is Eleatici philosophy nominabantur), post Euclides Socratis discipulus Megareus, a quo idem illi Megarici dicti, qui id bonum solum esse dicebant quod esset unum et simile et idem semper; hi quoque multa a Platone. a Menedemo autem, quod is Eretria fuit, Eretriaci appellate, quorum omne bonum in mente positum et mentis acie qua verum cerneretur, Erilli similia, sed opinor explicata uberius et ornatius.

sed qui coepio quis habeo in res bonus et malus exploro nempe finis constituo sum ad qui et bonus et malus summus refero qui de res sum igitur inter summus vir magnus dissensio et omitto ille qui relinquo iam video erillus qui in cognitio et scientia superus bonus pono qui cum zeno auditor sum video quantus ab is dissentio et quam non multus ab plato megaricus sum nobilis disciplina qui ut scribo video princeps xenophanes qui modo nomino deinde is sequor parmenides et zeno itaque ab is eleatici philosophy nomino post euclides socrates discipulus megareus ab quo idem ille megaricus dictum qui is bonus solus sum dico qui sum unus et similis et idem semper hic quoque multus ab plato ab menedemus autem qui is eretria sum eretriaci appello qui omnis bonus in mens pono et mens acies qui verus cerno erillus similis sed opinor explicata uber et orno


quamcumque vero sententiam probaverit eam sic animo conprensam habebit ut ea quae sensibus, nec magis adprobabit nunc lucere quam, quoniam Stoicus est, hunc mundum esse sapientem, habere mentem quae et se et ipsum fabricata sit et omnia moderetur moveat regat; erit ei persuasum etiam solemn lunam stellas omnes terram mare deos esse, quod quaedam animalis intellegentia per omnia ea permanet et transeat; fore tamen aliquando ut omnis hic mundus ardore deflagret. sint ista vera (rides enim iam me fateri aliquid esse veri), conprendi ea tamen et percipi nego. cum enim tuus iste Stoicus sapiens syllabatim tibi ista dixerit, veniet flumen orationis aureum fundens Aristoteles qui ilium desipere dicat; neque enim ortum esse umquam mundum, quod nulla tuerit novo oonsilio inito tam praeclari operis inceptio, et ita esse eum undique aptum ut nulla vis tantos queat motus mutationemque moliri, nulla senectus diuturnitate temporum existere ut hic ornatus umquam dilapsus occidat. tibi hoc repudiare, illud autem superius sicut caput et famam tuam defendere necesse erit: mihi ne ut dubitem quidem relinquatur?

quicumque verus sententia probo is sic animus conprensam habeo ut is qui sensus neque magis adprobo nunc luceo quam quoniam stoicus sum hic mundus sum sapio habeo mens qui et sui et ipse fabricor sum et omnis modero moveo rego sum is persuadeo etiam solemn luna stella omnis terra mare deus sum qui quidam animal intellego per omnis is permaneo et transeo sum tamen aliquando ut omnis hic mundus ardor deflagro sum iste verus rideo enim iam ego fateor aliquis sum verus comprehendo is tamen et percipio nego cum enim tuus iste stoicus sapio syllabatim tu iste dico venio flumen oratio aureus fundo aristotelis qui ille desipio dico neque enim orior sum umquam mundus qui nullus tuerit novo oonsilio ineo tam praeclarus opus inceptio et ita sum is undique aptus ut nullus volo tantus queo moueo mutatio molior nullus senectus diuturnitas tempus existere ut hic orno umquam dilabor occaedes tu hic repudiaris ille autem superus sicut caput et fama tuus defendo necesse sum ego ne ut dubito quidem relinquo


'At enim dum videntur, eadem est in somnis species eorum quae vigilantes videmus.' Primum interest, sed id omittamus; illud enim dicimus, non eandem esse vim neque integritatem dormientium et vigilantium nec mente nec sensu. ne vinulenti quidem quae faciunt eadem adprobatione faciunt qua sobrii: dubitant haesitant revocant se interdum iisque quae videntur inbecillius adsentiuntur, cumque edormierunt illa visa quam levia fuerint intellegunt. quod idem contingit insanis, ut et incipientes furere sentiant et dicant aliquid quod non sit id videri sibi, et cum relaxentur sentiant atque illa dicant Alcmeonis 'sed mihi neutiquam cor consentit cum oculorum aspectu'.

at enim dum video idem sum in somnus species is qui vigilo video primus intersum sed is omitto ille enim dico non idem sum vis neque integritas dormio et vigilo neque mens neque sentio ne vinulenti quidem qui facio idem adprobatio facio qui sobrius dubito haesito revoco sui interdum is qui video imbecillis adsentio cum edormio ille video quam levis sum intellego qui idem contingo insanus ut et incipio furo sentio et dico aliquis qui non sum is video sui et cum relaxo sentio atque ille dico alcmeonis sed ego neutiquam cor consentio cum oculus aspectus


Ecce multo maior etiam dissensio. Zeno in una virtute positam beatam vitam putat. quid Antiochus? 'etiam' inquit 'beatam, sed non beatissimam'. deus ille qui nihil censuit deesse virtuti, homuncio hic qui multa putat praeter virtutem homini partim cara esse partim etiam necessaria. sed et ille vereor ne virtuti plus tribuat quam natura patiatur, praesertim Theophrasto multa diserte copioseque dicente, et hic metuo ne vix sibi constet, qui cum dicat esse quaedam et corporis et fortunae mala tamen eum qui in his omnibus sit beatum fore censeat si sapiens sit: distrahor, tum hoc mihi proba- bilius tum illud videtur, et tamen nisi alterutrum sit virtutem iacere plane puto. Verum in his discrepant.

ecce multus magnus etiam dissensio zeno in unus virtus pono beatus vita puto quis antiochus etiam inquam beatus sed non beatus deus ille qui nihil censeo desum virtus homuncio hic qui multus puto praeter virtus homo pars carus sum pars etiam necessarius sed et ille vereor ne virtus multus tribuo quam natura patior praesertim theophrastus multus dissero copiosus dico et hic metuo ne vix sui consto qui cum dico sum quidam et corpus et fortuna malus tamen is qui in hic omnis sum beatus sum censeo si sapio sum distraho tum hic ego probus bilius tum ille video et tamen nisi alteruter sum virtus iacio planus puto verus in hic discrepo


Quae autem sumunt ut concludant id quod volunt, ex his duo sibi putant concedi (neque enim quisquam repugnat); ea sunt haec: quae visa falsa sint ea percipi non posse; et alterum: inter quae visa nihil intersit, ex is non posse alia talia esse ut percipi possint alia ut non possint. reliqua vero multa et varia oratione defendunt, quae sunt item duo: unum, quae videantur eorum alia vera esse alia falsa; alterum, omne visum quod sit a vero tale esse quale etiam a falso possit esse.

qui autem sumo ut concludo is qui volo ex hic duo sui puto concedo neque enim quisquam repugno is sum hic qui video fallo sum is percipio non possum et alter inter qui video nihil intersum ex is non possum alius talis sum ut percipio possum alius ut non possum reliquus verus multus et vario oratio defendo qui sum item duo unus qui video is alius verus sum alius fallo alter omnis video qui sum ab verus talis sum qualis etiam ab fallo possum sum


tum et illi dixit Antiochus quae heri Catulus commemoravit a patre suo dicta Philoni et alia plura; nec se tenuit quin contra suum doctorem librum etiam ederet, qui Sosus inscribitur. tum igitur et cum Heraclitum studiose audirem contra Antiochum disserentem et item Antiochum contra Academicos, dedi Antiocho operam diligentius, ut causam ex eo totam cognoscerem. itaque conplures dies adhibito Heraclito doctisque conpluribus et in is Antiochi fratre Aristo et praeterea Aristone et Dione, quibus ille secundum fratrem plurumum tribuebat, multum temporis in ista una disputatione consumpsimus. sed ea pars quae contra Philonem erat praetermittenda est; minus enim acer est adversarius is qui ista quae sunt heri defensa negat Academicos omnino dicere; etsi enim mentitur, tamen est adversarius lenior. ad Arcesilan Carneademque veniamus.'

tum et ille dico antiochus qui heri catulus commemoro ab pater suus dictum philo et alius multus neque sui teneo quin contra suus doctor liber etiam edo qui sosus inscribo tum igitur et cum heraclitus studiosus audio contra antiochus dissero et item antiochus contra academicus do antiochus opera diligo ut causa ex is totus cognosco itaque conplures dies adhibeo heraclitus doceo conpluribus et in is antiochus frater aristo et praeterea aristo et dio qui ille secundus frater plurimus tribuo multus tempus in iste unus disputatio consumo sed is pars qui contra philo sum praetermitto sum paruus enim acer sum adversarius is qui iste qui sum heri defendo nego academicus omnino dico etsi enim mentior tamen sum adversarius lenio ad arcesilan carneades venio


Atqui qualia sunt haec quae sensibus percipi dicimus talia secuntur ea quae non sensibus ipsis percipi dicuntur sed quodam modo sensibus, ut haec: 'illud est album, hoc dulce, canorum illud, hoc bene olens. hoc asperum': animo iam haec tenemus conprehensa non sensibus. 'ille' deinceps 'equus est, ille canis'. cetera series deinde sequitur maiora nectens, ut haec quae quasi expletam rerum conprehensionem amplectuntur: 'si homo est, animal est mortale rationis particeps'. Quo e genere nobis notitiae rerum inprimuntur, sine quibus nec intellegi quicquam nec quaeri nec disputari potest.

atqui qualis sum hic qui sensus percipio dico talis secor is qui non sensus ipse percipio dico sed quidam modo sensus ut hic ille sum albus hic dulcis canorus ille hic bene oleo hic asperum animus iam hic teneo comprehendo non sensus ille deinceps equus sum ille canis ceterus series deinde sequor magnus necto ut hic qui quasi expletam res conprehensio amplector si homo sum animal sum mortalis ratio particeps quo e genus nos notitia res inprimuntur sine qui neque intellego quisquam neque quaero neque disputaris possum


Duo placet esseCarneadi genera visorum; in uno hanc divisionem, alia visa esse quae percipi possint alia quae non possint, in altero autem, alia visa esse probabilia alia non probabilia. itaque quae contra sensus contraque perspicuitatem dicantur ea pertinere ad superiorem divisionem, contra posteriorem nihil dici oportere. quare ita placere, tale visum nullum esse ut perceptio consequeretur, ut autem probatio multa. Etenim contra naturam esset, si probabile nihil esset; sequitur omnis vitae ea quam tu Luculle commemorabas eversio. itaque et sensibus probanda multa sunt, teneatur modo illud, non inesse in is quicquam tale quale non etiam falsum nihil ab eo differens esse possit — sic quidquid accident specie probabile, si nihil se offeret quod sit probabilitati illi contrarium, utetur eo sapiens, ac sic omnis ratio vitae gubernabitur. Etenim is quoque qui a vobis sapiens inducitur multa sequitur probabilia non conprehensa neque percepta neque adsensa sed similia veri quae nisi probet omnis vita tollatur.

duo placeo essecarneadi genus visor in unus hic divisio alius video sum qui percipio possum alius qui non possum in alter autem alius video sum probabilis alius non probabilis itaque qui contra sensus contra perspicuitas dico is pertineo ad superus divisio contra posterus nihil dico oportet quare ita placeo talis video nullus sum ut perceptio consequor ut autem probatio multus etenim contra natura sum si probabilis nihil sum sequor omnis vita is quam tu lucullus commemoro eversio itaque et sensus probo multus sum teneo modo ille non insum in is quisquam talis qualis non etiam falsus nihil ab is differo sum possum sic quisquis accido species probabilis si nihil sui offertor qui sum probabilitas ille contrarius uto is sapio atque sic omnis ratio vita guberno etenim is quoque qui ab tu sapio induco multus sequor probabilis non comprehendo neque percipio neque adsentio sed similis verus qui nisi probo omnis vito tollo


quid si in eius modi cera centum sigilla hoc anulo inpressero, ecquae poterit in agnoscendo esse distinctio? an tibi erit quaerendus anularius aliqui, quoniam gallinarium invenisti Deliacum ilium, qui ova cognosceret? Sed adhibes artem advocatam etiam sensibus: 'pictor videt quae nos non videmus' et 'simul inflavit tibicen a perito carmen adnoscitur'. Quid hoc nonne videtur contra te valere, si sine magnis artificiis, ad quae pauci accedupt, nostri quidem generis admodum, nec videre nec audire possimus? Iam illa praeclara, quanto artificio esset sensus nostros mentemque et totam constructionem hominis fabricata natura —

quis si in is modus cero centum sigilla hic anulus inpremo ecqui possum in agnosco sum distinctio an tu sum quaero anularius aliqui quoniam gallinarius invenio deliacus ille qui ovo cognosco sed adhibeo ars advoco etiam sensus pictor video qui nos non video et simul inflo tibicen ab pereo carmen agnosco quis hic nonne video contra tu valeo si sine magnus artificium ad qui paucus accedupt noster quidem genus admodum neque video neque audio possum iam ille praeclarus quantus artificium sum sensus noster mens et totus constructio homo fabricor natura


Furere tibi Empedocles videtur: at mihi dignissimum rebus is de quibus loquitur sonum fundere. num ergo is excaecat nos aut orbat sensibus, si parum magnam vim censet in is esse ad ea quae sub eos subiecta sunt iudicanda? Parmenides Xenophanes minus bonis quamquam versibus sed tamen illi versibus increpant eorum adrogantiam quasi irati, qui cum sciri nihil possit audeant se scire dicere. Et ab iis aiebat removendum Socratem et Platonem cur, an de ullis certius possum dicere? vixisse cum iis equidem videor, ita multi sermones perscripti sunt e quibus dubitari non possit quin Socrati nihil sit visum sciri posse; excepit unum tantum, scire se nihil se scire, nihil amplius. quid dicam de Platone, qui certe tam multis libris haec persecutus non esset nisi probavisset; ironeam enim alterius, perpetuam praesertim, nulla fuit ratio persequi.

furo tu empedocles video at ego dignus res is de qui loquor sonus fundo num ergo is excaeco nos aut orbo sensus si parum magnus vis censeo in is sum ad is qui sub is subiectum sum judico parmenides xenophanes paruus bonus quamquam versus sed tamen ille versus increpo is arrogantia quasi irascor qui cum scio nihil possum audeo sui scio dico et ab is aio removeo socrates et plato cur an de ullus certus possum dico vivo cum is equidem video ita multus sermo perscribo sum e qui dubitaris non possum quin socrates nihil sum video scio possum excipio unus tantus scio sui nihil sui scio nihil amplus quis dico de plato qui certus tam multus liber hic persequor non sum nisi probo ironeam enim alter perpetuus praesertim nullus sum ratio persequor


Restat unum genus reprehensorum, quibus Academiae ratio non probatur. quod gravius ferremus, si quisquam ullam disciplinam philosophiae probaret praeter eam quam ipse sequeretur; nos autem quoniam contra omnes qui ** dicere quae videntur solemus, non possumus quin alii a nobis dissentiant recusare. Quamquam nostra quidem causa facilis est, qui verum invenire sine ulla contentione volumus idque summa cura studioque conquirimus. etsi enim omnis cognitio multis est obstructa difficultatibus eaque est et in ipsis rebus obscuritas et in iudiciis nostris infirmitas, ut non sine causa antiquissimi et doctissimi invenire se posse quod cuperent diffisi sint, tamen nec illi defecerunt neque nos studium exquirendi defatigati relinquemus. neque nostrae disputationes quicquam aliud agunt nisi ut in utramque partem dicendo et audiendo eliciant et tamquam exprimant aliquid quod aut verum sit aut ad id quam proxime accedat;

resto unus genus reprehensor qui academia ratio non probo qui gravis fero si quisquam ullus disciplina philosophia probo praeter is quam ipse sequor nos autem quoniam contra omnis qui dico qui video solo non possum quin alius ab nos dissentio recusaris quamquam noster quidem causa facilis sum qui verus invenio sine ullus contentio volo is summus cura studium conquaero etsi enim omnis cognitio multus sum obstruo difficultas is sum et in ipse res obscuritas et in iudicium noster infirmitas ut non sine causa antiquus et doceo invenio sui possum qui cupio diffido sum tamen neque ille deficio neque nos studium exquiro defatigo relinquo neque noster disputatio quisquam alius ago nisi ut in uter pars dico et audio elicio et tamquam exprimo aliquis qui aut verus sum aut ad is quam propior accedo


Illud vero perabsurdum quod dicitis, probabilia vos sequi si nulla re inpediamini. primum qui potestis non inpediri, cum a veris falsa non distent? deinde quod iudicium est veri, cum sit commune falsi? Ex his illa necessario nata est e)poxh\ id est adsensionis retentio, in qua melius sibi constitit Arcesilas, si vera stunt quae de Carneade non nulli existimant. si enim percipi nihil potest, quod utrique visum est, tollendus adsensus est; quid enim est tam futtile quam quicquam adprobare non cognitum? Carneadem autem etiam heri audiebamus solitum esse eo delabi interdum ut diceret opinaturum id est peccaturum esse sapientem. mihi porro non tam certum est esse aliquid quod conprendi possit, de quo iam nimium etiam diu disputo, quam sapientem nihil opinari id est numquam adsentiri rei vel falsae vel incognitae.

ille verus perabsurdus qui dico probabilis tu sequor si nullus res inpediamini primus qui possum non inpediri cum ab verus fallo non disto deinde qui iudicium sum verus cum sum communis fallo ex hic ille necessarius nata sum e poxh is sum adsensio retentio in qui bonus sui consto arcesilas si verus stunt qui de carneades non nullus existimo si enim percipio nihil possum qui uterque video sum tollo assensus sum quis enim sum tam futtilis quam quisquam adprobaris non cognosco carneades autem etiam heri audio soleo sum is delabor interdum ut dico opinor is sum pecco sum sapio ego porro non tam certus sum sum aliquis qui comprehendo possum de quo iam nimium etiam diu disputo quam sapio nihil opinor is sum numquam adsentio res vel fallo vel incognitus


quod si omnia visa eius modi essent qualia isti dicunt, ut ea vel falsa esse possent neque ea posset ulla notio discernere, quo modo quemquam aut conclusisse aliquid aut invenisse dicemus, aut quae esset conclusi argumenti fides? ipsa autem philosophia, quae rationibus progredi debet, quem habebit exitum? sapientiae vero quid futurum est, quae neque de se ipsa dubitare debet neque de suis decretis (quae philosophi vocant do/gmata), quorum nullum sine scelere prodi poterit; cum enim decretum proditur, lex veri rectique proditur, quo e vitio et amicitiarum proditiones et rerum publicarum nasci solent; non potest igitur dubitari quin decretum nullum falsum possit esse sapientis neque satis sit non esse falsum sed etiam stabile fixum ratum esse debeat, quod movere nulla ratio queat; talia autem neque esse neque videri possunt eorum ratione qui illa visa e quibus omnia decreta sunt nata negant quicquam a falsis interesse.

qui si omnis video is modus sum qualis iste dico ut is vel fallo sum possum neque is possum ullus notio discerno quo modo quisquam aut concludo aliquis aut invenio dico aut qui sum concludo argumentum fides ipse autem philosophia qui ratio progredior debeo qui habeo exitus sapientia verus quis sum sum qui neque de sui ipse dubitaris debeo neque de suus decretum qui philosophus voco do gmata qui nullus sine scelus prodo possum cum enim decretum prodeo lex verus recingo prodeo quo e vitio et amicitiaris proditio et res publicaris nascor soleo non possum igitur dubitaris quin decretum nullus falsus possum sum sapio neque satis sum non sum falsus sed etiam stabilis figo reor sum debeo qui moveo nullus ratio queo talis autem neque sum neque video possum is ratio qui ille video e qui omnis decretum sum nata nego quisquam ab falsum intersum


'Deinde cum mens moveatur ipsa per sese, ut et ea declarant quae cogitatione depingimus et ea quae vel dormientibus vel furiosis videntur non †inquam veri simile sit sic etiam mentem moveri ut non modo non internoscat vera illa visa sint anne falsa, sed ut in is nihil intersit omnino', ut si qui tremerent et exalbescerent vel ipsi per se motu mentis aliquo vel obiecta terribili re extrinsecus, nihil ut esset qui distingueretur tremor ille et pallor, neque ut quicquam interesset inter intestinum et oblatum. 'Postremo si nulla visa sunt probabilia quae falsa sint, alia ratio est; sin autem sunt, cur non etiam quae non facile internoscantur, cur non ut plane nihil intersit, praesertim cum ipsi dicatis sapientem in furore sustinere se ab omni adsensu, quia nulla in visis distinctio appareat.'

deinde cum mens moveo ipse per sui ut et is declaro qui cogitatio depingo et is qui vel dormio vel furiosus video non inquam verus similis sum sic etiam mens moveo ut non modo non internosco verus ille video sum annus fallo sed ut in is nihil intersum omnino ut si qui tremo et exalbesco vel ipse per sui motus mens aliquis vel objecto terribilis res extrinsecus nihil ut sum qui distinguo tremor ille et pallor neque ut quisquam intersum inter intestinus et offertor postremo si nullus video sum probabilis qui fallo sum alius ratio sum sin autem sum cur non etiam qui non facilis internosco cur non ut planus nihil intersum praesertim cum ipse dico sapio in furor sustineo sui ab omnis assensus quia nullus in video distinctio appareo


qui magis haec crederet si essent quam credebat quia videbantur; apparet enim iam cor cum oculis consentire. Omnia autem haec proferuntur ut illud efficiatur, quo certius nihil potest esse, inter visa vera et falsa ad animi adsensum nihil interesse. vos autem nihil agitis, cum illa falsa vel furiosorum vel somniantium recordatione ipsorum refellitis. non enim id quaeritur, qualis recordatio fieri soleat eorum qui experrecti sunt aut eorum qui furere destiterint, sed quails visio fuerit aut furentium aut somniantium tum cum movebantur.

qui magis hic credo si sum quam credo quia video appareo enim iam cor cum oculus consentio omnis autem hic profero ut ille efficio quo certus nihil possum sum inter video verus et fallo ad animus assensus nihil intersum tu autem nihil ago cum ille fallo vel furiosor vel somnio recordatio ipse refello non enim is quaero qualis recordatio fio soleo is qui expergiscor sum aut is qui furo desisto sed quails visio sum aut furo aut somnio tum cum moveo


'Teneo te' inquam; 'nam ista Academia est propria sententia'.

teneo tu inquam nam iste academia sum proprius sententia


Sed quoniam tantum in ea arte ponitis, videte ne contra vos tota nata sit; quae primo progressa festive tradit elementa loquendi et ambiguorum intellegentiam concludendique rationem, tum paucis additis venit ad soritas, lubricum sane et periculosum locum, quod tu modo dicebas esse vitiosum interrogandi genus. quid ergo istius vitii num nostra culpa est? rerum natura nullam nobis dedit cognitionem finium, ut ulla in re statuere possimus quatenus, nec hoc in acervo tritici solum, unde nomen est, sed nulla omnino in re minutatim interrogati, dives pauper clarus obscurus sit, multa pauca magna parva longa brevia lata angusta, quanto aut addito aut dempto certum respondeamus non habemus.

sed quoniam tantus in is ars pono video ne contra tu totus nata sum qui primus progredior festivus trado elementum loquor et ambiguus intellegentia concludo ratio tum paucus addo venio ad sorites lubricus sanus et periculosus locus qui tu modo dico sum vitiosus interrogo genus quis ergo iste vitium num noster culpa sum res natura nullus nos do cognitio finis ut ullus in res statuo possum quatenus neque hic in acervus triticum solus unde nomen sum sed nullus omnino in res minutatim interrogo dives pauper clarus obscurus sum multus paucus magnus parvus longus brevio fero angustus quantus aut addo aut dempto certus respondeo non habeo


Qui igitur P. Servilium Geminum videbat, si Quintum se videre putabat, incidebat in eius modi visum quod percipi non posset, quia nulla nota verum distinguebatur a falso; qua distinctione sublata quam haberet in C. Cotta, qui bis cum Gemino consul fuit, agnoscendo eius modi notam quae falsa esse non possit? negas tantam similitudinem in rerum natura esse; pugnas omnino, sed cum adversario facili. ne sit sane: videri certe potest; fallet igitur sensum. et si una fefellerit similitudo, dubia omnia reddiderit; sublato enim iudicio illo quo oportet agnosci, etiam si ipse erit quem videris qui tibi videbitur, tamen non ea nota iudicabis qua dicis oportere ut non possit esse eiusdem modi falsa.

qui igitur p servilius geminus video si quintus sui video puto incido in is modus video qui percipio non possum quia nullus nosco verus distinguo ab fallo qui distinctio tollo quam habeo in que cotta qui bis cum geminus consul sum agnosco is modus nota qui fallo sum non possum nego tantus similitudo in res natura sum pugna omnino sed cum adversarius facilis ne sum sanus video certus possum fallo igitur sensus et si unus fallo similitudo dubius omnis reddo tollo enim iudicium ille quo oportet agnosco etiam si ipse sum qui video qui tu video tamen non is nosco iudico qui dico oportet ut non possum sum idem modus fallo


Ne hoc quidem cernunt, omnia se reddere incerta, quod nolunt? (ea dico incerta quae a)/dhla Graeci.) si enim res se ita habeat ut nihil intersit utrum ita cui videatur ut insano an sano, cui possit exploratum esse de sua sanitate? quod velle efficere non mediocris insania est. Similitudines vero aut geminorum aut signoruni anulis inpressorum pueriliter consectantur. quis enim nostrum similitudines negat esse, cum eae plurimis in rebus appareant. sed si satis est ad tollendam cognitionem similia esse multa multorum, cur eo non estis contenti, praesertim concedentibus nobis, et cur id potius contenditis quod rerum natura non patitur, ut non suo quidque genere sit tale quale est, nec sit in duobus aut pluribus nulla re different ulla communitas? ut †sibi sint et ova ovorum et apes apium simillimae: quid pugnas igitur aut quid tibi vis in geminis? conceditur enim similes esse, quo contentus esse potueras;

ne hic quidem cerno omnis sui reddo incertus qui nolo is dico incertus qui ab dhla graecum si enim res sui ita habeo ut nihil intersum utrum ita qui video ut insanus an sano qui possum exploro sum de suus sanitas qui volo efficio non mediocris insania sum similitudo verus aut geminus aut signoruni anulus inpressor puerilis consector quis enim nos similitudo nego sum cum is multus in res appareo sed si satis sum ad tollo cognitio similis sum multus multus cur is non sum contendo praesertim concedo nos et cur is potis contendo qui res natura non patior ut non suus quisque genus sum talis qualis sum neque sum in duo aut multus nullus res differo ullus communio ut sui sum et ovo ovum et apis apis similis quis pugna igitur aut quis tu volo in geminus concedo enim similis sum quo contineo sum possum


idque eo fuit mirabilius quod ab eo laus imperatoria non admodum expectabatur, qui adulescentiam in forensi opera, quaesturae diuturnum tempus Murena bellum in Ponto gerente in Asiae pace consumpserat. sed incredibilis quaedam ingenii magnitude non desideravit indocilem usus disciplinam. itaque cum totum iter et navigationem consumpsisset partim in percontando a peritis partim in rebus gestis legendis, in Asiam factus imperator venit, cum esset Roma profectus rei militaris rudis. habuit enim divinam quandam memoriam rerum — verborum maiorem Horten- sius; sed quo plus in negotiis gerendis res quaint verba prosunt, hoc erat memoria illa praestantior. quam fuisse in Themistocle, quem facile Graeciae principem ponimus, singularem ferunt; qui quidem etiam pollicenti cuidam se artem ei memoriae, quae tum primum proferebatur, traditurum respondisse dicitur oblivisci se malle discere, credo quod haerebant in memorial quaecumque audierat et viderat. tali ingenio praeditus Lucullus adiunxerat etiam illam quam Themistocles spreverat disciplinam; itaque ut litteris consignamus quae monimentis mandare volumus sic ille in animo res insculptas habebat.

is is sum mirabilis qui ab is laus imperatorius non admodum expectabatur qui adulescentia in forensis opus quaestura diuturnus tempus murena bellum in pontus gero in asia pax consumo sed incredibilis quidam ingenium magnitude non desidero indocilis utor disciplina itaque cum totus iter et navigatio consumo pars in perconto ab peritus pars in res gero lego in asia facio imperator venio cum sum roma proficiscor res militaris rudis habeo enim divina quidam memoria res verbum magnus horten sius sed quo multus in negotium gero res quaint verbum prosum hic sum memoria ille praesto quam sum in themistocles qui facilis graecia princeps pono singularis fero qui quidem etiam polliceo quidam sui ars is memoria qui tum primus profero trado respondeo dico obliviscor sui malo disco credo qui haereo in memorial quicumque audio et video talis ingenium praeditus lucullus adjungo etiam ille quam themistocles sperno disciplina itaque ut littera consigno qui monumentum mando volo sic ille in animus res insculpo habeo


Sed redeo ad animum et corpus. satisne tandem ea nota sunt nobis, quae nervorum natura sit quae venarum? tenemusne quid sit animus ubi sit, denique sitne an ut Dicaearcho visum est ne sit quidem ullus; si est, trisne partes habeat ut Platoni placuit, rationis irae cupiditatis, an simplex unusque sit; si simplex, utrum sit ignis an anima an sanguis an ut Xenocrates numerus nullo oorpore, quod intellegi quale sit vix potest; et quidquid est, mortale sit an aeternum, nam utramque in partem multa dicuntur. horum aliquid vestro sapienti certum videtur, nostro ne quid maxime quidem probabile sit occurrit; ita sunt in plerisque contrariarum rationum paria momenta.

sed redeo ad animus et corpus sero tandem is nosco sum nos qui nervus natura sum qui venaris teneo quis sum animus ubi sum denique sum an ut dicaearchus video sum ne sum quidem ullus si sum tres pars habeo ut plato placeo ratio ira cupiditas an simplex unus sum si simplex utrum sum ignis an anima an sanguis an ut xenocrates numerus nullus oorpore qui intellego qualis sum vix possum et quisquis sum mortalis sum an aeternus nam uter in pars multus dico hic aliquis vester sapio certus video noster ne quis magnus quidem probabilis sum occurro ita sum in plerusque contrariaris ratio par momentum


haec tibi Luculle, si es adsensus Antiocho familiari tuo, tam sunt defendenda quam moenia, mihi autem bono modo tantum quantum videbitur. Legi apud Clitomachum, cum Carneades et Stoicus Diogenes ad senatum in Capitolio starent, A. Albinum, qui tum P. Scipione et M. Marcello cos. praetor esset, eum qui cum avo tuo Luculle consul fuit, doctum sane hominem ut indicat ipsius historia scripta Graece, iocantem dixisse Carneadi: 'ego tibi Carneade praetor esse non video, quia sapiens non sum, nec haec urbs nec in ea civitas?'; tum ille: 'huic Stoico non videris'. Aristoteles aut Xenocrates, quos Antiochus sequi volebat, non dubitavisset quin et praetor ille esset et Roma urbs et eam civitas incoleret; sed ille noster est plane ut supra dixi Stoicus perpauca balbutiens.

hic tu lucullus si sum assensus antiochus familiaris tuus tam sum defendo quam moenia ego autem bonus modo tantus quantus video lego apud clitomachus cum carneades et stoicus diogenes ad senatus in capitolium sto ab albinus qui tum p scipio et m marcellus cos praetor sum is qui cum avus tuus lucullus consul sum doceo sanus homo ut indico ipse historia scribo graecum jocor dico carneades ego tu carneades praetor sum non video quia sapio non sum neque hic urbs neque in is civitas tum ille hic stoicus non video aristotelis aut xenocrates qui antiochus sequor volo non dubito quin et praetor ille sum et roma urbs et is civitas incolo sed ille noster sum planus ut supra dico stoicus perpaucus balbutio


Adhibita vero exercitatione et arte, ut oculi pictura teneantur aures cantibus, quis est quin cernat quanta vis sit in sensibus. quam multa vident pictores in umbris et in eminentia quae nos non videmus; quam multa quae nos fugiunt in cantu exaudiunt in eo genere exercitati, qui primo inflatu tibicinis Antiopam esse aiunt aut Andromacham, cum id nos ne suspicemur quidem. nihil necesse est de gustatu et odoratu loqui, in quibus intellegentia etsi vitiosa est quaedam tamen. quid de tactu et eo quidem quem philosophi interiorem vocant aut doloris aut voluptatis, in quo Cyrenaici solo putant veri esse iudicium, quia sentiatur —

adhibeo verus exercitatio et ars ut oculus pingo teneo auris cantus quis sum quin cerno quantus volo sum in sensus quam multus video pictor in umbra et in emineo qui nos non video quam multus qui nos fugio in cantus exaudio in is genus exercitas qui primus inflo tibicina antiopa sum aio aut andromacha cum is nos ne suspicor quidem nihil necesse sum de gusto et odoro loquor in qui intellego etsi vitiosus sum quidam tamen quis de tango et is quidem qui philosophus interior voco aut dolor aut voluptas in quo cyrenaicus solum puto verus sum iudicium quia sentio


Quid loquar de Democrito? quem cum eo conferre possumus non modo ingenii magnitudine sed etiam animi, qui ita sit ausus ordiri 'haec loquor de universis': nihil excipit de quo non profiteatur, quid enim esse potest extra universa; quis hunc philosophum non anteponit Cleanthi Chrysippo reliquis inferioris aetatis, qui mihi cum illo collati quintae classis videntur. atque is non hoc dicit quod nos, qui veri esse aliquid non negamus, percipi posse negamus; ille esse verum plane negat ; sensus quidem non obscuros dicit sed tenebricosos (sic enim appellat eos). Is qui hunc maxime est admiratus, Chius Metrodorus initio libri qui est de natura 'nego' inquit 'scire nos sciamusne aliquid an nihil sciamus, ne id ipsum quidem nescire aut scire nos, nec omnino sitne aliquid an nihil sit'.

quis loquor de democritus qui cum is confero possum non modo ingenium magnitudo sed etiam animus qui ita sum audeo ordior hic loquor de universus nihil excipio de quo non profiteor quis enim sum possum extra universus quis hic philosophus non antepono cleanthes chrysippus reliquus inferus aetas qui ego cum ille confero quintus classis video atque is non hic dico qui nos qui verus sum aliquis non nego percipio possum nego ille sum verus planus nego sensus quidem non obscurus dico sed tenebricosus sic enim appello is is qui hic magnus sum admiror chius metrodorus initium liber qui sum de natura nego inquam scio nos scio aliquis an nihil scio ne is ipse quidem nescio aut scio nos neque omnino sum aliquis an nihil sum


Videorne tibi non ut Saturninus nominare modo inlustres homines, sed etiam imitari numquam nisi clarum nisi nobilem? atqui habebam molestos vobis sed minutos, Stilbonem Diodorum Alexinum, quorum sunt contorta et aculeata quaedam sophismata (sic enim appellantur fallaces conclusiunculae). Sed quid eos colligam, cum habeam Chrysippum, qui fulcire putatur porticum Stoicorum: quam multa ille contra sensus, quam multa contra omnia quae in consuetudine probantur. 'At dissolvit idem.' Mihi quidem non videtur, sed dissolverit sane: certe tam multa non collegisset quae nos fallerent probabilitate magna, nisi videret is resisti non facile posse.

video tu non ut saturninus nominaris modo illustris homo sed etiam imitor numquam nisi clarus nisi nobilis atqui habeo molestus tu sed minuo stilbon diodorus alexinum qui sum contorqueo et aculeatus quidam sophisma sic enim appello fallax conclusiuncula sed quis is colligo cum habeo chrysippus qui fulcio puto porticus stoicus quam multus ille contra sensus quam multus contra omnis qui in consuetudo probo at dissolvo idem ego quidem non video sed dissolvo sanus certus tam multus non colligo qui nos fallo probabilitas magnus nisi video is requiro non facilis possum


'At ille nescio qui, qui in scholis nominari solet, mille et octingenta stadia quod abesset videbat.' Quaedam volucres longius; responderem igitur audacter isti vestro deo me plane his oculis non esse contentum. dicit me acrius videre quam illos pisces fortasse, qui neque videntur a nobis (et nunc quidem sub oculis sunt) neque ipsi nos suspicere possunt; ergo ut illis aqua sic nobis aer crassus offunditur. 'At amplius non desideramus.' Quid talpam num desiderare lumen putas? Neque tam quererer cum deo quod parum longe quam quod falsum viderem. videsne navem illam: stare nobis videtur; at iis qui in nave sunt moveri haec villa. quaere rationem cur ita videatur; quam ut maxime inveneris, quod haut scio an non possis, non tu verum testem habere, sed eum non sine causa falsum testimonium dicere ostenderis.

at ille nescio qui qui in schola nominaris soleo mille et octingenti stadium qui absum video quidam volucris longus respondeo igitur audacter iste vester deus ego planus hic oculus non sum contineo dico ego acer video quam ille piscis fortasse qui neque video ab nos et nunc quidem sub oculus sum neque ipse nos suspicio possum ergo ut ille aqua sic nos aer crassus offundo at amplus non desidero quis talpa num desideraris lumen puto neque tam queror cum deus qui parum longus quam qui falsus video video navo ille sto nos video at is qui in navus sum moveo hic villa quaero ratio cur ita video quam ut magnus invenio qui haud scio an non possum non tu verus testo habeo sed is non sine causa falsus testimonium dico ostendo


Latent ista omnia Luculle crassis occultata et circumfusa tenebris, ut nulla acies humani ingenii tanta sit, quae penetrare in caelum, terram intrare possit. Corpora nostra non novimus, qui sint situs partium, quam vim quaeque pars habeat ignoramus; itaque medici ipsi, quorum intererat ea nosse, aperuerunt ut viderentur, nec eo tamen aiunt empirici notiora esse illa, quia possit fieri ut patefacta et detecta mutentur. sed ecquid nos eodem modo rerum naturas persecare aperire dividere possumus, ut videamus terra penitusne defixa sit et quasi radicibus suis haereat an media pendeat.

lateo iste omnis lucullus crassus occulto et circumfundo tenebrae ut nullus acies humanus ingenium tantus sum qui penetraris in caelum terra intro possum corpus noster non nosco qui sum sino pars quam vis quisque pars habeo ignoro itaque medicus ipse qui intersum is nosco aperio ut video neque is tamen aio empiricus nosco sum ille quia possum fio ut patefacio et detego muto sed ecquis nos idem modo res natura persecaris aperio divido possum ut video terra penitus defigo sum et quasi radix suus haereo an medius pendeo


iam Clitomacho Philo vester operam multos annos dedit. Philone autem vivo patrocinium Academiae non defuit.

iam clitomachus philus vester opera multus annus do philo autem vivo patrocinium academia non desum


quoque solebat uti argumento tum cum ei placebat nihil posse percipi, cum quaereret, Dionysius ille Heracleotes utrum conprehendisset certa illa nota qua adsentiri dicitis oportere, illudne quod multos annos tenuisset Zenonique magistro credidisset, honestum quod esset id bonum solum esse, an quod postea defensitavisset, honesti inane nomen esse, voluptatem esse summum bonum — qui ex illius commutata sententia dooere vellet nihil ita signari in animis nostris a vero posse quod non eodem modo possit a falso, is curavit quod argumentum ex Dionysio ipse sumpsisset ex eo ceteri sumerent. Sed cum hoc alio loco plura; nunc ad ea quae a te Luculle dicta sunt.

quoque soleo uti argumentum tum cum is placeo nihil possum percipio cum quaero dionysius ille heracleotes utrum comprehendo certus ille nosco qui adsentio dico oportet ille qui multus annus teneo zeno magister credo honestus qui sum is bonus solus sum an qui postea defensito honestus inanis nomen sum voluptas sum superus bonus qui ex ille commuto sententia dooere volo nihil ita signaris in animus noster ab verus possum qui non idem modo possum ab fallo is curo qui argumentum ex dionysius ipse sumo ex is ceterus sumo sed cum hic alius locus multus nunc ad is qui ab tu lucullus dictum sum


quid enim conscendens navem sapiens num conprehensum animo habet atque perceptum se ex sententia navigaturum? qui potest? sed si iam ex hoc loco proficiscatur Puteolos stadia triginta probo navigio bono gubernatore hac tranquillitate, probabile videatur se illuc venturum esse salvum. Huius modi igitur visis consilia capiet et agendi et non agendi faciliorque erit ut albam esse nivem probet quam erat Anaxagoras, qui id non modo ita esse negabat, sed sibi, quia sciret aquam nigram esse under illa concreta esset, albam ipsam esse ne videri quidem,

quis enim conscendo navo sapio num comprehendo animus habeo atque percipio sui ex sententia navigo qui possum sed si iam ex hic locus proficisco puteoli stadium triginta probo navigium bonus gubernator hic tranquillitas probabilis video sui illic venio sum salvus hic modus igitur video consilium capio et ago et non ago facilis sum ut alba sum nix probo quam sum anaxagoras qui is non modo ita sum nego sed sui quia scio aqua niger sum under ille concretum sum alba ipse sum ne video quidem


Haec cum dixisset Catulus, me omnes intueri. tum ego non minus conmotus quam soleo in causis maioribus huius modi quadam oratione sum exorsus.

hic cum dico catulus ego omnis intueor tum ego non paruus conmoueo quam soleo in causa magnus hic modus quidam oratio sum exordior


ea sunt eius modi, quae a te diligentissime tractata sunt. Dormientium et vinulentorum et furiosorum visa inbecilliora ess,e dicebas quam vigilantium siccorum sanorum. quo modo? quia cum experrectus esset Ennius non diceret se vidisse Homerum sed visum esse, Alcmeo autem 'sed mihi neutiquam cor consentit'; similia de vinulentis. quasi quisquam neget et qui experrectus sit eum non somniare, et cuius furor consederit putare non fuisse ea vera quae essent sibi visa in furore. sed non id agitur; tum cum videbantur quo modo viderentur, id quaeritur. nisi vero Ennium non putamus ita totum illud audivisse 'o pietas animi', si modo id somniavit, ut si vigilans audiret. experrectus enim potuit illa visa putare, ut erant, et somnia; dormienti vero aeque ac vigilanti probabantur. quid Iliona somno illo 'mater te appello' nonne ita credit filium locutum ut experrecta etiam crederet? unde enim illa 'age asta, mane audi; iteradum eadem istaec mihi': num videtur minorem habere visis quam vigilantis fidem?

is sum is modus qui ab tu diligens tracto sum dormio et vinulentor et furiosor video imbecillis ess e dico quam vigilo siccus sanus quo modo quia cum expergiscor sum ennius non dico sui video homerus sed video sum alcmeo autem sed ego neutiquam cor consentio similis de vinulentis quasi quisquam nego et qui expergiscor sum is non somniaris et qui furor consido puto non sum is verus qui sum sui video in furor sed non is ago tum cum video quo modo video is quaero nisi verus ennius non puto ita totus ille audio o pietas animus si modo is somnio ut si vigilo audio expergiscor enim possum ille video puto ut sum et somnio dormio verus aequus atque vigilo probo quis iliona somnus ille mater tu appello nonne ita credo filius loquor ut expergiscor etiam credo unde enim ille ago asto mane audio iteradum idem iste ego num video paruus habeo video quam vigilo fides


Sunt etiam, qui negent in is qui in nostris libris disputent fuisse earum rerum de quibus disputatur 15 scientiam. qui mihi videntur non solum vivis sed etiam mortuis invidere.

sum etiam qui nego in is qui in noster liber disputo sum is res de qui disputo scientia qui ego video non solus vivo sed etiam morior invideo


tu autem vis eosdem plane esse non similes, quod fieri nullo modo potest. Dein confugis ad physicos eos qui maxime in Academia inridentur, a quibus ne tu quidem iam te abstinebis, et ais Democritum dicere innumerabiles esse mundos, et quidem sic quosdam inter sese non solum similes sed undique perfecte et absolute ita pares ut inter eos nihil prorsus intersit, et eo quidem mnumerabiles ** itemque homines. deinde postulas ut, si mundus ita sit par alteri mundo ut inter eos ne minimum quidem intersit, concedatur tibi ut in hoc quoque nostro mundo aliquid alicui sic sit par ut nihil differat nihil intersit. 'cur enim' inquies 'ex illis individuis, unde omnia Democritus gigni adfirmat, in reliquis mundis et in iis quidem innumerabilibus innumerabiles Q. Lutatii Catuli non modo possint esse sed etiam sint, in hoc tanto mundo Catulus alter non possit effici?' Primum quiderm me ad Democritum vocas;

tu autem volo idem planus sum non similis qui fio nullus modo possum deinde confugio ad physicus is qui magnus in academia irrideo ab qui ne tu quidem iam tu abstineo et aio democritus dico innumerabilis sum mundus et quidem sic quidam inter sui non solus similis sed undique perficio et absolvo ita par ut inter is nihil prorsus intersum et is quidem mnumerabilis ito homo deinde postulo ut si mundus ita sum par alter mundus ut inter is ne paruus quidem intersum concedo tu ut in hic quoque noster mundus aliquis aliqui sic sum par ut nihil differo nihil intersum cur enim inquam ex ille individuus unde omnis democritus gigno adfirmo in reliquus mundus et in is quidem innumerabilis innumerabilis q lutatius catulis non modo possum sum sed etiam sum in hic tantus mundus catulus alter non possum efficio primus quiderm ego ad democritus voco


Maxime vero virtutum cognitio confirmat percipi et conprendi multa posse. in quibus solis inesse etiam scientiam dicimus, quam nos non conprehensionem modo rerum sed eam stabilem quoque et immutabilem esse censemus, itemque sapientiam 5artem vivendi, quae ipsa ex sese habeat constantiam; ea autem constantia si nihil habeat percepti et cogniti, quaero unde nata sit aut quo modo. quaero etiam, ille vir bonus, qui statuit omnem cruciatum perferre, intolerabili dolore lacerari potius quam aut officium prodat aut fidem, cur has sibi tam graves leges inposuerit, cum quam ob rem ita oporteret nihil haberet conprehensi percepti cogniti constituti. nullo igitur modo fieri potest ut quisquam tanti aestimet aequitatem et fidem ut eius conservandae causa nullum supplicium recuset, nisi is rebus adsensus sit quae falsae esse non possint.

magnus verus virtus cognitio confirmo percipio et comprehendo multus possum in qui sol insum etiam scientia dico quam nos non conprehensio modo res sed is stabilis quoque et immutabilis sum censeo ito sapientia ars vivo qui ipse ex sui habeo constantia is autem constantia si nihil habeo percipio et cognosco quaero unde nata sum aut quo modo quaero etiam ille vir bonus qui statuo omnis cruciatus perfero intolerabilis dolor lacero potis quam aut officium prodo aut fides cur hic sui tam gravis lex inpono cum quam ob res ita oportet nihil habeo comprehendo percipio cognosco constituo nullus igitur modo fio possum ut quisquam tantus aestimo aequitas et fides ut is conservo causa nullus supplicium recuso nisi is res assensus sum qui fallo sum non possum


cur non extimescam opinandi temeritatem? etiamne hoc adfirmare potes Luculle, esse aliquam vim, cum prudentia et consilio scilicet, quae finxerit vel ut tuo verbo utar quae fabricata sit hominem? qualis ista fabrica est, ubi adhibita, quando cur quo modo? tractantur ista ingeniose, disputantur etiam eleganter; denique videantur sane, ne adfirmentur modo. Sed de physicis mox, et quidem ob eam causam, ne tu, qui id me facturum paulo ante dixeris, videare menititus. Sed ut ad ea quae clariora sunt veniam, res iam universas profundam, de quibus volumina inpleta sunt non a nostris solum sed etiam a Chrysippo (de quo queri solent Stoici, dum studiose omnia conquisierit contra sensus et perspicuitatem contraque omnem consuetudinem contraque rationed, ipsum sibi respondentem inferiorem fuisse, itaque ab eo armatum esse Carneadem);

cur non extimesco opinor temeritas etiam hic adfirmaris possum lucullus sum aliqui vis cum prudentia et consilium scilicet qui fingo vel ut tuus verbum uto qui fabricor sum homo qualis iste fabrico sum ubi adhibeo quando cur quo modo tracto iste ingeniosus disputo etiam eleganter denique video sanus ne adfirmo modo sed de physicus mox et quidem ob is causa ne tu qui is ego facio paulus ante dico videaris menititus sed ut ad is qui clarus sum venio res iam universus profundo de qui volumen inpleta sum non ab noster solus sed etiam ab chrysippus de quo queror soleo stoicus dum studiosus omnis conquaero contra sensus et perspicuitas contra omnis consuetudo contra rationed ipse sui respondeo inferus sum itaque ab is armo sum carneades


Sed fuerint illa vetera si voltis incognita: nihilne est igitur actum, quod investigata sunt, postea quam Arcesilas Zenoni ut putatur obtrectans nihil novi reperienti sed emendanti superiores inmutatione verborum, dum huius definitiones labefactare volt, conatus est clarissimis rebus tenebras obducere. cuius primo non admodum probata ratio (quamquam floruit cum acumine ingeni tum admirabili quodam lepore dicendi) proxime a Lacyde solo retenta est, post autem confecta a Carneade. qui est quartus ab Arcesila; audivit enim Hegesinum, qui Euandrum audierat Lacydi discipulum, cum Arcesilae Lacydes fuisset. sed ipse Carneades diu tenuit, nam nonaginta vixit annos, et qui ilium audierant admodum floruerunt. e quibus industriae plurimum in Clitomacho fuit (declarat multitudo librorum), ingenii non minus in Hagnone, in Charmada eloquentiae, in Melanthio Rhodio suavitatis; bene autem nosse Carneaden Stratoniceus Metrodorus putabatur.

sed sum ille vetero si volo incognitus nihil sum igitur ago qui investigo sum postea quam arcesilas zeno ut puto obtrecto nihil nosco reperio sed emendo superus inmutatio verbum dum hic definitio labefactaris volo conor sum clarus res tenebrae obduco qui primus non admodum probo ratio quamquam floreo cum acumen ingenium tum admirabilis quidam lepor dico propior ab lacydes solum retineo sum post autem conficio ab carneades qui sum quartus ab arcesila audio enim hegesinus qui euander audio lacydes discipulis cum arcesilaus lacydes sum sed ipse carneades diu teneo nam nonaginta vivo annus et qui ille audio admodum floreo e qui industria multus in clitomachus sum declaro multitudo liber ingenium non paruus in hagnone in charmadas eloquentia in melanthius rhodius suavitas bene autem nosco carneades stratoniceus metrodorus puto


'si ulli rei sapiens adsentietur umquam, aliquando etiam opinabitur; numquam autem opinabitur; nulli igitur rei adsentietur'. hanc conclusionem Arcesilas probabat; confirmabat enim et primum et secundum. Carneades non numquam secundum illud dabat, adsentiri aliquando; ita sequebatur etiam opinari, quod tu non vis, et recte ut mihi videris. sed illud primum, sapientem si adsensurus esset etiam opinaturum, falsum esse Stoici dicunt et eorum adstipulator Antiochus; posse enim eum falsa a veris et quae non possint percipi ab iis quae possint distinguere.

si ullus res sapio adsentio umquam aliquando etiam opinor numquam autem opinor nullus igitur res adsentio hic conclusio arcesilas probo confirmo enim et primus et secundus carneades non numquam secundus ille do adsentio aliquando ita sequor etiam opinor qui tu non volo et rectus ut ego video sed ille primus sapio si adsentio sum etiam opinor falsus sum stoicus dico et is astipulator antiochus possum enim is fallo ab verus et qui non possum percipio ab is qui possum distinguo


Hos si contemnimus et iam abiectos putamus, illos certe minus despicere debemus: Aristonem, qui cum Zenonis fuisset auditor re probavit ea quae ille verbis, nihil esse bonum nisi virtutem nec malum nisi quod virtuti esset contrarium; in mediis ea momenta quae Zeno voluit nulla esse censuit. huic summum bonum est in is rebus neutram in partem moveri, quae a)diafori/a ab ipso dicitur. Pyrrho autem ea ne sentire quidem sapientem, quae a)pa/qeia nominatur. Has igitur tot sententias ut omittamus, haec videamus, quae nunc diu multumque defensa sunt.

hic si contemno et iam abicio puto ille certus paruus despicio debeo aristo qui cum zeno sum auditor res probo is qui ille verbum nihil sum bonus nisi virtus neque malus nisi qui virtus sum contrarius in medius is momentum qui zeno volo nullus sum censeo hic superus bonus sum in is res neuter in pars moveo qui ab diafori ab ab ipse dico pyrrhus autem is ne sentio quidem sapio qui ab pa qeia nomino hic igitur tot sententia ut omitto hic video qui nunc diu multus defendo sum


Unum igitur par quod depugnet relicum est, voluptas cum honestate; de quo Chrysippo sunt, quantum ego sentio, non ** magna contentio. alteram si sequare, multa ruunt et maxime communitas cum hominum genere, caritas amicitia iustitia reliquae virtutes, quarum esse nulla potest nisi erit gratuita; nam quae voluptate quasi mercede aliqua ad officium inpellitur, ea non est virtus sed fallax imitatio simulatioque vir- tutis. audi contra illos qui nomen honestatis a se ne intellegi quidem dicant (nisi forte quod gloriosum sit in volgus id honestum velimus dicere), fontem omnium bonorum in corpore esse, hanc normam hanc regulam hanc praescriptionem esse naturae, a qua qui aberravisset eum numquam quid in vita sequeretur habiturum.

unus igitur par qui depugno relicum sum voluptas cum honestas de quo chrysippus sum quantus ego sentio non magnus contentio alter si sequaris multus ruo et magnus communio cum homo genus careo amicitia iustitia reliquus virtus qui sum nullus possum nisi sum gratuitus nam qui voluptas quasi merces aliqui ad officium inpello is non sum virtus sed fallax imitatio simulatio vir tueor audio contra ille qui nomen honestas ab sui ne intellego quidem dico nisi fors qui gloriosus sum in vulgus is honestus volo dico fons omnis bonus in corpus sum hic norma hic regula hic praescriptio sum natura ab qui qui aberro is numquam quis in vito sequor habeo


nam quod dicunt omnia se credere ei quem iudicent fuisse sapientem, probarem, si id ipsum rudes et indocti iudicare potuissent (statuere enim qui sit sapiens vel maxime videtur esse sapientis). sled ut potuerint, aut omnibus rebus auditis, cognitis etiam reliquorum sententiis iudicaverunt, aut re semel audita ad unius se auctoritatem contulerunt; sed nescio quo modo pleriqueerrare malunt eamque sententiam quam adamaverunt pugnacissime defendere quam sine pertinacia quid constantissime dicatur exquirere.

nam qui dico omnis sui credo is qui judico sum sapio probaris si is ipse rudo et indoceo iudicaris possum statuo enim qui sum sapio vel magnus video sum sapio sled ut possum aut omnis res audio cognosco etiam reliquus sententia judico aut res semel audio ad unus sui auctoritas confero sed nescio quo modo pleriqueerraris malo eo sententia quam adamo pugnax defendo quam sine pertinacia quis consto dico exquiro


qui enim possum non cupere verum invenire, cum gaudeam si simile veri quid invenerim? sed ut hoc pulcherrimum esse iudico, vera videre, sic pro veris probare falsa turpissimum est. Nec tamen ego is sum qui nihil umquam falsi adprobem qui numquam adsentiar qui nihil opiner; sed quaerimus de sapiente. ego vero ipse et magnus quidam sum opinator (non enim sum sapiens) et meas cogitationes sic dirigo, non ad illam parvulam Cynosuram, qua 'fidunt duce nocturna Phoenices in alto', ut ait Aratus, eoque directius gubernant quod eam tenent quae 'cursu interiore brevi convertitur orbe' — sed Helicen et clarissimos Septentriones id est rationes has latiore specie non ad tenue limatas; eo fit ut errem et vager latius. Sed non de me, ut dixi, sed de sapiente quaeritur. visa enim ista cum acriter mentem sensumve pepulerunt accipio iisque interdum etiam adsentior. nec percipio tamen: nihil enim arbitror posse percipi. non sum sapiens; itaque visis cedo nec possum resistere. sapientis autem hanc censet Arcesilas vim esse maximam Zenoni adsentiens, cavere ne capiatur, ne fallatur videre; nihil est enim ab ea cogitatione, quam habemus de gravitate sapientis, errore levitate temeritate diiunctius. Quid igitur loquar de firmitate sapientis? quem quidem nihil opinari tu quoque Luculle concedis. quod quoniam a te probatur, ut praepostere tecum agam iam (mox referam me ad ordinem), haec primum conclusio quam habeat vim considera:

qui enim possum non cupio verus invenio cum gaudeo si similis verus quis invenio sed ut hic pulcher sum judico verus video sic pro verus probaris fallo turpis sum neque tamen ego is sum qui nihil umquam fallo adprobo qui numquam adsentio qui nihil opinor sed quaero de sapio ego verus ipse et magnus quidam sum opinator non enim sum sapio et meus cogitatio sic dirigo non ad ille parvulus cynosura qui fido dux nocturnus phoenix in altus ut aio aratus eo directus guberno qui is teneo qui cursus interior brevis converto orbis sed helice et clarus septentrio is sum ratio hic fero species non ad tenue limo is fio ut erro et vago fero sed non de ego ut dico sed de sapio quaero video enim iste cum acer mens sentio pello accipio is interdum etiam adsentio neque percipio tamen nihil enim arbitror possum percipio non sum sapio itaque video cedo neque possum resisto sapio autem hic censeo arcesilas vis sum maximus zeno adsentio caveo ne capio ne fallo video nihil sum enim ab is cogitatio quam habeo de gravitas sapio error levitas temeritas diiunctius quis igitur loquor de firmitas sapio qui quidem nihil opinor tu quoque lucullus concedo qui quoniam ab tu probo ut praeposterus tu ago iam mox refero ego ad ordo hic primus conclusio quam habeo vis considero


Quid me igitur Luculle in invidiam et tamquam in contionem vocas, et quidem ut seditiosi tribuni solent occludi tabernas iubes? quo enim spectat illud cum artificia tolli quereris a nobis nisi ut opifices concitentur; qui si undique omnes convenerint facile contra vos incitabuntur. Expromam primum illa invidiosa, quod eos omnes qui in contione stabunt exules servos insanos esse dicatis. deinde ad illa veniam, quae iam non ad multitudinem sed ad vosmet ipsos qui adestis pertinent. negat enim vos Zeno, negat Antiochus scire quicquam. 'Quo modo?' inquies; 'nos enim defendimus etiam insipientem multa conprendere'.

quis ego igitur lucullus in invidia et tamquam in contio voco et quidem ut seditiosus tribunus soleo occludo taberna iubeo quo enim specto ille cum artificium tollo queror ab nos nisi ut opifex concito qui si undique omnis convenio facilis contra tu incito expromo primus ille invidiosus qui is omnis qui in contio sto exulis servus insanus sum dico deinde ad ille venio qui iam non ad multitudo sed ad tu ipse qui adsum pertineo nego enim tu zeno nego antiochus scio quisquam quo modo inquam nos enim defendo etiam insipiens multus comprehendo


mecum vero quid habent litium, qui ipsorum disciplinam sequor? cum aliquid huius modi inciderat, sic ludere Carneades solebat: 'si recte conclusi, teneo; sin vitiose, minam Diogenes ,reddet'; ab eo enim Stoico dialectica didicerat, haec autem meroes erat dialecticorum. sequor igitur eas vias quas didici ab Antiocho, nec reperio quo modo iudicem 'si lucet, lucet' verum esse ob eam causam quod ita didici, omne quod ipsum ex se conexum sit verum esse, non iudicem 'si mentiris, mentiris' eodem modo esse conexum: aut igitur hoc ut illud, aut nisi hoc ne illud quidem iudicabo.

ego verus quis habeo lis qui ipse disciplina sequor cum aliquis hic modus incido sic ludo carneades soleo si rectus concludo teneo sin vitiosus mina diogenes reddo ab is enim stoicus dialectica disco hic autem meroes sum dialectica sequor igitur is via qui disco ab antiochus neque reperio quo modo judico si luceo luceo verus sum ob is causa qui ita disco omnis qui ipse ex sui conecto sum verus sum non judico si mentior mentior idem modo sum conecto aut igitur hic ut ille aut nisi hic ne ille quidem iudico


Exponam igitur generatim argumenta eorum, quoniam ipsi etiam illi solent non confuse loqui. Primum conantur ostendere multa posse videri esse quae omnino nulla sint, cum animi inaniter moveantur, eodem modo rebus iis quae nullae sint ut is quae sint. 'nam cum dicatis' inquiunt 'visa quaedam mitti a deo, velut ea quae in somnis videantur quaeque oraculis auspiciis extis declarentur' (haec enim aiunt probari a Stoicis, quos contra disputant) — quaerunt quonam modo falsa visa quae sint ea deus efficere possit probabilia, quae autem plane proxume ad verum accedant efficere non possit, aut si ea quoque possit cur illa non possit quae perdifficiliter internoscantur tamen, et si haec, cur non inter quae nihil sit omnino.

expono igitur generatim argumentum is quoniam ipse etiam ille soleo non confundo loquor primus conor ostendo multus possum video sum qui omnino nullus sum cum animus inanis moveo idem modo res is qui nullus sum ut is qui sum nam cum dico inquam video quidam mitto ab deus velut is qui in somnus video quisque oraculis auspicium exta declaro hic enim aio probaris ab stoicus qui contra disputo quaero quonam modo fallo video qui sum is deus efficio possum probabilis qui autem planus proximus ad verus accedo efficio non possum aut si is quoque possum cur ille non possum qui perdifficilis internosco tamen et si hic cur non inter qui nihil sum omnino