in eo autem si erit communitas cum falso, nullum erit iudicium, quia proprium in communi signo notari non potest. sin autem commune nihil erit, habeo quod volo; id enim quaero quod ita mihi videatur verum ut non possit item falsum videri. Simili in errore versantur cum convicio veritatis coacti perspicua a perceptis volunt distinguere et conantur ostendere esse aliquid perspicui, verum illud quidem et inpressum in animo atque mente, neque tamen id percipi ac conprendi posse. quo enim modo perspicue dixeris album esse aliquid, cum possit accidere ut id quod nigrum sit album esse videatur, aut quo modo ista aut perspicua dicemus aut inpressa subtiliter, cum sit incertum vere inaniterne moveatur: ita neque color neque corpus nec veritas nec argumentum nec sensus neque perspicuum ullum relinquitur.

in is autem si sum communio cum fallo nullus sum iudicium quia proprius in communis signum notaris non possum sin autem communis nihil sum habeo qui volo is enim quaero qui ita ego video verus ut non possum item falsus video similis in error verso cum convicior veritas cogo perspicuus ab percipio volo distinguo et conor ostendo sum aliquis perspicuus verus ille quidem et impressus in animus atque mens neque tamen is percipio atque comprehendo possum quo enim modo perspicuus dico albus sum aliquis cum possum accido ut is qui niger sum albus sum video aut quo modo iste aut perspicuus dico aut impressus subtilis cum sum incertus verus inanis moveo ita neque color neque corpus neque vereor neque argumentum neque sensus neque perspicuus ullus relinquo


'Nihil me laedit' inquit; 'ego enim ut agitator callidus priusquam ad finem veniam equos sustinebo, eoque magis si locus is quo ferentur equi praeceps erit. sic me' inquit 'ante sustineo nec diutius captiose interroganti respondeo.' Si habes quod liqueat neque respondes, superbe; si non habes, ne tu quidem percipis. si quia obscura, concedo; sed negas te usque ad obscura progredi; in inlustribus igitur rebus insistis. si id tantum modo ut taceas, nihil adsequeris; quid enim ad ilium qui te captare vult, utrum tacentem inretiat te an loquentem? sin autem usque ad novem verbi gratia sine dubitatione respondes pauca esse, in decumo insistis, etiam a certis et inlustrioribus cohibes adsensum; hoc idem me in obscuris facere non sinis. nihil igitur te contra soritas ars ista adiuvat, quae nec augendi nec minuendi quid aut primum sit aut postremum docet.

nihil ego laedo inquam ego enim ut agitator callidus priusquam ad finis venio equus sustineo eo magis si locus is quo fero equus praeceps sum sic ego inquam ante sustineo neque diu captiosus interrogo respondeo si habeo qui liqueo neque respondeo superbus si non habeo ne tu quidem percipio si quia obscurus concedo sed nego tu usque ad obscurus progredior in illustris igitur res inquiro si is tantus modo ut taceo nihil assequor quis enim ad ille qui tu captaris volo utrum taceo inretiat tu an loquor sin autem usque ad novo verbum gratia sine dubitatio respondeo paucus sum in decimus inquiro etiam ab certus et illustris cohibeo assensus hic idem ego in obscurus facio non sino nihil igitur tu contra sorites ars iste adjuvo qui neque augeo neque minuo quis aut primus sum aut posterus doceo


Sin agis verecundius et me accusas 25non quod tuis rationibus non adsentiar sed quod nullis, vincam animum cuique adsentiar deligam - quem potissimum, quem? Democritum; semper enim ut scitis studiosus nobilitatis fui. urgebor iam omnium vestrum convicio: 'tune aut inane quicquam putes esse, cum ita conpleta et conferta sint omnia, ut et quod movebitur corpus ** corporum cedat et qua quidque cesserit aliud ilico subsequatur, aut atomos ullas, e quibus quidquid efficiatur illarum sit dissimillimum, aut sine aliqua mente rem ullam effici posse praeclaram; et, cum in uno mundo ornatus hic tam sit mirabilis, innumerabilis supra infra dextra sinistra ante post alios dissimiles alios eiusdem modi mundos esse; et ut nos nunc simus ad Baulos Puteolosque videamus sic innumerabiles paribus in locis esse isdem nominibus honoribus rebus gestis ingeniis formis aetatibus isdem de rebus disputantes; et, si nunc aut si etiam dormientes aliquid animo videre videamur, imagines extrinsecus in animos nostros per corpus inrumpere. tu vero ista ne asciveris neve fueris commenticiis rebus adsensus; nihil sentire est melius quam tam prava sentire.'

sin ago verecundus et ego accuso non qui tuus ratio non adsentio sed qui nullus vinco animus quisque adsentio deligo qui potis qui democritus semper enim ut scio studiosus nobilitas sum urgeo iam omnis vester convicior tu aut inanis quisquam puto sum cum ita conpleta et confercio sum omnis ut et qui moveo corpus corpus cedo et qui quisque cedo alius ilico subsequor aut atomus ullus e qui quisquis efficio ille sum dissimilis aut sine aliqui mens res ullus efficio possum praeclarus et cum in unus mundus orno hic tam sum mirabilis innumerabilis supra infra dextera sinistra ante post alius dissimilis alius idem modus mundus sum et ut nos nunc sum ad bauli puteoli video sic innumerabilis par in locus sum idem nomen honor res gero ingenium forma aetas idem de res disputo et si nunc aut si etiam dormio aliquis animus video video imago extrinsecus in animus noster per corpus irrumpo tu verus iste ne ascio neve sum commenticius res assensus nihil sentio sum bonus quam tam pravus sentio


et quaecumque res eum sic attinget ut sit visum illud probabile neque ulla re impeditum, movebitur. non enim est e saxo sculptus aut e robore dolatus, habet corpus habet animum, movetur mente movetur sensibus, ut ei vera multa videantur neque tamen habere insignem illam et propriam percipiendi notam. eoque sapientem non adsentiri, quia possit eiusdem modi existere falsum aliquod cuius modihocverum. Neque nos contra sensus aliter dicimus ac Stoici, qui multa falsa esse dicunt longeque aliter se habere ac sensibus videantur. hoc autem si ita sit, ut unum modo sensibus falsum videatur, praesto est qui neget rem ullam percipi posse sensibus. ita nobis tacentibus ex uno Epicuri capite altero vestro perceptio et conprehensio tollitur. quod est caput Epicuri? 'si ullum sensus visum falsum est, nihil potest percipi.' quod vestrum? 'sunt falsa sensus visa.' quid sequitur? ut taceam, conclusio ipsa loquitur: 'nihil posse percipi'. 'Non concedo' inquit 'Epicuro'. Certa igitur cum illo, qui a te totus diversus est, noli mecum, qui hoc quidem certe, falsi esse aliquid in sensibus,, tibi adsentior.

et quicumque res is sic attingo ut sum video ille probabilis neque ullus res impedio moveo non enim sum e saxum sculpo aut e robur dolo habeo corpus habeo animus moveo mens moveo sensus ut is verus multus video neque tamen habeo insignis ille et proprius percipio nota eo sapio non adsentio quia possum idem modus existere falsus aliqui qui modihocverum neque nos contra sensus aliter dico atque stoicus qui multus fallo sum dico longus aliter sui habeo atque sensus video hic autem si ita sum ut unus modo sensus falsus video praesto sum qui nego res ullus percipio possum sensus ita nos taceo ex unus epicurus caput alter vester perceptio et comprehensio tollo qui sum caput epicurus si ullus sensus video falsus sum nihil possum percipio qui vester sum fallo sensus video quis sequor ut taceo conclusio ipse loquor nihil possum percipio non concedo inquam epicurus certus igitur cum ille qui ab tu totus diverto sum nolo ego qui hic quidem certus fallo sum aliquis in sensus tu adsentio


Quid ego de nave; vidi enim a te remum contemni: maiora fortasse quaeris. Quid potest sole maius, quem mathematici amplius duodeviginti partibus confirmant maiorem esse quam terram: quantulus nobis videtur; mihi quidem quasi pedalis; Epicurus autem posse putat etiam minorem esse eum quam videatur, sed non multo; ne maiorem quidem multo putat esse, vel tantum esse quantus videatur, ut oculi aut nihil mentiantur aut non multum — mentiantur tamen: ubi igitur illud est 'semel'? — sed ab hoc credulo, qui numquam sensus mentiri putat, discedamus, qui ne nunc quidem, cum ille sol, qui tanta incitatione fertur ut celeritas eius quanta sit ne cogitari quidem possit, tamen nobis stare videatur.

quis ego de navus video enim ab tu remus contemno magnus fortasse quaero quis possum sol magnus qui mathematicus amplus duodeviginti pars confirmo magnus sum quam terra quantulus nos video ego quidem quasi pedal epicurus autem possum puto etiam paruus sum is quam video sed non multus ne magnus quidem multus puto sum vel tantus sum quantus video ut oculus aut nihil mentior aut non multus mentior tamen ubi igitur ille sum semel sed ab hic credulus qui numquam sensus mentior puto discedo qui ne nunc quidem cum ille sol qui tantus incitatio fero ut celeritas is quantus sum ne cogito quidem possum tamen nos sto video


et vero animus quodam modo eripitur iis quos neque sentire neque adsentiri volunt. ut enim necesse est lancem in libram ponderibus inpositis deprimi sic animum perspicuis cedere. nam quo modo non potest animal ullum non adpetere id quod adcommodatum ad naturam adpareat (Graeci id oi)kei=on appellant), sic non potest obiectam rem perspicuam non adprobare. Quamquam si illa de quibus disputatum est vera sunt, nihil attinet de adsensione omnino loqui; qui enim quid percipit adsentitur statim. Sed haec etiam secuntur, nec memoriam sine adsensione posse constare nec notitias rerum nec artes; idque quod maximum est, ut sit aliquid in nostra potestate, in eo qui rei nulli adsentietur non erit.

et verus animus quidam modo eripio is qui neque sentio neque adsentio volo ut enim necesse sum lanx in libra pondus inpono deprimo sic animus perspicuus cedo nam quo modo non possum animal ullus non adpeto is qui adcommodo ad natura appareo graecum is oi kei os appello sic non possum objacio res perspicuus non adprobaris quamquam si ille de qui disputas sum verus sum nihil attineo de adsensio omnino loquor qui enim quis percipio adsentio statim sed hic etiam secor neque memoria sine adsensio possum constaris neque notitia res neque ars is qui magnus sum ut sum aliquis in noster potestas in is qui res nullus adsentio non sum


At scire negatis quemquam rem ullam nisi sapientem. et hoc quidem Zeno gestu conficiebat. nam cum extensis digitis adversam manum ostenderat, 'visum' inquiebat 'huius modi est'; dein cum paulum digitos contraxerat, 'adsensus huius modi'; tum cum plane conpresserat pugnumque fecerat, conprensionem illam esse dicebat, qua ex similitudine etiam nomen ei rei, quod ante non fuerat, kata/lhmyin imposuit; cum autem laevam manum admoverat et ilium pugnum arte vehementerque conpresserat, scientiam talem esse dicebat, cuius compotem nisi sapientem esse neminem. sed qui sapiens sit aut fuerit ne ipsi quidem solent dicere. ita tu nunc Catule lucere nescis, nec tu Hortensi in tua villa nos esse.

at scio nego quisquam res ullus nisi sapio et hic quidem zeno gestus confacio nam cum extendo digitus adverro manus ostendo video inquam hic modus sum deinde cum paulus digitus contraho assensus hic modus tum cum planus conpremo pugnus facio conprensio ille sum dico qui ex similitudo etiam nomen is res qui ante non sum kata lhmyin impono cum autem laeva manus admoveo et ille pugnus ars vehemens conpremo scientia talis sum dico qui compos nisi sapio sum nemo sed qui sapio sum aut sum ne ipse quidem soleo dico ita tu nunc catulis luceo nescio neque tu hortensius in tuus villa nos sum


ut omittam levitatem temere adsentientium, quanti libertas ipsa aestimanda est non mihi necesse esse quod tibi est. quaero enim cur deus, omnia nostra causa cum faceret (sic enim vultis), tantam vim natricum viperarumque fecerit, cur mortifera tam multa ac perniciosa terra marique disperserit. negatis haec tam polite tamque subtiliter effici potuisse sine divina aliqua sollertia; cuius quidem vos maiestatem deducitis usque ad apium formicarumque perfectionem, ut etiam inter deos Myrmecides aliquis minutorum opusculorum fabricator fuisse videatur.

ut omitto levitas temere adsentio quantus libertas ipse aestimo sum non ego necesse sum qui tu sum quaero enim cur deus omnis noster causa cum facio sic enim volo tantus vis natrix vipera facio cur mortifera tam multus atque perniciosus terra mare dispersero nego hic tam polio tam subtilis efficio possum sine divino aliqui sollertia qui quidem tu maiestas deduco usque ad apis formica perfectio ut etiam inter deus myrmecides aliquis minutor opusculum fabricator sum video


Ad has omnes visiones inanes Antiochus quidem et permulta dicebat et erat de hac una re unius diei disputatio. mihi autem non idem faciundum puto sed ipsa capita dicenda. Et primum quidem hoc reprehendendum, quod captiosissimo genere interrogationis utuntur, quod genus minime in philosophia probari solet, quom aliquid minutatim et gradatim additur aut demitur: soritas hoc vocant, qui acervum efficiunt uno addito grano, vitiosum sane et captiosum genus. sic enim ascenditis: 'si tale visum obiectum est a deo dormienti ut probabile sit, cur non etiam ut valde veri simile; cur deinde non ut difficiliter a vero internoscatur, deinde ut ne internoscatur quidem, postremo ut nihil inter hoc et illud intersit.' huc si perveneris me tibi primum quidque concedente, meum vitium fuerit, sin ipse tua sponte processeris, tuum.

ad hic omnis visio inanis antiochus quidem et permultus dico et sum de hic unus res unus dies disputatio ego autem non idem facio puto sed ipse caput dico et primus quidem hic reprehendo qui captiosus genus interrogatio uto qui genus paruus in philosophia probaris soleo cum aliquis minutatim et gradatim addo aut demo sorites hic voco qui acervus efficio unus addo granum vitiosus sanus et captiosus genus sic enim ascendo si talis video obicio sum ab deus dormio ut probabilis sum cur non etiam ut validus verus similis cur deinde non ut difficilis ab verus internosco deinde ut ne internosco quidem postremo ut nihil inter hic et ille intersum huc si pervenio ego tu primus quisque concedo meus vitium sum sin ipse tuus sponte procedo tuus


Sic igitur inducto et constituto probabili, et.eo quidem expedito soluto libero nulla re inplicato, vides profecto Luculle iacere iam illud tuum perspicuitatis patrocinium. isdem enim hic sapiens de quo loquor oculis quibus iste vester caelum terram mare intuebitur, isdem sensibus reliqua quae sub quemque sensum cadunt sentiet. mare illud, quod nunc favonio nascente purpureum videtur, idem huic nostro videbitur, nec tamen adsentietur, quia nobismet ipsis modo caeruleum videbatur mane ravum, quodque nunc qua a sole conlucet albescit etvibrat dissimileque estproximo ei continenti, ut etiam si possis rationem reddere cur id eveniat tamen non possis id verum esse quod videbatur oculis defendere.

sic igitur induco et constituo probabilis et is quidem expedio solvo liber nullus res implico video profecto lucullus iacio iam ille tuus perspicuitas patrocinium idem enim hic sapio de quo loquor oculus qui iste vester caelum terra mare intueor idem sensus reliquus qui sub quisque sensus cado sentio mare ille qui nunc favonio nasco purpureus video idem hic noster video neque tamen adsentio quia nos ipse modo caeruleus video mane ravus quisque nunc qui ab sol colluceo albesco etvibrat dissimilis estproximo is contineo ut etiam si possum ratio reddo cur is evenio tamen non possum is verus sum qui video oculus defendo


Sed, quod nos facere nunc ingredinur, ut contra Academicos disseramus, id quidam e philosophis et i quidem non mediocres faciundum omnino non putabant, nec vero esse ullam rationem disputare cum is qui nihil probarent, Antipatrumque Stoicum qui multus in eo fuisset reprehendebant; nec definiri aiebant necesse esse quid esset cognitio aut perceptio aut, si verbum e verbo volumus, conprehensio, quam kata/lhmyin illi vocant; eosque qui persuadere vellent esse aliquid quod conprehendi et percipi posset inscienter facere dicebant, propterea quod nihil esset clarius e)nargei/a| — ut Graeci, perspicuitatem aut evidentiam nos si placet nominemus fabricemurque si opus erit verba, nec hic sibi' (me appellabat iocans) 'hoc licere soli putet — sed tamen orationem nullam putabant inlustriorem ipsa evidentia reperiri posse, nec ea quae tam clara essent definienda censebant. Alii autem negabant se pro hac evidentia quicquam priores fuisse dicturos, sed ad ea quae contra dicerentur dici oportere putabant, ne qui fallerentur.

sed qui nos facio nunc ingredinur ut contra academicus dissero is quidam e philosophus et eo quidem non mediocris facio omnino non puto neque verus sum ullus ratio disputaris cum is qui nihil probo antipater stoicus qui multus in is sum reprehendo neque definio aio necesse sum quis sum cognitio aut perceptio aut si verbum e verbum volo comprehensio quam kata lhmyin ille voco is qui persuadeo volo sum aliquis qui comprehendo et percipio possum insciens facio dico propterea qui nihil sum clarus e nargei ab ut graecum perspicuitas aut evidentia nos si placeo nomino fabrico si opus sum verbum neque hic sui ego appello iocor hic licet solus puto sed tamen oratio nullus puto illustris ipse evidens reperio possum neque is qui tam clarus sum definio censeo alius autem nego sui pro hic evidens quisquam prior sum dico sed ad is qui contra dico dico oportet puto ne qui fallo


Ipsa vero sapientia si se ignorabit sapientia sit necne, quo modo primum obtinebit nomen sapientiae? deinde quo modo suscipere aliquam rem aut agere fidenter audebit, cum certi nihil erit quod sequatur? cum vero dubitabit quid sit extremum et ultimum bonorum, ignorans quo omnia referantur, qui poterit esse sapientia? Atque etiam illud perspicuum est, constitui necesse esse initium quod sapientia cum quid agere incipiat sequatur, idque initium esse naturae accommodatum. nam aliter adpetitio (eam enim volumus esse o(rmh\n qua ad agendum impellimur et id adpetimus quod est visum) moveri non potest.

ipse verus sapientia si sui ignoro sapientia sum necne quo modo primus obtineo nomen sapientia deinde quo modo suscipio aliqui res aut ago fidenter audeo cum certus nihil sum qui sequor cum verus dubito quis sum exter et ulter bonus ignoro quo omnis refero qui possum sum sapientia atque etiam ille perspicuus sum constituo necesse sum initium qui sapientia cum quis ago incipio sequor is initium sum natura accommodo nam aliter appetitio is enim volo sum o rmh n qui ad ago impello et is adpeto qui sum video moveo non possum


Sed ut omnes istos aculeos et totum tortuosum genus disputandi relinquamus ostendamusque qui simus, iam explicata tota Carneadis sententia Antiochea ista conruent universa. nec vero quicquam ita dicam ut quisquam id fingi suspicetur; a Clitomacho sumam, qui usque ad senectutem cum Carneade fuit, homo et acutus ut Poenus et valde studiosus ac diligens; et quattuor eius libri sunt de sustinendis adsensionibus, haec autem quae iam dicam sunt sumpta de primo.

sed ut omnis iste aculeus et totus tortuosus genus disputo relinquo ostendo qui sum iam explicata totus carneades sententia antiochea iste conruo universus neque verus quisquam ita dico ut quisquam is fingo suspicor ab clitomachus sumo qui usque ad senectus cum carneades sum homo et acutus ut poenus et validus studiosus atque diligo et quattuor is liber sum de sustineo adsensio hic autem qui iam dico sum sumo de primus


Cum ita esset exorsus, ad audiendum animos ereximus.

cos ita sum exordior ad audio animus erigo


hoc est verum esse, confidere suis testibus et †inportata insistere; itaque Timagoras Epicureus negat sibi umquam cum oculum torsisset duas ex lucerna flammulas esse visas; opinionis enim esse mendacium non oculorum: quasi quaeratur quid sit, non quid videatur. Sic hic quidem, maiorum similis; tu vero, qui visa sensibus alia vera dicas esse alia falsa, qui ea distinguis? Et desine quaeso communibus locis; domi nobis ista nascuntur. 'Si' inquis 'deus te interroget sanis modo et integris sensibus num amplius quid desideras, quid respondeas?' Utinam quidem roget: audies quam nobiscum male †agerent. ut enim vera videamus, quam longe videmus? ego Catuli Cumanum ex hoc loco cerno; regionem video Pompeiani, ipsum Pompeianum non cerno, neque quicquam interiectum est quod obstet, sed intendi acies longius non potest. o praeclarum prospectum: Puteolos videmus; at familiarem nostrum P. Avianium fortasse in porticu Neptuni ambulantem non videmus.

hic sum verus sum confido suus testis et inporto insisto itaque timagoras epicureus nego sui umquam cum oculus torqueo duo ex lucerna flammula sum video opinio enim sum mendacium non oculus quasi quaero quis sum non quis video sic hic quidem magnus similis tu verus qui video sensus alius verus dico sum alius fallo qui is distinguo et desino quaeso communis locus domus nos iste nascor si inquam deus tu interrogo sanus modo et integer sensus num amplus quis desidero quis respondeo utinam quidem rogo audio quam nos malus ago ut enim verus video quam longus video ego catulis cumanum ex hic locus cerno regio video pompejanus ipse pompejanus non cerno neque quisquam interjacio sum qui obsto sed intendo acies longus non possum o praeclaris prospicio puteoli video at familiaris nos p avianius fortasse in porticus neptunius ambulo non video


'Unde memoria, si nihil percipimus?' sic enim quaerebas. quid meminisse visa nisi conprensa non possumus? quid Polyaenus, qui magnus mathematicus fuisse dicitur, is postea quam Epicuro adsentiens totam geometriam falsam esse credidit, num illa etiam quae sciebat oblitus est? atqui falsum quod est id percipi non potest, ut vobismet ipsis placet. si igitur memoria perceptarum conprensarumque rerum est, omnia quae quisque meminit habet ea conprensa atque percepta; falsi autem conprendi nihil potest; et omnia meminit Seiron Epicuri dogmata; vera igitur illa sunt nunc omnia. hoc per me licet; sed tibi aut concedendum est ita esse, quod minime vis, aut memoriam mihi remittas oportet et fateare esse ei locum etiam si conprehensio perceptioque nulla sit.

unde memoria si nihil percipio sic enim quaero quis memini video nisi conprehenso non possum quis polyaenus qui magnus mathematicus sum dico is postea quam epicurus adsentio totus geometria falsus sum credo num ille etiam qui scio obliuiscor sum atqui falsus qui sum is percipio non possum ut tu ipse placeo si igitur memoria perceptaris conprensarumque res sum omnis qui quisque memini habeo is conprehenso atque percipio fallo autem comprehendo nihil possum et omnis memini seiron epicurus dogma verus igitur ille sum nunc omnis hic per ego licet sed tu aut concedo sum ita sum qui paruus volo aut memoria ego remitto oportet et fatearis sum is locus etiam si comprehensio perceptio nullus sum


Quid quod eadem illa ars quasi Penelopae telam retexens tollit ad extremum superiora: utrum ea vestra an nostra culpa est? nempe fundamentum dialecticae est, quidquid enuntietur (id autem appellant a)ci/wma, quod est quasi ecfatum) aut verum esse aut falsum. quid igitur haec vera an falsa sunt: 'si te mentiri dicis idque verum dicis, mentiris * verum dicis'? haec scilicet inexplicabilia esse dicitis; quod est odiosius quam illa quae nos non conprehensa et non percepta dicimus — sed hoc omitto, illud quaero: si ista explicari non possunt nec eorum ullum iudicium invenitur, ut respondere possitis verane an falsa sint, ubi est illa definitio, effatum esse id quod aut verum aut falsum sit? Rebus sumptis adiungam †ex iis sequendas esse alias inprobandas† quae sint in genere contrario.

quis qui idem ille ars quasi penelopa tela retexens tollo ad exter superus utrum is vester an noster culpa sum nempe fundamentum dialectica sum quisquis enuntio is autem appello ab cichorium wma qui sum quasi ecfatum aut verus sum aut falsus quis igitur hic verus an fallo sum si tu mentior dico is verus dico mentior verus dico hic scilicet inexplicabilis sum dico qui sum odiosus quam ille qui nos non comprehendo et non percipio dico sed hic omitto ille quaero si iste explicaris non possum neque is ullus iudicium invenio ut respondeo possum verus an fallo sum ubi sum ille definitio effor sum is qui aut verus aut falsus sum res sumo adjungo ex is sequor sum alius inprobo qui sum in genus contrarius


si enim dicent ea de quibus disserent se dilucide perspicere nec ulla communione visorum inpediri, conprendere ea se fatebuntur; sin autem negabunt vera visa a falsis posse distingui, qui poterunt longius progredi: occurretur enim, sicut occursum est. Nam concludi argumentum non potest nisi is quae ad concludendum sumpta erunt ita probatis ut falsa eiusdem modi nulla possint esse. ergo si rebus conprensis et perceptis nisa et progressa ratio hoc efficiet, nihil posse conprendi, quid potest reperiri quod ipsum sibi repugnet magis? cumque ipsa natura accuratae orationis hoc profiteatur, se aliquid patefacturam quod non appareat, et quo id facilius adsequatur adhibituram et sensus et ea quae perspicua sint, qualis est istorum oratio qui omnia non tam esse quam videri volunt? Maxime autem convincuntur cum haec duo pro congruentibus sumunt tam vehementer repugnantia, primum esse quaedam falsa visa (quod cum volunt, declarant quaedam esse vera), deinde ibidem, inter falsa visa et vera nihil interesse. at primum sumpseras tamquam interesset: ita priore posterius, posteriore superius convincitur.

si enim dico is de qui dissero sui dilucidus perspicio neque ullus communio visor inpediri comprehendo is sui fateor sin autem nego verus video ab falsum possum distinguo qui possum longus progredior occurro enim sicut occurro sum nam concludo argumentum non possum nisi is qui ad concludo sumo sum ita probo ut fallo idem modus nullus possum sum ergo si res conprensis et percipio nitor et progredior ratio hic efficio nihil possum comprehendo quis possum reperio qui ipse sui repugno magis cum ipse natura accuro oratio hic profiteor sui aliquis patefacio qui non appareo et quo is facilis assequor adhibeo et sensus et is qui perspicuus sum qualis sum iste oratio qui omnis non tam sum quam video volo magnus autem convinco cum hic duo pro congruo sumo tam vehemens repugno primus sum quidam fallo video qui cum volo declaro quidam sum verus deinde ibidem inter fallo video et verus nihil intersum at primus sumo tamquam intersum ita prior posterus posterus superus convinco


Ac vereor interdum ne talium personarum cum amplificare velim minuam etiam gloriam. sunt enim multi qui omnino Graecas non ament litteras, plures qui philosophiam, reliqui qui etiam si haec non inprobent tamen earum rerum disputationem principibus civitatis non ita decoram putent. Ego autem cum Graecas litteras M. Catonem in senectute didicisse acceperim, P. autem Africani historiae loquantur in legatione illa nobili, quam ante censuram obiit, Panaetium unum omnino comitem fuisse, nec litterarum Graecarum nec philosophiae iam ullum auctorem requiro.

atque vereor interdum ne talis personaris cum amplificaris volo minuo etiam gloria sum enim multus qui omnino graece non amo littera multus qui philosophia reliquus qui etiam si hic non inprobo tamen is res disputatio princeps civitas non ita decorus puto ego autem cum graece littera m cato in senectus disco accipio p autem africanus historia loquor in legatio ille nobilis quam ante censeo obeo panaetius unus omnino comes sum neque litteraris graecaris neque philosophia iam ullus auctor requiro


Tum Lucullus 'Non moleste' inquit 'fero nos haec contulisse. saepius enim congredientes nos, et maxume in Tusculanis nostris, si quae videbuntur requiremus.'

tum lucullus non molestus inquam fero nos hic confero saepis enim congredior nos et magnus in tusculanus noster si qui video requiro


similiter vos cum perturbare ut illi rem publicam sic vos philosophiam bene iam constitutam velitis, Empedoclen Anaxagoran Democritum Parmeniden Xenophanen, Platonem etiam et Socratem profertis. Sed neque Saturninus, ut nostram inimicum potissimum nominem, simile quicquam habuit veterum illorum, nec Arcesilae calumnia conferenda est cum Democriti verecundia. Et tamen isti physici raro admodum, cum haerent aliquo loco, exclamant quasi mente incitati, Empedocles quidem ut interdum mihi furere videatur, abstrusa esse omnia, nihil nos sentire nihil cernere nihil omnino quale it posse reperire; maiorem autem partem mihi quidem omnes isti videntur nimis etiam quaedam adfirmare plusque profiteri se scire quam sciant.

similis tu cum perturbaris ut ille res publicus sic tu philosophia bene iam constituo volo empedocles anaxagoras democritus parmenides xenophanes plato etiam et socrates profero sed neque saturninus ut noster inimicus potis nomino similis quisquam habeo vetus ille neque arcesilaus calumnia confero sum cum democritus verecundia et tamen iste physicus rarus admodum cum haereo aliquis locus exclamo quasi mens incitas empedocles quidem ut interdum ego furo video abstrudo sum omnis nihil nos sentio nihil cerno nihil omnino qualis eo possum reperio magnus autem pars ego quidem omnis iste video nimis etiam quidam adfirmaris multus profiteor sui scio quam scio


Magnum ingenium L. Luculli magnumque optimarum artium studium, tum omnis liberalis et digna homine nobili ab eo percepta doctrina quibus temporibus florere in foro maxume potuit caruit omnino rebus urbanis. ut enim admodum adulescens cum fratre pari pietate et industria praedito paternas inimicitias magna cum gloria est persecutus, in Asiam quaestor profectus ibi permultos annos admirabili quadam laude provinciae praefuit; deinde absens factus aedilis, continuo praetor (licebat enim celerius legis praemio), post in Africam, inde ad consulatum; quem ita gessit ut diligentiam admirarentur omnes ingenium agnoscerent. post ad Mithridaticum bellum missus a senatu non modo opinionem vicit omnii, quae de virtute eius erat sed etiam gloriam superiorum;

magnus ingenium l lucullus magnus optimaris ars studium tum omnis liberalis et dignus homo nobilis ab is percipio doctrina qui tempus floreo in forum magnus possum careo omnino res urbanus ut enim admodum adulescens cum frater par pietas et industria praeditus paternus inimicitia magnus cum gloria sum persequor in asia quaestor proficiscor ibi permultus annus admirabilis quidam laus provincia praesum deinde absum facio aedilis continuo praetor licet enim celer lex praemium post in africa inde ad consulatus qui ita gero ut diligentia admiror omnis ingenium agnosco post ad mithridaticus bellum mitto ab senatus non modo opinio vinco omnii qui de virtus is sum sed etiam gloria superus


illud autem quod movet prius oportet videri eique credi; quod fieri non potest, si id quod visum erit discerni non poterit a falso. quo modo autem moveri animus ad adpetendum potest, si id quod videtur non percipitur adcommodatumne naturae sit an alienum? itemque, si quid officii sui sit non occurrit animo, nihil umquam omnino aget, ad nullam rem umquam inpelletur, numquam movebitur. quod si aliquid aliquando acturus est, necesse est id ei verum quod occurrit videri.

ille autem qui moveo prior oportet video is credo qui fio non possum si is qui video sum discerno non possum ab fallo quo modo autem moveo animus ad adpeto possum si is qui video non percipio adcommodo natura sum an alienus ito si quis officium suus sum non occurro animus nihil umquam omnino ago ad nullus res umquam inpello numquam moveo qui si aliquis aliquando ago sum necesse sum is is verus qui occurro video


respondet mihi non Aristoteles aut Theophrastus, ne Xenocrates quidem aut Polemo, sed hi minores, tale verum quale falsum esse non possit. nihil eius modi invenio: itaque incognito nimirum adsentiar id est opinabor. hoc mihi et Peripatetici et vetus Academia concedit, vos negatis, Antiochus in primis. qui me valde movet, vel quod amavi hominem sicut ille me, vel quod ita iudico, politissimum et acutissimum omnium nostrae memoriae philosophorum. A quo primum quaero, quo tandem modo sit eius Academiae cuius esse se profiteatur. ut omittam alia, haec duo de quibus agitur quis umquam dixit aut veteris Academiae aut Peripateticorum, vel id solum percipi posse quod esset verum tale quale falsum esse non posset, vel sapientem nihil opinari: certo nemo. horum neutrum ante Zenonem magno opere defensum est; ego tamen utrumque verum puto, nec dico temporis causa, sed ita plane probo.

respondeo ego non aristotelis aut theophrastus ne xenocrates quidem aut polemo sed hic paruus talis verus qualis falsus sum non possum nihil is modus invenio itaque incognitus nimirum adsentio is sum opinor hic ego et peripateticus et vetus academia concedo tu nego antiochus in primus qui ego validus moveo vel qui amo homo sicut ille ego vel qui ita judico polio et acuo omnis noster memoria philosophus ab quo primus quaero quo tandem modo sum is academia qui sum sui profiteor ut omitto alius hic duo de qui ago quis umquam dico aut veto academia aut peripateticus vel is solus percipio possum qui sum verus talis qualis falsus sum non possum vel sapio nihil opinor certus nemo hic neuter ante zeno magnus opus defendo sum ego tamen uterque verus puto neque dico tempus causa sed ita planus probo


Illud ferre non possum: tu cum me incognito adsentiri vetes idque turpissimum esse dicas et plenissimum temeritatis, tantum tibi adroges ut exponas disciplinam sapientiae, naturam rerum omnium evolvas, mores fingas, fines bonorum malorumque constituas, officia describas, quam vitam ingrediar definias, idem- que etiam disputandi et intellegendi iudicium dicas te et artificium traditurum — perficies ut ego ista innumerabilia conplectens nusquam labar nihil opiner? quae tandem ea est disciplina ad quam me deducas si ab hac abstraxeris? vereor ne subadroganter facias si dixeris tuam; atqui ita dicas necesse est. Neque vero tu solus, sed ad suam quisque rapiet.

ille fero non possum tu cum ego incognitus adsentio veto is turpis sum dico et plenus temeritas tantus tu adrogo ut expono disciplina sapientia natura res omnis evolvo mos fingo finis bonus malus constituo officium describo quam vita ingredior definio idem que etiam disputo et intellego iudicium dico tu et artificium trado perficio ut ego iste innumerabilis conplecto nusquam labor nihil opinor qui tandem is sum disciplina ad quam ego deduco si ab hic abstraho vereor ne subadroganter facio si dico tuus atqui ita dico necesse sum neque verus tu solus sed ad suus quisque rapio


Tum ille 'Non sane' inquit 'Hortensi conturbat me expectatio tua, etsi nihil est iis qui placere volunt tam adversarium; sed quia non laboro quam valde ea quae dico probaturus sim, eo minus conturbor. dicam enim nec mea nec ea, in quibus non si non fuerint vinci me malim quam vincere. sed mehercule, ut quidem nunc se causa habet, etsi hesterno sermone labefacta est, mihi tamen videtur esse verissima. agam igitur sicut Antiochus agebat. nota enim mihi res est; nam et vacuo animo ilium audiebam et magno studio, eadem de re etiam saepius: ut etiam maiorer expectationem mei faciam quam modo fecit Hortensius.'

tum ille non sanus inquam hortensius conturbo ego expectatio tuus etsi nihil sum is qui placeo volo tam adversarius sed quia non laboro quam validus is qui dico probo sum is paruus conturbo dico enim neque meus neque is in qui non si non sum vinco ego malo quam vinco sed hercules ut quidem nunc sui causa habeo etsi hesternus sermo labefacto sum ego tamen video sum verus ago igitur sicut antiochus ago nosco enim ego res sum nam et vacuus animus ille audio et magnus studium idem de res etiam saepis ut etiam maiorer expectatio meus facio quam modo facio hortensius


Quae ista regula est veri et falsi, si notionem veri et falsi propterea quod ea non possunt internosci nullam habemus? nam si habemus, interesse oportet ut inter rectum et pravum sic inter verum et falsum. si nihil interest, nulla regula est, nec potest is cui est visio veri falsique communis ullum habere iudicium aut ullam omnino veritatis notam. Nam cum dicunt hoc se unum tollere, ut quicquam possit ita verum videri ut non eodem modo falsum etiam possit videri, cetera autem concedere, faciunt pueriliter. quo enim omnia iudicantur sublato reliqua se negant tollere; ut si quis quem oculis privaverit dicat ea quae cerni possent se ei non ademisse. ut enim illa oculis modo agnoscuntur sic reliqua visis, sed propria veri non communi veri et falsi nota. quam ob rem sivetu probabilem visionem sive probabilem et quae non inpediatur, ut Carneades volebat, sive aliud quid proferes quod sequare, ad visum illud de quo agimus tibi erit revertendum.

qui iste regula sum verus et fallo si notio verus et fallo propterea qui is non possum internosco nullus habeo nam si habeo intersum oportet ut inter recingo et pravus sic inter verus et falsus si nihil intersum nullus regula sum neque possum is qui sum visio verus fallo communis ullus habeo iudicium aut ullus omnino veritas nota nam cum dico hic sui unus tollo ut quisquam possum ita verus video ut non idem modo falsus etiam possum video ceterus autem concedo facio puerilis quo enim omnis judico tollo reliquus sui nego tollo ut si quis qui oculus privo dico is qui cerno possum sui is non adimo ut enim ille oculus modo agnosco sic reliquus video sed proprius verus non communis verus et fallo nosco quam ob res sivetu probabilis visio sive probabilis et qui non inpediatur ut carneades volo sive alius quis profero qui sequaris ad video ille de quo ago tu sum revorto


Alii voluptatem finem esse voluerunt, quorum princeps Aristippus, qui Socratem audierat, unde Cyrenaici, post Epicurus, cuius est disciplinanunc notior nec tamen cum Cyrenaicis de ipsa voluptate consentiens. voluptatem autem et honestatem finis esse Callipho censuit, vacare omni molestia Hieronymus, hoc idem cum honestate Diodorus, ambo hi Peripatetici. honeste autem vivere fruentem rebus is quas primas homini natura conciliet et vetus Academia censuit, ut indicant scripta Polemonis quem Antiochus probat maxime, et Aristoteles eiusque amici huc proxime videntur accedere. introducebat etiam Carneades, non quo probaret sed ut opponeret Stoicis, summum bonum esse frui rebus is quas primas natura conciliavisset. honeste autem vivere, quod ducatur a conciliatione naturae, Zeno statuit fine esse bonorum, qui inventor et princeps Stoicorum fuit.

alius voluptas finis sum volo qui princeps aristippus qui socrates audio unde cyrenaicus post epicurus qui sum disciplinanunc nosco neque tamen cum cyrenaicus de ipse voluptas consentio voluptas autem et honestas finis sum callipho censeo vacaris omnis molestia hieronymus hic idem cum honestas diodorus ambo hic peripateticus honestus autem vivo fruor res is qui primus homo natura concilio et vetus academia censeo ut indico scribo polemo qui antiochus probo magnus et aristotelis is amicus huc propior video accedo introduco etiam carneades non quo probo sed ut oppono stoicus superus bonus sum fruor res is qui primus natura concilio honestus autem vivo qui duco ab conciliatio natura zeno statuo finis sum bonus qui inventor et princeps stoicus sum


Ne illam quidem praetermisisti Luculle reprehensionem Antiochi (nec mirum, in primis enim est nobilis), qua solebat dicere Antiochus Philonem maxime perturbatum. cum enim sumeretur unum esse quaedam falsa visa, alterum nihil ea differre a veris, non adtendere superius illud ea re esse conoessum quod videretur esse quaedam in visis differentia, eam tolli altero quo neget visa a falsis vera differre — nihil tam repugnare. id ita esset, si nos verum omnino tolleremus. non facimus; nam tam vera quam falsa cernimus. sed probandi species est, percipiendi signum nullum habemus.

ne ille quidem praetermitto lucullus reprehensio antiochus neque mirus in primus enim sum nobilis qui soleo dico antiochus philo magnus perturbo cum enim sumo unus sum quidam fallo video alter nihil is differo ab verus non adtendo superus ille is res sum conoessum qui video sum quidam in video differentia is tollo alter quo nego video ab falsum verus differo nihil tam repugnaris is ita sum si nos verus omnino tollo non facio nam tam verus quam fallo cerno sed probo species sum percipio signum nullus habeo


Quid cum ipse Antiochus dissentit quibusdam in rebus ab his quos amat Stoicis, nonne indicat non posse illa probanda esse sapienti? Placet Stoicis omnia peccata esse paria; at hoc Antiocho vehementissime displicet. liceat tandem mihi considerare utram sententiam sequar. Praecide' inquit, 'statue aliquando quidlibet.' Quid quae dicuntur quom et acuta mihi videntur in utramque partem et paria, nonne caveam ne scelus faciam? scelus enim dicebas esse Luculle dogma prodere; contineo igitur me, ne incognito adsentiar, quod mihi tecum est dogma commune.

quis cum ipse antiochus dissentio quidam in res ab hic qui amo stoicus nonne indico non possum ille probo sum sapio placeo stoicus omnis pecco sum par at hic antiochus vehemens displiceo licet tandem ego considero uter sententia sequor praecido inquam statuo aliquando quis quis qui dico cum et acutus ego video in uter pars et par nonne cavea ne scelus facio scelus enim dico sum lucullus dogma prodo contineo igitur ego ne incognitus adsentio qui ego tu sum dogma communis


vos autem mihi verenti ne labar ad opinionem et aliquid adsciscam et conprobem incognitum, quod minime vultis, quid consilii datis? Testatur saepe Chrysippus tris solas esse sententias quae defendi possint de finibus bonorum; circumcidit et amputat multitudinem. aut enim honestatem esse finem aut voluptatem aut utrumque. nam qui summum bonum dicant id esse, si vacemus omni molestia, eos invidiosum nomen vo- luptatis fugere sed in vicinitate versari; quod facere eos etiam qui illud idem cum honestate coniungerent, nec multo secus eos qui ad honestatem prima naturae commoda adiungerent. ita tris relinquit sententias quas putet probabiliter posse defendi.

tu autem ego vereor ne labor ad opinio et aliquis adscisco et conprobo incognitus qui paruus volo quis consilium do testor saepe chrysippus tres solo sum sententia qui defendo possum de finis bonus circumcido et amputo multitudo aut enim honestas sum finis aut voluptas aut uterque nam qui superus bonus dico is sum si vaco omnis molestia is invidiosus nomen vo luptas fugio sed in vicinitas versaris qui facio is etiam qui ille idem cum honestas conjungo neque multus secus is qui ad honestas primus natura commodus adjungo ita tres relinquo sententia qui puto probabilis possum defendo


ubi igitur virtus, si nihil situm est in ipsis nobisi? maxime autem absurdum vitia in ipsorum esse potestate neque peccare quemquam nisi adsensione, hoc idem in virtute non esse, cuius omnis constantia et firmitas ex is rebus constat quibus adsensa est et quas adprobavit. Omninoque ante videri aliquid quam agamus necesse est eique quod visum sit adsentiatur. quare qui aut visum aut adsenseum tollit is omnem actionem tollit e vita.

ubi igitur virtus si nihil sino sum in ipse nobisi magnus autem absurdus vitio in ipse sum potestas neque peccaris quisquam nisi adsensio hic idem in virtus non sum qui omnis constantia et firmitas ex is res consto qui adsentio sum et qui adprobo omnino ante video aliquis quam ago necesse sum is qui video sum adsentio quare qui aut video aut adsenseum tollo is omnis actio tollo e vito


Sed ut minuam controversiam, videte quaeso quam in parvo lis sit. Quattuor sunt capita quae concludant nihil esse quod nosci percipi conprehendi possit, de quo haec tota quaestio est. e quibus primum est esse aliquod visum falsum, secundum non posse id percipi, tertium inter quae visa nihil intersit fieri non posse ut eorum alia percipi possint alia non possint, quartum nullum esse visum verum a sensu profectum cui non adpositum sit visum aliud quod ab eo nihil intersit quodque percipi non possit. horum quattuor capitum secundum et tertium omnes concedunt; primum Epicurus non dat, vos, quibuscum res est, id quoque conceditis; omnis pugna de quarto est.

sed ut minuo controversia video quaeso quam in parvus lis sum quattuor sum caput qui concludo nihil sum qui nosco percipio comprehendo possum de quo hic totus quaestio sum e qui primus sum sum aliqui video falsus secundus non possum is percipio tertius inter qui video nihil intersum fio non possum ut is alius percipio possum alius non possum quartus nullus sum video verus ab sentio proficiscor qui non appono sum video alius qui ab is nihil intersum quisque percipio non possum hic quattuor caput secundus et tertius omnis concedo primus epicurus non do tu qui res sum is quoque concedo omnis pugno de quartum sum


Ex hoc illud est natum, quod postulabat Hortensius, ut id ipsum saltem perceptum a sapiente dioeretis, nihil posse percipi. Sed Antipatro hoc idem postulanti, cum diceret ei qui adfirmaret nihil posse percipi unum tamen illud dicere percipi posse consentaneum esse ut alia non possent, Carneades acutius resistebat. nam tantum abesse dicebat ut id consentaneum esset, ut maxime etiam repugnaret. qui enim negaret quicquam esse quod perciperetur, eum nihil excipere; ita necesse esse ne id ipsum quidem quod exceptum non esset conprendi et percipi ullo modo posse.

ex hic ille sum natus qui postulo hortensius ut is ipse saltem percipio ab sapio dioeretis nihil possum percipio sed antipater hic idem postulo cum dico is qui adfirmo nihil possum percipio unus tamen ille dico percipio possum consentaneus sum ut alius non possum carneades acuo resisto nam tantus absum dico ut is consentaneus sum ut magnus etiam repugno qui enim nego quisquam sum qui percipio is nihil excipio ita necesse sum ne is ipse quidem qui excipio non sum comprehendo et percipio ullus modo possum


Sed id omittamus. illud certe opinatione et perceptione sublata sequitur, omnium adsensionum retentio, ut si ostendero nihil posse percipi tu concedas numquam adsensurum esse.

sed is omitto ille certus opinatio et perceptio tollo sequor omnis adsensio retentio ut si ostendo nihil possum percipio tu concedo numquam adsentio sum


Quo modo igitur hoc conclusum esse iudicas: 'si dicis nunc lucere et verum dicis, lucet; dicis autem nunc lucere et verum dicis; lucet igitur'? probatis certe genus et rectissime conclusum dicitis itaque in docendo eum primum concludendi modum traditis. aut quidquid igitur eodem modo concluditur probabitis, aut ars ista nulla est. vide ergo hanc conclusionem probaturusne sis: 'si dicis te mentiri verumque dicis, mentiris; dicis autem te mentiri verumque dicis; mentiris igitur'. qui potes hanc non probare, cum probaveris eiusdem generis superiorem? haec Chrysippea sunt, ne ab ipso quidem dissoluta. quid enim faceret huic conclusioni 'si lucet, lucet; lucet autem; lucet igitur'? cederet scilicet; ipsa enim ratio conexi cum concesseris superius cogit inferius concedere. quid ergo haec ab illa conclusione differt 'si mentiris, mentiris; mentiris autem; mentiris igitur'? hoc negas te posse nec adprobare nec inprobare; qui igitur magis illud? si ars si ratio si via si vis denique conclusionis valet, eadem est in utroque.

quo modo igitur hic concludo sum iudico si dico nunc luceo et verus dico luceo dico autem nunc luceo et verus dico luceo igitur probo certus genus et recingo concludo dico itaque in doceo is primus concludo modus trado aut quisquis igitur idem modo concludo probo aut ars iste nullus sum video ergo hic conclusio probo sum si dico tu mentior verus dico mentior dico autem tu mentior verus dico mentior igitur qui possum hic non probaris cum probo idem genus superus hic chrysippeus sum ne ab ipse quidem dissolvo quis enim facio hic conclusio si luceo luceo luceo autem luceo igitur cedo scilicet ipse enim ratio conecto cum concedo superus cogo inferus concedo quis ergo hic ab ille conclusio differo si mentior mentior mentior autem mentior igitur hic nego tu possum neque adprobaris neque inprobaris qui igitur magis ille si ars si ratio si via si volo denique conclusio valeo idem sum in uterque


LUC. At ille 'Cum Alexandriae pro quaestore' inquit 'essem, fuit Antiochus mecum, et erat iam antea Alexandriae familiaris Antiochi Heraclitus Tyrius, qui et Clitomachum multos annos et Philonem audierat, homo sane in ista philoisophia, quae nunc prope dimissa revocatur, probatus et nobilis; cum quo et An- tiochum saepe disputantem audiebam — sed utrumque leniter; et quidem isti libri duo Philonis, de quibus heri dictum a Catulo est, tum erant allati Alexandriam tumque primum in Antiochi manus venerant; et homo natura lenissumus (nihil enim poterat fieri illo mitius) stomachari tamen coepit. mirabar; nec enim umquam ante videram. at ille Heracliti medriam inplorans quaerere ex eo viderenturne illa Philonis aut ea num vel e Philone vel ex ullo Academico audivisset aliquando. negabat, Philonis tamen scriptum agnoscebat; nec id quidem dubitari poterat, nam aderant mei familiares docti homines P. et C. Selii et Tetrilius Rogus, qui se illa audivisse Romae de Philone et ab eo ipso duo illos libros dicerent descripsisse.

luc at ille cos alexandrea pro quaestor inquam sum sum antiochus ego et sum iam antea alexandrea familiaris antiochus heraclitus tyrius qui et clitomachus multus annus et philo audio homo sanus in iste philoisophia qui nunc prope dimitto revoco probo et nobilis cum quo et an tiochum saepe disputo audio sed uterque lenis et quidem iste liber duo philo de qui heri dico ab catulus sum tum sum affero alexandrea tum primus in antiochus manus venio et homo natura lenis nihil enim possum fio ille mitis stomacharis tamen coepio miro neque enim umquam ante video at ille heraclitus medriam inploro quaero ex is video ille philo aut is num vel e philo vel ex ullus academicus audio aliquando nego philo tamen scribo agnosco neque is quidem dubitaris possum nam adsum meus familiaris doceo homo p et que selius et tetrilius rogus qui sui ille audio roma de philo et ab is ipse duo ille liber dico describo


sublata enim adsensione omnem et motum animorum et actionem rerum sustulerunt; quod non modo recte fieri sed omnino fieri non potest. Provide etiam ne uni tibi istam sententiam minime liceat defendere. an tu, cum res occultissimas aperueris in lucemque protuleris iuratusque dixeris ea te conperisse (quod mihi quoque licebat qui ex te illa cognoveram), negabis esse rem ullam quae cognosci conprendi percipi possit? vide quaeso etiam atque etiam ne illarum quoque rerum pulcherrimarum a te ipso minuatur auctoritas.'

tollo enim adsensio omnis et motus animus et actio res tollo qui non modo rectus fio sed omnino fio non possum provideo etiam ne unus tu iste sententia paruus licet defendo an tu cum res occulo aperio in lux profero juro dico is tu conperisse qui ego quoque licet qui ex tu ille cognosco nego sum res ullus qui cognosco comprehendo percipio possum video quaeso etiam atque etiam ne ille quoque res pulcherrimaris ab tu ipse minuo auctoritas


Sed progrediamur longius et ita agamus ut nihil nobis adsentati esse videamur, quaeque ab iis dicuntum sic persequamur ut nihil in praeteritis relinquamus. Primum igitur perspicuitas illa quam diximus satis magnam habet vim, ut ipsa per sese ea quae sint nobis ita ut sint indicet. sed tamen ut maneamus in perspicuis firmius et constantius, maiore quadam opus est vel arte vel diligentia, ne ab is quae clara sint ipsa per sese quasi praestrigiis quibusdam et captionibus depellamur. nam qui voluit subvenire erroribus Epicurus iis qui videntur conturbare veri cognitionem dixitque sapientis esse opinionem a perspicuitate seiungere nihil profecit; ipsius enim opinionis errorem nullo modo sustulit.

sed progredio longus et ita ago ut nihil nos adsentas sum video quisque ab is dicuntum sic persequor ut nihil in praetereo relinquo primus igitur perspicuitas ille quam dico satis magnus habeo vis ut ipse per sui is qui sum nos ita ut sum indico sed tamen ut maneo in perspicuus firmus et consto magnus quidam opus sum vel ars vel diligentia ne ab is qui clarus sum ipse per sui quasi praestrigiis quidam et captio depello nam qui volo subvenio error epicurus is qui video conturbo verus cognitio dico sapio sum opinio ab perspicuitas sejungo nihil proficio ipse enim opinio error nullus modo tollo


Negas sine deo posse quicquam: ecce tibi e transverso Lampsacenus Strato, qui det isti deo inmunitatem — magni quidem muneris; sed cum sacerdotes deorum vacationem habeant, quanto est aequius habere ipsos deos —: negat opera deorum se uti ad fabricandum mundum, quaecumque sint docet omnia effecta esse natura, nec ut ille qui asperis et levibus et hamatis uncinatisque corporibus concreta haec esse dicat interiecto inani: somnia censet haec esse Democriti non docentis sed optantis, ipse autem singulas mundi partes persequens quidquid aut sit aut fiat naturalibus fieri aut factum esse docet ponderibus et motibus. ne ille et deum opere magno liberat et me timore. quis enim potest, cum existimet curari se a deo, non et dies et noctes divinum numen horrere et si quid adversi acciderit, quod cui non accidit, extimescere ne id iure evenerit? nee Stratoni tamen adsentior nec vero tibi; modo hoc modo illud probabilius videtur.

nego sine deus possum quisquam ecce tu e transverto lampsacenus stratum qui do iste deus inmunitas magnus quidem munus sed cum sacerdos deus vacatio habeo quantus sum aequus habeo ipse deus nego opus deus sui uti ad fabrico mundus quicumque sum doceo omnis efficio sum natura neque ut ille qui asper et levis et hamatus uncinatus corpus concretum hic sum dico interiacio inanis somnio censeo hic sum democritus non doceo sed opto ipse autem singulus mundus pars persequor quisquis aut sum aut fio natural fio aut facio sum doceo pondus et motus ne ille et deus opus magnus libero et ego timor quis enim possum cum existimo curaris sui ab deus non et dies et nox divinus numen horreo et si quis adverro accido qui qui non accido extimesco ne is ius evenio nee strato tamen adsentio neque verus tu modo hic modo ille probabilis video


'Me Catule oratio Luculli de ipsa re ita movit ut docti hominis et copiosi et parati et nihil praetereuntis eorum quae pro illa causa dici possent, non tamen ut ei respondere posse diffiderem; auctoritas autem tanta plane me movebat, nisi tu opposuisses non, minorem tuam. adgrediar igitur, si pauca ante quasi de fama mea dixero.

ego catulis oratio lucullus de ipse res ita moveo ut doceo homo et copiosus et paro et nihil praetereo is qui pro ille causa dico possum non tamen ut is respondeo possum diffido auctoritas autem tantus planus ego moveo nisi tu oppono non paruus tuus aggredior igitur si paucus ante quasi de fama meus dico


Neque id est contra vos; nam vobis satis esset ova illa non internoscere; nihilo enim magis adsentirer hoc illud esse quam si inter illa omnino nihil interesset. habeo enim regulam, ut talia visa vera iudicem qualia falsa esse non possint; ab hac mihi non licet transversum ut aiunt digitum discedere, ne confundam omnia; veri enim et falsi non modo cognitio sed etiam natura tolletur, si nihil erit quod intersit. Ut etiam illud absurdum sit quod interdum soletis dicere, cum visa in animos inprimantur, non vos id dicere, inter ipsas inpressiones nihil interesse, sed inter species et quasdam formas eorum. quasi vero non specie visa iudicentur; quae fidem nullam habebunt sublata veri et falsi nota.

neque is sum contra tu nam tu satis sum ovo ille non internosco nihilum enim magis adsentio hic ille sum quam si inter ille omnino nihil intersum habeo enim regula ut talis video verus judico qualis fallo sum non possum ab hic ego non licet transverto ut aio digitus discedo ne confundo omnis verus enim et fallo non modo cognitio sed etiam natura tollo si nihil sum qui intersum ut etiam ille absurdus sum qui interdum solo dico cum video in animus inprimantur non tu is dico inter ipse inpressio nihil intersum sed inter species et quidam forma is quasi verus non species video judico qui fides nullus habeo tollo verus et fallo nosco


Academicis placere esse rerum eius modi dissimilitudines ut aliae probabiles videantur aliae contra. id autem non esse satis cur alia posse percipi dicas alia non posse, propterea quod multa falsa probabilia sint, nihil autem falsi perceptum et cognitum possit esse. itaque ait vehementer errare eos qui dicant ab Academia sensus eripi, a quibus numquam dictum sit aut colorem aut saporem aut sonum nullum esse, illud sit disputatum, non inesse in iis propriam quae nusquam alibi esset veri et certi notam.

academicus placeo sum res is modus dissimilitudo ut alius probabilis video alius contra is autem non sum satis cur alius possum percipio dico alius non possum propterea qui multus fallo probabilis sum nihil autem fallo percipio et cognosco possum sum itaque aio vehemens erro is qui dico ab academia sensus eripio ab qui numquam dico sum aut color aut sapor aut sonus nullus sum ille sum disputas non insum in is proprius qui nusquam alibi sum verus et certus nota


Venio enim iam ad tertiam partem philosophiae. Aliud iudicium Protagorae est qui putet id cuique verum esse quod cuique videatur, aliud Cyrenaicorum, qui praeter permotiones intumas nihil putant esse iudicii, aliud Epicuri qui omne iudicium in sensibus et in rerum notitiis et in voluptate constituit; Plato autem omne iudicium veritatis veritatemque ipsam abaductam ab opinionibus et a sensibus cogitationis ipsius et mentis esse voluit.

venio enim iam ad tertius pars philosophia alius iudicium protagoras sum qui puto is quisque verus sum qui quisque video alius cyrenaicus qui praeter permotio intumas nihil puto sum iudicium alius epicurus qui omnis iudicium in sensus et in res notitia et in voluptas constituo plato autem omnis iudicium veritas veritas ipse abaductam ab opinio et ab sensus cogitatio ipse et mens sum volo


quis enim tibi dederit aut omnia deum posse aut ita facturum esse si possit? quo modo autem sumis ut si quid cui simile esse possit; sequatur ut etiam difficiliter internosci possit, deinde ut ne internosci quidem, postremo ut eadem sit? et si lupi canibus similes, eosdem dices ad extremum? et quidem honestis similia sunt quaedam non honesta et bonis non bona et artificiosis minime artificiosa: quid dubitamus igitur adfirmare nihil inter haec interesse? Ne repugnantia quidem videmus? nihil est enim quod e suo genere in aliud genus transferri possit; at si efficeretur ut inter visa differentium generum nihil interesset, reperirentur quae et in suo genere essent et in alieno;

quis enim tu do aut omnis deus possum aut ita facio sum si possum quo modo autem sumo ut si quis qui similis sum possum sequor ut etiam difficilis internosco possum deinde ut ne internosco quidem postremo ut idem sum et si lupus canis similis idem dico ad exter et quidem honestus similis sum quidam non honestus et bonus non bonus et artificiosus paruus artificiosus quis dubito igitur adfirmaris nihil inter hic intersum ne repugno quidem video nihil sum enim qui e suus genus in alius genus transfero possum at si efficio ut inter video differo gener nihil intersum reperio qui et in suus genus sum et in alienus


Haec Antiochus fere et Alexandreae tum et multis annis post multo etiam adseverantius, in Syria cum esset mecum paulo ante quam est mortuus. Sed iam confirmata causa te hominem amicissimum' (me autem appellabat) 'et aliquot annis minorem natu non dubitabo monere. Tune, cum tantis laudibus philosophiam extuleris Hortensiumque nostrum dissentientem commoveris, eam philosophiam sequere quae confundit vera cum falsis, spoliat nos iudicio, privat adprobatione omni, orbat sensibus? et Cimmeriis quidem, quibus aspectum solis sive deus aliquis sive na- tura ademerat sive eius loci quem incolebant situs, ignes tamen aderant quorum illis uti lumine licebat: isti autem quos tu probas tantis offusis tenebris ne scintillam quidem ullam nobis ad dispiciendum reliquerunt; quos si sequamur iis vinclis simus astricti ut nos commovere nequeamus.

hic antiochus fere et alexandrea tum et multus annus post multus etiam assevero in syria cum sum ego paulus ante quam sum mortuus sed iam confirmo causa tu homo amicus ego autem appello et aliquot annus paruus natus non dubito moneo tu cum tantus laus philosophia effero hortensius nos dissentio commoveo is philosophia sequor qui confundo verus cum falsum spolio nos iudicium privo adprobatio omnis orbo sensus et cimmerius quidem qui aspectus sol sive deus aliquis sive no tus adimo sive is locus qui incolo sino ignis tamen adsum qui ille uti lumen licet iste autem qui tu probo tantus offundo tenebrae ne scintilla quidem ullus nos ad dispicio relinquo qui si sequor is vinclum sum astringo ut nos commoveo nequeo


His satis cognitis quae iam explicata sunt nunc de adsensione atque adprobatione, quam Graeci sugkata/qesin vocant, pauca dicemus, non quo non latus locus sit, sed paulo ante iacta sunt fundamenta. nam cum vim quae esset in sensibus explicabamus, simul illud aperiebatur, conprendi multa et percipi sensibus, quod fieri sine adsensione non potest. deinde cum inter inanimum et animal hoc maxime intersit, quod animal agit aliquid (nihil enim agens ne cogitari quidem potest quale sit), aut ei sensus adimendus est aut ea quae est in nostra potestate sita reddenda adsensio.

hic satis cognosco qui iam explicata sum nunc de adsensio atque adprobatio quam graecum sugkata qesin voco paucus dico non quo non latus locus sum sed paulus ante jacto sum fundamentum nam cum vis qui sum in sensus explico simul ille aperio comprehendo multus et percipio sensus qui fio sine adsensio non possum deinde cum inter inanimus et animal hic magnus intersum qui animal ago aliquis nihil enim ago ne cogito quidem possum qualis sum aut is sensus adimo sum aut is qui sum in noster potestas sino reddo assensio


Sit sane ita — quamquam a Polemonis et Peripateticorum et Antiochi finibus non facile divellor nec quicquam habeo adhuc probabilius. verum tamen video quam suaviter voluptas sensibus nostris blandiatur; labor eo ut adsentiar Epicuro aut Aristippo: revocat virtus vel potius reprendit manu, pecudum illos motus esse dicit, hominem iungit deo. possum esse medius, ut, quoniam Aristippus quasi animum nullum habeamus corpus solum tuetur, Zeno quasi corporis simus expertes animum solum conplectitur, ut Calliphontem sequar — cuius quidem sententiam Carneades ita studiose defensitabat ut eam probare etiam videretur; quamquam Clitomachus adfirmabat numquam se intellegere potuisse quid Carneadi probaretur — sed si eum ipsum finem velim sequi, nonne ipsa severitas et gravitas et recta ratio mihi obversetur: 'tune, cum honestas in voluptate contemnenda consistat, honestatem cum voluptate tamquam hominem cum belua copulabis?'

sum sanus ita quamquam ab polemo et peripateticus et antiochus finis non facilis divello neque quisquam habeo adhuc probabilis verus tamen video quam suavis voluptas sensus noster blandio labor is ut adsentio epicurus aut aristippus revoco virtus vel potis reprehendo manus pecus ille moueo sum dico homo jungo deus possum sum medius ut quoniam aristippus quasi animus nullus habeo corpus solus tueor zeno quasi corpus sum expers animus solus conplecto ut calliphontem sequor qui quidem sententia carneades ita studiosus defensito ut is probaris etiam video quamquam clitomachus adfirmo numquam sui intellego possum quis carneades probo sed si is ipse finis volo sequor nonne ipse severitas et gravitas et recta ratio ego obverso tu cum honestus in voluptas contemno consisto honestas cum voluptas tamquam homo cum belua copulo


num quid horum probat noster Antiochus? ille vero ne maiorum quidem suorum. ubi enim Xenocraten sequitur, cuius libri sunt de ratione loquendi multi et multum probati, aut ipsum Aristotelem, quo profecto nihil est acutius ni- hil politius; a Chrysippo pedem nusquam. Qui ergo Academici appellamur (an abutimur gloria nominis?) aut cur cogimur eos sequi qui inter se dissident? In hoc ipso quod in elementis dialectici docent, quo modo iudicare oporteat verum falsumne sit si quid ita conexum est ut hoc 'si dies est lucet', quanta contentio est: aliter Diodoro, aliter Philoni, Chrysippo aliter placet. Quid cum Cleanthe doctore suo quam multis rebus Chrysippus dissidet; quid duo vel principes dialecticorum Antipater et Archidemus spinosissimi homines nonne multis in rebus dissentiunt?

num quis hic probo noster antiochus ille verus ne magnus quidem suus ubi enim xenocrates sequor qui liber sum de ratio loquor multus et multus probo aut ipse aristotelis quo profecto nihil sum acuo ni hil polio ab chrysippus pedis nusquam qui ergo academicus appello an abutor gloria nomen aut cur cogo is sequor qui inter sui dissideo in hic ipse qui in elementum dialecticus doceo quo modo iudicaris oportet verus fallo sum si quis ita conecto sum ut hic si dies sum luceo quantus contentio sum aliter diodorus aliter philo chrysippus aliter placeo quis cum cleanthes doctor suus quam multus res chrysippus dissideo quis duo vel princeps dialectica antipater et archidemus spinosus homo nonne multus in res dissentio


Sed abeo a sensibus; quid est quod ratione percipi possit? dialecticam inventam esse dicitis veri et falsi quasi disceptatricem et iudicem. cuius veri et falsi, et in qua re? in geometriane quid sit verum aut falsum dialecticus iudicabit an in litteris an in musicis? at ea non novit. in philosophia igitur: sol quantus sit quid ad ilium? quod sit summum bonum quid habet ut queat iudicare? quid igitur iudicabit? quae coniunctio quae diiunctio vera sit, quid ambigue dictum sit, quid sequatur quamque rem quid repugnet: si haec et horum similia iudicat, de se ipsa iudicat; plus autem pollicebatur. nam haec quidem iudicare ad ceteras res, quae sunt in philosophia multae atque magnae, non est satis.

sed abeo ab sensus quis sum qui ratio percipio possum dialectica invenio sum dico verus et fallo quasi disceptatrix et judico qui verus et fallo et in qui res in geometria quis sum verus aut falsus dialecticus iudico an in littera an in musica at is non nosco in philosophia igitur sol quantus sum quis ad ille qui sum superus bonus quis habeo ut queo iudicaris quis igitur iudico qui conjunctio qui disjunctio verus sum quis ambiguus dico sum quis sequor quisque res quis repugno si hic et hic similis iudico de sui ipse iudico multus autem polliceo nam hic quidem iudicaris ad ceterus res qui sum in philosophia multus atque magnus non sum satis


Sed prius pauca cum Antiocho, qui haec ipsa quae a me defenduntur et didicit apud Philonem tam diu ut constaret diutius didicisse neminem, et scripsit de iis rebus acutissime, et idem haec non acrius accusavit in senectute quam antea defensitaverat. quamvis igitur fuerit acutus, ut fuit, tamen inconstantia levatur auctoritas. quis enim iste dies inluxerit quaero, qui illi ostenderit eam quam multos annos esse negitavisset veri et falsi notam. excogitavit aliquid? eadem dicit quae Stoici. paenituit illa sensisse? cur non se transtulit ad alios, et maxime ad Stoicos? eorum enim erat propria ista dissensio. quid eum Mnesarchi paenitebat, quid Dardani; qui erant Athenis tum principes Stoicorum. numquam a Philone discessit, nisi postea quam ipse coepit qui se audirent habere.

sed prior paucus cum antiochus qui hic ipse qui ab ego defendo et disco apud philo tam diu ut consto diu disco nemo et scribo de is res acuo et idem hic non acer accuso in senectus quam antea defensito quivis igitur sum acutus ut sum tamen inconstantia levo auctoritas quis enim iste dies inluceo quaero qui ille ostendo is quam multus annus sum negito verus et fallo nota excogito aliquis idem dico qui stoicus paeniteo ille sentio cur non sui transfero ad alius et magnus ad stoicus is enim sum proprius iste dissensio quis is mnesarchus paeniteo quis dardanus qui sum athenae tum princeps stoicus numquam ab philo discedo nisi postea quam ipse coepio qui sui audio habeo


Quid ergo est quod percipi possit, si ne sensus quidem vera nuntiant? quos tu Luculle communi loco defendis. quod ne id facere posses, idcirco heri non necessario loco contra sensus tam multa dixeram; tu autem te negas infracto remo neque columbae collo commoveri. primum cur? nam et in remo sentio non esse id quod videatur, et in columba pluris videri colores nec esse plus uno. deinde nihilne praeterea diximus? 'Maneant illa omnia; †lacerat ista causa; veracis suos esse sensus dicit Epicurus'. Igitur semper auctorem habes, et eum qui magno suo periculo causam agat; eo enim rem demittit Epicurus, si unus sensus semel in vita mentitus sit, nulli umquam esse credendum.

quis ergo sum qui percipio possum si ne sensus quidem verus nuntio qui tu lucullus communis locus defendo qui ne is facio possum idcirco heri non necessarius locus contra sensus tam multus dico tu autem tu nego infringo remus neque columba collum commoveo primus cur nam et in remus sentio non sum is qui video et in columba multus video color neque sum multus unus deinde nihil praeterea dico maneo ille omnis lacero iste causa verax suus sum sensus dico epicurus igitur semper auctor habeo et is qui magnus suus periculum causa ago is enim res demitto epicurus si unus sensus semel in vito mentior sum nullus umquam sum credo


quod fieri qui potest? Omnium deinde inanium visorum una depulsio est, sive illa cogitatione informantur, quod fieri solere concedimus, sive in quiete sive per vinum sive per insaniam. nam ab omnibus eius- dem modi visis perspicuitatem, quam mordicus tenere debemus, abesse dicemus. quis enim, cum sibi fingit aliquid et cogitatione depingit, non simul ac se ipse commovit atque ad se revocavit sentit quid intersit inter perspicua et inania? eadem ratio est somniorum. num censes Ennium, cum in hortis cum Ser. Galba vicino suo ambulavisset, dixisse 'visus sum mihi cum Galba ambulare'? at cum somniavit ita narravit 'visus Homerus adesse poeta', idemque in Epicharmo 'nam videbar somniare med ego esse mortuum'. itaque simul ut experrecti sumus visa illa contemnimus neque ita habemus ut ea quae in foro gessimus.

qui fio qui possum omnis deinde inanis visor unus depulsio sum sive ille cogitatio informo qui fio soleo concedo sive in quiesco sive per vinum sive per insanio nam ab omnis is do modus video perspicuitas quam mordicus teneo debeo absum dico quis enim cum sui fingo aliquis et cogitatio depingo non simul atque sui ipse commoveo atque ad sui revoco sentio quis intersum inter perspicuus et inanis idem ratio sum somnium num censeo ennius cum in hortus cum seruius galba vicinus suus ambulo dico video sum ego cum galba ambulo at cum somnio ita narro video homerus adsum poeta idem in epicharmus nam video somniaris ego ego sum mortuus itaque simul ut expergiscor sum video ille contemno neque ita habeo ut is qui in forum gero


Ordiamur igitur a sensibus. quorum ita clara iudicia et certa sunt, ut, si optio naturae nostrae detur et ab ea deus aliqui requirat contentane sit suis integris incorruptisque sensibus an postulet melius aliquid, non videam quid quaerat amplius. nec vero hoc loco expectandum est dum de remo inflexo aut de collo columbae respondeam; non enim is sum qui quidquid videtur tale dicam esse quale videatur; Epicurus hoc viderit et alia multa. meo autem iudicio ita est maxima in sensibus veritas, si et sani sunt ac valentes et omnia removentur quae obstant et inpediunt. itaque et lumen mutari saepe volumus et situs earum rerum quas intuemur, et intervalla aut contrahimus aut diducimus, multaque facimus usque eo dum aspectus ipse fidem faciat sui iudicii. quod idem fit in vocibus in odore in sapore, ut nemo sit nostrum qui in sensibus sui cuiusque generis iudicium requirat acrius.

ordior igitur ab sensus qui ita clarus iudicium et certus sum ut si optio natura noster do et ab is deus aliqui requiro contendo sum suus integer incorruptus sensus an postulo bonus aliquis non video quis quaero amplus neque verus hic locus exspecto sum dum de remus inflecto aut de collum columba respondeo non enim is sum qui quisquis video talis dico sum qualis video epicurus hic video et alius multus meus autem iudicium ita sum maximus in sensus vereor si et sanus sum atque valeo et omnis removeo qui obsto et inpediunt itaque et lumen muto saepe volo et sino is res qui intueor et intervallum aut contraho aut diduco multo facio usque is dum aspicio ipse fides facio suus iudicium qui idem fio in vox in odor in sapor ut nemo sum nos qui in sensus suus quisque genus iudicium requiro acer


Quamquam nihil mihi tam mirum videtur quam ista dici, ab Antiocho quidem maxime, cui erant ea quae paulo ante dixi notissima. licet enim haec quivis arbitratu suo reprehendat quod negemus rem ullam percipi posse, certe levior reprehensio est, quod tamen dicimus esse quaedam probabilia. non videtur hoc satis esse vobis. ne sit; illa certe debemus effugere, quae a te vel maxime agitata sunt: 'nihil igitur cernis, nihil audis, nihil tibi est perspicuum'. Explicavi paulo ante Clitomacho auctore quo modo ista Carneades diceret; accipe quem ad modum eadem dicantur a Clitomacho in eo libro quem ad C. Lucilium scripsit poetam, cum scripsisset isdem de rebus ad L. Censorinum eum qui consul cum M'. Manilio fuit. scripsit igitur his fere verbis (sunt enim mihi nota propterea quod earum ipsarum rerum de quibus agimus prima institutio et quasi disciplina illo libro continetur) — sed scriptum est ita:——

quamquam nihil ego tam mirus video quam iste dico ab antiochus quidem magnus qui sum is qui paulus ante dico nosco licet enim hic quivis arbitratus suus reprehendo qui nego res ullus percipio possum certus levis reprehensio sum qui tamen dico sum quidam probabilis non video hic satis sum tu ne sum ille certus debeo effugio qui ab tu vel magnus agito sum nihil igitur cerno nihil audio nihil tu sum perspicuus explicavi paulus ante clitomachus auctor quo modo iste carneades dico accipio qui ad modus idem dico ab clitomachus in is liber qui ad que lucilius scribo poeta cum scribo idem de res ad l censorinus is qui consul cum m manilius sum scribo igitur hic fere verbum sum enim ego nosco propterea qui is ipsaris res de qui ago primus institutio et quasi disciplina ille liber contineo sed scribo sum ita


Haec si vobis non probamus, sint falsa sane, invidiosa certe non sunt. non enim lucem eripimus sed ea quae vos percipi conprehendique eadem nos, si modo probabilia sint, videri dicimus.

hic si tu non probo sum fallo sanus invidiosus certus non sum non enim lux eripio sed is qui tu percipio comprehendo idem nos si modo probabilis sum video dico


Nihil igitur me putatis, haec et alia innumerabilia cum audiam, moveri? tam moveor quam tu Luculle, nec me minus hominem quam te putaveris; tantum interest, quod tu cum es commotus adsciscis adsentiris adprobas, verum illud certum conprehensum perceptum ratum firmum fixum fuisse vis deque eo nulla ratione neque pelli neque moveri potes, ego nihil eius modi esse arbitror cui si adsensus sim non adsentiar saepe falso, quoniam vera a falsis nullo visi discrimine separantur, praesertim cum iudicia ista dialecticae nulla sint.

nihil igitur ego puto hic et alius innumerabilis cum audio moveo tam moveo quam tu lucullus neque ego paruus homo quam tu puto tantus intersum qui tu cum sum commoueo adscisco adsentio approbus verus ille certus comprehendo percipio reor firmum figo sum volo de is nullus ratio neque pello neque moveo possum ego nihil is modus sum arbitror qui si assensus sum non adsentio saepe fallo quoniam verus ab falsum nullus video discrimen separo praesertim cum iudicium iste dialectica nullus sum


Hanc ego subtilitatem philosophia quidem dignissimam iudico sed ab eorum causa qui ita disserunt remotissimam. definitiones enim et partitiones et horum luminibus utens oratio, tum similitudines dissimilitudinesque et earum tenuis et acuta distinctio fidentium est hominum illa vera et firma et certa esse quae tutentur, non eorum qui clament nihilo magis vera illa esse quam falsa. quid enim agant, si cum aliquid definierint roget eos quispiam num illa definitio possit in aliam rem transferri quamlubet: si posse dixerint, quid dicere habeant cur ila vera definitio sit; si negaverint, fatendum sit, quoniam †vel illa vera† definitio transferri non possit in falsum, quod ea definitione explicetur id percipi posse; quod minime illi volunt. Eadem dici poterunt in omnibus partibus.

hic ego subtilitas philosophia quidem dignus judico sed ab is causa qui ita dissero removeo definitio enim et partitio et hic lumen uto oratio tum similitudo dissimilitudo et is tenuis et acutus distinctio fido sum homo ille verus et firmo et certus sum qui tuto non is qui clamo nihilum magis verus ille sum quam fallo quis enim ago si cum aliquis definio rogo is quispiam num ille definitio possum in alius res transfero quamlubet si possum dico quis dico habeo cur ila verus definitio sum si nego fateor sum quoniam vel ille verus definitio transfero non possum in falsus qui is definitio explico is percipio possum qui paruus ille volo idem dico possum in omnis pars


'Optume' inquam, 'sed quid Catulus sentit, quid Hortensius?'

bonus inquam sed quis catulus sentio quis hortensius


Quae cum dixisset, sic rursus exorsus est: 'Primum mihi videmini' (me autem nomine appellabat) 'cum veteres physicos nominatis facere idem quod seditiosi cives solent cum aliquos ex antiquis claros viros proferunt quos dicant fuisse populares, ut eorum ipsi similes esse videantur. repetunt i a P. Valerio qui exactis regibus primo anno consul fuit, commemorant reliquos qui leges populares de provocationibus tulerint cum consules essent; tum ad hos notiores, C. Flaminium qui legem agrariam aliquot annis ante secundum Punicum bellum tribunus plebis tulerit invito senatu et postea bis consul factus sit, L. Cassium Q. Pompeium. illi quidem etiam P. Africanum referre in eundem numerum solent; duo vero sapientissimos et clarissimos fratres P. Crassum et P. Scaevolam aiunt Tib. Graccho legum auctores fuisse, alterum quidem ut videmus palam, alterum ut suspicantur obscurius. addunt etiam C. Marium; et de hoc quidem nihil mentiuntur. horum nominibus tot virorum atque tantorum expositis eorum se institutum sequi dicunt.

qui cum dico sic rursus exordior sum primus ego video ego autem nomen appello cum vetus physicus nomino facio idem qui seditiosus civis soleo cum aliquis ex antiquus clarus vir profero qui dico sum popularis ut is ipse similis sum video repeto eo ab p valerius qui exigo rex primus annus consul sum commemoro reliquus qui lex popularis de provocatio fero cum consul sum tum ad hic nosco que flaminius qui lex agrarius aliquot annus ante secundus punicus bellum tribunus plebs fero invito senatus et postea bis consul facio sum l casseius q pompejus ille quidem etiam p africanus refero in idem numerus soleo duo verus sapio et clarus frater p crassus et p scaevola aio tib gracchus lex auctor sum alter quidem ut video palam alter ut suspicor obscurus addo etiam que marius et de hic quidem nihil mentior hic nomen tot vir atque tantor expono is sui institus sequor dico


'At vitiosi sunt soritae.' Frangite igitur eos si potestis, ne molesti sint;erunt enim nisi cavetis. 'Cautum est' inquit; 'placet enim Chrysippo, cum gradatim interrogetur verbi causa tria pauca sint anne multa, aliquanto prius quam ad multa perveniat quiescere' (id est quod ab his dicitur h(suxa/zein ). 'Per me vel stertas licet' inquit Carneades 'non modo quiescas. Sed quid proficit? sequitur enim qui te ex somno excitet et eodem modo interroget: 'quo in numero conticuisti, si ad eum numerum unum addidero, multane erunt?' progrediere rursus quoad videbitur. quid plura; hoc enim fateris, neque ultimum te paucorum neque primum multorum respondere posse. cuius generis error ita manat, ut non videam 30 quo non possit accedere.

at vitiosus sum sorites frango igitur is si possum ne molestus sum sum enim nisi caveo caueo sum inquam placeo enim chrysippus cum gradatim interrogo verbum causa tres paucus sum annus multus aliquantus prior quam ad multus pervenio quiesco is sum qui ab hic dico h suxa zein per ego vel sterto licet inquam carneades non modo quiesco sed quis proficio sequor enim qui tu ex somnus excito et idem modo interrogo quo in numerus contaceo si ad is numerus unus addo multo sum progredio rursus quoad video quis multus hic enim fateor neque ulter tu paucus neque primus multus respondeo possum qui genus error ita mano ut non video quo non possum accedo


Nobis autem primum etiam si quid percipi possit tamen ipsa consuetudo adsentiendi periculosa esse videtur et lubrica. quam ob rem cum tam vitiosum esse constet adsentiri quicquam aut falsum aut incognitum, sustinenda est potius omnis adsensio, ne praecipitet si temere processerit. ita enim finitima sunt falsa veris eaque quake percipi non possunt iis quae possunt (si modo ea sunt quaedam; iam enim videbimus), ut tam in praecipitem locum non debeat se sapiens committere. Sin autem omnino nihil esse quod percipi possit a me sumpsero et quod tu mihi das accepero, sapientem nihil opinari, effectum illud erit, sapientem adsensus omnes cohibiturum, ut videndum tibi sit idne malis an aliquid opinaturum esse sapientem. 'Neutrum' inquies 'illorum' . Nitamur igitur nihil posse percipi; etenim de eo omnis est controversia.

nos autem primus etiam si quis percipio possum tamen ipse consuetudo adsentio periculosus sum video et lubricus quam ob res cum tam vitiosus sum consto adsentio quisquam aut falsus aut incognitus sustineo sum potis omnis assensio ne praecipito si temere procedo ita enim finitimus sum fallo verus is quake percipio non possum is qui possum si modo is sum quidam iam enim video ut tam in praecipito locus non debeo sui sapio committo sin autem omnino nihil sum qui percipio possum ab ego sumo et qui tu ego do accipio sapio nihil opinor efficio ille sum sapio assensus omnis cohibeo ut video tu sum is malus an aliquis opinor sum sapio neuter inquam ille nitor igitur nihil possum percipio etenim de is omnis sum controversia


cui non adsentior potius †quare fallar† potest id quod dilucide docetur a politioribus physicis, singularum rerum singulas proprietates esse. fac enim antiquos illos Servilios, qui gemini fuerunt, tam similes quam dicuntur, num censes etiam eosdem fuisse? 'non cognoscebantur foris': at domi; 'non ab alienis': at a suis. an non videmus hoc usu venire, ut quos numquam putassemus a nobis internosci posse eos consuetudine 20 adhibita tam facile internosceremus ut ne minimum quidem similes viderentur.

qui non adsentio potis quare fallo possum is qui dilucidus doceo ab polio physicus singularis res singulus proprietas sum facio enim antiqui ille servilius qui geminus sum tam similis quam dico num censeo etiam idem sum non cognosco foris at domus non ab alienus at ab suus an non video hic usus venio ut qui numquam puto ab nos internosco possum is consuetudo adhibeo tam facilis internosco ut ne paruus quidem similis video


Quid quod, si ista vera sunt, ratio omnis tollitur quasi quaedam lux lumenque vitae: tamenne in ista pravitate perstabitis? nam quaerendi initium ratio attulit, quae perfecit virtutem, cum esset ipsa ratio confirmata quaerendo; quaestio autem est adpetitio cognitionis quaestionisque finis inventio; at nemo invenit falsa, nec ea quae incerta permanent inventa esse possunt, sed cum ea quae quasi involuta ante fuerunt aperta sunt, tum inventa dicuntur: sic et initium quaerendi et exitus percipiundi et conprendendi tenet. itaque argumenti conclusio, quae est Graece a)po/deicis, ita definitur: 'ratio quae ex rebus perceptis ad id quod non percipiebatur adducit'.

quis qui si iste verus sum ratio omnis tollo quasi quidam lux lumen vita tamen in iste pravitas persto nam quaero initium ratio affero qui perficio virtus cum sum ipse ratio confirmo quaero quaestio autem sum appetitio cognitio quaestio finis inventio at nemo invenio fallo neque is qui incertus permaneo invenio sum possum sed cum is qui quasi involvo ante sum apertus sum tum invenio dico sic et initium quaero et exitus percipio et comprehendo teneo itaque argumentum conclusio qui sum graecum ab other deicio ita definio ratio qui ex res percipio ad is qui non percipio adduco


Sed quae populari gloria decorari in Lucullo debuerunt, ea fere sunt et Graecis litteris celebrata et Latinis. nos autem illa externa cum multis, haec interiora cum paucis ex ipso saepe cognovimus. maiore enim studio Lucullus cum omni litterarum generi tum philosophiae deditus fuit quam qui ilium ignorabant arbitrabantur, nec vero ineunte aetate solum sed et pro quaestore aliquot annos et in ipso bello, in quo ita magna rei militaris esse occupatio solet ut non multum imperatori sub ipsis pellibus otii relinquatur. Cum autem e philosophis ingenio scientiaque putaretur Antiochus Philonis auditor excellere, eum secum et quaestor habuit et post aliquot annos imperator, quique esset ea memoria quam ante dixi ea saepe audiendo facile cognovit quae vel semel audita meminisse potuisset. delectabatur autem mirifice lectione librorum de quibus audiebat.

sed qui populor gloria decoraris in lucullus debeo is fere sum et graecum littera celebro et latinum nos autem ille externus cum multus hic interior cum paucus ex ipse saepe cognosco magnus enim studium lucullus cum omnis litteraris gener tum philosophia dedo sum quam qui ille ignoro arbitror neque verus ineo aetas solus sed et pro quaestor aliquot annus et in ipse bellum in quo ita magnus res militaris sum occupatio soleo ut non multus imperator sub ipse pellis otium relinquo cos autem e philosophus ingenium scio puto antiochus philo auditor excello is sui et quaestor habeo et post aliquot annus imperator quisque sum is memoria quam ante dico is saepe audio facilis cognosco qui vel semel audio memini possum delecto autem mirificus lectio liber de qui audio


'At enim ipse sapiens sustinet se in furore ne adprobet falsa pro veris.' Et alias quidem saepe, si aut in sensibus ipsius est aliqua forte gravitas aut tarditas, aut obscuriora sunt quae videntur, aut a perspiciendo temporis brevitate excluditur. Quamquam totum hoc, sapientem aliquando sustinere adsensionem, contra vos est. si enim inter visa ** nihil interesset, aut semper sustineret aut numquam. Sed ex hoc genere toto perspici potest levitas orationis eorum qui omnia cupiunt confundere. quaerimus gravitatis constantiae firmitatis sapientiae iudicium, utimur exemplis somniantium furiosorum ebriosorum: illud adtendimus, in hoc omni genere quam inconstanter loquamur? non enim proferremus vino aut somno oppresses aut mente captos tam absurde, ut tum diceremus interesse inter vigilantium visa et sobriorum et sanorum et eorum qui essent aliter adfecti, tum nihil interesse.

at enim ipse sapio sustineo sui in furor ne adprobo fallo pro verus et alius quidem saepe si aut in sensus ipse sum aliqui fors gravitas aut tarditas aut obscurus sum qui video aut ab perspicio tempus brevitas excludo quamquam totus hic sapio aliquando sustineo adsensio contra tu sum si enim inter video nihil intersum aut semper sustineo aut numquam sed ex hic genus totus perspicio possum levitas oratio is qui omnis cupio confundo quaero gravitas constantia firmitas sapientia iudicium utor exemplum somnio furiosor ebriosor ille adtendo in hic omnis genus quam inconstanter loquor non enim profero vinum aut somnus oppresses aut mens capio tam absurdus ut tum dico intersum inter vigilo video et sobrius et sanus et is qui sum aliter afficio tum nihil intersum


tantus ergo imperator in omni genere belli fuit, proeliis oppugnationibus navalibus pugnis totiusque belli instrunmento et adparatu, ut ille rex post Alexandrum maxumus hunc a se maiorem ducem cognitum quam quemquam eorum quos legisset fateretur. in eodem tanta prudentia fuit in constituendis temperandisque civitatibus. tanta aequitas, ut hodie stet Asia Luculli institutis servandis et quasi vestigiis persequendis. Sed etsi magna cum utilitate rei publicae, tamen diutius quam vellem tanta vis virtutis atque ingenii peregrinata afuit ab oculis et fori et curiae. quin etiam cum victor a Mithridatico bello revertisset, inimicorum calumnia triennio tardius quam debuerat triumphavit; nos enim consules introduximus paene in urbem currum clarissimi viri. cuius mihi consilium et auctoritas quid tum in maximis rebus profuisset dicerem, nisi de me ipso dicendum esset, quod hoc tempore non est necesse; ita privabo potius illum debito testimonio quam id cum mea laude communicenm.

tantus ergo imperator in omnis genus bellum sum proelium oppugnatio naval pugna totus bellum instrunmento et apparatus ut ille rex post alexander magnus hic ab sui magnus dux cognosco quam quisquam is qui lego fateor in idem tantus prudentia sum in constituo tempero civitas tantus aequitas ut hodie sto asia lucullus institus servo et quasi vestigium persequor sed etsi magnus cum utilitas res publicus tamen diu quam volo tantus volo virtus atque ingenium peregrinor asum ab oculus et forum et curia quin etiam cum victor ab mithridaticus bellum revorto inimicus calumnia triennium tardus quam debeo triumpho nos enim consul introduco paene in urbs currus clarus vir qui ego consilium et auctoritas quis tum in magnus res prosum dico nisi de ego ipse dico sum qui hic tempus non sum necesse ita privo potis ille debeo testimonium quam is cum meus laus communicenm


'Equidem' inquit Hortensius 'feci plus quam vellem; totam enim rem Catule Lucullo integram servatam oportuit. et tamen fortasse servata est; a me enim ea quae in promptu erant dicta sunt, a Lucullo autem reconditiora desidero.'

equidem inquam hortensius facio multus quam volo totus enim res catulis lucullus integer servo oportet et tamen fortasse servo sum ab ego enim is qui in promptus sum dictum sum ab lucullus autem recondo desidero


Tum mihi Catulus 'Si te' inquit 'Luculli oratio flexit, quae est habita memoriter accurate copiose, taceo neque te quo minus si tibi ita videatur sententiam mutes deterrendum puto. illud vero non censuerim, ut eius auctoritate moveare. tantum enim te modo monuit' inquit adridens, 'ut caveres ne quis inprobus tribunus plebis, quorum vides quanta copia semper futura sit, arriperet te et in contione quaereret qui tibi constares cum idem negares quicquam certi posse reperiri idem te conperisse dixisses. hoc quaeso cave ne te terreat. de causa autem ipsa malim quidem te ab hoc dissentire; sin cesseris, non magnopere mirabor: memini enim Antiochum ipsum, cum annos multos alia sensisset, simul ac visum sit sententia destitisse.'

tum ego catulus si tu inquam lucullus oratio flecto qui sum habeo memoriter accuro copiosus taceo neque tu quo paruus si tu ita video sententia muto deterreo puto ille verus non censeo ut is auctoritas movearis tantus enim tu modo moneo inquam adrideo ut caveo ne quis improbus tribunus plebs qui video quantus copia semper sum sum arripio tu et in contio quaero qui tu constaris cum idem negaris quisquam certus possum reperio idem tu conperisse dico hic quaeso caveo ne tu terreo de causa autem ipse malo quidem tu ab hic dissentio sin cedo non magnopere miror memini enim antiochus ipse cum annus multus alius sentio simul atque video sum sententia desisto


sed ut illa habet probabilia non percepta, sic hoc ipsum nihil posse percipi. nam si in hoc haberet cognitionis notam, eadem uteretur in ceteris; quam quoniam non habet, utitur probabilibus. itaque non metuit ne confundere omnia videatur et incerta reddere. non enim quem ad modum si quaesitum ex eo sit stellarum numerus par an impar sit, item si de officio multisque aliis de rebus, in quibus versatus exercitatusque sit, nescire se dicat. in incertis enim nihil est probabile; in quibus autem est, in iis non deerit sapienti nec quid faciat nec quid respondeat.

sed ut ille habeo probabilis non percipio sic hic ipse nihil possum percipio nam si in hic habeo cognitio nota idem uto in ceterus quam quoniam non habeo uto probabilis itaque non metuo ne confundo omnis video et incertus reddo non enim qui ad modus si quaero ex is sum stella numerus par an impar sum item si de officium multa alius de res in qui verso exercitatusque sum nescio sui dico in incertus enim nihil sum probabilis in qui autem sum in is non desum sapio neque quis facio neque quis respondeo


Ac mihi videor nimis etiam nunc agere ieiune. cum sit enim campus in quo exultare possit oratio, cur eam tantas in angustias et Stoicorum dumeta compellimus? Si enim mihi cum Peripatetico res esset, qui id percipi posse diceret quod inpressum esset e vero, neque adhaerere illam magnam accessionem 'quo modo inprimi non posset a falso', cum simplici homine simpliciter agerem nec magno opere contenderem atque etiam si, cum ego nihil dicerem posse conprendi, diceret ille sapientem interdum opinari, non repugnarem, praesertim ne Carneade quidem huic loco valde repugnante. Nunc quid facere possum? quaero enim quid sit quod conprendi possit.

atque ego video nimis etiam nunc ago jejunus cum sum enim campus in quo exultaris possum oratio cur is tantus in angustiae et stoicus dumetum compello si enim ego cum peripateticus res sum qui is percipio possum dico qui impressus sum e verus neque adhaereo ille magnus accessio quo modo inprimi non possum ab fallo cum simplex homo simplex ago neque magnus opus contendo atque etiam si cum ego nihil dico possum comprehendo dico ille sapio interdum opinor non repugnaris praesertim ne carneades quidem hic locus validus repugno nunc quis facio possum quaero enim quis sum qui comprehendo possum


Antiochus ad istum locum pressius videbatur accedere. quoniam enim id haberent Academici decretum (sentitis enim iam hoc me do/gma dicere), nihil posse percipi, non debere eos in suo decreto sicut in ceteris rebus fluctuari, praesertim cum in eo summa consisteret: hanc enim esse regulam totius philosophiae, constitutionem veri falsi; cogniti incogniti; quam rationem quoniam susciperent docereque vellent quae visa accipi oporteret quae repudiari, certe hoc ipsum, ex quo omne veri falsique iudicium esset, percipere eos debuisse; etenim duo esse haec maxima in philosophia, iudicium veri et finem bonorum, nec sapientem posse esse qui aut cognoscendi esse initium ignoret aut extremum expetendi, ut aut unde proficiscatur aut quo perveniendum sit nesciat;haecautem habere dubia nec is ita confidere ut moveri non possint abhorrere a sapientia plurimum. hoc igitur modo potius erat ab his postulandum ut hoc unum saltem, percipi nihil posse, perceptum esse dicerent. Sed de inconstantia totius illorum sententiae — si ulla sententia cuiusquam esse potest nihil adprobantis — sit ut opinor dictum satis.

antiochus ad iste locus premo video accedo quoniam enim is habeo academicus decretum sentio enim iam hic ego do gma dico nihil possum percipio non debeo is in suus decretum sicut in ceterus res fluctuaris praesertim cum in is summus consisto hic enim sum regula totus philosophia constitutio verus fallo cognosco incognitus quam ratio quoniam suscipio doceo volo qui video accipio oportet qui repudiaris certus hic ipse ex quo omnis verus fallo iudicium sum percipio is debeo etenim duo sum hic maximus in philosophia iudicium verus et finis bonus neque sapio possum sum qui aut cognosco sum initium ignoro aut exter expeto ut aut unde proficisco aut quo pervenio sum nescio haecautem habeo dubius neque is ita confido ut moveo non possum abhorreo ab sapientia multus hic igitur modo potis sum ab hic postulo ut hic unus saltem percipio nihil possum percipio sum dico sed de inconstantia totus ille sententia si ullus sententia quisquam sum possum nihil adprobo sum ut opinor dico satis


Quam ob rem cum duae causae perspicuis et evidentibus rebus adversentur, auxilia totidem sunt contra conparanda. adversantur enim primum quod parum defigunt animos et intendunt in ea quae perspicua sunt, ut quanta luce ea circumfusa sint possint agnoscere; alterum est quod fallacibus et captiosis interrogationibus circumscripti atque decepti quidam cum eas dissolvere non possunt desciscunt a veritate. oportet igitur et ea quae pro perspicuitate responderi possunt in promptu habere, de quibus iam diximus, et esse armatos ut occurrere possimus interrogationibus eorum captionesque discutere, quod deinceps facere constitui.

quam ob res cum duo causa perspicuus et evidens res adverso auxilium totidem sum contra conparo adverso enim primus qui parum defigo animus et intendo in is qui perspicuus sum ut quantus lux is circumfundo sum possum agnosco alter sum qui fallax et captiosus interrogatio circumscribo atque decipio quidam cum is dissolvo non possum descisco ab veritas oportet igitur et is qui pro perspicuitas respondeo possum in promptus habeo de qui iam dico et sum armatus ut occurro possum interrogatio is captio discutio qui deinceps facio constituo


Verum quoniam non solum nauta significat sed etiam favonius ipse insusurrat navigandi nobis Luculle tempus esse, et quoniam satis multa dixi, sit mihi perorandum. posthac tamen cum haec quaeremus, potius de dissensionibus tantis summorum virorum disseramus de obscuritate naturae, deque errore tot philosophorum qui de bonis contrariisque rebus tanto opere discrepant ut, cum plus uno verum esse non possit, iacere necesse sit tot tam nobiles disciplinas, quam de oculorum sensuumque reliquorum mendaciis et de sorite aut pseudomeno, quas plagas, ipsi contra se Stoici texuerunt.'

verus quoniam non solus nauta significo sed etiam favonius ipse insusurro navigo nos lucullus tempus sum et quoniam satis multus dico sum ego peroro posthac tamen cum hic quaero potis de dissensio tantus summus vir dissero de obscuritas natura de error tot philosophus qui de bonus contrarius res tantus opus discrepo ut cum multus unus verus sum non possum iacio necesse sum tot tam nobilis disciplina quam de oculus sensus reliquus mendacium et de sorites aut pseudomenos qui plaga ipse contra sui stoicus texuerunt


nec inter nos et eos qui se scire arbitrantur quicquam interest nisi quod illi non dubitant quin ea vera sint quae defendunt, nos probabilia multa habemus, quae 5 sequi facile, adfirmare vix possumus. hoc autem liberiores et solutiores sumus, quod integra nobis est iudicandi potestas nec ut omnia quae praescripta et quasi imperata sint defendamus necessitate ulla cogimur. Nam ceteri primum ante tenentur adstricti quam quid esset optimum iudicare potuerunt; deinde infirmissimo tempore aetatis aut obsecuti amico cuidam aut una aliquoius quem primum audierunt oratione capti de rebus incognitis iudicant et ad quanicumque sunt disciplinam quasi tempestate delati ad eam tamquam ad saxum adhaerescunt.

neque inter nos et is qui sui scio arbitror quisquam intersum nisi qui ille non dubito quin is verus sum qui defendo nos probabilis multus habeo qui sequor facilis adfirmaris vix possum hic autem liber et solvo sum qui integer nos sum iudico potestas neque ut omnis qui praescribo et quasi impero sum defendo necessitas ullus cogo nam ceterus primus ante teneo adstringo quam quis sum bonus iudicaris possum deinde infirmis tempus aetas aut obsequor amicus quidam aut unus aliquis qui primus audio oratio capio de res incognitus judico et ad quanicumque sum disciplina quasi tempestas defero ad is tamquam ad saxum adhaeresco