quod si genus ipsum et nomen publicani non iniquo animo sustinebunt, poterunt iis consilio et prudentia tua reliqua videri mitiora ; possunt in pactionibus faciendis non legem spectare censoriam sed potius commoditatem conficiendi negoti et liberationem molestiae ; potes etiam tu id facere, quod et fecisti egregie et facis, ut commemores quanta sit in publicanis dignitas, quantum nos illi ordini debeamus, ut remoto imperio ac vi potestatis et fascium publicanos cum Graecis gratia atque auctoritate coniungas et ab iis de quibus optime tu meritus es et qui tibi omnia debent hoc petas, ut facilitate sua nos eam necessitudinem quae est nobis cum publicanis obtinere et conservare patiantur.

qui si genus ipse et nomen publicanus non iniquus animus sustineo possum is consilium et prudentia tuus reliquus video mitis possum in pactio facio non lex specto censorius sed potis commoditas confacio negotium et liberatio molestia possum etiam tu is facio qui et facio egregius et facio ut commemoro quantus sum in publicanus dignitas quantus nos ille ordo debeo ut removeo imperium atque vis potestas et fascis publicanus cum graecum gratia atque auctoritas conjungo et ab is de qui optume tu mereor sum et qui tu omnis debeo hic peto ut facilitas suus nos is necessitudo qui sum nos cum publicanus obtineo et conservaris patior


unum est quod tibi ego praecipere non desinam neque te patiar, quantum erit in me, cum exceptione laudari omnes enim qui istinc veniunt ita de tua virtute, integritate, humanitate commemorant ut in tuis summis laudibus excipiant unam iracundiam ; quod vitium cum in hac privata cotidianaque vita levis esse animi atque infirmi videtur, tum vero nihil est tam deforme quam ad summum imperium etiam acerbitatem naturae adiungere. qua re illud non suscipiam ut quae de iracundia dici solent a doctissimis hominibus ea nunc tibi exponam, cum et nimis longus esse nolim et ex multorum scriptis ea facile possis cognoscere ; illud, quod est epistulae proprium, ut is ad quem scribitur de iis rebus quas ignorat certior fiat, praetermittendum esse non puto.

unus sum qui tu ego praecipio non desino neque tu patior quantus sum in ego cum exceptio laudo omnis enim qui istinc venio ita de tuus virtus integritas humanitas commemoro ut in tuus summus laus excipio unus iracundia qui vitium cum in hic privo cottidianus vito levis sum animus atque infirmis video tum verus nihil sum tam deformis quam ad superus imperium etiam acerbitas natura adiungo qui res ille non suscipio ut qui de iracundia dico soleo ab doceo homo is nunc tu expono cum et nimis longus sum nolo et ex multus scribo is facilis possum cognosco ille qui sum epistula proprius ut is ad qui scribo de is res qui ignoro certus fio praetermitto sum non puto


equidem de isto genere honorum quid sentirem scripsi ad te ante. semper eos putavi, si vulgares essent, vilis, si temporis causa constituerentur, levis ; si vero, id quod ita factum est, meritis tuis tribuerentur, existimabam multam tibi in his honoribus tuendis operam esse ponendam. qua re quoniam in istis urbibus cum summo imperio et potestate versaris in quibus 'tuas virtutes consecratas et in deorum numero conlocatas vides, in omnibus rebus quas statues, quas decernes, quas ages, quid tantis hominum opinionibus, tantis de te iudiciis, tantis honoribus debeas cogitabis. id autem erit eius modi ut consulas omnibus, ut medeare incommodis hominum, provideas saluti, ut te parentem Asiae et dici et haberi velis.

equidem de iste genus honor quis sentio scribo ad tu ante semper is puto si vulgaris sum vilis si tempus causa constituo levis si verus is qui ita facio sum meritum tuus tribuo existimo multa tu in hic honor tueor opera sum pono qui res quoniam in iste urbs cum superus imperium et potestas versaris in qui tuus virtus consecro et in deus numerus conloco video in omnis res qui statuo qui decerno qui ago quis tantus homo opinio tantus de tu iudicium tantus honor debeo cogito is autem sum is modus ut consulo omnis ut medearis incommodus homo provideo salus ut tu parens asia et dico et habeo velis


sed tamen postridie quam tu es profectus multa nocte cum Vibullio veni ad Pompeium ; cumque ego egissem de istis operibus atque inscriptionibus, per mihi benigne respondit magnam spem attulit ; cum Crasso se dixit loqui velle mihique ut idem facerem suasit. Crassum consulem ex senatu domum reduxi. suscepit rem dixitque esse quod Clodius hoc tempore cuperet per se et per Pompeium consequi ; putare se, si ego eum non impedirem, posse me adipisci sine contentione quod vellem. totum ei negotium permisi meque in eius potestate dixi fore. interfuit huic sermoni P. Crassus adulescens nostri, ut scis, studiosissimus. illud autem quod cupit Clodius est legatio aliqua (si minus per senatum, per populum) libera aut Byzantium aut ad Brogitarum aut utrumque plena res nummorum. quod ego non nimium laboro, etiam si minus adsequor quod volo. Pompeius tamen cum Crasso locutus est. videntur negotium suscepisse. si perficiunt, optime ; si minus, ad nostrum Iovem revertamur.

sed tamen postridie quam tu sum proficiscor multus nox cum vibullius venio ad pompejus cum ego ago de iste opus atque inscriptio per ego benignus respondeo magnus spes affero cum crassus sui dico loquor volo ego ut idem facio suadeo crassus consul ex senatus domus reduco suscipio res dico sum qui claudius hic tempus cupio per sui et per pompejus consequor puto sui si ego is non impedio possum ego adipisci sine contentio qui volo totus is negotium permitto ego in is potestas dico sum intersum hic sermo p crassus adulescens noster ut scio studiosus ille autem qui cupio claudius sum legatio aliqui si paruus per senatus per populus liber aut byzantium aut ad brogitaris aut uterque plenus res nummus qui ego non nimium laboro etiam si paruus assequor qui volo pompejus tamen cum crassus loquor sum video negotium suscipio si perficio optume si paruus ad nos iuppiter revorto


duas adhuc a te accepi epistulas ; quarum alteram in ipso, discessu nostro, alteram Arimino datam, pluris quas scribis te dedisse non acceperam. ego me in Cumano et Pompeiano, praeter quam quod sine te, ceterum satis commode oblectabam et eram in isdem locis usque ad K. Iunias futurus. scribebam illa quae dixeram πολιτικά, spissum sane opus et operosum ; sed si ex sententia successerit, bene erit opera posita, sin minus, in illud ipsum mare deiciemus quod spectantes scribimus, adgrediemur alia, quoniam quiescere non possumus.

duo adhuc ab tu accipio epistula qui alter in ipse discessus noster alter ariminum do multus qui scribo tu do non accipio ego ego in cumanum et pompejanus praeter quam qui sine tu ceterum satis commodus oblecto et sum in idem locus usque ad k junius sum scribo ille qui dico spissus sanus opus et operosus sed si ex sententia succedo bene sum opus pono sin paruus in ille ipse mare deicio qui specto scribo aggredior alius quoniam quiesco non possum


Racilius surrexit et de iudiciis referre coepit. Marcellinum quidem primum rogavit. is cum graviter de Clodianis incendiis, trucidationibus, lapidationibus questus esset, sententiam dixit, ut ipse iudices per praetorem urbanum sortiretur, iudicum sortitione facta comitia haberentur ; qui iudicia impedisset, eum contra rem publicam esse facturum. adprobata valde sententia C. Cato contra dixit et C. Cassius maxima acclamatione senatus, cum comitia iudiciis anteferrent. Philippus adsensit Lentulo. postea Racilius de privatis me primum sententiam rogavit.

racilius surgo et de iudicium refero coepio marcellinus quidem primus rogo is cum gravis de clodianus incendium trucidatio lapidatio queror sum sententia dico ut ipse iudex per praetor urbanus sortio iudex sortitio facio comitium habeo qui iudicium impedio is contra res publicus sum facio adprobo validus sententia que cato contra dico et que casseius maximus acclamatio senatus cum comitium iudicium antefero philippus adsentio lentulus postea racilius de privo ego primus sententia rogo


at enim inter hos ipsos exsistunt graves controversiae, multae nascuntur iniuriae, magnae contentiones consequuntur. quasi vero ego id putem non te aliquantum negoti sustinere. intellego permagnum esse negotium et maximi consili, sed memento consili me hoc esse negotium magis aliquanto quam fortunae putare. quid est enim negoti continere eos quibus praesis, si te ipse contineas? id autem sit magnum et difficile ceteris, sic ut est difficillimum : tibi et fuit hoc semper facillimum et vero esse debuit, cuius natura talis est ut etiam sine doctrina videatur moderata esse potuisse, ea autem adhibita doctrina est quae vel vitiosissimam naturam excolere possit. tu cum pecuniae, cum voluptati, cum omnium rerum cupiditati resistes, ut facis, erit, credo, periculum ne improbum negotiatorem, paulo cupidiorem publicanum comprimere non possis nam Graeci quidem sic te ita viventem intuebuntur ut quendam ex annalium memoria aut etiam de caelo divinum hominem esse in provinciam delapsum putent.

at enim inter hic ipse exsisto gravis controversia multus nascor iniuria magnus contentio consequor quasi verus ego is puto non tu aliquantus negotium sustineo intellego permagnus sum negotium et magnus consilium sed memento consilium ego hic sum negotium magis aliquantus quam fortuna puto quis sum enim negotium contineo is qui praesum si tu ipse contineo is autem sum magnus et difficilis ceterus sic ut sum difficilis tu et sum hic semper facilis et verus sum debeo qui natura talis sum ut etiam sine doctrina video modero sum possum is autem adhibeo doctrina sum qui vel vitiosus natura excolo possum tu cum pecunia cum voluptas cum omnis res cupiditas resisto ut facio sum credo periculum ne improbus negotiator paulus cupidus publicanus comprimo non possum nam graecum quidem sic tu ita vivo intueor ut quidam ex annalis memoria aut etiam de caelum divinus homo sum in provincia delabor puto


Romae et maxime †et Appia ad Martis mira luvies †. Crassipedis ambulatio ablata, horti, tabernae plurimae ; magna vis aquae usque ad piscinam publicam. viget illud Homeri : ἤματ' ὀπωρινῷ, ὅτε λαβρότατον χέει ὕδωρ Ζεύς, ὅτε δή ῤ' ἄνδρεσσι κοτεσσάμενοσ χαλεπήνῃ. cadit enim in absolutionem Gabini : οἳ βίῃ εἰν ἀγορῇ σκολιὰσ κρίνωσι θέμιστας, ἐκ δὲ δίκην ἐλάσωσι, θεῶν ὄπιν οὐκ ἀλέγοντες.

roma et magnus et appius ad mars mirus luvies crassipedis ambulatio aufero hortus taberna multus magnus volo aqua usque ad piscina publicus vigeo ille homerus cado enim in absolutio gabinus


quapropter hoc te primum rogo ne contrahas ac demittas animum neve te obrui tamquam fluctu sic magnitudine negoti sinas contraque erigas ac resistas sive etiam ultro occurras negotiis neque enim eius modi partem rei publicae geris in qua fortuna dominetur, sed in qua plurimum ratio possit et diligentia. quod si tibi bellum aliquod magnum et periculosum administranti prorogatum imperium viderem, tremerem, animo quod eodem tempore esse intellegerem etiam fortunae potestatem in nos prorogatam.

quapropter hic tu primus rogo ne contraho atque demitto animus neve tu obruo tamquam fluctus sic magnitudo negotium sino contra erigo atque resisto sive etiam ultro occurro negotium neque enim is modus pars res publicus gero in qui fortuna dominor sed in qui multus ratio possum et diligentia qui si tu bellum aliqui magnus et periculosus administro prorogo imperium video tremo animus qui idem tempus sum intellego etiam fortuna potestas in nos prorogo


at enim Graecis solis indulgeo. quid? L. Caecilium nonne omni ratione placavi? quem hominem, qua ira, quo spiritu! quem denique praeter Tuscenium cuius causa sanari non potest non mitigavi? ecce supra caput homo levis ac sordidus sed tamen equestri censu, Catienus. etiam is lenietur. cuius tu in patrem quod fuisti asperior non reprehendo ; certo enim scio te fecisse cum causa. sed quid opus fuit eius modi litteris quas ad ipsum misisti, 'illum crucem sibi ipsum constituere, ex qua tu eum ante detraxisses ; te curaturum fumo ut combureretur plaudente tota provincia'? quid vero ad C. Fabium nescio quem (nam eam quoque epistulam T. Catienus circumgestat), 'renuntiari tibi Licinium plagiarium cum suo pullo milvino tributa exigere'? deinde rogas Fabium ut et patrem et filium vivos comburat si possit ; si minus, ad te mittat uti iudicio comburantur. eae litterae abs te per iocum missae ad C. Fabium, si modo sunt tuae, cum leguntur, invidiosam atrocitatem verborum habent.

at enim graecum sol indulgeo quis l caecilius nonne omnis ratio placo qui homo qui ira quo spiritus qui denique praeter tuscenium qui causa sanaris non possum non mitigo ecce supra caput homo levis atque sordidus sed tamen equester census catienus etiam is lenio qui tu in pater qui sum asper non reprehendo certus enim scio tu facio cum causa sed quis opus sum is modus littera qui ad ipse mitto ille crux sui ipse constituo ex qui tu is ante detraho tu curo fumus ut comburo plaudo totus provincia quis verus ad que fabius nescio qui nam is quoque epistula t catienus circumgesto renuntiaris tu licinius plagiarius cum suus pullo milvino tribuo exigo deinde rogo fabius ut et pater et filius vivus comburo si possum si paruus ad tu mitto uti iudicium comburo is littera abs tu per iocus mitto ad que fabius si modo sum tuus cum lego invidiosus atrocitas verbum habeo


his autem in rebus iam te usus ipse profecto erudivit nequaquam satis esse ipsum has te habere virtutes, sed esse circumspiciendum diligenter ut in hac custodia provinciae non te unum sed omnis ministros imperi tui sociis et civibus et rei publicae praestare videare quamquam legatos habes eos qui ipsi per se habituri sint rationem dignitatis suae . de quibus honore et dignitate et aetate praestat Tubero, quem ego arbitror, praesertim cum scribat historiam, multos ex suis annalibus posse deligere quos velit et possit imitari, Allienus autem noster est cum animo et benevolentia tum vero etiam imitatione vivendi. nam quid ego de Gratidio, dicam? quem certo scio ita laborare de existimatione sua ut propter amorem in nos fraternum etiam de nostra laboret.

hic autem in res iam tu utor ipse profecto erudio nequaquam satis sum ipse hic tu habeo virtus sed sum circumspicio diligenter ut in hic custodia provincia non tu unus sed omnis minister imperium tuus socius et civis et res publicus praesto videaris quamquam legatus habeo is qui ipse per sui habeo sum ratio dignitas suus de qui honor et dignitas et aetas praesto tubero qui ego arbitror praesertim cum scribo historia multus ex suus annal possum deligo qui volo et possum imitor allienus autem noster sum cum animus et benevolens tum verus etiam imitatio vivo nam quis ego de gratidius dico qui certus scio ita laboro de existimatio suus ut propter amor in nos fraternus etiam de noster laboro


quid multa? ferebat graviter et vehementer mecum querebatur orabatque ut ad te quam diligentissime scriberem. quod facio et te prorsus vehementer etiam atque etiam rogo ut te procuratoribus Flavi remittas de deminuendo et Apollonidensibus ne quid praescribas, quod contra Flavium sit, amplius. et Flavi causa et scilicet Pompei facies omnia. nolo medius fidius ex tua iniuria in illum tibi liberalem me videri, sed te oro ut tu ipse auctoritatem et monumentum aliquod decreti aut litterarum tuarum relinquas quod sit ad Flavi rem et ad causam accommodatum ; fert enim graviter homo et mei observantissimus et sui iuris dignitatisque retinens se apud te neque amicitia nec iure valuisse ; et, ut opinor, Flavi aliquando rem et Pompeius et Caesar tibi commendarunt et ipse ad te scripserat Flavius et ego certe. qua re, si ulla res est quam tibi me petente faciendam putes, haec ea sit. si me amas, cura, elabora, perfice ut Flavius et tibi et mihi quam maximas gratias agat. hoc te ita rogo ut maiore studio rogare non possim.

quis multus fero gravis et vehemens ego queror oro ut ad tu quam diligens scribo qui facio et tu prorsus vehemens etiam atque etiam rogo ut tu procurator flavius remitto de deminuo et apollonidenses ne quis praescribo qui contra flavius sum amplus et flavius causa et scilicet pompejus facies omnis nolo medius fidus ex tuus iniuria in ille tu liberal ego video sed tu oro ut tu ipse auctoritas et monumentum aliqui decerno aut litteraris tuus relinquo qui sum ad flavius res et ad causa accommodo fero enim gravis homo et meus observo et suus ius dignitas retineo sui apud tu neque amicitia neque ius valeo et ut opinor flavius aliquando res et pompejus et caesar tu commendo et ipse ad tu scribo flavus et ego certus qui res si ullus res sum quam tu ego peto facio puto hic is sum si ego amo cura elaboro perficio ut flavus et tu et ego quam magnus gratia ago hic tu ita rogo ut magnus studium rogo non possum


calamo et atramento temperato, charta etiam dentata res agetur. scribis enim te meas litteras superiores vix legere potuisse ; in quo nihil eorum, mi frater, fuit quae putas. neque enim occupatus eram neque perturbatus nec iratus alicui, sed hoc facio semper ut, quicumque calamus in manus meas venerit, eo sic utar tamquam bono.

calamus et atramentum tempero charta etiam dentatus res ago scribo enim tu meus littera superus vix lego possum in quo nihil is ego frater sum qui puto neque enim occupo sum neque perturbo neque irascor aliqui sed hic facio semper ut quicumque calamus in manus meus venio is sic uto tamquam bonus


sic ad nos omnes fere deferunt nihil, cum absit iracundia, te fieri posse iucundius, sed, cum te alicuius improbitas perversitasque commoverit sic te animo incitari ut ab omnibus tua desideretur humanitas. qua re quoniam in eam rationem vitae nos non tam cupiditas quaedam gloriae quam res ipsa ac fortuna deduxit, ut sempiternus sermo hominum de nobis futurus sit, caveamus, quantum efficere et consequi possumus, ut ne quod in nobis insigne vitium fuisse dicatur. neque ego nunc hoc contendo, quod fortasse cum in omni natura tum iam in nostra aetate difficile est, mutare animum et si quid est penitus insitum moribus id subito evellere, sed te illud admoneo ut, si hoc plene vitare non potes, quod ante occupatur animus ab iracundia quam providere ratio potuit ne occuparetur, ut te ante compares cotidieque meditere resistendum esse iracundiae, cumque ea maxime animum moveat tum tibi esse diligentissime linguam continendam ; quae quidem mihi virtus interdum non minor videtur quam omnino non irasci. nam illud est non solum gravitatis sed non numquam etiam lentitudinis ; moderari s vero et animo et orationi cum sis iratus, aut etiam tacere et tenere in sua potestate motum animi et dolorem, etsi non est perfectae sapientiae, tamen est non mediocris ingeni

sic ad nos omnis fere defero nihil cum absum iracundia tu fio possum jucundus sed cum tu aliquis improbitas perversitas commoveo sic tu animus incitaris ut ab omnis tuus desidero humanitas qui res quoniam in is ratio vita nos non tam cupiditas quidam gloria quam res ipse atque fortuna deduco ut sempiternus sermo homo de nos sum sum caveamus quantus efficio et consequor possum ut ne qui in nos insignis vitium sum dico neque ego nunc hic contendo qui fortasse cum in omnis natura tum iam in noster aetas difficilis sum muto animus et si quis sum penitus inquiro mos is subeo evello sed tu ille admoneo ut si hic plenus vitaris non possum qui ante occupo animus ab iracundia quam provideo ratio possum ne occupo ut tu ante comparis cottidie meditor resisto sum iracundia cum is magnus animus moveo tum tu sum diligens lingua contineo qui quidem ego virtus interdum non paruus video quam omnino non irascor nam ille sum non solus gravitas sed non numquam etiam lentitudo moderaris senatus verus et animus et oratio cum sum irascor aut etiam taceo et teneo in suus potestas motus animus et dolor etsi non sum perficio sapientia tamen sum non mediocris ingenium


A. d. vi Idus Apr.A. ante lucem hanc epistulam conscripsi eramque in itinere ut eo die apud T. Titium in Anagnino manerem, postridie autem in Laterio cogitabam, inde, cum in Arpinati qumque dies fuissem, ire in Pompeianum, rediens aspicere Cumanum ut, quoniam in Nonas Maias Miloni dies prodicta est, pridie Nonas Romae essem teque, mi carissime et suavissime frater, ad eam diem, ut sperabam, viderem. aedificationem Arcani ad tuum adventum sustentari placebat. fac, mi frater, ut valeas quam primuinque venias.

ab d vis idus apr ab ante lux hic epistula conscribo sum in iter ut is dies apud t titius in anagninum maneo postridie autem in laterium cogito inde cum in arpinas qumque dies sum eo in pompejanus redeo aspicio cumanum ut quoniam in nona maia milo dies prodico sum pridie nona roma sum tu ego carus et suavis frater ad is dies ut spero video aedificatio arcanus ad tuus advenio sustentaris placeo facio ego frater ut valeo quam primuinque venio


res agebatur multis structoribus. Longilium redemptorem cohortatus sum. fidem mihi faciebat se velle nobis placere. domus erit egregia ; magis enim cerni iam poterat quam quantum ex forma iudicabamus ; itemque nostra celeriter aedificabatur. eo die cenavi apud Crassipedem ; cenatus in hortos ad Pompeium lectica latus sum. Luci eum convenire non potueram quod afuerat; videre autem volebam quod eram postridie Roma exiturus et quod ille in Sardiniam iter habebat. hominem conveni et ab eo petivi ut quam primum te nobis redderet. statim dixit. erat autem iturus, ut aiebat, a. d. III id. April. ut aut Labrone aut Pisis conscenderet. tu, mi frater, simul et ille venerit, primam navigationem, dum modo idonea tempestas sit, ne omiseris.

res ago multus structor longilium redemptor cohortor sum fides ego facio sui volo nos placeo domus sum egregius magis enim cerno iam possum quam quantus ex forma judico ito noster celer aedifico is dies ceno apud crassipedem ceno in hortus ad pompejus lectica latus sum lucius is convenio non possum qui asum video autem volo qui sum postridie roma exeo et qui ille in sardinia iter habeo homo convenio et ab is peto ut quam primus tu nos reddo statim dico sum autem eo ut aio ab d iii is april ut aut labrum aut pisae conscendo tu ego frater simul et ille venio primus navigatio dum modo idoneus tempestas sum ne omitto


Cyrus ille a Xenophonte non ad historiae fidem scriptus sed ad effigiem iusti imperi, cuius summa gravitas ab illo philosopho cum singulari comitate coniungitur ; quos quidem libros non sine causa noster ille Africanus de manibus ponere non solebat ; nullum est enim praetermissum in iis officium diligentis et moderati imperi—eaque si sic coluit ille qui privatus futurus numquam fuit, quonam modo retinenda sunt iis quibus imperium ita datum est ut redderent, et ab iis legibus datum est ad quas revertendum est?

cyrus ille ab xenophon non ad historia fides scribo sed ad effigies justus imperium qui summus gravitas ab ille philosophus cum singularis comitas conjungo qui quidem liber non sine causa noster ille africanus de manus pono non soleo nullus sum enim praetermitto in is officium diligo et moderor imperium is si sic colo ille qui privo sum numquam sum quonam modo retineo sum is qui imperium ita do sum ut reddo et ab is lex do sum ad qui revorto sum


Attalus Hypaepenus mecum egit ut se ne impedires quo minus quod ad Q. †Publiceni† statuam decretum est erogaretur. quod ego te et rogo et admoneo ne talis viri tamque nostri necessari honorem minui per te aut impediri velis. praeterea Aesopi, nostri familiaris, Licinus servus tibi notus aufugit. is Athenis apud Patronem Epicureum pro libero fuit ; inde in Asiam venit. postea Plato quidam Sardianus, Epicureus, qui Athenis solet esse multum et qui tum Athenis fuerat cum Licinius eo venisset, cum eum fugitivum esse postea ex Aesopi litteris cognosset, hominem comprehendit et in custodiam Ephesi tradidit, sed in publicam an in pistrinum non satis ex litteris eius intellegere potuimus. tu, quoquo modo est, quoniam Ephesi est, hominem investiges velim summaque diligentia vel tecum deducas. noli spectare quanti homo sit ; parvi enim preti est qui tam nihili sit. sed tanto dolore Aesopus est adfectus propter servi scelus et audaciam ut nihil ei gratius facere possis quam si illum per te reci perarit.

attalus hypaepenus ego ago ut sui ne impedio quo paruus qui ad q publiceni statua decretum sum erogo qui ego tu et rogo et admoneo ne talis vir tam noster necessaris honor minuo per tu aut impedio velis praeterea aesopus noster familiaris licinus servus tu notus aufugio is athenae apud patro epicureus pro liber sum inde in asia venio postea plato quidam sardianus epicureus qui athenae soleo sum multus et qui tum athenae sum cum licinius is venio cum is fugitivus sum postea ex aesopus littera cognosco homo comprehendo et in custodia ephesus trado sed in publicus an in pistrinum non satis ex littera is intellego possum tu quisquis modo sum quoniam ephesus sum homo investigo volo summum diligentia vel tu deduco nolo specto quantus homo sum parvus enim pretium sum qui tam nihilis sum sed tantus dolor aesopus sum affectus propter servio scelus et audacia ut nihil is gratus facio possum quam si ille per tu recieo perarit


constat enim ea provincia primum ex eo genere sociorum quod est ex hominum omni genere humanissimum, deinde ex eo genere civium qui aut quod publicani sunt nos summa necessitudine attingunt aut quod ita negotiantur ut locupletes sint nostri consulatus beneficio se incolumis fortunas habere arbitrantur.

consto enim is provincia primus ex is genus socius qui sum ex homo omnis genus humanus deinde ex is genus civis qui aut qui publicanus sum nos summus necessitudo attingo aut qui ita negotior ut locuples sum noster consulatus beneficium sui incolumis fortuna habeo arbitror


epistulam quam legisti mane dederam sed fecit i humaniter Licinius quod ad me misso senatu vesperi venit, ut si quid esset actum ad te, si mihi videretur, perscriberem. senatus fuit frequentior quam putabamus esse posse mense Decembri sub dies festos. consulares nos fuimus et duo consules designati, P. Servilius, M. Lucullus, Lepidus, Volcacius, Glabrio, praetores sane frequentes fuimus, omnino ad Cc. commorat exspectationem Lupus ; egit causam agri Campani sane accurate. auditus est magno silentio. materiam rei non ignoras. nihil ex nostris actionibus praetermisit. fuerunt non nulli aculei in Caesarem, contumeliae in Gellium, expostulationes cum absente Pompeio. causa sero perorata sententias se rogaturum negavit, ne quod onus simultatis nobis imponeret; ex superiorum temporum conviciis et ex praesenti silentio quid senatus sentiret se intellegere dixit Milo. coepit dimittere. tum Marcellinus 'noli,' inquit, 'ex taciturnitate nostra, Lupe, quid aut probemus hoc tempore aut improbemus iudicare. ego, quod ad me attinet, itemque arbitror ceteros, idcirco taceo quod non existimo, cum Pompeius absit, causam agri Campani agi convenire.' tum ille se senatum negavit tenere.

epistula quam lego mane do sed facio eo humaniter licinius qui ad ego mitto senatus vesperus venio ut si quis sum ago ad tu si ego video perscribo senatus sum frequens quam puto sum possum mensis december sub dies festus consularis nos sum et duo consul designo p servilis m lucullus lepidus volcacius glabrio praetor sanus frequens sum omnino ad centum commoro exspectatio lupus ago causa ager campanus sanus accuro audio sum magnus silentium materia res non ignoro nihil ex noster actio praetermitto sum non nullus aculeus in caesaris contumelia in gellius expostulatio cum absum pompejus causa serus peroro sententia sui rogo nego ne qui onus simultas nos impono ex superus tempus convicium et ex praesens silentium quis senatus sentio sui intellego dico milo coepio dimitto tum marcellinus nolo inquam ex taciturnitas noster lupus quis aut probo hic tempus aut improbo iudicaris ego qui ad ego attineo ito arbitror ceterus idcirco taceo qui non existimo cum pompejus absum causa ager campanus ago convenio tum ille sui senatus nego teneo


etsi non dubitabam quin hanc epistulam multi nuntii, fama denique esset ipsa sua celeritate superatura tuque ante ab aliis auditurus esses annum tertium accessisse desiderio nostro et labori tuo, tamen existimavi a me quoque tibi huius molestiae nuntium perferri oportere. nam superioribus litteris non unis sed pluribus, cum iam ab aliis desperata res esset, tamen tibi ego spem maturae decessionis adferebam, non solum ut quam diutissime te iucunda opinione oblectarem sed etiam quia tanta adhibebatur et a nobis et a praetoribus contentio ut rem posse confici non diffiderem.

etsi non dubito quin hic epistula multus nuntius fama denique sum ipse suus celeritas supero tu ante ab alius audio sum annus tertius accedo desiderium noster et labor tuus tamen existimo ab ego quoque tu hic molestia nuntius perfero oportet nam superus littera non unus sed multus cum iam ab alius despero res sum tamen tu ego spes maturus decessio affero non solus ut quam diutissime tu iucundus opinio oblectaris sed etiam quia tantus adhibeo et ab nos et ab praetor contentio ut res possum conficio non diffido


qua re quoniam eius modi theatrum totius Asiae virtutibus tuis est datum celebritate refertissimum, magnitudine amplissimum, iudicio eruditissimum , natura autem ita resonans ut usque Romam significationes vocesque referantur, contende, quaeso,atque elabora non modo ut his rebus dignus fuisse sed etiam ut illa omnia tuis artibus superasse videare,

qui res quoniam is modus theatrum totus asia virtus tuus sum do celebritas refercio magnitudo amplus iudicium erudio natura autem ita resono ut usque roma significatio voco refero contendo quaeso atque elaboro non modo ut hic res dignus sum sed etiam ut ille omnis tuus ars supero videaris