Timaeus

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Et cetera quidem usque ad temporis ortum impressa ab illis, quae imitabatur, ecfinxerat; sed quia nondum omne animal in mundo intus incluserat, ex ea parte deficiebat ad propositum exemplar imaginis similitudo. Quot igitur et quales animalium formas mens in speciem rerum intuens poterat cernere, totidem et tales in hoc mundo secum cogitavit effingere.

et ceterus quidem usque ad tempus orior imprimo ab ille qui imito ecfinxerat sed quia nondum omnis animal in mundus intus includo ex is pars deficio ad propono exemplar imago similitudo quot igitur et qualis animal forma mens in species res intueor possum cerno totidem et talis in hic mundus sui cogito effingo


Omnis enim orbis eorum quasi helicae inflexione vertebat, quia bifariam contrarie simul procedentia efficiebant, ut, quod esset tardissimum, id proximum fieret celerrimo. Atque ut esset mensura quaedam evidens, quae in octo cursibus celeritates tarditatesque declararet, deus ipse solem quasi lumen accendit ad secundum supra terram ambitum, ut quam maxime caelum omnibus conluceret animantesque, quibus ius esset doceri, ab eiusdem motu et ab eius, quod simile esset, numerorum naturam vimque cognoscerent.

omnis enim orbis is quasi helice inflexio verto quia bifarius contrarius simul procedo efficio ut qui sum tardus is propior fio celer atque ut sum mensura quidam evidens qui in octo cursus celeritas tarditas declaro deus ipse sol quasi lumen accendo ad secundus supra terra ambitus ut quam magnus caelum omnis colluceo animo qui ius sum doceo ab idem motus et ab is qui similis sum numerus natura vis cognosco


Omni orationi cum iis rebus, de quibus explicat, videtur esse cognatio. Itaque cum de re stabili et inmutabili disputat oratio, talis sit, qualis illa, quae neque redargui neque convinci potest. Cum autem ingressa est imitata et efficta simulacra, bene agi putat, si similitudinem veri consequatur. Quantum enim ad id, quod ortum est, aeternitas valet, tantum ad fidem veritas. Quocirca si forte de deorum natura ortuque mundi disserentes minus id, quod avemus animo, consequemur, ut tota dilucide et plane exornata oratio sibi constet et ex omni parte secum ipsa consentiat, haut sane erit mirum, contentique esse debebitis, si probabilia dicentur. Aequum est enim meminisse et me, qui disseram, hominem esse et vos, qui iudicetis, ut, si probabilia dicentur, ne quid ultra requiratis.

omnis oratio cum is res de qui explico video sum cognatio itaque cum de res stabilis et inmutabilis disputo oratio talis sum qualis ille qui neque redarguo neque convinco possum cos autem ingredior sum imito et effingo simulacrum bene ago puto si similitudo verus consequor quantus enim ad is qui orior sum aeternitas valeo tantus ad fides vereor quocirca si fors de deus natura orior mundus dissero paruus is qui aveo animus consequor ut totus dilucidus et planus exorno oratio sui consto et ex omnis pars sui ipse consentio haud sanus sum mirus contendo sum debeo si probabilis dico aequi sum enim memini et ego qui dissero homo sum et tu qui judico ut si probabilis dico ne quis ultra requiro


Sed cum soliditas mundo quaereretur, solida autem omnia uno medio numquam, duobus semper copulentur, ita contigit, ut inter ignem atque terram aquam deus animamque poneret eaque inter se conpararet et proportione coniungeret, ut, quem ad modum ignis animae, sic anima aquae, quodque anima aquae, id aqua terrae proportione redderet. Qua ex coniunctione caelum ita aptum est, ut sub aspectum et tactum cadat. Itaque et ob eam causam et ex iis rebus numero quattuor mundi est corpus effectum ea constrictum conparatione, qua dixi; ex quo ipse se concordi quadam amicitia et caritate conplectitur atque ita apte cohaeret, ut dissolvi nullo modo queat nisi ab eodem, a quo est conligatus.

sed cum soliditas mundus quaero solidus autem omnis unus medium numquam duo semper copulo ita contingo ut inter ignis atque terra aqua deus anima pono is inter sui conparo et proportio conjungo ut qui ad modus ignis anima sic anima aqua quisque anima aqua is aqua terra proportio reddo qui ex coniunctio caelum ita aptus sum ut sub aspectus et tango cado itaque et ob is causa et ex is res numerus quattuor mundus sum corpus efficio is constringo conparatio qui dico ex quo ipse sui concordi quidam amicitia et caritas conplecto atque ita aptus cohaereo ut dissolvo nullus modo queo nisi ab idem ab quo sum conligo


Reliquorum autem, quos Graeci dai/monas appellant, nostri, opinor, Lares, si modo hoc recte conversum videri potest, et nosse et enuntiare ortum eorum maius est, quam ut profiteri nos scribere audeamus. Credendum nimirum est veteribus et priscis, ut aiunt, viris, qui se progeniem deorum esse dicebant, itaque eorum vocabula nobis prodiderunt. Nosse autem generatores suos optime poterant, ac difficile factu est a deis ortis fidem non habere, quamquam nec argumentis nec rationibus certis eorum oratio confirmatur; sed quia de suis rebus videntur loqui, veteri legi morique parendum est.

reliquus autem qui graecum dai monas appello noster opinor laris si modo hic rectus converro video possum et nosco et enuntiaris orior is magnus sum quam ut profiteor nos scribo audeo credo nimirum sum vetus et priscus ut aio vis qui sui progenies deus sum dico itaque is vocabulum nos prodo nosco autem generator suus optume possum atque difficilis factus sum ab deus orior fides non habeo quamquam neque argumentum neque ratio certus is oratio confirmo sed quia de suus res video loquor vetus lego morior pareo sum


Itaque ei nec manus adfixit, quoniam nec capiendum quicquam erat nec repellendum, nec pedes aut alia membra, quibus ingressum corporis sustineret. Motum enim dedit caelo eum, qui figurae eius esset aptissimus, qui unus ex septem motibus mentem atque intellegentiam cieret maxime. Itaque una conversione atque eadem ipse circum se torquetur et vertitur. Sex autem reliquos motus ab eo separavit itaque ab omni erratione eum liberavit. Ad hanc igitur conversionem, quae pedibus et gradu non egeret, ingrediendi membra non dedit.

itaque is neque manus affigo quoniam neque capio quisquam sum neque repello neque pes aut alius membrum qui ingredior corpus sustineo motus enim do caelum is qui figura is sum aptus qui unus ex septem motus mens atque intellegentia cieo magnus itaque unus conversio atque idem ipse circum sui torqueo et verto sex autem reliquus moueo ab is separo itaque ab omnis erratio is libero ad hic igitur conversio qui pes et gradus non egeo ingredior membrum non do


* * * ius natura converteret, ut terram lunae cursus proxime ambiret eique supra terram proxima solis circumvectio esset. Lucifer deinde et sancta Mercuri stella cursum habent solis celeritati parem, sed vim quandam contrariam, eaque concursatione, quam inter se habent Lucifer, Mercurius, sol, alii alios vincunt vicissimque vincuntur.

ius natura converto ut terra luna curro propior ambeo is supra terra propior sol circumvectio sum lucifer deinde et sancio mercurius stella cursus habeo sol celeritas par sed vis quidam contrarius is concursatio quam inter sui habeo lucifer mercurius sol alius alius vinco vicissim vinco


Omni autem totam figuram mundi levitate circumdedit. Nec enim oculis egebat, quia nihil extra, quod cerni posset, relictum erat, nec auribus, quia ne quod audiretur quidem, neque erant anima circumfusa extrema mundi, ut respirationem requireret, nec vero desiderabat aut alimenta corporis aut detractionem confecti et consumpti cibi; neque enim ulla decessio fieri poterat neque accessio, nec vero erat unde. Itaque se ipse consumptione et senio alebat sui, cum ipse per se et a se et pateretur et faceret omnia. Sic enim ratus est ille, qui ista iunxit et condidit, ipsum se contentum esse mundum neque egere altero.

omnis autem totus figura mundus levitas circumdo neque enim oculus egeo quia nihil extra qui cerno possum relinquo sum neque auris quia ne qui audio quidem neque sum anima circumfundo exter mundus ut respiratio requiro neque verus desidero aut alimentum corpus aut detractio confacio et consumo cibus neque enim ullus decessio fio possum neque accessio neque verus sum unde itaque sui ipse consumptio et senium alo suus cum ipse per sui et ab sui et pateo et facio omnis sic enim reor sum ille qui iste iungo et condo ipse sui contineo sum mundus neque ago alter


Qui cum me in Ciliciam proficiscentem Ephesi expectavisset Romam ex legatione ipse decedens, venissetque eodem Mytilenis mei salutandi et visendi causa Cratippus, Peripateticorum omnium, quos quidem ego audierim, meo iudicio facile princeps, perlibenter et Nigidium vidi et cognovi Cratippum. Ac primum quidem tempus salutationis in percontatione consumpsimus * * *

qui cum ego in cilicia proficisco ephesus expectavisset roma ex legatio ipse decedo venio idem mytilenae meus saluto et viso causa cratippus peripateticus omnis qui quidem ego audio meus iudicium facilis princeps perlibenter et nigidius video et cognosco cratippus atque primus quidem tempus salutatio in percontatio consumo


Sed cum duplex esset natura generis humani, sic se res habebat, ut praestantius genus esset eorum, qui essent futuri viri. Cum autem animos corporibus necessitate insevisset, cumque ad corpora tum accessio fieret, tum abscessio, principio necesse erat sensum exsistere unum communemque omnium vehementiore motu excitatum coniunctumque naturae, deinde voluptate et molestia mixtum amorem, post iram et metum et reliquos motus animi, comites superiorum et iis etiam contrarios dissidentes; quos qui ratione rexerit, iuste vixerit, qui autem iis se dediderit, iniuste.

sed cum duplex sum natura genus humanus sic sui res habeo ut praesto genus sum is qui sum sum vir cos autem animus corpus necessitas insero cum ad corpus tum accessio fio tum abscessio principium necesse sum sensus exsisto unus communis omnis vehemens motus excitas conjungo natura deinde voluptas et molestia misceo amor post ira et metus et reliquus moueo animus comes superus et is etiam contrarius dissido qui qui ratio rego justus vivo qui autem is sui dedo injustus


Quod enim pulcherrimum in rerum natura intellegi potest, et quod ex omni parte absolutissimum est, cum deus eius similem mundum efficere vellet, animal unum aspectabile, in quo omnia animalia continerentur, effecit. Rectene igitur unum mundum diximus, an fuit pluris aut innumerabilis dictu melius et verius? Unus profecto, siquidem factus est ad exemplum. Quod enim omnis animantis eos, qui ratione intelleguntur, complectitur, id non potest esse cum altero. Rursus enim alius animans, qui eum contineat, sit necesse est, cuius partes sint animantes superiores, caelumque hoc simulacrum illius ultimi sit, non proximi. Quorum ne quid accideret, atque ut hic mundus esset animanti absoluto simillimus, hoc ipso, quod solus atque unus esset, idcirco singularem deus hunc mundum atque unigenam procreavit.

qui enim pulcher in res natura intellego possum et qui ex omnis pars absolvo sum cum deus is similis mundus efficio volo animal unus aspectabilis in quo omnis animal contineo efficio recingo igitur unus mundus dico an sum multus aut innumerabilis dico bonus et verus unus profecto siquidem facio sum ad exemplum qui enim omnis animo is qui ratio intellego complector is non possum sum cum alter rursus enim alius animo qui is contineo sum necesse sum qui pars sum animo superus caelum hic simulacrum ille ulter sum non propior qui ne quis accido atque ut hic mundus sum animo absolvo similis hic ipse qui solus atque unus sum idcirco singularis deus hic mundus atque unigena procreo


Atque haec omnia ex eo genere sunt, quae rerum adiuvant causas; quibus utitur ministeriis deus, cum optimi speciem, quoad fieri potest, efficit. Sed existimant plerique non haec adiuvantia causarum, sed has ipsas esse omnium causas, quae vim habeant refrigerandi calfaciendi, concrescendi liquendi, careant autem omni intellegentia atque ratione, quae nisi in animo nulla alia in natura reperiantur. Animus autem sensum omnem effugit oculorum; at ignis, anima, aqua, terra corpora sunt, eaque cernuntur.

atque hic omnis ex is genus sum qui res adjuvo causa qui uto ministerium deus cum bonus species quoad fio possum efficio sed existimo plerusque non hic adjuvo causaris sed hic ipse sum omnis causa qui vis habeo refrigero calfaciendi concresco liqueo careo autem omnis intellego atque ratio qui nisi in animus nullus alius in natura reperio animus autem sensus omnis effugio oculus at ignis anima aqua terra corpus sum is cerno


Omnis enim coagmentatio corporis vel caloris vel frigoris vi vel aliqua inpulsione vehementi labefactatur et frangitur et ad morbos senectutemque conpellitur. Hanc igitur habuit rationem effector mundi et molitor deus, ut unum opus totum atque perfectum ex omnibus et totis atque perfectis absolveret, quod omni morbo et senio vacaret. Formam autem et maxime cognatam et decoram dedit. A quo enim animanti omnis reliquos contineri vellet animantes, hunc ea forma figuravit, qua una omnes formae reliquae concluduntur, et globosum est fabricatus, quod sfairoeide/s Graeci vocant, cuius omnis extremitas paribus a medio radiis attingitur, idque ita tornavit, ut nihil efficere posset rotundius, nihil asperitatis ut haberet, nihil offensionis, nihil incisum angulis, nihil anfractibus, nihil eminens, nihil lacunosum, omnesque partes simillimas omnium, quod eius iudicio praestabat dissimilitudini similitudo.

omnis enim coagmentatio corpus vel calor vel frigor vis vel aliqui inpulsio vehemens labefacto et frango et ad morbus senectus conpello hic igitur habeo ratio effector mundus et molitor deus ut unus opus totus atque perficio ex omnis et totus atque perficio absolvo qui omnis morbus et senium vaco forma autem et magnus cognata et decorus do ab quo enim animo omnis reliquus contineo volo animo hic is forma figuro qui unus omnis forma reliquus concludo et globosus sum fabrico qui sfairoeide senatus graecum voco qui omnis extremitas par ab medium radius attingo is ita torno ut nihil efficio possum rotundus nihil asperitas ut habeo nihil offensio nihil incido angulis nihil anfractus nihil emineo nihil lacunosus omnes pars similis omnis qui is iudicium praesto dissimilitudo similitudo


Earum autem quattuor rerum, quas supra dixi, sic in omni mundo partes omnes conlocatae sunt, ut nulla pars huiusce generis excederet extra, atque ut in hoc universo inessent genera illa universa, id ob eas causas, primum ut mundus animans posset ex perfectis partibus esse perfectus, deinde ut unus esset nulla parte, unde alter gigneretur, relicta, postremo ne qui morbus eum posset aut senectus attingere.

earis autem quattuor res qui supra dico sic in omnis mundus pars omnis conloco sum ut nullus pars hic genus excedo extra atque ut in hic universus insum genus ille universus is ob is causa primus ut mundus animo possum ex perficio pars sum perficio deinde ut unus sum nullus pars unde alter gigno relinquo postremo ne qui morbus is possum aut senectus attingo


Toto igitur omni constituto sideribus parem numerum distribuit animorum et singulos adiunxit ad singula atque ita quasi in currum universitatis inposuit commonstravitque leges fatales ac necessarias et ostendit primum ortum unum fore omnibus, eumque moderatum atque constantem nec ab ullo inminutum, satis autem et quasi sparsis animis fore uti certis temporum intervallis oreretur animal, quod esset ad cultum deorum aptissumum.

totus igitur omnis constituo sidus par numerus distribuo animus et singuli adjungo ad singulus atque ita quasi in currus universitas inpono commonstro lex fatal atque necessaria et ostendo primus orior unus sum omnis is modero atque consto neque ab ullus inminuo satis autem et quasi spargo animus sum uti certus tempus intervallum orior animal qui sum ad cultus deus aptus


Iam vero terram, altricem nostram, quae traiecto axi sustinetur, diei noctisque effectricem eandemque custodem, antiquissimam deorum omnium voluit esse eorum, qui intra caelum gignerentur. Lusiones autem deorum et inter ipsos deos concursiones, quaeque in orbibus eorum conversiones quaeque antecessiones eveniant, cumque inter se paene contingant, eorum qui prope copulentur contrariaque regione et pone quos aut ante labantur quibusque temporibus a nostro aspectu oblitescant rursusque emersi terrorem incutiant rationis expertibus, si verbis explicare conemur nullo posito ob oculos simulacro earum rerum, frustra suscipiatur labor. Sed haec satis sint dicta nobis, quaeque de deorum, qui cernuntur quique sunt orti, natura praefati sumus, habeant hunc terminum.

iam verus terra altrix noster qui traicio axis sustineo dies nox effectrix idem custos antiquus deus omnis volo sum is qui intra caelum gigno lusio autem deus et inter ipse deus concursio quisque in orbis is conversio quisque antecessio evenio cum inter sui paene contingo is qui prope copulo contrarius regio et pono qui aut ante labor quisque tempus ab noster aspectus oblitesco rursus emergo terror incutio ratio expers si verbum explicaris conor nullus pono ob oculus simulacrum is res frustra suscipio labor sed hic satis sum dictum nos quisque de deus qui cerno quisque sum orior natura praefor sum habeo hic terminus


Sed si in splendore consedit, tum vel eadem species vel interdum inmutata redditur, cum ignis oculorum cum eo igne, qui est ob os offusus, se confudit et contulit. Dextra autem videntur, quae laeva sunt, quia contrariis partibus oculorum contrarias partes attingunt. Respondent autem dextera dexteris, laeva laevis conversione luminum, cum ea inter se non cohaerescunt. Id fit, cum speculorum levitas hinc illincque altitudinem adsumpsit et ita dextera detrusit in laevam partem oculorum laevaque in dexteram. Supina etiam ora cernuntur depulsione luminum; quae convertens inferiora reddit, quae sunt superiora.

sed si in splendor consido tum vel idem species vel interdum immutatus reddo cum ignis oculus cum is ignis qui sum ob os offundo sui confundo et confero dextera autem video qui laeva sum quia contrarius pars oculus contrarius pars attingo respondeo autem dextera dexter laeva laevus conversio lumen cum is inter sui non cohaeresco is fio cum speculum levitas hinc illinc altitudo adsumo et ita dextera detrudo in laeva pars oculus laeva in dexter supinus etiam os cerno depulsio lumen qui converto inferus reddo qui sum superus


Deinde instituit dupla et tripla intervalla explere partis rursus ex toto desecans; quas in intervallis ita locabat, ut in singulis essent bina media (vix enim audeo dicere medietates, quas Graeci meso/thtas appellant; sed quasi ita dixerim, intellegatur; erit enim planius), earum alteram eadem parte praestantem extremis eademque superatam, alteram pari numero praestantem extremis parique superatam. Sesquialteris autem intervallis et sesquitertiis et sesquioctavis sumptis ex his conligationibus in primis intervallis sesquioctavo intervallo sesquitertia omnia explebat, cum particulam singulorum relinqueret.

deinde instituo duplo et triplus intervallum expleo pars rursus ex totus deseco qui in intervallum ita loco ut in singuli sum bini medius vix enim audeo dico medietas qui graecum meso thtas appello sed quasi ita dico intellego sum enim planus is alter idem pars praesto exter idem supero alter par numerus praesto exter pario supero sesquialter autem intervallum et sesquitertius et sesquioctavus sumo ex hic conligatio in primus intervallum sesquioctavus intervallum sesquitertius omnis expleo cum particula singulus relinquo


Illum autem, qui intellegentiae sapientiaeque se amatorem profitetur, necesse est intellegentis sapientisque naturae primas causas conquirere, dein secundas earum rerum, quae necessario movent alias, cum ipsae ab aliis moventur. Quocirca nobis sic cerno esse faciendum, ut de utroque nos quidem dicamus genere causarum, separatim autem de iis, quae cum intellegentia sunt efficientes pulcherrimarum rerum atque optumarum, et de iis, quae vacantes prudentia inconstantia perturbataque efficiunt.

ille autem qui intellegentia sapientia sui amator profiteor necesse sum intellego sapio natura primus causa conquiro deinde secundus is res qui necessarius moveo alius cum ipse ab alius moveo quocirca nos sic cerno sum facio ut de uterque nos quidem dico genus causaris separatim autem de is qui cum intellego sum efficio pulcherrimaris res atque optumaris et de is qui vaco prudentia inconstantia perturbo efficio


Corporeum autem et aspectabile itemque tractabile omne necesse est esse, quod natum est. Nihil porro igni vacuum aspici ac videri potest nec vero tangi, quod careat solido, solidum autem nihil, quod terrae sit expers; quam ob rem mundum efficere moliens deus terram primum ignemque iungebat. Omnia autem duo ad cohaerendum tertium aliquid anquirunt et quasi nodum vinculumque desiderant. Sed vinculorum id est aptissimum atque pulcherrimum, quod ex se atque de iis, quae stringit, quam maxime unum efficit. Id optime adsequitur, quae Graece a)nalogi/a, Latine (audendum est enim, quoniam haec primum a nobis novantur) conparatio proportiove dici potest.

corporeus autem et aspectabilis ito tractabilis omnis necesse sum sum qui natus sum nihil porro ignis vacuus aspicio atque video possum neque verus tango qui careo solidus solidus autem nihil qui terra sum expers quam ob res mundus efficio molio deus terra primus ignis jungo omnis autem duo ad cohaereo tertius aliquis anquiro et quasi nodus vinculum desidero sed vinculum is sum aptus atque pulcher qui ex sui atque de is qui stringo quam magnus unus efficio is optume assequor qui graecum ab nalogi ab latinum audeo sum enim quoniam hic primus ab nos novo comparatio proportio dico possum


Reliquorum siderum quae causa collocandi fuerit, quaeque eorum sit conlocatio, in sermonem alium differendum est, ne in eo, quod attingendum fuit, quam in eo, quoius causa id attingimus, longior ponatur oratio. Quando igitur sibi quodque eorum siderum cursum decorum est adeptum, ex quibus erat modus temporis consignandus, conligatisque corporibus vinculis animalibus animantia orta sunt eaque imperio parere didicerunt, tum ex alterius naturae motione transversa in eiusdem naturae motum incurrentia in eaque haerentia atque inpedita, cum alia maiorem lustrarent orbem, alia minorem, tardius quae maiorem, celerius quae minorem, motu unius eiusdemque naturae quae velocissime movebantur, ea celeritate vinci a tardioribus et, cum superabant, superari videbantur.

reliquus sidus qui causa colloco sum quisque is sum collocatio in sermo alius differo sum ne in is qui attingo sum quam in is qui causa is attingo longus pono oratio quando igitur sui quisque is sidus cursus decorus sum adeptum ex qui sum modus tempus consigno conligo corpus vinculis animal animo orior sum is imperium pareo disco tum ex alter natura motio transverto in idem natura motus incurro in is haereo atque inpedito cum alius magnus lustro orbis alius paruus tardus qui magnus celer qui paruus motus unus idem natura qui velox moveo is celeritas vinco ab tardus et cum supero superaris video


Sic igitur, ut ab iis est traditum, horum deorum ortus habeatur atque dicatur, ut Oceanum Salaciamque Caeli satu Terraeque conceptu generatos editosque memoremus, ex his Saturnum et Opem, deinceps Iovem atque Iunonem, reliquos, quos fratres inter se agnatosque usurpari atque appellari videmus, et eorum, ut utamur vetere verbo, prosapiam.

sic igitur ut ab is sum trado hic deus ortus habeo atque dico ut oceanus salacia caelis sero terra concipio genero edo memoro ex hic saturnus et opis deinceps iuppiter atque juno reliquus qui frater inter sui agnascor usurparis atque appello video et is ut uto veto verbum prosapia


de quo id primum consideremus, quod principio est in omni quaestione considerandum, semperne fuerit nullo generatus ortu, an ortus sit ab aliquo temporis principatu. Ortus est, quandoquidem cernitur et tangitur et est undique corporatus. Omnia autem talia sensum movent, sensusque moventia quae sunt, eadem in opinatione considunt; quae ortum habere gignique diximus, nihil autem gigni posse sine causis.

de quo is primus considero qui principium sum in omnis quaestio considero semper sum nullus genero ortus an ortus sum ab aliquis tempus principatus ortus sum quandoquidem cerno et tango et sum undique corporo omnis autem talis sensus moveo sentio moveo qui sum idem in opinatio consido qui orior habeo gigno dico nihil autem gigno possum sine causa


Atque illum quidem quasi parentem huius universitatis invenire difficile et, cum iam inveneris, indicare in vulgus nefas. Rursus igitur videndum, ille fabricator huius tanti operis utrum sit imitatus exemplar, idne, quod semper unum et idem et sui simile, an id, quod generatum ortumque dicimus. Atqui si pulcher est hic mundus et si probus eius artifex, profecto speciem aeternitatis imitari maluit, sin secus, quod ne dictu quidem fas est, generatum exemplum est pro aeterno secutus.

atque ille quidem quasi parens hic universitas invenio difficilis et cum iam invenio indico in vulgus nefas rursus igitur video ille fabricator hic tantus opus utrum sum imitor exemplar is qui semper unus et idem et suus similis an is qui genero orior dico atqui si pulcher sum hic mundus et si probus is artifex profecto species aeternitas imitor malo sin secus qui ne dico quidem fas sum genero exemplum sum pro aeternus sequor


Hoc posito, quod sequitur, videndum est, cuiusnam animantium deus in fingendo mundo similitudinem secutus sit. Nullius profecto id quidem, quae sunt nobis nota animantia; sunt enim omnia in quaedam genera partita aut inchoata nulla ex parte perfecta; imperfecto autem nec absoluto simile pulchrum esse nihil potest. Cuius ergo omne animal quasi particula quaedam est, sive in singulis sive in universo genere cernatur, eius similem mundum esse dicamus. Omnes igitur, qui animo cernuntur et ratione intelleguntur, animantes conplexu rationis et intellegentiae sicut homines hoc mundo et pecudes et omnia, quae sub aspectum cadunt, conprehenduntur.

hic pono qui sequor video sum quisnam animo deus in fingo mundus similitudo sequor sum nullus profecto is quidem qui sum nos nosco animo sum enim omnis in quidam genus partio aut incoho nullus ex pars perficio imperfectus autem neque absolvo similis pulcher sum nihil possum qui ergo omnis animal quasi particula quidam sum sive in singuli sive in universus genus cerno is similis mundus sum dico omnis igitur qui animus cerno et ratio intellego animo complexus ratio et intellegentia sicut homo hic mundus et pecus et omnis qui sub aspectus cado comprehendo


Fas autem nec est nec umquam fuit quicquam nisi pulcherrimum facere ei, qui esset optumus. Cum rationem igitur habuisset, reperiebat nihil esse eorum, quae natura cernerentur, inintellegens intellegente in toto genere praestantius. Quocirca intellegentiam in animo, animum inclusit in corpore. Sic ratus est opus illud effectum esse pulcherrimum. Quam ob causam non est cunctandum profiteri, si modo investigari aliquid coniectura potest, hunc mundum animal esse, idque intellegens et divina providentia constitutum.

fas autem neque sum neque umquam sum quisquam nisi pulcher facio is qui sum bonus cos ratio igitur habeo reperio nihil sum is qui natura cerno inintellego intellego in totus genus praesto quocirca intellegentia in animus animus includo in corpus sic reor sum opus ille efficio sum pulcher quam ob causa non sum cuncto profiteor si modo investigaris aliquis conicio possum hic mundus animal sum is intellego et divino provideo constituo


Non igitur dubium, quin aeternitatem maluerit exsequi, quandoquidem neque mundo quicquam pulchrius neque eius aedificatore praestantius. Sic ergo generatus ad id est effectus, quod ratione sapientiaque conprehenditur atque aeternitate inmutabili continetur. Ex quo efficitur, ut sit necesse hunc, quem cernimus, mundum simulacrum aeternum esse alicuius aeterni. Difficillimum autem est in omni conquisitione rationis exordium. De iis igitur, quae diximus, haec sit prima distinctio.

non igitur dubius quin aeternitas malo exsequor quandoquidem neque mundus quisquam pulcher neque is aedificator praesto sic ergo genero ad is sum efficio qui ratio sapio comprehendo atque aeternitas inmutabilis contineo ex quo efficio ut sum necesse hic qui cerno mundus simulacrum aeternus sum aliquis aeternus difficilis autem sum in omnis conquisitio ratio exordium de is igitur qui dico hic sum primus distinctio


Et corpus quidem caeli aspectabile effectum est, animus autem oculorum effugit optutum. Est autem unus ex omnibus rationis concentionisque, quae a(rmoni/a Graece, sempiternarum rerum et sub intellegentiam cadentium compos et particeps, quo nihil est ab optimo et praestantissimo genitore melius procreatum; quippe qui ex eadem iunctus alteraque natura adiuncta materia temperatione trium partium proportione conpactus, se ipse conversans, cum materiam mutabilem arripuit et cum rursus individuam atque simplicem, per se omnis movetur discernitque, quid sit eiusdem generis, quid alterius, et cetera diiudicat, quid cuique rei sit maxime aptum, quid quoque loco aut modo aut tempore contingat, quaeque distinctio sit inter ea, quae gignantur, et ea, quae sint semper eadem.

et corpus quidem caelum aspectabilis efficio sum animus autem oculus effugio optus sum autem unus ex omnis ratio concentio qui ab rmoni ab graecum sempiternaris res et sub intellegentia cado compos et particeps quo nihil sum ab bonus et praesto genitor bonus procreo quippe qui ex idem jungo alter natura adjungo materia temperatio tres pars proportio conpaciscor sui ipse converso cum materia mutabilis arripio et cum rursus individuus atque simplex per sui omnis moveo discerno quis sum idem genus quis alter et ceterus dijudico quis quisque res sum magnus aptus quis quoque locus aut modo aut tempus contingo quisque distinctio sum inter is qui gigno et is qui sum semper idem


Eius autem particulae intervallo relicto habebat numerus ad numerum eandem proportionem conparationemque in extremis, quam habent ducenta quinquaginta sex cum ducentis quadraginta tribus, atque ita permixtum illud, ex quo haec secuit, iam omne consumpserat. Hanc igitur omnem coniunctionem duplicem in longitudinem diffidit mediaeque accommodans mediam quasi decussavit, deinde in orbem intorsit, ut et ipsae secum et inter se ex commissura, quae e regione esset, iungerentur, eoque motu, cuius orbis semper in eodem erat eodemque modo ciebatur, undique est eas circumplexus.

is autem particula intervallum relinquo habeo numerus ad numerus idem proportio conparationemque in exter quam habeo ducenti quinquaginta sex cum ducenti quadraginta tres atque ita permisceo ille ex quo hic seco iam omnis consumo hic igitur omnis coniunctio duplico in longitudo diffido medius accommodo medius quasi decusso deinde in orbis intorqueo ut et ipse sui et inter sui ex committo qui e regio sum jungo eo motus qui orbis semper in idem sum idem modo cieo undique sum is circumplector


Has igitur ob causas nata astra sunt, quae per caelum penetrantia solstitiali se et brumali revocatione converterent, ut hoc omne animal, quod videmus, esset illi animali, quod sentimus, ad aeternitatis imitationem simillimum.

hic igitur ob causa nata astrum sum qui per caelum penetro solstitial sui et brumalis revocatio converto ut hic omnis animal qui video sum ille animal qui sentio ad aeternitas imitatio similis


Ceterorum autem siderum ambitus ignorantes homines praeter admodum paucos neque nomine appellant neque inter se numero commetiuntur. Itaque nesciunt hos siderum errores id ipsum esse, quod rite dicitur tempus, multitudine infinita, varietate admirabili praeditos. Ac tamen illud perspici et intellegi potest, absoluto perfectoque numero temporis absolutum annum perfectumque tum compleri denique, cum se octo ambitus confectis suis cursibus ad idem caput rettulerunt, cumque eos permensus est idem et semper sui similis orbis.

ceterus autem sidus ambitus ignoro homo praeter admodum paucus neque nomen appello neque inter sui numerus commetior itaque nescio hic sidus error is ipse sum qui rite dico tempus multitudo infinitus varietas admirabilis praeditus atque tamen ille perspicio et intellego possum absolvo perficio numerus tempus absolvo annus perficio tum compleo denique cum sui octo ambitus conficio suus cursus ad idem caput refero cum is permetior sum idem et semper suus similis orbis


Atque ita cum alterum esset exteriorem, alterum interiorem amplexus orbem, illum eiusdem naturae, hunc alterius notavit eamque, quae erat eiusdem, detorsit a latere in dexteram partem, hanc autem citimam a mediana linea direxit ad laevam, sed principatum dedit superiori, quam solam individuam reliquit. Interiorem autem cum in sex partis divisisset, septem orbis dispares duplo et triplo intervallo moveri iussit contrariis inter se cursibus. Eorum autem trium fecit pares celeritates, sed quattuor et inter se dispares et dissimilis trium reliquorum.

atque ita cum alter sum exter alter interior amplector orbis ille idem natura hic alter noto eo qui sum idem detorqueo ab lateo in dexter pars hic autem citimus ab medianus lineus dirigo ad laeva sed principatus do superus quam solus individuus relinquo interior autem cum in sex pars divido septem orbis disparis duplo et triplus intervallum moveo iubeo contrarius inter sui cursus eos autem tres facio par celeritas sed quattuor et inter sui disparis et dissimilis tres reliquus


Quid sentiam igitur, cognoscite: Tria genera nobis reliqua sunt, eaque mortalia; quibus praetermissis caeli absolutio perfecta non erit. Omnia enim genera animalium complexu non tenebit; teneat autem oportebit, ut ex eodem ne quid absit. Quae a me ipso effecta si sint, deorum vitam possint adaequare. Ut igitur mortali condicione generentur, vos suscipite, ut illa gignatis imiteminique vim meam, qua me in vestro ortu usum esse meministis. In quibus qui tales creabuntur, ut deorum inmortalium quasi gentiles esse debeant, divini generis appellentur teneantque omnium animantium principatum vobisque iure et lege volentes pareant; quorum vobis initium satusque tradetur a me, vos autem ad id, quod erit inmortale, partem attexitote mortalem. Ita orientur animantes, quos et vivos alatis et consumptos sinu recipiatis.”

quis sentio igitur cognosco tres genus nos reliquus sum is mortalia qui praetermitto caelum absolutio perficio non sum omnis enim genus animal complexus non teneo teneo autem oportet ut ex idem ne quis absum qui ab ego ipse efficio si sum deus vita possum adaequaris ut igitur mortal condicio genero tu suscipio ut ille gigno imito vis meus qui ego in vester ortus usus sum memini in qui qui talis creo ut deus immortalis quasi gentilis sum debeo divinus genus appello teneo omnis animo principatus tu ius et lex volo pareo qui tu initium sero trado ab ego tu autem ad is qui sum inmortal pars attexo mortal ita orior animo qui et vivus alo et consumo sinus recipio


Ac de oculorum quidem causis, ut haberent eam vim, quam nunc habent, satis ferme esse dictum puto. Maxuma autem eorum utilitas donata hominum generi deorum munere deinceps explicetur. Rerum enim optumarum cognitionem nobis oculi attulerunt. Nam haec, quae est habita de universitate oratio a nobis, haud umquam esset inventa, si neque sidera neque sol neque caelum sub oculorum aspectum cadere potuissent. Nunc vero dies noctesque oculis cognitae, tum mensum annorumque conversiones et numerum machinatae sunt et spatium temporis dimensae et ad quaestionem totius naturae inpulerunt; quibus ex rebus philosophiam adepti sumus, quo bono nullum optabilius, nullum praestantius neque datum est mortalium generi deorum concessu atque munere neque dabitur * * *

atque de oculus quidem causa ut habeo is vis quam nunc habeo satis ferme sum dico puto magnus autem is utilitas dono homo gener deus munus deinceps explico res enim optumaris cognitio nos oculus affero nam hic qui sum habeo de universitas oratio ab nos haud umquam sum invenio si neque sidus neque sol neque caelum sub oculus aspectus cado possum nunc verus dies nox oculus cognosco tum metior annus conversio et numerus machinor sum et spatium tempus dimetior et ad quaestio totus natura inpello qui ex res philosophia adipiscor sum quo bonus nullus optabilis nullus praesto neque do sum mortalis gener deus concedo atque munus neque do


Quid est, quod semper sit neque ullum habeat ortum, et quod gignatur nec umquam sit? Quorum alterum intellegentia et ratione conprehenditur, quod unum atque idem semper est; alterum, quod adfert opinionem sensus rationis expers, quod totum opinabile est, id gignitur et interit nec umquam esse vere potest. Omne autem, quod gignitur, ex aliqua causa gigni necesse est; nullius enim rei causa remota reperiri origo potest.

quis sum qui semper sum neque ullus habeo orior et qui gigno neque umquam sum qui alter intellego et ratio comprehendo qui unus atque idem semper sum alter qui affero opinio sensus ratio expers qui totus opinabilis sum is gigno et intereo neque umquam sum verus possum omnis autem qui gigno ex aliqui causa gigno necesse sum nullus enim res causa remoueo reperio origo possum


Ratio autem vera, quae versatur in iis, quae sunt semper eadem, et in iis, quae mutantur, cum in eodem et in altero movetur ipsa per sese sine voce et sine ullo sono, cum eam partem attingit, qua sensus cieri potest, et orbis illius generis alterius inmutatus et rectus omnia animo mentique denuntiat, tum opiniones adsensionesque firmae veraeque gignuntur; cum autem in illis rebus vertitur, quae manentes semper eadem non sensu, sed intellegentia continentur * * * Ratione igitur et mente divina ad originem temporis curriculum inventum est solis et lunae

ratio autem verus qui verso in is qui sum semper idem et in is qui muto cum in idem et in alter moveo ipse per sui sine vox et sine ullus sonus cum is pars attingo qui sensus cieo possum et orbis ille genus alter immutatus et rectus omnis animus mentior denuntio tum opinio assensio firmus verus gigno cum autem in ille res verto qui maneo semper idem non sentio sed intellego contineo ratio igitur et mens divino ad origo tempus curriculis invenio sum sol et luna


Erant autem animantium genera quattuor, quorum unum divinum atque caeleste, alterum pinnigerum et ae+rium, tertium aquatile, terrestre quartum. Divinae animationis maxime speciem faciebat ex igne, ut et splendidissimus esset et aspectu pulcherrimus. Cumque eum similem universi naturae efficere vellet, ad volubilitatem rotundavit comitemque eum sapientiae quam optimae mentis effecit circumque omne caelum aequaliter distribuit, ut hunc varietate distinctum bene Graeci ko/smon, nos lucentem mundum nominaremus.

sum autem animo genus quattuor qui unus divinus atque caelestis alter pinnigerum et ae rium tertius aquatilis terrestris quartus divina animatio magnus species facio ex ignis ut et splendidus sum et aspectus pulcher cos is similis universus natura efficio volo ad volubilitas rotundo comito is sapientia quam bonus mens efficio circum omnis caelum aequalis distribuo ut hic varietas distinguo bene graecum ko smon nos luceo mundus nomino


Multa sunt a nobis et in Academicis conscripta contra physicos et saepe cum P. Nigidio Carneadeo more et modo disputata. Fuit enim vir ille cum ceteris artibus, quae quidem dignae libero essent, ornatus omnibus, tum acer investigator et diligens earum rerum, quae a natura involutae videntur; denique sic iudico, post illos nobiles Pythagoreos, quorum disciplina extincta est quodam modo, cum aliquot saecla in Italia Siciliaque viguisset, hunc extitisse, qui illam renovaret.

multus sum ab nos et in academicus conscribo contra physicus et saepe cum p nigidius carneadeus mos et modo disputo sum enim vir ille cum ceterus ars qui quidem dignus liber sum orno omnis tum acer investigator et diligo is res qui ab natura involvo video denique sic judico post ille nobilis pythagorei qui disciplina extingo sum quidam modo cum aliquot saeculum in italia sicilia vigesco hic extitisse qui ille renovo


Ea cum tria sumpsisset, in unam speciem temperavit naturamque illam, quam alterius diximus, vi cum eadem coniunxit fugientem et eius copulationis alienam; quae permiscens cum materia cum ex tribus effecisset unum, id ipsum in ea, quae decuit, membra partitus est. Iam partis singulas ex eodem et ex altero et ex materia temperavit. Fuit autem talis illa partitio: unam principio partem detraxit ex toto, secundam autem primae partis duplam, deinde tertiam, quae esset secundae sesquialtera, primae tripla, deinde quartam, quae secundae dupla esset, quintam inde, quae tertiae tripla, tum sextam octuplam primae, postremo septimam, quae septem et viginti partibus antecederet primae.

is cum tres sumo in unus species tempero natura ille quam alter dico vis cum idem conjungo fugio et is copulatio alienus qui permisceo cum materia cum ex tres efficio unus is ipse in is qui decet membrum partior sum iam pars singulus ex idem et ex alter et ex materia tempero sum autem talis ille partitio unus principium pars detraho ex totus secundus autem primus pars dupla deinde tertius qui sum secundus sesquialter primus triplus deinde quartus qui secundus duplo sum quintus inde qui tertius triplus tum sextus octuplus primus postremo septimus qui septem et viginti pars antecedo primus


Atque is quidem, qui cuncta conposuit, constanter in suo manebat statu; qui autem erant ab eo creati, cum parentis ordinem cognovissent, hunc sequebantur. Itaque cum accepissent inmortale principium mortalis animantis, imitantes genitorem et effectorem sui particulas ignis et terrae et aquae et animae a mundo, quas rursus redderent, mutuabantur easque inter se copulabant haud isdem vinclis, quibus ipsi erant conligati, sed talibus, quae cerni non possent propter parvitatem, crebris quasi cuneolis inliquefactis unum efficiebant ex omnibus corpus atque in eo influente atque effluente animi divini ambitus inligabant.

atque is quidem qui cunctus conpono consto in suus maneo status qui autem sum ab is creo cum parens ordo cognosco hic sequor itaque cum accipio inmortal principium mortalis animo imito genitor et effector suus particula ignis et terra et aqua et anima ab mundus qui rursus reddo mutuo eo inter sui copulo haud idem vinclum qui ipse sum conligo sed talis qui cerno non possum propter parvitas creber quasi cuneolus illiquefactus unus efficio ex omnis corpus atque in is influo atque effluo animus divinus ambitus inligo


Nox igitur et dies ad hunc modum et ob has generata causas unum circumitum orbis efficit sapientissimum atque optimum, mensis autem, quando luna lustrato suo cursu solem consecuta est, annus, ubi sol suum totum confecit et peragravit orbem.

nox igitur et dies ad hic modus et ob hic genero causa unus circumeo orbis efficio sapio atque bonus mensis autem quando luna lustro suus cursus sol consequor sum annus ubi sol suus totus confacio et peragro orbis


Quocirca si is, qui aliquod munus efficere molitur, eam speciem, quae semper eadem est, intuebitur atque id sibi proponet exemplar, praeclarum opus efficiat necesse est; sin autem eam, quae gignitur, numquam illam, quam expetet, pulchritudinem consequetur. Omne igitur caelum sive mundus, sive quo alio vocabulo gaudet, hoc a nobis nuncupatus sit—

quocirca si is qui aliqui munus efficio molio is species qui semper idem sum intueor atque is sui propono exemplar praeclaris opus efficio necesse sum sin autem is qui gigno numquam ille quam expeto pulchritudo consequor omnis igitur caelum sive mundus sive quo alius vocabulum gaudeo hic ab nos nuncupo sum


Atque ille, qui recte atque honeste curriculum vivendi a natura datum confecerit, ad illud astrum, quocum aptus fuerit, revertetur; qui autem inmoderate et intemperate vixerit, eum secundus ortus in figuram muliebrem transferet, et, si ne tum quidem finem vitiorum faciet, gravius etiam iactabitur et in suis moribus simillimas figuras pecudum et ferarum transferetur neque terminum malorum prius aspiciet, quam illam sequi coeperit conversionem, quam habebat in se ipse eiusdem et similis innatam et insitam. Quod tum eveniet, cum illa, quae ex igni, anima, aqua, terra turbulenta et rationis expertia insederint, ratione depulerit et ad primam atque optimam affectionem animi pervenerit.

atque ille qui rectus atque honestus curriculis vivo ab natura do confacio ad ille astrum qui aptus sum revorto qui autem immoderatus et intemperatus vivo is secundus ortus in figura muliebris transfero et si ne tum quidem finis vitium facio gravis etiam jacto et in suus mos similis figura pecus et ferus transfero neque terminus malus prior aspicio quam ille sequor coepio conversio quam habeo in sui ipse idem et similis innascor et inquiro qui tum evenio cum ille qui ex ignis anima aqua terra turbulentus et ratio expers insedeo ratio depello et ad primus atque bonus affectio animus pervenio


Haec ille dixit. Deinde ad temperationem superiorem revertit; in qua omnem animum universae naturae temperans permiscebat superiorisque permixtionis reliquias fundens aequabat eodem modo ferme, nisi quod non ita incorrupta, ut ea, quae semper idem, sed ab iis secundum sumebat atque etiam tertium.

hic ille dico deinde ad temperatio superus revorto in qui omnis animus universus natura tempero permisceo superus permixtio reliquiae fundo aequo idem modo ferme nisi qui non ita incorruptus ut is qui semper idem sed ab is secundus sumo atque etiam tertius


Quando enim trium vel numerorum vel figurarum vel quorumcumque generum contingit ut, quod medium sit, ut ei primum proportione, ita id postremo comparetur, vicissimque, ut extremum cum medio, sic medium cum primo conferatur, id, quod medium est, tum primum fit, tum postremum, postrema autem et prima media fiunt; ita necessitas cogit, ut eadem sint ea, quae diiuncta fuerant; eadem autem cum facta sint, efficitur, ut omnia sint unum. Quodsi universi corpus planum et aequabile explicaretur neque in eo quicquam esset † requisitum, unum interiectum medium et se ipsum et ea, quibus esset interpositum, conligaret.

quando enim tres vel numerus vel figuraris vel quicumque gener contingo ut qui medius sum ut is primus proportio ita is postremo comparo vicissim ut exter cum medium sic medius cum primus confero is qui medius sum tum primus fio tum posterus postremo autem et primus medius fio ita necessitas cogo ut idem sum is qui diiuncta sum idem autem cum facio sum efficio ut omnis sum unus quodsi universus corpus planus et aequabilis explico neque in is quisquam sum requaero unus interjacio medius et sui ipse et is qui sum interpono conligo


Haec deus is, qui erat, de aliquando futuro deo cogitans levem illum effecit et undique aequabilem et a medio ad summum parem et perfectum atque absolutum ex absolutis atque perfectis. Animum autem ut in eo medio conlocavit, ita per totum tetendit; deinde eum circumdedit corpore et vestivit extrinsecus caeloque solivago et volubili et in orbem incitato conplexus est, quod secum ipsum propter virtutem facile esse posset nec desideraret alterum satis sibi ipsum notum et familiare.

hic deus is qui sum de aliquando sum deus cogito levo ille efficio et undique aequabilis et ab medium ad superus par et perficio atque absolvo ex absolvo atque perficio animus autem ut in is medium conloco ita per totus tendo deinde is circumdo corpus et vestio extrinsecus caelo solivagus et volubilis et in orbis incito complector sum qui sui ipse propter virtus facilis sum possum neque desidero alter satis sui ipse notus et familiaris


Itaque illi in flumen inmersi neque tenebant neque tenebantur, sed vi magna tum ferebant, tum ferebantur. Ita totum animal movebatur illud quidem, sed inmoderate et fortuito, ut sex motibus veheretur. Nam et ante et pone et ad laevam et ad dextram et sursum et deorsum, modo huc, modo illuc * * *

itaque ille in flumen inmergo neque teneo neque teneo sed vis magnus tum fero tum fero ita totus animal moveo ille quidem sed immoderatus et fortuitus ut sex motus veho nam et ante et pono et ad laeva et ad dexter et sursum et deorsum modo huc modo illic


Quaeramus igitur causam, quae inpulerit eum, qui haec machinatus sit, ut originem rerum et molitionem novam quaereret. Probitate videlicet praestabat; probus autem invidet nemini; itaque omnia sui similia generavit. Haec nimirum gignendi mundi causa iustissima. Nam cum constituisset deus bonis omnibus explere mundum, mali nihil admiscere, quoad natura pateretur, quicquid erat, quod in cernendi sensum caderet, id sibi adsumpsit non tranquillum et quietum, sed inmoderate agitatum et fluitans, idque ex inordinato in ordinem adduxit; hoc enim iudicabat esse praestantius.

quaero igitur causa qui inpello is qui hic machinor sum ut origo res et molitio novus quaero probitas videlicet praesto probus autem invideo nemo itaque omnis suus similis genero hic nimirum gigno mundus causa justus nam cum constituo deus bonus omnis expleo mundus malus nihil admisceo quoad natura pateo quisquis sum qui in cerno sensus cado is sui adsumo non tranquillus et quiesco sed immoderatus agito et fluito is ex inordinatus in ordo adduco hic enim judico sum praesto


Dedit autem divinis duo genera motus, unum, quod semper esset in eodem † de quo et idem omnibus atque uno modo celaret, alterum, quod in anticam partem a conversione eiusdem et similis pelleretur. Quinque autem reliquis motibus orbum eum voluit esse et expertem, immobilem et stantem. Ex quo genere ea sunt sidera, quae infixa caelo non moventur loco, quae sunt animantia, eaque divina, ob eamque causam suis sedibus inhaerent et perpetuo manent. Quae autem vaga et mutabili erratione labuntur, ita generata sunt, ut supra diximus.

do autem divinus duo genus moueo unus qui semper sum in idem de quo et idem omnis atque unus modo celo alter qui in anticus pars ab conversio idem et similis pello quinque autem reliquus motus orbus is volo sum et expers immobilis et sto ex quo genus is sum sidus qui infigo caelum non moveo locus qui sum animo is divino ob eo causa suus sedes inhaereo et perpetuus maneo qui autem vago et mutabilis erratio labor ita genero sum ut supra dico


Animum igitur cum ille procreator mundi deus ex sua mente et voluntate genuisset, tum denique omne, quod erat concretum atque corporeum, substernebat animo interiusque faciebat atque ita medio medium accommodans copulabat. Sic animus a medio profectus extremitatem caeli a suprema regione rotundo ambitu circumiecit seseque ipse versans divinum sempiternae sapientisque vitae induxit exordium.

animus igitur cum ille procreator mundus deus ex suus mens et voluntas gigno tum denique omnis qui sum concretum atque corporeus substerno animus interior facio atque ita medium medius accommodo copulo sic animus ab medium proficiscor extremitas caelum ab superus regio rotundus ambitus circumjacio sesequor ipse verso divinus sempiternus sapio vita induco exordium


Quando igitur omnes, et qui moventur palamque se ostendunt, et qui eatenus nobis declarantur, qua ipsi volunt, creati sunt, tum ad eos is deus, qui omnia genuit, fatur: “Haec vos, qui deorum satu orti estis, attendite: quorum operum ego parens effectorque sum, haec sunt indissoluta me invito; quamquam omne colligatum solvi potest; sed haudquaquam boni est ratione vinctum velle dissolvere. Sed quoniam estis orti, inmortales vos quidem esse et indissolubiles non potestis, neutiquam tamen dissolvemini, neque vos ulla mortis fata periment nec fraus valentior quam consilium meum, quod maius est vinculum ad perpetuitatem vestram quam illa, quibus estis tum, cum gignebamini, conligati.

quando igitur omnis et qui moveo pala sui ostendo et qui eatenus nos declaro qui ipse volo creo sum tum ad is is deus qui omnis gigno for hic tu qui deus sero orior sum attendo qui opus ego parens effector sum hic sum indissolvo ego invito quamquam omnis colligo solvo possum sed haudquaquam bonus sum ratio vincio volo dissolvo sed quoniam sum orior inmortal tu quidem sum et indissolubilis non possum neutiquam tamen dissolvo neque tu ullus mors fatum perimo neque fraus valeo quam consilium meus qui magnus sum vinculis ad perpetuitas vester quam ille qui sum tum cum gigno conligo


Sic deus ille aeternus hunc perfecte beatum deum procreavit. Sed animum haud ita, ut modo locuti sumus, tum denique, cum corpus ei effecisset, inchoavit; neque enim esset rectum minori parere maiorem; sed nos multa inconsiderate ac temere dicimus. Deus autem et ortu et virtute antiquiorem genuit animum eumque ut dominum atque imperantem oboedienti praefecit corpori, idque molitus tali quodam est modo: Ex ea materia, quae individua est et quae semper unius modi suique similis, et ex ea, quae in corporibus dividua gignitur, tertium materiae genus ex duobus in medium admiscuit, quod esset eiusdem naturae et quod alterius, idque interiecit inter individuum atque id, quod dividuum esset in corpore.

sic deus ille aeternus hic perficio beatus deus procreo sed animus haud ita ut modo loquor sum tum denique cum corpus is efficio incoho neque enim sum recingo parvus pareo magnus sed nos multus inconsideratus atque temere dico deus autem et ortus et virtus antiquus gigno animus is ut dominus atque impero oboedio praeficio corpus is molio talis quidam sum modo ex is materia qui individuus sum et qui semper unus modus suo similis et ex is qui in corpus dividuus gigno tertius materia genus ex duo in medius admisceo qui sum idem natura et qui alter is interjacio inter individuus atque is qui dividuus sum in corpus


Quae cum ita dissignasset seseque, si quid postea fraudis aut vitii evenisset, extra omnem culpam causamque posuisset, alios in terram, alios in lunam, alios in reliquas mundi partes, quae sunt spatiorum temporis signa et notae constitutae, spargens quasi serebat. Post autem eam sationem dis, ut ita dicam, iunioribus permisit, ut corpora mortalia effingerent, quantumque esset reliquum ex humano animo, quod deberet accedere, id omne, et quae consequentia essent, perpolirent et absolverent; deinde ut huic animanti principes se ducesque praeberent vitamque eius quam pulcherrime regerent et gubernarent, quatenus non ipse bene factus sua culpa sibi aliquid miseriae quaereret.

qui cum ita dissigno sesequor si quis postea fraus aut vitium evenio extra omnis culpa causa pono alius in terra alius in luna alius in reliquus mundus pars qui sum spatium tempus signum et nosco constituo spargo quasi sero post autem is satio deus ut ita dico iunioribus permitto ut corpus mortalia effingo quantus sum reliquus ex humanus animus qui debeo accedo is omnis et qui consequor sum perpolio et absolvo deinde ut hic animo princeps sui duco praebeo vita is quam pulcher rego et guberno quatenus non ipse bene facio suus culpa sui aliquis miseria quaero