de consulatu Stilichonis

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Pannonius potorque Savi, quod clausa tot annis

pannonius potorque savi qui claudo tot annus


invidiae mensura capit. ductoribus illis


carmen amat quisquis carmine digna gerit.


gestorum series laudumque sequentibus undis


te victore salus ! septem circumspice montes,

tu victor salus septem circumspicio mons


Garganique nives Hecaerge prompta fatigat,


utque ducum lituos, sic mores castra sequuntur.


Pompeio. nulli pars aemula defuit umquam,

pompejus nullus pars aemulo desum umquam


inclinat dextra pateram secretaque Beli


haec omnes veterum revocavit adorea lauros;


obsequiis dominum sese patremque vocari,


progenitam Augustis Augustorumque sororem.


luxuries vitiis odiisque superbia vertit :


regibus Ausonio quaesitas sanguine terras !


sed certum mentique parem componere vultum ;


barbarici nostrae feriant impune bipennes.

barbaricus noster ferio impunis bipennis


consul adest. ite optati mortalibus anni,


laetitiae ? non indecores aeraria lassant


hoc solus sprevisse potest, qui iure meretur.


insidiosa tuos alienent murmura sensus.


gentibus et secum sentit crevisse triumphos.


adsudant tonsis Satyri taurinaque pulsu

adsudant tondeo satyrus taurinaque pello


Adsiduus castris aderat, rarissimus urbi,


desperare vetas. quantum fiducia nobis


ales, odorati redolent cui cinnama busti.


roscida fecundis concepit Luna cavernis :


dignum coniugio generum thalamisque Serenae.


vel laribus pallet ; non insidiator oberrat


silvarum. non cauta latent, non mole resistunt

silvaris non caveo lateo non moles resisto


concutiens tonitru Cyclopum spicula differt

concutio tonitrus clycops spiculum differo


aut in se vertunt furiis aut militis ense


reddita per fasces ; hic fascibus expulit ipsis

reddo per fascis hic fascis expello ipse


rettulit, ut ducibus mandarent proelia patres


Nee tamen ingratum nec, qui benefacta referre

nee tamen ingratus neque qui benefacio refero


prodigia inmanesque simul Latonia dentes,

prodigium inmanesque simul latonius dens


munera decipiunt, qui se diffidit amari.


Hos etiam, quamvis corrumpi munere nullo


quos dederis. acie nec iam pulsare rebelles,


haesit et Alpheus Geticis angustus acervis

haereo et alpheus geticus angustus acervus


pervigil eventusque sibi latura secundos


ilia voluptatum multos innexuit hamis :


Iamque pererratis Libyae flagrantibus oris


omnibus in medias Ennius ire tubas,


moverat Auroram; mixtis hic Colchus Hiberis,


te duce Romana tandem se vindicat ira.


Non alium certe Romanae clarius arces


panditur et sedes aevique arcana patescunt.


signat, polluimur macula, quod reris, Eois


Aethiopum medios penetrassent vela vapores.


hac tu Theodosium, tenuit dum sceptra, colebas,

hic tu theodosium teneo dum sceptrum colo


veste Tagum tales profert Hispania voces :

vestis tagus talis profero hispania voco


culminis inmemorem dominandi rursus in usum


gaudet enim virtus testes sibi iungere Musas ;

gaudeo enim virtus testis sui iungo musa


consulit, haec nullis avidam rumoribus aurem


saecula, cum donet fasces, cum proelia mandet ;

saeculum cum dono fascis cum proelio mando


et patrias iterum clemens exerceat artes.


ora silet : cecidit Maurus, Germania cessit


inlaesis Tyrii gaudent cultoribus agri,


sic ubi fecunda reparavit morte iuventam


virginis ; adridet retro Thermantia fratri.


excepto Stilichone potest, bene praescia tempus

excipio stilichone possum bene praescius tempus


et soror, optatum numen venantibus, Opis


sacratum rapuere adytis rituque iuvencos


Chaldaeo stravere magi, rex ipse micantem


namque feras aliis tellus Maurusia donum

namque ferus alius tellus maurusius donum


difficilis, rutili stabat grex aureus anni :

difficilis rutilis sto grex aureus annus


Eucherius flectebat equum iaculisque vel arcu

eucherius flecto equus jaculus vel arcus


(dictu turpe) suos : sed robore freta Gabino

dico turpis suus sed robur fretus gabinus


ducendaeque ferae, cupidas arcete sagittas ;


quae gravis obstreperet laudi, stimulisque malignis

qui gravis obstrepo laus stimulus malignus


et Romae lenire famem? quot nube soporis


(hanc vindex patri vicerat, hanc patriae),


Romanae dicionis erit, nam cetera regna


Ambitio, quae vestibulis foribusque potentum


Assyriae; tanta foedus cum gente ferire


Hoc quoque maiestas augescit plena Quirini,

hic quoque maiestas augesco plenus quirinus


quot vel progrediens vel conspicit occiduus sol.

quot vel progredior vel conspicio occiduus sol


ergo seu patriis primaevus manibus ultor


vel Scythico victor rediens Gradivus ab axe

vel scythicus victor redeo gradivus ab axis


sustentante polum melius librata pependit


conserit et patrium vectigal solvere gaudet,

consero et patrius vectigal solvo gaudeo


quem veniens timuit, rediens Germanus amavit.


Nulli barbariae motus; nil turbida rupto

nullus barbaria moueo nihil turbidus rumpo


praebuit, huic soli debet sed victa tributum.

praebeo hic solus debeo sed vinco tribuo


plus tua quam natos, dederat quos ille monendos

multus tuus quam nascor do qui ille moneo


quos tibi divino mecum Tritonia duxit


ordine plaustra vias montanis plena triumphis

ordo plaustrum via montanus plenus triumphus


turpe ferumque putes ; ut ferrum, Marte cruentum,

turpis ferus puto ut ferrum mars cruentus


depulsa terris iterum regnare dedisti.


vexit Lingonico sudatas vomere messes ?


Vix primaevus eras, pacis cum mitteris auctor


ut nihil aut saevum rabies aut turpe libido

ut nihil aut saevus rabio aut turpis libido


nec prius auditas Rhodanus iam donat aristas,

neque prior audio rhodanus iam dono arista


verba, quibus magni geminatur gratia nodi. 1


seu circum trabeis fulgentibus aureus intres,


aureus et nomen praetendit consulis Annus :


attollunt nimios. quin ipsa Superbia longe

attollo nimius quin ipse superbia longus


transvehitur Tuscos Appenninusque volatu


stragibus aequavit Stilicho, vos Thracia tester


crescere Romanum vulnus tectura cicatrix ;


curriculo Phoebique comes Cyllenius erret.


numquam falsa loqui, numquam promissa morari ;

numquam fallo loquor numquam promitto moraris


ausa manus. certe nec tantis dissona linguis

audeo manus certus neque tantus dissonus lingua


macte novis consul titulis ! Mavortia plebes

mactus novus consul titulus martius plebs


matris, non dominae ritu, civesque vocavit


hue defensurus morbos Epidaurius hospes


surgebat geminum varia formidine bellum,


exitiale palam Libycum; civile pudoris


te fruitur posuitque suas hoc pectore sedes.


iam non praetumidi supplex Orientis ademptam


adnue, diva, tui. Stilicho tua saepius ornet

annuo divus tuus stilicho tuus saepis orno


et qualis non unde satus. sub teste benigno

et qualis non unde sero sub testis benignus


exsectis 1 inculta dabant quas saecula, silvis


Post domitas Arctos alio prorupit ab axe


dividis ingentes curas teque omnibus unum


cornipedem Maurus nequiquam hortatur anhelum;

cornipedem maurus nequiquam hortor anhelus


obscurat veteres obscurabitque futuros


et Ianum pax alta ligat. te consule necdum

et janus pax altus ligo tu consul necdum


munito studiis languebat gratia patrum.


messis cum proprio mox bellatura colono

messis cum proprius mox bellatura colonus


aurea quo Lachesis sub te mihi saecula texit.

aureus quo lachesis sub tu ego saeculum tego


restituit Stilicho cunctos tibi, Roma, triumphos.

restituo stilicho cunctus tu roma triumphus


ominibus ventura notant aut alite monstrant


pendentis stimulata fames, non fossa fefellit ;


pacet muneribus montes qui legibus urbes.”


reginasque parit reginarumque maritos.


hinc Poeni cumulant laudes, quod rura tyranno

hinc poenus cumulo laus qui rus tyrannus


ilignis domibus. fabri nec tigna polire


diversa regione ruunt ducitque cohortem


concilium, veniunt umcros et brachia nudae

concilium venio umcros et bracchium nudus


indulsisse Iovem perhibent, Bacchoque paternum

indulgeo iuppiter perhibeo bacchus paternus


“Cunctamihi semper Stilicho, quaecumque poposci,

cunctamihi semper stilicho quicumque posco


per galeam. patris stimulos ignisque mariti


corporis arbitriis hebetat caligine sensus


sed cum lege tori, casto cum foedere vellet.

sed cum lex torus castus cum foedus volo


“O sociae, mecum thalami quae iura perosae


paruit officio, raptis sed protinus armis


hic Rhodani procera cohors, hic miles alumnus

hic rhodanus procerus cohors hic miles alumnus


certantes Asiae taedas Europa levaret.


numina, monstriferis quae Tartarus edidit antris :

numen monstrifer qui tartarus edo antrum


spondebatque ducem celsi nitor igneus oris

spondebatque dux celsus nitor igneus ora


vexillum navale dares: sub puppibus ibat


maius erit. veteres actus primamque iuventam


aureus ipse ferit. Venus hic invecta columbis

aureus ipse ferio venus hic inveho columba


flava Leontodame, sequitur nutrita Lycaeo


sub divo Riphaea tulit! cumque igne propinquo

sub divus riphaea fero cum ignis propinquo


Dixit et extemplo frondosa fertur ab Alpe

dico et extemplo frondosus fero ab alpis


hunc suboles castique tori, sparguntur in omnes,


insula Paeonium texit Tiberina draconem.


exiguam Stilicho movit, Latonia, curam :


pacem conciliant arae; penetralibus ignem


extinctique forent penitus, ni more maligno


erupisse solo, cum floribus aequora vernis


nigra coloratus produceret agmina Memnon,


inlustrare feris summoque in vertice rupis


ipsa iubet signis bellaturoque togatus


quae iam causa morae ? quo me cunctabere rursus

qui iam causa mora quo ego cunctabere rursus


caesarie, nigris hinc Mauri crinibus irent.


adfarique licet, non inter pocula sermo


seu sceptrum sublime Iovis seu Palladis ambis

seu sceptrum sublimis iuppiter seu pallas ambeo


OS sacrum, quod in acre colis, miraris in auro,

os sacer qui in acer colo miror in aurum


auratos Rhodiis imbres nascente Minerva


vestigare fretum, securo milite ducti


corruptura duces; hinc frugibus atra negatis


quem rogat, adventum, quam tu belloque fameque


perficis et luna nuper nascente profectus

perficio et luna nuper nasco proficiscor


verbera, nunc recta, nunc obliquante carina

verbero nunc recta nunc obliquante carina


et velox Garamas, nec quamvis tristibus Hammon

et velox garamas neque quivis tristis ammon


sed didicit non Aethiopum geminata venenis


commovet auspiciis avibusque incepta secundat.

commoveo auspicium avis inceptum secundo


quae Iovis incoluit zonam, quae temperat aethram

qui iuppiter incolo zona qui tempero aethra


ultro se voluere capi gaudentque videri


funera nec vanam corpus meditaris in unum

funero neque vanus corpus meditaris in unus


quis Briareus aliis numero crescente lacertis

quis briareus alius numerus cresco lacertus


calcaturus equis et, quod iactare solebat,


indignum Latio? responsa quod ardua semper

indignus latius respondeo qui arduus semper


legerat eximios Phoebi germana leones,


unguibus ossa piis Nilique ad litora tendens


Denique felices aquilas quocumque moveres,


et vario lapidum distinctas igne coronas


detulit. exultant avidi, quocumque decorus

defero exultant avidus quicumque decorus


seu punire velint. posito iam purpura fastu


otia nec lucis fructus pretiosior umquam

otium neque lucus fructus pretiosus umquam


flagravit studio, defixaeque hospite pulchro


talem quippe virum natis adiunxit et aulae,

talis quippe vir obstino adjungo et aula


per proceres et vulgus eant. stupor omnibus Indis

per proceres et vulgus eo stupor omnis indus


hac etiam post fata colis ; nec pignora curas

hic etiam post fatum colo neque pignus cura


demens, qui numero tantum, non robore mensus

demens qui numerus tantus non robur metior


virtutumque ingrata comes, contingere passim


Noster Scipiades Stilicho, quo concidit alter

noster scipiades stilicho quo concido alter


quem simul imperioque ducem nataeque maritum


votaque patricio certant plebeia favori.


iustitiae: videre pium, videre fidelem.


loricaeque locum decuit toga, talis ab Histro

lorica locus decet toga talis ab histrus


subligat alipedum, gelidas hinc Lucifer ornat,

subligo alipedum gelidus hinc lucifer orno


pulsa simul. nec te gurges corruptior aevi

pello simul neque tu gurges corrumpo aevum


excipe magnanimum pectus, quo frena reguntur

excipio magnanimus pectus quo frenum rego


ordine quam prisco censeret bella senatus.


Tyrrhenas fetus Libycos amplexa per undas

tyrrhenus fetus libyci amplector per unda


cum Rheni crescebat aquis. ingentia quondam


iungunt se geminae metuenda feris Hecaerge


bacchati laniant Pentheo corpora ritu ;


frustratur ; nullo citharae convivia cantu,


o mundi communis amor, cui militat omnis


et fixum dea quassat ebur penitusque cruentis

et figo dea quasso ebur penitus cruentus


Omnes praeterea, puro quae crimina pellunt


quos domuit nexuque pio longinqua revinxit.


intulimus: iacuere tamen. non Marte Suebos


certassent utroque pares a cardine laurus :


ordine vota meant, equidem si carmen in unum


auspiciis capitique errantia membra reponit.


mitior incipiat fidibus iam Musa remissis.


huius pacificis debemus moribus omnes,


qui secti ferro in tabulas auroque micantes


plurimus ereptis elephas inglorius errat


iam domus et summae tangunt laquearia cristae :

iam domus et summa tango laquearia crista


Temperies, ut casta petas ; Prudentia, ne quid

temperies ut castus peto prudentia ne quis


omnis et a solitis noster venatibus arcus


Felix arbitrii princeps, qui congrua mundo

felix arbitrium princeps qui congruus mundus


officii virtus contraque minantia fata


o palma viridi gaudens et amica tropaeis

o palmo viridis gaudeo et amicus tropaeum


non inter geminos Anguis glaciale Triones


Marcomeres Sunnoque docet; quorum alter Etruscum

marcomeres sunnoque doceo qui alter etruscus


intulerit, madidus quantum transmiserit Auster.

infero madidus quantus transmitto auster


fabula ; vix tanto risit de crimine rumor,


laurigerum festo fremuisset carmine miles.

laurigerum festus fremuisset carmen miles


quam necdum quaesita movent, quis Punica gesta,

quam necdum quaero moveo quis punicus gero


victorisque decus; Libyae post proelia crimen


despicias, alacres ardent qui frangere tauros,


reptavit placido tractu, vectumque per undas

reptavit placidus traho vectumque per unda


adseruit Stilicho. plus est servasse repertum,

assero stilicho multus sum servo reperio


tu reddis. solo poterit Stilichone medente


ferro picta genas, cuius vestigia verrit


ignovisse velis, deponas ocius iram


hunc rigor, hunc pietas, illum sollertia iuris,


laxavit postes adamas, penetrale profundum


membrorumque modus, qualem nec carmina fingunt


movit et infesto spumavit remige Tethys.


offendisse mora; transvecti lintribus amnem


crimen et ad nostras manaverit usque secures :


nec te terrisonus stridor venientis Alani


inserit. haec docuit nullo livescere fuco,


nunc Aquilo, cunctis ditescant horrea ventis.

nunc aquilus cunctus ditesco horreum venio


consiliis. semper placidis te moribus egit


sanguineis primae signatus flore iuventae


quorum saepe Tagus manantes sanguine rictus


scribere desierit fastos : portenta Gabinos


festinare iubet proceres, nullique senectus,


sopierat, cecinit fuso Gildone triumphos,


quod floret Latium, Latio quod reddita servit

qui floreo latius latius qui reddo servio


non sine Pieriis exercuit artibus arma :


paupertate latet. lectos ex omnibus oris


ut tuus adspectus populo. quae numine tanto

ut tuus aspectus populus qui numen tantus


ut Salius iam rura colat flexosque Sygambrus

ut salius iam rus colo flexosque sygambrus


servitium. instituit sublimem Brutus honorem ;


tantarum sperem cumulos advolvere rerum,


explorare novas; duplices disponere classes,


natis obsidibus pacem tam supplice vultu

obstino obsidibus pax tam supplex vultus


dispersit cum sole manus. haec obvia fatis

dispersit cum sol manus hic obvius fatum


quod libet obsequeris, nec contra nixus ovantem

qui libet obsequor neque contra nitor ovo


maior in adversis micuit: velut arbiter alni,

magnus in adverro micuit velut arbiter alnus


imperium pulsaret hiems, nil fessa remisit

imperium pulso hiems nihil fessus remitto


pagina de primo venisset limine Phoebi,


ardua qui late terris responsa dedere,


annales libeat : quotiens hic proelia sumpsit


si partem tacuisse velim, quodcumque relinquam


quin et Sidonias chlamydes et cingula bacis

quin et sidonia chlamys et cingulum baca


pone sequi dictisque simul compellat euntes :


et calido rubicunda die sic Africa fatur :

et calidus rubicundus dies sic africanus for


iam torquet Garamas; repetunt deserta fugaces


magnaque taurorum fracturae colla Britannae.


Opis frena tenet, fert retia rara Lycaste

opis frenum teneo fero rete rarus lycaste


te moderante fuit, nullis ut vinea furtis


mens tua distulerat ; titulo tunc crescere posses,

mens tuus differo titulus tunc cresco possum


Pellaeae domitor Paullus conscenderet aulae.


iudicium virtutis erat; per castra, per urbes,

iudicium virtus sum per castrum per urbs


Ultro quin etiam devota mente tuentur


fallax legitimam regni praetenderat umbram.


transtulerat nomen Libyae scelerique profano


Nee, si quid tribuas, iactatum saepius idem


trudis Avaritiam ; cuius foedissima nutrix


ornatas necdum fateor. quid profuit anni


Scottica, ne Pictum tremerem, ne litore toto


Armenius; hic picta Saces fucataque Medus,

armenius hic pingo saces fucataque medus


et gener Augustis olim socer ipse futurus


torquebas refugum Parthis mirantibus arcum.


progenitae Scythia : divas nemorumque potentes


libertas populi primo tune consule Bruto

libertas populus primus tu consul brutus


in proprium vertit Punica bella caput,


libertas Romana pati, Stilichonis amori

libertas romanus patior stilichonis amor


praecipueque tuam. dedit haec exordia lucis


canitiem inclinat radiis. tum sponte reclusus

canities inclino radius tum sponte recludo


Augusto monstravit avo ; laetatus at ille


et, cum iam premerent flammae murumque feriret


cerne libens : hic est felix bellator ubique,

cerno libet hic sum felix bellator ubique


susceptum puerum redimitae tempora Nymphae


Romanos rapidis ibat ceu protinus omnes


Martia recturo tradit praecepta nepoti.


respueres ? decus hoc rapiat, quem falsa timentum

respueres decus hic rapio qui fallo timentum


quod superest unum precibus, fortissime consul,


ducunt ceu tenera venantem nare Molossi.


vulneribus nullumque doces sentire laborem,


quis meminit Latio Senonum servisse ligones ?


index dura sui, facibus succensa pudoris


in tua centenas optant praeconia voces.


rectores Libyae populo quod iiidice pallent


sub tot principibus quaecumque amisimus olim,


protegis hanc clipeo patriam regumque ducumque


non Ganges, cum tela procul vibrantibus Indis


sed vinclis punire licet; sub iudice nostro

sed vinclum punio licet sub iudex noster


ante fores Natura sedet, cunctisque volantes


“qui mihi Germanos solus Francosque subegit,


Hannibal antiquo saevior Hannibale,


Quae tunc Flaminiam stipabunt milia vulgi !


tot simul obiectis posset confligere rebus:


Aethiopum, simili mentitus gurgite Nilum;


venerat et parvis redimitus Nuba sagittis


rursum cote novat nigras rubigine falces


lynces et insolitae mirantur carbasa tigres.

lynces et insolitus miror carbasus tigris


nec laudem vox ulla capit ; quae luce metalli

neque laus vox ullus capio qui lux metallum


cinxerat auxiliis, hoc coniuratus alebat


ancipites rerum ruituro culmine lapsus


vel seges erepta fraudaret messe colonum,


intra consilium vincis sensumque legentis,


quae scriptis peragenda forent. quae brachia centum,

qui scribo perago sum qui bracchium centum


quinque aliae paribus (Phoebe sic iusserat) armis

quinque alius par phoebus sic iubeo arma


imperat et spectant aquilae decreta senatus.

impero et specto aquila decretum senatus


quod pulchro Mariae fecundat germine regnum ?


adsensu : quis enim princeps non omnibus egit

assensus quis enim princeps non omnis ago


quod sedem mutare licet ; quod cernere Thylen


indutosque arcus spoliis aequataque templa


stirpibus avulsis patulos exarmat hiatus,


turgidus adloqueris fastu nec prospera flatus

turgidus alloquor fastus neque prosper flo


te numquam conata capit. non prava libido

tu numquam conor capio non pravus libido


ordinibus ; laetatur eques plauditque senator


solatur ; residet fulgente puerpera lecto ;


res avidi concire novas odioque furentes


ingeniis aperitur iter despectaque Musae


Pro quibus innumerae trabearum insignia terrae

pro qui innumerus trabearis insigne terra


ditibus exuviis tendens ad sidera quercum


te mihi post quintos annorum Roma recursus


callidus, et pelagi caelique obnititur irae.

callidus et pelagus caelum obnititur ira


nescit adhuc nomen, quod iam numerare decebat ?

nescio adhuc nomen qui iam numeraris decet


gaudia successusque novis successibus augent:


armis Roma tuis ; sed, quo iucundior esset


obstupuit proprii spectator ponderis Atlas.

obstupendus proprius spectator pondus atlas


Persides arcanum suspiravere calorem.


praeferat Aonios meditantem carmine muros


evehis et meritum, non quae cunabula, quaeris,


restiteras et mens, aliorum prona favori,


sic docuit regnare socer, sic cauta iuventae 120


haec docet ut poenis hominum vel sanguine pasci

hic doceo ut poenio homo vel sanguis pascor


vincebat celeres, et pax a fonte profecta


diligeris ; neque enim neglectas pace cohortes


in te mixta fluunt; et quae divisa beatos


ipsos quin etiam nobis miracula vellet


credidimus totis nec constitit alea castris


miratur conviva parem, cum tanta potestas


Augusti potuit soceri contemnere fasces :


ceu iuvenem doceas, moles quid publica poscat :

ceu juvenis doceo moles quis publicus posco


utque hostes armis, meritis sic vincit amicos.

ut hostis arma meritum sic vincio amicus


quis Stilichone prior ferro penetrare leones

quis stilichone prior ferrum penetraris leo


aequora sic victor quotiens per rubra Lyaeus

aequor sic victor quotiens per rubra lyaeus


tantae praeda deae. respirant pascua tandem ;

tantus praeda dea respiro pascuus tandem


tempestas et, ne qua tuis intacta tropaeis

tempestas et ne qui tuus intactus tropaeum


nec vaga Chunorum feritas, non falce Gelonus,

neque vago chunorum ferio non falx gelonus


maiestate torus; comitata parentibus exit


ditior exuviis ; illinc flavente Sygambri


sors ulli concessa viro. quem vultus honestat,

sors ullus concedo vir qui vultus honestat


concidit Eoum, rursusque Oriente subacto


vos Haemi gelidae valles, quas saepe cruentis

tu haemus gelida vallo qui saepe cruentus


tarda ratis ! fremitus stagnis auditur in imis

tardus ratis fremo stagnum audio in imus


inlicito causamque daret civilibus armis :


servitio Boreas exarmatique Triones.


laurum saevitia. cives nec fronte superba

laurus saevitia civis neque frons superbus


Talibus alternant studiis Romamque precantes,


audiat hoc senior Brutus Poenisque tremendi


ante tubam nobis audax Germania servit.


corde tuo delubra tenens sese omnibus actis


te matura senex audit, te fortia miles


obicis, inveniens animo quae mente gerenda,


transiliunt praedas humiles. hac ipse magistra

transiliunt praeda humilis hic ipse magistro


prospiceret; dubius toto quaerebat ab axe


binaque gaesa tenens animoso pectore fatur :


turba nec armorum cultu diversior umquam

turba neque armus cultus diversior umquam


ipsa tibi trabeas ultro dedit, ipsa curulem


Fallitur egregio quisquis sub principe credit

fallo egregius quisquis sub princeps credo


semper erat. nullo sarciri consule damnum


non satiavit aquis et quos iam frigore segnes


et post emeritas moderator quisque secures

et post emereo moderator quisque securis


transtra ligant hederae, malum circumflua vestit

transtrum ligo hedera malus circumfluus vestio


siccum pace feras ; ut non infensus alendis


suaderet, placidi servirent legibus enses.


ordirique virum non luxuriante iuventa,


dum nos horribiles Libyae scrutamur alumnos,

dum nos horribilis libya scrutor alumnus


par donis armisque manus ; si solveret ignis


tertia regali iungit conubia nexu,


lustra, Leontodame, Germanorumque paludes


dinumerare viae visoque adsurgcre semper


ut bello furias ultum, quas pertulit, iret


hic habitant vario facies distincta metallo

hic habito vario facies distinguo metallum


vestibuli custos vultu longaeva decoro

vestibulis custos vultus longaevus decoro


aut indulgentem dapibus, ni causa iuberet


semideis. quacumque alte gradereris in urbe,

semideis quicumque altus gradereris in urbs


invisos odisse palam, non virus in alto


deposito mitis clipeo candentibus urbem


seu magis aestivo sedes vicina Leoni,


flumina, quae largo mutastis sanguine fluctus;


limine, contemptus numquam, dat iura subactis


machina nec dubiis titubavit Signifer astris

machina neque dubius titubo signifer astrum


prosequar atque anni pandentem claustra salutem ? ”

prosequor atque annus pando claustra salus


Sic fatus croceis rorantes ignibus hortos


pro te solliciti votis ; hinc nomen ubique

pro tu sollicitus voveo hinc nomen ubique


quorum praecipuum pretioso corpore Titan


spectabunt cupidae matres, spargentur et omnes


stagna reluctantes quaterent Saturnia remi;


induerit fastisque suum concesserit annum,


captatur, pura sed libertate loquendi


tanta quies iurisque metus servator honesti

tantus quies jus metus servator honestus


nec stetit Eucherii dum carperet oscula saltem

neque sto eucherii dum carpo osculum saltem


pennatique nurum circumstipantur Amores


deterrebat hiems. tu si glaciale iuberes


nil inter geminas acies, ceu libera frenis,

nihil inter gemino acies ceu liber frenum


quam labor ipse iuvat ; strepitus fastidit inanes

quam labor ipse juvo strepitus fastidio inanis


rebus, ad arbitrium plebis patrumque reducit


restituit terras et opacum vitibus Histrum


depositum teneris, quantum sol igneus ambit.


commissum iuveni. Tigrim transgressus et altum

committo juvenis tigris transgredior et altus


tunc et Solis equos, tunc exultasse choreis

tunc et soli equus tunc exultasse chorea


adde meis, urbique tuum largire parumper,


illius effectum curis, ne tela timerem


me vatem nostraeque fidem venientia telae


mos erat et foeda requiem mercede pacisci,

mos sum et foedus requies merces pacisco


falleret Augustas occultus proditor aures


aetherii patris exemplo, qui cuncta sonoro

aetherius pater exemplum qui cunctus sonorus


quod bibimus passim Rhodanum, potamus Orontem ;


praesidiis hostesque tuos aut litore produnt


et fera sollicitis vehitur captiva iuvencis,

et ferus sollicitus veho captivus juvencus


ut neque desidiae tradas, dum pronus ad omne

ut neque desidia trado dum pronus ad omnis


armorum legumque parens quae fundit in omnes


Assyrio Medoque tulit moderamina Perses ;


vulnere post Cannas maior Trebiamque fremebat


liminibus fatisque loqui iam digna futuris.


inconsultus agas : Constantia, futtile ne quid

inconsultus ago constantia futtilis ne quis


ne pereat tam priscus honos, qui portus honorum

ne pereo tam priscus honor qui portus honor


nec se subripuit poenae nostrisque pepercit:


Nil perdit decoris prisci nec libera quaerit

nihil perdo decor priscus neque liber quaero


Miramur rapidis hostem succumbere bellis,


sic trabeis ultor Stilicho Brutusque repertor.

sic trabea ultor stilicho brutus repertor


aegida, seu fessi mulces suspiria Martis,

aegida seu fatisco mulceo suspirium mars


per populos animi cunctantis libra cucurrit.


tarda verecundis excusat praemia causis.


seu Tyrias certa fracturus cuspide vires

seu tyrius certus fracturus cuspis vireo


Proxime dis consul, tantae qui prospicis urbi,

propior deus consul tantus qui prospicio urbs


cunctantem votoque moras auferre paratae.


hic trepidant humiles ; tremuit quos Africa nuper,

hic trepido humilis tremo qui africanus nuper


temperet ; in solam cruor hic servetur harenam.


conspexere boves, pavidi temone recedunt.


parte alia spumis fucantem Serica frena

pars alius spuma fucantem sericus frenum


credimus, Augusti quo se decorare fatentur,


hostis, in extremos aciem mittebat Hiberos


unicus extreme Phoenix procedit ab Euro :


fulmineum perstrinxit iter; ducis impetus undas

fulmineus perstringo iter dux impetus unda


pulsent nec rigidos pudeat lusisse Catones.


consilio stetit ira minor, ne territus ille


quod nihil in tanto circum terrore locutus

qui nihil in tantus circum terror loquor


insultaret atrox famula Carthagine Maurus?


pars sceleris dubitasse fuit : quaecumque profana

pars scelus dubito sum quicumque profanus


aedificat ripis et saevum gentibus amnem


lenior et gravidis adlatret Sirius uvis.”

lenio et gravidus adlatret sirius labrusca


explebat quibus ante famem, quotiensque reflexi

expleo qui ante fames quotiensque reflecto


quod tibi continuis resonant convexa diebus ?


nos nec credidimus. Fuerit tamen omnibus unum


Non, si prodigiis casus natura futures


“munivit Stilicho, totam cum Scottus Hivernen

munio stilicho totus cum scottus hivernen


et cursu Zephyris numquam cessura Lycaste.


sparsa comam Britomartis agit. tu Gallica cingis

spargo como britomartis ago tu gallicus cingis


vincit amor, meriti pridem clarique vetustis

vincio amor mereo pridem clarus vetustus


consulibus, quicumque fuit, quicumque futurus ;


cui neque luxuries bello nec blanda periclis

qui neque luxurio bellum neque blandus periculum


excubat et pretiis commercia pascit honorum,

excubo et pretium commercium pasco honor


latrantes mediis circum iuga nubibus ibant.


Nebrophone cervos aliasque in vincula cogit

nebrophone cervus alius in vinculum cogo


nec mea funestum versavit curia nomen.


vere coronatis dignum tibi praeparat annum.


hic ego promissam subolem sperataque mundo


hinc Libyci fractis lugerent cornibus amnes ;


plausibus, auratis celebrant hinc ora figuris.


quam peccare fidem : permittis iusta petenti

quam peccaris fides permitto iustus peto


“En, cui distulimus melioris saecla metalli,


publicus ille furor, quantum tua cura peregit,

publicus ille furor quantus tuus cura perago


fascibus ad socii properant et vindicis annum,

fascis ad socius propero et vindex annus


sternitur ignavus Nasamon, nec spicula supplex

sterno ignavus nasamon neque spiculum supplex


texuit? unde rudis tanto tirone iuventus


si quando sociis tecum venatibus ibant,


inque animis hominum pompa meliore triumphat.


parcus in Oetaeis exercet fulmina silvis.


quamvis obstreperet pietas, his ille regendae


purpureis virgo. stabat pater inde tropaeis


ipsaque Pierios lassant proclivia currus


Hesperidum Triton et Gir notissimus amnis


securisque canat Stilichonem fistula silvis.


suscepit merito fatalis Tabraca portu


iudicat et primus censet, quod cernimus omnes.


quantum profueris, quantam servaveris urbem,


oppida dirueret flammis. res mira relatu:


venturi quotiens adfulsit Apollinis arcus ?


Phrixeus roseo producat fertile cornu


flectenti faciles cessit tibi Medus habenas;


vastus aper nimio dentes curvaverat aevo.

vastus aper nimius dens curvaverat aevum


iudicium : cingunt superi concordibus unum


exulis ultorem, iacuit mucrone suorum:


tum prior attonitum gratis adfata querellis :


Hispanas caperet, Siculas obsideret urbes


quod dominis speratur avus ?” Tum flava repexo

qui dominus spero avus tum flavus repexo


non pueri lasciva sonant, quis cernere curis


armataeque manus iaculis et terga sagittis,


circumfusa tuae conscendant rostra secures.

circumfundo tuus conscendo rostrum securis


colla levant, opibusque fluens et pauper eodem


verior Augusti genitor, fiducia belli,


incomptae pulchraeque tamen ; sudoribus ora


secretum meruit, laetetur quisquis Eoos


et sacri Mariae partus ; Lucina dolores


armati referam vires? plus egit inermis.


post Numidas Mario, post classica Martis Eoi

post numida marius post classicus mars eous


haerebat doctus lateri castrisque solebat


praetendens proprio nomen regale furori


traxit ad exemplum, qui iam firmaverat annis


nunc te conspiciam castris, permitte, relictis

nunc tu conspicio castrum permitto relinquo


Romaque venturi gaudebat praescia fati,


te socero. Fratrem levior nec cura tuetur


fama putat, qui, cum possint commissa negare,


dissiliant glaebis galeae vel qualia rastris

dissiliant glaeba galea vel qualis rastrum


crimen et in legem rapiendi verterat usum.


ne timeare times et, quem vindicta manebat,


contudimus, quis iura damus. quis credere possit?


non saevas pecudes, sed luxuriantis harenae


mendacis clipei fabricataque vatibus arma


Pompeiana dabunt quantos proscaenia plausus !

pompejanus do quantus proscaenium plaudo


nunc dabat hibernum Rhodope nimbosa cubile.

nunc do hibernus rhodope nimbosus cubile


aut monitos certa dignantur imagine somnos.


non sic intremuit Simois, cum montibus Idae


ingreditur vallemque suam, quam flammeus ambit

ingredior vallemque suus quam flammeus ambeo


efficiunt, collecta tenes. Ne facta revolvam


traxerunt dilata moras; hic vincere tarde


ingenioque canes, illae gravioribus aptae


confringas animum : secret© consona regno


quod cuncti gens una sumus. nec terminus umquam

qui cunctus gens unus sum neque terminus umquam


subderet Hispanum legibus Oceanum,


tam subitas acies concepto dente draconis


lusus et horrendos quondam penetrare recessus ;

lusus et horreo quondam penetraris recedo


signandum Stilichone legit ; tunc imperat omncs


nec iuga Leucatae feriens spumantia fluctu

neque iugum leucates ferio spumo fluctus


Hebro teste canam? magnum mihi panditur aequor,

hebrus testis cano magnus ego pando aequor


Eucherius trepido iam flammea sublevat ore

eucherius trepido iam flammeus sublevo os


Gallia, quem regum thalamis Hispania nectit,


scinditis, offenso quantae sub vomere putres


pro sociis ! quotiens dono concessit amicis

pro socius quotiens donum concedo amicus


Eucherio puerumque ferens hic regia mater


tuta quod imbellem miratur Gallia Rhenum,


cuius nec spatium visus nec corda decorem

qui neque spatium video neque cor decoro


blanda quidem vultus, sed qua non taetrior ulla

blandus quidem vultus sed qui non taeter ullus


auri fonte lavant : teneros de stamine risus


sed fuit indicio, quantum tibi, Roma, liceret :


lapsuro virgulta solo, non vocibus haedi


tunc ditas, cum bella fremunt. scis nulla placere

tunc ditas cum bellum fremo scio nullus placeo


nubiferas Alpes Appenninique recessus


legatis poscit Libyam famulosve precatur


et sertum vati Martia laurus erat.


principe mutatas orbis non sensit habenas.


laude fuit. quis enim Visos in plaustra feroces

laus sum quis enim video in plaustrum ferox


urgebat patrias suspenso principe curas,


cum fremerent lacerumque alternis ictibus anceps


effigies ductura tuas, quis devius esset


sustulit in Tyria reptantem veste nepotem,


suppeditat revocatque sinu. complectitur antrum,

suppedito revoco sinus complector antrum


serus et incassum servati prodigus auri.


obsequiis moderere ducem, pietate parentem.


speluncas canibus Thero rimatur Hiberas


sustinet, ut patrium commendet purpura Baetim ?

sustineo ut patrius commendo purpura baetis


vina fluens : “si vos adeo Stilichone curules

vinum fluo si tu adeo stilichone curulis


per quem fracta diu translataque paene potestas

per qui frango diu transfero paene potestas


promptius imponam glaciali Pelion Ossae.


per terram pars ducta rotis, longoque morantur


desinit ; in prolem transcurrit gratia patrum.

desino in proles transcurro gratia pater


armifer et viridi floreret milite sulcus,


delicias, pompam nemorum. Quodcumque tremcndum

deliquia pompa nemus quicumque tremcndum


et cursus stabilesque moras, quibus omnia vivunt


cernunt rostra reos. cani virtutibus aevi


hic ferrata rigent, illic argentea candent.

hic ferratus rigo illic argenteus candeo


O felix servata vocat quem Roma parentem !


splendida suscipiant alium te rostra Camillum,

splendidus suscipio alius tu rostrum camillus


hostibus, et laetae passurum iurgia plebis


quos vagus umectat Cinyps et proximus hortis

qui vagus umectat cinyps et proximus hortus


membraque Circaeis effeminat acrius herbis,


angulus aut regio quae non pro numine vultus

angulus aut regius qui non pro numen vultus


servilem pepulisse notam ? defendis honorem


dextera duxisset rutilantes crinibus alas,


dentibus : insedit nigra cervice gementum


prospera non fessis optantur flamina nautis,


imperium primique dedit cunabula iuris.


militiamque patris, cuius producere famam,


omnis in hoc uno variis discordia cessit


condere, non laetam speciem praemittere fraudi,

condo non laetus species praemitto fraus


conveniunt ad tecta deae, quae Candida lucent

convenio ad tectum dea qui candidus luceo


Aeneas, tractusque rotis ultricibus Hector


admonuit dominae gentes instarque tropaei


quae sic aurifero Pactoli fonte tumescit


iam tibi detulerant, quidquid mox debuit aula.


quod non ante fretis exercitus adstitit ultor,

qui non ante fretus exercitus asto ultor


respuere offensas facilis, pariterque minoris


moenibus ? aut quantae pensabunt facta coronae ?


et comes Opis eat ; steriles iuvat ire per aestus :

et comes opis eo sterilis juvo eo per aestus


et tantum Libyam fructu maiore recepit


ut procul Hercyniae per vasta silentia silvae

ut procul hercyniasilva per vasto silentium silva


hinc Aurora comas iuxtaque adludit habenis


Scipiadae, geminis tandem quod libera damnis

scipiades geminus tandem qui liber damnum


Cyrnaeis Siculisque iugis venata virago


praeterea diversus erat favor : aequior ille


ut mihi vel Massyla Ceres vel Gallica prosit

ut ego vel massylus cero vel gallicus prosum


omne, quod Oceanum fontesque interiacet Histri,

omnis qui oceanus fons interjaceo histrus


trans pelagus ; cervi currum subiere iugales,

trans pelagus cervus currus subeo iugalis


quae non incudes streperent, quae flamma vacaret

qui non incudo streperent qui flamma vaco


Singula complecti cuperem; sed densior instat

singulus complector cupio sed densus insto


Continuant superi pleno Romana favore


Bosphorus indueret roseisque evincta coronis


fortunae maioris honos. erectus et acer


figit et impresso glaebis non credit aratro,


Tyrrhenum poteras cunctis transmittere signis

tyrrhenus possum cunctus transmitto signum


Nee minor in caelo chorus est ; exultat uterque

nee paruus in caelum chorus sum exultat uterque


inmunis qui clade fuit. te sospite fas est

inmunio qui clades sum tu sospes fas sum


tot loca sufficerent et tam longinqua tueri?

tot locum sufficio et tam longinquus tueor


fallax o quotiens pulvis deludet amorem


Quid primum,Stilicho,mirer? quod cautus ad omnes

quis primus stilicho miror qui caveo ad omnis


has ubi collectas vidit, sic Delia coepit :


contigit. an quisquam Tigranen armaque Ponti

contingo an quisquam tigranes armo pontus


Magnarum nec parens opum geminare profundas

magnaris neque parens opos geminaris profundo


progeniem nostros inmoto iure nepotes


hoc armis, hoc triste dolis. hoc Africa saevis

hic arma hic tristis dolus hic africanus saevus


iurgia contentus solo terrore coerces


conatus iuvere tuos: tot barbara solus


quam quaesisse novum, quid tardius ore rubenti


venturus dux maior erat. Victoria nulla


Quae vero procerum voces, quam certa fuere


Scorpius ; autumni maturet germina Virgo,


vexatum laceri corpus iuvenescere regni.


est aliquod meriti spatium, quod nulla furentis

sum aliqui mereo spatium qui nullus furo


et calidis thalami successit laurea sertis,

et calidus thalamus succedo laureus serta


instruit, ut nulli cupiat cessisse labori ;


rettulit ignotum gelidis vectigal ab oris.


murmura pastorum numquam venere per aures.


conferat aut Persen debellatumque Philippum?


pacis et ingenio scelerumque cupidine fratres.


fecit Hyperboreis Delos praelata pruinis.


despicit aut trepidam vexat legionibus urbem ;


nec velit Orpheo migrantes pectine silvas.


in scopulos et monstra maris nostrique cruoris

in scopulus et monstrum mare noster cruor


luxuries, praedulce malum, quae dedita semper

luxurio praedulcis malus qui dedo semper


pendat iustitia crimen, pietate remittat


unius auxilio fasces Libyamque recepi.


sed verus patriae consul cessantibus armis


conveniunt aquilae cunctaeque ex orbe volucres,

convenio aquila cunctus ex orbis volucris


quem fugis, et spernis tota quem mole tueris ?

qui fugio et sperno totus qui moles tueor


Arcadium ; nec, si quid iners atque impia turba

arcadius neque si quis iners atque impius turba


iam tumeant. hostem muniri robore mavis


loricas galeasque redundantes hyacinthis


ut praesente fruar conscendentemque tribunal

ut praesens fruor conscendentemque tribunal


caerulus Oceanique aestum mentitur amictus :


Vidit ut optato se consule Roma potitam :


haec sacris animata Numae. huic 1 fulmina vibrat


lucis honoratae fructus, venerabile famae


acceleret divisa manus : mihi cursus anhelas


quae fruges aut bella ferant; aulaeque tumultum

qui frugis aut bellum fero aulaeque tumultus


laudavitque nova caede cruentus eques.


Nebrophone telisque domat quae Maenala Thero.


scribit iura senex, numeros qui dividit astris

scribo ius senex numerus qui divido astrum


aut rigidum saetis, capitur decus omne timorque

aut rigidus saeta capio decus omnis timor


quos decus esse deae primi sub limine caeli

qui decus sum dea primus sub limen caelum


Thybridis in morem domibus praevelat amoenis.

thybridis in mos domus praevelat amoenus


Mos erat in veterum castris, ut tempora quercu

mos sum in vetus castrum ut tempus quercus


aspera gemmatasque togas viridesque smaragdo


ultorem videant servatoremque Quirites


cornibus infractis adeo mitescere cogis,


qui mihi Maurorum penitus lacrimabile nomen

qui ego maurus penitus lacrimabilis nomen


aut gelidam Thracen decertatosque labores


cuius fulta fide mediis dissensibus aulae

qui fulcio fides medius dissensibus aula


nubilus Aegaeo quam turbine vexat Orion,


mittitur et miles, quamvis certamine partes


ore, deae iunxere choros unoque receptae


Quem populi plausu, procerum quem voce petebas,

qui populus plaudo procerus qui vox peto


illi terribiles, quibus otia vendere semper


nec solam populi vitam debere fatetur


discessit, vitium rebus sollemne secundis


sufficiunt ; rudibus fagis texuntur et ornis


facta sequebatur quamvis ingentia livor :


grates Gallus agit, quod limite tutus inermi

grates gallus ago qui limes tueor inermis


aut in harenosos aestus zonamque rubentem


moribus et quanto frenet metuendus amore,


pervolat Oceanum, Unguis et mille citatos


scribunt aetheriis Stilichonem sidera fastis.

scribo aetherius stilichonem sidus faveo


pulvere : non dubiis ultra torquebcre votis.

pulvis non dubius ultra torquebcre voveo


insidias retegunt et in ipsa cubilia fraudum


at tibi quae poterit pro tantis civica reddi

at tu qui possum pro tantus civica reddo


Theodosius divique tui ; Sol ipse quadrigis

theodosius divique tuus sol ipse quadrigae


scilicet in vulgus manant exempla regentum,


fama potest, quanto me dignius incitat ardor,

fama possum quantus ego dignus incito ardor


iam tibi commissis conscenderat aethera terris,


obruimur. genitor caesi post bella tyranni

obruo genitor caedo post bellum tyrannus


lam tum conspicuus, iam tum venerabilis ibas

lam tum conspicuus iam tum venerabilis eo


ingenio ? nullus Boreae metus, omnis et Austri

ingenium nullus boreas metus omnis et auster


vix adeunda deis, annorum squalida mater,


atque idem Thebis cecidit ; sic Medus ademit


arebant tantis epoti milibus amnes.


si nihil egisset clarum nec fida Valenti


Gildo nempe tibi. Nec solum fervidus Austrum,

gildo nempe tu neque solus fervidus auster


nec doluit contempta tamen, spretoque recessit

neque doleo contemno tamen sperno recedo


largiri sociis. durum Patientia corpus


securus, quamvis et opes et rura tenerent


me quoque vicinis pereuntem gentibus inquit


par nitor intactis nivibus ; frons discolor auro

par nitor intactus nix frons discolor aurum


Iustitia utilibus rectum praeponere suadet


inmanis medium vectaret belua Porum.


innumeras uno gereret cum tempore pugnas,


aut totum oppositi claudunt fugientibus aequor


munificus mensaeque adhibes et nomine quemque

munificus metior adhibeo et nomen quisque


vivitur ; egregios invitant praemia mores.


limina teque simul rediens in castra reducat.


et Gallum terris prosterneret, aequore Poenum,


nunc prope Cimmerii tendebat litora Ponti,


Dalmatiae lucos abruptaque brachia Pindi


nobilitant: hunc forma decens, hunc robur in armis,

nobilito hic forma decet hic robur in arma


sed pacem foedat vitiis. hic publica felix,


corporis excubiis unam servasse iuvencam!


adsis perpetuum Latio votisque senatus


fabula seu verum canitur : tua copia vicit


certatim petiere tibi. poscentibus ipse


Hanc tu cum superis, Stilicho praeclare, tueris,

hic tu cum superi stilicho praeclaris tueor


saepe lacessitus probris gladiisque petitus,


ingeniis hilares Baccho frugumque feraces.

ingenium hilaris bacchus frugumque ferax


non illos tacdae ardentes, non strata superne

non ille tacdae ardeo non sterno supernus


et, quod adhuc nullo potuit terrore coacta


argenti, potuere lacus et flumina fundi.


clarior aut hominum votis optatior umquam


Hactenus armatae laudes : nunc qualibus orbem


tu legeris tantosque viros, quos obtulit orbis,


nubibus et quidquid tanti struxere triumphi.

nubis et quisquis tantus struo triumphus


non iter hibernis obstant nec flatibus Alpes :

non iter hibernus obsto neque flatus alpis


obstrueretque moras strictumque reconderet ensem,

obstrueretque mora stringo recondo ensis


hinc priscae redeunt artes ; felicibus inde


fertilitas messesque vehat nunc umidus Auster,

fertilitas messis veho nunc umidus auster


imperii, cuius libratur sensibus orbis.


nexa comam foliis fulvaque intexta micantem


scandebat cristatus Athon lateque corusco


quot dedit inmanes vili pro pondere massas


possideat caelum ? quod noverit omnia Phoebus ?


prospicerem dubiis venturum Saxona ventis.”


calcatam flevere togam : iam prata choreis


cum fremeret, numquam Stilicho sic canduit ira,

cum fremo numquam stilicho sic candeo ira


caelicolum. nam prima chaos Clementia solvit

caelicolum nam primus chaos clemens solvo


pascat Belga pecus, mediumque ingressa per Albim

pasco belga pecus medius ingredior per albis


qui solis radios auri fulgore lacessunt,


pigraque Saturni ; quantum Cytherea sereno


suspensum, veniens omni dum crederis hora !


tenditur ad Syrtes, mecum Dictynna Lycaste


Pallantis iugulum Turno moriente piavit


Unde tot adlatae segetes? quae silva carinas


ignorare dedit ?” Post has Oenotria lentis


humanumque genus communi nomine fovit


ac pereunt fixis cum legibus. ille recenset,


stipantur Numidae campi, stant pulvere Syrtes


constitit ante ducem tetrica nec Pallade vultum

consto ante dux taetricus neque pallas vultus


adspersis salibus, quibus haud Amphiona quisquam

adspersis sal qui haud amphiona quisquam


quos potuit vastare fuga. spe captus inani

qui possum vastaris fuga spes capio inanis


frondentes caveae. ratibus pars ibat onustis


fratris plectra vacent ? nostram quoque sentiat idem

frater plectrum vaco noster quoque sentio idem


Tarpeias pressis subeant cervicibus arces.


haec dea pro templis et ture calentibus aris


elusae dominae pergunt ad limina Romae,


nunc per te titulus. consul succurre gravatis

nunc per tu titulus consul succurro gravo


Gallia crine ferox evinctaque torque decoro

gallia crinis ferox evinctaque torquis decoro


paruerant, iussi properant segnique verentur


quod nec inops iaceat probitas nec inertia surgat divitiis.

qui neque inops jaceo probitas neque inertia surgo divitiae


expellet citius fasces quam Francia reges,


edomuit Rhenum, quot vos potuistis in annis;


prosequar? ad sese mentem praesentia ducunt.


navigat, intorquet clavum Silenus et acres


sub iuga quo gentes captivis regibus egi ?


defensor Libyae, Rheni pacator et Histri.


Romanis. haec auguriis firmata Sibyllae,


et metuens hostile nihil nova culmina totis

et metuo hostilis nihil novo culmen totus


insignesque domos? levis haec iactura; nec umquam

insignis domus levis hic iactura neque umquam


si deserta Noti, fontem si quaerere Nili,


gaudeat et quidquid fuerat deforme mereri.


Oceani. ductor Stilicho tot gentibus unus,


dependent membris animae. mansura verendus


contulimus pensis et eodem nevimus auro,


numquam succubuit damnis et territa nullo

numquam succumbo damnum et terreo nullus


Argum fama canit centeno lumine cinctum


velaret, validis fuso qui viribus hoste


ditabat rutilo quidquid Mida tangeret auro ;

ditabat rutilo quisquis midas tango aurum


fontem Hermi tactumque Midae pluviamque Tonantis.


spirat opus, rutilis hic pingitur aula columnis

spiro opus rutilis hic pingo aula columna


frena regit currumque patris Bellona cruentum

frenum rego currus pater bellona cruentus


humanumque modum. quis enim livescere possit, 40


nesciat, hunc credas populum. si volvere priscos

nescio hic credo populus si volvo prisci


te duce suspecto Martis graviore paratu


cuncta forent, si Poenus adhuc incumberet Austro.

cunctus sum si poenus adhuc incumbo auster


Porus Alexandro, Memnon prostratus Achilli,

porus alexander memnon prosterno achilles


urgebat trepidamque fames obsederat urbem.


materiam pandit Stilicho populumque vetusti


frigora vix ferrent alii, tune iste rigentem


et ratibus Syrtes, Libyam complere maniplis;


occursant ubicumque velit. nec fama fefellit


ante fretum deleta mihi, ne turpia castis


non arcu pepulere Getae, non Sarmata conto.


quae septem scopulis zonas imitatur Olympi ;


Autololes; pavidus proiecit missile Mazax.

autololes pavidus proicio missilis mazax


Gallica Francorum montes armenta pererrent;


spe maior, fama melior. venerare curulem,

spes magnus fama bonus veneraris curulis


sic male sublimes fregit Spartanus Athenas

sic malus sublimis frango spartanus athenae


Tum spicis et dente comas inlustris eburno

tum spica et dens como illustris eburnus


inlecebris torvos auro circumlinit hydros,

illecebra torvus aurum circumlinit hydrus


si quando trepida princeps pietate vocaret;


pampinus, antennis inlabitur ebria serpens,

pampinus antennis inlabor ebrius serpens


cum videat ripas, quae sit Romana, requirat;


terrigenae galea matrem nascente ferirent


vitibus intorquens hederas et palmite largo


Illius ut magno Sol limine constitit antri,


et quos interior nimio plaga sole relegat:


Lydia, cum domitis adparuit Euhius Indis ?


gaudia, cum totis exurgens ardua pennis


libera possideant ; hinc obsidione solutus


insidiis Oriens. illinc edicta meabant


pertulit exilium; cum se promitteret alter


hic mitra velatus Arabs, hic crine decorus


frena dedit, teneros sic moribus induit annos


oppida laxatis ausus iam pandere portis


oppida vel montes captivaque flumina ferrent.


ante redis, quam tota fuit, Rhenumque minacem


pulverulenta rubent, sexum nec cruda fatetur

pulverulentus rubeo sexus neque crudus fateor


maluerint nullo violati reddere quaestu :


servavitque piam victis nec polluit umquam


sed privata minus, partitum; singula quemque

sed privo paruus partio singulus quisque


denique non dives sub te pro rure paterno

denique non dives sub tu pro rus paternus


hostilesque globos tumulo prosternis amici;

hostilis globus tumulus prosterno amicus


perpetuaque senex subductus mole parumper


tu quoque nobilibus spectacula nostra laboras

tu quoque nobilis spectaculum noster laboro


discrimen letale subit, quid Poenus arator

discrimen letal subeo quis poenus arator


dedecoris sanctum violant oracula coetum


inque novos iterum revoluto cardine cursus


aurea purpureos tollentes cornua cervos


agnoscitque casas et collibus oscula notis


totus adest oculis, aderat qui mentibus olim,


perque mero madidos currunt saliuntque rudentes


vulgatura nefas : in quo vel maxima virtus

vulgatura nefas in quo vel maximus virtus


cedentes spatiis adsurgentesque videbas


quaeque suam. variae formis et gente sequuntur


haec laqueis innexa gemunt ; haec clausa feruntur

hic laqueus innecto gemo hic claudo fero


das veniam victis, hac exorante calores


sufficeret natus Stilicho: mens ardua semper

sufficio nascor stilicho mens arduus semper


solveret obsessos, praeberet foedera captis.


servitium. numquam libertas gratior extat


ignea Cretaea properat Britomartis ab Ida

igneus cretaeus propero britomartis ab idas


plus ideo sumenda tibi fastigia vitas,


regia Romanus disquirit crimina carcer:


plurima Parrhasius tunc inter corpora Ladon

multus parrhasius tunc inter corpus ladon


perpetuumque viret squamis caudamque reductam


semina praerupto dissolvat Aquarius imbre.


tenderet aut solis fugiens transiret in ortus


vestra manus dubio quidquid discrimine gessit,

vester manus dubius quisquis discrimen gero


reddidit et votis iussit adesse suis.


evitare dolos; veteres firmare cohortes,


hi propagandi ruerant pro limite regni;


usque adeone levis pacati gloria Rheni ? ”


Danuvium calcabat eques nivibusque profundum


responsis alacrem potuit Nasamona morari.

respondeo alacer possum nasamona moraris


germinat et spatio summas aequantia fagos


dilectos coleret, talem ni semper honorem


cumque triumpharet gemina Carthagine victa


occulto saevire vetat, prodesse remittit.


ilia quidem; sed non uni certamina pugnae


in falcem curvet gladios, geminasque viator


narrem iustitiam? resplendet gloria Martis.


inmunes oculi per tot discurrere partes,


incertum quid Martis iter certumque Tonantis


ferri praesidium solo munitus amore.


consul, Roma, tuus. non illum praemia tantum

consul roma tuus non ille praemium tantus


tessera. Romuleas leges rediisse fatemur,


terrificant Atlanta iubis armentaque longe


omnia qui placido consumit numine, serpens

omnis qui placidus consumo numen serpens


littera nec pretio manus inflammata lateret?

littera neque pretium manus inflammo lateo


casibus, instabant aliae post terga biremes;


Nec tamen humano cedit caeleste favori

neque tamen humanus cedo caelestis favor


ducere : sed pigra cunctari mole veretur.


hae septem venere duces ; exercitus alter


Maior Scipiades, Italis qui solus ab oris


custos imperii virgo, quae sola mederis


haec est in gremium victos quae sola recepit

hic sum in gremium vinco qui solus recipio


inferiis gens tota datur. nec Mulciber auctor

inferius gens totus do neque mulciber auctor


et vaga testatur volventem sidera Mithram.


rivus et inriguis largum iubar ingerit herbis,

rivus et irriguus largus iubar ingero herba


vincendos alio quaesivit in orbe Britannos.


deterso necdum repetebat sanguine campum.


ossa peremptorum resonent inmania regum.


laudibus innumeris. Etenim mortalibus ex quo


ergo avidae tantosque novi spe consulis annos

ergo avidus tantus nosco spes consul annus


iam pulsante femur mutatus palluit Hermus


stringitur. Eridanus clipei iam fulgurat umbra ;

stringo eridanus clipeus iam fulguro umbra


Nubilis interea maturae virginis aetas


inque suos tandem fines redeunte colono


unius incursu tremuit; sine caede subactus


expertum quod nulla tuis elementa paterent

experior qui nullus tuus elementum pateo


Gallia bis fractas Alpino vulnere vires?


de monstris taceas. pellendi denique nulla


pro cunctis, hortantur, eat. nec segnius ilia


turis odoratae cumulis et messe Sabaea


Nee tibi, quae pariter silvis dominaris et astris,

nee tu qui pariter silva dominaris et astrum


urat atrox aestas, madidae nec prodigus urnae

uro atrox aestas madidus neque prodigus urna


sub iuga quae Poenos iterum Romana redegit.

sub iugum qui poeni iterum romanus redigo


materiem praestes odiis ; ut sontibus ultro


inmensi spelunca aevi, quae tempora vasto

immensus spelunca aevum qui tempus vasto


ipsa duci sacras Victoria panderet aedes !


non sic virginibus flores, non frugibus imbres,


non oblita sui servilibus exulat arvis,

non obliviscor suus servilis exulat arvum


aemula vicinis fastigia conserit astris ;


ingreditur trabeatus equis ; spatiosa Quirinus

ingredior trabeatus equus spatiosus quirinus


pars foret, Australis sonuit tuba, moverat omnes


reppulit aut saeva Promoti caede tumentes

repello aut saevus promoveo caedes tumeo


et gentes cuperet vulgo monstrare subactas, 15


et pharetratarum comitum inviolabile cogis

et pharetrataris comes inviolabilis cogo


quem videt Augusti socerum regnique parentem,


classis torva 1 sonat, caudamque in puppe retorquens

classis torvus sono cauda in puppis retorqueo


quam moveas, precibus numquam implacabilis obstes,

quam moveo prex numquam implacabilis obsto


publica sed numquam tanto se gratia fudit

publicus sed numquam tantus sui gratia fundo


hoc quoque non parva fas est cum laude relinqui,

hic quoque non parvus fas sum cum laus relinquo


inlicitur veniente novo, benefacta tenere,


captivoque rogant, quam si post terga revincti

captivus rogo quam si post tergum revincio


nonne vides et plebe vias et tecta latere

nonne video et plebs via et tectum lateo


gestatosque patri capulis radiantibus enses


et patrios idem cineres collectaque portat


creditur ? Hoc clipeo munitus Honorius altum


seu celebres ludos, solio seu fultus eburno

seu celeber ludus solium seu fulcio eburnus


profuit! hostilis salvae Carthaginis arces;


fortia, non volucri fugiunt pernicia cursu.

fortis non volucris fugio pernicia cursus


communesque sequi leges iniustaque numquam


et tanto dubitat fasces praebere triurapho,

et tantus dubito fascis praebeo triurapho


te dominum Bruto non indignante fatetur


non equitum nimbos Latiis obsistere pilis.


fata dabunt.”Dixit gremioque rigentia profert


ad proram iacet usque leo : vix sublevat unum

ad prora iaceo usque leo vix sublevo unus


edita vel genero Romae maiora reservat.


nititur ad fructum studio, cum cernat uterque

nitor ad fructus studium cum cerno uterque


donet ab orbe greges ? laudi quod nulla canendae

dono ab orbis grex laus qui nullus canendae


“sperabam nullas trabeis Gildone perempto


fracturumque reos humili sub iudice vultus.

fracturumque reus humilis sub iudex vultus


Principio magni custos Clementia mundi,


qui nec principibus donis precibusque vocati


Alpinae socias arcu cessante pudicas


Nympharum incedunt, acies formosa Dianae,


missurusve sibi certae solacia mortis


hic gemmata niger tentoria fixerat Indus;


corpus destituit. bellis insignior ille,


fabrilis, quantis fluerent fornacibus aera


advexit reduces secum Victoria Musas


tardior ad Siculos etiamnunc pergit amores.


serpentum patulos gestant pro casside rictus;


seu tibi Dictaeae placuerunt astra Coronae


quem tu sic placida formas, sic mente severa,

qui tu sic placidus forma sic mens severus


quem ferro, adloquiis; quem vos cum milite, solus,

qui ferrum alloquium qui tu cum miles solus


Pyrenaea tegit latebrosis frondibus ilex.


Haec dum Roma refert, iam Fama loquacibus alis


praecedit, lictorque Metus cum fratre Pavore

praecedo lictorque metus cum frater pavor


publica privatae cesserunt commoda causae,


comminus aut longe virgatas figere tigres?

comminus aut longus virgatus figo tigris


Nee te iucunda fronte fefellit


formido ingentem vibrat succincta securim.


mansuroque adamante ligat ; nec mobile mutat


auratasque plagas, inmortalesque Molossi


iste labor ; maneant clausis nunc sicca pharetris,

iste labor maneo claudo nunc sicco pharetra


exuviae, vastis Meroe quas nutrit harenis;


quid non intrepidus credas, cui regia tuto

quis non intrepidus credo qui regius tueor


a puero, tenerisque etiam fulgebat in annis


eximia regione domus, contingere terris


seria quisque iocis nulla formidine miscet.

seria quisque jocus nullus formido misceo


non ego dilectu, Tyrii sed vomere Cadmi


concessit tantumque suos invidit honores.


dividis ex aequo, ne non augusta supellex

divido ex aequus ne non augustus supellex


exiguumne putat, quod sic amplexus Hiberam

exiguumne puto qui sic amplector hiberus


facturus quemcumque reum. non obruta virtus


quod numquam pereant stellae ? quod luppiter olim

qui numquam pereo stella qui luppiter olim


sollicitae iuxta pallescunt gaudia matris.


discussis tenebris in lucem saecula fudit.


munera, quae metuens illis, quos spreverat, offert


quis lentum caneret Fabium, si iure perempto


dedecorant mores; animus quem pulchrior ornat,


errorem purosque probet damnetque nocentes


intemeratorum stabat reverentia fratrum.


hinc fuit ut primos in coniuge disceret ignes

hinc sum ut primus in coniunx disco ignis


posteritas nec iam doleat defensa vetustas.

posteritas neque iam doleo defendo vetustus


tu neque vesano raptas venalia curru


ore vorat tacito relegens exordia lapsu.


virgineo gelidos percurritis agmine montes,

virgineus gelidus percurritis agmen mons


cum solo terrore ruant? non classica Francis

cum solum terror ruo non classicus franci


venari tuto liceat, lucosque vetusta


haec et amicitias longo plus tempore firmat

hic et amicitia longus multus tempus firmo


interius : fucata genas et amicta dolosis


ceu sanctum venerere senem patriisque gubernes

ceu sancio veneror senex patrius guberno


Tempore tam parvo tot proelia sanguine nullo

tempus tam parvus tot proelio sanguis nullus


hunc annum studiis ? quantos Neptunus equorum

hic annus studium quantus neptunus equus


pacis consilium : per quem squalore remote


tandem vince tuum, vincis qui cuncta, pudorem.

tandem vinco tuus vincio qui cunctus pudor


ingenium, parvae strepitu nec vincula noxae

ingenium parvus strepitus neque vinculum noxa


obsequium gravibus subnectens flammea gemmis.

obsequium gravis subnecto flammeus gemma


in proprium sed ducta larem victricia reddit

in proprius sed duco lar victricia reddo


Euphraten Babylona petis. stupuere severi


horrificos et quae, numquam nocitura, timentur


efficiens patranda manu, dictare paratus


est tua quod, nostros qui consulis omnia patres,

sum tuus qui noster qui consul omnis pater


aequali cervice subis: sic Hercule quondam

aequal cervix subeo sic herculis quondam


quas Solis pascuntur equi ; flagrantibus inde


non gemuit patrem vitaeque et lucis in ipso


audeat, adscribis iuveni. discordia quippe


quod veluti patriis regionibus utitur hospes ;


inscripti rutilum caelato consule nomen


vulnera, non fusum crebris hastilibus imbrem,


arduus, antiqui species Romana senatus.


vel Pyrrhum Antiochique fugam vel vincla Iugurthae

vel pyrrhus antiochus fuga vel vinclum jugurtha


obtentu tacitum. Tales utrimque procellae


cingas iure forum, denso seu turbine vulgi

cingas ius forum densus seu turbo vulgus


monte Palatino. glaucis tum prima Minervae

mons palatinus glaucus tum primus minerva


distulit impensas, sed post miracula castris

differo impendo sed post miraculum castrum


hi famulos traherent reges ; hi facta metallo

hic famulus traho rex hic facio metallum


haec fovet absentes, hacc longe sola remotis

hic foveo absum hacc longus solus remoueo


exesosque situ cogit splendere ligones


obtulit ultori fastosque ornare coegit.


casurum potuit morti subduccre civem.


nec vaga dilecto satiantur lumina vultu :


eruis et si quis defensus harundine Rheni


neglectum Stilicho per tot iam saecula morem

neglego stilicho per tot iam saeculum mos


quod te iam tanto meruisset pignore civem.


conceditque libens, meritis seu praemia poscant

conceditque libet meritum seu praemium posco


sumeret ut pariter princeps nomenque mariti


curvatas glacie silvas umbone ruebat.


inferret Libyco signa tremenda mari,


suscepere ducem, nec cum cedente rediret


digna feror ? titulumne levem parvique nitoris


quam peperit, quantum graviorem amissa dolorem


oravit iungique tuis Alamannia signis!


deterior nec Marte minor, tremit orbe corusco

deterior neque mars paruus tremo orbis corusco


nil breve moliri, nullis haerere potentum

nihil brevis molior nullus haereo potentum


te pastorali modulantur Maenala cantu


cunctaque prosiliunt cete terrenaque Nereus


Edonas hiemes et tardi flabra Bootae


matribus ? his, Stilicho, cunctis inopina reluxit

mater hic stilicho cunctus inopinus reluceo


adspice, Roma, virum. iam tempora desine longae

adspecio roma vir iam tempus desino longus


civem lenis agat. te doctus prisca loquentem,


victorique favent. quotiens sociare catervas

victorique faveo quotiens sociaris caterva


cum procerum iussis famulantia cernimus arma.

cum procerus iussum famulantia cerno arma


adnuis et solitus frontem circumfluit ignis ?


iam domus haec utroque petit diademata sexu


contentus lictore venit nec inutile quaerit

contineo lictor venio neque inutilis quaero


absentum condonat opes, a milite parcus


imperium monitis ; dominum summissus adores ;


quam meritis debemus opem. non spicula poscit

quam meritum debeo ops non spiculum posco


plus sitiens patulis rimatur faucibus aurum,


illi post lituos pedites favere canenti


vixque salutatis Laribus, vix coniuge visa,


haec Alamannorum spoliis, Australibus ilia


vagitusque audire putes. iam creverat infans


compellas clari, sub te quod gesserat olim,


aut quibus exemplis fecunda Thybris ab Arcto

aut qui exemplum fecundus thybris ab arceo


aegra caput mediis erexit Graecia flammis.


nec similis Latias patefecit gloria portas

neque similis latius patefacio gloria porta


crure tenus pendere vetant. praecedit amicas


Te memor Eurotas, te rustica Musa Lycaei,

tu memor eurotas tu rusticus musa lycaeus


retibus et clatris dilata morte tenendae


principe tu felix genero : felicior ille


admonitum facti, figendaque sensibus addis


dentibus aut insigne iubis aut nobile cornu

dens aut insignis juba aut nobilis cornu


velati galeas lauro, propiusque iugales


conspiciare loco, nomenque ad sidera tollunt


agricolae reserant iam tuta mapalia Mauri.

agricola resero iam tueor mapalia maurus


confert monstra suis et non aequare fatetur.

confero monstrum suus et non aequaris fateor


nasci posse moras, etiam nunc ille repugnat

nascor possum mora etiam nunc ille repugno


saevitiam; turmas equitum peditumque catervas


pristina Romuleis infloruit artibus aetas,


Europae vos interea perquirite saltus


centum Taygeti, centum de vertice Cynthi

centum taygetus centum de vertex cynthius


in pretium, votique famem passurus avari


inde catenate gemeret Germania Rheno. 25


si minus adnuerit precibus, vel cogere certae


ac primam scelerum matrem, quae semper habendo

atque primus scelus mater qui semper habeo


quo tandem flexus trabeas auctore rogantes


barbara ferratis innectunt colla catenis


iam negat et genero. si non ut ductor ab orbe

iam nego et gener si non ut ducto ab orbis


augeri flagratis ” ait “quas sola iuvare


qua nihil in terris complectitur altius aether,

qui nihil in terra complector altus aether


pondus et amissas vires et regna recepit.

pondus et amitto vireo et regnum recipio


tum virides pardos et cetera colligit Austri

tum viridis pardus et ceterus colligo auster


cur nondum legitur fastis ? cur pagina tantum


te vacuum potuit ? quis tota mente remissum

tu vacuus possum quis totus mens remitto


inclitus; inde pium matris regina gerebat


inter supplicium populi deforme pependit;

inter supplicium populus deformis pendeo


auribus Italiae fatorum 1 exempla nocerent.


vicit cura ducis, quotiens sub pellibus egit


irato vindicta fuit vel quaestus Achilli.

irascor vindicta sum vel quaestus achilles


solibus effetos mersurus pulvere Gallos.


hunc bellis comitare favens, hunc redde togatum

hic bellum comitaris faveo hic reddo togatus


Maurorum Gildo populos, quibus inminet Atlas


Est ignota procul nostraeque impervia menti,

sum ignotus procul noster impervius mens


occurrit Natura potens seniorque superbis


pectine : tincta simul repetito murice fila


Ostentare suos prisco si more labor es

ostentaris suus priscus si mos labor sum


nutatura semel; si quid licuisset iniquis


omen erat. quamquam nullis mi hi cognita rebus

omen sum quamquam nullus ego hic cognosco res


Inde Caledonio velata Britannia monstro,


idque negas solum, cuius mox ipse repulsa


at Stilicho non divitias aurique relictum


ducite virtutes ; hominum florescite rursus


officii magnique memor superare laborat


pandit, ut ignarum numquam laesura clientem


consule defensae surgunt Stilichone secures,


in quo tam vario vocum generumque tumultu


diva simul porrexit ebur ; sollemnibus urnam


conubii necdum festivos regia cantus


ilia seges non auxilium modo praebuit urbi,

ilia seges non auxilium modo praebeo urbs


emicuit senioque iterum vernante resumpsit


pignora praelusi. veram mox ipse probabis


vastant Aethiopum quorumque impune fragosa

vasto aethiopus quisque impunis fragosus


cognatos strinxit gladios, cum semine iacto

cognatus stringo gladius cum semen jacto


litora fatidicas attollunt Delia laurus,


caesariem sertis et lutea lora iubasque


arcanas huc Vesta faces, huc orgia Bacchus


nomen Aventino Pallanteoque recussum !


Gaetulae, Poenus iaculis obtexitur aer.


confluxit populus: totam pater undique secum


tellus coepta coli, numquam sincera bonorum

tellus coepio colo numquam sincerus bonus


solus hie invidiae fines virtute reliquit


flore viae, superet cum Pincia culmina consul

floreo via supero cum pincia culmen consul


Baccharum Bromios invitant tympana remos :


tunc habiles armis umeros iam vestibus ambit

tunc habilis arma umerus iam vestis ambeo


quem regit, accipiat saltem cognatus ab aula.

qui rego accipio saltem cognatus ab aula


exiluisse reor: Dircaeis qualis in arvis


accedis. radiis auri Tyriaque superbit


et populus quem ductor ames : quibus Africa per te

et populus qui ducto amo qui africanus per tu


cuius et adventum crebris petiere Quirites


quamvis miles adhuc. taciti suffragia vulgi

quivis miles adhuc taceo suffragium vulgus


nec stetit Oceano remisque ingressa profundum

neque sto oceanus remus ingredior profundum


virginitas ; sine lege comae ; duo cingula vestem

virginitas sine lex coma duo cingulum vestis


impiger a primo descendens fluminis ortu


ocior excusso per nubila sidere tendit.


seque etiam crevisse videt. quis Gallica rura,

sequor etiam cerno video quis gallicus rus


Huic divae germana Fides eademque sorori


sibilet, inmodico nec frigore saeviat Ursa.

sibilo immodicus neque frigor saevio ursa


cernitis ut Latio superi communibus ornent


hi virga moderantur equos; his fulva leones


mox et cum genero trabeis visura secundis.”


restiteris fraudes, ut te nec noxia furto

restiteris fraudo ut tu neque noxius furtum


non toto fremat ore 1 Leo, nec brachia Caneri

non totus fremo os leo neque bracchium caneri


sed non inmodicus proprii iactator honoris

sed non immodicus proprius jactator honor


in geminos axes parvaque a sede profecta

in geminus axis parvus ab sedes proficio


Illyricis iterum ditabitur aula tributis.


respuis oblatum, pro quo labente resistis ?


Undique legati properant generique sub ore


Bastarnas una potuit delere ruina?


Romuleis ; Latii sederunt pectore cultus


pondus, sed geminos axes tantumque reservat


Africa, vicinum quod nescit Hiberia Maurum,

africanus vicinus qui nescio hiberia maurus


infirmumque geras. procul importuna fugantur


ad caelum quotiens vallis tibi Murcia ducet

ad caelum quotiens valles tu murcia duco


religione truces et robur numinis instar


subiecit Persen Macedo, cessurus et ipse


fata solo fruiturque iterum, quibus haeserat olim,

fatum solum fruor iterum qui haereo olim


astra ferunt mellisque lacus et flumina lactis


cum longi Libyam tandem post funera belli

cum longus libya tandem post funero bellum


semper erat vatum maxima cura duci.


quis vos, Scipiadae, quis te iam, Regule, nosset,

quis tu scipiades quis tu iam regulis nosco


milia iam pridem miseram vastantia Thracen

mille iam pridem miser vastantia thracus


ordine temptavit novitas, tantoque remoto


nomina, crinigero flaventes vertice reges,


quam sub rege pio. quos praeficit ipse regendis

quam sub rex pius qui praeficio ipse rego


pectore diversos tecum cinguntur in usus.


attonitis metire oculis. haec fabula certe


antevenis tempus non expectantibus ultro


ipse albis veheretur equis currumque secutus


ut Solis mirentur avem ; procul ignea lucet


Fabricius Pyrrho nec cum Capitolia curru

fabricius pyrrhus neque cum capitolium currus


pendent vipereae squamosa pelle pharetrae.

pendeo vipereus squamosus pello pharetra


finibus exiguae vallis conclusa tenebas.


hic stabat Romana salus. ibi tempora tuto


hirsutaeque fremunt Cressae tenuesque Lacaenac

hirsutaeque fremo cressae tenuis lacaenac


frigoris et flammae medio, quae maxima natu

frigor et flamma medium qui maximus natus


ornatusque pares geminis heredibus essent.


saecula certa locis : illic glomerantur acna,

saeculum certus locus illic glomero acna


obvia prosternas prostrataque more leonum


ista latent ; propriam labem texisse I'aborent.

iste lateo proprius labo tego eo aborent


Nee vivis adnexus amor meminisse sepultos


exprobrare soles nec, quos promoveris, alto

exprobraris soleo neque qui promoveo altus


Fabriciisque feram, famae qui vulnere nuper


vocibus et genero meruit praestante senatus !


per freta vel fluvios : exanguis dextera torpet

per fretus vel fluvius exsanguis dextera torpeo


dona, graves auro trabeas. insigne Minervam

donum gravis aurum trabeas insignis minerva


quae tibi restituit fasces ; complectere dextram,

qui tu restituo fascis complector dexter


ver Aries, pingues nec grandine tundat olivas

ver aries pinguis neque grando tundo oliva


informesque cavis ursos detrudit ab antris,


tutandosque tibi. iustos nimiumque fideles


stupris advigilat ; non tempora somnus agendi


cedant, Druse, tui, cedant, Traiane, labores:


cur ego, quem numquam didici sensive creatum,


velamenta dabant ignotarumque ferarum


et totidem casto genuit quas flumine Ladon.

et totidem castus gigno qui flumen ladon


et scopulos. posita ludat formidine pastor


ut iam trans fluvium non indignante Chauco

ut iam trans fluvius non indignor chauco


dissolvi patitur, nec fastidire priorem


Hesperidas qui saepe fugant ventoque citatis


annum redde tuum, quem iam secura sequatur


opprobrii stat nulla fides nec littera venit

opprobrium sto nullus fides neque littera venio


cornua ramoso surgunt procera metallo.


Partheniumque nemus, quod te pugnante resurgens


te certum est, mirare libens ac suscipe cinctus,

tu certus sum miraris libet atque suscipio cingo


prospiciat mundo ; quid velox semita Lunae


Nil tribuat Fortuna sibi. sit prospera semper

nihil tribuo fortuna sui sum prosper semper


Eois dederis, quae mox effecta probasti —


nunc libet, ut tanti Curiis miracula voti

nunc libet ut tantus curiatii miraculum voveo


morsibus, hae pedibus celeres, hae nare sagaces,


gratuler exemptum ? delicti paenitet illos :


decretoque togae felix legionibus iret


sed partes etiam Mavors agitabat Eoas.


de se iudicium non indignatur haberi.


exiguo clavi flexu declinat aquarum


auxilio laudata fides, provincia missos


transtulit et Phrygios genetrix turrita leones ;

transfero et phrygius genetrix turritus leo


nunc ait “Elysii lucos inrumpere campi,


Iuppiter ; hanc tota Tritonia Gorgone velat.

iuppiter hic totus tritonia gorgone velo


ad bifidos tractus et iuncta paludibus ora


congeriem miserata rudem vultuque sereno


Ionium, nullas 1 succincta Ceraunia nimbis


remigis et propriam metuebat navita mercem.


vinci paene fuit. discrimine Roma supremo


praedonem lembo profugum ventisque repulsum


Illyricum peteres: campi montesque latebant.


excitat, ut magnos calcet metuendus honores,


Parthorum proceres, et plebs pharetrata videndi

parthus proceres et plebs pharetratus video


“Servatas, Stilicho, per te, venerande, curules,


consulis in plausum casuris parcite monstris.


transcurrens egit Stilicho totidemque diebus


ante suas maestam cogeret ire rotas :


patribus invisus plebi ; popularibus illi


ore ferens patrem : Stilicho maturior aevi


Hinc amor, hinc veris et non fallacibus omnes

hinc amor hinc verus et non fallax omnis


haec est exiguis quae finibus orta tetendit


Talibus invitat donis dextraque gerendum


dicite, Bisaltae vel qui Pangaea iuvencis


expensae ; parvo non improba littera libro

expendo parvus non improbus littera liber