de raptu Proserpinae

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


saxa ferit sceptro. Siculae sonuere cavernae ;

saxum ferio sceptrum siculus sono caverna


vitales utrimque duas, quas mitis oberrat


Ut domus excubiis incustodita remotis


turget humus medioque patent convexa sereno.

turget humus medius pateo convexus serenus


proderit ? en audet noti Cytherea pudoris


iamque per anfractus animarum rector opacos


indulges ? Phrygias vel nunc interstrepis urbes ?

indulgeo phrygia vel nunc interstrepis urbs


non qualem Siculis olim mandaverat arvis


relligione loci vibratque infesta securim


vidit et incomptos focdari pulvere ramos


intrepidusque fero riserit ore puer :


non expectato respectu cladis amictus


hoc tantum liceat — certos habuisse dolores.


arbiter umbrarumque potens, cui nostra laborant


Cecropium sanctasque faces extollit Eleusis.


tigris et auratos in nodum colligit ungues :


asperat et dirae riget inclementia formae ;


certa requirenti tandem sententia sedit.


urna nec incertas versat Minoia sortes.


tu requiem latura piis ; te iudice sontes


suspexere deae : squalebat pulchrior auro


o fortunatas alii quascumque tulere


exhaustusque gelu pallet rubor, ille superbi

exhaustusque gelus palleo rubor ille superbus


crispatur gemino vestis Gortynia cinctu

crispatur geminus vestio gortynius cingo


suppliciis inclusa teror ! tu saeva choreis

supplicium includo teror tu saevus chorea


hic Hyperionio Solem de semine nasci


quam mea vel tenui dicto Proserpina laesit ?

quam meus vel tenuis dico proserpina laedo


attoniti meliore polo rursusque verendum


germanas adeo credas ; sic frontibus aequis


exul ad inmanes Erebi detrudor hiatus ?


forte tibi. nosti quid sit Lucina, quis horror

fors tu nosco quis sum lucinus quis horror


languida caeruleis invexerat otia bigis,


Maeoniae, quas Hermus alit, ripasque paternas


Oceanum sinuare vadis ; sed cardine verso


ecce procul ternis Hecate variata figuris


Interea volucri fertur Proserpina curru


Mars clipeo melior, Phoebus praestantior arcu ;

mars clipeus bonus phoebus praesto arcus


laurus, virgineos quondam quae fronde pudica

laurus virgineus quondam qui frons pudicus


Hanc adgressa Ceres, postquam suspiria tandem

hic aggredior cero postquam suspirium tandem


ibo, ibo quocumque pedes, quocumque iubebit


adventum testata dei ; iam magnus ab imis


hinnitu : rutilos obseurat anhelitus axes


nosse nec aurigam licuit : seu mortifer ille

nosco neque auriga licet seu mortifer ille


crinibus ascendit fastigia montis anheli


disrumpit pelagus, silvas camposque sonoro


“quid ? tantum dignum fieri dignumque taceri ?


terruit orbis equos ; pressis haesere lupatis


quas dedimus nevitque colus, neu foedera fratrum

qui do nevitque colus neu foedero frater


seu Mors ipsa fuit. livor permanat in herbas ;

seu mors ipse sum livor permano in herba


praesidio ; famulae longo post ordine Nymphae.

praesidium famula longus post ordo nympha


ante oculos hymenaeus erat. sic numina fatis

ante oculus hymenaeus sum sic numen fatum


insula cornipedum pulsu strepituque rotarum.

insula cornipedum pello strepitus rotaris


dum loca miratur, studio dum flagrat eundi,


virginitas crimenque feri raptoris acerbat.


pignoris et cunctis obiecti fraudibus anni,


vertunt emeritos ad pascua nota iugales ;


ipsum etiam feritura Iovem : succidere pinus


atria cingit ebur ; trabibus solidatur aenis


grata coronati peragunt convivia Manes ;


carpit signa sui. varios tum cetera saltus

carpo signum suus varius tum ceterus saltus


iniussaeque manus mirantia pectora tundunt.


in me iuris erit ? sic nobis noxia vires


adpetiit centum Briareia turba lacertis ?


debilis et fessis serpentibus impedit axem :


Iamque soporiferas nocturna silentia terris


linquere nec virides audebat visere saltus


Tali luxuriat cultu. comitantur euntem


Prima Venus campos Aetnaeaque rura maligno

primus venus campus aetnaeus rus malignus


ac velut occultus securum pergit in hostem

atque velut occulo securus pergo in hostis


brachia consurgens ; hinc indignata teneri


expectat Natura deos. nova numina rebus


comprime ferales torvi praedonis habenas ! ”


Inferni raptoris equos adflataque curru


sedantur gemitus. Erebi se sponte relaxat


quam nos praetulimus caelo, tibi gaudia nostri

quam nos praefero caelum tu gaudium noster


putria multivagis populatur flatibus antra ;


Hyblaeum raptura thymum, cum cerea reges


sidera, sunt orbes alii, lumenque videbis


segnities, ut non pro pignore fulmina mittat.

segnities ut non pro pignus fulmen mitto


miles et effossi subter fundamina campi


membra colorantur picei caligine regni.


i tamen et nullo turbata revertere casu.”


cunctaque praecipiti stipantur saecula cursu


“Cur non torsisti manibus fabricata Cyclopum


Pantagiam nomenque Gelam qui praebuit urbi


ipse rudi fultus solio nigraque verendus


iam mihi cernuntur trepidis delubra moveri


prodigiale rubens : non illum navita tuto,


interfusa vadis et quos fumantia torquens


an vicina mihi quassatis faucibus Aetna


solus habes geminoque facis commercia mundo,

solus habeo gemino facio commercium mundus


longaque ferratis evolvunt saecula fusis.


tunc laceras effusa comas et pulvere cano


et Cereris prolem patulis inludere campis,


omnibus admugit, 1 quocumque it in aequore, sulcis. 2

omnis admugio quicumque eo in aequor sulcus


Mars donat Rhodopen, Phoebus largitur Amyclas

mars dono rhodope phoebus largior amyclae


Sic ait et prima gressus molitur ab Aetna

sic aio et primus gressus molio ab aetna


seu tu sanguineis ululantia Dindyma Gallis


vestigare domum ; primo calcabitur Atlas


quaque volat vernus sequitur rubor ; omnis in herbas

quisque volo vernus sequor rubor omnis in herba


ducitur in thalamum virgo. stat pronuba iuxta

duco in thalamus virgo sto pronuba iuxta


Accelerat praecepta Venus ; iussuque parentis


Nee deflet plangitve malum ; tantum oscula telae

nee defleo plangitve malus tantus osculum tela


tum, ne deficerent tantis erroribus, ignes


persuadet ; teneris heu lubrica moribus aetas !


hae longae nocuere morae ” “Procul inrita venti

hic longus noceo mora procul irrito venio


verbera nulla sonant nulloque frementia luctu


hanc dederit cladem ! levius communia tangunt.


ut patuit stellata domus, considere iussi,


Aetna no vis : strident admisso sulphure rami.

aetna no volo strideo admitto sulphur ramus


Sed tunc ipsa sui iam non ambagibus ullis

sed tunc ipse suus iam non ambages ullus


instar habet silvae ; tantum stridentia colla

instar habeo silva tantus strideo collum


pignora ?” Contremuit nutrix, maerorque pudori


pratorum spoliatur honos : haec lilia fuscis


inlecebras nec dulce patris cognoscere nomen.

illecebra neque dulcis pater cognosco nomen


hostibus exposui. raucis secura fruebar


mutuaque alternis innectite vota lacertis.


in te coniurat genitor populoque silenti


quin potius natam pelago terrisque requiris ?


Viderat herboso sacrum de vertice vulgus


Postquam perventum scopuli flagrantis in ora,


me quoque Saturno genuit. quo iura deorum,


“quid mentem traxisse polo, quid profuit altum


hispidus et Getica concretus grandine pennas

hispidus et geticus concretus grando penna


fila nec in tantum veri duxere figuras.


deposito luxu turba cum paupere mixti


Ignavi domitor vulgi, deterrime fratrum,


nec confusus honor : caelestibus ordine sedes

neque confundo honor caelestis ordo sedes


ancipites trepidique ruunt, quae causa quietos


Tartara, Saturni veteres laxabo catenas,


innocuae transistis, aves, flatumque repressit

innocuus transistis aveo flatumque reprimo


qui currus? ferus ipse quis est? terraene,marisne

qui currus ferus ipse quis sum terra marisne


Cocyti pratisque Erebi nigrantibus errant


imbuit et dulci violas ferrugine pingit.


iam matura toro plenis adoleverat annis


solvis Amazonios cinctus, Stymphalidas arcu

solvo amazonios cingo stymphalidas arcus


expirare rosas, decrescere lilia vidi.


sanguine frena calent ; corrumpit spiritus auras

sanguis frenum caleo corrumpo spiritus aura


protinus arsuras aversa fronte cupressus


sollicitae placuit stimulis impellere vitae,


an gravis eloquio ? vestros an forte petebat


Persephone nusquam. voto rediere peracto


nec nova lunatae curvavit germina frontis.


et Pandionias quae cuspide protegit arces,


Dux Erebi quondam tumidas exarsit in iras

dux erebus quondam tumidus exardeo in ira


Haud aliter toto genetrix bacchatur Olympo

haud aliter totus genetrix bacchor olympus


discolor et longa solitos caligine pasci


crinali florens hedera, quem Parthica velat


stat finem penetrare Noti Boreaeque nivalem


texit et undantem flammarum obstruxit hiatum.


frater erat, Phoebique genas et lumina Phoebi

frater sum phoebus gena et lumen phoebus


(tantus erat), laterisque piger sulcator opaci


haud procul inde lacus (Pergum dixere Sicani)

haud procul inde lacus pergum dico sicanius


et solem didicere pati, torrentius amne


et resides levi modulatus pectine nervos


Florentine, mihi : tu mea plectra moves


luxuriant epulisque vacant genialibus umbrae.


Vix ea fatus erat, iam nuntius astra tenebat.

vix is fatus sum iam nuntius astrum teneo


et leni coepit pandere vela Noto.


et Delon Clariosque lares ; hinc aemula Iuno,

et delus clariosque lar hinc aemulo juno


qualis pestiferas animare ad crimina taxos

qualis pestifer animaris ad crimen taxus


Tunc Maia genitum, qui fervida dicta reportet,

tunc maia gigno qui fervidus dictum reporto


incoctum maduit lassa cervice metallum.


haec centumgemini strictos Aegaeonis enses

hic centumgemini stringo aegaeonis ensis


hiberno tortaque ruunt pernicius hasta :


Hic sedes augusta deae templique colendi


amplecti ? manet ille decor, manet ille genarum

amplector maneo ille decor maneo ille genaris


ferrea lascivis mollescant corda sagittis.”


in dirae subito mores transisse novercae ;


addite et optatos Cereri proferte nepotes.”


in laevum dextrumque latus, tunc insula fundo

in laevus dexter latus tunc insula fundo


vicinumque lupo praebuit agna latus.


cedit, et adspectus miserae non ferre parentis


nubibus ignotas populis sparsurus aristas


invasere cohors : credas examina fundi


cum subito (dubium quonam monstrante latebras


sustinet ; hos onerat ramos exutus Ophion.


Massylam cervi non timuere iubam.


sueverat et genibus ludentem aptare paternis.


acgida captivamque pater post proelia praedam

acgida captivamque pater post proelio praeda


Lydia Sidonio quod femina tinxerit ostro.


poplite fusa tenus, motoque in stamine Delos

poples fundo tenus moveo in stamen delus


sitque ratum quodcumque voles.” Haec fatus ovantes


excussit gelidas pronior Ossa nives ;


explicuere vices : laniato pectore longas


deserit et niveos infecit purpura vultus


litus et accenso resplendent aequore Syrtes.

litus et accendo resplendeo aequor syrtis


fatalesque sibi Manes ; nec defuit omen,


Itur in aeterno vestitos gramine colles


pars stupefacta silet, pars nondum exterrita latrat.

pars stupefacio sileo pars nondum exterreo latro


spumet aper saevique fremant impune leones.


hinc poscit Latona nurum. despexit utrumque

hinc posco latona nurum despicio uterque


flexit Amor ; quo ducta ferox Proserpina raptu

flecto amor quo duco ferox proserpina rapio


hae placuere faces, pernix invadit utramque


dant lacrimas. quid agat ? rursus se victa remittit

do lacrima quis ago rursus sui vinco remitto


undaret neu silva favis, neu vina tumerent


quid latuisse iuvat ? rabiem livoris acerbi


quod fluvii volvunt, quod nutrivere paludes,


indefessa ferar. nulla cessabitur hora,


coniugium Stygiosque velit pro sole recessus.


solvitur in laticem : subrepit crinibus umor ;


vix aptanda feris molles meruere lacerti ?


sentiat ardores ; Acheron Ditisque severi


victor et abscissos interluit aequore montes,


indicia et pleno rimatur lumine campos


et iuga caerulei subeant Actaea dracones.


quid vos expertes thalami ? tantumne relictus


crastina puniceos cum lux detexerit ortus,


atque interceptas agnoscit pectinis artes.


ante pedes soliumque ducis fudere severam


invalidum dextro portat Titana lacerto


haecine vita iuvat silvestribus abdita 1 lustris,


cum gravis armatur Boreas glacieque nivali


implacidas nullo solabor pignore curas ?


his lacrimis ? ego te, fateor, crudelis ademi,

hic lacrima ego tu fateor crudelis adimo


haec graditur stellata rosis, haec alba ligustris.

hic gradior stello rodo hic albus ligustris


Hic ubi servandum mater fidissima pignus


adstant et socio despectant vertice lucum.


terrebant simulacra mali, noctesque timorem


regales vinctura sinus ? quae vellera tantum


“Desine funestis animum, Proserpina, curis


non adeo toleranda quies. primordia testor


et rigidae multo suspirant fulmine pelles ;


“Sis memor o longumque vale, reverentia patris


faucibus iniecit mediis lateque cavernas


et, quotiens detractat onus cervice rebelli

et quotiens detracto onus cervix rebellis


matribus et numeri damnum Proserpina pensat.

mater et numerus damnum proserpina penso


impulit adversos : tunc forti saucius ictu

impello adverro tunc fortis saucius ictus


iam neque Partheniis innectere retia lustris

iam neque parthenia innecto rete lustrum


crastina venturae spectantes gaudia praedae.


exultant cum voce pii Ditisque sub aula


coge tuis armata dolis, quibus urere cuncta,


somniferam quatiens virgam tectusque galero.


ergo hanc ut dubio vix tandem agnoscere visu

ergo hic ut dubius vix tandem agnosco video


horruit, imposito cum premerere polo :


conspicit Electram, natae quae sedula nutrix

conspicio electra nascor qui sedulus nutrix


pectinis ingenio numquam felicior artis


exhortatur equos et Tartara mitior intrat.


oppressis ignescit aquis et pondera librat.


inveniam, gremio quamvis mergatur Hiberae


in turmas aciemque ruunt contraque Tonantem


et nullo rigidi versabere vomeris ictu.


expulit et totum spirant praecordia Phoebum ;

expello et totus spiro praecordia phoebus


Candida Parrhasii post hanc regina Lycaei

candidus parrhasius post hic regina lycaeus


audeat, imperii molem pacemque profundam


stridula coniferis modulatur carmina ramis.

stridulus coniferis modulor carmen ramus


indociles errare comas, arcuque remisso


respuit Ionias praetentis rupibus iras ;


Tethyos et Rubro iaceat vallata profundo.


arduus Hyrcana quatitur sic matre Niphates,

arduus hyrcanus quatio sic mater niphates


saepe monent, nullusque dies non triste minatur

saepe moneo nullus dies non tristis mino


somnia quin etiam variis infausta figuris

somnio quin etiam varius infaustus figura


ditibus Assyrii spumis fucantur aeni ?


impatiens nescire torum nullasque mariti


aut quales referunt Baccho sollemnia Nymphae

aut qualis refero bacchus sollemne nympha


accipit et certo mansurum Protea vultu.


flamine rapturus ; si forte adversus aenos


Haeret adhuc suspensa Ceres et singula demens

haereo adhuc suspendo cero et singulus demens


ore preces ! ruit ilia tamen confisa sororum


it Venus et raptus metitur corde futuros,


intexit violis ; hanc mollis amaracus ornat ;


numina conclamat pelagi Nymphasque morantes


stellantes Nox picta sinus tangensque cubile


mellifer electis exercitus obstrepit herbis.


colligit aut frangit fluctus aut torquet harenas ;

colligo aut frango fluctus aut torqueo harena


torva parens, pedibus quae nondum proterit arva

torvus parens pes qui nondum protero arvum


vidisset caeleste iubar rursusque cruentus


nondum luce gravem nec pubescentibus alte


optabitque mori : tunc vulnere saucius ipsi

optabitque morior tunc vulnus saucius ipse


“reddite " vociferans. " non me vagus edidit amnis ;


stipitis et certo pertemptat brachia nisu.

stipes et certus pertento bracchium nisus


stamina, qui finem cunctis et semina praebes

stamen qui finis cunctus et semen praebeo


et sciet an propriae conspirent Tartara causae.

et scio an proprius conspiro tartara causa


fluctuat hic denso crispata cacumine buxus,

fluctuo hic densus crispata cacumen buxus


caelatum Typhona gerit, qui summa peremptus


haecine vestra fides ? sic fas aliena tueri


causa latet ; dubios agnovit sola tumultus

causa lateo dubius anosco solus tumultus


in medium graviora cadunt ; incanduit aer ;


portitor et vacuos egit cum carmine remos.


ducit inoffensos liquido sub flumine visus

duco inoffensus liquidus sub flumen video


dissimilisque sui. dominis intrantibus ingens


seu flavos stravere Getas seu forte rigentem


dum scrutatur iter, libertatemque reposcens


Naides et taciti mirantur sidera Fauni.


deficiunt rivi ; squalent rubigine prata


sollicito genetrix erraverit anxia cursu ;


ima parte viget, moriens et parte superstes ;


virginitatis honos ? tantum mutata voluntas ?


“unde haec informis macies ? cui tanta potestas

unde hic informis macies qui tantus potestas


frigora ; non dubio Syrtis cunctabitur aestu.


parva loquor : quidquid liquidus complectitur aer,

parvus loquor quisquis liquidus complector aer


caeruleusque sinus roseis radiatur alumnis.


numina, sunt tristes Furiae, te coniuge dignae.

numen sum tristis furius tu coniunx dignus


et totiens uno victor ab hoste redis.


percurrunt auro madidae : laetatur in antro


adnatat umbra fretis extremaque lucis imago

adnato umbra fretus extremus lucus imago


redde Iovi ; 'tantumne tibi, saevissime frater,


o templis Scythiae atque hominem sitientibus aris


horruit Orion, audito palluit Atlas


tunc ferrugineo lacrimas deterget amictu

tunc ferrugineus lacrima detergeo amictus


Iunonis thalamos audaci promere cantu


dixit et horrendo concussit sidera motu.


pascere nullus oves nec robora laedere Cyclops

pasco nullus ovo neque robur laedo cyclops


ille ego Saturni proles, cui machina rerum

ille ego saturnus proles qui machina res


non requies, non somnus erit, dum pignus ademptum

non requies non somnus sum dum pignus adimo


hoc placitum patri. cur autem adscribimus illum

hic placeo pater cur autem adscribo ille


arte tument : credas inlidi cautibus algam


coniferi micuere apices crevitque favillis


Pallas et intento festinat Delia telo


increpat et Fluvios umentibus evocat antris.


oppositae duraque deum compage tenebant :


frugiferae spes una deae : nunc vimine texto

frugifer spes unus dea nunc vimen textum


non ego, cum rapido saeviret Phlegra tumultu,

non ego cum rapidus saevio phlegra tumultus


ingenti famulos Manes ductura triumpho.


rura fove. merear divino pollice carpi


ardua nudato descendit populus Haemo


dispergit maculis timidumque hausura profundo

dispergo maculis timidus hausura profundo


in me saevitiae ? rigidi cur vincula ferri

in ego saevitia rigidus cur vinculum fero


et prima sub luce legunt, cum rore serenus


exilit et pronas intendit ad oscula turres.

exilit et pronus intendo ad osculum turris


angues Triptolemi strident et squamea curvis

anguis triptolemus strideo et squameus curvus


barba madet totoque fluunt incendia vultu.


aurea progenies habitat, semperque tenemus


squalor et aeternam patitur rarescere noctem,


“curarum, Cytherea, tibi secreta fatebor.


Enceladum calcabat equis : inmania findunt


contigit eventus ; nulli sic consona telae


silvaque Bistoniam saepe secuta chelyn.


conticuere chori ; Corybas non impulit ensem ;

contaceo chorus corybas non impello ensis


nascendique vices alterna morte rependis,


se iam, quae genetrix mortalibus ante fuisset,


inmitemque vocat regnataque saecula patri


prosilit et tali compellat voce Cybeben :


evaluit : cuius tot poenae criminis ? inquit


“excidium ? cui praeda feror ? regnatne maritus

excidium qui praeda fero regnatne maritus


otia et ignavi senium cognovimus aevi ;


quae fortis, clavo potior ; quae lenta, favebit

qui fortis clavus potis qui lentus faveo


iam pridem decreta dari : sic Atropos urget ;

iam pridem decretum do sic atropos urgeo


postquam visa Ceres, mugitum tympana frenant ;

postquam video cero mugio tympanum freno


invitus trahitur lasso de pectore vultur


Sicaniam cum Dite ferens temptatque moveri


nec Steropes construxit opus : non talibus umquam

neque steropes construo opus non talis umquam


parvo planities et mollibus edita clivis


scire peto, quae forma mali ; quamcumque dedistis


perpetui flores, quos nec tua protulit Henna,

perpetuus floreo qui neque tuus profero henna


in nostras (nimium !) coniuravere ruinas.


quas Arethusaei latices, quas advena nutrit


quidquid ab extremis ales longaeva colonis

quisquis ab exter ales longaevus colonia


immemor en uterus crebro contunditur ictu.


frondibus et nulla lucos agitante procella


quis regat ? ilia nihil, tacito sed laesa veneno

quis rego ilia nihil taceo sed laedo veneno


antra procul Scyllaea petit canibusque reductis

antrum procul scyllaeus peto canis reduco


Herculis et forti monstra subacta manu, 30

hercules et fortis monstrum subigo manus


Orpheis laurus vocibus acta venit.


arboribus ; teritur nullo cultore cacumen.


accipe quas merui poenas. en ora fatiscunt


sed divae, multoque minus quod rere, sorores


praesagum cecinere fores ; ter conscia fati


nec sic innumeros arcu mutante colores


Tollebant geminae capita inviolata cupressus


dicta ferant " subicit Cybele ; " nec tanta Tonanti

dictum fero subicio cybelis neque tantus tono


luxus et humanas oblimat copia mentes),


crine bibunt flexisque minis iam lene canentes

crinis bibo flecto minae iam lenis caneo


terribiles intus thiasi vesanaque mixto

terribilis intus thiasus vesanaque misceo


consilia ! o Veneris deprensae serius artes !


invideat vincique suos non abnuat hortos.


densus et innexis Aetnaea cacumina ramis

densus et innecto aetnaeus cacumen ramus


ditior oblatas mirabitur incola messes.”


iam pridem neglecta mihi, Saturnia postquam

iam pridem neglego ego saturnius postquam


aequorei, placidus Nereus reverendaque Phorci

aequoreus placidus nereus reverendaque phorcis


devia, fraternum cupiens exire sub orbem.


invidiae. Phlegra nobis infensior aether.


est etiam lucis arbor praedives opacis


sopitosque diu populos torpore paterno


ne gracilem ventus decusserit arbore nidum,


praestantes olim pueros : tu natus Amyclis,


Pallas et inflexo quae terret Maenala cornu

pallas et inflecto qui terreo maenala cornu


vix tamen haec : “Acies utinam vesana Gigantum

vix tamen hic acies utinam vesanus gigantes


in nos tela, pater ? sic me crudelibus umbris

in nos telum pater sic ego crudelis umbra


immemor ! heu fulvas animo transgressa leaenas !

immemor heu fulvus animus transgredior leaena


prodigio. comites gressum iunxere sorores.


cincta sinus, exerta manus, armata bipenni


unica despicior ? certe Proserpina nomen


qui vitam letumque regis (nam quidquid ubique


constitit et plenos excepit lampade fluctus.


fingitur et tenerum vagitu despuit ignem.


exultat Coei spoliis ; haec arma Mimantis


edidit, his, oro, miseram defende cavernis


discessere locis : quidquid leve, fertur in altum ;

discedo locus quisquis levis fero in altus


prima fero Lachesis clamabat talia regi


dum vacuas sedes et desolata pererrat


Pallas, si clipeum ferret, si spicula, Phoebe,

pallas si clipeus fero si spiculum phoebus


orbita ; surgentes condunt vestigia fruges ;


sed mihi virginitas pariter caelumque negatur,


et superis numen, qui fas per limen utrumque

et superi numen qui fas per limen uterque


sic ait et fulvis tetigit serpentibus Idam.


qui mea lascivo regnas per prata meatu


haec comes, haec custos, haec proxima mater haberi.

hic comes hic custos hic propior mater habeo


talia voce movens : “salve, gratissima tellus,


aspernata choros libertatemque comarum


iungebam Phrygios, cum tu raperere, leones,


nulla potest placare quies.” His increpat omnes

nullus possum placo quies hic increpo omnis


Sed Parcae vetuere minas orbique timentes


antraque Musarum longo torpentia somno


cernentes oculos et late pervius umor


mentis inest ? tantas quo crimine movimus iras ?


exitio succurre meo ! compesce furentem !


Tartara ferratis, donec Phlegethontis ad undam

tartara ferratus donec phlegethon ad unda


Cyclopum firmata manu : stant ardua ferro


abreptasque dolet iam non sibi crescere fibras.

abreptasque doleo iam non sui cresco fibra


aut magis enodes dubitat prosternere cedros


iam felix oritur proles ; iam laeta futuros


moenia, ferrati postes, inmensaque nectit


volvimur et nullo Lachesis discrimine saevit ?

volvo et nullus lachesis discrimen saevio


diraque sanguinei vertit praesaepia regis


Alcyoneus Tyrrhena pedes per stagna cucurrit ?

alcyoneus tyrrhenus pes per stagnum curro


advexisse datur. Phlegraeis silva superbit


Oblitae scelerum formidatique furoris


sentiet iratum procul aegide, sentiet ictum

sentio irascor procul aegis sentio ictus


atria ; latratum triplicem compescuit ingens


obice Gorgoneisque premens adsibilat hydris

obicio gorgoneisque premo adsibilo hydrus


Enceladi nequeunt umbracula nostra taceri.

enceladus nequeo umbraculum noster taceo


Aestuat ante alias avido fervore legendi


inluxere faces : non sic decus ardet eburnum,


quamvis indocilis flecti : ceu turbine rauco

quivis indocilis flecto ceu turbo raucus


hic elementorum seriem sedesque paternas


ulterius ? non bella palam caelestia sentis ?


aut populatrices infestavere catervae ;


imploratque deas. iam Gorgonis ora revelat


et rudibus remis sollicitavit aquas,


lambit Apollinei nemoris nutritor Orontes.


reginam casto cinxerunt agmine matres


neglectumque diu deposuisset opus,


Pallida laetatur regio gentesque sepultae


quod timidae matri pressos ostenderit angues


ingenio confisa loci. Trinacria quondam

ingenium confido locus trinacrius quondam


quisquis es ; adfirmo praedam ; desiste vereri.

quisquis sum adfirmo praeda desisto vereor


non aqua Tantaleis subducitur invida labris.

non aqua tantaleus subduco invidus labrum


ebria Maeonius firmat vestigia thyrsus.


quantum non iaculum Parthi, non impetus Austri,

quantus non iaculis parthus non impetus auster


tertia supremae patior dispendia sortis


accingar lustrare diem, per devia rerum


solvit et inmenso late discessit hiatu,


stat crassa turpis sanie nodosque iubarum


tendere conatur palmas. vis improba ferri


altior at cunctis abies umbrosaque late


avia, si frangunt communia pabula glandes ?


non impune vident populi, sed crine minaci

non impunis video populus sed crinis minax


cunctaque virgineo sparsa oblectamina ludo


iamque viam Pluto superas molitur ad auras


obiectare parat, fagos metitur et alnos


ast ego deserta maerens inglorius aula


tunc et pestiferi pacatum flumen Averni


cordaque languentem dedidicere metum,


ipsius Enceladi fumantia gestat opima,


et gener, unanimi consortia discite somni

et gener unanimus consortium disco somnium


copia ; te felix natorum turba coronat.


abstulit et tanto damnavit sidera luctu ?


non Rheni glacies, non me Riphaea tenebunt


impexamque senex velavit harundine frontem


Delphica quin etiam fratris delubra tacebunt.”

delphicus quin etiam frater delubrum taceo


sidera Taenario caligantesque profundae


excutis et placidos ducis in orbe chores.


umbrabat thalamos : hanc imo stipite caesam


et Tityos tandem spatiosos erigit artus


summisere iubas. adytis gavisa Cybebe


flebilis et tacitae species adparuit aulae,


Diffugiunt Nymphae : rapitur Proserpina curru


commemorat parcumque Iovem se divite clamat,

commemoro parcumque iuppiter sui dives clamo


roscida mobilibus lambebant gramina rivis,


ecce polum nox foeda rapit tremefactaque nutat

ecce polus nox foedus rapio tremefacio nuto


cui pecus aut rabies Poenorum inopina leonum


et comitem quercum pinus amica trahit,


nunc sibi mutatas horret nigrescere vestes,


Inarimen ? fractane iugi compage Vesevi


esse putes, solusque dabat discrimina sexus.


maiestate sedet : squalent inmania foedo


non repetam. quaesita manu securus habeto


miratur Simois, quales non divite ripa


nunc spiris Zephyros tranant ; nunc arva volatu

nunc spira zephyrus trano nunc arvum volo


et Diomedeos gramine pavit equos,


Occurrunt properi lecta de plebe ministri :


audiit et si quem glacies Alpina coercet


unde datae populis fruges et glande relicta

unde do populus frugis et glande relinquo


ah vereor, ne quid portendant omina veri !


errat et aurato trahitur circumflua ponto.


durescit glacies tanti secura vaporis,


et qui te, Latiis nondum praecincte tropaeis

et qui tu latius nondum praecincte tropaeum


Non tamen hoc tardata Ceres, accenditur ultro


stagnaque tranquillae potantes marcida Lethes


iussit et arcano perfudit robora suco,


inque humiles devecta preces : “Ignoscite, si quid


vultu ad caelicolas furiato pectore fertur.


Amsanctus : fixo tacuit torrente vorago.


colloquio patriis procul amandaverit astris.

colloquium patrius procul amandaverit astrum


curvata vix fronde levat ; liventibus ilia


Di, quibus innumerum vacui famulatur Averni

deus qui innumerus vacuus famulo avernus


parcitur, aetheriisque nefas nocuisse tropaeis.


collectae tereti nodantur iaspide vestes.


traderis, heu ! cupidas non adspectura sorores


insignibat acu, veterem qua lege tumultum


limes et adsiduo sitiebant stamina sole,


Eumenides movere ? tua cur sede relicta


omina perpetuo genitalia foedere sancit ;


semper Apollineo, sic me felicior aevum mater agas.”

semper apollineus sic ego felix aevum mater ago


insultate mihi, caelo regnate superbi,


ardor et errantes ludunt per caerula flammae.


exoritur, levisque simul procedit Iacchus


noctivago taedas informatura labori.


aut reticent aut nosse negant responsaque matri

aut reticeo aut nosco nego respondeo mater


Inventa secuit primus qui nave profundum


quidquid in orbe perit, quos Styx liventibus ambit

quisquis in orbis pereo qui styx liveo ambeo


emptum morte velit longumque inmota moratur


protulit Enceladum ? nostros an forte penates

profero enceladus noster an fors penates


larga vel invito prorumpunt flumina vultu

largus vel invito prorumpo flumen vultus


sceptra nec indigni taedas patiere mariti.

sceptrum neque indignus taeda patior maritus


sic cecinit longaeva Themis, nunc matre remota

sic cano longaevus themis nunc mater remoueo


Aegaeas hiemes Ioniumque domat.


fulgentes viridi ramos curvata metallo :


creverat in collem ; vivo de pumice fontes


inclinatque faces, omnis madet orbita fletu ;


“abduxere meas iterum mortalia curas


rupissent elementa fidem penitusque revulso


et placida maestum solatur voce dolorem :


inmeritasque movens alterno verbere pennas


opposuit Natura mari : caput inde Pachyni


non Erymanthei gloria montis aper.


solvitur Ixion et Tantalus invenit undas


brachia nuda nitent ; levibus proiecerat auris

bracchium nudo niteo levis projacio auris


rescierit) Cytherea venit suspectaque nobis


sed quamvis nimio fervens exuberet aestu,


et nihil adflatura vivit : pallere ligustra,

et nihil adflatura vivo palleo ligustrum


Alpheus ; Cyane totum supereminet agmen :


cuncta tuis pariter cedent animalia regnis


Cocytos tacitisque Acheron obmutuit undis


protinus effuso laetam se fingere risu


impedit et motae somnum solvere catenae.


utraque virgo, ruunt : haec tristibus aspera bellis.


decretum, natae donec laetata repertae


vis glomerat ? quo fonte ruit Vulcanius amnis ?

volo glomero quo fons ruo volcanius amnis


utque artes pariat sollertia, nutriat usus.


nuntiat aut ratibus ventos aut urbibus hostes.


sponte cadunt ! quotiens exundat ab ubere sanguis !

sponte cado quotiens exundo ab uber sanguis


ne foret, hinc Phoeben comites, hinc Pallada iunxit.

ne sum hinc phoebe comes hinc pallada iungo


commendat Siculis furtim sua gaudia terris

commendo siculis furtim suus gaudium terra


nondum pura dies ; tremulis vibratur in undis

nondum purus dies tremulis vibro in unda


quodsi non omnem pepulisti pectore matrem,


ausa Tonante manus ? rupitne Typhoia cervix

audeo tono manus rupitne typhoius cervix


Mulciber et trepidus deiecit fulmina Cyclops.

mulciber et trepidus deicio fulmen cyclops


sublatae Siculi latus obsedere Pelori


Faunorum Dryadumque dolor, complectitur ambas,


vestit iter comitata seges. Iam linquitur Aetna

vestio iter comito seges iam linquo aetna


hinc latrat Gaetula Thetis Lilybaeaque pulsat

hinc latro gaetulus thetis lilybaeum pulso


imperat acciri. Cyllenius adstitit ales


Gorgonis obtentu pallae fulgentis inumbrat.


Sicaniam quaerit, cum necdum absconderit Idam.


ingerit adflatu. vicinos callida flores


litora securo tramite summa legens ;


vix auditus erat : venti frenantur et undae,


quo Phaethon inrorat equos, quo Luna iuvencos.

quo phaethon inroro equus quo luna juvencus


vellitur et dubiae nutant cum moenibus urbes.


qualis nocte venis, qualem per somnia vidi ?”


audet et ipse fugit sacra Polyphemus ab umbra.

audeo et ipse fugio sacer polyphemus ab umbra


hos animos bonus ille sopor castumque cubile

hic animus bonus ille sopor castus cubile


detestata locum sequitur dispersa viarum


et sparsos religant crines et vultibus addunt


cultoresque pios ; illic pretiosior aetas,


excierit, tanto quae res agitanda tumultu.


prodiderit leviusque meum Trinacria celet


nobilitas. aliis sedes obscurior oris


indicio tribuat fruges, currusque feratur


talia pervigili sumunt exordia plausu :


alternasque ferit totisque obnixa trementes


apta fretis abies, bellis accommoda cornus,

apto fretus abies bellum accommodo cornus


Iam suus inferno processerat Hesperus orbi :

iam suus infernus procedo hesperus orbus


ferratus lascivit apex horrorque recessit


ast ubi paulatim praeceps audacia crevit


casus ; sic Venerem quaerat deserta Dione.


induitur digitisque attemptat mollibus arcum,


nec patruo cedunt ; stimulat communis in arma

neque patruus cedo stimulo communis in arma


filaque mentitos iamiam caelantia fluctus


praebet et infantes gremio solatur anhelos


amnis et undantem declinat prodigus urnam.


Florebat tranquilla domus ; nec limina virgo

floreo tranquillus domus neque limen virgo


non aditu temptare licet, pars cetera frondet

non aditus tento licet pars ceterus frondeo


vincitur et primi suspiria sensit amoris.


Idalia divisus acu ; sudata marito


venatu maestoque diu lugebere Cyntho.


sanguinis et caros uteri commendo labores.


temperies habitanda viris ; in fine supremo


utraque digna coli ! tanti quae causa furoris ?


inrita texebat rediturae munera matri.


namque modo adversis invadi viscera telis,

namque modo adverro invado viscera telum


stamina nec rumpit Lachesis ; nec turbida sacris

stamen neque rumpo lachesis neque turbidus sacrum


complexu caruisse dolet. penetralibus amens


Mulciber : obducti nequeunt exire vapores.


indiscreta feris ?” tales cum saepe parentis


non responsuros ciet imploratque iuvencos.


quidquid alit tellus, quidquid maris aequora verrunt,

quisquis alo tellus quisquis mare aequor verro


sedibus et claram dispergere limina lucem


colla levant attrita iugis lapsuque sereno


amissum ne crede diem : sunt altera nobis


Postquam victa manu duros Trinacria nexus

postquam vinco manus durus trinacrius necto


vulneribus grandesque rubent in pectore sulci,


atque adeo Cererem, quae nunc ignara malorum


desertosque toros et, sicubi sederat olim,


molitur tellure ratem vitamque procellis


nonne satis visum, grati quod luminis expers

nonne satis video gratus qui lumen expers


ingeminant omnique perit Proserpina somno.


nec membris nec honore minor potuitque videri

neque membrum neque honor paruus possum video


Allecto temone ligat, qui pascua mandunt


nunc crinita iubis galeam, laudante Minerva,


tradere, sic toto placuit depellere mundo ?


roranti praevectus equo.” sic fata doloris


pectus inaccensum Veneri. iam tristis Erinys

pectus inaccensum venus iam tristis erinys


torpentes traxit geminas brumaque perenni


tympana si quatiam, planctus mihi tympana reddunt.

tympanum si quatio plango ego tympanum reddo


infecunda quidem ; sed cunctis altior extat


silvaque torrentes ramorum frigore soles


verberat et questus ad nubila tendit inanes :

verbero et queror ad nubila tendo inanis


si buxus inflare velim, ferale gemiscunt ;


Largis tunc imbribus ora madescunt.


Signifer et vario cingant splendore Triones ;


ille velut stabuli decus armentique iuvencam

ille velut stabulis decus armentum juvenca


praescia nam subitis maduerunt fletibus ora.


Pallas ait “quae te stimulis facibusque profanis


audes Tartareis caelum incestare quadrigis ?

audeo tartareus caelum incestaris quadrigae


perdidimus, si rapta dies ? an forte iacentes


namque videbatur tenebroso obtecta recessu


luppiter ; extincta satietur paelice Iuno.


ingreditur facili passus mollescere risu


auctorem dubium certumque expromere funus.


erubuitque preces, animusque relanguit atrox


sancta parens : revocat tandem custodia cari

sancio parens revoco tandem custodia carus


armatos ad castra vocat pallentia Manes,


concutit obiectum rabies Tyrrhena Pelorum.


pigrior adstrictis torpuit Hebrus aquis,


aequalemque chorum. quae te fortuna supernis

aequalemque chorus qui tu fortuna supernus


aut tibi commissas rapuit, Tritonia, pugnas.


colligit optato repetens exordia leto, 1


(nam propior cladi steterat) : quis vultus equorum ?

nam propior clades sto quis vultus equus


missaque paene foret, ni Iuppiter aethere summo

mitto paene sum ni iuppiter aether superus


taurus nec Stygii terruit ira canis,


Cirrhaeasque dei quamvis despexerit artes,


concelebrant, quas pigra vado Camerina palustri,

concelebro qui piger vado camerinum palustri


non scelus. adspectum, precor, indulgete parenti ;

non scelus aspectus precor indulgeo parens


parvaque cognatas prohibent discrimina terras.

parvus cognata prohibeo discrimino terra


incohat ilia vias et sic ingressa profatur :


Aetna Giganteos numquam tacitura triumphos,


germani monitu. torvos invisa iugales


in pestem vertere lyras : vox blanda carinas


nunc sociat flores seseque ignara coronat,

nunc socio floreo sesequor ignarus corono


tunc patriae festo laetatus tempore vates


insuetisque docet galeam mitescere sertis ;


agmina, qua stabiles portas et moenia vellit,

agmen qui stabilis porta et moenia vello


Sic, cum Thessaliam scopulis inclusa teneret

sic cum thessalia scopulus includo teneo


ambit et aeternis mortalia separat astris.

ambeo et aeternus mortalia separo astrum


quod superi meruere semel. nec mollia desunt

qui superi mereo semel neque mollis desum


squalentisque novem detexit iugera campi


Narcissumque metunt, nunc inclita germina veris,

narcissus meto nunc inclutus germino verus


hic patuli rietus et prodigiosa Gigantum

hic patulis rietus et prodigiosus gigantes


sed thalamis etiam prohibes ? Nereia glauco

sed thalamus etiam prohibeo nereius glaucus


conveniunt animae, quantas violentior Auster


Invitae cessere deae. compescuit arcum


cedebat numerosa parens ! tu prima voluptas,

cedo numerosus parens tu primus voluptas


navita non moritur fluctu, non cuspide miles ;

nauta non morior fluctus non cuspis miles


implet et ingentem clipeum gestare laborat.

impleo et ingens clipeus gestaris laboro


nec non et patrui pingit sacraria Ditis

neque non et patruus pingo sacrarium dis


si tua nata, Ceres, et non me Caspia tigris

si tuus nata cero et non ego caspia tigris


cum leo possedit nudataque viscera fodit


cristatum radiis : primo clementior aevo


At procul armisoni Cererem sub rupibus antri

at procul armisoni ceres sub rupes antrum


“Atlantis Tegeaee nepos, commune profundis

atlantis tegeeus nepos communis profundo


aurorae noctisque duces ; cunabula Tethys


redduntur fluviusque mari tellusque colonis,


Atque ibi secreta tectorum in parte iacentem


Talibus ille ferox dictis fletuque decoro


te iuga Taygeti, posito te Maenala flebunt


virginitas, tenerum iam pronuba flamma pudorem

virginitas tener iam pronuba flamma pudor


claustra chalybs. nullum tanto sudore Pyragmon

claustra chalybs nullus tantus sudor pyragmon


securam placidamque diu iam certa peracti


dum meus umectat flaventes Lucifer agros


erecti roseas tendunt ad carmina cristas,


accipe Lethaeo famulas cum gurgite Parcas,

accipio lethaeus famulo cum gurges parca


hanc fovet, hanc sequitur : vitulam non blandius ambit

hic foveo hic sequor vitula non blandus ambeo


foedat et aeterno contristat frigore telas.


sunt tibi deformes Dirae, sunt altera Lethes


sperabam ; sed vota mihi communia matrum


te Libyci stupuere sinus, te maxima Tethys

tu libycus stupeo sinus tu maximus tethys


“lam non ulterius Phrygia tellure morabor,


Peneo stagnante palus et mersa negaret


Forma loci superat flores : curvata tumore


Parthica quae tantis variantur cingula gemmis

parthicus qui tantus vario cingulum gemma


cesserit inventis Dodonia quercus aristis.


mobilior Zephyro totamque virentibus iram


auditur fremitus terris templumque remugit


Qua te parte poli, quo te sub cardine quaeram ?

qui tu pars polio quo tu sub cardo quaero


servit et inmensum tendit per inane potestas.

servio et immensus tendo per inanis potestas


ore virum vitreae tardatur imagine formae.


limina et in thalamum cultas extollere vestes.

limen et in thalamus colo extollo vestis


canitiem genibusque suas cum supplice fletu


unguibus et rabiem totos exegit in armos :


laxavit frenosque dolor : quod cernimus inquit


autumnum et fulvis semper ditabere pomis.

auctumnus et fulvus semper ditabere pomum


claruit, augurium qualis laturus iniquum


Thermodontiaca Tanaim fregere securi ;


me quoque, saepe soles, cur ultima regna quiescunt ?

ego quoque saepe soleo cur ulter regnum quiesco


non cadere Antaeo, non crescere profuit hydrae ;

non cado antaeus non cresco prosum hydrae


obtestor rerum, natus licet ille sororve


excutit et viles pastorum despicit iras.


(sic Parcae iussere) petit, ter cardine verso


cum caelo Fortuna tulit ? num robur et arma

cum caelum fortuna fero num robur et arma


sub tua purpurei venient vestigia reges


Impulit Ionios praemisso lumine fluctus


Thracius haec vates. sed tu Tirynthius alter,

thracus hic vates sed tu tirynthius alter


Delius, hunc fracta Cephisus harundine luget.

delius hic frango cephisus harundo lugeo


frontem crista tegit ; pingunt maculosa virentes


temperat et medio brumam sibi vindicat aestu :

tempero et medium bruma sui vindico aestus


Haec fatur notaeque iugis inlabitur Aetnae


Viderat haec dudum summa speculatus ab arce


nec qualem roseis nuper convallibus Aetnae


exploratque habiles truncos rectique tenorem


pacificas rubri torsisset fulminis alas


quodsi nos aliquo praevenit foedere raptor,

quodsi nos aliquis praevenio foedus raptor


signa deis adversa tuli ; non robore nostro

signum deus adverso fero non robur noster


pollice festivo nobile duxit ebur.


Hortatur Cytherea legant. “nunc ite, sorores.


iamque audax animi fidaeque oblita parentis

iam audax animus fidaeque obliviscor parens


canities ; Glaucum series extrema biformem


non rota suspensum praeceps Ixiona torquet ;

non rota suspendo praeceps ixiona torqueo


membra rotae pressaque Gigas cervice laborat


spirat inexhaustum flagranti vulnere sulphur


non buxus, non aera sonant blandasque leones


Oceani priscas inter notissima Nymphas.


abdidit, ad Phrygios tendit secura penates


ianua nulla patet ; prohibebant undique rupes

ianua nullus pateo prohibeo undique rupes


aequore ; praecipitat pigrum formido Booten ;


fraxinus et nigros inluminat obvia currus

fraxinus et niger inlumino obvius currus


dum matutinis praesudat solibus aer,


nec color unus erat : Stellas accendit in auro,

neque color unus sum stella accendo in aurum


nunc movet indigenas nimbos piceaque gravatum


ridentes calathos spoliis agrestibus implet ;


praemia digna manent : nullos patiere ligones

praemium dignus maneo nullus patior ligo


o male dilecti flores despectaque matris


Iuppiter ac Veneri mentis penetralia pandit :

iuppiter atque venus mens penetralis pando


sicut erant, alteque levat retroque solutis


attritosque manu radios proiectaque pensa

attritosque manus radius projectum pensum


iniecta voluit tantum frenare corona.


qua licet usque tegens. illic posuisse cruentam

qui licet usque tego illic pono cruentus


figit et abrumpit mutas in fila querellas :


armenti Ditisque nota signatus Alastor.


non tulit ille moras indignatusque trabali


hoc sanctum ; mansura fluant hoc ordine fata.”


hunc Helicon genuit ; disci te perculit error,

hic helicon gigno disco tu percello error


scit nivibus servare fidem pariterque favillis


culmen et in celsas surgunt electra columnas.

culmen et in celsus surgo electrus columna


terrigenas imitata viros : sic tertius heres


signant et placidis umectant frena venenis :

signo et placidus umectant frenum venenum


Otia sopitis ageret cum cantibus Orpheus


nec pharetram gestare libet : securus ubique

neque pharetra gestaris libet securus ubique


obducam tenebris solem, compage soluta


tranquillis primum trepidus se credidit undis

tranquillus primus trepidus sui credo unda


quae longa est, tumidis praebebit cornua velis ;

qui longus sum tumidus praebeo cornu velis


quo, Cyane ? volucres quae vis Sirenas abegit ?

quo cyanos volucris qui volo sirena abigo


ianitor et presso lacrimarum fonte resedit

janitor et premo lacrimaris fons resedeo


“te neque Dictaeas quatiens mugitibus urbes


verberat Idaeos torva cum matre leones,


praepes sanguineo dilabitur igne cometes

praepes sanguineus dilabor ignis cometes


et nostris cupiant ornari numina sertis.”


Thracia pacifero contigit arva pede


maluerit damnare decus vetitamque dearum


Aeolus obiecit postes, vanescit inanis


lustrarunt umeros Phoebus et astra tuos.”


sic, qui vecturus longinqua per aequora merces

sic qui vecturus longinquus per aequor merces


scilicet aut caris pepulit te, Delia, silvis

scilicet aut caris pello tu delius silva


gloria ; plebeio stat cetera more iuventus,

gloria plebeius sto ceterus mos juventus


transilit inclusos arcano limite muros


iam furor humanos nostro de pectore sensus

iam furor humani noster de pectus sensus


succidui titubant gressus ; foribusque reclusis,


nulla sit inmunis regio nullumque sub umbris

nullus sum inmunio regius nullus sub umbra


et raucum bibulis inserpere murmur harenis.

et raucus bibulis inserpere murmur harena


obsessam fervore notat ; squalebat inustus


adparet subitus caelo timor ; astra viarum

appareo subeo caelum timor astrum viaris


Merserat unda diem ; sparso nox umida somno

mergo unda dies spargo nox umidus somnus


praetentaque operit crista ; libratur in ictum


Naides et socia stipant utrimque caterva,


quam miseros decuit. supplex miserandaque vestris


qui campos horrere situ dumisque repleri


advolvor genibus : liceat cognoscere sortem :


posce Iovem ; dabitur coniunx.” Vix illa 1 : pepercit

posco iuppiter do coniunx vix ille parco


compresso mons igne tonat claususque laborat


obriguit visis ; gaudet non vera fuisse ;


saeva feris natura redit metuensque leonem


hic hederae serpunt, hic pampinus induit ulmos.

hic hedera serpo hic pampinus induo ulmus


ilia colorato Zephyros illapsa volatu


porrexit Rhodope sitientes carmina rupes,


torva Megaera ruit, Cadmi seu moenia poscat

torvus megaera ruo cadmus seu moenia posco


(omnia mors aequat) ; tu damnatura nocentes,


foedat nube diem, nunc motibus astra lacessit

foedo nubes dies nunc motus astrum lacesso


rursus corporeos animae mittuntur in artus) :


in medio scopulis se porrigit Aetna perustis,

in medium scopulus sui porrigo aetna peruro


adligat ; audito frenantur carmine remi.


otia nervus agit ; pendent post terga sagittae.

otium nervus ago pendeo post tergum sagitta


ingeminat meritumque loci velut inscia quaerit

ingemino mereo locus velut inscius quaero


adpetis, occiduo ducis ab orbe greges


ceu natam pressat gremio ; castumque cubile


pronaque vibratis radicibus oppida verti.


lacte novo tumuisse ferunt, hederisque virentem


imaque perspicui prodit secreta profundi,


inferior Iunone fui : nunc squalida, vilis.


provocet ut segnes animos rerumque remotas


qui dubiis ausus committere flatibus alnum


depositum. terret nimium vulgata locorum


oppida funerei pollent inmunia leti,


possumus : imperio vinci maiore fatemur.


incultas dispersa comas : “O maxime noctis


quid Cererem magnamque Themin ? tibi tanta creandi


incipiens redimitur hiems, cum tramite flexo


Orphnaeus crudele micans Aethonque sagitta

orphnaeus crudelis mico aethonque sagitta


castra movent fagique cava dimissus ab alvo

castrum moveo fagique cavo dimitto ab alvus


liquitur in roremque pedes et brachia manant


non leo sidereos caeli rediturus ad axes,


conscidit et fractas cum crine avellit aristas.

conscidit et frango cum crinis avello arista


quam nuper sublimis eram quantisque procorum


vocibus. ast illae (prohibet sententia patris)


illius et duri flevere silentia montes


par Cereri pietas ; haec post cunabula dulci

par ceres pietas hic post cunabula dulcis


mater, io ! seu te Phrygiis in vallibus Idae


nec mirum, si turpe nihil post talia ducit.

neque mirus si turpis nihil post talis duco


o decus, o requies, o grata superbia matris,

o decus o requies o gratus superbia mater


nec credit, quod bruma rosas innoxia servet,

neque credo qui bruma rodo innoxius servo


raptores ! saltem communi sole fruuntur.


servitum Stygio ducor captiva tyranno.


Prima dolo gaudens et tanto concita voto

primus dolus gaudeo et tantus concito veto


Enceladi bustum, qui saucia terga revinctus

enceladus bustum qui saucius tergum revincio


incultis ne sponte seges grandesceret arvis,

incultus ne sponte seges grandesco arvum


redditur, atque imis vibrat tremor ossa medullis ;

reddo atque imus vibro tremor os medulla


flebile terrificis gemuit mugitibus Aetna,


insignem visura nurum. mox ipse serenus


cingebar studiis ! quae non mihi pignus ob unum

cingebar studium qui non ego pignus ob unus


nec semel amplecti nomenque iterare sororis

neque semel amplector nomen iteraris soror


tergora dependent, et adhuc crudele minantur


eripitur cum luce pudor, terrisque relictis


et thalami festaeque faces caeloque canendus


lambit contiguas innoxia flamma pruinas.


pondere, ni lassam fulciret proxima quercus.


impetus et fractae redeunt in claustra procellae.

impetus et frango redeo in claustra procella


purius Elysiumque magis mirabere solem


Sed postquam Inachiis Alcides missus ab Argis

sed postquam inachius alcides mitto ab argus


fratris linque domos, alienam desere sortem ;


adgredimur subito et casus scitamur eriles

aggredior subeo et casus scitamur erilis


vel coniunx fuerit natarumve agminis una,


Tum gravis ex alto genitor sic orsus Olympo :

tum gravis ex altus genitor sic ordior olympus


carceris et saevis Proserpina vincta catenis,

carcer et saevus proserpina vincio catena


fumida sulphureo praelabitur orbita dorso.

fumidus sulphureo praelabor orbita dorsum


aegra soporatis spumant oblivia linguis :


ire iubet totoque deos arcessere mundo.


admovere manus, quarum sub iure tenentur


(haud equidem invideo — neque enim livescere fas est

haud equidem invideo neque enim livesco fas sum


terga notae ; rutilum squamis intermicat aurum.

tergum nosco rutilis squama intermico aurum


nocte tua contentus abi. quid viva sepultis

nox tuus contineo abeo quis vivus sepelio


non leve sollicitae mentis discurrit acumen.

non levis sollicitus mens discurro acumen


qualis Amazonidum peltis exultat aduncis


fessaque post primos haeserunt viscera partus

fatisco post primus haereo viscera pario


nuntia materno facies ingesta sopori :


se licet ilia meo conceptam vertice iactet :

sui licet ilia meus concipio vertex jacto


exitiique reos flores ipsumque rapinae


ilex plena favis, venturi praescia laurus ;

ilex plenus favus venio praescius laurus


pulchra cohors, quotiens Arcton populata virago

pulcher cohors quotiens arceo populo virago


Thybri, natat missamque Pado qui remigat alnum.

thybri nato missamque padus qui remigo alnus


quis monstrator erit ? quae me vestigia ducent ?

quis monstrator sum qui ego vestigium duco


offenso rimosa furit per saxa meatu,


exuperatque aestus et nulli pervia saxa

exuperatque aestus et nullus pervius saxum


nunc illam socia ruptam tellure trisulcam


quo leges cecidere poli ? quid vivere recte


inferiore secant, cano rota pulvere labens


desuetae repetit fila canora lyrae


instaurare dapes. nunc arma habitumque Dianae


sive Thyesteis properet saevire Mycenis :


praeceptis obstricta tuis. telae labor illi ;

praecipio obstringo tuus tela labor ille


exanimem Cyanen : cervix redimita iacebat


Martius et cristae pacato fulgure vernant.

martius et crista pacatum fulgur vernant


germina per nostros dignantia ludere campos.

germino per noster dignantia ludo campus


discedunt aliae. rapidis Acheloides alis


nostra rudis gaudere malis et nectare largo

noster rudis gaudeo malus et nectaris largus


et vestri secreta poli : qua lampade Ditem


rore genas ! quotiens oculos ad tecta retorsit

ros gena quotiens oculus ad tectum retorqueo


Iuno sinu. quid enim narrem Latonia furta,

juno sinus quis enim narro latonius furtum


Talia virgineo passim dum more geruntur,


Haec ubi, digreditur templis. sed nulla ruenti

hic ubi digredior templum sed nullus ruo


fulgor ? an infelix talem fortasse videbo,


quidquid odoratus longe blanditur Hydaspes,


arcano defensa gelu, fumoque fideli


quodsi quis Cereri raptorem prodere divum


et pariter posuere comas campoque recumbunt,


mille Amnes. liquidis incumbunt patribus udae


ostro fundit aquas. attollit litora gemmis


mox dolor, aequali tendit per gramina passu

mox dolor aequal tendo per gramen passus


Tesiphone quatiens infausto lumine pinum


intonat et testes firmant conubia flammae.


Nunc mihi cum magnis instat Natura querellis

nunc ego cum magnus insto natura querela


non tales volucer pandit Iunonius alas,


flammeus oris honos, et non cessura pruinis


hunc fontis decepit amor ; te fronte retusa


humanum relevare genus, durumque tyrannum


lugebant erepta sibi solacia Nymphae,


haec metuenda feris. Tritonia casside fulva


nullane te flectit pietas nihilumque paternae

nullus tu flecto pietas nihilum paternus


turbatur Lipare ; stupuit fornace relicta


relligiosa silex, densis quam pinus obumbrat

religiosus silex densus quam pinus obumbro


sive quod obicibus discurrens ventus opertis


tunc Acheronteos mutato gurgite fontes


carceribus laxantur aquae factoque meatu


obstrepitant lamenta choris. mors nulla vagatur

obstrepitant lamento chorus mors nullus vago


membra regens, volucri qui pervia nubila tractu

membrum rego volucris qui pervius nubila traho


tu mea, tu proles ? an vana fallimur umbra ?”


si dicto parere negas, patefacta ciebo


cuius Achaemenio regi ludibria natos


personat aula procis : pariter pro virgine certant

persono aula procus pariter pro virgo certo


nunc adsis faveasque, precor ; nunc omnia fetu

nunc adsum faveasque precor nunc omnis fetus


quod conata nefas aut cuius conscia culpae


non Dryadum de plebe sumus. turrita Cybebe

non dryades de plebs sum turritus cybebe


rura velim, nullis exornem fructibus annum.


incolis et strictos Curetum respicis enses :

incolo et stringo curetes respicio ensis


Hippolyte niveas ducit post proelia turmas,

hippolytus niveus duco post proelio turma


Saturni latebrosa vagis rimatur habenis


nullaque non magni iactat se nominis arbor :


sordida sidereae raptus lugebat alumnae.


nunc steriles mediis frondere penatibus ornos.

nunc sterilis medius frondeo penates ornus


conubiis sterilesque diu consumeret annos


saepe mari pulchroque secat Galatea natatu,


lunari subiecta globo, qui septimus auras

lunaris subiectum globus qui septimus aura


ut rauco reduces tractu detorsit habenas,


mox longos temptare sinus et linquere terras


Aetnaeos apices solo cognoscere visu,


sola domi luctu senium tractura relinquor.”

solus domus luctus senium traho relinquo


quaesivitque nefas. Dryades dixere gementes


extendunt socios ad pocula plena cerastas

extendo socius ad poculum plenus cerastas


quae fontes, Crinise, tuos et saxa rotantem


Italiae pars iuncta fuit ; sed pontus et aestus

italia pars iungo sum sed pontus et aestus


unica, nec tribuit subolem Lucina secundam

unicus neque tribuo suboles lucinus secundus


admisces ? nostrum quid proteris advena mundum ? ”


adsurgit Phlegethon : flagrantibus hispida rivis

assurgo phlegethon flagro hispidus rivus


mobilitas : tardos queritur non ire dracones


seu mare sulphurei ductum per viscera montis

seu mare sulphurei duco per viscera mons


et caligantes marcebant fronte coronae.


uberis et parvo signatur tempora cornu.


panditur et nemorum frondoso margine cinctus


vel tantum visura veni.” Sic fata trementes


carcere laxatis pubes Titania vinclis


addunt se comites. divino semita gressu


Mygdonio buxus circumsonat horrida cantu,

mygdonio buxus circumsono horridus cantus


Candida Tartareo nuptum Proserpina regi


esset ne vobis oneri, deserta colebat.


tergeminique ducis numerosos deicis artus


incola ? quae volucrum deprendam signa rotarum ?

incola qui volucris deprendam signum rotaris


illi multifidos crinis sinuatur in orbes


te quoque, flebilibus maerens Hyacinthe figuris,

tu quoque flebilis maereo hyacinthus figura


heu, ubi nunc es, nata, mihi ? quo, mille ministrae,

heu ubi nunc sum nata ego quo mille minister


prata tibi ; Zephyris illic melioribus halant


at Triviae lenis species et multus in ore


civili converte tuba, cur impia tollis


terrorem dolor augebat. tunc talia celso


Ille novercales stimulos actusque canebat


paene reluctatis iterum pugnantia rebus


ingeniosa vias paulatim exploret egestas


Italiam Libyamque ferit : clarescit Etruscum


qua gessi florente deam, qua sospite numquam


nec mansere deae. mediis invenimus arvis


impia dilatis respirant Tartara poenis :


noctis et horrendae stagna intemerata paludis :

nox et horreo stagnum intemerandus palus


nec non et senibus Fluviis concessa sedendi

neque non et senex fluvius concedo sedeo


legit flamma polum ; fluxit mare ; terra pependit.

lego flamma polus fluo mare terra pendeo


iam dirum flexura chaos, iam Dite subacto


devenere locum, Cereris quo tecta nitebant


ct dura de matre queri, quae tale recessu

ct durus de mater queror qui talis recessus


concutit et glaebas fecundo rore maritat,


culmina fida satis, timeo ne fama latebras

culmen fidus satis timeo ne fama latebra


tu postrema mihi ; per te fecunda ferebar.


viribus impellit. pariter traxere ruinam


discrevit Natura parens et semina iustis


proelia moturus superis, quod solus egeret


Eumenides cratera parant et vina feroci


obvia centeno vexasset fulmina motu.


sulcatam fecundat humum : flavescit aristis


quaerebant dulces flumina maesta modos.'


prostratis maduit nubigenis Pholoe.


flava Ceres raptusque timens (heu caeca futuri ! )


quae te deserui solamque instantibus ultro


sub terris quaerebat iter gravibusque gementem


caesariem diffusa Noto planctuque lacertos

caesaries diffundo notus plango lacertus


et resupinati neglecto cardine postes


caespite vicino : quales non rupibus Idae


Elysiae teneroque levant sermone timores


pertulerim questus, tandem clementior orbi


nec, quae Parthenium canibus scrutatur odorem,


cuncta pavet speratque nihil, sic aestuat ales,

cunctus paveo spero nihil sic aestuo ales


Ossa pruinosum vexit glacialis Olympum.


sponte tuus florebit ager ; cessante iuvenco


et festas alio succendunt lumine taedas.


quas natura negat praebuit arte vias :


obstitit auxilio, nec nos defendere contra


pro genitis et quantus amor, partusque tulisti


hastaque terribili surgens per nubila ferro

hasta terribilis surgo per nubila ferrum


heu quotiens praesaga mali violavit oborto

heu quotiens praesagus malus violo oborior


mutavere fidem ; vetito se proluit Arctos


decutit arboribus frondes aut nubibus imbres


lucidus umbroso miscebitur axis Averno.”


ferre sinu summoque Iovi deducere parvam

fero sinus summus iuppiter deduco parvus


tu certe, Latona, refer ; confessa Diana


Lucus erat prope flumen Acin, quod Candida praefert

lucus sum prope flumen ace qui candidus praefero


et vano vexare metu. maiora dabuntur


adfixae truncis facies, inmaniaque ossa


atria, semirutas confuso stamine telas


erexisse caput, pecudum si more pererrant


respice Nympharum coetus et celsa Tonantis

respicio nympharis coitus et celsus tono


quidquid turiferis spirat Panchaia silvis,


possedit dotale Chaos quantasque per oras


augurium fatale tori, quin ipsa tubarum

augurium fatalis torus quin ipse tubaris


et Phlegethonteae requierunt murmura ripae) :


in terris, nullique rogum planxere parentes.


summi terrigenum regis, caderetque gravata


mens congesta iubet. gressus removete profani.

mens congero iubeo gressus removeo profanus


securum blandi leporem fovere Molossi


ecce repens mugire fragor, confligere turres


cernit adesse deas imperfectumque laborem


Iuppiter interea cinctam Thaumantida nimbis

iuppiter interea cingo thaumantida nimbus


iam Veneri iunctae, sociis raptoribus, itis ?


Ilia refert : “heu dira parens nataeque peremptae

ilium refero heu dirus parens nata peremo


concentu delubra gemunt ; ululatibus Ide


nec cervam volucres eripuere pedes.


iam levibus laxat studiis hastamque reponit


fraude Dionaea riguos Proserpina saltus


atque indignantes vestigia calcat harenas :


nimirum thiasis et laeta sonantibus armis


Ipsa domum tenero mulcens Proserpina cantu

ipse domus tener mulceo proserpina cantus


vulgus iners, opibus quorum donatur avaris


quae teneros humili fetus commiserit orno


pubescant virgulta velis, ut fertilis Hybla

pubesco virgultus velis ut fertilis hybla


iam vagus inrumpit pelagus caelumque secutus


Sirenes requies. sermonum gratia mecum,


“Non tales gestare tibi, Proserpina, taedas


fontibus et totae fremerent in pocula ripae


ignavosque putas, quod non Cyclopia tela


letifer ; infectae spumis vitiantur harenae.


Tartarea Furias debellavisse bipenni.


vel nocuisse deos — sed, quod dissuasor honesti

vel noceo deus sed qui dissuasor honestus


adlatura cibos, et plurima cogitat absens :


an caelum Titanes habent ? quae talia vivo


rumpunt insoliti tenebrosa silentia cantus ;

rumpo insolitus tenebrosus silentium cantus


ne pete firmatas pacis dissolvere leges,


gignit materies, hoc te donante creatur


advexit tremebundus eques : fremit ilia marito

adveho tremebundus eques fremo ilia marito


improba cogentur vitae commissa fateri.


turbaque deceptas victrix erumpit in arces


Neptunum gremio complectitur Amphitrite ;


sollicitat mixtaque tremit formidine votum.


vicinis pallescit aquis : admittit in altum


Aegaeon positis aucto de corpore nodis


ne furtum pateant homini, ne praeda colubris.


haec tibi sacra datur fortunatumque tenebis


ore tonat (tremefacta silent dicente tyranno


pars aulaea tenent ; alii praetexere ramis


semper et adsiduis inroras flatibus annum,


armorumque potens dextram, qua fortia turbat


mecum somnus erat cautique per atria ludi :


compellat Zephyrum : “pater o gratissime veris,


impius errantem videat per rura, per urbes


bacchatur ; timidas inclinant Gargara silvas.


sed postquam medio sol altior institit axi,


fulminis et genitum divina sorte pigebit


iam quaecumque latent ferali monstra barathro

iam quicumque lateo feral monstrum barathrum


spiravere Notis animae nec flumine tanto


exuviis totumque nemus victoria vestit.


ceu nondum transacta timet ; mox lumina torquens

ceu nondum transigo timeo mox lumen torqueo


accensaeque malo iam non impune canoras

accensaeque malus iam non impunis canorus


Talia vociferans avidos transire minaci


ostentare suos post Lemnia vincula vultus !

ostentaris suus post lemnius vinculum vultus


sceptra situ; sublime caput maestissima nubes

sceptrum sino sublimis caput maestus nubes


remigio ; stagni patiens aptanda carinae.


turrigeramque petit Cybelen sinuosa draconum

turrigeramque peto cybelus sinuosus draco


Caci flamma perit ; rubuit Busiride Nilus ;

cacus flamma pereo rubesco busiride nilus


diversos ducens animos, quae tale sequatur


importuna choros ? atqui Trinacria longe,

importunus chorus atqui trinacrius longus


dissiluit gelido vertex Ossaeus Olympo ;


quod gelidi rubeant alieno germine menses


quae scopulos tormenta rotant ? quae tanta cavernas

qui scopulus tormentum roto qui tantus caverna


quos ego nequidquam planctus, quas inrita fudi

qui ego nequidquam plango qui irrito fundo


stabant ante fores iuncti saevumque fremebant


serpentum passim cumulis exanguibus albent,


flammea sollicitum pudorem.


omnia, quae seriem fatorum pollice ducunt


tradetur genero, passurus prodita regna,


fibula purpureos gemma suspendit amictus.


hei mihi, discedunt omnes. quid vana moraris

hei ego discedo omnis quis vanus moraris


per mare, per terras avido discurrere luctu

per mare per terra avidus discurro luctus


dulce tibi, tali quae nunc, ut cernis, hiatu

dulcis tu talis qui nunc ut cerno hiatus


tantane te nostri tenuere oblivia ? tantum


et varium rudibus silvis accommodat usum :


augurium. quotiens flaventia serta comarum


laeva parte soror vitrei libamina potat


audierat mandata Pater secumque volutat


stringimus aut vanas tonitru deludimus auras ?

stringo aut vanus tonitrus deludimus aura


audax sacrilego supplebat aranea textu.


ocior et Stygii sublimis gloria Nycteus

ocior et stygius sublimis gloria nycteus


nostraque mox lambit vestigia perspicuus fons.

noster mox lambo vestigium perspicuus fons


cum gemitu talesque dedit Latonia voces :


Dixerat ; ille novo madidantes nectare pennas

dico ille novo madidantes nectaris penna


Chaonio statui gentes avertere victu :


Efficietne labor ? rursus te, nata, licebit


coniurant Furiae, crinitaque sontibus hydris


in chaos obliquo certant temone reverti.


intumuit pietas, si quid flagrantius actum


arva coli, trifida Neptunus cuspide montes

arvum colo trifidus neptunus cuspis mons


stabat praeterea luco dilectior omni


aequora gurgitibus Phlegethon perlustrat anhelisvos

aequor gurges phlegethon perlustro anhelisvos


totaque decrescit refugo Trinacria visu.


divinus perit ille labor, spatiumque relictum

divinus pereo ille labor spatium relinquo


verna nec iratum timeant virgulta Booten.

vernus neque irascor timeo virgultus bootes


sanguineo splendore rosas, vaccinia nigro

sanguineus splendor rodo vaccinium niger


fecerat et pariter, forma sed dispare, Lunam,


albet ager sparsosque bibunt violaria sucos.


nullis ilia tamen monstris nulloque tenetur


addit quinque plagas : mediam subtegmine rubro

addo quinque plaga medius subtemen rubrus


informesque plagas, cum te laetissimus ornet


firmior Herculea mundus cervice pependit ;


confessus socerum : nimbis hymenaeus hiulcis

confiteor socer nimbus hymenaeus hiulcus


implorat citharae vacca tacentis opem.


nox sua prosequitur currum, lux redditur orbi.

nox suus prosequor currus lux reddo orbus


haeserunt lacrimae ; nec vox aut spiritus oris

haereo lacrima neque vox aut spiritus ora


fortunam, sit nota : feram fatumque putabo,


signa ? quid incestis aperis Titanibus auras ?


pars altos revocant currus frenisque solutis


mox ubi pulsato senserunt verbera tergo


praebuit ! amplexus hoc promeruere pudici !


debeturque tibi certisque ambagibus aevi


serus at ille redit vastataque pascua lustrans

serus at ille redeo vasto pascuus lustro


mutavere situm. rupit confinia Nereus


Henna parens florum curvaque in valle sedentem

henna parens florus curvo in valles sedeo


semper inocciduos insopitosque manere


te consanguineo recipit post fulmina fessum

tu consanguineus recipio post fulmen fatisco


diva Paphi mixtoque metu perterrita gaudet.

divus paphos misceo metus perterreo gaudeo


occasu facibusque meis lucebit Hydaspes.


quercus amica Iovi, tumulos tectura cupressus,

quercus amicus iuppiter tumulus tego cupressus


exquirenda mihi ; gemitu flammisque propinquis


semita discretis interviret umida nimbis.

semita discerno interviret umidus nimbus


nec mihi Cyelopum quamvis extructa caminis

neque ego cyelopum quivis extructa caminus


ducite praeclarum Cereris de stirpe triumphum ! ”

duco praeclaris ceres de stirps triumphus


insidias superum, cognatae vulnera cernis


“Nostra potens Iuno tuque o germane Tonantis


Cocyton dulci perhibent undasse Lyaeo.


per liquidas succensa genas castaeque pudoris


i celer et proscinde Notos et iussa superbo

eo celer et proscindo notus et iubeo superbus


rem peragi tempus. fines invade Sicanos


Quas inter Cereris proles, nunc gloria matris,

qui inter ceres proles nunc gloria mater


terrificis damnisque suis incendia nutrit.


prima datur ; tractum proceres tenuere secundum


Coeperat et vitreis summo iam margine texti

coepio et vitreus superus iam margo textum


tu geminos : haec una mihi. sic crine fruaris

tu geminus hic unus ego sic crinis fruor


concordes varia ludunt cum tigride dammae ;


in venas disperge meas et flamine largo


mihi sacrarum penetralia pandite rerum


inque superna refer, prohibent si fata reverti,

in supernus refero prohibeo si fatum revorto


dant tenebrae manesque locum plantisque resultant


caesaries et nox oculorum infecerat ignes


Hennaeae Cereri proles optata virebat


perlegit : attonitus stabulo ceu pastor inani,

perlego attono stabulo ceu pastor inanis


inde timor numenque loco, nemorisque senectae


cornipedes umbone ferit clipeique retardat