Epithalamium de nuptiis Honorii Augusti

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


dat varios nexus et iusto dividit orbes


unde Cupidineas armari fama sagittas.


exulat; aeterni patet indulgentia veris.


iura tenent. fateor, Stilicho, non parva poposci,

ius teneo fateor stilicho non parvus posco


Cymothoen. timet ilia ferum seseque sequenti

cymothoe timeo ilia ferus sesequor sequor


vincula cognatae: quamvis aliena fuisses


naribus accensis; mulcet fecunda magistros


stare dies segnemque rotam non flectere Phoebe.


attulit extremo Meroe circumflua Nilo;


trux aries; haec caeruleae suspensa leaenae

trux aries hic caeruleus suspendo leaena


temperies nimio nec sanguine candor abundat!

temperies nimius neque sanguis candor abundo


contendant; pars nectareis adspergite tecta

contendo pars nectareus adspergite tectum


gaudia nec leges pudeat ridere severas.


non illi venator equus, non spicula curae,

non ille venator equus non spiculum cura


praebet odoratas messes; hic mitis amomi,


successi, sublime decus torrentis Hiberi,


ipsam iam superas matrem. si Bacchus amator

ipse iam superus mater si bacchus amator


principibus, regnum poteras hoc ore mereri.


“bos Mariae cultus, haec munera nostra precamur


circuit et fulvo defendit prata metallo.

circumeo et fulvus defendo pratum metallum


stabant Idaliae: largos haec nectaris imbres


insere te nostris contempto iure choreis.


inque decus Mariae iam sidera parturit aether.

in decus maria iam sidus parturio aether


Centauri Faunique negant. quae flectere Rhoeton,

centaurus faunus nego qui flecto rhoeton


Septima lux aderat caelo totiensque renato


multifidum discrimen arat; sed tertia retro

multifidus discrimen aro sed tertius retro


victrices nos saepe rates classemque paternam

victrix nos saepe ratis classis paternus


nuntius et totas iactantior explicat alas.


nomen adorabunt populi; iam Rhenus et Albis


te propter libuit tantos explere labores


nec caperet tantos hospita terra deos,


edidit. ille deos caelumque et sidera cornu


inque tuo crevi gremio, partuque remote


tum Phoebus, quo saxa domat, quo pertrahit ornos,

tum phoebus quo saxum domo quo pertrahit ornus


quaerite, seu concha Libycum circumsonat aequor,

quaero seu concha libycus circumsono aequor


i, digno nectenda viro tantique per orbem


cunctatur mea vota socer? quid iungere differt,

cuncto meus veto socer quis iungo differo


vos, pennata cohors, quocumque vocaverit usus,


pignora? quid iuveni natam non reddis alumno?

pignus quis juvenis nata non reddo alumnus


Tu festas, Hymenaee, faces, tu, Gratia, flores

tu festus hymenaeus fax tu gratia floreo


excludit Senium luco. Procul atria divae


arbiter, egregiae pacis fidissime custos,


excubias; mediis spirent crateres in armis.


sed certe mereor princeps, hoc principe natus

sed certus mereo princeps hic princeps nascor


mandatis uno materni sanguinis ortu


laetaturque tamen; Mavortia signa rubescunt

laetaturque tamen martius signum rubesco


admiscens artem pretio trabibusque smaragdi


hunc neque candentes audent vestire pruinae,


penna vias, alacer passuque superbior intrat.


ambrosioque sinu puerum complexa ferocem


Maeonius quaecumque senex aut Thracius Orpheus

maeonius quicumque senex aut thracus orpheus


Principis et renim commendarentur habenae.


intextum, Rubro quas legerat ipsa profundo.


Cessat purpureoque ducem perfimdere nimbo.


felix arbor amat; nutant ad mutua palmae


Iam Ligurum terris spumantia pectora Triton


Excubiae Lacrimaeque rudes et gratus amantum


Seu premis Elysias animarum praemia valles,


fas sit castra meis hodie succumbere signis:

fas sum castrum meus hodie succumbo signum


exploratores. pelagi sub fluctibus ibat


qui sibi te generum fraterna prole revinxit,

qui sui tu gener fraternus proles revincio


permutant radios silvaque obstante virescunt.


Aurorae vincis digitos umerosque Dianae;


mergit se subito vellitque corallia Doto:


Scyria sic tenerum virgo flammabat Achillem


cum teneris nossent congrua vota modis.


Haec etiam queritur secum: “quonam usque verendus

hic etiam queror sui quonam usque vereor


quos inter petulans alta cervice Iuventas


cur nullis virgo redimitur pulchrior astris?


“Heus! quis erit, pueri, vitreas qui lapsus in undas

heus quis sum puer vitreus qui labor in unda


rettulimus, nostrum iam sensit Honorius arcum.


misit Achaemenio quidquid de Tigride Medus,

mitto achaemenius quisquis de tigris medus


perpetuum florent, Zephyro contenta colono,

perpetuus floreo zephyrus contineo colonus


cunctatur stupefacta Venus; nunc ora puellae,


ceu geminae Paestana rosae per iugera regnant:

ceu geminus paestana rodo per iugerum regno


hic habitat nullo constricta Licentia nodo

hic habito nullus constringo licentia nodus


Adfectant alii quidquid fingique laborant,


quidquid ab innumeris socio Stilichone tremendus

quisquis ab innumerus socius stilichone tremo


erupit gemitus! quotiens incanduit ore


foedera, populeo suspirat populus ictu


invius humano gressu, Phariumque cubile

invius humanus gradior phariumque cubile


condita, lanigeri suis ostentantia pellem,


confessus secreta rubor nomenque beatum


incusat spes aegra moras longique videntur


“Dive parens, seu te complectitur axis Olympi,

divus parens seu tu complector axis olympius


huc rapidum Tritona vocet, quo vecta per altum

huc rapidus triton voco quo veho per altus


Culmina? sufficereut tantis quae pectora curis?

culmen sufficereut tantus qui pectus cura


(sic Triviam Latona monet; sic mitis in antro

sic trivia latona moneo sic mitis in antrum


dotali potuit caelum signare corona,


mille pharetrati ludunt in margine fratres,


illic exuvias omnes cumulate parentum:


reginam resonant Othrys et Ossa Thetim.


nobilibus gazis opibusque cubilia surgant


Lemnius haec etiam gemmis extruxit et auro

lemnius hic etiam gemma exstruo et aurum


Hic est, hic Stiliclio! Sic se testatur et offert

hic sum hic stiliclio sic sui testor et offero


tela nec infecti iugulis civilibus enses.

telum neque inficio iugulis civilis ensis


sic uterus crescat Mariae; sic natus in ostro

sic uterus cresco maria sic nascor in ostrum


ornatur Fortuna viro. non ulla nocendi


Mulciber, ut perhibent, his oscula coniugis emit

mulciber ut perhibeo hic osculum coniunx emo


laetitiae causas ignorat dicere miles


lena per innumeros iret pictura penates,


En promissa tibi Stilicho iam vota peregit;


Pallor et in primis titubans Audacia furtis

pallor et in primus titubo audacia furtum


non ego luxuriem regum moremque secutus


hi nostra nitidos postes obducere myrto


furta tegi potuere vadis. accingere nostram


nox umquam?” Tali solatur vulnera questu.


molliter obliqua parte refusus equi,


exultat socerum circa; nec signifer ullus

exultat socer circa neque signifer ullus


nec non et variis vectae Nereides ibant


quaesivit genitor bellis, quodcumque Gelonus


umbrosumque nemus, quo non admittitur ales,


cinnama, nec sicco frondescunt vimina costo

cinnama neque sicco frondesco vimen costa


non odium terrore moves nec frena resolvit

non odium terror moveo neque frenum resolvo


venturumque sacris fidibus iam spondet Achillem,


duxerit, aurata donabitur ille pharetra.”


desinit aut Graios, ipsa genetrice magistra,


nec miles pluviae flores dispergere ritu

neque miles pluvia floreo dispergo ritus


reginae regina feras. die talia numquam


semifer; undosi verrebant brachia crines;


hac mercede veni.” Prorupit gurgite torvus


Surgeret in thalamum ducto cum Pelion areu


optatusne dies aderit? dabiturne iugalis


sublevat Oceani monstrum Tartesia tigris;

sublevo oceanus monstrum tartesia tigris


ut soli vacet aula mihi. procul igneus horror

ut solus vaco aula ego procul igneus horror


ut stetit ad litus, parvos adfatur alumnos:


iudicio; similis tecto monstratur in omni

iudicium similis tectum monstro in omnis


Aegaeas seu frangit aquas, quicumque repertum

aegaeus seu frango aqua quicumque reperio


maternosque bibit mores exemplaque discit


ante fores iam pompa sonat, pilentaque sacra

ante foris iam pompa sono pilentaque sacer


prosequitur volucer late comitatus Amorum


canitiem Glaucus ligat inmortalibus herbis,


pandite Sidoniasque solo prosternite vestes.


certarent epulis continuare dies


in medio glaebis redolentibus area dives


serviet; in medios ibis regina Sygambros.


beryllo paries et iaspide lubrica surgunt


fontibus et flamma lucos adolete Sabaeos;


Dignus cui leges, dignus cui pignora tanti


subripit et duris elabitur uda lacertis.


iam tibi molitur stellantia serta Bootes


deferar? haud umquam tanto mihi venerit usu.

defero haud umquam tantus ego venio usus


redde suos aulae. mater fortasse rogari


ore pares, aevo similes, gens mollis Amorum.


ordine, neglectam partem studiosa relinquens:


Celsa potestatis species, non voce feroci,


Carpathiis Triton obluctantemque petebat


Cymothoen facilem, quae nunc detrectat, habebis.

cymothoe facilis qui nunc detrectat habeo


et sociam plebem non indignata potestas


quae propior sceptris facies? qui dignior aula

qui propior sceptrum facies qui dignus aula


ducere fila manus et, mox quos horruit Ide,


plaudentesque simul tali cum voce sequuntur:


Sic ait et sponsae petit improvisa penates.

sic aio et sponsa peto improvide penates


adlevat et blando spirantem numine ceston


Oetacis fluerent spumea vina iugis:


Thessalicos roseo nectebat pollice crines.

thessalicus roseus necto polliceo crinis


audito rumore feris (hanc pisce voluto


praeparat et pulchros Mariae sed luce minores

praeparo et pulcher maria sed lux paruus


gratia; diligimus pariter pariterque timemus.


roribus indulget spatio; latet altera nodo

roribus indulgeo spatium lateo alter nodus


et capitur 1 quocumque videt. dum singula cernit,

et capio quicumque video dum singulus cerno


quam pepigit, castasque preces implere recusat?

quam pepigit castasque prex impleo recuso


Quam notus clipeo. quanta vi fulminet hostem,

quam notus clipeus quantus vis fulminet hostis


carmina nec superis nec displicuere Tonanti,

carmen neque superi neque displiceo tono


an Titana domas? an pastoralia Lunam


noverat incipiens et adhuc ignarus amandi.


ilia suum dictis adfatur talibus agmen:


nobilis haud aliter sonipes, quem primus amoris

nobilis haud aliter sonipes qui primus amor


“Gradivum, nostri comites, arcete parumper,


plus iam, plus domino cuncti debere fatemur,

multus iam multus dominus cunctus debeo fateor


et crines festina ligat peplumque fluentem


unde parens progressa, redi. fac nulla subesse

unde parens progredior redeo facio nullus subsum


tu potius Flaccilla mihi. quid dividis ergo


nec teneris audet foliis admittere soles.


Hauserat insolitos promissae virginis ignes


quaesivi vultum tabulis 1 ut nuntia formae


nescia divinae fruitur sermone parentis


Indorum spoliis et opaco palmite Bacchae.


ludicii nec te pietas suprema fefellit.


intus rura micant, manibus quae subdita nullis


hanc timor Aegaei rupturus fronte carinas


quam iuncti leviter sese discrimine confert


ilia autem secura tori taedasque parari


Dixerat et sparsa diversi plebe feruntur


heus, inquit speculatus Amor, “non vestra sub imis

heus inquam speculor amor non vester sub imus


scis Mariam patremque ducem, qui cuspide Gallos


sollicitavit odor, tumidus quatiensque decoras


iam princeps tardumque cupit discedere solem:


cui Mariam debes. faenus mihi solve paternum,

qui maria debeo faenus ego solvo paternus


iam quarto Paphias tractu sulcabat harenas.


erexit Pelopi nec quem struxere Lyaeo


iunge toros.” Gremio natum Cytherea removit

jungo torus gremium natus cytherea removeo


deposui gessique procum; de limine sacro


Quo postquam delapsus Amor longasque peregit


mollior. o patrui germen, cui nominis heres


cingula Cymotboe, rarum Galatea monile


quod gener est, invicte, tuus. vincire corona;

qui gener sum invictus tuus vincio corona


quid tantum gavisus? ait; “quae proelia sudas


et lasciva volant levibus Periuria ventis.


purpureis mollita toris 1: hoc navigat antro 2

purpureus mollio torus hic navigo antrum


Haec quoque velati lauro myrtoque canebant:


stent bellatrices aquilae saevique dracones.


non crines aequant violae, non lumina flammae.


Ni prohiberet Hymen. Quae tempestiva relatu,

ni prohibeo hymen qui tempestivus refero


iniussae scripsere manus! iam munera nuptae


et gravibus Psamatbe bacis diadema ferebat


stamine gemmato picturatisque columnis


plurima venturae suspendite lumina nocti;


formosusque rigor vultusque auctura verendos


sic puer Eucherius superet virtute parentem;


seque probat, nati venientis conspicit umbram

sequor probo nascor venio conspicio umbra


adpulerat lassosque fretis extenderat orbes.


barbaricis; omnes thalamo conferte triumphos.”

barbaricus omnis thalamus confero triumphus


in campum se fundit apex; hunc aurea saepes

in campus sui fundo apex hic aureus saepes


sed quae sponsa mihi pridem patrisque relicta

sed qui sponsa ego pridem pater relinquo


fulta Venus; niveae delibant aequora plantae.

fulcio venus niveus delibo aequor planta


Acceptum reddit thalamum natoque reponit,


pervenit. adventu Veneris pulsata recedunt


ni probet ante suos diva sub iudice cantus;

ni probo ante suus divus sub iudex cantus


vimen erat dum stagna subit; processerat undis:

vimen sum dum stagnum subeo procedo unda


quod tribuas natis, et in haec penetralia rursus,

qui tribuo obstino et in hic penetralis rursus


Quaeque cruentarint fumantem Strymona pugnae,


consors imperii! iam te venerabitur Hister;


fama latet. propera; regalibus adnue votis:


certatimque novis onerant conubia donis.


ardua commisi falsae conubia cerae.


tibia pro lituis et pro clangore tubarum


Terpsichore facilem lascivo pollice movit

terpsichore facilis lascivus polliceo moveo


qua pistrix commissa viro. ter pectora movit;

qui pistrix committo vir ter pectus moveo


nec novus unde calor nec quid suspiria vellent,

neque novus unde calor neque quis suspirium volo


lam gratae rediere vices; cimabula pensat;


Convenit, ingenio robur, prudentia forti.

convenio ingenium robur prudentia fortis


quo mare, quo ventos irataque fulmina solvit,


elige, tu geminas, Concordia, necte coronas,


cingitur, impulsos pluviis quo mitigat amnes,


utraque te cingit propriis insignibus aetas.


luxuriae Venerique vacat. pars acrior anni


cum socer aequoreus numerosaque turba sororum

cum socer aequoreus numerosus turba soror


quid numerem gentes Atlanteosque recessus


Neptuni dispersa domum. Cadmeia ludit


haec largo matura die saturataque vernis


hunc venti pulsare timent, hunc laedere nimbi,

hic venio pulsaris timeo hic laedo nimbus


eligit ornatus, quidquid venerabilis olim


alternas violis Nereus interserit algas;


Augustus primoque rudis flagraverat aestu;


Italiamque fovet, nec te praeclara Serenae

italia foveo neque tu praeclarus serenus


adsurgit ceu forte minor sub matre virenti


nubila, clarescunt puris Aquilonibus Alpes.


spes gregis et pulchro gaudent armenta marito.

spes grex et pulcher gaudeo armentum marito


ipse metus te noster amat, iustissime legum


quae rigidum poterant plectra movero Pholum?

qui rigidus possum plectrum moveo pholus


“salve sidereae proles augusta Serlenae,

salvus sidereus proles augustus serlenae


umbra supercilii! miscet quam iusta pudorem

umbra supercilium misceo quam iustus pudor


fraudis adhuc expers bellatricesque docebat


molle lyrae festumque canant. epulentur ad ipsas


Oceani? toto pariter donabere mundo.”


hos Nymphae pariunt, illum Venus aurea solum

hic nympha pario ille venus aureus solus


hispida tendebant bifido vestigia cornu,


rursus in antra vocas? durum magnumque videris

rursus in antrum voco durus magnus video


nunc flavam niveo miratur vertice matiem.


risit Amor placidaeque volat trans aequora matri

rideo amor placidus volo trans aequor mater


parvus Honoriades genibus considat avitis.”


pars infecta croco velamina lutea Serum

pars inficio crocum velamen luteus seres


canities festina venit. cum sorte remota


barbiton et molles duxit in antra choros.


Nereides, collo membrisque micantibus aptat.


prisca pudicitiae Latios nec volvere libros

priscus pudicitia latius neque volvo liber


ille refert: “Laetare, parens; inmane tropaeum

ille refero laetaris parens immanis tropaeum


vecturus dominam: pretium non vile laboris


Candidus interea positis exercitus armis


agnoscat famulum virgo Stilichonia pontum.

agnosco famulis virgo stilichonia pontus


non rapio praeceps alienae foedera taedae,

non rapio praeceps alienus foedero taeda


inter Sidonias cogis mugire iuvencas?


supposuit caesas hyacinthi rupe columnas.


Hoc donat natura tibi. Pudor emicat una


promeruisse Thetim nec cum soror Amphitrite

promereo thetim neque cum soror amphitrite


hi plebem feriunt. nec cetera numina desunt:

hic plebs ferio neque ceterus numen desum


alter, et infusis corrumpunt mella venenis,


in vulnus, quod fixit Amor, quam saepe medullis

in vulnus qui figo amor quam saepe medulla


Livia divorumque nurus gessere superbae.


et flecti faciles Irae vinoque madentes


floribus et subitis animantur frondibus hastae.


iam Phrygias caedes, iam Simoenta canit.


aurea sic videat similes Thermantia taedas;

aureus sic video similis thermantia taeda


tranquillumque choris quatitur mare, serta per omnem

tranquillus chorus quatio mare sero per omnis


confundat turbae proceres. solvantur habenis


Dixit et ornatus, dederant quos nuper ovantes


Nunc canimus. Quis consilio, quis iuris et aequi

nunc cano quis consilium quis ius et aequum


pectine temptavit nobiliore lyram


nostro nupta Iovi. devotum sentiat aequor,

noster nubo iuppiter devoveo sentio aequor


Nosse modum melior? Quod semper dissilit. in te

nosco modus bonus qui semper dissilit in tu


vivunt in Venerem frondes omnisque vicissim


stirpe soror, pietate parens, tibi creditus infans

stirps soror pietas parens tu credo infer


Leucothoe, frenatque rosis delphina Palaemon;

leucothoe frenatque rodo delphina palaemon


praeradiant ductura nurum. calet obvius ire


et tantum transnare maris, ne vilior ultra

et tantus transnaris mare ne vilis ultra


accipe fortunam generis, diadema resume,


Labuntur gemini fontes, hic dulcis, amarus


gratus odor, mox vera fides numenque refulsit.

gratus odor mox verus fides numen refulgeo


plus error decuit. speculi nec vultus egebat

multus error decet speculis neque vultus egeo


iucundique Metus et non secura Voluptas;

iucundique metus et non securus voluptas


haec modo crescenti, plenae par altera lunae:


moenibus et tales uxorius obtulit arces.


debellasse deum.” Suspensus in oscula matris


cum procul augeri nitor et iucundior aer


Mnemosyne docili tradit praecepta Thaliae):

mnemosyne docilis trado praecipio thalia


quae placuit, fruitur ramis; quae victa, recedit.


Armeniusve dedit; quantum crinita sagittis


praeberetque Iovi communia pocula Chiron,


optime ductorum, fortunatissime patrum.


oratum misi proceres, qui proxima nobis


te propter Paphias sedes Cyprumque reliqui,


aedificetur apex, qualem non Lydia dives


Proteos et septem despectat cornua Nili.


Fronte quis aequali? quem sic Romana decerent


Adstitit et blande Mariam Cytherea salutat:


nec variis dubium thalamis lecturus 2 amorem


hic casiae matura seges, Panchaeaque turgent

hic casia maturo seges panchaeus turgent


improbe? quis iacuit telis? iterumne Tonantem


umbratura deam retro sinuatur in arcum


viderat exactos Hesperus igne choros:


inrigat, haec morsu numerosi dentis eburno

inrigo hic morsus numerosus dens eburnus


non iaculum torquere libet; mens omnis aberrat

non iaculis torqueo libet mens omnis aberro


belua; tum vivo squalentia murice terga


communem partitur avum. fastidia supplex


privatos paterere lares neu tempore longo


magnorum suboles regum parituraque reges.


gemma fuit. Nudae Venerem cinxere catervae


contingat senio gravitas viresque iuventae,


aut Mytilenaeo modulatur pectine Sappho


Peneus gelidos mutaret nectare fontes,


frondoso strepuit felix Hymenaeus Olympo;

frondosus strepuit felix hymenaeus olympus


ast alii thalamum docto componite textu;


divisa properate manu, neu marceat ulla


pervolat et notos hinnitu flagitat amnes


et platani platanis alnoque adsibilat alnus.

et platanus platanus alnoque adsibilo alnus


ipsa caput distinguit acu, substringit amictus;

ipse caput distinguo acus substringo amicio


laxet terribiles maiestas regia fastus


segnities: alii funalibus ordine ductis


continuo sublime volans ad moenia Gallis


limina despectusque solo calcatur achates,


promittit iam parva comas; vel flore sub uno

promitto iam parvus como vel floreo sub unus


Dicere possemus, quae proelia gesta sub Haemo


caesariem tunc forte Venus subnixa corusco

caesaries tunc fors venus subnixus corusco


tardaque sudanti prorepunt balsama rivo.


veximus, attritis cum tenderet ultor Achivis.”


attonitam lustrare domum fundique comarum


flammea virgineis accommodat ipsa capillis.

flammeus virgineus accommodo ipse capillus


dilatos iuvenis nutriret Honorius ignes.


quidquid avus senior Mauro vel Saxone victis,

quisquis avus senex maurus vel saxone vinco


Xon alto simulata gradu, non improba gestu.

xon altus simulo gradus non improbus gestus


laurus et ingentes ramos olimque futuras


innatat; haec viridem trahitur complexa iuvencum)

innato hic viridis traho complector juvencus


sacri, quos petimus, thalami. pernicius omnes


thoracum, gladiosque tegat vagina minaces


cum supplex emeret Romanam Parthia pacem.


Stes licet in populo, clamet quicumque videbit:

sto licet in populus clamo quicumque video


fingebat solio. dextra laevaque sorores


curvata cervice iubas Pharsalia rura


vultus erit? non labra rosae, non colla pruinae,

vultus sum non labrum rodo non collum pruina


temperat et summos dignatur figere reges;


Mons latus Ionium Cypri praeruptus obumbrat,

mons latus ionius cyprus praerumpo obumbro


Quod dederat genitor. Xumquam te, sancte, pigebit