In Rufinum

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


rector et incerto fluerent mortalia casu.


respicit et tanti miratur sibila vulgi.


tot nos bella docent nulli servire tyranno.”

tot nos bellum doceo nullus servio tyrannus


atria regifico iussit splendere paratu


privati fugisse modum crimenque tyranni,”


Est locus extremum pandit qua Gallia litus


anxius et scisso maerens velamine Luctus


et casa pugnaces Curios angusta tegebat.


quas dedit ipse neci; quarum quae clarior una


vina fluent oleique lacus; nec murice tinctis

vinum fluo oleum lacus neque murex tingo


tu non vipereo defensus crine Medusae;


Augustus veneranda prior vexilla salutat.


ad Themidis coeunt antra severa dei.


tu, licet occiduo maneas sub cardine caeli,

tu licet occiduus maneo sub cardo caelum


alveus; hic volvit lacrimas, hic igne redundat.

alveus hic volvo lacrima hic ignis redundo


Hispanis Gallisque iubet; non orbita solis,


sidera, qui fruges diverso tempore nasci,


qui sibi pyramidas, qui non cedentia templis


et Geticam sensit teste cruore necem.


cunctorum si facta simul iungantur in unum,


experiere fidem. dabitur tibi debita pridem


evitare minas. in nostram Gallia caedem


et Ditis purgate domos. agitate flagellis


floribus ultorem, Delie, cinge tuum.


nec plus nubigenas duplex natura biformes

neque multus nubigena duplex natura biformis


squalet inops pecudum, nullis habitata colonis,

squaleo inops pecus nullus habito colonia


Unus per medios audendi pronior ense


barbarus adventumque timens se cogit in unam


surgit et hortatur celeres clamore ministros:


Est locus infaustis quo conciliantur in unum

sum locus infaustus quo concilio in unus


nam cum dispositi quaesissem foedera mundi


mansuescunt varii vento cessante dracones.


agmina; fraternas ex aequo dividat hastas,


ilia pavet strepitus cuneosque erecta theatri

ilia paveo strepitus cuneus erigo theatrum


iam non finitimo Martis terrore movetur,


praedonesque lupis; fallaces vulpibus addit.


arboribus suci funestarumque potestas


concilium, qui perpetuis crevere rapinis


adfirmat magnumque novas per inane figuras


incassum, Stilicho, dum nos longissima tellus


tradimur, heu, tantumque sequi prohibemur amorem!


aurea Pactoli; totumque exhauserit Hermum,


noxiaque effudit concusso crine venena.


circumstant nigrique trahunt ad iudicis urnam


hinc planctus Asiae; Geticis Europa catervis


solus habet scelerum quidquid possedimus omnes.

solus habeo scelus quisquis possedimus omnis


quo rabies innata perit? quid inania prosunt

quo rabio innato pereo quis inanis prosum


coeperat erecta surgere fronde nemus


frangitur obiectu scopuli quaerensque meatum


Eoas Furiae iussu tendebat ad arces


thoracum validos pulsant suspiria nexus:


et risus plerumque subit; dolor afficit unus,

et rideo plerusque subeo dolor afficio unus


praeda cibus, vitanda Ceres frontemque secari


iamque aderit laeto promissus Honorius aevo


effera torquebant avidae praecordia curae,

effero torquebant avidus praecordia cura


Desinat elatis quisquam confidere rebus


Rufino collecta manus. vetat ille domari


tende, Pavor. frenet rapidos Formido iugales.

tendo pavor freno rapidus formido iugalis


elicit oppressas tenebroso carcere leges.


rimosam patriam dilectaque pumicis antra


sufficiunt populis. Vacuo plebs undique muro

sufficio populus vacuus plebs undique murus


omnibus eiectae regnis! agnoscite tandem


consistunt. equites illinc poscentia cursum


nullus honos vanoque exutum nomine regem


Iustitiam diroque prior sic ore lacessit:


omnibus inveniam, vincant cum singula poenas?


Iam post edomitas Alpes defensaque regna


Alpinas transire tibi me sospite rupes


barbariem, revocat fulvas in pectora pelles


Rufinum procul ecce notat visuque severe


altior et laeti manibus portabere vulgi.”


frenaque et inmanes pharetras arcusque sonoros


Massagetes caesamque bibens Maeotin Alanus

massagetes caesamque bibo maeotius alanus


et clipeis et mole pares; stat cassis utrique

et clipeus et moles par sto cassus uterque


posceret an fidos sese transferret in hostes.


hinc Stilicho turmas, illinc Gradivus agebat


edidicit: simulare fidem sensusque minaces


iam poenas tuus iste dabit, iam debitus ultor


auctior adiecto fulgebat sidere mundus,


spectaturque favens odiis locus aptaque leto

spectaturque faveo odium locus apto letum


invadunt Orientis opes, iam pascua fumant


eruit: instauras; accendit proelia: vincis.


iam secura fluit; senibus non obstitit aetas


virtutis stimulos: hinc publica commoda suadent,

virtus stimulus hinc publicus commodus suadeo


ipsa quidem fateor vinci rapidoque magistram

ipse quidem fateor vinco rapidus magistra


muneribus, commota ruit; vir murmure contra


adspicit. hi vigili muros statione tueri,


servandis hic castra bonis. Hucusque minatus


eripe me gladiis; liceat Stilichonis iniquas

eripio ego gladius licet stilichonis iniquus


nunc epulis tempus, socii, nunc larga parare

nunc epulis tempus socius nunc largus paro


Iustitia insultat vitiisque a stirpe recisis

iustitia insulto vitium ab stirps recido


Arcadiae saltum vastabat dentibus unum


deveniunt. ibi nulla manent discrimina fati,

devenio ibi nullus maneo discrimino fatum


meque etiam tradente dolos artesque nocendi


exiguae telluris inops et pulvere raro


festinamque rotam solito properantior urget


asperat alternis sudibus murique locata


colla gerit: triviis calcandus spargitur ecce,

collum gero trivius calcandus spargo ecce


exceptura dapes et, quod post vota daretur,


ut fera, quae nuper montes amisit avitos


infandis iterum terras accendere bellis


non nisi quaesitum cognata caede cruorem


devius errantes Phaethon confundat habenas.


corpore feralem quaestum post fata reposcit.

corpus feral quaestus post fatum reposco


Ut longum permensus iter ductusque maligno


incestus flagrabat amor, nullusque petendi


Sciron vel Phalaris tauro vel carcere Sulla?

sciron vel phalaris taurus vel carcer sulla


et qui cornipedes in pocula vulnerat audax

et qui cornipedes in poculum vulnero audax


aut impacatis famulos praebebit Alanis;


non patiar. semperne Getis discordia nostra


hinc Rufinus agit, quibus arva fretumque negatur?


turris per geminos, flammis vicinior, amnes


nec pudet Ausonios currus et iura regentem


Quis populi tum vultus erat! quae murmura furtim!

quis populus tum vultus sum qui murmur furtim


quantum non Italo percussa Ceraunia fluctu,

quantus non italus percutio ceraunia fluctus


ad facinus velox, penitus regione remotas


hic ultrix acies ornatu lucida Martis


i nunc, exitium nobis meditare remotus


herbida collectae facili velamina nodo;


quos operit formatque chalybs; coniuncta per artem

qui operio formo chalybs conjungo per ars


deseritur Rhodope Thracumque per ardua tendunt,


dixerat, et niveae (mirum!) coepere columnae


flexilis inductis animatur lamina membris;


ire vagas quercus et fulmen stare coegi


non sermone viae, non inter pocula rumpi?


dividat et mediis Nereus interstrepat undis.

divido et medius nereus interstrepat unda


Fabricius parvo spernebat munera regum


Saepe mihi dubiam traxit sententia mentem,


una Cleonaeum pascebat silva leonem;


pressaque calcato vestigia sanguine tingui.


corpora; mens duro numquam cessura labori;


per partes tegitur nusquam totiensque sepultus.


et qui vipereo spumavit saepe veneno


servatum, quod mille ducum peperere labores,


si piget humani generis, prorumpat in arva

si pigeo humanus genus prorumpo in arvum


parcite contiguo — Rufinus praecipit! — hosti.”


uno si placuit deleri saecula lapsu,


curarent superi terras an nullus inesset


nutrit et exiguum stimulando vulnus acerbat.


turba salutantum latas ibi perstrepit aedes;

turba salutantum latus ibi perstrepo aedes


impacata quies pelagi, cum flamine fracto

impacatus quies pelagus cum flamen frango


nec sceptri tantum fueris, sed militis heres.

neque sceptrum tantus sum sed miles heres


venditor, Arctoi stimulator perfide Martis!

vendito arctous stimulator perfidus mars


umectat lacrimis pressamque morantia vocem


corruptos Stygiam pestem desudat in amnes:


implet Thessaliam ferri nitor antraque docti

impleo thessalia fero nitor antrum doceo


Alpheus late rubuit Siculumque per aequor

alpheus latus rubesco siculus per aequor


pugnandi cupidas accendit voce cohortes,


excutit et solvi curvatos imperat arcus?


sollicitatus Athos seu caligantia nigris


nudus pascit aves. iacet en, qui possidet orbem,

nudus pasco aveo iaceo en qui possideo orbis


Perithoum fugeret Theseus, offensus Orestem


praebeat et quantis epulentur caedibus hydri.


defendunt pronoque favos examine velant.


Pandite defensum reduces Helicona sorores,


cedet et insidiis nostri flectetur alumni.”


ilia dies potuit nostris imponere finem


et nemus Oetaeum radiat. clamore nivalis


Felix ilia manus, talem quae prima cruorem


tunc animae, quas ille fero sub iure peremit,


et telis umbrasse diem, cum classibus iret


ingenio variata suo. fulgentibus illic


Quo, vesane, ruis? teneas utrumque licebit


cernenti pulcherque timor, spirisque remissis


luxuriata malis maestam deprendit in area

luxurio malus maestus deprehendo in area


adspicerem laetosque diu florere nocentes


tandem Rufini visurus funera Titan;


per scopulos tectumque pedes contemneret aequor.


Haec fatus, ventis veluti si frena resolvat


abditus et tacitas vindictae praestruit iras,


o mites Diomedis equi! Busiridis arae


dilato mucrone parat. pro saevior ense


et sibi quisque trahit. magno certatur amore,


mugiit et totos serpentum erexit hiatus


proluit igne latus; dextro Cocytia findit

proluo ignis latus dexter cocytius findo


ipse salutatum reduces post proelia turmas


Oceani pleno quotiens impellitur aestu.


consumis florem patriis inglorius arvis?


occultis odiis terror tacitique sepultos


proderit? en iterum belli civilis imago!


iam regale tumens et principe celsior ibat


ilia manus, quae sceptra sibi gestanda parabat,


ante patrum vultus stricta cecidere securi;


spumat et inlisa montem circumtonat unda.


pignora dilectosve iuvat coluisse penates?


Thessalus ardet ager; reticet pastore fugato

thessalus ardeo ager reticeo pastor fugo


exaequat damnum meritis et muta ferarum


Oedipoden matri, natae iunxere Thyesten.


terribili lucro vivosque imitata retentus


curriculi totosque diu perspexerit actus,


Talibus adclamat dictis infame nocentum


plenaque private succumbunt oppida regno.


tollite de mediis animarum dedecus umbris.


quod tantis Romana manus contexuit annis,


serpentumque vago caelum saevire volatu.


quid Furias deceat; consuetas sumite vires


protinus infernas ad limina taetra sorores


impatiensque sui Morbus Livorque secundis


si semel e tantis poscenti quisque negasset,


prodere, piscosas fertur victurus in undas,


quisnam audet stricto leges imponere ferro?


absolvitque deos. iam non ad culmina rerum


discedam: cum luce simul linquenda potestas.”


porrigitur solidoque rigens adamante sinistrum


terrifico: sentit ferale Britannia murmur

terrificus sentio feral britannia murmur


qui subiget Medos, qui cuspide proteret Indos.

qui subiget medi qui cuspis protero indi


quae tunc horrisonis effatur tali a dictis:

qui tunc horrisonus effor talis ab dictum


et qui Sidonio velari credidit ostro,


sed cursus sollemnis erat campusque furori


impia vicini cernit spectacula campi:


venator; sic attonitos ad litora pisces


anceps motus erat vulgi. pars maxima bellum

anceps moueo sum vulgus pars maximus bellum


nec mea securus ridebit funera victor! ”


scilicet ille quidem tranquilla pace fruatur;

scilicet ille quidem tranquillus pax fruor


iamque tuis, Stilicho, Romana potentia curis


diviso Stat quisque loco, metuenda voluptas


distulit instantes eluso principe pugnas


sed redit in rabiem scelerumque inmane resumit

sed redeo in rabies scelerus immanis resumo


intumuit virtus et lucis prodigus arsit

intumesco virtus et lucus prodigus ardeo


egregii quotiens exisset foederis auctor,


nec fas est nec posse reor; sed laedere mundum

neque fas sum neque possum reor sed laedo mundus


Ut sese legio vidit disiuncta relinqui,


fulmine Salmoneus vel lingua Tantalus egit

fulmen salmoneus vel lingua tantalus ago


Invidiae quondam stimulis incanduit atrox

invidia quondam stimulus incandesco atrox


Allecto stetit in mediis vulgusque tacere


te Romana salus. taceat superata vetustas,


oppida semoto Pelopeia Marte vigerent,


infra Titanum tenebras infraque recessus


deserat Illyricos fines; Eoa remittat


sic fatus campo insiluit lateque fugatas


magna quidem per rura lues, sed maior oberrat

magnus quidem per rus luo sed magnus oberro


insignemque ducem populus defendit uterque


signa canunt iunctoque sequor tentoria eurru.”

signum cano jungo sequor tentorius eurru


tanti consilium vulgi potuisse taceri


nos premat obsidio? quid partem invadere temptat?

nos premo obsidio quis pars invado tento


Rufinus, quem prima meo de matre cadentem


festinas urgete manus. meus ecce paratur


deserat? Illyricis ardet succurrere damnis;


si iuvat imperium penitus de stirpe revelli,

si juvo imperium penitus de stirps revello


iam parat insidias, qui nos aut turpibus Hunis

iam paro insidiae qui nos aut turpis hunis


indulgens Veneri, voluit torpescere luxu,


dura fori veteresque reos ex ordine quaerit,


vulnera; non odit victus victorve superbit.


sufficiunt odiis; non extinxisse propinquos,


nec forti genitore minor nec fratre corusco,

neque fortis genitor paruus neque frater corusco


inmunis regio, cladem divisit in orbem


perque umeros errare dedit. tum corde sub imo


hi vultus avidos et adhuc spirantia vellunt


mox populos urbesque rapit ventisque perustis


iactabatque ultro, quod soli castra paterent

iactabatque ultro qui solus castrum pateo


ipse inter medios, ne qua de parte relinquat

ipse inter medius ne qui de pars relinquo


Talibus urgetur discors Aurora procellis.


par vestitus equis: ferrata fronte minantur


sensit et inviso votum damnavit in auro.


quamquam non adeo robur defecerit omne


iam sinus et plena lassatur portitor alno.

iam sinus et plenus lasso portitor alnus


te vel ad incensas Libyae comitabor harenas.


pandite; permissis iam licet ire choris:


Rufino collatus eris! Deiecerat omnes


aequor et Adriacas tellus interiacet undas

aequor et hadriacus tellus interjaceo unda


nec locus est usquam Furiis? huc lumina flecte.

neque locus sum usquam furius huc lumen flecto


cognita Rufino, magna cervice triumphat


te ferit; hoc absens invadit viscera ferro.”

tu ferio hic absum invado viscera ferrum


tot signis unum petitur caput? unde cruoris


aequoreus populator agit rarosque plagarum


numquam dives eris, numquam satiabere quaestu.

numquam dives sum numquam satio quaestus


Urbis ab angusto tractu, qua vergit in austrum,

urbs ab angustus traho qui vergo in auster


miratur. dubios anceps sententia volvit


Armeniasque nives inopino tramite ducti


securas ventis explicuere comas


nam plaga Pannoniae miserandaque moenia Thracum

nam plaga pannonia misero moenia thracus


infesto fremitu: veluti pastoris in ora


audit iter numeratque dies spatioque viarum


peiorem mirata virum, tum talia fatur:


“vicimus, expulimus, facilis iam copia regni.


concussaeque diu spatiosis tractibus orni


qui ferat extortas invito principe voces.


viderit, ad rigidi transmittit verbera fratris.

video ad rigidus transmitto verbero frater


cur per Rufinum geritur? procumbere mundum


auxilio traditque suas hostilibus armis


extremos ultra volitat gens si qua Britannos,

extremus ultra volito gens si qui britanni


flumina, sanguineis tangeret astra iubis:


attonito pastore greges pontumque per omnem


illum vilis amor suspensae virginis egit:


victima: promissis longe placabere sacris.”

victima promitto longus placabere sacrum


agnovitque novos absens Arethusa triumphos


seu te cana gelu Rhodope seu remige Medo

seu tu canus gelus rhodope seu remex medus


nec prohibere paras, Manes et sidera testor:

neque prohibeo paro manes et sidus testo


suspirant gemitus indignarique verentur.


invidiae cumulus, non est victoria tanti,


impatiens remeare leo, quem plurima cuspis

impatiens remearis leo qui multus cuspis


proluvies pretioque nihil non ause parato,


excludunt alios, cingi se fervidus ille


nec celeri perimit leto; crudelibus ante


(pro dolor!) et strictos deponere cogimur enses.


egit, Lethaeo purgatos flumine tandem


cogit vincla pati. truculentos ingerit ursis

cogo vinclum patior truculentos ingero ursus


sidereis hirsuta iubis loricaque cursu


Augusto miserante nefas. non flectitur annis,


maiestas teritur; nusquam reverentia mensae.


alternis lusit iugulis; hac auspice taedae


illic umbrarum tenui stridore volantum


“Otia te, Rufine, iuvant frustraque iuventae


sperasti famulas imponere posse catenas?


Nunc alio domini telis Pythone perempto


incipiens primos pecudum depascitur artus,


eripiat lunare iubar, quid signa sagacis


cognatis aptavlt equis; acerrima nullo


“Signa quidem, sociae, divos attollere contra

signum quidem socia divus attollo contra


nescit et undantem quamvis hinc hauriat Histrum,

nescio et undo quivis hinc haurio histrus


vinctas ire nunc, nunc in vada proxima mergi

vincio eo nunc nunc in vado propior mergo


par semper similisque manet: sic fluctibus auri

par semper similis maneo sic fluctus aurum


innumerae pestes Erebi, quascumque sinistro

innumerus pestis erebus quicumque sinister


et Luxus populator opum, quem semper adhaerens

et luxus populator opos qui semper adhaereo


aetherii floremque tui te deprecor aevi,


hinc dea prosiluit Phoebique egressa serenos

hinc dea prosilio phoebus egredior serenus


haesit et ensiferae stupuit mucrone coronae,


haerebat retroque fuga cedebat inerti:


finibus; aut aufert vivis aut occupat heres


et quos una facit Rufino causa sodales,


ilia ubi caeruleo vestes conexuit angue

ilia ubi caeruleus vestis conexuit anguis


ferratosque levant securi vulneris armos.


adspiciat quisquis nimium sublata secundis


gloria, vestita spoliis donabere quercu.”


quid consanguineas acies, quid dividis olim

quis consanguinea acies quis divido olim


contra letiferos rictus contraque rapacem


inflammata semel nescit mitescere virtus.


quosque rigat retro pernicior unda Garunnae,


“Quis mihi nudatos enses, quis tela lacertis


quodque mihi summum scelus est, huc improbe legum

quisque ego superus scelus sum huc improbus lex


insula, sed Latia quidquid dicione subactum


cladibus et sceleris causas auferre futuri.


Tum quoque, dum lites Stygiique negotia solvit

tum quoque dum lis stygiique negotium solvo


intrat et Arcadium mixto terrore precatur:


membraque Cirrhaeo fudit anhela iugo,


ergo animi victus " sequimur quocumque vocabis,


frangunt stagna rotis; alii per Caspia claustra

frango stagnum rota alius per caspia claustra


quae nova corrupit nostros dementia mores?


Phoebeo domitus Python cum decidit arcu


possit ab Italia, non te documenta priorum,

possum ab italia non tu documentum prior


et picturatae saturantur murice vestes;


quid tale inmanes umquam gessisse feruntur


nec canos prodesse seni puerique cruore


omine nec capitis sentit praesagia fixi.


non illum natura capit. quascumque paravit


suscepi gremio. parvus reptavit in isto

suscipio gremium parvus reptavit in iste


et lucis noctisque vices: tunc omnia rebar


et non infecto puduit mucrone reverti.


hic Augustus opes et quas post bella recepit,

hic augustus ops et qui post bellum recipio


Danuvii solidata ruunt expertaque remos


huc post emeritam mortalia saecula vitam


quod nolit rex ipse velit iubeatque coactus


et Calchedonias contra despectat harenas,


in te ferre libet: dubio tibi pendula rupes

in tu fero libet dubius tu pendulus rupes


quid nobis patriam, quid cara revisere tandem

quis nos patria quis carus reviso tandem


qui spiris tegeret montes, hauriret hiatu


ditari subitoque trabes lucere metallo.


quod feriat non ipse manu. videt omnia late

qui ferio non ipse manus video omnis latus


nobilitas, inhumata diu miseroque revulsa


ibat grandaevus nato moriente superstes


sed sceptris inferre minas omnique perempto


iamque Getas Histrumque movet Scythiamque receptat


hunc suis inmundi pingues detrudit in artus.

hic suus immundus pinguis detrudo in artus


Herculeos conferre tuis iam desinat actus.


Aegypti valeant, qua gens Chaldaea vocatis


“Huc superum labes, huc insatiabilis auri


contrahit anfractus et hiantes colligit oras.


Pelion; Emathias ignis populatur aristas.


vel Sinis Isthmiaca pinu vel rupe profunda

vel sino isthmiacus pinus vel rupes profundus


proditor unus iners angusto tempore vertit.

proditor unus iners angustus tempus verto


quas mihi Rufinus strages quantumque cruoris


circuitu sociare parant; decrescere campus


heu patriae, Stilicho! dilecta hic pignora certe,

heu patria stilicho diligo hic pignus certus


a tergo flexus insperatoque suprema


hoc monstrum non una palus, non una tremebat

hic monstrum non unus palus non unus tremo


indicit superis, pars Ditis iura veretur,


discernetur ager; nec vomere sulcus adunco

discernetur ager neque vomo sulcus aduncus


heu quid agam? non arma mihi, non principis ullus

heu quis ago non arma ego non princeps ullus


ite, mei quondam socii.” nec plura locutus

eo meus quondam socius neque multus loquor


et Timor et caeco praeceps Audacia vultu

et timor et caecus praeceps audacia vultus


ingentem piceo succendit gurgite pinum


non exempla vetant? quisnam conatus adire


anxius? haec requiem rebus finemque labori


sponte volant ultroque manus mucrone furenti


callidus adfatu, devotaque brachia laudat;


infernos gravat umbra lacus. pater Aeacus horret

inferni gravo umbra lacus pater aeacus horreo


et iuga diffusis nudari coepta pruinis,


infelix humili gressu comitatur Egestas,


aera petens poenasque animi persolvit avari


protegere et blando fraudem praetexere risu,

protego et blandus fraudo praetexo rideo


aut facinus tam grande tegi mentisque calorem

aut facinus tam grandis tego mentior calor


cuncta sibi: regit Italiam Libyamque coercet;


mox omnes laniant hastis artusque trementes


tecta petens, oculisque diu liventibus haesit


nec pudeat longos interrupisse labores


heu nescis quid fata tibi, quid sidera debent,

heu nescio quis fatum tu quis sidus debeo


verbera? quid facibus nequiquam cingimur atris?


exclamant. “spernisne tuas, dux optime, dextras,

exclamo spernisne tuus dux optume dexter


communes semper litui, communia nobis


hic domus, hic thalamis primum genialibus omen,

hic domus hic thalamus primus genial omen


iam mihi barbaricos sitientia pila cruores


At procul exanguis Rufinum perculit horror;

at procul exsanguis rufinum percello horror


et fuit arcanum populo. percurritur Haemus,


cornua vibratisque peti fastigia telis


suppliciis? una tot milia morte rependis?


contextum gemmis aut praedia culta fuissent,


imperet arte deis, nec me latuere fluentes


prodigiale caput, quod iam de cuspide summa

prodigial caput qui iam de cuspis summus


infremuit: “nobis etiam, deterrime, nobis


tempora. nec quisquam tanta de pube repertus,

tempus neque quisquam tantus de pubes reperio


te nobis trepidae sidus ceu dulce carinae


criminibusne tuis credis, Fortuna, mederi


sic mons Aonius rubuit, cum Penthea ferrent

sic mons aonius rubesco cum pentheus fero


Iam summum radiis stringebat Lucifer Haemum

iam superus radius stringo lucifer haemus


sit licet ipse Numa gravior, sit denique Minos,

sum licet ipse numa gravis sum denique minos


secernique negant ereptaque proelia poscunt,


aethera, non vili moriens condetur harena.


illinc Armeniae vibratis crinibus alae


non ultra Libyae fines, Antaee, nocebas,


infecit radios ululatuque aethera rupit


Rufinus sequitur, quo fallere cuncta solebat


nec minus adsiduis flagrant elidere saxis

neque paruus assiduus flagro elido saxum


coniunctumque sumus. te qua libet ire sequemur.


invida pro quantum rapuit Fortuna triumphum!

invidus pro quantus rapio fortuna triumphus


sudabatque gravi consul Serranus aratro

sudabatque gravis consul serranus arater


et tremulos umeris gaudent vibrare colores,

et tremulus umerus gaudeo vibraris color


ingentem tollit gemitum galeasque solutis


non mare fumasset geminum flagrante Corintho

non mare fumasset geminus flagro corinthus


quas legit Medea ferox et callida Circe,


adspice barbaricis iaceant quot moenia flammis,

adspecio barbaricus jaceo quot moenia flamma


ubera quaesivit fletu linguisque trisulcis


imperii certus, tegeret ceu purpura dudum


prodita non tantas vidisset Graecia caedes,


aut inconsulto Tityos deliquit amore?


insculpi propriis aurum fatale figuris.


dum rotat astra polus, feriunt dum litora venti.”

dum roto astrum polus ferio dum litus venio


clementes! iam Cinna pius, iam Spartace segnis

clemens iam cinna pius iam spartacus segnis


disposuitque nefas. alii per terga ferocis


in fontes reditura suos. ne vana locutum


non Tartesiacis illum satiaret harenis


suppliciis fruitur; cruciatus, vincla, tenebras

supplicium fruor cruciatus vinclum tenebrae


altorumque exul nemorum damnatur harenae


trans Styga, trans Erebum, vacuo mandate barathro

trans styga trans erebus vacuus mando barathrum


cedo equidem et miserum permitto casibus orbem

cedo equidem et miser permitto casus orbis


adspexisse sat est. oculis iam parcite nostris

adspecio satis sum oculus iam parco noster


non aetate labat: iuvenum rorantia colla


parendum est. taceant litui. prohibete sagittas.


ora reluctantur pressis sedare lupatis;


Senserunt convexa necem tellusque nefandum


unde redi nescis? patiarne audire satelles,


durat adhuc saevitque tumor dubiumque per aestum

duro adhuc saevio tumor dubius per aestus


tum tellus communis erit, tum limite nullo

tum tellus communis sum tum limes nullus


labitur in somnos. toto vix corde quierat,


Rufinus (neque enim patiuntur saeva quietem


inmineat lapsu, volucer te torqueat axis,


circumfusa micat; dextra laevaque revinctus


obsessa tamen ille ferus laetatur in urbe


visa loqui: “pro! surge toro. quid plurima volvis

video loquor pro surgo torus quis multus volvo


omnis " io Paean " regie sonat; omnia Phoebum

omnis io paean regius sono omnis phoebus


quaere ferox ensem, qui nostra ad moenia tendi

quaero ferox ensis qui noster ad moenia tendo


proturbat plebeius egens. quaesitor in alto

proturbo plebeius egeo quaesitor in altus


instabilesque deos ac lubrica numina discat.

instabilis deus atque lubricus numen disco


rura canunt; tripodas plenior aura rotat,


fracta metu; solus medio sed turbine rerum


debilior facilisque capi, tunc impius ille


te refugi fallant latices atque ore natanti


litora, tellurem medio libraverit axe.


nomine quemque vocat; natos patresque reversis


laxavitque viam bellis et, nequa maneret


intrantemque etiam latratu Cerberus urget.


adsimulat mentemque palam proclamat amictu,


est mihi prodigium cunctis inmanius hydris,

sum ego prodigium cunctus immanis hydrus


collaque femineo solvebat mollia gestu


adsuetumque choris et laeta plebe canorum


Aeolus, abrupto gentes sic obice fudit


fertilitas; laribus pellit, detrudit avitis


inlicitumve bibit, patrius quem fuderit ensis,

inlicitumve bibo patrius qui fundo ensis


in glaciem vidit latices, tum munus acerbum


in speciem caesis obtendit plaustra iuvencis.

in species caedo obtendo plaustrum juvencus


sanguineas belli rettulit unda notas


iam cupio Stygiis invadere nubibus astra,


certatim sermone petunt, extendere longos


et rerum commissus apex, tibi credita fratrum


stipatur sociis, circumque armata clientum


Quos tamen impavidus contra spumantis ad Hebri

qui tamen impavidus contra spumo ad hebrus


seu tu vir seu numen " ait, patriaque relicta

seu tu vir seu numen aio patrium relinquo


hauserit et fessi poenam libaverit orbis!


sed propius lucere faces et rauca sonare


cogendive pudor: crebris periuria nectit


lustrat et ex imo concussa sede profatur:


ditat et hostiles suspendit in arbore cristas,

dito et hostilis suspendo in arbor crista


mens eadem cunctis animique recentia ponunt


ordine mobilitas insperatique recursus.


rursus ad humanae revocat primordia formae.

rursus ad humanus revoco primordius forma


hinc metus invidiae. tandem indignatus ad astra

hinc metus invidia tandem indignor ad astrum


quamquam omnes alii, quos haec tormenta fatigant,

quamquam omnis alius qui hic tormentum fatigo


si calcare Notum secretaque noscere Nili


abstulit, orbataeque ruunt ad gaudia matres


cuius ob innumeras strages angustus Averni

qui ob innumerus strages angustus avernus


consilio firmata dei, qui lege moveri


Vix Alpes egressus erat nec iam amplius errat

vix alpis egredior sum neque iam amplus erro


mors adeone parum est? causis fallacibus instat,


tempestas subeunda mihi, qui forte nefandas


quae sic Gaetuli iaculo percussa leaena

qui sic gaetulis jaculus percutio leaena


et Thracas defende tuos si laetior adsit


effugeret ne quis gladios neu perderet ullum


quem dederint fratres; haec terruit Herculis ora


surgunt strata toris; hic mollis panditur herba

surgo sterno torus hic mollio pando herba


ecce videt diras adludere protinus umbras,


arguit attonitos se iudice. cetera segnis,


Tristior Haemoniis miles digressus ab oris

tristis haemonius miles digredior ab ora


ludus et occisos pulchrum iurare parentes.


impetit: “hac Stilicho, quem iactas pellere, dextra

impeto hic stilicho qui jacto pello dextera


quae non posteritas, quae non mirabitur aetas


poscit et ambusto flagrantis ab aggere ripae


flexit iter: vacuo qualis discedit hiatu

flecto iter vacuus qualis discedo hiatus


sub iuga venturi reges; calcabitur asper


splendet et Odrysiis Asiam discriminat oris.


inlicitum duxisse nihil; funesta tacere


terra dapes. rapiunt Tyrios ibi vellera sucos


quas tibi victrices totiens Bellona probavit?


error et undantes spumis furialibus irae:


proderet incautis qui corda minantia verbis.


infectae pallore genae; stetit ore gelato


non notos egisse sat est; exscindere cives


frena mari, fluvios ruptis inmittere ripis


Cephisos nitidis purior ibat aquis.


Theodosius terris. en aurea nascitur aetas,


te vel Hyperboreo damnatam sidere Thylen,


bis domitum civile nefas, bis rupimus Alpes.


sanguine libato populum movisse silentem.


cumque Fide Pietas alta cervice vagantur


His dictis omnes una fremuere manipli

hic dictum omnis unus fremuere manipulus


cogitur adductis digitos inflectere nervis.


Hunorum laturus opem, quos adfore bello


et pastorales pepulerunt igne catervae,


iniustos crevisse queror; tolluntur in altum,


tendis aquas, sic ante tubas aciemque precatus:


exceptis incensa suis et crimine tanto


Haec ubi, dictatur facinus missusque repente


mella vehit, pennasque cient et spicula tendunt


non coniunx, non ipse simul, non pignora caesa

non coniunx non ipse simul non pignus caedo


aut tantis solvet lacrimis, quos barbarus illinc,

aut tantus solvo lacrima qui barbarus illinc


inter equos interque tubas mandata feruntur


et tenuis saxi per propugnacula cinctae


hic avium cantus, labentis murmura rivi.


milite Romanas ardet prosternere vires,


Qua dignum te laude feram, qui paene ruenti


omnibus esse dedit, si quis cognoverit uti.


versaque non prono curvavi flumina lapsu


compleri Solemque suo, porrexerit undis


incohat et soli to pacem vexare tumultu.


dextera quin etiam ludo concessa vagatur


surgere purpureis undantes anguibus hastas


pallida defunctasque vident migrare figuras.

pallidus defunctasque video migraris figura


hortatur nixusque genu venabula tendit;


partibus Italiae tuta sub pace relictis


conspicuus solio pertemptat crimina Minos


Neptuni domuisse pecus, sed tutior alis:


luxuriat carumque sibi non abnuit hostem;


sed postquam riguisse dapes fulvamque revinctos

sed postquam rigesco daps fulvamque revincio


qui variam Phoeben alieno iusserit igni


supplicio conferre valet? quid denique dignum

supplicium confero valeo quis denique dignus


tempestas pretiosa Tagi, non stagna rubentis

tempestas pretiosus tagus non stagnum rubeo


norat et invisis mox se coniungere castris.

norat et invideo mox sui coniungo castrum


aequalis tantam tenuit constantia turbam


imperium tanto quaesitum sanguine, tanto


turris erat clipeusque trucem porrectus in hostem,

turris sum clipeus trux porrigo in hostis


colloquiis impune licet): “quonam usque feremus

colloquium impunis licet quonam usque fero


ut lapsu graviore ruant. vos pandite vati,


vos, arsurae urbes perituraque moenia, testor:


pigraque veloces per Tartara concutit alas.


praescriptosque mari fines annisque meatus


hinc bibat aestivum septeno gurgite Nilum,


Pierides, quo tanta lues eruperit ortu.


nullus ab hoste timor. quis enim, quem poscere solum

nullus ab hostis timor quis enim qui posco solus


excutitur poenamque luit formidine poenae.


aut serpens calcata furit? iurata deorum


iam pridem gelidaeque vacant confinia Librae,


vivit, et a primis Ganges horrebat Hiberis.


et nostrae patiens corda remitte lyrae,


Inmensis, Stilicho, succedant otia curis


sanguis; nec Stygias ferar incomitatus ad undas

sanguis neque stygius fero incomiter ad unda


haec patria est.” Dux inde vetat: “desistite, quaeso.

hic patria sum dux inde veto desisto quaeso


in ducis eximii conspiravere favorem.


maeror et ignavo tantum licuisse nocenti


solus habet, possessa semel nec reddere curat,

solus habeo possessus semel neque reddo curo


Inachius Rubro perhibetur in aequore Perseus

inachus rubrus perhibeo in aequor perseus


te sine dulce nihil, iam formidata tyranni

tu sine dulcis nihil iam formido tyrannus


proterit imbellem sonipes hostilis Orontem.

protero imbellis sonipes hostilis orontem


seminecem, hunc subito percussum vulnere labi

seminecis hic subeo percutio vulnus labor


semper inops quicumque cupit. contentus honesto

semper inops quicumque cupio contineo honestus


plenus saevitiae lucrique cupidine fervens.


amputat ille pedes, umerum quatit ille solutis

amputo ille pes umerus quatio ille soluo


sic avidus praedo iam non per singula saevit.

sic avidus praedo iam non per singulus saevio


sic fortunatas patiemur vivere gentes?


ut rebare, vigent? en nostra potentia cessit

ut rebaris vigeo en noster potentia cedo


auxiliatur amor, matura pericula surgunt


Oceanum, laxet rutilos tibi Lydia fontes,


“en tibi prisca quies renovataque saecula rursus,

en tu priscus quies renovo saeculum rursus


convenit ad nostram sacra caterva lyram,


virginibusve pudor; viduae, quibus ille maritos

virginibusve pudor vidua qui ille maritus


lapsuroque tuos umeros obieceris orbi?


exultatque malis summaeque ex culmine turris


Si tunc his animis acies collata fuisset,


“Sicine tranquillo produci saecula cursu,

sicine tranquillus produco saeculum cursus


expellere die debellatasque draconum


cum subito stringunt gladios; vox desuper ingens

cum subeo stringo gladius vox desuper ingens


fallit et ambitos a principe vendit honores.

fallo et ambitos ab princeps vendo honor


tu prohibes; ditem spoliat: tu reddis egenti;


funditus et nomen gentis delere laborat.


inclita Thessalicis, celsa qua Bosphorus urbe

inclutus thessalicus celsus qui bosphorus urbs


accipit una domus: populi servire coacti


Phasis equo pontemque pati cogetur Araxes,


donec ad Herculei perventum nominis urbem.


oblitusque sui posita clementior hasta


in tua mansurus migret praecordia vultur.


hic radiant flores et prati viva voluptas

hic radio floreo et pratum vivus voluptas


haec Athamanteae direxit spicula dextrae,


qui iusto plus esse loquax arcanaque suevit

qui justus multus sum loquax arcanus suesco


haec mihi paupertas opulentior, haec mihi tecta

hic ego paupertas opulens hic ego tectum


et tenuem Musis constituisse moram.


sic ligat inmensa virides indagine saltus


parcendi rabies concessaque vita dolori!


corpus et ardentes ambirent tempora gemmae.


hic cunctis optata quies, hic sola pericli

hic cunctus opto quies hic solus periculum


pro dolor! ipsa mihi liquidas delapsa per auras

pro dolor ipse ego liquidus delabor per aura


praescius ardor inest; novi quo Thessala cantu

praescius ardor insum nosco quo thessalus cantus


effera praetumido quatiebat corda furore.


dexteriora locat. spumis ignescere frena,


utraque maiestas geminaeque exercitus aulae.


te medio tantisque simul spoliavimus armis.


da caput Odrysiis, truncum mereantur Achivi.


quid reliquis dabitur? nec singula membra peremptis

quis reliquus do neque singulus membrum peremo


longaevum mentita senem rugisque seueras


ac velut innumeros amnes accedere Nereus

atque velut innumerus amnis accedo nereus


instabilesque olim Symplegadas et freta remis

instabilis olim symplegadas et fretus remi


atque avidam differte manum. cadat iste minacis

atque avidus differo manus cado iste minax


vel solus sperate veni. te proelia viso


deseritur sparsumque perit per tela cadaver,


complentur vario ferrata sedilia coetu


invadit muros Elusae, notissima dudum


intra tecta timor. tandem succurre ruenti


promittunt, quae quisque petat, quas devoret urbes.

promitto qui quisque peto qui devoro urbs


Nox genuit fetu: nutrix Discordia belli,


exitiale iugum? durae quis terminus umquam

exitial iugum durus quis terminus umquam


tangebat Macetum fines murosque subibat,


haec si nota forent, frueremur simplice cultu,


linque homines sortemque meam, pete sidera; notis


flebilis auditur questus; simulacra coloni

flebilis audio queror simulacrum colonus


circuit exiguo dirimi se limite passus.

circumeo exiguus dirimo sui limes patior


sic fatur meritoque latus transverberat ictu.


sed cum res hominum tanta caligine volvi


hoc auctore pudet. mediis revocamur ab armis


vis hydrae Scyllaeque fames et flamma Chimaerae.

volo hydrae scylla fames et flamma chimaera


ad bellum Stilicho, qui me de more tropaeis

ad bellum stilicho qui ego de mos tropaeum


eventus: peragat pugnas an fortia coepta


nulla per Aonios hostilis bucina campos

nullus per aonius hostilis bucina campus


tu quoque securis pulsa formidine Delphis


“fer galeam, Bellona, mihi nexusque rotarum


haec etiam secum: “quanam ratione tuebor


arte queam? premor hinc odiis, hinc milite cingor.

ars queo premo hinc odium hinc miles cingo


Inlecebris capitur nimiumque elatus avaro


nec multo spatii distantibus aequore vallis

neque multus spatium disto aequor valles


membraque qui ferro gaudet pinxisse Gelonus,


classica non gemerent, non stridula fraxinus iret,

classicus non gemo non stridulus fraxinus eo


at qui desidia semper vinoque gravatus,


deformant maculae vitiisque inolevit imago


Maeonius, pulchro cum verteret omnia tactu;


nec ventus quateret puppes nec machina muros.

neque venio quatio puppis neque machina murus


Hesperius, meruit qui te rectore teneri?


tunc in canitiem mutatis sponte colubris


expositus, sensumque malis detraxerat usus.


tuque simul gravibus ferri religata catenis


expleri calor ille nequit. cuicumque monile

expleo calor ille nequeo quicumque monilis


has canit ambages, occulto fallitur ille


Allecto, placidas late cum cerneret urbes.


Deriguit. spes nulla fugae; seges undique ferri

derigesco spes nullus fuga seges undique fero


explicuit cuneos. pedites in parte sinistra


at nos indecores longo torpebimus aevo


ut videar vicisse mihi. vos fida iuventus


solaque fulmineo resonabat Creta iuvenco


“Mavors, nubifero seu tu procumbis in Haemo

mavors nubifero seu tu procumbo in haemus


insultantque alacres. laceros iuvat ire per artus

insultantque alacer lacer juvo eo per artus


utraque castra movens Phoebi properabat ad ortus,

uter castrum moveo phoebus propero ad ortus


quamvis Parcarum restarent fila, peremi.


instar anhelantis Libyae, quae torrida semper


inminet, et, terras qui nunc ipsumque fatigat


quam penes insani fremitus animique profanus

quam penis insanio fremo animus profanus


nescit adhuc graviterque adprensa veste morantem

nescio adhuc gravis adprehenso vestis moror


planities vicina patet: nam cetera pontus

planities vicinum pateo nam ceterus pontus


fertur et indomitus tandem post proelia Mavors

fero et indomitus tandem post proelio mavors


nec sese commissa tegunt. genus omne dolorum

neque sui committo tego genus omnis dolor


in partem mihi regna dari, contingat in uno


Improba mox surgit tristi de sede Megaera,

improbus mox surgo tristis de sedes megaera


quid nunc divitiae, quid fulvi vasta metalli

quis nunc divitiae quis fulvus vasto metallum


adlatura dies: omni iam plebe redibis


Lernaeamque virens obsederat hydra paludem.


nec recipit somnos et saepe cubilibus amens

neque recipio somnus et saepe cubilis amens


pulmonis latebras. spatium non invenit ira


dilacerant; uno tot corpore tela tepescunt


inde truces flavo comitantur vertice Galli,


lumina, truncates alii rapuere lacertos.


pars quota sunt, Rufine, tui! quid tale vel audax

pars quotus sum rufus tuus quis talis vel audax


Hesperiae merita complexus sede parentem


ducitur et siccum gladium vagina recusat.


blanditiis; sociat perituro foedere dextras.


quodsi dissimulas nostrae succurrere morti


ardebit maiore siti. quam fallere mentes


nullus Castalios latices et praescia fati

nullus castalius latex et praescius fatum


tunditur et victo trahitur iam caeca magistro.

tundo et vinco traho iam caecus magister


si libet et populis commune intendere letum.

si libet et populus communis intendo letum


Cocytos Phlegethonque vadis; inamoenus uterque

cocytus phlegethon vado inamoenus uterque


insignemque canunt nostra de plebe triumphum.


narratur rapuisse vagos exercitus amnes


maerent captivae pellito iudice leges.


quid restat, nisi cuncta novo confundere luctu

quis resto nisi cunctus novo confundo luctus


mollia lambentes finxerunt membra cerastae;


Audiit ilia pater scopulisque nivalibus Haemi


Est genus extremos Scythiae vergentis in ortus

sum genus extremus scythia vergo in ortus


nexibus; hic fracti reserat curvamina dorsi;


namque mihi magicae vires aevique futuri


praevenit ingenio; nec plus sermone morabor:

praevenio ingenium neque multus sermo moror


lassa recedentis fluitant vestigia venti.


alterius, vacuo quae currere semina motu


aestuat et largo saturatur vulnere cornus.


metitur vitam. torquetur pace futura


extollit palmas et ab imo pectore fatur:


post trabeas exul. quis prodere tanta relatu

post trabeas exul quis prodo tantus refero


haud secus hiberno tumidus cum vertice torrens

haud secus hiberno tumidus cum vertex torreo


at Stilicho, Zephyris cum primum bruma remitti

at stilicho zephyrus cum primus bruma remitto


trans gelidum Tanain, quo non famosius ullum

trans gelidus tanais quo non famosius ullus


has iactat vitasse manus? detrusimus orbe


Arctos alit. turpes habitus obscaenaque visu

arctos alo turpis habitus obscaenaque video


libertas effrena maris vel limite iusto


abstulit hunc tandem Rufini poena tumultum


nam iuxta Rhadamanthys agit. cum gesta superni

nam iuxta rhadamanthys ago cum gero supernus


incertus peteretne fugam, veniamne subactus


haec cervix non sola cadet; miscebitur alter


lassa per Odrysias fundere membra nives


languescent avidique cadet dementia monstri.”


stamine fatorum claram subrepsit in aulam,


tu mihi dux semper, Stilicho, nostramque vel absens

tu ego dux semper stilicho noster vel absum


insignemque habitum Latii mutare coactae


undique et impositi radiant cervicibus enses.


Caucasus et Scythicae vernant in crimina1 rupes,

caucasus et scythice vernant in crimen rupes


quis ferat armatum, quem non superavit inermem?


et nullum vult esse parem. succumbere poscit


ac velut infecto morbus crudescere caelo

atque velut inficio morbus crudesco caelum


solibus humano nescit mansuescere cultu.


cuius se totiens summisit ad oscula supplex

qui sui totiens summitto ad osculum supplex


congestae cumulantur opes orbisque ruinas


ille diu curis animum stimulantibus aegre


acribus, Euripi fulvis incertius undis


Gallica discretis Eoaque robora turmis


et quocumque loco Stilicho tentoria figat,

et quicumque locus stilicho tentorius figo


“Per fratris regale iubar, per facta parentis


Ossa tonat pulsoque fragor geminatur Olympo.


crimina pollutaeque negant arescere fauces)


carminibus victura meis, multosque canendo,


brumave Riphaeo stridens Aquilone retardat.


luxuries nocitura cibos; hic donat inemptas


innectitque moras et congrua tempora differt.


horribiles visu: credas simulacra moveri


nos adeo viles? adeo felicior axis


et Senonum quatit arva fragor revolutaque Tethys

et senones quatio arvum fragor revolvo tethys


arvaque Mysorum iam nulli flebile damnum,


venum cuncta dari; profert arcana, clientes


Certamen sublime diu, sed moribus impar


Diva refert: “non ulterius bacchabere demens.


“Numina Romanis necdum satiata ruinis,


flectite signa, duces, redeat iam miles Eous.


dissensuque alitur rumor: ceu murmurat alti


nam tua cum Geticas stravisset dextra catervas,

nam tuus cum geticus stravisset dextera caterva


(nam miseris ne flere quidem aut lenire dolorem

nam miser ne fleo quidem aut lenio dolor


ilicibus Pangaea tenent, accingere mecum


doctus et unanimos odiis turbare sodales!


heu nimis ignavae, quas Iuppiter arcet Olympo,

heu nimis ignavus qui iuppiter arceo olympus


auditoque procul Musarum carmine dulci


rorabunt querceta favis; stagnantia passim


en proles antiqua redit. Concordia, Virtus

en proles antiquus redeo concordia virtus


eheu quam brevibus pereunt ingentia fatis!


inclinatque iubas demissaque lumina velat


nec locus est odiis. consumpto funere vix tum

neque locus sum odium consumo funus vix tum


quos Rhodanus velox, Araris quos tardior ambit

qui rhodanus velox araris qui tardus ambeo


at non magnanimi virtus Stilichonis eodem

at non magnanimus virtus stilichonis idem


qui leges aliis libertatemque reduxi?


horruit, hunc tanto munitum milite vincat?


flumina: praecipiti stravissent omnia cursu.


nascentis iubeas, mundum post terga relinquam;


vexarique pios, rursus labefacta cadebat


Ut cessisse ducem, propius venisse cohortes


iussit et obstantes in tergum reppulit angues


hoc neque Geryon triplex nec turbidus Orci

hic neque geryon triplex neque turbidus orcus


substitit et Rhenus proiecta torpuit urna.

substo et rhenus projectum torpesco urna


agmina privatis ibant famulantia signis;


Acrior interea voto multisque Megaera


findetur: subitis messor gaudebit aristis.


seditio talique simul clamore queruntur:


desereret Pylades, odisset Castora Pollux,


dum fugit, hunc animam portis efflare sub ipsis;

dum fugio hic anima porta efflaris sub ipse


Rufino populandus erat, dominoque parabat


iungatur solium Croesi Cyrique tiara:


Obstupuit; simul ira virum, simul obruit ingens

obstupendus simul ira vir simul obruo ingens


relligio causaeque viam non sponte sequebar


ostendere dei, geminis quae lassa procellis


Pieriis aures pacificare modis.


alternamque fidem non inlaudata lacessit

alternamque fides non illaudatus lacesso


concilium deforme vocat. glomerantur in unum


opportuna meis oritur lux crastina votis.

opportunus meus orior lux crastinus voveo


porrexere manus inventaque tristia laudant.


exitium commune dabit nec territus ante


flumina polluto barbarus ore bibit.


conventuque nefas tanto decernite dignum.


Autumni te redde plagis, qua vergit in Austrum

auctumnus tu reddo plaga qui vergo in auster


pascitur aspectu. sic rex ad prima tumebat


saepe sinu teneroque per ardua colla volutus

saepe sinus tener per arduus collum volvo


talem progenies hominum si prisca tulisset,


persulcata genas et ficto languida passu

persulcata gena et fingo languidus passus


tigride mobilius feta, violentius Austris


movit tela feram, volucris non praepete cursu

moveo telum fero volucris non praepeto cursus


imperiosa Fames, leto vicina Senectus


monte Cilix. Syriae tractus vastantur amoeni


mota mihi. tantis capiendi credimur armis?


foedaque Avaritiae complexae pectora matris


sollicitum curis non abruptura soporem.


ista sitis? geminum caeli sibi vindicat axem

iste sum geminus caelum sui vindico axis


et defensores terrarum polluit arcus,


nodavitque adamante comas, Phlegethonta sonorum

nodavitque adamo como phlegethonta sonorus


ingenium sacrasque fores praedivitis aulae


Signifer; aestivo sedes vicina Leoni


tonsa comas imo barathri claudere recessu.

tondeo como imus barathrum claudo recessus


curvo paulatim sinuantur cornua ductu:


ilicet ambitio nasci, discedere rectum,


haud dabitur. iaculis illinc me figere tempta.


iustitia pacem, viribus arma regit.


Interea Stilicho iam laetior hoste propinquo

interea stilicho iam laetus hostis propinquo


exitium fecundus ager; metuenda colonis


et coniuratos hortatur voce clientes:


ambiguo vel nulla putat vel nescia nostri.

ambiguus vel nullus puto vel nescius noster


prosilit exerto dictisque et vulnere torvus


Thessalonica, tuos. sensu dolor haeret in alto

thessalonica tuus sentio dolor haereo in altus


traderet insanis Latonia visa Molossis.


regia et armati veniunt ductoris ad aures.


nuntiat incolumes. illi dum plurima ficto


quos ubi per varias annis ter mille figuras

qui ubi per vario annus ter mille figura


saxa rotat volvitque nemus pontesque revellit,


participem sceptri, socium declaret honoris —


ut nimiam pensent aeterna silentia vocem.


amolitur onus iam respirantibus astris.


commotae glomerantur apes, qui dulcia raptu


virtutum scelerumque fuit. iugulare minatur:


Coeperat humanos alto sopire labores


cornipedis, teneroque amnis reptatus Achilli


et quamvis praesens tumor et civilia nuper

et quivis praesens tumor et civile nuper


nec fera Cecropiae traxissent vincula matres.

neque ferus cecropia traho vinculum mater


inclusam rabidis patefecit vocibus iram:


ulta ducis socii letum, parsque una maneret

ulciscor dux socius letum pars unus maneo


et trepidas maesto rimatur murmure silvas.


te non penna vehit; rigida cum Gorgone Perseus:

tu non penna veho rigidus cum gorgone perseus


convenere manus nec tot discrimina vocum:


planitiem tutoque includit pascua gyro:


amplexus. numquam tantae dicione sub una


et quos nascentes explorat gurgite Rhenus


Dalmatiae fines: omnis quae mobile Ponti


Urbs etiam, magnae quae ducitur aemula Romae


starent Arcadiae, starent Lacedaemonis arces;


increpat Augustum: scandat sublime tribunal,

increpo augustus scando sublimis tribunal


nox gremio, nigrasque sopor diffuderat alas.


hunc ego, si vestrae res est accommoda turbae,

hic ego si vester res sum accommodo turba


praecedes numero. cui tanta piacula quisquam

praecedo numerus qui tantus piaculum quisquam


ianitor aequabit nec si concurrat in unum


herbarum, quidquid letali gramine pollens


sermonumque foret vicibus permissa potestas.


congeries, quid purpureis effulta columnis

congeries quis purpureus effultus columna


Cappadocum volucrumque parens Argaeus equorum,

cappadocus volucris parens argaeus equus


iam flatu violare diem, laxare profundo


maternos undare sinus, inmensa voluptas

maternus undaris sinus immensus voluptas


Oceani praetentus aquis, ubi fertur Ulixes


arescat decepta sitis, dapibusque relictis


hic iecur, hic cordis fibras, hic pandit anhelas

hic jecur hic chordus fibra hic pando anhelo


quid Fortuna parat: toto dominabere mundo,


haud aliter Xerxen toto simul orbe secutus

haud aliter xerxes totus simul orbis sequor


pulveris extolli nimbos lateque videres


tantave gestandi fuerit penuria ferri.


et male donatum certas aequare favorem


ornatura suos extruxit culmina manes,


nexus amicitiae. iamiam conubia laeti


iam liber Parnasus erat nexuque soluto


quid demens manifesta negas? en pectus inustae

quis demens manifestus nego en pectus inuro


litoris, auriferum veniam poturus Hydaspen;


desiluit stratis densaeque capacia turbae


everso iuvat orbe mori; solacia leto


munera donandumque novis legionibus aurum!


carmina mugitu deteriore vetat.


nocturnis Hecaten et condita funera traxi


haec Agamemnonios inter bacchata penates


ingeminat crimen, commoti pectoris ignem


vivitur exiguo melius; natura beatis


hinc alii saevum cristato vertice nutant


et rerum vexare fidem.” Sic fata cruentum


Maenades aut subito mutatum Actaeona cornu


coniurata venit. quidquid rigat ultima Tethys,

conjuro venio quisquis rigo ulter tethys


classica bellatrixque etiamnunc ira caleret,

classicus bellatrixque etiamnum ira caleret


praeceptis obstare timet, reverentia frangit

praecipio obstaris timeo reverendus frango


hic profugis sedes adversaque signa furori,


ferrea cognatoque viros spirare metallo.

ferreus cognatoque vir spiraris metallum


saevus aper, tuque o compressa matre rebellans

saevus aper tu o comprimo mater rebellans


Armeniis frons laeva datur; per cornua Gallos


sumere deformes ritus vestemque Getarum;


insomnes longo veniunt examine Curae.


Concordes aquilas? non dissociabile corpus

concordo aquila non dissociabilis corpus


hi iunctis properant portus munire carinis.


saepius horrendos manes sacrisque litavi


qui stabilem servans Augustis fratribus orbem

qui stabilis servo augustus frater orbis


insontesque meae populos miscere ruinae?


eversis agedum Rufinum divide terris,


impiger ire vias: non illum Sirius ardens


regalem ad summi producam principis aulam.

regalis ad superus produco princeps aula


aut Hyrcana premens raptorem belua partus


Indorum si stagna petas Rubrique recessus


nutabat digna rediens ad moenia pompa.


hic tibi felices erexit regia taedas.


sortis erit? quis nos funesto turbine rerum


spem vitae fragilem? qua tot depellere fluctus

spes vita fragilis qui tot depello fluctus


ridebunt virides gemmis nascentibus algae.”


et iustis dirimit sontes. quos nolle fateri


si parere velis! artus ne sperne seniles!


incipit, et clipeis in se redeuntia iunctis


Tartareos ipsumque 1 Chaos, qua noctis opacae


me fortasse putes, mutatos cerne penates.”


torvaque collectis stipatur curia monstris.


ludibrio praedaeque datur frondentis ad usque


iam rubet altus Halys nec se defendit iniquo

iam rubeo altus halys neque sui defendo iniquus


atria prolataeve iuvant ad sidera moles?


Orantem sequitur clamor cunctaeque profanas


fundamenta latent; praeceps ibi mersus anhelet,

fundamentum lateo praeceps ibi mergo anhelo


impetus; haud illos rupes, haud alta vetarent


culminibus maiora tuis. ibi quaerit inanes


quantum non madidis elisa tonitrua Cauris,

quantus non madidus elido tonitruum cauris


tum duplici fossa non exuperabile vallum

tum duplex fossa non exuperabilis valles


velleribus quaeretur honos, sed sponte rubebunt


vectus equi, non Pegaseis adiutus habenis.


despondent aliena sibi frustraque vicissim


Crescebat scelerata sitis praedaeque recentis


omnia tuta ratus sceptrumque capessere fervet

omnis tueor reor sceptrum capesso ferveo


atque utinam per magna sequi convexa liceret! ”

atque utinam per magnus sequor convexus licet


proditor imperii coniuratusque Getarum


funera, quis caedes possit deflere nefandas?

funero quis caedes possum defleo nefandus


relliquias. mixtis descendit Sarmata Dacis


aequora triste gemens et fletu concita plangit.

aequor tristis gemo et fleo concito plango


fortuna non arte regi, quae numina sensu