M. Porcius Cato mulis, equis, asinis nullas esse ferias ait, idemque boves permittit coniungere lignorum et frumentorum advehendorum causa. Nos apud pontifices legimus feriis tantum denicalibus mulos iungere non licere, ceteris licere. Hoc loco certum habeo quosdam, cum solemnis festorum percensuerim, desideraturos lustrationum ceterorumque sacrificiorum, quae pro frugibus fiunt,

m porcius cato mulis equus asinus nullus sum ferio aio idem bos permitto coniungo lignum et frumentor advehendorum causa nos apud pontifex lego feriae tantus denical mulus iungo non licet ceterus licet hic locus certus habeo quidam cum solemnis festor percenseo desidero lustratio ceter sacrificus qui pro frugis fio


De minore pecore dicturis, P. Silvine, principium tenebit minor in ora 1 Arcadiae vilis hic vulgarisque asellus, cuius plerique rusticarum rerum auctores in emendis tuendisque iumentis praecipuam rationem volunt esse; nec iniuria. Nam etiam eo rure,2 quod pascuo caret, contineri potest, exiguo et qualicunque pabulo contentus. Quippe vel foliis spinisque vepraticis 3 alitur, vel obiecto fasce sarmentorum. Paleis vero, quae paene omnibus regionibus, abundant, etiam gliscit.

de paruus pecus dico p silvine principium teneo paruus in os arcadia vilis hic vulgarisque asellus qui plerusque rusticaris res auctor in emo tueor jumentum praecipuus ratio volo sum neque iniuria nam etiam is rus qui pascuum careo contineo possum exiguus et qualis pabulum contineo quippe vel folium spina vepraticis alo vel obicio fascis sarmentor palea verus qui paene omnis regio abundo etiam glisco


Bilis aestivo tempore non minima pernicies potione depellitur humanae veteris urinae, quae ipsa remedio est etiam pecori arcuato. At si molesta pituita est, cunelae bubulae, vel surculi nepetae silvestris lana involuti naribus inseruntur, versantur-que donec sternuat ovis. Fracta pecudum non aliter quam hominum crura sanantur, involuta lanis oleo atque vino insuccatis, et mox circumdatis ferulis conligata.

bilis aestivus tempus non minimus pernicies potio depello humanus veto urina qui ipse remedium sum etiam pecus arcuo at si molestus pituita sum cunelae bubulus vel surculis nepeta silvestris lana involvo naris insero verso que donec sternuo ovum frango pecus non aliter quam homo crus sano involvo lana oleum atque vinum insuccatis et mox circumdo ferulis conligo


Sed nimirum, dum quae maxime providenda sunt agricolae futuro praecipimus, de salubritate, de via, de vicino, de aqua, situ villae, fundi modo, colonorum et servorum generibus, officiorum operumque distributione tempestive per haec ad ipsum iam terrae cultum pervenimus, de quo pluribus libro insequente mox disseremus.

sed nimirum dum qui magnus provideo sum agricola sum praecipio de salubritas de via de vicinus de aqua sino villa fundo modo colonus et servus genus officium opus distributio tempestivus per hic ad ipse iam terra cultus pervenio de quo multus liber insequor mox dissero


nec committi debet, ut totus grex effetus senectute dominum destituat: cum praesertim boni pastoris vel prima cura sit annis omnibus in demortuarum vitiosarumque ovium locum totidem vel etiam plura capita substituere: quoniam saepe frigorum atque hiemis saevitia pastorem decipit, et eas oves interimit, quas ille tempore autumni ratus adhuc esse

neque committo debeo ut totus grex effetus senectus dominus destituo cum praesertim bonus pastor vel primus cura sum annus omnis in demortuaris vitiosarumque ovis locus totidem vel etiam multus caput substituo quoniam saepe frigus atque hiems saevitia pastor decipio et is ovo interimo qui ille tempus auctumnus reor adhuc sum


Medium igitur temperamentum maxime sequamur in arandis agris, ut neque suco careant nec abundent uligine; quippe nimius umor, ut dixi, limosos lutososque reddit, at qui siccitatibus aruerunt, expediri probe non possunt. Nam vel respuitur duritia soli dens aratri, vel si qua parte penetravit, non minute diffundit humum, sed vastos caespites convellit; quibus obiacentibus impeditum arvum minus recte potest iterari, quia ponderibus glaebarum, sicut aliquis distantibus fundamentis vomis a sulco repellitur, quo evenit ut in iteratione quoque scamna fiant et boves iniquitate operis maxime mulcentur.

medius igitur temperamentum magnus sequor in aro ager ut neque sucus careo neque abundo uligo quippe nimius umor ut dico limosus lutosus reddo at qui siccitas aruo expedio probus non possum nam vel respuo duritia solus dens arater vel si qui pars penetro non minuo diffundo humus sed vastus caespes convello qui objaceo impedio arvum paruus rectus possum iteraris quia pondus glaebaris sicut aliquis disto fundamentum vomo ab sulco repello quo evenio ut in iteratio quoque scamnum fio et bos iniquitas opus magnus mulceo


At ubi penuria est arborum, terrenum pabulum consectabimur-, et sicco limosum praeferemus, ut paludem rimentur, effodiantquelumbricos, atque in luto volutentur, quod est huic pecudi gratissimum; quin etiam aquis abuti possint: namque id fecisse maxime per aestatem profuit, et dulces eruisse radiculas aquatilis silvae, tanquam scirpi iuncique et degeneris arundinis,

at ubi penuria sum arbor terrenus pabulis consector et sicco limosus praefero ut palus rimo effodiantquelumbricos atque in lutum voluto qui sum hic pecus gratus quin etiam aqua abutor possum namque is facio magnus per aestas prosum et dulcis eruo radicula aquatilis silva tamquam scirpus juncus et degener arundo


Hac lege pecudes ac virgulta progenuit; hac vitium genera figuravit, quibus eadem ipsa mater ac parens primum radices velut quaedam fundamenta iecit, ut iis quasi pedibus insisterent.Truncum deinde superposuit velut quandam staturam corporis et habitus; mox ramis diffudit quasi brachiis; tum caules et pampinos elicuit velut palmas, eorumque alios fructu donavit, alios fronde sola vestivit ad protegendos tutandosque partus.

hic lex pecus atque virgultus progigno hic vitium genus figuro qui idem ipse mater atque parens primus radix velut quidam fundamentum jacio ut is quasi pes insisto truncus deinde superpono velut quidam sto corpus et habitus mox ramus diffundo quasi bracchium tum caulis et pampinus elices velut palmo is alius fructus dono alius frons solus vestio ad protego tuto pario


Pyrum autumno ante brumam serito, ita ut minime dies XXV ad brumam supersint. Quae ut sit ferax, cum adoleverit, alte eam ablaqueato, et iuxta ipsam radicem truncum findito, et in fissuram cuneum tedae pineae adicito, et ibi relinquito: deinde adobruta ablaqueatione cinerem supra terram inicito.

pyrum auctumnus ante bruma sero ita ut paruus dies xxv ad bruma supersum qui ut sum ferax cum adolesco altus is ablaqueato et iuxta ipse radix truncus findo et in findo cuneus tedae pinea adicio et ibi relinquo deinde adobruta ablaqueatio cinis supra terra inicio


Sed cum plane post autumnum cessant a fetu, possunthoc cibo sustineri. Attamen quaecunque dabitur esca per cohortem vagantibus, die incipiente, et iam in vesperum declinato,bis dividenda est, ut et mane non protinus a cubili latius evagentur, et ante crepusculum propter cibi spem temporius ad officinam redeant, possitque numerus capitum saepius recognosci. Nam volatile pecus facile custodiam pastoris decipit.

sed cum planus post auctumnus cesso ab fetus possunthoc cibus sustineo attamen quicumque do esca per cohors vago dies incipio et iam in vesperus declino bis divido sum ut et mane non protinus ab cubile fero evago et ante crepusculis propter cibus spes temporius ad officina redeo possum numerus caput saepis recognosco nam volatilis pecus facilis custodia pastor decipio


Minima et optima e tribus facillime folio dinoscitur, nam rotundissimum omnium id gerit; atque est laudabilis, quod siccitates maxime perfert; quod frigora sustinet, dum tamen sine imbribus sit; quod non nullis locis etiam vinum eius in vetustatem diffunditur; quod praecipue sola macerrimum quoque solumfertilitate sua commendat.

minimus et bonus e tres facilis folium dignosco nam rotundus omnis is gero atque sum laudabilis qui siccitas magnus perfero qui frigus sustineo dum tamen sine imber sum qui non nullus locus etiam vinum is in vetustas diffundo qui praecipuus solus macerrimum quoque solumfertilitas suus commendo


Rara quidem, sed et haec est equarum nota 1 rabies, ut cum in aqua imaginem suam viderint, amore 2 inani capiantur, et per hunc oblitae pabuli, tabe cupidinis intereant. Eius vesaniae 3 signa sunt, cum per pascua veluti extimulatae concursant, subinde ut circumspicientes requirere 4 ac desiderare aliquid videantur.

rarus quidem sed et hic sum equaris nosco rabio ut cum in aqua imago suus video amor inanis capio et per hic obliviscor pabulum tabeo cupido intereo is vesania signum sum cum per pascuus velut extimulatae concurso subinde ut circumspicio requiro atque desideraris aliquis video


Albus, qui ubique volgo conspicitur, a quibusdam non nimium laudatur; nec tamen vitari debet in his, quae clauso continentur. Nam in vagis maxime est improbandus, quod eum facillime speculatur accipiter. Fecunditas autem, quamvis longe minor sit quam est galliarum, maiorem tamen refert quaestum. Nam et octies anno pullos educat, si est bona matrix; et pretiis eorum dominicam complent arcam, sicut eximius auctor M. Varro nobis affirmat, qui prodidit etiam illis sevcrioribus temporibus paria singula milibus singulis sestertiorum solita venire.Nam nostri pudet seaculi, si credere volumus, inveniri qui quaternis milibus nummorum binas aves mercentur.

albus qui ubique vulgo conspicio ab quidam non nimium laudo neque tamen vitaris debeo in hic qui claudo contineo nam in vagus magnus sum improbo qui is facilis speculor accipiter fecunditas autem quivis longus paruus sum quam sum galliaris magnus tamen refero quaestus nam et octies annus pullus educo si sum bonus matrix et pretium is dominicus compleo arca sicut eximius auctor m varro nos affirmo qui prodo etiam ille sevcrioribus tempus par singulus mille singuli sestertium soleo venio nam noster pudeo seaculis si credo volo invenio qui quaterni mille nummus bini aveo mercor


Sed in arando maxime est observandum, semper ut transversus mons sulcetur. Nam hac ratione difficultas acclivitatis infringitur, laborque pecudum et hominum commodissime sic minuitur. Paulum tamen, quotiensque iterabitur, modo in elatiora, modo in depressiora clivi obliquum agi sulcum oportebit, ut in utramquepartem rescindamus nec eodem vestigio terram moliamur.

sed in aro magnus sum observo semper ut transverto mons sulco nam hic ratio difficultas acclivitas infringo labo pecus et homo commodus sic minuo paulis tamen quotiensque itero modo in effero modo in deprimo clivus obliquus ago sulcus oportet ut in utramquepartem rescindo neque idem vestigium terra molio


Sedes apium collocanda est contra brumalem meridiem procul a tumultu, et coetu hominum ac pecudum, nec calido loco, nec frigido: nam utraque re infestantur. Haec autem sit ima parte vallis, et ut vacuae cum prodeunt pabulatum apes, facilius editioribus advolent, et collectis utensilibus cum onere per proclivia non aegre devolent. Si villae situs ita competit, non est dubitandum quin aedificio iunctum apiarium maceria circum-demus, sed in ea parte, quae tetris latrinae sterquiliniique et a balinei libera est odoribus.

sedes apis colloco sum contra brumal meridio procul ab tumultus et coitus homo atque pecus neque calidus locus neque frigidus nam uter res infesto hic autem sum imus pars valles et ut vacuus cum proeo pabulor apis facilis edo advolent et colligo utensilis cum onus per proclivis non aeger devolent si villa sino ita competo non sum dubito quin aedificium jungo apiarium maceria circum do sed in is pars qui taeter latrina sterquiliniique et ab balinei liber sum odor


Plerique tamen etiam ab aestivo solstitio non putant bonam pullationem, quod ab eo tempore etiam si facilem educationem habent, iustum tamen non capiunt incrementum. Verum suburbanis locis, ubi a matre pulli non exiguis pretiis veneunt, probanda est aestiva educatio. Semper autem, cum supponuntur ova, considerari debet, ut luna crescente a decima usque ad quintamdecimam id fiat. Nam et ipsa suppositio per hos fere dies est commodissima; et sic administrandum est, ut rursus cum excluduntur pulli, luna crescat.

plerusque tamen etiam ab aestivus solstitium non puto bonus pullatio qui ab is tempus etiam si facilis educatio habeo iustus tamen non capio incrementum verus suburbanus locus ubi ab mater pullus non exiguus pretium veneunt probo sum aestivus educatio semper autem cum suppono ovo consideraris debeo ut luna cresco ab decimus usque ad quintamdecimam is fio nam et ipse suppositio per hic fere dies sum commodus et sic administro sum ut rursus cum excludo pullus luna cresco


Confecta bruma parere 6 fere id genus avium consuevit. Atque earum quae sunt fecundissimae, locis tepidioribus circa calendas Ianuarias ova edere incipiunt; frigidis autem regionibus eodem mense post idus.

conficio bruma pareo fere is genus avis consuesco atque is qui sum fecundus locus tepidus circa caleo januarius ovo edo incipio frigidus autem regio idem mensis post idus


Deinde stirpem post annum praecidi et allevari oportet. Quod si nullum ramulum arbor idoneum habuerit, sat erit novem pedes a terra relinqui, et superiorem partem detruncari, ut novae virgae, quas emiserit,ab iniuria pecoris tutae sint. Sed si fieri poterit, uno ictu arborem praecidi; si minus, serra desecari, et plagam falce allevari oportebit, eamque plagam luto paleato contegi, ne sole aut pluviis infestetur.

deinde stirps post annus praecido et allevaris oportet qui si nullus ramulis arbor idoneus habeo satis sum novo pes ab terra relinquo et superus pars detruncaris ut novus virga qui emitto ab iniuria pecus tueor sum sed si fio possum unus ictus arbor praecido si paruus serro desecaris et plaga falx allevaris oportet eo plaga lutum paleatus contego ne sol aut pluvia infesto


Sed si fastidiet cibum, totidem diebus minuere oportebit, quot iam farturae processerint: ita tamen, ne tempus omne opimandi quintam et vicesimam lunam superveniat. Antiquissimum est autem maximam quamque avem lautioribus epulis destinare. Sic enim digna merces sequitur operam et impensam.

sed si fastidio cibus totidem dies minuo oportet quot iam farcio procedo ita tamen ne tempus omnis opimo quintus et vicesimus luna supervenio antiquus sum autem maximus quisque avis lavo epulis destinaris sic enim dignus merces sequor opera et impendo


Neque tamen ullum est in hoc pecore aut animo aut forma prae- stantius, quam quod seminavit asinus quamvis possit huic aliquatenus comparari quod progenerat onager, nisi et indomitum, et servitio contumax silvestris mores, strigosumque patris praefert habitum. Itaque eiusmodi admissarius nepotibus magis quam filiis utilior est. Nam ubi asina et onagro natus admittitur equae, per gradus infracta feritate quicquid ex eo provenit, paternam formam et modestiam, fortitudinem celeritatemque avitam refert.

neque tamen ullus sum in hic pecus aut animus aut forma prae stantius quam qui semino asinus quivis possum hic aliquatenus compararis qui progenero onager nisi et indomitus et servitium contumax silvestris mos strigosus pater praefero habitus itaque eiusmodi admissarius nepos magis quam filius utilis sum nam ubi asina et onager nascor admitto equa per gradus infringo feritas quisquis ex is provenio paternus forma et modestia fortitudo celeritas avitus refero


Sin autem duobus aut etiam compluribus velut uberibus diductum fuerit examen, ne dubitavcris et plures proceres et adhuc iratos esse. Atque in iis partibus, quibus maxime videris apes glomerari, requirere duces debebis. Itaque succo praedictarum herbarum, id est, melissophylli vel apiastri manu illita, ne ad tactum diffugiant, leviter inseres digitos, et diductas apes scrutaberis, donec auctorem pugnae reperias.

sin autem duo aut etiam complures velut uber diduco sum examen ne dubitavcris et multus proceres et adhuc irascor sum atque in is pars qui magnus video apis glomeraris requiro dux debeo itaque succo praedictaris herba is sum melissophylli vel apiastrum manus illino ne ad tango diffugio levis insero digitus et diduco apis scrutor donec auctor pugna reperio


In ea deinde fronte exiguus detur unus omnino aditus mediae cellae; quae ipsa e tribus minima esse debet in altitudinem et quoquoversus pedes septem. In ea singulidextro laevoque pariete aditus ad utramque cellam faciendi sunt, iuncti parieti, qui est intrantibus adversus. Huic autem focus applicetur tam longe, ut nec impediat prae-dictos aditus, et ab eo fumus perveniat in utramque cellam: eaeque longitudinis et altitudinis duodenos pedes habeant, nec plus latitudinis quam media.

in is deinde frons exiguus do unus omnino aditus medius cella qui ipse e tres minimus sum debeo in altitudo et quoquoversus pes septem in is singulidextro laevoque paries aditus ad uter cella facio sum jungo paries qui sum intro adverro hic autem focus applico tam longus ut neque impedio prae dico aditus et ab is fumus pervenio in uter cella is longitudo et altitudo duodenos pes habeo neque multus latitudo quam medius


Et ut iam percenseamus, quot operis in aream perducantur ea, quae terrae credidimus, tritici modii quattuor vel quinque bubulcorum operas occupant quattuor, occatoris unam, sartoris duas primum et unam cum iterum sariuntur, runcatoris unam, messoris unam et dimidiam; in totum summam operarum decem et dimidiam. Siliginis modii quinque totidem operas desiderant. Seminis1 modii novem vel decem totidem operas quot tritici modii quinque postulant.

et ut iam percenseo quot opus in areo perduco is qui terra credo triticum modius quattuor vel quinque bubulcus opera occupo quattuor occator unus sartor duo primus et unus cum iterum sariuntur runcator unus messor unus et dimidia in totus summa operaris decem et dimidia siligo modius quinque totidem opera desidero semen modius novo vel decem totidem opera quot triticum modius quinque postulo


At cum perruptae rastris et aratris radices herbarum ferroque succisa nemora frondibus suis desierunt alere matrem, quaeque temporibus autumni frutectis et arboribus delapsa folia superiaciebantur, mox conversa vomeribus et inferiori solo, quod plerumque est exilius, permixta atque absumpta sunt, sequitur, ut destituta pristinis alimentis macrescat humus.

at cum perrumpo rastrum et arater radix herba ferrum succido nemus frons suus desino alo mater quisque tempus auctumnus frutectum et arbor delabor folium superjacio mox converro vomeribus et inferus solum qui plerusque sum exilis permisceo atque absumo sum sequor ut destituo pristinus alimentum macresco humus


singula aspiciant.. Sed haec bracchia non statim primo anno tam procera submittuntur, ne oneretur exilitas vitis; sed compluribus putationibus in praedictam mensuram educuntur. Deinde ex bracchiis quasi quaedam cornua prominentia relinqui oportet, atque ita totam vitem omni parte in orbem diffundi.

singulus aspicio sed hic bracchium non statim primus annus tam procerus summitto ne onero exilitas vita sed complures putatio in praedico mensura educo deinde ex bracchium quasi quidam cornu promineo relinquo oportet atque ita totus vito omnis pars in orbis diffundo


Capella praecipue probatur simillima hirco, quem descripsi-mus, si etiam est uberis maximi et lactis abundantissimi. Hanc pecudem mutilam parabimus quieto caeli statu: nam procelloso atque imbrifero cornuta. Semper autem et omni regione maritos gregum mutilos esse oportebit: quia cornuti fere perniciosi sunt propter petulantiam.

capella praecipuus probo similis hirco qui describo mus si etiam sum uber magnus et lac abundo hic pecus mutilus paro quiesco caelum status nam procellosus atque imbrifer cornutus semper autem et omnis regio maritus grex mutilus sum oportet quia cornutus fere perniciosus sum propter petulantia


Subluvies et intertrigo pice per se liquida, vel alumine et sulfure atque aceto mixtis litae curentur, vel tenero punico malo, prius quam grana faciat, cum alumine pinsito, superfusoque aceto vel aeris rubigine infriata,vel combusta galla cum austero vino levigata et inlita.

subluvies et intertrigo picus per sui liquidus vel alumen et sulfur atque acetum misceo litae curo vel tener punicus malus prior quam granum facio cum alumen pinsito superfundo acetum vel aer rubigo infrio vel comburo galla cum austerus vinum levigo et inlito


Venio nunc ad tutelam pecudum silvestrium etapium educationem: quas et ipsas, Publi Silvine, villaticas pastiones iure dixerim; siquidem mos antiquus lepusculis capreisque, ac subus feris iuxta villam plerumque subiecta dominicis habitationibus ponebat vivaria, ut et conspectu suo clausa venatio possidentis oblectaret oculos, et cum exegisset usus epularum, velut e cella promeretur. Apibus quoque dabatur sedes adhuc nostra memoria vel in ipsis villae parietibus excisis, vel in profectis porticibus ac pomariis. Quare quoniam tituli, quem praeseripsimus huic disputationi, ratio reddita est, ea nunc quae proposuimus singula persequamur.

venio nunc ad tutela pecus silvestris etapium educatio qui et ipse publius silvine villaticus pastio ius dico siquidem mos antiquus lepusculis caprea atque sus fera iuxta villa plerusque subiectum dominicus habitatio pono vivarius ut et conspectus suus claudo venatio possideo oblecto oculus et cum exigo utor epularis velut e cella promo apis quoque do sedes adhuc noster memoria vel in ipse villa paries excaedo vel in proficio porticus atque pomarius quaris quoniam titulis qui praeseripsimus hic disputatio ratio reddo sum is nunc qui propono singulus persequor


Est etiam gravis pernicies herbae sanguinariae, qua si pasta est ovis, toto ventre dis-tenditur, contrahiturque, et spumat et quaedam tenuia taetri odoris excernit.Celeriter sanguinem mitti oportet sub cauda in ea parte quae proxima est clunibus, nec minus in labro superiore vena solvenda est. Suspiriose laborantibus auriculae ferro re-scindendae, mutandaeque regiones; quod in omnibus morbis ac pestibus fieri debere censemus.

sum etiam gravis pernicies herba sanguinarius qui si pasco sum ovum totus venter deus tendo contraho et spumo et quidam tenue taeter odor excerno celer sanguis mitto oportet sub cauda in is pars qui propior sum clunis neque paruus in labrum superus vena solvo sum suspiriosus laboro auricula ferrum res scindendae muto regio qui in omnis morbus atque pestis fio debeo censeo


Atque utilissimum est pro frequentia domicilii duos vel tres aditus in eodem operculo distantes inter se fieri contra fallaciam lacerti, qui velut custos vestibuli prodeuntibus inhians apibus affert exitium, eaeque pauciores intereunt, cum licetvitare pestis obsidia per aliud volantibus effugium.

atque utilis sum pro frequentia domicilium duo vel tres aditus in idem operculo disto inter sui fio contra fallacia lacertus qui velut custos vestibulis proeo inhio apis affero exitium is paucus intereo cum licetvitaris pestis obsidium per alius volo effugius


Sicubi vero flumen aut lacus est, herbaeque copia, nec nimis iuxta satae fruges, id quoque genus nutriendum est. Quod etiam nos facere censemus, non quia magni sit fructus, sed quia minimi oneris. Attamen praestat ex se pullos atque plumam, quam non, ut in ovibus lanam, semel demetere, sed bis anno, vere et autumno vellere licet. Atque ob has quidem causas, si permittit locorum conditio, vel paucos utique oportet educare, singulisque maribus ternas feminas destinare. Nam propter gravitatem plures inire non possunt. Quinetiam intra cohortem, ut protecti sint, secretas singulis haras faceret oportet,in quibus cubitent et fetus ubi edant.

sicubi verus flumen aut lacus sum herba copia neque nimis iuxta sero frugis is quoque genus nutrio sum qui etiam nos facio censeo non quia magnus sum fructus sed quia minimus onus attamen praesto ex sui pullus atque pluma quam non ut in ovis lana semel demeto sed bis annus verus et auctumnus vello licet atque ob hic quidem causa si permitto locus condicio vel paucus utique oportet educaris singulus maris terni femina destinaris nam propter gravitas multus ineo non possum quinetiam intra cohors ut protego sum secerno singuli hara facio oportet in qui cubito et fetus ubi edo


Itaque ne hoc in toto fiat apiario, semper propaganda erit soboles, observandumque vere cum se nova profundent examina, ut excipiantur, et domiciliorum numerus augeatur. Nam saepe morbis intercipiuntur, quibus quemadmodum mederi oportet, suo loco dicetur.

itaque ne hic in totus fio apiarium semper propago sum suboles observandumque verus cum sui novo profundo examino ut excipio et domicilium numerus augeo nam saepe morbus intercipio qui quemadmodum medeor oportet suus locus dico


Cytiso quoque et sativa vicia pulcherrime pascuntur. Necessariae tamen, ubi cetera defecerunt, etiam ex leguminibus paleae. Nam per se hordeum, vel fresa cum faba cicercula sumptuosior est, quam ut suburbanis regionibus salubri pretio possit praeberi: sed sicubi vilitas permittit,haud dubie sunt optima.

cytisus quoque et sativus vicia pulcher pasco necessaria tamen ubi ceterus deficio etiam ex legumen palea nam per sui hordeum vel frendo cum faba cicercula sumptuosus sum quam ut suburbanus regio salubris pretium possum praebeo sed sicubi vilito permitto haud dubius sum bonus


Et ut a pecoribus recedam, quorum in parte avium cohortalium et apium cura posita est, quis tanti studii fuit, ut super ista, quae enumeravimus, tot nosset species insitionum, tot putationum, tot pomorum holerumque cultus exerceret, tot generibus ficorum sicut rosariis impenderet curam, cum a plerisque etiam maiora neglegantur,quamquam et ista iam non minima vectigalia multis esse coeperint? Nam prata et salicta, genistaeque et harundines, quamvis tenuem nihilo minus aliquam desiderant industriam.

et ut ab pecus recedo qui in pars avis cohortalis et apis cura pono sum quis tantus studium sum ut super iste qui enumeravimus tot nosco species insitio tot putatio tot pomum holerumque cultus exerceo tot genus ficorum sicut rosarium impendeo cura cum ab plerusque etiam magnus neglego quamquam et iste iam non minimus vectigalis multus sum coepio nam pratum et salictum genesta et harundo quivis tenuis nihilum paruus aliqui desidero industria


Cornelius Celsus etiam visci folia eum vino trita per nares infundere iubet. Haec facienda, si gregatim pecora laborant: illa deinceps, si singula.

cornelius celsus etiam viscum folium is vinum tero per naris infundo iubeo hic facio si gregatim pecus laboro ille deinceps si singulus


Censeo igitur in propinquo agrum mercari, quo et frequenter dominus veniat et frequentius venturum se,7 quam sit venturus, denuntiet. Sub hoc enim metu cum familia vilicus erit in officio. Quicquid vero dabitur occasionis, ruri moretur, quae non sit mora segnis nec umbratilis. Nam diligentem patrem familiae decet agri sui particulas omnis et omni tempore anni frequentius circumire, quo prudentius naturam 8 soli sive in frondibus et herbis sive iam maturis frugibus contempletur, nec ignoret quicquid in eo recte fieri poterit.

censeo igitur in propinquo ager mercor quo et frequens dominus venio et frequens venio sui quam sum venio denuntio sub hic enim metus cum familia vilicus sum in officium quisquis verus do occasio rus moror qui non sum mora segnis neque umbratilis nam diligo pater familia decet ager suus particula omnis et omnis tempus annus frequens circumeo quo prudens natura solus sive in frons et herba sive iam maturus frugis contemplo neque ignoro quisquis in is rectus fio possum


Ceterum corpus laqueatum et distentum temonibus obligatur, immotumque me-dentis arbitrio est expositum. Haec ipsa machina communis erit omnium maiorum quadrupedum.

ceterum corpus laqueatus et distendo temo obligo immotus ego dens arbitrium sum expono hic ipse machina communis sum omnis magnus quadrupedus


pingue sit. Per se tamen id parum est, si dulcedine caret; quod utrumque satis expedita nobis ratione contingit discere. Nam perexigua conspargitur aqua glaeba manuque subigitur, ac si glutinosa est, quamvis levissimo tactu pressa inhaerescit et picis in morem ad digitos lentescit habendo, ut ait Vergilius, eademque inlisa humo non dissipatur, quae res nos admonet inesse tali materiae naturalem

pinguis sum per sui tamen is parum sum si dulcedo careo qui uterque satis expedio nos ratio contingo disco nam perexiguus conspargo aqua glaeba manus subigo atque si glutinosus sum quivis levis tango premo inhaeresco et picus in mos ad digitus lentesco habeo ut aio vergilius idem inlisa humo non dissipatur qui res nos admoneo insum talis materia natural


Cultam vestitamque familiam magis utiliter quam delicate habeat munitamque diligenter a vento, frigore pluviaque, quae cuncta prohibentur pellibus manicatis, centonibus confectis vel sagis cucullis.Id si fiat, nullus dies tam intolerabilis est,

colo vestitamque familia magis utilis quam delicatus habeo munio diligenter ab venio frigor pluvia qui cunctus prohibeo pellis manico cento conficio vel sagum cucullus is si fio nullus dies tam intolerabilis sum


Qui vero greges nantium possidere student, chenoboseia 2 constituunt,3 quae tum demum vigebunt, si fuerint ordinata ratione tali. Cohors ab omni cetero pecore secreta clauditur alta novem pedum maceria, porticibusque circumdata, ita ut in aliqua parte sit cella custodis. Sub porticibus deinde quadratae harae 4 caementis vel etiam latereulis extruuntur: quas singulas satis est habere quoquoversus pedes ternos, et aditus singulos firmis ostiolis munitos: quia per feturam diligenter claudi debent.

qui verus grex no possideo studeo chenoboseia constituo qui tum demum vigebunt si sum ordino ratio talis cohors ab omnis ceterus pecus secerno claudo altus novo pes maceria porticus circumdo ita ut in aliqui pars sum cella custodio sub porticus deinde quadro hara caementum vel etiam latereulis extruuntur qui singulus satis sum habeo quoquoversus pes terni et aditus singuli firmus ostiolum munio quia per fetura diligenter claudo debeo


At ego, cum aut magnitudinem totius rei quasi quandam vastitatem corporis aut partium eius velut singulorum membrorum subtilitatem dispicio,vereor, ne supremus ante me dies occupet quam universam disciplinam ruris possim cognoscere.

at ego cum aut magnitudo totus res quasi quidam vastitas corpus aut pars is velut singulus membrum subtilitas dispicio vereor ne superus ante ego dies occupo quam universus disciplina rus possum cognosco


Turturum educatio supervacua est: quoniam id genus 1 in ornithone nec parit nec excludit. Vola-tura ita ut capitur, farturae destinatur: eoque leviore cura, quam ceterae aves saginatur: verum non omnibus temporibus.2 Nam per hiemem, quamvis adhibeatur opera, difficulter crescit,3 et tamen, quia maior est turdi copia, pretium turturum minuitur.

turtur educatio supervacuus sum quoniam is genus in ornithon neque pario neque excludo volo tus ita ut capio farcio destino eo levis cura quam ceterus aveo sagino verus non omnis tempus nam per hiems quivis adhibeo opus difficilis cresco et tamen quia magnus sum turdus copia pretium turtur minuo


Quam ob causam nos hanc quoque partem rei rusticae, Silvine, quanta valuimus industria, maiorum secuti praecepta posteritati mandavimus. Igitur cum sint duo genera quadrupedum, quorum alterum paramus in consortium operum, sicut bovem, mulam, equum, asinum; alterum voluptatis ac reditus et custodiae causa, ut ovem, capellam, suem, canem: de eo genere primum dicemus, cuius usus

quam ob causa nos hic quoque pars res rustica silvine quantus valeo industria magnus sequor praecipio posteritas mando igitur cum sum duo genus quadrupedus qui alter paro in consortium opus sicut bos mula equus asinus alter voluptas atque redeo et custodia causa ut ovo capella sus canis de is genus primus dico qui utor


Numerus autem vertendi soli bidentibus, ut verum fatear, definiendus non est, cum quanto crebrior sit, plus prodesse fossionem conveniat. Sed quoniam impensarum ratio modum postulat, satis plerisque visum est, ex Calendis Martiis usque in Octobres tricesimo quoque die novella vineta confodere, omnesque herbas et praecipue gramina exstirpare, quae nisi manu eliguntur et in summum reiciuntur, quantulacumque parte adobruta sunt, reviviscunt, et vitium semina ita perurunt, ut scabra atque retorrida efficiant.

numerus autem verto solus bidens ut verus fateor definio non sum cum quantus creber sum multus prosum fossio convenio sed quoniam impensa ratio modus postulo satis plerusque video sum ex caleo martius usque in october tricesimo quoque dies novellus vinetum confodio omnes herba et praecipuus gramen exstirparis qui nisi manus eligo et in superus reicio quantuluscumque pars adobruta sum reviviscunt et vitium semen ita peruro ut scabra atque retorridus efficio


Prius igitur de his praecipiam, quae intra saepta villae pascuntur.1 Ac de aliis quidem forsitan ambigatur,2 an sint agrestibus possidenda: gallinarum vero plerumque agricolae cura solennis est. Earum genera sunt vel cohortalium,3 vel rusticarum vel Africanarum.

prior igitur de hic praecipio qui intra saeptum villa pasco atque de alius quidem forsitan ambago an sum agrestis possideo gallinaris verus plerusque agricola cura solennis sum earis genus sum vel cohortalis vel rusticaris vel africanaris


Itaque diligens dominus cum et ab ipsis tum et ab solutis, quibus maior est fides, quaerit,an ex sua constitutione iusta percipiant, atque ipse panis potionisque probitatem gustu suo explorat,vestem, manicas pedumque tegumina recognoscit.Saepe etiam querendi potestatem faciat de iis, qui aut crudeliter eos aut fraudulenter infestent. Nos quidem aliquando iuste dolentes tam vindicamus, quam animadvertimus in eos, qui seditionibus familiam concitant, qui calumniantur magistros suos; ac rursus praemio prosequimur eos, qui strenue atque industrie se gerunt.

itaque diligo dominus cum et ab ipse tum et ab soluo qui magnus sum fides quaero an ex suus constitutio iustus percipio atque ipse panis potio probitas gustus suus exploro vestis manico pedum tegumina recognosco saepe etiam queror potestas facio de is qui aut crudeliter is aut fraudulenter infesto nos quidem aliquando justus doleo tam vindico quam animadverto in is qui seditio familia concito qui calumniantur magister suus atque rursus praemium prosequor is qui strenuus atque industrius sui gero


Viciae autem duae sationes sunt: prima, qua pabuli causa circa aequinoctium autumnale serimus septem modios eius in unum iugerum; secunda, qua sex modios mense Ianuario vel etiam serius iacimus semini progenerando. Utraque satio potest cruda terra fieri, sed melius proscissa; idque genus prae-

vicia autem duo satio sum primus qui pabulum causa circa aequinoctium autumnal sero septem modius is in unus jugerum secundus qui sex modius mensis januarius vel etiam serus jacio semen progenero uter satio possum crudus terra fio sed bonus proscissa is genus prae


Tempus autem pampinationis antequam florem vitis ostendat, maxime est eligendum, sed et postea licet eandem repetere. Medium igitur eorum dierum spatium, quo acini formantur, vinearum nobis aditum negat, quippe florentem fructum movere non expedit. Pubescentem vero, et quasi adolescentem convenit religare, foliisque omnibus nudare, tum et crebris fossionibus implere; nam fit uberior pulverationibus. 7

tempus autem pampinatio antequam flos vita ostendo magnus sum eligo sed et postea licet idem repeto medius igitur is dies spatium quo acinus formo vinearis nos aditus nego quippe floreo fructus moveo non expedio pubesco verus et quasi adolesco convenio religaris folium omnis nudaris tum et creber fossio impleo nam fio uber pulveratio


Sed nec dominus in unaquaque re, cui colonum obligaverit, tenax esse iuris sui debet, sicut in diebus pecuniarum vellignis et ceteris parvis accessionibus exigendis, quarum cura maiorem molestiam quam impensam rusticis adfert; nec sane est vindicandum nobis quicquid licet, nam summum ius antiqui summam putabant crucem. Nec rursus in totum remittendum, quoniam " vel optima nomina non apellando fieri mala " faenerator Alfius dixisse verissime fertur.

sed neque dominus in unaquaque res qui colonus obligo tenax sum ius suus debeo sicut in dies pecunia vellignis et ceterus parvus accessio exigo qui cura magnus molestia quam impendo rusticus affero neque sanus sum vindico nos quisquis licet nam superus ius antiquus summa puto crux neque rursus in totus remitto quoniam vel bonus nomen non apellando fio malus faenerator alfius dico verus fero


Boves cum ab opere disiunxerit, substrictos confricet, manibusque comprimat dorsum et pellem revellat nec patiatur corpori adhaerere, quia et 2

bos cum ab opus disjungo substringo confrico manus comprimo dorsum et pellis revello neque patior corpus adhaereo quia et


Turdis maior opera et impensa praebetur, qui omni quidem rure, sed salubrius in eo pascuntur, in quo capti sunt. Nam difficulter in aliam regionem transferuntur, quia caveis clausi plurimi despondent: quod faciunt etiam cum eodem momento temporis a rete in aviaria coniecti sunt. Itaque ne id accidat, veterani debent intermisceri, qui ab aucupibus in hunc usum nutriti quasi allectores sint captivorum, maestitiamque eorum mitigent intervolando. Sic enim consuescent et aquam et cibos appetere feri, si mansuetos id facere viderint.

turdus magnus opus et impensa praebeo qui omnis quidem rus sed salubris in is pasco in quo capio sum nam difficilis in alius regio transfero quia cavea claudo plurimus despondeo qui facio etiam cum idem momentum tempus ab reor in aviarius conicio sum itaque ne is accido veteranus debeo intermisceo qui ab aucupibus in hic usus nutrio quasi allector sum captivus maestitia is mitigo intervolando sic enim consuesco et aqua et cibus appeto ferio si mansuetos is facio video


Sequitur opus vineae conserendae, quae vel vere vel autumno tempestive deponitur: vere melius, si aut pluvius aut frigidus status caeli est, aut ager pinguis, aut campestris et uliginosa planities; rursus autumno, si sicca, si calida est aeris qualitas, si exilis atque aridus campus, si macer praeruptusve collis. Vernaeque positionis dies fere quadraginta sunt ab Idibus Februariis usque in aequinoctium; rursus autumnalis ab Idibus Octob. in Kalendas Decembres.

sequor opus vinea consero qui vel verus vel auctumnus tempestivus depono verus bonus si aut pluvius aut frigidus status caelum sum aut ager pinguis aut campestre et uliginosus planities rursus auctumnus si sicco si calidum sum aer qualitas si exilis atque aridus campus si macer praeruptusve collis vernaeque positio dies fere quadraginta sum ab idus februarius usque in aequinoctium rursus autumnal ab idus octob in kalendae december


Haec erit cohortalis officinae dispositio. Ceterum cohors ipsa, per quam vagantur, non tam stercore, quam uligine careat. Nam plurimum refert aquam non esse in ea nisi uno loco, quam bibant, eamque mundissimam: nam stercorosa pituitam concitat. Puram tamen servare non possis, nisi clausam vasis in hunc usum fabricatis. Sunt autem, qui aut aqua replentur aut cibo plumbei canales, quos magis utiles esse ligneis aut fictilibus compertum est.

hic sum cohortal officina dispositio ceterum cohors ipse per quam vago non tam stercus quam uligo careo nam multus refero aqua non sum in is nisi unus locus quam bibo eo mundissimam nam stercorosus pituita concito purus tamen servaris non possum nisi claudo vasum in hic usus fabricor sum autem qui aut aqua repleo aut cibus plumbeus canal qui magis utilis sum ligneus aut fictilis comperio sum


Extra villam deinde non longe ab aedificio si est stagnum vel flumen, alia non quaeratur aqua: sin aliter, lacus piscinaque manu fiant, ut sint quibus inurinare possint aves. Nam sine isto primordio non magis quam sine terreno recte vivere queunt.Palustris quoque,sed herbidus ager destinetur, atque alia pabula conserantur, ut vicia, trifolium, faenum Graecum, sed praecipue genus intubi, quod σέριν Graeci appellant. Lactucae quoque in hunc usum semina vel maxime serenda sunt, quoniam et mollissimum est olus, et libentissime ab his avibus appetitur. Tum etiam pullis utilissima est esca.

extra villa deinde non longus ab aedificium si sum stagnum vel flumen alius non quaero aqua sin aliter lacus piscina manus fio ut sum qui inurinaris possum aveo nam sine iste primordius non magis quam sine terrenus rectus vivo queo palustris quoque sed herbidus ager destino atque alius pabulum consero ut vicia trifolium faenum graecus sed praecipuus genus intibus qui graecum appello lactuca quoque in hic usus semen vel magnus sero sum quoniam et mollis sum olus et libet ab hic avis appeto tum etiam pullus utilis sum esca


stauretur annis. Neque enim ea quae seruntur a nobis, immortalia esse possunt; ac tamen aeternitati eorum sic consulimus ut demortuis seminibus alia substituamus, nec ad occidionem universum genus perduci patiamur complurium annorum neglegentia. Quin etiam crebrae fossiones dandae, quamvis possit una detrahi culturae prioris anni. Pampinationes quoque saepe adhibendae; neque enim satis est semel aut iterum tota aestate viti detrahere frondem supervacuam.

stauretur annus neque enim is qui sero ab nos immortalis sum possum atque tamen aeternitas is sic consulo ut demorior semen alius substituo neque ad occidio universus genus perduco patior complures annus neglegentia quin etiam creber fossio do quivis possum unus detraho colo prior annus pampinatio quoque saepe adhibeo neque enim satis sum semel aut iterum totus aestas vitium detraho frons supervacuus


Quod ne fiat, boni curatoris est vernis temporibus observare alvos in octavam fere diei horam, post quam non temere se nova proripiunt agmina;eorumque egressus diligenter custodiat. Nam quaedam solent, cum subito evaserunt, sine cunctatione se proriperc.

qui ne fio bonus curator sum vernus tempus observaris alvus in octava fere dies hora post quam non temere sui novo proripio agmen is egredior diligenter custodio nam quidam soleo cum subeo evado sine cunctatio sui proriperc


Sunt qui seniorem potius regem submoveant, quod est contrarium: quippe turba vetustior, velut quidam senatus, minoribus parere non censent, atque imperia validiorum contumaciter spernendo poenis ac mortibus afficiuntur.Illi quidem incommodo, quod iuniori examini solet accidere, cum antiquarum apium relictus a nobis rex senectute defecit, et tanquam domino mortuo familia nimia licentia discordat, facile occurritur.

sum qui seni potis rex submoveant qui sum contrarius quippe turba vetustus velut quidam senatus paruus pareo non censeo atque imperium validus contumax sperno poenio atque mors afficio ille quidem incommodus qui iuniori examen soleo accido cum antiquaris apis relinquo ab nos rex senectus deficio et tamquam dominus mortuus familia nimius licentia discordo facilis occurro


Multis tamen nos regionibus aptam esse hiemalem sartionem comperimus dumtaxat ubi et siccitas caeli et tepores permittunt, sed nec istud ubique fieri censemus, verum incolarum consuetudine uti. Sunt enim regionum propria munera, sicut Aegypti et Africae, quibus agricola post sementim ante messem segetem non attingit, quoniam caeli conditio et terrae bonitas ea est ut vix ulla herba exeat nisi ex semine iacto, sive quia rari sunt imbres seu quia qualitas humi sic se cultoribus praebet.

multus tamen nos regio aptus sum hiemal sartio comperio dumtaxat ubi et siccitas caelum et tepor permitto sed neque iste ubique fio censeo verus incolaris consuetudo uti sum enim regio proprius munus sicut aegyptius et africa qui agricola post sementis ante messis seges non attingo quoniam caelum condicio et terra bonitas is sum ut vix ullus herba exeo nisi ex semen jacto sive quia raris sum imber seu quia qualitas humus sic sui cultor praebeo


Huic solo septenum pedum stipites recti ab utroque latere quaterni applicantur. Ii autem in ipsis quattuor angulis affixi sunt, omnesque transversis sex temonibus quasi vacerrae inter se ligantur,ita ut a posteriore parte, quae latior est, velut in caveam quadrupes possit induci, nec exire alia parte prohibentibus adversis axiculis. Primis autem duobus statuminibus imponitur firmum iugum, ad quod iumenta capistrantur, vel boum cornua re-ligantur. Ubi potest etiam numella fabricari, ut inserto capite descendentibus per foramina regulis cervix catenetur.

hic solum septeni pes stipes recingo ab uterque lateo quaterni applico ios autem in ipse quattuor angulis affixi sum omnes transverto sex temo quasi vacerrae inter sui ligo ita ut ab posterus pars qui latus sum velut in cavea quadrupes possum induco neque exeo alius pars prohibeo adverro axiculis primus autem duo statuminibus impono firmum iugum ad qui iumentum capistro vel bos cornu res ligo ubius possum etiam numella fabricaris ut insero caput descendo per foramen regulis cervix cateno


Tum subruta parte ima leviter pilam commovere, et suppositis virgis alligare, atque plantam transferre. Quae antequam deponatur,oportebit solum scrobis confodere bidentibus: deinde terram aratro subactam, si tamen pinguior erit summa humus, immittere,et ita seminibus substernere, et si consistet in scrobibus aqua, ea omnis haurienda est, antequam demittantur arbores. Deinde ingerendi minuti lapides vel glarea mixta pingui solo, depositisque seminibus latera scrobis circumcidenda, et aliquid stercoris interponendum.

tum surruo pars imus levis pila commoveo et suppono virga alligaris atque planta transfero qui antequam depono oportet solus scrobis confodio bidens deinde terra arater subigo si tamen pinguis sum summus humus immitto et ita semen substerno et si consisto in scrobis aqua is omnis haurio sum antequam demitto arbor deinde ingero minuo lapis vel glarea misceo pinguis solum depono semen latus scrobis circumcido et aliquis stercus interpono


Quo tempore cum arati fuerint, viginti diebus interpositis circa solstitium, quod est nonum vel octavum Kalendas Iulias, iteratos esse oportebit ac deinde circa Septembris Kalendas tertiatos; quoniam in id tempus ab aestivo solstitio convenit inter peritos rei rusticae non esse arandum, nisi si magnis, ut fit non numquam, subitaneis imbribus quasi hibernis pluviis terra permaduerit.

quo tempus cum aro sum viginti dies interpono circa solstitium qui sum nonus vel octavus kalendae julius itero sum oportet atque deinde circa september kalendae tertio quoniam in is tempus ab aestivus solstitium convenio inter pereo res rustica non sum aro nisi si magnus ut fio non numquam subitaneus imber quasi hibernus pluvia terra permadesco


Talis notae vitulos oportet, cum adhuc teneri sunt, consuescere manu tractari, ad praesepia religari, ut exiguus in domitura labor eorum et minus sit periculi. Verum nec ante tertium neque post quintum annum iuvencos domari placet, quoniam illa aetas adhuc tenera est, haec iam praedura. Eos autem, qui de grege feri comprehenduntur, sic subigi convenit.

tal nosco vitulus oportet cum adhuc teneo sum consuesco manus tractaris ad praesaepe religaris ut exiguus in domo labor is et paruus sum periculum verus neque ante tertius neque post quintus annus juvencus domaris placeo quoniam ille aetas adhuc tener sum hic iam praeduro is autem qui de grex ferio comprehendo sic subigo convenio


Sed iam de vineis satis diximus. Nunc de arboribus praecipiendum est. Qui volet frequens et dispositum arbustum paribus spatiis fructuosumque habere, operam dabit, ne emortuis arboribus rarescat ac primam quamque senio aut tempestate afflictam submoveat, et in vicem novellam sobolem substituat. Id autem facile consequi poterit, si ulmorum semi- narium paratum habuerit: quod quomodo et qualis generis faciendum sit, non pigebit deinceps praecipere.

sed iam de vinea satis dico nunc de arbor praecipio sum qui volo frequens et dispono arbustus par spatium fructuosus habeo opera do ne emorior arbor raresco atque primus quisque senium aut tempestas affligo submoveo et in vicis novella suboles substituo is autem facilis consequor possum si ulmus semi nares paro habeo qui quomodo et qualis genus facio sum non pigeo deinceps praecipio


Pampinandi autem modus is erit, ut opacis locis humidisque et frigidis aestate vitis nudetur, foliaque palmitibus detrahantur,ut maturitatem fructus capere possit, et ne situ putrescat: locis autem siccis calidisque et apricis e contrario palmitibus uvae contegantur; et si parum pampinosa vitis est, advectis frondibus et interdum stramentis fructus muniatur.

pampino autem modus is sum ut opacus locus humidisque et frigidus aestas vita nudo folium palmes detraho ut maturitas fructus capio possum et ne sino putrescat locus autem siccus calidus et apricus e contrarius palmes labrusca contego et si parum pampinosus vita sum adveho frons et interdum stramentum fructus munio


Quare prudentis magistri est eius modi nomenclationis aucupio, quo potiri nequeat,studiosos non demorari; sed illud in totum praecipere, quod et Celsus ait et ante eum Marcus Cato, nullum genus vitium conserendum esse nisi fama, nullum diutius conservandum nisi experimento,probatum. Atque ubi multa invitabunt regionis commoda, ut nobilem vitem conseramus, generosam requiremus, inquit Iulius Graecinus; ubi nihil erit aut non multum quod proritet, feracitatem potius sequemur, quae non eadem portione

quaris prudens magister sum is modus nomenclatio aucupium quo potior nequeo studiosi non demoraris sed ille in totus praecipio qui et celsus aio et ante is marcus cato nullus genus vitium consero sum nisi fama nullus diu conservo nisi experimentum probo atque ubi multus invito regio commodus ut nobilis vito consero generosus requiro inquam iulius graecinus ubi nihil sum aut non multus qui prorito feracitas potis sequor qui non idem portio


Omnis autem pampinationis ea 7 est tempestivitas, dum adeo teneri palmites sunt, ut levi tactu digiti decutiantur.Nam si vehementius induru- erunt,aut maiore nisu convellendi sunt aut falce deputandi, quod utrumque vitandum est: alterum, quia lacerat matrem, si revellere coneris; alterum, quia sauciat, quod in viridi et adhuc stirpe immatura fieri noxium est.

omnis autem pampinatio is sum tempestivitas dum adeo teneo palmes sum ut levis tango digitus decutio nam si vehemens induru sum aut magnus nisus convellendi sum aut falx deputo qui uterque vito sum alter quia lacero mater si revello conor alter quia saucio qui in viridis et adhuc stirps immaturus fio noxius sum


Feminis quoque vulvae ferro exulcerantur, et cicatricibus clauduntur, ne sint genitales. Quod facere non intelligo quae ratio compellat,nisi penuria cibi. Nam ubi est ubertas pabuli, submittere prolem semper expedit.

femina quoque volva ferrum exulcero et cicatrix claudo ne sum genital qui facio non intelligo qui ratio compello nisi penuria cibus nam ubi sum ubertas pabulum summitto proles semper expedio


Aestivis deinde mensibus non aliter ac si repastines, totum stercilinum rastris permisceri oportet, quo facilius putrescat et sit arvis idoneum. Parum autem diligentis existimo esse agricolas, apud quos minores singulae pecudes tricenis diebus minus quam singulas itemque maiores denas vehes stercoris efficiunt totidemque singuli homines, qui non solum ea purgamenta, quae ipsi corporibus edunt, sed et quae colluvies cohortis et aedificii cotidie gignit, contrahere et congerere possunt.

aestivus deinde mensis non aliter atque si repastino totus stercilinum rastrum permisceo oportet quo facilis putrescat et sum arvum idoneus paris autem diligo existimo sum agricola apud qui paruus singulus pecus triceni dies paruus quam singulus ito magnus deni veho stercus efficio totidem singuli homo qui non solus is purgamentum qui ipse corpus edo sed et qui colluvies cohors et aedificium cottidie gigno contraho et congero possum


Cannabis solum pingue stercoratumque et riguum vel planum atque umidum et alte subactum deposcit. In quadratum pedem seruntur grana sex eius seminis Arcturo exoriente, quod est ultimo mense Februario, circa sextum aut quintum Kalendas Martias; nec tamen usque in aequinoctium vernum, si sit pluvius caeli status, improbe seretur.

canno solus pinguis stercoro et riguus vel planus atque umidus et altus subigo deposco in quadro pedis sero granum sex is semen arceo exorior qui sum ultimo mensis februarius circa sextus aut quintus kalendae martius neque tamen usque in aequinoctium vernus si sum pluvius caelum status improbus sero


Id ne fiat, vel duo populi coniungi debent, qui possint adhuc integras ceras explere: vel si non est facultas alterius exanimis, ipsos favos, ante quam putrescant, vacuis partibus acutissimo ferro liberare. Nam hoc quoque refert, ne admodum hebes ferramentum (quia non facile penetret) vehementius impressum favos sedibus suis commoveat: quod si factum est, apes domicilium derelinquunt.

is ne fio vel duo populus conjungo debeo qui possum adhuc integer cero expleo vel si non sum facultas alter exanimus ipse favus ante quam putrescant vacuus pars acuo ferrum liberaris nam hic quoque refero ne admodum hebeo ferramentum quia non facilis penetro vehemens imprimo favus sedes suus commoveo qui si facio sum apis domicilium derelinquo


Sed ipsorum palmitum duo genera sunt: alterum, quod ex duro provenit, quod quia primo anno plerumque frondem sine fructu affert, pampinarium vocant; alterum, quod ex anniculo palmite procreatur: quod quia protinus creat, fructuarium appellant. Cuius ut semper habeamus copiam in vinea,palmitum partes ad tres gemmas religandae sunt, ut quicquid intra vinculum est materias exigat.

sed ipse palmes duo genus sum alter qui ex durus provenio qui quia primus annus plerusque frons sine fructus affero pampinarius voco alter qui ex anniculus palmes procreo qui quia protinus creo fructuarius appello qui ut semper habeo copia in vinea palmes pars ad tres gemma religo sum ut quisquis intra vinculis sum materio exigo


Ideoque post reges exactos Liciniana illa septena iugera, quae plebis tribunus viritim diviserat, maiores quaestus antiquis rettulere,quam nunc nobis praebent amplissima veterata. Tanta M'.quidem Curius Dentatus, quem paulo ante rettulimus, prospero ductu parta victoria ob eximiam virtutem deferente populo praemii nomine quinquaginta soli iugera supra consularem triumphalemque fortunam putavit esse, repudiatoque publico munere populari

ideo post rex exigo licinianus ille septeni iugerum qui plebs tribunus viritim divido magnus quaestus antiquus refero quam nunc nos praebeo amplus veterata tantus m quidem curius dentatus qui paulus ante refero prosper ductus pario victoria ob eximius virtus defero populus praemium nomen quinquaginta solus iugerum supra consularis triumphalis fortuna puto sum repudio publicus munus populor


Arbores raris intervallis serito, ut, cum creverint, spatium habeant, quo ramos extendant. Nam si spisse posueris, nec infra serere quid poteris, nec ipsae fructuosae erunt, nisi intervulseris: itaque inter ordines quadragenos pedes minimumque tricenos relinquere convenit.

arbor raris intervallum sero ut cum cerno spatium habeo quo ramus extendo nam si spissus pono neque infra sero quis possum neque ipse fructuosus sum nisi intervulseris itaque inter ordo quadrageni pes minimus triceni relinquo convenio


Sed quam refert qualis fundus et quo modo colatur, tam villa qualiter aedificetur et quam utiliter disponatur.Multos enim deerrasse memoria prodidit, sicut praestantissimos viros L. Lucullum et Q. Scaevolarn, quorum alter maioris, alter minus amplas, quam postulavit modus agri, villas exstruxit, cum utrumque sit contra rem familiarem.

sed quam refero qualis fundus et quo modo colo tam villa qualis aedifico et quam utilis dispono multus enim deerro memoria prodo sicut praesto vir l lucullus et q scaevolarn qui alter magnus alter paruus amplus quam postulo modus ager villa exstruo cum uterque sum contra res familiaris


Sunt quaedam scrofae, quae mandunt fetus suos: quod cum fit, non habetur prodigium. Nam sues ex omnibus pecudibus impatientissimae famis aliquando sic indigent pabuli, ut non tantum alienam, si liceat, sobolem, sed etiam suam consumant.

sum quidam scrofa qui mando fetus suus qui cum fio non habeo prodigium nam sus ex omnis pecus impatientissimae fames aliquando sic indigeo pabulum ut non tantus alienus si licet suboles sed etiam suus consumo


Tempus admissurae per autumnum fere ante mensem Decembrem praecipimus, ut iam propinquam vere, gemmantibus frutectis, eum primum silvae nova germinant fronde, partus edatur. Ipsum vero caprile vel naturali saxo, vel manu constratum eligi debet, quoniam huic pecori nihil substernitur. Diligensque pastor quotidie stabulum converrit, nec patitur stercus aut humorem consistere lutumve fieri,

tempus admitto per auctumnus fere ante mensis december praecipio ut iam propinqua verus gemmo frutectum is primus silva novo germino frons pario edo ipse verus caprilis vel natural saxum vel manus consterno eligo debeo quoniam hic pecus nihil substerno diligo pastor quotidie stabulis converrit neque patior stercus aut humorem consisto lutumve fio


Nam etiam in iis ipsis locis ita crassos parietes aedificare convenit, ut excisa per ordinem gallinarum cubilia recipiant: in quibus aut ova edantur, aut excludantur pulli: hoc enim et salubrius et elegantius est, quam illud, quod quidam faciunt, ut, palis in parietes vehementer actis vimineos qualos superimponant.Sive autem parietibus ita, ut diximus, cavatis, sive qualis vimineis praeponenda erunt vestibula, per quae matrices ad cubilia vel pariendi vel incubandi causa perveniant.

nam etiam in is ipse locus ita crassus paries aedificaris convenio ut excaedo per ordo gallinaris cubile recipio in qui aut ovo edo aut excludo pullus hic enim et salubris et elego sum quam ille qui quidam facio ut pal in paries vehemens ago vimineus qualus superimponant sive autem paries ita ut dico caveo sive qualis vimineis praepono sum vestibulum per qui matrix ad cubile vel pario vel incubo causa pervenio


Si vero procellae ventorum aut turbines incesserunt,maior pars ad terram defluit; propter quae recrastinari non debet, sed aequaliter flaventibus iam satis, ante quam ex toto grana indurescant, cum rubicundum colorem traxerunt, messis facienda est, ut potius in area et in acervo quam in agro grandescant frumenta. Constat enim, si tempestive decisa sint, postea capere incrementum.

si verus procella ventor aut turbo incedo magnus pars ad terra defluo propter qui recrastinaris non debeo sed aequalis flaveo iam satis ante quam ex totus granum induresco cum rubicundus color traho messis facio sum ut potis in area et in acervus quam in ager grandesco frumentum consto enim si tempestivus decisus sum postea capio incrementum


Est autem sic disposita vinitoriae falcis figura, ut capulo pars proxima, quae rectam gerit aciem, culter ob similitudinem nominetur; quae flectitur, sinus; quae a flexu procurrit, scalprum; quae deinde adunca est, rostrum appellatur; cui superposita semiformis lunae species securis dicitur; eiusque velut apex pronus imminens mucro vocatur. Harum partium quaeque suis muneribus fungitur, si modo vinitor gnarus est iis utendi.

sum autem sic dispono vinitoriae falx figuro ut capulus pars propior qui recingo gero acies culter ob similitudo nomino qui flecto sinus qui ab flecto procurro scalprum qui deinde aduncus sum rostrum appello qui superpono semiformis luna species securis dico is velut apex pronus immineo mucro voco haris pars quisque suus munus fungor si modo vinitor gnarus sum is uto


fructum edi.Hanc ergo fecundam partem consuluit, qui contorquet malleolum; quoniam et ea pars, quae duplicatur, tres gemmas vel quattuor obtinet, et reliqui duo vel tres fructuarii oculi penitus in terram deprimuntur,mersique non materias sed radices creant.Ita evenit ut quod in sagitta non serenda vitaverimus id sequamur in eiusmodi malleolo, quem necesse est longiorem facere si volumus detortum depangere. Nec dubium quin gemmae cacumini proximae, quae sunt infecundae, in eo relinquantur, ex quibus pampini pullulant vel steriles vel certe minus feraces, quos rustici vocant racemarios.

fructus edo hic ergo fecundus pars consulo qui contorqueo malleolus quoniam et is pars qui duplico tres gemma vel quattuor obtineo et reliquus duo vel tres fructuarius oculus penitus in terra deprimo mergo non materio sed radix creo ita evenio ut qui in sagitta non sero vito is sequor in eiusmodi malleolus qui necesse sum longus facio si volo detorqueo depango neque dubius quin gemma cacumen proximus qui sum infecundus in is relinquo ex qui pampinus pullulo vel sterilis vel certus paruus ferax qui rusticus voco racemarius


duabusque gemmis supra terram eminere passi reposita humo cetera coaequant: quae faciunt in eadem linea intermissis totidem pedum scamnis, dum peragant ordinem.

duo gemma supra terra emineo patior repono humo ceterus coaequo qui facio in idem lineus intermitto totidem pes scamnum dum perago ordo


.Itaque etiam, cum cogimur ex longinquo boves arcessere, curandum est, ut in similia patriis locis traducantur. Item custodiendum est, ne in comparatione vel statura vel viribus impar cum valentiore iungatur. Nam utraque res interiori celeriter affert exitum.

itaque etiam cum cogo ex longinquus bos arcesso curo sum ut in similis patrius locus traduco item custodio sum ne in comparatio vel sto vel vis impar cum valeo jungo nam uter res interior celer affero exitus


Hi plurimum fructus afferunt, sed plurimum matri nocent. Itaque nisi extremis ramis, aut si vitis arboris Cacumen superaverit, praecipitari palmitem non oportet.

hic multus fructus affero sed multus mater noceo itaque nisi exter ramus aut si vita arbor cacumen supero praecipitaris palmes non oportet


Cibi ponuntur fere partibus his ornithonis, quae super se perticas non habent, quo mundiores permaneant. Semper autem arida ficus diligenter pinsita et permixta polline praeberi debet,

cibus pono fere pars hic ornithon qui super sui pertica non habeo quo mundus permaneo semper autem aridus ficus diligenter pinsita et permisceo pollis praebeo debeo


Scabies extenuatur trito alio defricta;1 eodemque remedio curatur rabiosae canis vel lupi morsus, qui tamen et ipse imposito vulneri vetere salsamento aeque bene sanatur. Et ad scabiem praesentior alia medicina est. Cunila bubula,2 et sulphur conteruntur, admixtaque amurca cum oleo atque 3 aceto incoquuntur; deinde tepefactis scissum alumen tritum spargitur. Id medicamentum candente4

scabies extenuo tero alius defrico idem remedium curo rabiosus canis vel lupus mordeo qui tamen et ipse impono vulnus veto salsamentum aequus bene sano et ad scabiem praesens alius medicina sum cunila bubulus et sulphur contero admisceo amurca cum oleum atque acetum incoquo deinde tepefacio scissus alumen tero spargo is medicamentum candeo


Est etiam post domituram mollioris generis bos, qui decumbit in sulco: eum non saevitia, sed ratione censeo emendandum. Nam qui stimulis aut ignibus aliisque tormentis id vitium eximi melius iudicant, verae rationis ignari sunt: quoniam pervicax contumacia plerumque saevientem fatigat. Propter quod utilius est citracorporis vexationem fame potius et siti cubitorem bovem emendare. Nam eum vehementius afficiunt naturalia desideria, quam

sum etiam post domo mollis genus bos qui decumbo in sulco is non saevitia sed ratio censeo emendo nam qui stimulus aut ignis alius tormentum is vitium eximo bonus judico verus ratio ignaris sum quoniam pervicax contumacia plerusque saevientem fatigo propter qui utilis sum citracorporis vexatio fames potis et sitis cubitor bos emendo nam is vehemens afficio naturale desiderium quam


Quare prudentis est ac maxime callentis vinitoris aestimare ac dispicere quibus locis in annum debeat materias summittere; nec orbos tantum detrahere palmites, verum etiam frugiferos, si supra modum se numerus eorum profuderit; siquidem evenit ut quidam oculi trigeminis palmis egerminent, quibus binos detrahere oportet, quo commodius singulos alumnos educent.

quaris prudens sum atque magnus calleo vinitor aestimaris atque dispicio qui locus in annus debeo materio summitto neque orbus tantus detraho palmes verus etiam frugifer si supra modus sui numerus is profundo siquidem evenio ut quidam oculus trigeminus palma egermino qui bini detraho oportet quo commodus singuli alumnus educo


Hoc tamen si vetus et exesa est superficies trunci; at si robusta et integra, minorem operam desiderat. Quippe hiberno tempore ablaqueata fimo satiatur angusteque deputatus et inter quartum ac tertium pedem a terra viridissima parte corticis acuto mucrone ferramenti vulneratur. Frequentibus deinde fossuris terra permiscetur, ut incitari vitis possit, et ab ea maxime parte,quae vulnerata est, pampinum fundere.

hic tamen si vetus et exedo sum superficies truncus at si robustus et integer paruus opera desidero quippe hiberno tempus ablaqueata fimum satio angustus deputo et inter quartus atque tertius pedis ab terra viridis pars cortex acuo mucro ferramentum vulnero frequens deinde fodio terra permisceo ut incitaris vita possum et ab is magnus pars qui vulnero sum pampinus fundo


De villatico igitur et pastorali dicendum est: nam venaticus nihil pertinet ad nostram professionem. Villae custos eligendus est amplissimi corporis, vasti latratus canorique, ut prius auditu maleficum, deinde etiam conspectu terreat, et tamen nonnunquam ne visus quidem horribili fremitu suo fuget insidiantem. Sit autem coloris unius; isque magis eligatur albus in pastorali, niger in villatico: nam varius in neutro est laudabilis. Pastor album probat, quoniam est ferae dissimilis, magnoque opus interdum discrimine est in propulsandis lupis sub obscuro mane vel etiam crepusculo, ne pro bestia canem feriat.

de villaticus igitur et pastoral dico sum nam venaticus nihil pertineo ad noster professio villa custos eligo sum amplus corpus vastus latro canorus ut prior auditus maleficus deinde etiam conspectus terreo et tamen nonnunquam ne video quidem horribilis fremo suus fugo insidior sum autem color unus eo magis eligo albus in pastoral niger in villaticus nam varius in neuter sum laudabilis pastor albus probo quoniam sum fera dissimilis magnus opus interdum discrimen sum in propulso lupus sub obscurum mane vel etiam crepusculum ne pro bestia canis ferio


quorum enumeratio nunc longa est. Praeterea malorum genera exquirenda maxime Scaudiana,Matiana, orbiculata, Cestina, Pelusiana,Amerina, Syrica, melimela, Cydonia: quorum genera tria sunt, struthia,chrysomelina, mustea. Quae omnia non solum voluptatem, sed etiam salubritatem afferunt. Sorbi quoque et Armeniaci atque Persici non minima est gratia. Mala, sorba, pruna, post mediam hiemem usque in idus Feb.

qui enumeratio nunc longus sum praeterea malus genus exquiro magnus scaudiana matianus orbiculor cestina pelusiana amerinus syrica melimela cydonia qui genus tres sum struthion chrysomelinus musteus qui omnis non solus voluptas sed etiam salubritas affero sorbus quoque et armeniacus atque persicus non minimus sum gratia malus sorbum pruna post medius hiems usque in idus feb


Cetera legumina occupant operas sexaginta, id est menses duos. Pluviales quoque et feriarum computantur, quibus non aratur, dies quinque et quadraginta; item peracta sementi, quibus requiescunt, dies triginta. Sic in asse fiunt octo menses et dies decem. Supersunt tamen de anno tres reliqui menses et dies quinque et viginti, quos absumamus aut in satione trimestrium aut in vecturis faeni et pabulorum et stercoris aliorumque utensilium.

ceterus legumen occupo opera sexaginta is sum mensis duo pluvial quoque et feriaris computo qui non aro dies quinque et quadraginta item perago sementis qui requiesco dies triginta sic in assis fio octo mensis et dies decem supersum tamen de annus tres reliquus mensis et dies quinque et viginti qui absumo aut in satio trimestris aut in veho faenum et pabulum et stercus alius utensilia


Quod ego praeceptum, si posset his temporibus observari, non immutarem. Nunc quoniam plerosque nostrum civilis ambitio saepe evocat ac saepius detinet evocatos, sequitur ut suburbanum praedium commodissimum esse putem, quo vel occupato cotidianus excursus facile post negotia fori contingat.

qui ego praeceptum si possum hic tempus observaris non immutaris nunc quoniam plerus nos civilis ambitio saepe evoco atque saepis detineo evoco sequor ut suburbanus praedium commodus sum puto quo vel occupo cottidianus excurro facilis post negotium forum contingo


Vel si quoquo versus inter quaternos pedes vinea erit disposita, longitudinis ordo habebit semina lxi, latitudinis XXXI, qui numeri efficiunt in iugero vites mille octingentas et nonaginta unam. Vel si in longitudinem per quaternos pedes, in latitudinem per quinos pedes fuerit disposita, ordo longitudinis habebit semina LXI, latitudinis XXV.

vel si quisquis verro inter quaterni pes vinea sum dispono longitudo ordo habeo semen lxi latitudo xxxi qui numerus efficio in jugerum vito mille octingenti et nonaginta unus vel si in longitudo per quaterni pes in latitudo per quini pes sum dispono ordo longitudo habeo semen lxi latitudo xxv


Castratae deinde alvi si quae transversos favos in aditu habebunt, convertendae erunt, ut alterna vice posteriores partes vestibula fiant. Sic enim proxime cum castrabuntur, veteres potius favi quam novi eximentur, ceraeque novabuntur,quae tanto deteriores sunt, quanto vetustiores. Quod si forte alvearia circumstructa et immobilia fuerint, curae 'erit nobis, ut semper modo a posteriore modo a prioreparte castrentur. Idque neri ante diei quintam horam debebit, deinde repeti vel post nonam, vel postero mane.

castro deinde alvus si qui transverto favus in aditus habeo converto sum ut alternus vicus posterus pars vestibulum fio sic enim propior cum castro vetus potis faveo quam nosco eximo cera novabuntur qui tantus deterior sum quantus vetustus qui si fors alveare circumstruo et immobilis sum cura sum nos ut semper modo ab posterus modo ab prioreparte castro is neo ante dies quintus hora debeo deinde repeto vel post nona vel posterus mane


Usus eius traditur talis. Aenea fibula pars auriculae latissima circumscribitur, ita ut manante sanguine tanquam O literae ductus appareat. Hoc et intrinsecus et ex superiore parte auriculae cum factum est, media pars descripti orbiculi eadem fibula transuitur, et facto foramini praedicta radicula inseritur; quam eum recens plaga comprehendit, ita continet, ut elabi non possit: in eam deinde auriculam omnis vis morbi pestilensque virus dicitur,donec pars, quae fibula circumscripta est, demortua excidit, et minimae partis iactura caput conservatur.

utor is trado talis aeneas fibula pars auricula fero circumscribo ita ut mano sanguis tamquam o literae duco appareo hic et intrinsecus et ex superus pars auricula cum facio sum medius pars describo orbiculis idem fibula transuo et facio foro praedico radicula insero quam is recens plaga comprehendo ita contineo ut elabor non possum in is deinde auricula omnis volo morbus pestilens virus dico donec pars qui fibula circumscribo sum demorior excido et minimus pars iactura caput conservo


ac si lapidis et operae vilitas suadeat, haud dubie caementis et calce formatus circumdatur murus: sin aliter, crudo latere ac luto constructus.

atque si lapis et opera vilito suadeo haud dubius caementum et calx formo circumdo murus sin aliter crudus lateo atque lutum construo


Centuriam nunc dicimus (ut idem Varro ait) ducentorum iugerum modum. Olim autem ab centum iugeribus vocabatur centuria, sed mox duplicata nomen retinuit: sicuti tribus dictae primum a partibus populi tripartito divisi, quae tamen nunc multiplicatae pristinum nomen possident.

centuria nunc dico ut idem varro aio ducentor jugerum modus olim autem ab centum iugeribus voco centurio sed mox duplico nomen retineo sicut tres dico primus ab pars populus tripartitus divido qui tamen nunc multiplico pristinus nomen possideo


Solet etiam vitiosi splenis dolor eas infestare, quod accidit, cum siccitas magna provenit, et, ut Bucolicum loquitur poema, Strata iacent passim sua quaeque sub arbore poma. Nam pecus inexsatiabile sues, dum dulcedinem pabuli consectantur supra modum, aestate splenis incremento laborant. Cui succurritur, si fabricentur canales tamaricis et rusco, repleanturque aqua, et deinde sitientibus admoveantur; quippe ligni succus medicabilis epotus intestinum tumorem compescit.

soleo etiam vitiosus splenis dolor is infestaris qui accido cum siccitas magnus provenio et ut bucolici loquor poema sterno iaceo passim suus quisque sub arbor pomum nam pecus inexsatiabilis sus dum dulcedo pabulum consector supra modus aestas splenis incrementum laboro qui succurro si fabrico canal tamarix et ruscum repleo aqua et deinde sitio admoveo quippe lignum succus medicabilis epotus intestinus tumor compesco


praebebit, et interim melius atque celerius frondebit. Ternas nuces in trigonum statuito, et nux a nuce minime palmo absit, et apex ad Favonium spectet. Omnis autem nux unam radicem mittit, et simplici stilo prorepit. Cum ad scrobis solum radix pervenit, duritia humi coercita recurvatur, et ex se in modum ramorum alias radices emittit.

praebeo et interim bonus atque celer frondeo terni nuces in trigonum statuo et nux ab nuce paruus palmo absum et apex ad favonius specto omnis autem nux unus radix mitto et simplex stilus prorepo cos ad scrobis solus radix pervenio duritia humus coerceo recurvatur et ex sui in modus ramus alius radix emitto


Unde sacrorum certaminum studiosi pernicissimarum quadrigarum semina diligenti observatione custodiunt, et spem futurarum victoriarum concipiunt propagata subole generosi armenti.Nos quoque pari ratione velut Olympionicarum equarum, ita feracissimarum Aminearum seminibus electis largae vindemiae spem capiamus. Neque est quod temporis tarditas quemquam deterreat; nam quidquid morae est, in exploratione surculi absumitur.

unde sacer certamen studiosus pernicissimaris quadrigaris semen diligo observatio custodio et spes futuraris victoriaris concipio propago suboles generosus armentum nos quoque par ratio velut olympionicaris equaris ita feracissimaris aminearis semen eligo largus vindemia spes capio neque sum qui tempus tarditas quisquam deterreo nam quisquis mora sum in exploratio surculis absumo


Nec dubium, quin sit ea nonnullarum vitium natura, ut pro locorum situ bonitate vini modo vincant modo superentur.Solae traduntur Amineae excepto caeli statu nimis frigido ubicumque sint, etiam si degenerem:, sibi comparatae, magis aut minus probi gustus vina praebere, et ceteras omnis sapore praecedere.

neque dubius quin sum is nonnullaris vitium natura ut pro locus sino bonitas vinum modo vinco modo supero solus trado amineae excipio caelum status nimis frigidus ubicumque sum etiam si degenero sui comparo magis aut paruus probus gustus vinum praebeo et ceterus omnis sapor praecedo


Sin autem spicae tantummodo recisae sunt, possunt in horreum conferri et deinde per hiemem vel baculis excuti vel exteri pecudibus. At si competit ut in area teratur frumentum, nihil dubium est quin equis melius quam bubus ea res conficiatur et, si pauca iuga sunt, adicere tribulam et traheampossis, quae res utraque culmos facillime comminuit. Ipsaeautemspicaemeliusfustibuscuduntur

sin autem spica tantummodo recido sum possum in horreum confero et deinde per hiems vel baculis excutio vel exter pecus at si competo ut in area tero frumentum nihil dubius sum quin equus bonus quam bos is res confacio et si paucus iugum sum adicio tribula et traheampossis qui res uter culmus facilis comminuo ipsaeautemspicaemeliusfustibuscuduntur


Hos quidam praecipiunt in totum exterminari oportere. Quod ego Magoni consentiens faciendum non censeo, verum saevitiae modum adhibendum. Nam nec ad occidionem gens interimenda est, ne apes inertia laborent, quae, cum fuci aliquam partem cibariorum absumunt, sarciendo damna fiunt agiliores: nec rursus multitudinem praedonum coalescere patiendum est, ne universas opes alienas diripiant.

hic quidam praecipio in totus exterminaris oportet qui ego mago consentio facio non censeo verus saevitia modus adhibeo nam neque ad occidio gens interimo sum ne apis inertia laboro qui cum fucus aliqui pars cibarius absumo sarcio damno fio agilis neque rursus multitudo praedo coalesco patior sum ne universus ops alienus diripio


Sed et compluribus iterationibus sic resolvatur vervactum in pulverem, ut vel nullam vel exiguam desideret occationem, cum seminavimus. Nam veteres Romani dixerunt male subactum agrum, qui satis frugibus occandus sit.

sed et complures iteratio sic resolvo vervactum in pulvis ut vel nullus vel exiguus desidero occatio cum semino nam vetus romanus dico malus subigo ager qui satis frugis occo sum


Iugerum decem modios occupat. Ab hoc recte phaselus terrae mandabitur vel in vetereto vel melius pingui et restibili agro, nec amplius quattuor modiis iugerum obseretur.Similis quoque ratio est pisi, quod tamen facilem et solutam terram desiderat tepidumque locum et caelum frequentis umoris. Eadem mensura iugerum vel modio minus quam phaselum licet obserere primo tempore sementis ab aequinoctio autumnali.

jugerum decem modius occupo ab hic rectus phaselus terra mando vel in vetereto vel bonus pinguis et restibilis ager neque amplus quattuor modius jugerum obsero similis quoque ratio sum pisum qui tamen facilis et solvo terra desidero tepidus locus et caelum frequens umor idem mensura jugerum vel modius paruus quam phaselis licet obsero primus tempus sementis ab aequinoctium autumnal


Cytisum in agro esse quam plurimum maxime refert, quod gallinis, apibus, ovibus, capris, bubus quoque et omni generi pecudum utilissimus est: quod ex eo cito pinguescit, et lactis plurimum praebet ovibus,1 tum 2 etiam 3 octo mensibus viridi eo pabulo uti et postea arido possis. Praeterea in quolibet agro quamvis macerrimo celeriter comprehendit:

cytisus in ager sum quam multus magnus refero qui gallina apis ovis caper bos quoque et omnis gener pecus utilis sum qui ex is cito pinguesco et lac multus praebeo ovis tum etiam octo mensis viridis is pabulum uti et postea aridus possum praeterea in quilibet ager quivis macerrimo celer comprehendo


In quattuor ferme pedes supra terram vitem elatam totidem bracchiis componito, quorum singula spectent decussati iugi partes. Tum vel unum flagellum si macrior vitis erit, vel duo si plenior,bracchio cuique summittito, eaque iugo superposita praecipitato.

in quattuor ferme pes supra terra vito effero totidem bracchium compono qui singulus specto decussati jugo pars tum vel unus flagellum si macrior vita sum vel duo si plenus bracchium quisque summitto is iugum superpono praecipito


Sed ex his tribus generibus cohortales feminae proprie appellantur gallinae, mares autem galli, semimares capi, qui hoc nomine vocantur, cum sunt castrati libidinis abolendae causa. Nec tamen id patiuntur amissis genitalibus, sed ferro candente calcaribus inustis, quae cum ignea vi consumpta sunt, facta ulcera dum consanescant, figulari creta linuntur.

sed ex hic tres genus cohortal femina proprius appello gallina maris autem gallus semimaris capio qui hic nomen voco cum sum castro libido aboleo causa neque tamen is patior amitto genital sed ferrum candeo calcaris inuro qui cum igneus vis consumo sum facio ulcus dum consanesco figularis cerno linuntur


Similiter si inter septenos pedes ponere voles, septimam partem longitudinis et latitudinis duces, et adicies asses angulares, eodem modo eodemque

similis si inter septeni pes pono volo septimus pars longitudo et latitudo dux et adicio asso angularis idem modo idem


Sed illud de integro refodi debet; hoc potest intercidi et dirarari, quod opus rustici castrationem vocant. Quae tamen refectio harundineti caeca est, quia non apparet in terra quid aut tollendum sit aut relinquendum; tolerabilius tamen harundo castratur antequam caeditur, quatenus velut indices calami demonstrant quid eruendum sit.

sed ille de integer refodio debeo hic possum intercisi et dirararis qui opus rusticus castratio voco qui tamen refectio harundinetum caecus sum quia non appareo in terra quis aut tollo sum aut relinquo tolerabilis tamen harundo castro antequam caedo quatenus velut indico calamus demonstro quis eruo sum


Sic enim optime et viviradices et reliqua semina, quae deposuerimus, convalescent, simul ac tenera humus nullis herbis irrepentibus umorem stirpibus praebuerit, nec duritia soli novellas adhuc plantas velut arto vinculo compresserit.

sic enim optume et viviradix et reliquus semen qui depono convalesco simul atque tener humus nullus herba irrepentibus umor stirps praebeo neque duritia solus novella adhuc planto velut artus vinculum comprimo


manet diutius quam teres palus. Cultus idem est positionis fossionisque qui vineae. Supputari debet bima, quin etiam trima; nam bis ferro repetenda est veris principio, ut incitetur eius proceritas. Potest etiam quercus simili ratione seri; verum biennio tardius quam castanea deciditur. Propter quod ratio postulat tempus potius lucrari, nisi si dumosi glareosique montes, atque ea genera terrae, quae supra diximus, glandem magis quam castaneam postulabunt.

maneo diu quam tero palus cultus idem sum positio fossionisque qui vinea supputaris debeo bimus quin etiam trimus nam bis ferrum repeto sum verus principium ut incito is proceritas possum etiam quercus similis ratio sero verus biennium tardus quam castanea decido propter qui ratio postulo tempus potis lucraris nisi si dumosus glareosus mons atque is genus terra qui supra dico glans magis quam castanea postulo


innoxius ab iniuria pecorum. Atque etiam rigandae sunt plantae, cum siccitates incesserunt, nec nisi post biennium ferro tangendae.Ac primo surculari debent, ita ut simplex stilus altitudinem maximi bovisexcedat; deinde arando ne coxam bos, aliamve partem corporis offendat, optimum est etiam constitutas plantas circummunire caveis. Deinde constitutum iam et maturum olivetum in duas partes dividere, quae alternis annis fructu induantur. Neque enim olea continuo biennio uberat.

innoxius ab iniuria pecus atque etiam rigo sum planta cum siccitas incedo neque nisi post biennium ferrum tango atque primus surcularis debeo ita ut simplex stilus altitudo magnus bovisexcedat deinde aro ne coxa bos alius pars corpus offendo bonus sum etiam constituo planto circummunio cavea deinde constituo iam et maturus olivetum in duo pars divido qui alternus annus fructus induo neque enim olea continuo biennium ubero


Quae in emendis bubus sequenda quaeque vitanda sint, non ex facili dixerim; quoniam pecudes pro regionis caelique statu et habitum 1 corporis et ' ingenium animi et pili colorem gerant. Aliae formae sunt Asiaticis, aliae Gallicis, Epiroticis aliae. Nec tantum diversitas provinciarum, sed ipsa quoque Italia partibus suis discrepat. Campania plerumque boves progenerat albos et exiles, labori tamen et culturae patrii soli non inhabiles.

qui in emo bos sequor quisque vito sum non ex facilis dico quoniam pecus pro regio caelum status et habitus corpus et ingenium animus et pilus color gero alius forma sum asiaticus alius gallicus epiroticus alius neque tantus diversitas provinciaris sed ipse quoque italia pars suus discrepo campaneus plerusque bos progenero albus et exilis labor tamen et colo patrius solus non inhabilis


Eximi autem debent veteres vel vitiosi, et relinqui maxime integri ac melle pleni, et siqui pullos continent, ut examini progenerando reserventur. Omnis deinde copia favorum conferenda est in eum locum, in quo mel conficere voles, linendaque sunt diligenter foramina parietum et fenestrarum, nequid sit apibus pervium, quae velut amissas opes suas pertinaciter vestigant, et persecutae consumunt. Itaque ex iisdem rebus fumus etiam in aditu loci faciendus est, qui propulset intrare tentantes.

eximo autem debeo vetus vel vitiosus et relinquo magnus integer atque mel plenus et siquis pullus contineo ut examen progenero reservo omnis deinde copia favor confero sum in is locus in quo mel confacio volo linendaque sum diligenter foramen paries et fenestraris nequid sum apis pervius qui velut amitto ops suus pertinax vestigo et persequor consumo itaque ex idem res fumus etiam in aditus locus facio sum qui propulso intro tentantes


item oleastri et ederaceae baccae,nec minus arbuti.Fere enim etiam in agris ab eiusmodi volucribus haec appetuntur, quae in aviariis quoque desidentium detergent fastidia, faciuntque avidiorem volaturam, quod maxime expedit. Nam largiore cibo celerius pingue-scit. Semper tamen etiam canaliculi milio repleti apponuntur, quae est firmissima esca. Nam illa quae supra diximus, pulmentariorum vice dantur.

item oleastrum et ederaceae baca neque paruus arbutus fere enim etiam in ager ab eiusmodi volucris hic appeto qui in aviarius quoque desideo detergeo fastidium facio avidiorem volaturam qui magnus expedio nam largus cibus celer pinguis scio semper tamen etiam canaliculis milium repleo apponuntur qui sum firmus esca nam ille qui supra dico pulmentarium vicus do


domum referant. Sed hoc nisi locis, quibus abundant apes, facere non expedit. Nam saepe vel inania vasa nacti, qui forte praetereunt, secum auferunt: neque est tanti vacua perdere complura, ut uno vel altero potiare pleno. At in maiore copia, etiam si multa intercipiuntur, plus est quod in repertis apibus acquiritur. Atque haec est ratio capiendi silvestria examina.

domus refero sed hic nisi locus qui abundo apis facio non expedio nam saepe vel inanis vasum nanciscor qui fors praetereo sui aufero neque sum tantus vacuus perdo complures ut unus vel alter potiaris plenus at in magnus copia etiam si multus intercipio multus sum qui in reperio apis acquiro atque hic sum ratio capio silvestris examino


Panis ex milio conflatur, qui antequam refrigeseat, sine fastidio potest absumi. Panicum pinsitum et evolutum furfure, sed milium quoque pultem quamvis in copia maxime cum lacte non fastidiendam praebet.

panis ex milium conflo qui antequam refrigeseat sine fastidium possum absumo panicum pinsitum et exvolvo furfur sed mille quoque pulto quivis in copia magnus cum lac non fastidio praebeo


Quare magnopere censeo in eligendis seminibus adhibere curam, ut e fructuosa parte vitis palmites legamus eos qui futuram fecunditatem iam dato fructu promittunt; nec tamen contenti simus singulis uvis, maximeque probemus eos qui numerosissimis fetibus conspiciuntur. An non opilionem laudabimus ex ea matre subolem propagantem, quae geminos enixa sit; et caprarium summittentem fetus earum pecudum, quae trigemino partu commendantur?Videlicet quia sperat parentum fecunditati responsuram.

quaris magnopere censeo in eligo semen adhibeo cura ut e fructuosus pars vita palmes lego is qui sum fecunditas iam do fructus promitto neque tamen contendo sum singuli labrusca magnus probo is qui numerosus fetus conspicio an non opilio laudo ex is mater suboles propago qui geminus enitor sum et caprarius summitto fetus is pecus qui trigeminus partus commendo videlicet quia spero parens fecunditas respondeo


Quare revertamur ad ea, quae alveorum cultoribus magis apta sunt quot 1 genera sunt apium et quid 2 ex his optimum.3 Peripateticae sectae conditor Aristoteles in iis libris, quos de animalibus conscripsit, apium 4 examinum genera complura demonstrat, earumque alias 5 vastas sed glomerosas, easdemque nigras et hirsutas apes habent: alias minores quidem, sed aeque rotundas et fusci coloris horridique pili:

quaris revorto ad is qui alveorum cultor magis apto sum quot genus sum apis et quis ex hic bonus peripateticus secta conditor aristotelis in is liber qui de animal conscribo apis examen genus complures demonstro is alius vasto sed glomerosus idem niger et hirsutus apis habeo alius paruus quidem sed aequus rotundus et fuscus color horridus pilus


Diversae notae stirpes nec pariter deflorescunt nec ad maturitatem simul perveniunt. Quam ob causam, qui separata generibus vineta non habet, patiatur alterum incommodum necesse est, ut aut serum fructum cum praecoque elevet,quae res mox acorem facit; aut si maturitatem serotini expectet, amittat vindemiam praecoquem, quae plerumque populationibus volucrum pluviisque aut ventis lacessita dilabitur.

diverto nosco stirps neque pariter defloresco neque ad maturitas simul pervenio quam ob causa qui separo genus vinetum non habeo patior alter incommodus necesse sum ut aut serus fructus cum praecoquo elevo qui res mox acor facio aut si maturitas serotinus expecto amitto vindemia praecoquis qui plerusque populatio volucris pluvia aut venio lacesso dilabor


Mox de ternis pedibus superpositis alii rami submittendi sunt, ita ne iisdem lineis, quibus in inferiore positi sint. Eademque ratione usque in cacumen ordinanda erit arbor. Atque in frondatione cavendum, ne aut prolixiores pollices fiant, qui ex amputatis virgis relinquuntur, aut rursus ita alleventur, ut ipse truncus laedatur, aut delibretur; nam parum gaudet ulmus in corpus nuda. Vitandumque ne de duabus plagis una fiat, cum talem cicatricem non facile cortex comprehendat.

mox de terni pes superpono alius ramus submittendi sum ita ne idem linea qui in inferus pono sum idem ratio usque in cacumen ordino sum arbor atque in frondatio caveo ne aut prolixus pollex fio qui ex amputas virga relinquo aut rursus ita alleventur ut ipse truncus laedo aut delibro nam parum gaudeo ulmus in corpus nudo vitandumque ne de duo plaga unus fio cum talis cicatrix non facilis cortex comprehendo


Quod etiam si non fieret, supervacua tamen esset cultus, cum sola haec res adeo non infestetur herbis, ut ipsa herbas perimat. At quae aliae segetes vel umidae moveri possunt, melius tamen siccae sariuntur, quia sic tractatae non infestantur rubigine; hordeum vero nisi siccissimum tangi non debet.

qui etiam si non fio supervacuus tamen sum cultus cum solus hic res adeo non infesto herba ut ipse herba perimo at qui alius seges vel umidus moveo possum bonus tamen siccus sariuntur quia sic tracto non infesto rubigo hordeum verus nisi siccus tango non debeo


Quae medicina sub tecto fieri debet, nec ante sanitatem bos emitti. Signa febricitantis manantes lacrimae, gravatum caput, oculi compressi, fluidum salivis os, longior et cum quodam impedimento tractus spiritus, interdum et cum gemitu.

qui medicina sub tectum fio debeo neque ante sanitas bos emitto signum febricito mano lacrima gravo caput oculus comprimo fluidus saliva os longus et cum quidam impedimentum traho spiritus interdum et cum gemitus


Similiter inter senos pedes si voles ponere, duces sextam partem longitudinis mille ducentorum, fiunt ec, et sextam latitudinis CXX, id est XX. His summis singulos asses adicies quos dixi angulares esse. Fiunt CCI, et XXI. Has summas inter se multiplicabis, vicies et semel ducentos et unum, atque ita efficies quattuor milia ducentos et viginti unum.Totidem seminibus opus esse dices.

similis inter seni pes si volo pono dux sextus pars longitudo mille ducentor fio ec et sextus latitudo cxx is sum xx hic summus singuli asso adicio qui dico angularis sum fio cci et xxi hic superus inter sui multiplico viciens et semel ducenti et unus atque ita efficio quattuor mille ducenti et viginti unus totidem semen opus sum dico


Etenim, ut quod prius proposui prius refellam, si contenti bipedanea scrobe futuri sumus, quid ita censemus altius pastinare tam humili mensura vitem posituri? Dicet aliquis, " ut sit inferior tenera subiacens terra, quae non arceat, nec duritie sua repellat novas

etenim ut qui prior propono prior refello si contendo bipedaneus scrobis sum sum quis ita censeo altus pastinaris tam humilis mensura vito pono dico aliquis ut sum inferus tener subjaceo terra qui non arceo neque durities suus repello novo


Sed in iis recidendis alia conditio est, atque alia in iis quae procedunt e trunco. Nam quicquid est, quod e duro prominet, vehementius applicata falce adnodatur et eraditur, quo celerius obducatcicatricem; rursus quicquid e tenero processit, sicut nepos, parcius detondetur, quoniam fere coniunctam gerit ab latere gemmam, cui consulendum est ne falce destringatur. Pressius enim si aduodes applicato ferro, aut tota tollitur aut convulneratur; propter quod palmes, quem mox in germinatione citaverit, imbecillus ac minus fructuosus erit, tum etiam magis obnoxius ventis, scilicet quia

sed in is recido alius condicio sum atque alius in is qui procedo e trunco nam quisquis sum qui e durus promineo vehemens applicata falx adnodo et erado quo celer obducatcicatrix rursus quisquis e tener procedo sicut nepos parcus detondeo quoniam fere conjungo gero ab lateo gemma qui consulo sum ne falx destringo premo enim si aduodes applico ferrum aut totus tollo aut convulneratur propter qui palmo qui mox in germinatio citaverit imbecillus atque paruus fructuosus sum tum etiam magis obnoxius venio scilicet quia


Putant tamen tria esse genera praecipue Graecae, Gallicae, Sabinae salicis,quam plurimi vocant Amerinam. Graeca flavi coloris est; Gallica obsoleti purpurei, et tenuissimi viminis;Amerina salix gracilem virgam et rutilam gerit. Atque hae vel cacuminibus vel taleis deponuntur. Perticae cacuminum modicae plenitudinis, quae tamen dupondiarii orbiculi crassitudinem non excedat,optime panguntur eousque dum ad solidum demittantur.

puto tamen tres sum genus praecipuus graece gallicus sabina salix quam plurimus voco amerinus graecum flo color sum gallicus obsolesco purpureus et tenuis vimen amerinus salix gracilis virga et rutilus gero atque hic vel cacumen vel talea depono pertica cacumen modicus plenitudo qui tamen dupondiarii orbiculis crassitudo non excedo optume pango eousque dum ad solidus demitto


Ciceris modii tres operis totidem seminantur, occantur duabus, sariuntur una, runcantur una, velluntur tribus: summa fit undecim operarum. Lini decem modii vel octo quattuor iugis conseruntur, occantur tribus,runcantur una, velluntur tribus: summa fit undecim operarum. Sesami sextarii sex tribus iugis a proscissione coluntur, occantur operis quattuor, sariuntur quattuor et sariuntur iterum duabus, metuntur duabus:

cicer modius tres opus totidem semino occo duo sariuntur unus runco unus vello tres summus fio undecim operaris linus decem modius vel octo quattuor iugum consero occo tres runco unus vello tres summus fio undecim operaris sesamum sextarius sex tres iugum ab proscissio colo occo opus quattuor sariuntur quattuor et sariuntur iterum duo meto duo


Quare cum ad summum palum recta vitis extenta est, capistro constringitur, ne fetu gravata subsidat curveturque. Tum ex eo loco quod proximum iugo ligatum est, bracchia disponuntur in diversas partes,palmaeque superpositae deorsum versus circulo curvantur, atque id quod iugo dependet, fructu impletur; rursus curvatura iuxta vinculum materiam exprimit.

quaris cum ad superus pal recta vita extendo sum capistro constringo ne fetus gravo subsido curveturque tum ex is locus qui propior iugum ligo sum bracchium dispono in diverto pars palma superpono deorsum verro circulus curvo atque is qui iugum dependeo fructus impleo rursus curvo iuxta vinculis materia exprimo


Fere autem per aestatem sic muscis aures canum exulcerantur, saepe ut totas amittant: quod ne fiat, amaris nucibus contritis finiendae sunt. Quod si ulceribus iam praeoccupatae fuerint, coctam picem liquidam suillae adipi mixtam 9 vulneribus stillari conveniet. Hoc eodem medicamine contacti ricini decidunt. Nam manu non sunt vellendi,

fere autem per aestas sic musca auris canis exulcero saepe ut totus amitto qui ne fio amaris nux contero finio sum qui si ulcus iam praeoccupo sum coquo pico liquidus suilla adipi misceo vulnus stillaris convenio hic idem medicamen contingo ricinium decido nam manus non sum vello


et aliquatenus promptus ac strenuus, quoniam et ad rixam et ad pugnam, nec minusad cursum comparatur, cum et lupi repellere insidias, et raptorem ferum consequi fugientem praedam excutere atque auferre debeat. Quare status eius longior pro-ductiorque ad hos casus magis habilis est quam brevis aut etiam quadratus: quoniam, ut dixi, nonnumquam necessitas exigit celeritate bestiam consectandi. Ceteri artus similes membris villatici canis aeque probantur.

et aliquatenus promptus atque strenuus quoniam et ad rixa et ad pugna neque minusad cursus comparo cum et lupus repello insidiae et raptor ferus consequor fugio praeda excutio atque aufero debeo quaris status is longus pro ductiorque ad hic casus magis habilis sum quam brevis aut etiam quadro quoniam ut dico nonnumquam necessitas exigo celeritas bestia consector ceterus artus similis membrum villatici canis aequus probo


existant. Magister autem pecoris acer, durus, strenuus, laboris patientissimus, alacer atque audax esse debet, et qui per rupes, per solitudines, per vepres facile vadat, et non, ut alterius generis pastores, sequatur, sed plerumque ut antecedat gregem. Maxime strenuum pecus est capella praecedens; subinde quae incedit,compesci debet, ne procurrat,sed placide ac lente pabuletur, ut et largi sit uberis, et non strigosissimi corporis.

existant magister autem pecus acer durus strenuus labor patior alacer atque audax sum debeo et qui per rupes per solitudo per vepres facilis vado et non ut alter genus pastor sequor sed plerusque ut antecedo grex magnus strenuus pecus sum capella praecedo subinde qui incedo compesco debeo ne procurro sed placidus atque lentus pabulor ut et largior sum uber et non strigosus corpus


Iam vero ipsae fecunditate praestant omnibus, quas ante rettuli, tum etiam patientia; quippe turbines imbresque fortissime sustinent, et commode fluunt, nec deficiunt macro solo. Frigora melius quam umores sustinent, umores commodius quam siccitates, nec caloribus

iam verus ipse fecunditas praesto omnis qui ante rettulis tum etiam patientia quippe turbo imber fortis sustineo et commodus fluo neque deficio macer solum frigus bonus quam umor sustineo umor commodus quam siccitas neque calor


cohortales aves pulvere vel cinere lavari. Gallina post primam emitti, et ante horam diei undecimam claudi debet: cuius vagae cultus hic, quem diximus, erit: nec tamen alius clausae, nisi quod ea non emittitur sed intra ornithonem ter die pascitur maiore mensura. Nam singulis capitibus quaterni cyathi diurna cibaria sunt, cum vagis bini praebeantur.

cohortal aveo pulvis vel cinis lavaris gallina post primus emitto et ante hora dies undecimus claudo debeo qui vagus cultus hic qui dico sum neque tamen alius claudo nisi qui is non emitto sed intra ornithon ter dies pascor magnus mensura nam singuli caput quaterni cyathus diurnus cibaria sum cum vagus bini praebeo


Quemnam igitur existimas vitium numerum intra tantundem temporis interseri posse duorum iugerum malleolis, cum sint ipsa duo iugera unius vitis progenies? Quare si, ut dixi, laborem et curam velimus adhibere, facile praedicta ratione tam feraces Aminei generis vineas constituemus, quam Biturici aut Basilici: tantum rettulerit,ut in transferendis seminibus similem statum caeli locique et ipsius vitis habitum observemus; quoniam plerumque degenerat surculus, si aut situs agri aut aeris qualitas repugnat, aut etiam si ex arbore in iugum defertur.

quisnam igitur existimo vitium numerus intra tantus tempus intersero possum duo jugerum malleolus cum sum ipse duo iugerum unus vita progenies quaris si ut dico labor et cura volo adhibeo facilis praedico ratio tam ferax aminei genus vinea constituo quam bituricus aut basilici tantus refero ut in transfero semen similis status caelum locus et ipse vita habitus observo quoniam plerusque degenero surculus si aut sino ager aut aer qualitas repugno aut etiam si ex arbor in iugum defero