Novella vero, dum adolescit, nisi omnia iusta perceperit, ad ultimam redigitur maciem, et sic intabescit ut nullis deinceps impensis recreari possit. Igitur summa cura ponenda sunt quasi fundamenta, et ut membra infantium a primo statim die consitionis formanda; quod nisi fecerimus, omnis impensa in cassum reddat, nec praetermissa cuiusque rei tempestivitas revocari queat. Experto mihi crede, Silvine, bene positam vineam bonique generis et bono cultore numquam non cum magno faenore gratiam reddidisse.

novellus verus dum adolesco nisi omnis iustus percipio ad ulter redigo macies et sic intabesco ut nullus deinceps impendo recrearis possum igitur summus cura pono sum quasi fundamentum et ut membrum infer ab primus statim dies consitio formo qui nisi facio omnis impensa in cassus reddo neque praetermitto quisque res tempestivitas revocaris queo experior ego credo silvine bene pono vinea bonus genus et bonus cultor numquam non cum magnus faenus gratia reddo


His omnibus ita vel acceptis vel compositis, praecipua cura domini requiritur cum in ceteris rebus tum maxime in hominibus. Atque hi vel coloni vel servi sunt soluti aut vincti. Comiter agat cum colonis facilemque se praebeat, et avarius opus exigat quam pensiones, quoniam et minus id offendit et tamen in universum magis prodest. Nam ubi sedulo colitur ager, plerumque compendium, numquam, nisi si caeli maior vis aut praedonis incessit, detrimentum adfert, eoque remissionem colonus petere non audet.

hic omnis ita vel accipio vel compono praecipuus cura dominus requiro cum in ceterus res tum magnus in homo atque hic vel colonus vel servio sum soluo aut vincio comis ago cum colonia facilis sui praebeo et avarius opus exigo quam pensio quoniam et paruus is offendo et tamen in universus magis prodo nam ubi sedulus colo ager plerusque compendium numquam nisi si caelum magnus volo aut praedo incedo detrimentum affero eo remissio colonus peto non audeo


nam credidisse vilico vel etiam vinitori, socordia est, cum, quod longe sit facilius, adhuc perpaucissimis agricolis contigerit ut nigri vini stirpe careant, quamvis color uvae possit vel ab imprudentissimo deprehendi.

nam credo vilicus vel etiam vinitor socordia sum cum qui longus sum facilis adhuc perpaucus agricola contingo ut niger vinum stirps careo quivis color labrusca possum vel ab imprudentissimo deprehendo


Si vero non pigeat iugum fabricare, quo tres iungantur, per hanc machinationem consequemur, ut etiam contumaces boves gravissima opera non recusent. Nam ubi piger iuvencus medius inter duos veteranos iungitur, aratroque iniecto terram moliri cogitur, nulla est imperium respuendi facultas. Sive enim efferatus prosilit, duorum arbitrio inhibetur: seu consistit, duobus gradientibus etiam invitus obsequitur: seu conatur decumbere, a valentioribus sublevatus trahitur: propter quae undique necessitate contumaciam de-ponit, et ad patientiam laboris paucissimis verberibus perducitur.

si verus non pigeo iugum fabricaris quo tres jungo per hic machinatio consequor ut etiam contumax bos gravis opus non recuso nam ubi piger juvencus medius inter duo veteranus jungo arater injecto terra molior cogo nullus sum imperium respuo facultas sive enim effero prosilio duo arbitrium inhibeo seu consisto duo gradior etiam invitus obsequor seu conor decumbo ab valeo sublevo traho propter qui undique necessitas contumacia de pono et ad patientia labor paucus verber perduco


Sed huius possessionis rara conditio est. Quare mediterraneis locis maior adhibenda cura est: eaque sic administretur. Herbidus silvestrisque ager planus sublimi clauditur maceria, cuius tribus lateribus porticus applicantur, et in quarto duae cellae, ut sit altera custodis habitatio, atque altera stabulum pavonum. Sub porticibus deinde per ordinem fiunt arundinea saepta in modum cavearum, qualescolumbarii tectis superponuntur. Ea saepta distinguuntur velut clatris intercurrentibus calamis, ita ut ab utroque latere singulos aditus habeant.

sed hic possessio rarus condicio sum quaris mediterraneus locus magnus adhibeo cura sum is sic administro herbidus silvestrisque ager planus sublimis claudo maceria qui tres later porticus applico et in quartum duo cella ut sum alter custodio habitatio atque alter stabulis pavonum sub porticus deinde per ordo fio harundineus saeptum in modus cavearis qualescolumbarii tectum superpono is saeptum distinguo velut clathri intercurro calamus ita ut ab uterque lateo singuli aditus habeo


Nobis nostrum vernaculum maxime placet: omisso tamen illo studio Graecorum, qui ferocissimum quemque alitem certaminibus et pugnae praeparabant. Nos enim censemus instituere vectigal industrii patrisfamilias, non rixosarum avium lanistae, cuius plerumque totum patrimonium, pignus aleae, victor gallinaceus pyctes abstulit.

nos nos vernaculis magnus placeo omitto tamen ille studium graecum qui ferox quisque aliter certamen et pugna praeparo nos enim censeo instituo vectigal industrius patrisfamilias non rixosaris avis lanista qui plerusque totus patrimonium pignus alea victor gallinaceus pyctes aufero


Putationis autem ratio eadem est, quae in iugatis vitibus: uno tamen differt, quod pro materiis longioribus pollices quaternum aut quinum gemmarum relinquuntur: pro custodibus autem bigemmes reseces fiunt. In ea deinde vinea quam capitatam diximus, iuxta ipsam matrem usque ad corpus sarmentum detrahitur, una aut altera tantummodo gemma relicta, quae ipsi trunco adhaeret.

putatio autem ratio idem sum qui in jugo vitis unus tamen differo qui pro materia longus pollex quaterni aut quini gemmaris relinquo pro custos autem bigemmis reseco fio in is deinde vinea quam capitatus dico iuxta ipse mater usque ad corpus sarmentum detraho unus aut alter tantummodo gemma relinquo qui ipse trunco adhaereo


tantoque curiosior inquisitio patris familiae debet esse pro tali genere servorum, ne aut in vestiariis aut in ceteris praebitis iniuriose tractentur, quanto et pluribus subiecti, ut vilicis, ut operum magistris, ut ergastulariis, magis obnoxii perpetiendis iniuriis, et rursus saevitia atque avaritia laesi magis timendi sunt.

tantus curiosus inquisitio pater familia debeo sum pro talis genus servus ne aut in vestiariis aut in ceterus praebeo injuriosus tracto quantus et multus subicio ut vilicus ut opus magister ut ergastularii magis obnoxius perpetior iniuria et rursus saevitia atque avaritia laedo magis timeo sum


Sed iam consummata disputatione de villatici pecudibus atque pastionibus, quae reliqua nobis rusticarum rerum pars subest, de cultu hortorum, Publi Silvine, deinceps ita, ut et tibi et Gallioni nostro complacuerat, in carmen conferemus.

sed iam consummo disputatio de villatici pecus atque pastio qui reliquus nos rusticaris res pars subsum de cultus hortor publius silvine deinceps ita ut et tu et gallio noster complacuerat in carmen confero


Sequitur deinceps Caesonianum praeceptum, quo fertur usus etiam Cato Marcus, agrum esse revisendum saepius eum, quem velis mercari. Nam prima inspectione neque vitia neque virtutes abditas ostendit, quae mox retractantibus facilius apparent. Inspectionis quoque velut formula nobis a maioribus tradita est agri pinguis ac laeti, de cuius qualitate dicemus suo loco, cum de generibus terrae disseremus.

sequor deinceps caesonianus praeceptum quo fero utor etiam cato marcus ager sum revisendum saepis is qui velis mercor nam primus inspectio neque vitio neque virtus abdo ostendo qui mox retracto facilis appareo inspectio quoque velut formula nos ab magnus trado sum ager pinguis atque laetus de qui qualitas dico suus locus cum de genus terra dissero


Tum deinde relicto spatio, prout cuique mos est \ineas colenti vel aratro vel bidente, sequentem ordinem instituunt. Et si fossore tantum terra versetur, minimum est quinque pedum interordinium, septem maximum; sin bubus et aratro, minimum est septem pedum, satis amplum decem.

tum deinde relinquo spatium prout quisque mos sum ineo colo vel arater vel bidens sequor ordo instituo et si fossor tantus terra verso paruus sum quinque pes interordinium septem magnus sin bos et arater paruus sum septem pes satis amplus decem


Siceioribus agris ad praesepia boves alendi sunt, quibus pro conditione regionum cibi praebentur: eosque nemo dubitat, quin optimi sintvicia in fascem ligata, et cicercula itemque pratense faenum. Minus commode tuemur armenta paleis, quae ubique et quibusdam regionibus solae praesidio sunt. Eae probantur maxime ex milio, tum ex hordeo, mox etiam ex tritico. Sed iumentis iusta operum reddentibus hordeum praeter has praebetur.

siceioribus ager ad praesaepe bos alo sum qui pro conditio regio cibus praebeo is nemo dubito quin bonus sintvicia in fascis ligo et cicercula ito pratensis faenum paruus commodus tueor armentum palea qui ubique et quidam regio solus praesidium sum is probo magnus ex milium tum ex hordeum mox etiam ex triticum sed jumentum iustus opus reddo hordeum praeter hic praebeo


Succidi autem lupinum sabulosis locis oportet, cum secundum florem, lubricosis, eum tertium egerit.Illic, dum tenerum est, con- vertitur, ut celeriter ipsum putrescat permisceaturque gracili solo; hic iam robustius, quod solidioris glaebas diutius sustineat et suspendat, ut eae solibus aestivis vaporatae resolvantur.

succido autem lupinus sabulosus locus oportet cum secundus flos lubricosis is tertius ago illic dum tener sum continuo verto ut celer ipse putrescat permisceo gracilis solum hic iam robustus qui solidus glaeba diu sustineo et suspendo ut is sol aestivus vaporatae resolvo


cenationes aequinoctialem occidentem. Rursus aestiva cubicula spectent meridiem aequinoctialem, sed cenationes eiusdem temporis prospectent hibernum orientem. Balnearia occidenti aestivo advertantur, ut sint post meridiem et usque in vesperum inlustria. Ambulationes meridiano aequinoctiali subiectae sint, ut et hieme plurimum solis et aestate minimum recipiant.

cenatio aequinoctial occaedes rursus aestivus cubiculum specto meridio aequinoctial sed cenatio idem tempus prospecto hibernus orior balnearius occaedes aestivus adverto ut sum post meridio et usque in vesperus illustris ambulatio meridianus aequinoctial subjacio sum ut et hiems multus sol et aestas paruus recipio


Sequens deinde tempus, ut prodidit Celsus, et Atticus, quos iure maxime nostra aetas probavit, ampliorem curam deposcit.Nam post Idus Octobris, prius quam frigora invadant,vitis ablaqueanda est. Quod opus adapertas ostendit aestivas radiculas, easque prudensagricola ferro decidit.Nam si passus est convalescere, inferiores deficiunt, atque evenit ut vinea summa parte terreni radices agat, quae et frigore infestentur et caloribus maiorem in modum aestuent ac vehementer sitire matrem Caniculae ortu cogant.

sequor deinde tempus ut prodo celsus et atticus qui ius magnus noster aetas probo amplus cura deposco nam post idus october prior quam frigus invado vita ablaqueanda sum qui opus adaperio ostendo aestivus radicula eo prudensagricola ferrum decido nam si patior sum convalesco inferus deficio atque evenio ut vinea summus pars terrenus radix ago qui et frigor infesto et calor magnus in modus aestuo atque vehemens sitio mater canicula ortus cogo


Nam illud vetus est Catonis agrum pessime mulcari,cuius dominus quid in eo faciendum sit non docet, sed audit vilicum. Quapropter vel a maioribus traditum possidenti vel empturo fundum praecipua cura sit scire, quod maxime regionis genus probetur, ut vel careat inutili vel mercetur laudabilem.

nam ille vetus sum cato ager pessime mulcaris qui dominus quis in is facio sum non doceo sed audio vilicus quapropter vel ab magnus trado possideo vel emo fundus praecipuus cura sum scio qui magnus regio genus probo ut vel careo inutilis vel mercor laudabilis


Idque non solum ratione sed etiam exemplo nobis idem Graecinus declarat eo libro, quem de vineis scripsit,cum refert ex patre, suo saepe se audire solitum, Paridium quendam Veterensem vicinum suum duas filias et vineis consitum habuisse fundum; cuius partem tertiam nubenti maiori filiae dedisse in dotem, ac nihilo minus aeque magnos fructus ex duabus partibus eiusdem fundi percipere solitum; minorem deinde filiam nuptum collocasse in dimidia parte reliqui agri, nec sic ex pristino reditu detraxisse. Quod quid convincit? Melius scilicet postea cultam esse tertiam illam fundi partem quam antea universam.

is non solus ratio sed etiam exemplum nos idem graecinus declaro is liber qui de vinea scribo cum refero ex pater suus saepe sui audio soleo paridium quidam veterensem vicinus suus duo filia et vinea consero habeo fundus qui pars tertius nubo magnus filia do in doto atque nihilum paruus aequus magnus fructus ex duo pars idem fundo percipio soleo paruus deinde filia nubo colloco in dimidio pars reliquus ager neque sic ex pristinus reditus detraho qui quis convincit bonus scilicet postea colo sum tertius ille fundo pars quam antea universus


Ubi deinde prorepserint plantae, stramenta colligemus, et manibus herbas carpemus: idque leviter et curiose faciendum est, ne adhuc tenerae brevesque radiculae ulmorum convellantur. Atque ipsas quidem areas ita anguste compositas habebimus, ut qui runcaturi sunt, medias partes earum facile manu contingant: nam si latiores fuerint, ipsa semina proculcata noxam capient.

ubius deinde prorepo planta stramentum colligo et manus herba carpo is levis et curiosus facio sum ne adhuc tener brevis radicula ulmus convellantur atque ipse quidem areo ita angustus compono habeo ut qui runco sum medius pars is facilis manus contingo nam si fero sum ipse semen proculco noxa capio


Hoc per triduum fieri debet, ut omnis causa languoris discutiatur. Nam si neglecta cruditas est, et inflatio ventris et intestinorum maior dolor insequitur,qui nec capere cibos sinit, gemitus exprimit, locoque stare non patitur, saepe decumbere, et agitare caput, caudamque crebrius agere cogit. Manifestum remedium est proximam clunibus partem caudae vinculo vehementer obstringere, vinique sextarium cum olei hemina faucibus infundere atque ita citatum per mille et quingentos passus agere.

hic per triduum fio debeo ut omnis causa languor discutio nam si neglego cruditas sum et inflatio venter et intestinum magnus dolor insequor qui neque capio cibus sino gemitus exprimo loco sto non patior saepe decumbo et agito caput cauda creber ago cogo manifestus remedium sum propior clunis pars cauda vinculum vehemens obstringo vinum sextarius cum oleum hemina fauces infundo atque ita citas per mille et quingenti patior ago


Quarum insitionum rationem cum tradiderimus, a nobis repertam quoque docebimus. Omnes arbores simulatque gemmas agere coeperint,luna crescente inserito; olivam autem circa aequinoctium vernum usque in idus Aprilis.

quaris insitio ratio cum trado ab nos reperio quoque doceo omnis arbor simulo gemma ago coepio luna cresco insero oliva autem circa aequinoctium vernus usque in idus aprilis


Feriis autem ritus maiorum etiam illa permittit: far pinsere,faces incidere, candelas sebare, vineam conductam colere, piscinas, lacus, fossas veteres tergere et purgare, prata sicilire, stercora aequare, faenum in tabulata componere, fructus oliveti conductos cogere, mala, pira, ficos pandere, caseum facere, arbores serendi causa collo vel mulo clitellario adferre; sed iuncto advenere non permittitur nec adportatas serere neque terram aperire neque arborem conlucare, sed ne sementem quidem administrare, nisi prius catulo feceris, nec faenum secare aut vincire aut vehere;

feriae autem ritus magnus etiam ille permitto far pinsere fax incido candela sebaris vinea conduco colo piscina lacus fossa vetus tergeo et purgaris pratum sicilio stercoro aequaris faenum in tabulatum compono fructus olivetum conduco cogo malus pirum ficos pando caseus facio arbor sero causa collum vel mulus clitellarius affero sed jungo advenio non permitto neque adportatas sero neque terra aperio neque arbor conlucaris sed ne sementis quidem administraris nisi prior catulus facio neque faenum secaris aut vincio aut veho


Si tamen nullum genus stercoris suppetet, multum proderit fecisse quod Marcum Columellam patruum meum, doctissimum et diligentissimum agricolam, saepe numero usurpasse memoria repeto, ut sabulosis locis cretam ingereret, cretosis ac nimium densis sabulum, atque ita non solum segetes laetas excitaret verum etiam pulcherrimas vineas efficeret.

si tamen nullus genus stercus suppeto multus prosum facio qui marcus columella patruus meus doceo et diligens agricola saepe numerus usurpo memoria repeto ut sabulosus locus cerno ingero cretosus atque nimium densus sabulis atque ita non solus seges laeto excito verus etiam pulcher vinea efficio


Receptacula non tanquam columbis loculamenta, vel cellulae cavatae efficiuntur,sed ad lineam mutuli per parietem defixi tegeticulas cannabinas accipiunt, praetentis retibus, quibus prohibeantur volare: quo- niam si id faciant, corpori detrahunt. In his assidue pascuntur milio aut tritico, sed ea semina dari nisi sicca non oportet. Satiatque semodius cibi in diebus singulis vicenos et centenos turtures.

receptaculum non tamquam columba loculamentum vel cellula cavo efficio sed ad linea mutulis per paries defigo tegeticula cannabinus accipio praetendo rete qui prohibeo volaris quo niam si is facio corpus detraho in hic assiduus pasco milium aut triticum sed is semen do nisi sicco non oportet satio semodius cibus in dies singuli viceni et centeni turtur


Recens tussis optime salivato farinae hordeaceae discutitur. Interdum magis prosunt gramina concisa, et his admixta fresa faba. Lentis quoque valvulis exemptae et minute molitae miscentur aquae calidae sextarii duo, factaque sorbitio per cornu infunditur. Veterem tussim sanant duae librae hyssopi macerati sextariis aquae tribus. Nam id medicamentum teritur, et eum lentis minute, ut dixi, molitae sextariis quattuor more salivati datur, ae postea aqua hyssopi per cornu infunditur.

recens tundo optume salivato farina hordeaceus discutio interdum magis prosum gramen concaedes et hic admisceo frendo faba lentus quoque valvulis eximo et minuo molio misceo aqua calida sextarius duo facio sorbitio per cornu infundo vetus tussis sano duo libra hysopum macero sextarius aqua tres nam is medicamentum tero et is lentus minuo ut dico molio sextarius quattuor mos salivo do ae postea aqua hysopum per cornu infundo


Quaeris ex me, P. Silvine, quod ego sine cunctatione non recuso docere, cur priore libro veterem 1 opinionem fere omnium, qui de cultu agrorum locuti sunt, a principio confestim reppulerim, falsamque sententiam repudiaverim censentium longo aevi situ longique iam temporis exercitatione fatigatam et effetam humum consenuisse.

quaero ex ego p silvine qui ego sine cunctatio non recuso doceo cur prior liber vetus opinio fere omnis qui de cultus ager loquor sum ab principium confestim repello fallo sententia repudiaverim censeo longus aevum sino longus iam tempus exercitatio fatigo et effetus humus consenesco


Sesama, quae rigantur, maturius, quae carent umore, ab aequinoctio autumnali serenda sunt in Idus Octobres. Putre solum, quod Campani pullum vocant, plerumque desiderant; non deterius tamen etiam pinguibus harenis vel congesticia humo proveniunt, tantumque seminis quantum milium panicumque, interdum etiam duobus sextariis amplius in iugerum spargitur. Sed hoc idem semen Ciliciae Syriaeque regionibus ipse vidi mense Iunio Iulioque conseri et per autumnum, cum permaturuit, tolli.

sesima qui rigo maturus qui careo umor ab aequinoctium autumnal sero sum in idus october putreo solus qui campanus pullus voco plerusque desidero non deterior tamen etiam pinguis harena vel congesticius humo provenio tantus semen quantus mille panicum interdum etiam duo sextarius amplus in jugerum spargo sed hic idem semen cilicia syria regio ipse video mensis junius julius consero et per auctumnus cum permaturesco tollo


Huic autem nubilarapplicari debet maximeque in Italia propter inconstantiam caeli, quo conlata semitrita frumenta protegantur, si subitaneus imber incesserit. Nam in transmarinis quibusdam regionibus, ubi aestas pluvia caret, supervacuum est. Pomaria quoque et hortos oportet saepto circumdari et esse in propinquo atque in ea parte, qua possit omnis stercorata colluvies cohortis balneariorumque et oleis expressa amurcae sanies influere. Nam quoque eius modi laetatur alimentis et holus et arbor.

hic autem nubilarapplicaris debeo magnus in italia propter inconstantia caelum quo confero semitritus frumentum protego si subitaneus imber incedo nam in transmarinus quidam regio ubi aestas pluvia careo supervacuus sum pomarius quoque et hortus oportet saepio circumdaris et sum in propinquo atque in is pars qui possum omnis stercoro colluvies cohors balnearis et olea exprimo amurca sanies influo nam quoque is modus laeto alimentum et holus et arbor


Mox cum perlatae domum fuerint, si dies supervenerit, nec aperiri nec collocari oportebit alvum, nisi vesperi, ut apes placidae mane post totius requiemnoctis egrediantur: specularique debebimus fere triduo, numquid universae se profundant. Quod cum faciunt, fugam meditantur. Ea remediis quibus debeat inhiberi, mox praecipiemus.

mox cum perfero domus sum si dies supervenio neque aperio neque collocaris oportet alvus nisi vesperus ut apis placidus mane post totus requiemnoctis egredior speculor debeo fere triduum numquid universus sui profundo qui cum facio fuga meditor is remedium qui debeo inhibeo mox praecipio


Loco pingui octo pedes a terra sine ramo relinquendi, vel in arvo gracili septem pedes: supra quod spatium deinde per circuitum in tres partes arbor dividenda est, ac tribus lateribus singuli ramuli submittendi primo tabulato assignentur.

locus pinguis octo pes ab terra sine ramus relinquo vel in arvum gracilis septem pes supra qui spatium deinde per circumeo in tres pars arbor divido sum atque tres later singuli ramulis submittendi primus tabulatum assignentur


Haec quoque si deficiet et spes artior aquae manantis coegerit, vastae cisternae hominibus piscinaeque pecori struantur;quae tamen pluvialis aqua salubritati corporis est accommodatissima, sed ea sic habetur eximia, si fictilibus tubis in contectam cisternam deducitur.Huic proxima fluens aqua, quae montibus oriunda per saxa praeceps devolvitur, ut est in Gaurano Campaniae;tertia putealis

hic quoque si deficio et spes artus aqua mano cogo vastus cisterna homo piscina pecus struo qui tamen pluvial aqua salubritas corpus sum accommodo sed is sic habeo eximius si fictilis tuba in contego cisterna deduco hic propior fluo aqua qui mons orior per saxum praeceps devolvo ut sum in gauranus campania tertius puteal


taleas et ramos primo vere,antequamgerminentarbores,deponito: ac ne tinea molesta sit seminibus ficulneis, in imum scrobem lentisci taleam inverso cacumine demittito. Ficum frigoribus ne serito. Loca aprica, calculosa, glareosa, interdum et saxeta amat. Eiusmodi arbor cito convalescit, si scrobes amplos patentesque feceris.

talea et ramus primus verus antequamgerminentarbores depono atque ne tinea molestus sum semen ficulnea in imus scrobis lentiscus talea inverto cacumen demitto ficus frigus ne sero locum apricus calculosus glareosus interdum et saxetum amo eiusmodi arbor cito convalesco si scrobis amplus pateo facio


Deinceps talis altera est vernacula retinendi.3 Semper quidem custos sedule circumire debet alvearia. Neque enim ullum tempus est, quo non curam desiderent; sed eam postulant diligentiorem, cum vernant et exundant novis fetibus, qui nisi curatoris obsidio protinus excepti sunt, diffugiunt. Quippe talis est apium natura, ut pariter quaeque plebs generetur cum regibus; qui ubi evolandi vires adepti sunt, consortia dedignantur vetustiorum, multoque magis imperia: quippe cum rationabili generi mortalium, tum magis egentibus consilii mutis animalibus, nulla sit regni societas.

deinceps talis alter sum vernaculus retineo semper quidem custos sedulis circumeo debeo alveare neque enim ullus tempus sum quo non cura desidero sed is postulo diligens cum vernant et exundo novus fetus qui nisi curator obsidio protinus excipio sum diffugio quippe talis sum apis natura ut pariter quisque plebs genero cum rex qui ubi evolandi vireo adipiscor sum consortium dedigno vetustiorum multus magis imperium quippe cum rationabilis gener mortalis tum magis egeo consilium mutus animal nullus sum regnum societas


Nam has nuper mihi cognitas, Pergulanam dico et Irtiolam Fereolamque, non facile adseverem quo gradu habendae sint; quod etsi satis fecundas scio, nondum tamen de bonitate vini, quod adferunt, iudicare potui. Unam etiam praecoquem vitem nobis ante hoc tempus incognitam Graeca consuetudine Dracontion vocitari comperimus, quae fecunditate iucunditateve Arcelacae Basilicaeque et Bituricae comparari possit,

nam hic nuper ego cognosco pergulanam dico et irtiolam fereolamque non facilis adseverem quo gradus habeo sum qui etsi satis fecundus scio nondum tamen de bonitas vinum qui affero iudicaris possum unus etiam praecoquis vito nos ante hic tempus incognitus graecum consuetudo dracontion vocitaris comperio qui fecunditas iucunditateve arcelacae basilicaeque et bituricus compararis possum


insequente deinde anno, frumento. Tertio diligenter arabimus omnesque validiores herbas et rubos et arbores, quae interveniunt, radicitus exstirpabimus, nisi si fructus arbusti id facere nos prohibuerit. Deinde viciam permixtam seminibus faeni seremus, tum glaebas sarculis resolvemus et inducta crate coaequabimus grumosque, quos ad versuram plerumque fractae faciunt crates, disiciamus ita, necubi ferramentum faenisecis possit offendere.

insequor deinde annus frumentum tertius diligenter aro omnes validus herba et rubus et arbor qui intervenio radicitus exstirpo nisi si fructus arbustus is facio nos prohibeo deinde vicia permisceo semen faenum sero tum glaeba sarculis resolvemus et induco creo coaequo grumus qui ad verro plerusque frango facio cratis disicio ita necubi ferramentum faeniseca possum offendo


Igitur ordinatis sedibus, alvearia 4 fabricanda sunt pro conditione regionis. Sive illa ferax est suberis, haud dubitanter utilissimas alvos 5 faciemus ex corticibus, quia nec hieme frigent,6 nec candent aestate; sive ferulis exuberat, iis quoque, quod sunt naturae corticis similes, aeque commode vasa texuntur. Si neutrum aderit, opere textorio 7 sali-cibus connectentur: vel si nec haec suppetent, ligno cavaearboris aut in tabulas desectae fabricabuntur.

igitur ordino sedes alveare fabrico sum pro conditio regio sive ille ferax sum subo haud dubitanter utilis alvus facio ex cortex quia neque hiems frigeo neque candeo aestas sive ferulis exubero is quoque qui sum natura cortex similis aequus commodus vasum texuntur si neuter adsum opus textorio sal cibus connecto vel si neque hic suppeto lignum cavaearboris aut in tabula deseco fabrico


Mares autem, quamvis non ad pugnam neque ad victoriae laudem prae-parentur, maxime tamen generosi probantur, ut sint elati, alacres, vigilaces, et ad saepius canendum prompti, nec qui facile terreantur: nam interdum resistere debent, et protegere coniugalem gregem: quin et attollentem minas serpentem, vel aliud noxium animal interficere.

maris autem quivis non ad pugna neque ad victoria laus prae paro magnus tamen generosus probo ut sum effero alacer vigilaces et ad saepis caneo promptus neque qui facilis terreo nam interdum resisto debeo et protego coniugal grex quin et attollo minae serpens vel alius noxius animal interficio


Potest etiam per fistulam deusti cimicis nidor immitti: qui ubi superpositusigni fumum emisit, conceptum nidorem fistula usque ad hirudinem perfert; isque nidor depellit haerentem. Si tamen vel stomachum vel intestinum tenet, calido aceto per cornu infuso necatur. Has medicinas quamvis bubus adhibendas praeceperim, posse tamen ex eisplurima etiam omni maiori pecori convenire nihil dubium est.

possum etiam per fistula deuro cimex nidor immitto qui ubi superpositusigni fumus emitto concipio nidor fistula usque ad hirudo perfero eo nidor depello haereo si tamen vel stomachus vel intestinus teneo calidus acetum per cornu infundo neco hic medicina quivis bos adhibeo praecipio possum tamen ex eisplurima etiam omnis magnus pecus convenio nihil dubius sum


Ablaqueationem deinde sequitur talis putatio, ut ex praecepto veterum auctorum vitis ad unam virgulam revocetur, duabus gemmis iuxta terram relictis. Quae putatio non debet secundum articulum fieri, ne reformidet oculus; sed medio fere internodio ea plaga obliqua falce fit, ne, si transversa fuerit cicatrix, caelestem superincidentem 5 aquam contineat.

ablaqueatio deinde sequor talis putatio ut ex praeceptum vetus auctor vita ad unus virgulam revoco duo gemma iuxta terra relinquo qui putatio non debeo secundus articulis fio ne reformido oculus sed medium fere internodium is plaga obliquus falx fio ne si transverto sum cicatrix caelestis superincidentem aqua contineo


vannisque expurgantur. At ubi paleis immixta sunt frumenta, vento separantur. Ad eam rem Favonius habetur eximius, qui levis aequalisque aestivis mensibus perflat; quem tamen opperiri lenti est agricolae, quia saepe,dum expectatur, saeva nos hiems deprendit.

vannisque expurgo at ubi palea immisceo sum frumentum venio separo ad is res favonius habeo eximius qui levis aequalis aestivus mensis perflo qui tamen opperior lentus sum agricola quia saepe dum expecto saevus nos hiems deprehendo


Nam ut amplissimas impensas vineae poscant, non tamen excedunt septem iugera unius operam vinitoris, quem vulgus quidem parvi aeris, vel de lapide noxium posse comparari putat; sed ego plurimorum opinioni dissentiens pretiosum vinitorem in primis esse censeo. Isque licet sit emptus sex, vel potius sestertiis octo milibus, cum ipsum solum septem iugerum totidem milibus nummorum partum, vineasque cum sua dote, id est cum pedamentis et viminibus, binis milibus in singula iugera positas duco, fit tamenin assem consummatum pretium sestertiorum viginti novem milium.

nam ut amplus impendo vinea posco non tamen excedo septem iugerum unus opera vinitor qui vulgus quidem parvus aer vel de lapis noxius possum compararis puto sed ego multus opinio dissentio pretiosus vinitor in primus sum censeo eo licet sum emo sex vel potis sestertius octo mille cum ipse solus septem jugerum totidem mille nummus pario vinea cum suus dos is sum cum pedamentum et vimen bini mille in singulus iugerum pono duco fio tamenin assis consummo pretium sestertium viginti novo mille


supervacuae sunt. Adorei autem plerumque videmus in usu genera quattuor: far, quod appellatur Clusinum, candidi oris et nitidi; far, quod vocatur vennuculum rutilum atque alterum candidum, sed utrumque maioris ponderis quam Clusinum; semen trimestre, quod dicitur halicastrum, idque pondere et bonitate est praecipuum.

supervacuus sum adoreum autem plerusque video in usus genus quattuor far qui appello clusinus candidus ora et nitidus far qui voco vennuculis rutilis atque alter candidus sed uterque magnus pondus quam clusinus semen trimestris qui dico halicastrum is pondus et bonitas sum praecipuus


Regia,Cercitis, Murtea.Ex quibus bacca iucundissima est Posiae, speciosissima Regiae,sed utraque potius escae, quam oleo est idonea. Posiae tamen oleum saporis egregii, dum viride est, intra annum corrumpitur.Orchis quoque et Radius melius ad escam quam in liquorem stringitur. Oleum optimum Licinia dat, plurimum Sergia: omnisque olea maior fere ad escam, minor oleo est aptior.

regium cercitis murtatus ex qui baca jucundus sum posiae speciosus regia sed uter potis esca quam oleum sum idoneus posiae tamen oleum sapor egregius dum viride sum intra annus corrumpo orchis quoque et radius bonus ad esca quam in liquor stringo oleum bonus licinius do multus sergius omne olea magnus fere ad esca paruus oleum sum aptus


Pingui solo feracissimae, mediocri quoque fecundae; praecoquis fructus, ideoque frigidis locis aptissimae; vim dulcis, sed capiti nervisque, venisquenon aptae.Nisi mature lectae pluviis ventisque et apibus adferunt praedam, quarum vocabulo propter hanc populationem cognominantur. Atque hae pretiosi gustus celeberrimae.

pinguis solum ferax mediocris quoque fecundus praecoquo fructus ideo frigidus locus aptus vis dulcis sed caput nervus venisquenon aptus nisus maturus lego pluvia venio et apis affero praeda qui vocabulum propter hic populatio cognomino atque hic pretiosus gustus celeber


Hoc genus avium, cum trimatum explevit, optime progenerat. Siquidem tenerior aetas, aut sterilis, aut parum fecunda est. Masculus pavo gallinaceam salacitatem habet, atque ideo quinque feminas desiderat. Nam si unam vel alteram fetam saepius compressit, vix dum concepta in alvo vitiat ova, nec ad partum sinit perduci: quoniam immatura geni-

hic genus avis cum trimatus expleo optume progenero siquidem tener aetas aut sterilis aut parum fecundus sum masculus pavus gallinaceus salacitas habeo atque ideo quinque femina desidero nam si unus vel alter fetus saepis comprimo vix dum concipio in alvus vitio ovo neque ad pario sino perduco quoniam immaturus genius


Porri enim succus cumoleo, vel ipsa fibra cum hordeacea farina contrita remedium est. Eiusdem radices 'diligenter lotae, et cum farre triticeo pinsitae ieiunoque datae vetustissimam tussim discutiunt. Facit idem pari mensura ervum sine valvulis cum torrido hordeo molitum et salivati more in fauces demissum.

porrus enim succus cumoleo vel ipse fibra cum hordeaceus farina contero remedium sum idem radix diligenter lotae et cum far triticeus pinsitae jejuno do vetustus tussis discutio facio idem par mensura ervum sine valvulis cum torridus hordeum molio et salivo mos in fauces demitto


At si teneram ulmum maritaveris, onus iam non sufferet: si vetustae vitem applicueris, coniugem necabit. Ita suppares esse aetate et viribus arbores vitesque convenit. Sed arboris maritandae causa scrobis viviradici fieri debet latus pedum duorum, altus levi terra totidem pedum (gravi, dupondio et dodrante) longus pedum sex aut minimum quinque. Absit autem hic ab arbore ne minus sesquipedali spatio. Nam si radicibus ulmi iunxeris, male vitis comprehendet, et cum tenuerit, incremento arboris opprimetur.

at si tener ulmus maritaveris onus iam non suffero si vetustus vito applico coniunx neco ita supparis sum aetas et vis arbor vito convenio sed arbor marito causa scrobis viviradici fio debeo latus pes duo altus levis terra totidem pes gravis dupondius et dodrans longus pes sex aut paruus quinque absum autem hic ab arbor ne paruus sesquipedal spatium nam si radix ulmus jungo malus vita comprehendo et cum teneo incrementum arbor opprimo


Corporis vero forma constabit exiguo capite, nigris oculis, naribus apertis, brevibus auriculis et arrectis, cervice molli lataque nec longa, densa iuba et per dextram partem profusa, lato et musculorum toris numeroso pectore, grandibus armis et rectis, lateribus inflexis, spina duplici, ventre substricto, testibus paribus et exiguis, latis lumbis et subsidentibus,

corpus verus forma consto exiguus caput niger oculus naris apertus brevis auriculis et arrideo cervix mollis fero neque longus densus juba et per dexter pars profundo fero et musculus torus numerosus pectus grandis arma et rectus later inflecto spina duplex venter substringo testis par et exiguus fero lumbus et subsido


Quoniam de bubus satis praecepimus, opportune de tauris vaccisque dicemus. Tauros maxime membris amplissimis, moribus placidis, media aetate probandos censeo. Cetera fere eadem omnia in his observabimus, quae in bubus eligendis. Neque enim alio distat bonus taurus a castrato, nisi quod huic torva facies est, vegetior aspectus, breviora cornua, torosior cervix, et ita vasta, ut sit maxima portio corporis, venter paulo subtruncior, qui magis rectus et ad ineundas feminas habilis sit.

quoniam de bos satis praecipio opportunus de taurus vaccisque dico tauri magnus membrum amplus mos placidus medius aetas probo censeo ceterus fere idem omnis in hic observo qui in bos eligo neque enim alius disto bonus taurus ab castro nisi qui hic torvus facies sum vegetior aspicio brevis cornu torosus cervix et ita vasto ut sum maximus portio corpus venter paulus subtruncior qui magis rectus et ad ineo femina habilis sum


evocantur: umorem terrae iusto maiorem putrescere deposita semina; rursus nimiam siccitatem destituere plantas naturali alimento, aut in totum necare, aut scabras et retorridas facere: perdensam humum caelestis aquas non sorbere, nec facile perflari, facillime perrumpi, et praebere rimas, quibus sol ad radices stirpium penetret; eandemque velut conclausa et coartata semina comprimere atque strangulare:

evoco umor terra justus magnus putrescere depono semen rursus nimius siccitas destituo planto natural alimentum aut in totus neco aut scabras et retorridus facio perdensus humus caelestis aqua non sorbeo neque facilis perflaris facilis perrumpo et praebeo rimo qui sol ad radix stirps penetro idem velut conclaudo et coarto semen comprimo atque strangularis


quod est maxime praedictis generibus salutare: tum etiam sua sponte pabula feris benignissime subministrat praecipueque saltus eliguntur, qui et' terrenis fetibus et arboribus abundant. Nam ut graminibus ita frugibus roburneis opus est 3: maximeque laudantur, qui sunt feracissimi querneae glandis et iligneae, nec minus cerrea,tumet arbuti, ceterorumque pomorum silvestrium, quae diligentius persecuti sumus, cum de cohortalibus subus disputaremus. Nam eadem fere sunt pecudum silvestrium pabula, quae domesticarum.

qui sum magnus praedico genus salutaris tum etiam suus sponte pabulum fera benignus subministro praecipuus saltus eligo qui et terrenus fetus et arbor abundo nam ut gramen ita frugis roburneus opus sum magnus laudo qui sum ferax querneus glandis et iligneus neque paruus cerreus tumeo arbutus ceter pomum silvestris qui diligo persequor sum cum de cohortal sus disputo nam idem fere sum pecus silvestris pabulum qui domesticaris


Hoc autem fit longinquis regionibus, ubi nihil nisi submittere expedit. Nam suburbanis lactens porcus aere mutandus est: sic enim mater non educando labori subtrahitur, celeriusque iterum conceptum partum edet. Idque bis anno faciet. Mares, vel cum primum ineunt semestres, aut cum saepius progeneraverunt, trimi aut quadrimi castrantur, ut possint pinguescere.

hic autem fio longinquus regio ubi nihil nisi summitto expedio nam suburbanus lacteo porcus aer muto sum sic enim mater non educo labor subtraho celer iterum concipio pario edo is bis annus facio maris vel cum primus ineo semestris aut cum saepis progeneraverunt trimus aut quadrimus castro ut possum pinguesco


Sed haec genera tritici et adorei propterea custodienda sunt agricolis, quoniam raro quisquam ager ita situs est, ut uno semine contenti esse possimus, interveniente parte aliqua vel uliginosa vel arida. Triticum autem sicco loco melius coalescit, adoreum minus infestatur umore.

sed hic genus triticum et adoreum propterea custodio sum agricola quoniam rarus quisquam ager ita sino sum ut unus semen contendo sum possum intervenio pars aliqui vel uliginosus vel aridus triticum autem sicco locus bonus coalesco adoreum paruus infesto umor


Ipsae autem arbusculae hoc modo possunt transferri: antequam explantes arbusculam solo,rubrica notato partem eius, quae meridiem spectat, ut eodem modo, quo in seminario erat,deponatur. Deinde arbusculae spatium pedale in circuitu relinquatur, atque ita cum suo caespite planta eruatur. Qui caespes in eximendo ne resolvatur,x modicos surculos virgarum inter se connexos facere oportet, eosque pilae,quae eximitur,applicare, et viminibus ita innectere,ut constricta terravelut inclusa teneatur.

ipse autem arbuscula hic modo possum transfero antequam explantes arbuscula solum rubrico noto pars is qui meridio specto ut idem modo quo in seminarium sum depono deinde arbuscula spatium pedal in circuitus relinquo atque ita cum suus caespes planto eruo qui caespes in eximo ne resolvo decem modicus surculus virgaris inter sui connexos facio oportet is pila qui eximo applicaris et vimen ita innecto ut constringo terravelut includo teneo


Ger- maniam decoravit altissimorum hominum exercitibus; sed et alias gentes non in totum fraudavit praecipuae staturae viris. Nam et Cicero testis est Romanum fuisse civem Naevium Pollionem pede longiorem quam quemquam longissimum; et nuper ipsi videre potuimus in apparatu pompae Circensium ludorum Iudaeae gentishominemproceriorem celsissimo Germano.

ger mania decoro alo homo exercitus sed et alius gens non in totus fraudo praecipuus sto vis nam et cicero testis sum romanus sum civis naevius pollio pes longus quam quisquam longus et nuper ipse video possum in apparatus pompa circensis ludus judaea gentishominemproceriorem celsus germanus


Nec debemus committere, ut bracchia pleniora trunco sint; verum adsidue, cum modo a lateribus eorum flagella licuerit summittere, amputanda erunt superiora duramenta, ne iugum excedant; sed novellis palmis semper vitis renovetur. Quae si satis excreverint, iugo superponantur; sin aliqua earum vel perfracta vel parum procera fuerit, locumque idoneum obtinebit unde vitis anno sequenti revocaridebeat, in pollicem tondeatur, quem quidam custodem, alii resecem, nonnulli praesidiarium appellant, id est, sarmentum gemmarum duarum vel trium, ex quo cum processere frugiferae materiae, quicquid est supra vetusti bracchii amputatur, et ita ex novello palmite vitis pullulascit. Atque haec ratio bene institutarum vinearum in perpetuum custodienda erit.

neque debeo committo ut bracchium plenus trunco sum verus assiduus cum modo ab later is flagello liceo summitto amputo sum superus duramentum ne iugum excedo sed novellus palma semper vita renovo qui si satis excerno iugum superpono sin aliqui is vel perfringo vel parum procerus sum locus idoneus obtineo unde vita annus sequor revocaridebeat in pollex tondeo qui quidam custos alius reseco nonnullus praesidiarius appello is sum sarmentum gemmaris duaris vel tres ex quo cum procedo frugifer materia quisquis sum supra vetustus bracchium amputo et ita ex novellus palmes vita pullulascit atque hic ratio bene institutaris vinearis in perpetuus custodio sum


Area, si comperit, ita constituenda est, ut vel a domino vel certe a procuratore despici possit, eaque optima est silice constrata, quod et celeriter frumenta deteruntur, non cedente solo pulsibus ungularum tribularumque, et eadem eventilata mundiora sunt lapillisque carent et glaebulis, quas per trituram fere terrena remittit area.

areus si comperio ita constituo sum ut vel ab dominus vel certus ab procurator despicio possum is bonus sum silex consterno qui et celer frumentum detero non cedo solum pulsus ungularis tribula et idem eventilata mundus sum lapillus careo et glaebulis qui per tero fere terrenus remitto area


Tum consideret surculum teretem solidique corporis, nec fungosae medullae, crebris etiam gemmis et brevibus internodiis. Nam pluri- mum interest non esse longum sarmentum, quod inseratur; et rursus plures oculos, quibus egerminet, inesse. Itaque si sunt longa internodia, necesse erit ad unam vel summum duas gemmas recidere surculum, ne proceriorem faciamus quam ut tempestates et ventos et imbres immobilis pati possit.

tum consido surculis teres solidus corpus neque fungosus medulla creber etiam gemma et brevis internodium nam pluri mum intersum non sum longus sarmentum qui insero et rursus multus oculus qui egermino insum itaque si sum longus internodium necesse sum ad unus vel superus duo gemma recido surculis ne procerus facio quam ut tempestas et venio et imber immobilis patior possum


Ubi ita haec feceris, circa gemmam bene alligato, cavetoque ne laedas ipsum germen. Deinde commissuras et vincula luto oblinito, spatio relicto, ut gemma libera vinculo non urgeatur. Arboris autem insitae sobolem et ramos superiores praecidito, ne quid sit, quo possit succus avocari,aut ne cui magis quam insito serviat. Post xxi diem solvito emplastrum. Et hoc genere optime etiam olea inseritur.

ubius ita hic facio circa gemma bene alligo cavetoque ne laedo ipse germen deinde committo et vinculum lutum oblinito spatium relinquo ut gemma liber vinculum non urgeo arbor autem inquiro suboles et ramus superus praecido ne quis sum quo possum succus avocaris aut ne qui magis quam inquiro servio post xxi dies solvo emplastrum et hic genus optume etiam olea insero


Mox deinde quamdiu non lascivit, obscuro et calido septo custodiatur; postea luxuriantem virgea cum comparibus haraclaudi oportebit, ne velut puerili nimia exultatione macescat: cavendumque est, ut tenerior separetur a validioribus, quia robustus angit imbecillum.

mox deinde quamdiu non lascivit obscurum et calidus saeptum custodio postea luxurio virgeus cum comparis haraclaudi oportet ne velut puerilis nimius exultatio macesco caveo sum ut tener separo ab validus quia robustus ango imbecillus


Ut Spionia dapsilis musto sed amplitudine magis uvarum quam numero fertilis, ut Horconia, ut Murgentina eademque Pompeiana, ut Numisiana, ut Venucula eademque Scirpulaatque Sticula, ut nigra Fregellana, ut Merica, ut Rhaetica, ut omnium quas cognovimus copiosissima Arcelaca maior, a multis Argitis falso existimata.

ut spionia dapsilis mustus sed amplitudo magis uvaris quam numerus fertilis ut horconia ut murgentinus idem pompejanus ut numisianus ut venucula idem scirpulaatque sticula ut niger fregellanus ut merica ut rhaetica ut omnis qui cognosco copiosus arcelaca magnus ab multus argitis fallo existimo


Eiusque parietes, ne iam dicta iteremus, ut in ornithone praecepimus, continuis cubilibus exeaventur: vel si non ita competit, paxillis adactis tabulae superponantur, quae vel loculamenta,quibus nidificcnt aves, vel fictilia columbaria recipiant, praepositis vestibulis, per quae ad cubilia perveniant. Totus autem locus et ipsae columbarum cellae poliri debent albo tectorio, quoniam eo colore praecipue delectatur hoc genus avium.

is paries ne iam dictum itero ut in ornithon praecipio continuus cubilis exeaventur vel si non ita competo paxillus adigo tabula superpono qui vel loculamentum qui nidificcnt aveo vel fictilia columbarius recipio praepono vestibulis per qui ad cubile pervenio totus autem locus et ipse columbaris cella polio debeo album tectorium quoniam is color praecipuus delecto hic genus avis


Nec tamen tenerae feminae committetur. Nam nisi prius ea marem cognovit,adsilientem admissarium calcibus proturbat, et iniuria depulsum etiam ceteris equis reddit inimicum. Id ne fiat, degener ac vulgaris asellus admovetur, qui solicitet obsequia feminae: neque is tamen inire sinitur. Sed, si iam est equa veneris patiens, confestim abacto viliore, pretioso marisubigitur.Locus est ad hos usus extructus, machinam vocant rustici, duos parietes adverso clivulo inaedificatos qui angusto intervallo sic inter se distant, ne femina conluctari aut admissario ascendenti avertere se possit.

neque tamen tener femina committo nam nisi prior is maris cognosco adsilientem admissarius calx proturbo et iniuria depello etiam ceterus equus reddo inimicus is ne fio degener atque vulgaris asellus admoveo qui solicitet obsequium femina neque is tamen ineo sino sed si iam sum equa venio patior confestim abigo vilis pretiosus marisubigitur locus sum ad hic utor extructus machina voco rusticus duo paries adverso clivulo inaedifico qui angustus intervallum sic inter sui disto ne femina conluctaris aut admissarius ascendo averto sui possum


Ut ab his arcendus, ita exhortandus est ad instrumentorum ferramentorumque curam, ut duplicia, quam numerus servorum exigit, refecta et reposita custodiat, ne quid a vicino petendum sit; quia plus in operis servorum quam in pretio rerum eius modi consumitur.

ut ab hic arceo ita exhortor sum ad instrumentor ferramentum cura ut duplicium quam numerus servus exigo reficio et repono custodio ne quis ab vicinus peto sum quia multus in opus servus quam in pretium res is modus consumo


Nam et a gallinis melius enutriuntur, et longe maior grex efficitur. Pariunt autem singulis fetibus ova, primo quina, sequenti quaterna, novissimo terna: quem partum nonnulli permittunt ipsis matribus educare, quia reliquo tempore anni vacaturae sunt a fetu. Minime autem concedendum est feminis extra saeptum parere, sed cum videbuntur sedem quaerere, comprimendae sunt atque tentandae. Nam si appropinquant partus, digito tanguntur ova, quae sunt in prima parte locorum genitalium.

nam et ab gallina bonus enutrio et longus magnus grex efficio pario autem singuli fetus ovo primus quini sequor quaterni novus terni qui pario nonnullus permitto ipse mater educaris quia reliquus tempus annus vacaturae sum ab fetus paruus autem concedo sum femina extra saepio pareo sed cum video sedes quaero comprimo sum atque tentandae nam si appropinquant pario digitus tango ovo qui sum in primus pars locus genitalis


Transeo ad pecudes. Armentis sublimibus insignis Mevania est, Liguria parvis; sed et Mevaniae bos humilis et Liguriae non numquam taurus eminentis staturae conspicitur. India perhibetur molibus ferarum mirabilis; pares tamen in hac terra vastitate beluas progenerari quis neget, cum intra moenia nostra natos animadvertamus elephantos? Sed ad genera frugum redeo.

transeo ad pecus armentum sublimis insignis mevania sum liguria parvus sed et mevania bos humilis et liguriae non numquam taurus emineo sto conspicio india perhibeo moles ferus mirabilis par tamen in hic terra vastitas belua progeneraris quis nego cum intra moenia noster nascor animadverto elephantus sed ad genus frugum redeo


Iunci et graminis perniciesrepastinatio est, filicis frequens exstirpatio, quae vel aratro fieri potest; quoniam intra biennium saepius convulsa emoritur,celerius etiam, si eodem tempore stercores et lupino vel faba conseras, ut cum aliquo reditu medearis agri vitio. Namque constat filicem sationibus et stercoratione facilius interimi.Verum et si subinde nascentem falce decidas, quod vel puerile opus est, intra praedictum tempus vivacitas eius absumitur.

juncus et gramen perniciesrepastinatio sum filix frequens exstirpatio qui vel arater fio possum quoniam intra biennium saepis convulsus emorior celer etiam si idem tempus stercoro et lupinus vel faba consero ut cum aliquis reditus medearis ager vitio namque consto filix satio et stercoratio facilis interimo verus et si subinde nascor falx decido qui vel puerilis opus sum intra praedico tempus vivacitas is absumo


At contra penuriae hiemis succurritur obiectis intra tectum per praesepia cibis. Aluntur autem commodissime repositis ulmeis vel ex fraxinofrondibus, vel autumnali faeno, quod cordum vocatur. Nam id mollius et ob hoc iucundius est, quam maturum.

at contra penuria hiems succurro objecta intra tectum per praesaepe cibus alo autem commodus repono ulmeus vel ex fraxinofrondibus vel autumnal faenum qui chordus voco nam is mollis et ob hic jucundus sum quam maturus


Redeo nunc ad eam partem disputationis, qua sum professus vitium inserendarum tuendarumque insitionum praecepta. Tempus inserendi Iulius Atticus tradidit ex Kalendis Novembribus in Kalendas Iunias, quoad posse custodiri surculum sine germine adfirmat. Eoque debemus intellegere nullam partem anni excipi, si sit sarmenti silentis facultas. Id porro in aliis stirpium generibus, quae firmioris et sucosioris libri sunt, posse fieri sane concesserim.

redeo nunc ad is pars disputatio qui sum profiteor vitium inserendaris tueor insitio praecipio tempus insero iulius atticus trado ex kalendae november in kalendae junius quoad possum custodio surculis sine germen adfirmo eos debeo intellego nullus pars annus excipio si sum sarmentum sileo facultas is porro in alius stirps genus qui firmus et sucosus liber sum possum fio sanus concedo


Sed eae ita conserendae sunt, ut summam terram,quae aratro subacta sit, semipedem alte substernamus, radicesque omnes explicemus, et depositas stercorata, ut ego existimo, si minus, certe subacta operiamus, et circumcalcemus ipsum seminis codicem. Vites in ultimo scrobe deponi oportet, materiasque earum per scrobem porrigi, deinde ad arborem erigi; atque ab iniuria pecoris caveis emuniri.

sed is ita consero sum ut summa terra qui arater subigo sum semipedem altus substerno radix omnis explico et depono stercoro ut ego existimo si paruus certus subigo operio et circumcalco ipse semen codico vito in ultimo scrobis depono oportet materio is per scrobis porrigo deinde ad arbor erigo atque ab iniuria pecus cavea emunio


Attamen quia id facere gregibus amplis videtur operosum, commodissimum est haras ita fabricare, ut limen earum in tantam altitudinem consurgat, quantam possit nutrix evadere; lactens autem supergredi non possit. Sic nec alienus irrepit, et in cubili suam quisque matrem nidusexpectat, qui tamen non debet octo capitum numerum excedere: non quia ignorem fecunditatem scrofarum maioris esse numeri, sed quia celerrime fatiscit, quae plures educat. Atque eae quibus partus submittitur, cocto sunt hordeo sustinendae, ne ad maciem summam perducantur,et ex ea ad aliquam perniciem.

attamen quia is facio grex amplus video operosus commodus sum hara ita fabricaris ut limen is in tantus altitudo consurgo quantus possum nutrix evado lacteo autem supergredior non possum sic neque alienus irrepo et in cubile suus quisque mater nidusexpectat qui tamen non debeo octo caput numerus excedo non quia ignoro fecunditas scrofaris magnus sum numerus sed quia celer fatisco qui multus educo atque is qui pario summitto coquo sum hordeum sustineo ne ad macies summa perduco et ex is ad aliqui pernicies


Intertrigo bis in die subluitur aqua calida. Mox decocto ac trito sale cum adipe defricatur, dum sanguis emanet. Scabies mortifera huic quadrupedi est, nisi celeriter succurritur: quae si levis est, inter initia candenti 5 sub sole vel cedro 6 vel oleo lentisci finitur vel urticae semine et oleo detritis vel unguine ceti, quod in lancibus salitus thynnus remittit.

intertrigo bis in dies subluo aqua calidum mox decoquo atque tero sal cum adipe defrico dum sanguis emano scabies mortifera hic quadrupedus sum nisi celer succurro qui si levis sum inter initium candeo sub sol vel cedrus vel oleum lentiscus finio vel urtica semen et oleum detero vel unguis cetus qui in lanx salitus thynnus remitto


Feminis quoque fecundioribus, quarum in subole certus numerus honorari debet, otium, nonnumquam et libertatem dedimus, cum complures natos educassent. Nam cui tres erant filii, vacatio, cui plures,libertas quoque contingebat. Haec et iustitia et cura patris familiae multum confert augendo patrimonio.

femina quoque fecundus qui in suboles certus numerus honoraris debeo otium nonnumquam et libertas do cum complures nascor educo nam qui tres sum filius vacatio qui multus libertas quoque contingo hic et iustitia et cura pater familia multus confero augeo patrimonium


Diebus quibus animantur ova, et in speciem volucrum conformantur, ter septenis opus est gallinaceo generi. At pavoninoet anserino, paulo amplius ter novenis. Quae si quando fuerint supponenda gallinis, prius eas incubare decem diebus fetibus alienigenis patiemur. Tum demum sui generis quattuor ova, nec plura quam quinque fovenda recipient. Sed et haec quam maxima: nam ex pusillis aves minimae nascuntur.

dies qui animo ovo et in species volucris conformo ter septeni opus sum gallinaceus gener at pavoninoet anserinus paulus amplus ter noveni qui si quando sum suppono gallina prior is incubaris decem dies fetus alienigena patior tum demum suus genus quattuor ovo neque multus quam quinque foveo recipio sed et hic quam maximus nam ex pusillus aveo minimus nascor


Sed primo quidem anno, quo sunt posita, frequentibus fossionibus omnibus mensibus dum frondent ac pampinationibus adiuvanda sunt, ut robur accipiant, nec plus quam uni materiae serviant. Quam ut educaverint, autumno vel vere, si magis competit,adradenda, et nepotibus, quos pampinator in superiore parte omiserat, liberanda censemus, atque ita in iugum imponenda. Ea enim levis et recta sine cicatrice vinea est quae se primi anni flagello supra iugum extulit, quod tamen apud paucos agricolas et raro contingit; ideoque praedicti auctores primitias vitis resecare censuerunt.

sed primus quidem annus quo sum pono frequens fossio omnis mensis dum frondeo atque pampinatio adjuvo sum ut robur accipio neque multus quam unus materia servio quam ut educaverint auctumnus vel verus si magis competo adrado et nepos qui pampinator in superus pars omitto libero censeo atque ita in iugum impono is enim levis et recta sine cicatrix vinea sum qui sui primus annus flagellum supra iugum effero qui tamen apud paucus agricola et rarus contingo ideo praedico auctor primitiae vita reseco censeo


progerminet. Tempus autem non aliud magis idoneum est hunc mergum amputandi quam ab Idib. Octob. in Idus Novemb., ut hibernis mensibus suas radices confirmet. Nam si vere id fecerimus, quo gemmare palmites incipiunt, matris alimentis subito destitutus languescit.

progermino tempus autem non alius magis idoneus sum hic mergus amputo quam ab idib octob in idus novemb ut hibernus mensis suus radix confirmo nam si verus is facio quo gemmaris palmes incipio mater alimentum subeo destituo languesco


Siccus etiam pulvis et cinis, ubicunque cohortem porticus vel tectum protegit, iuxta parietes re-ponendus est, ut sit quo aves se perfundant. Nam his rebus plumam pinnasque emundant: si modo credimus Ephesio Heraclito, qui ait sues caeno,

siccus etiam pulvis et cinis ubi cohors porticus vel tectum protego iuxta paries res pono sum ut sum quo aveo sui perfundo nam hic res pluma pinnasque emundo si modo credo ephesius heraclitus qui aio sus caenum


Vitis autem cum sit per quattuor divisa partes, totidem caeli regiones aspicit. Quae declinationes cum contrarias inter se qualitates habeant, variam quoque postulant ordinationem pro conditione suae positionisin partibus vitium. Igitur ea bracchia, quae septentrionibus obiecta sunt, paucissimas plagas accipere debent, et magis si putabuntur ingruentibus iam frigoribus, quibus cicatrices inuruntur.

vita autem cum sum per quattuor divido pars totidem caelum regio aspicio qui declinatio cum contrarius inter sui qualitas habeo varia quoque postulo ordinatio pro conditio suus positionisin pars vitium igitur is bracchium qui septentrio objecto sum paucus plaga accipio debeo et magis si puto ingruo iam frigus qui cicatrix inuro


Quare nostra praecepta non consummare scientiam, sed adiuvare promittunt. Nec statim quisquam compos agricolationis erit his perlectis rationibus, nisi et obire eas voluerit et per facultates potuerit. Ideoque haec velut adminicula studiosis promittimus, non profutura per se sola, sed cum aliis.

quaris noster praecipio non consummaris scientia sed adiuvaris promitto neque statim quisquam compos agricolatio sum hic perlego ratio nisi et obeo is volo et per facultas possum ideo hic velut adminiculo studiosus promitto non possum per sui solus sed cum alius


Ad quam mensuram cum increverint, cacumina infringenda sunt, ut potius crassitudine convalescant quam supervacua longitudine attenuentur. Idem tamen sarmentum, quod in materiam summittimus, ab imo usque in tres pedes et semissem pampinabimus, et omnes eius intra id spatium nepotes enatos saepius decerpemus.

ad quam mensura cum increverint cacumen infringo sum ut potis crassitudo convalesco quam supervacuus longitudo attenuentur idem tamen sarmentum qui in materia summitto ab imus usque in tres pes et semis pampino et omnis is intra is spatium nepos eno saepis decerpo


quaeres ad creandas adipes multum conferunt. Hoc modo duobus mensibus pinguescunt etiam maiores. Nam tenerrima pullitiessaepe XL diebus opima redditur.

quaero ad creo adipes multus confero hic modo duo mensis pinguesco etiam magnus nam tener pullitiessaepe xl dies opimus reddo


Atque ut litorum sic et fretorum differentias nosse oportet, ne nos alienigenae pisces decipiant. Non enim omni mari potest omnis esse, ut helops, qui Pamphilio profundo nec alio pascitur: ut Atlantico faber, qui et generosissimis piscibus adnumeratur, in nostro Gadium municipio eumque prisca consuetudine zeum appellamus: ut scarus, qui totius Asiae Graeciaeque litoribus Sicilia tenus frequentissimus exit, nunquam in Ligusticum, nec per Gallias enavit ad Hibericum mare.

atque ut litor sic et fretor differentia nosco oportet ne nos alienigenus piscis decipio non enim omnis mare possum omnis sum ut helops qui pamphilio profundo neque alius pascor ut atlanticus faber qui et generosus piscis adnumero in noster gades municipium is priscus consuetudo zeum appello ut scarus qui totus asia graecia litus sicilia tenus frequens exeo numquam in ligusticus neque per gallia eno ad hibericus mare


Praecipue autem decutienda sunt omnia quae infra trunci caput egerminaverunt. Item si oculi singuli sub iugo binos pampinos emiserint, quamvis largum fructumostendant, detrahendi sunt singuli palmites, quo laetior, quae superest materia, consurgat et reliquum melius educet fructum. Post quadragesimum et alterum mensem percepta vindemia sic instituenda est putatio ut summissis pluribus flagellis vitis in stellam dividatur.

praecipuus autem decutio sum omnis qui infra truncus caput egerminaverunt item si oculus singuli sub iugum bini pampinus emitto quivis largus fructumostendant detraho sum singuli palmes quo laetus qui supersum materia consurgo et reliquus bonus educo fructus post quadragesimus et alter mensis percipio vindemio sic instituo sum putatio ut summitto multus flagellum vita in stella divido


Cum de vineis conserendis librum a me scriptum, Publi Silvine, compluribus agricolationis studiosis relegisses,1 quosdam repertos esse ais, 2 qui cetera quidem nostra praecepta laudassent, unum tamen atque alterum reprehendissent: quippe seminibus vineaticis nimium me profundos censuisse fieri scrobes adiecto dodrante super altitudinem bipedaneam, quam Celsus et Atticus prodiderant; singulasque viviradices singulis adminiculis parum prudenter contribuisse, cum permiserint idem illi auctores minore sumptu geminis materiis unius seminis 3 diductis duo continua per ordinem vestire pedamenba. Quae utraque reprehensio ambiguam magis habet aestimationem quam veram.

cos de vinea consero liber ab ego scribo publius silvine complures agricolatio studiosus relegisses quidam reperio sum aio qui ceterus quidem noster praecipio laudo unus tamen atque alter reprehendo quippe semen vineaticis nimium ego profundus censeo fio scrobis adicio dodrans super altitudo bipedaneus quam celsus et atticus prodo singulus viviradix singuli adminiculis parum prudens contribuo cum permitto idem ille auctor paruus sumo geminus materia unus semen diduco duo continuo per ordo vestio pedamenba qui uter reprehensio ambiguus magis habeo aestimatio quam verus


Potest tamen, si vel parum late disposita vinea vel parum fructuosa caelumque non turbidum nec procellosum habeat, uno iugo contenta esse. Nam ubi magna vis et incursus est pluviarum procellarumque, ubi frequentibus aquis vitis labefactatur, ubi praecipitibus clivis velut pendens plura praesidia desiderat; ibi quasi quadrato firmanda est agmine.

possum tamen si vel parum latus dispono vinea vel parum fructuosus caelum non turbidus neque procellosus habeo unus iugum contineo sum nam ubi magnus volo et incursus sum pluviaris procella ubi frequens aqua vita labefacto ubi praeceps clivus velut pendeo multus praesidium desidero ibi quasi quadro firmo sum agmen


Itaque Campania, cum vicinum ex nobis capere possit exemplum, non utitur hac molitione terrae quia facilitas eius soli minorem operam desiderat. Sicubi autem densior ager provincialis rustici maiorem poscit impensam, quod nos pastinando efficimus, ille sulco facto consequitur, ut laxius subacto solo deponat semina.

itaque campaneus cum vicinus ex nos capio possum exemplum non uto hic molitio terra quia facilitas is solus paruus opera desidero sicubi autem densus ager provincial rusticus magnus posco impendo qui nos pastino efficio ille sulco facio consequor ut laxus subigo solum depono semen


Nec tamen ea causa nos debet compellere ad multas vitium varietates: sed quod iudicaverimus eximium genus, id quantae possimus multitudinis efficiamus; quod deinde proximum a primo; tum quod est tertiae notae vel quartae quoque. Eatenus velut athletarum quodam contenti simus tetradio;satis est enim per quattuor vel summum quinque genera vindemiae fortunam opperiri.

neque tamen is causa nos debeo compello ad multus vitium varietas sed qui judico eximius genus is quantus possum multitudo efficio qui deinde propior ab primus tum qui sum tertius nosco vel quarta quoque eatenus velut athleta quidam contendo sum tetradio satis sum enim per quattuor vel superus quinque genus vindemia fortuna opperior


Ergo cum rixam fucorum et apium saepius committi videris, adapertas alvos inspicies,ut sive semipleni favi sint, differantur: sive iam liquore completi, et superpositis ceris tamquam opereulis obliti, demetantur. Dies vero castrandi fere matutinus occupandus est. Neque enim convenit aestu medio exasperatas apes lacessiri.Duobus autem ferramentis ad hunc usum opus est, sesquipedali vel paulo ampliore mensura factis, quorum alterum sit culter oblongus ex utraque parte acie lata, uno capite aduncum habens scalprum; alterum prima fronte planum et acutissimum: quo melius hoc favi succidentur,illo eradantur, et quidquid sordidum deciderit, attrahatur.

ergo cum rixa fucus et apis saepis committo video adaperio alvus inspicio ut sive semiplenus faveo sum differo sive iam liquor compleo et superpono cera tamquam opereulis obliuiscor demeto dies verus castro fere matutinus occupo sum neque enim convenio aestus medium exaspero apis lacessiri duo autem ferramentum ad hic usus opus sum sesquipedal vel paulus amplus mensura facio qui alter sum culter oblongus ex uter pars acies fero unus caput aduncus habeo scalprum alter primus frons planus et acuo quo bonus hic faveo succido ille erado et quisquis sordidus decido attraho


Id tamen incommodum repensant uvarum multitudine, quas et in iugo sed et in arbore melius exhibent. Ventos et imbres valenter sufferunt, celeriter deflorescunt, et ideo citiusmitescunt, omnis incommodi patientes praeter caloris. Nam quia minuti acini et durae cutis uvas habent, aestibus contrahuntur. Pinguique arvo maxime gaudent, quod ubertatem aliquam natura gracilibus et exilibus uvis praebere valet.

is tamen incommodus repenso uvaris multitudo qui et in iugum sed et in arbor bonus exhibeo venio et imber valenter suffero celer defloresco et ideo citiusmitescunt omnis incommodus patior praeter calor nam quia minuo acinus et durus cutis labrusca habeo aestus contraho pinguis arvum magnus gaudeo qui ubertas aliqui natura gracilis et exilis labrusca praebeo valeo


Si autem minus quam semicirculus erit, arcum sic metiemur. Esto arcus, cuius basis habeat pedes xvi, latitudo autem pedes iv. Latitudinem cum basi pono. Fit utrumque pedes XX. Hoc duco quater. Fiunt LXXX. Horum pars dimidia est XL. Item sedecim pedum, qui sunt basis, pars dimidia VIII. Hi viii in se multiplicati, fiunt LXIV.Quartam decimam partem duco,ea efficit pedes iv paulo amplius. Hos adicies ad quadraginta.Fit utraque summa pedes XLIV. Hos in. arcu quadratosesse dico, qui faciunt iugeri dimidium scripulum, quinta et vigesima parte minus.

si autem paruus quam semicirculus sum arcus sic metior sum arcus qui basis habeo pes xvi latitudo autem pes iv latitudo cum basis pono fio uterque pes xx hic duco quater fio lxxx horus pars dimidio sum xl item sedecim pes qui sum basis pars dimidio viii hic viii in sui multiplico fio lxiv quartus decimus pars duco is efficio pes iv paulus amplus hic adicio ad quadraginta fio uter summus pes xliv hic in arcus quadratosesse dico qui facio jugerum dimidium scripulis quintus et vigesima pars paruus


Quare si est, ut videtur, agricolis utilissimum, diligentius de eo dicendum existimo, cum priscis auctoribus, quamvis non omissa res,levi tamen admodum cura sit prodita.

quaris si sum ut video agricola utilis diligo de is dico existimo cum priscus auctor quivis non omitto res levis tamen admodum cura sum prodeo


Sin autem caeli status frigidus et pruinosus hiemis violentiam denuntiat, in Idus Febr. hanc curam differemus. Atque id licebit facere si erit exiguus possessionis modus. Nam ubi ruris vastitas electionem nobis temporis negat, valentissimam quamque partem vineti frigoribus, macerrimam vere vel autumno; quin etiam per brumam meridiano axi oppositas vites, aquiloni per ver et autumnum deputari conveniet.

sin autem caelum status frigidus et pruinosus hiems violentia denuntio in idus febr hic cura differo atque is liceo facio si sum exiguus possessio modus nam ubi rus vastitas electio nos tempus nego valeo quisque pars vinetum frigus macerrimam verus vel auctumnus quin etiam per bruma meridianus axis oppono vito aquilo per ver et auctumnus deputaris convenio


Verum habeant ex utraque parte foramina: unum, quo caput exseratur; alterum, quo cauda clunesque, ut et cibos capere possint et cos digestos sic edere, ne stercore coinquinentur. Substernatur autem mundissima palea, vel molle fenum, id est, cordum. Nam si dure cubant, non facile pinguescunt. Pluma omnis e capite et sub alis atque clunibus de-tergetur: illic, ne pediculum creet; hic, ne stercore loca naturalia exulceret.

verus habeo ex uter pars foramen unus quo caput exseratur alter quo cauda clunis ut et cibus capio possum et cos digero sic edo ne stercus coinquino substerno autem mundus palea vel mollis fenum is sum chordus nam si durus cubo non facilis pinguesco pluma omnis e caput et sub ala atque clunis de tergetur illic ne pediculis creo hic ne stercus locum naturale exulcero


Cibus autem praebetur hordeacea farina, quae cum est aqua conspersa et subacta, formantur offae, quibus aves saginantur.Eae tamen primis diebus dari parcius debent, dum plus concoquere consuescant. Nam cruditas vitanda est maxime, tantumque praebendum, quantum digerere possint: neque ante recens admovenda est, quam tentato gutture apparuerit nihil veteris escae remansisse.

cibus autem praebeo hordeaceus farina qui cum sum aqua conspergo et subigo formo offa qui aveo sagino is tamen primus dies do parcus debeo dum multus concoquo consuesco nam cruditas vito sum magnus tantus praebeo quantus digero possum neque ante recens admoveo sum quam tentato guttur appareo nihil veto esca remaneo


Nunc ad reliquum ordinem propositae disputationis redeo. Sequitur hanc eligendi malleoli curam pastinationis officium, si tamen ante de qualitate soli constiterit. Nam eam quoque plurimum et bonitati et largitati frugum conferre, nihil dubium est. Ac prius quam ipsum solum 6 perspiciamus, illud antiquissimum censemus, rudem potius eligendum agrum, si sit facultas, quam ubi fuerit seges aut arbustum.

nunc ad reliquus ordo propono disputatio redeo sequor hic eligo malleolus cura pastinatio officium si tamen ante de qualitas solus consto nam is quoque multus et bonitas et largitas frugum confero nihil dubius sum atque prior quam ipse solus perspicio ille antiquus censeo rudis potis eligo ager si sum facultas quam ubi sum seges aut arbustus


Cetera putationis ratio talis est, ut veteres palmites, quibus proximi anni fructus pependit, omnes recidantur: novi, circumcisis undique capreolis et nepotibus, qui ex his nati sunt, amputatis, sub-mittantur et si laeta vitis est, ultimi potius palmites per cacumina ramorum praecipitentur; si gracilis, trunco proximi, si mediocris, medii; quoniam ultimus palmes plurimum fructum affert, proximus minimum vitemque exhaurit atque attenuat.

ceterus putatio ratio talis sum ut vetus palmes qui propior annus fructus pendeo omnis recido nosco circumcido undique capreolus et nepos qui ex hic nascor sum amputas sub mitto et si laetus vita sum ulter potis palmes per cacumen ramus praecipito si gracilis trunco propior si mediocris medius quoniam ulter palmo multus fructus affero proximus paruus vito exhaurio atque attenuo


Plures autem in eiusmodi gregibus quam in hirtis masculos enutrirc oportet. Nam prius quam feminas inire possint mares castrati, cum bimatum expleverunt,enecantur, et pelles eorum propter pulchritudinem lanae maiore pretio quam alia vellera mercantibus traduntur. Liberis autem campis et omnisurculo ruboque vacantibus ovem Graecam pascere meminerimus, ne, ut supra dixi, et lana carpatur et tegumen.

multus autem in eiusmodi grex quam in hirtus masculus enutrirc oportet nam prior quam femina ineo possum maris castro cum bimatus expleverunt eneco et pello is propter pulchritudo lana magnus pretium quam alius vellus mercor trado libera autem campus et omnisurculo rubus vacantibus ovo graece pasco memini ne ut supra dico et lana carpo et tegumen


Potest enim nec subtilissima nec rursus, quod aiunt, pingui Minerva res agrestis administrari. Nam illud procul vero est, quod plerique crediderunt, facillimam esse nec ullius acuminis rusticationem. De cuius universitate nihil attinet plura nunc disserere, quoniam1 quidem cunctae partes eius destinatis aliquot voluminibus explicandae sunt, quas ordine suo tunc demum persequar, cum praefatus fuero quae reor ad universam disciplinam maxime pertinere.

possum enim neque subtilis neque rursus qui aio pinguis minerva res agrestis administraris nam ille procul verus sum qui plerusque credo facilis sum neque ullus acumen rusticatio de qui universitas nihil attineo multus nunc dissero quoniam quidem cunctus pars is destino aliquot volumen explico sum qui ordo suus tunc demum persequor cum praefor sum qui reor ad universus disciplina magnus pertineo


Quod cum accidit, nihil prohibet quo minus mense Iulio vervacta subigantur. Sed quandoque arabitur, observabimus ne lutosus ager tractetur neve exiguis nimbis semimadidus, quam terram rustici variam cariosamque appellant; ea est cum post longas siccitates levis pluvia superiorem partem glaebarum madefecit, inferiorem non attigit. Nam quae limosa versantur arva, toto anno desinunt posse tractari nec sunt habilia sementi aut occationi aut sationi; at rursus, quae varia subacta sunt, continuo triennio sterilitate adficiuntur.

qui cum accido nihil prohibeo quo paruus mensis julius vervacta subigo sed quandoque aro observo ne lutosus ager tracto neve exiguus nimbus semimadidus quam terra rusticus varia cariosus appello is sum cum post longus siccitas levis pluvia superus pars glaebaris madefacio inferus non attigo nam qui limosus verso arvum totus annus desino possum tractaris neque sum habilis sementis aut occatio aut satio at rursus qui vario subigo sum continuo triennium sterilitas afficio


Ceterum de tam sapiente viro piget dicere, quod eum quidam auctores memorant eidem quaerenti, quidnam tertium in agricolatione quaestuosum esset, asseverasse, si quis vel male pasceret; cum praesertim maius dispendium sequatur inertem et inscium pastorem, quam prudentem diligentemque compendium.De secundo tamen responso dubium non est, quin mediocrem negligentiam domini fructus pecoris exsuperet.

ceterum de tam sapio vir pigeo dico qui is quidam auctor memoro idem quaero quisnam tertius in agricolatio quaestuosus sum asseverasse si quis vel malus pasco cum praesertim magnus dispendium sequor iners et inscius pastor quam prudens diligo compendium de secundus tamen respondeo dubius non sum quin mediocris negligentiam dominus fructus pecus exsupero


Quod incohatur aedificium, sicut salubri regione ita saluberrima parte regionis debet constitui. Nam circumfusus aer corruptus plurimas adfert corporibus nostris causasoffensarum.Suntquaedam loca, quae solstitiis minus concalescunt, sed frigoribus hiemis intolerabiliter horrent, sicut Thebas ferunt Boeotias; sunt quae tepent hieme, sed aestate saevissime candent, ut adfirmant Euboicam Chalcidem.

qui incoho aedificium sicut salubris regio ita saluberrima pars regio debeo constituo nam circumfundo aer corrumpo multus affero corpus noster causasoffensaris suntquaedam locum qui solstitium paruus concalesco sed frigus hiems intolerabilis horreo sicut thebae fero boeotia sum qui tepeo hiems sed aestas saevus candeo ut adfirmo euboicus chalcis


Nundinarum etiam conventus mani- festum est propterea usurpatos, ut nonis tantummodo diebus urbanae res agerentur, reliquis administrarentur rusticae. Illis enim temporibus, ut ante iam diximus, proceres civitatis in agris morabantur et, cum consilium publicum desiderabatur, a villis arcessebanturin senatum; ex quo, qui eos evocabant, viatores nominati sunt.

nundinaris etiam convenio manon festus sum propterea usurpo ut nonus tantummodo dies urbanus res ago reliquus administro rustica ille enim tempus ut ante iam dico proceres civitas in ager moror et cum consilium publicus desidero ab villa arcessebanturin senatus ex quo qui is evocabant viator nomino sum


De altero, quod mox proposueram, nihil dubito quin per species digerendae vites disponendaeque sint in proprios hortos, semitis ac decumanis distinguendae: non quod aut ipse potuerinta meis familiaribus hoc obtinere, aut ante me quisquam eorum, qui quam maxime id probaverit,effecerit. Est enim omnium rusticorum operum difficillimum, quia et summam diligentiam legendis desiderat seminibus, et in his discernendis maxima plerumque felicitate et prudentia opus est; sed interdum, quod ait divinus auctor Plato, rei nos pulchritudo trahit vel ea consectandi, quae propter infirmitatem commortalis naturae consequi nequeamus.

de alter qui mox propono nihil dubito quin per species digero vito dispono sum in proprius hortus semita atque decimanus distinguo non qui aut ipse potuerinta meus familiaris hic obtineo aut ante ego quisquam is qui quam magnus is probo efficio sum enim omnis rusticus opus difficilis quia et summa diligentia lego desidero semen et in hic discerno maximus plerusque felicitas et prudentia opus sum sed interdum qui aio divinus auctor plato res nos pulchritudo traho vel is consector qui propter infirmitas commortal natura consequor nequeo


Omnis tamen arboris cultus simplicior quam vinearum est, longeque ex omnibus stirpibus minorem impensam desiderat olea, quae prima omnium arborum est.

omnis tamen arbor cultus simplicior quam vinearis sum longus ex omnis stirps paruus impendo desidero olea qui primus omnis arbor sum


Mergi genus est, ubi supra terram iuxta suum adminiculum vitis curvatur, atque ex alto scrobe submersa perducitur ad vacantem palum: tum ex arcu vehementer citat materiam, quae protinus applicata suo pedamento ad iugum evocatur.

mergo genus sum ubi supra terra iuxta suus adminiculis vita curvo atque ex altus scrobis submergo perduco ad vaco pal tum ex arcus vehemens cito materia qui protinus applicata suus pedamentum ad iugum evoco


Ex his igitur, ut supra diximus, si non ipsa membra genitalia conceptu atque fetu gravida sed tamquam tegmina et umbracula eorum, quae fructibus vidua sunt, legerimus, umbrae scilicet non vindemiae laboraverimus.Quid ergo est? Cur quamvis non sit e duro pampinus sed e tenero natus, si tamen orbus est, etiam in futurum quasi sterilis damnatur a nobis? Modo enim disputatio nostra colligebat unicuique corporis parti proprium esse attributum officium, quod scilicet ei convenit;

ex hic igitur ut supra dico si non ipse membrum genitale concipio atque fetus gravidus sed tamquam tegimen et umbraculum is qui fructus viduo sum lego umbra scilicet non vindemia laboraverimus quis ergo sum cur quivis non sum e durus pampinus sed e tener nascor si tamen orbus sum etiam in sum quasi sterilis damno ab nos modo enim disputatio noster colligo uniquique corpus pario proprius sum attribuo officium qui scilicet is convenio


ne, ut et ante praedixeram, faciant ulcera.Pulicosae cani remedia sunt sive cyminum tritum pari pondere cum veratro, aquaque mixtum et inlitum; seu cucumeris anguineisuccus: vel si haec non sunt, vetus amurca per totum corpus infusa. Si scabies infestabit, gypsi et sesami tantundem contento, et cum pice liquida permisceto, vitiosamque partem linito: quod medicamentum putatur etiam hominibus esse conveniens. Eadem pestis si fuerit vehementior, cedrinoliquore aboletur. Reliqua vitia sicut in ceteris animalibus praecepimus, curanda erunt.

ne ut et ante praedico facio ulcus pulicosus canis remedio sum sive cuminum tero par pondus cum veratrum aqua misceo et illitus seu cucumis anguineisuccus vel si hic non sum vetus amurca per totus corpus infundo si scabies infesto gypsum et sesamum tantus contendo et cum picus liquidus permisceo vitiosamque pars linitus qui medicamentum puto etiam homo sum convenio idem pestis si sum vehemens cedrinoliquore aboleo reliquus vitio sicut in ceterus animal praecipio curo sum


Sationis autem cura non alia debet esse, quam quae tradita est a me tertio volumine. Unum tamen huic consitioni Mago Carthaginiensis adicit,ut semina ita deponantur, ne protinus totus scrobis terra compleatur, sed dimidia fere pars eius sequente biennio paulatim adaequetur. Sic enim putat vitem cogi deorsum agere radices. Hoc ego siccis locis fieri utiliter non negaverim; sed ubi aut uliginosa regio est, aut caeli status imbrifer, minime faciundum censeo. Nam consistens in semiplenis scrobibus nimiushumor, antequam convalescant, semina necat.

satio autem cura non alius debeo sum quam qui trado sum ab ego tertius volumen unus tamen hic consitio magus carthaginiensis adicio ut semen ita depono ne protinus totus scrobis terra compleo sed dimidio fere pars is sequor biennium paulatim adaequo sic enim puto vito cogo deorsum ago radix hic ego siccus locus fio utilis non nego sed ubi aut uliginosus regius sum aut caelum status imbrifer paruus facio censeo nam consisto in semiplenus scrobis nimiushumor antequam convalesco semen neco


Sin autem nulli parietes alvis intervenient, sic tamen collocandae erunt, ut paulum altera ab altera distet, ne,cum inspiciuntur, ea, quae in curatione tractatur, haerentem sibi alteram concutiat, vicinasque apes conterreat, quae omnem motum imbecillis ut cereis scilicet operibus suis tamquam ruinam timent. Ordines quidem vasorum superinstructos in altitudinem tres esse abunde est, quoniam summum sic quoque parum commode curator inspicit.

sin autem nullus paries alvus intervenio sic tamen colloco sum ut paulus alter ab alter disto ne cum inspicio is qui in curatio tracto haereo sui alter concutio vicinasque apis conterreo qui omnis motus imbecillis ut cereus scilicet opus suus tamquam ruina timeo ordo quidem vasor superinstruo in altitudo tres sum abunde sum quoniam superus sic quoque parum commodus curator inspicio


seriorem alteram mense Februario.Iugerum agri paulo plus quam modius occupat. Ea ne curculionibus absumatur—nam etiam dum est in siliqua exestur—curandumerit, ut cum extrita sit, in aquam demittatur et ab inani, quae protinus innatat, separetur solida; tum in sole siccetur et radice silphi trita cum aceto adspargatur defriceturque atque ita rursus in sole siccata et mox refrigerata recondatur, si maior est modus, in horreo, si minor, in vasis oleariis salsamentariisque; quae repleta cum confestim gypsata sunt, quandoque in usus prompserimus, integram lentim reperiemus. Potest tamen etiam citra istam medicationem cineri mixta commode servari.

serus alter mensis februarius jugerum ager paulus multus quam modius occupo is ne curculio absumo nam etiam dum sum in siliqua exestur curandumerit ut cum extero sum in aqua demitto et ab inanis qui protinus innato separo solidus tum in sol sicco et radix silphium tero cum acetum adspargo defrico atque ita rursus in sol sicco et mox refrigero recondo si magnus sum modus in horreum si paruus in vasum olearius salsamentarius qui repleo cum confestim gypso sum quandoque in utor promo integer lentim reperio possum tamen etiam citer iste medicatio cinis misceo commodus servaris


cipue non amat rores, cum seritur. Itaque post secundam diei horam vel tertiam spargendum est, cum iam omnis umor sole ventove detersus est, neque amplius proici debet, quam quod eodem die possit operiri; nam si nox incessit, quantumcumque umore, prius quam obruatur, corrumpitur. Observandum erit ne ante quintam et vicesimam lunam terrae mandetur; aliter satae fere limacem nocere comperimus.

cipue non amo roro cum sero itaque post secundus dies hora vel tertius spargo sum cum iam omnis umor sol ventove detergeo sum neque amplus proicio debeo quam qui idem dies possum operio nam si nox incedo quantus umor prior quam obruo corrumpo observo sum ne ante quintus et vicesimus luna terra mando aliter sero fere limacem noceo comperio


Spargitur statim ex area, atque id solum omnium leguminum non desiderat requiem in horreo, sive Septembri mense ante aequinoctium seu protinus a Kalendis Octobribus crudis novalibus ingeras; et qualitercumque obruas, sustinet coloni neglegentiam. Teporem tamen autumni desiderat, ut celeriter confirmetur, nam si non ante hiemem convaluit,frigoribus adfligitur.

spargo statim ex area atque is solus omnis legumen non desidero requies in horreum sive september mensis ante aequinoctium seu protinus ab kalendae october crudus noval ingero et qualis obruo sustineo colonus neglegentia tepor tamen auctumnus desidero ut celer confirmo nam si non ante hiems convalesco frigus affligo


Is porro etiam si quam scientiam eligendi malleoli habet, eam propter infirmitatem dissimulat, ac superponit; et ut numerum, quem vilicus imperavit, explere possit, nihil curiose nihil religiose administrat. Unumque est ei propositum, peragere laboris sui pensum; cum tamen, ut et sciat, et quod sciat exsequatur, hoc solum praeceptum a magistris accipit,ne pampi- nariam virgam deplantet, cetera omnia ut seminibus contribuat.

is porro etiam si quam scientia eligo malleolus habeo is propter infirmitas dissimulo atque superpono et ut numerus qui vilicus impero expleo possum nihil curiosus nihil religiosus administro unus sum is propono perago labor suus pendo cum tamen ut et scio et qui scio exsequor hic solus praeceptum ab magister accipio ne pampi nariam virga deplanto ceterus omnis ut semen contribuo


serito. Mororum ab idib. Feb. usque ad aequinoctium vernum satio est. Siliquam Graecam, quam quidam κεράτιον vocant, et Persicum ante brumam per autumnum serito. Amygdala, si parum ferax erit, forata arbore lapidem adicito, et ita librum arboris inolescere sinito.

sero morus ab idib feb usque ad aequinoctium vernus satio sum siliqua graece quam quidam voco et persicus ante bruma per auctumnus sero amygdala si parum ferax sum foro arbor lapis adicio et ita liber arbor inolesco sino


Quod quamvis caveatur, saepe tamen evenit, ut alvus exitum non habeat. Itaque pinna perfunditur, et iter digestis cibis praebetur. Saepe etiam iam validioribus factis, atque ipsis matribus etiam vitanda pituitae pernicies erit. Quae ne fiat, mundissimis vasis et quam purissimam praebebimus aquam: nec minus gallinaria semper fumigabimus, et emundata stercore liberabimus.

qui quivis caveatur saepe tamen evenio ut alvus exitus non habeo itaque pinna perfundo et iter digero cibus praebeo saepe etiam iam validus facio atque ipse mater etiam vito pituita pernicies sum qui ne fio mundus vasum et quam purus praebeo aqua neque paruus gallinarius semper fumigo et emundo stercus libero


Eius autem ratio cum Italici generis futuris agricolis tum etiam provincialibus tradenda est; quoniam in longinquis et remotis fere regionibus istud genus vertendi et subigendi agri minime usurpatur, sed aut scrobibus aut sulcis plerumque vineae conseruntur.Quibus autem mos est scrobibus deponere, fere per tres longitudinis, perque duos pedes in altitudinem cavato solo, quantum latitudo ferramenti patitur, malleolos utrimque iuxta latera fossarum consternunt, et adversis scrobium frontibus curvatos erigunt;

is autem ratio cum italicus genus sum agricola tum etiam provincial trado sum quoniam in longinquus et remoueo fere regio iste genus verto et subigo ager paruus usurpo sed aut scrobis aut sulcus plerusque vinea consero qui autem mos sum scrobis depono fere per tres longitudo per duo pes in altitudo cavo solum quantus latitudo ferramentum patior malleolus utrimque iuxta latus fossaris consterno et adverro scrobium frons curvo erigo


non minima pondera vehiculo trahat. Saepe etiam, ut celeberrimus poeta memorat: tardi costas agitator aselli Vilibus aut onerat pomis, lapidemque revertens Incusum aut atrae massam picis urbe reportat. Iam vero molarum et conficiendi frumenti paene solemnis est huius pecoris labor. Quare omne rus tanquam maxime necessarium instrumentum desiderat asellum, qui, ut dixi, pleraque utensilia et vehere in urbem et reportare collo vel dorso commode potest. Qualis autem species eius vel cura probatissima sit, superiore libro, cum de pretioso praeciperetur, satis dictum est.

non minimus pondero vehiculum traho saepe etiam ut celeber poeta memoro tardus costa agitator asellus vilis aut onero pomum lapido revorto incudo aut ater massa picus urbs reporto iam verus molaris et confacio frumentum paene solemnis sum hic pecus labor quaris omnis rus tamquam magnus necessarius instrumentum desidero asellus qui ut dico plerusque utensilia et veho in urbs et reportaris collum vel dorsum commodus possum qual autem species is vel cura probo sum superus liber cum de pretiosus praecipio satis dico sum


ducetur. At si bilis molesta iumento est, venter intumescit, nec emittit ventos, manus uncta inseritur alvo, et obsessi naturales exitus adaperiuntur, exemptoque stercore posteacunila bubula et herba pedicularis cum sale trita et decocto melli miscentur, atque ita facta collyria subiciuntur, quae ventrem movent, bilemque omnem deducunt.

duco at si bilis molestus jumentum sum venter intumesco neque emitto venio manus unctus insero alvus et obsedeo natural exitus adaperio eximo stercus posteacunila bubulus et herba pedicularis cum sal tero et decoquo mel misceo atque ita facio collyrium subicio qui venter moveo bilis omnis deduco


In universum tamen quasi testificandum atque saepius praedicandum habeo, quod primo iam Punico bello dux inclitissimus M.Atilius Regulus dixisse memoratur: fundum sicuti ne fecundissimi quidem soli, cum sit insalubris, ita nec effeti, si vel saluberrirnus sit, parandum; quod Atilius aetatis suae agricolis maiore cum auctoritate censebat peritus usu, nam Pupiniae pestilentis simul et exilis agri cultorem fuisse eum loquunturhistoriae.

in universus tamen quasi testificor atque saepis praedico habeo qui primus iam punicus bellum dux inclitissimus m atilius regulus dico memoro fundus sicut ne fecundus quidem solus cum sum insalubris ita neque effetus si vel saluberrirnus sum paro qui atilius aetas suus agricola magnus cum auctoritas censeo pereo usus nam pupinia pestilens simul et exilis ager cultor sum is loquunturhistoriae


rotunda, cuius diametros,id est dimensio, habeat pedes LXX. Hoc in se multiplicate,septuagies septuageni fiunt quattuor milia et nongenti. Hanc summam undecies multiplicate, fiunt pedes quinquaginta tria milia nongenti. Huius summae quartam decimam subduco, scilicet pedes tria milia octingenti et quinquaginta. Hos esse quadratos in eo circulo dico, quae summa efficit iugeri sexcunciam, scripula duo et dimidium.

rotundus qui diametros is sum dimensio habeo pes lxx hic in sui multiplico septuagies septuageni fio quattuor mille et nongenti hic summa undecies multiplico fio pes quinquaginta tres mille nongenti hic summa quartus decimus subduco scilicet pes tres mille octingenti et quinquaginta hic sum quadro in is circulus dico qui summus efficio jugerum sexcunciam scripulum duo et dimidium


in lacinias colonis distribuatur. Nam particulatim facilius quam universus convalescit, sive quia ipsius morbi halitus minor est in exiguo numero, seu quia expeditius cura maior adhibetur paucioribus. Haec ergo et reliqua, ne nunc eadem repetamus, quae superiore exordio percensuimus, observare debemus si universae laborabunt: illa, si singulae.

in lacinia colonia distribuo nam particulatim facilis quam universus convalesco sive quia ipse morbus halitus paruus sum in exiguus numerus seu quia expedio cura magnus adhibeo paucus hic ergo et reliquus ne nunc idem repeto qui superus exordior percenseo observaris debeo si universus laboro ille si singulus


Subsidiarius idemque custos in pollicem resecari non debet,cum palmae, ex quibus proximi fructus sperantur, idoneo loco sitae sunt; nam ubi ligaveris eas, et in terram spectantes deflexeris, infra vinculum materias exprimes.

subsidiarius idem custos in pollex resecaris non debeo cum palma ex qui propior fructus spero idoneus locus sino sum nam ubi ligo is et in terra specto deflecto infra vinculis materio exprimo


ea porro summa excedit usuram semissium. Atque hic calculus quem posuimus, Graecini rationem continet. Sed nos exstirpanda vineta censemus, quorum singula iugera minus quam ternos culleos praebent. Et adhuc tamen sic computavimus, quasi nullae sint viviradices, quae de pastinato eximantur; cum sola ea res omnem impensam terreni pretio suo liberet, si modo non provincialis sed Italicus ager est.

is porro summus excedo usura semis atque hic calculus qui pono graecini ratio contineo sed nos exstirpanda vinetum censeo qui singulus iugerum paruus quam terni culleus praebeo et adhuc tamen sic computavimus quasi nullus sum viviradix qui de pastino eximo cum solus is res omnis impendo terrenus pretium suus libero si modo non provincial sed italicus ager sum


Possunt tamen etiam secundae notae vites proventu et ubertate commendari, qualis est Biturica, qualis basilica, quarum minorem coccolobin vocant Hispani, longe omnium primis utraeque proximae. Nam et vetustatem vinum earum patitur, et ad bonitatem aliquam per annos venit.

possum tamen etiam secundus nosco vito provenio et ubertas commendaris qualis sum bituricus qualis basilica qui paruus coccolobin voco hispanus longus omnis primus uter proximus nam et vetustas vinum is patior et ad bonitas aliqui per annus venio


At ubi ex uno semine pluribus culmis fructificavit, etiam ex rara segete densam facit. Inter cetera quoque non ignorare debemus quinta parte seminis amplius occupari agrum consitum arbusto quam vacuum et apertum. Atque adhuc de satione autumnali loquimur; hanc enim potissimam ducimus.

at ubi ex unus semen multus culmus fructifico etiam ex rarus seges densus facio inter ceterus quoque non ignoro debeo quintus pars semen amplus occuparis ager consero arbustus quam vacuus et aperio atque adhuc de satio autumnal loquor hic enim potis duco


Plenioribus ramis plures palmites alius ab alio separati imponantur, gracilioribus pauciores; vitisque novella tribus toris ad arborem religetur, uno, qui est in crure arboris a terra quattuor pedibus distans;altero, qui summa parte vitem capit; tertio, qui mediam vitem complectitur. Torum imum imponi non oportet, quoniam vires vitis adimit. Interdum tamen necessarius habetur, cum aut arbor sine ramis truncata est, aut vitis praevalens in luxuriam evagatur.

plenus ramus multus palmes alius ab alius separo impono gracilis paucus vita novellus tres torus ad arbor religo unus qui sum in crus arbor ab terra quattuor pes disto alter qui summus pars vito capio tertius qui medius vito complector torus imus impono non oportet quoniam vireo vita adimo interdum tamen necessarius habeo cum aut arbor sine ramus trunco sum aut vita praevaleo in luxuria evago


licus, in quo sunt scripula sex. Pars vigesima quarta pedes mille ducentos, hoe est semuncia, in qua scripula xii. Pars duodecima duo milia et quadris gentos, hoc est uncia, in qua sunt scripula xxiv. Pars sexta pedes quattuor milia et octingentos, hoc est sextans, in quo sunt scripula XXIV. Pars quarta pedesseptem milia et ducentos, hoc est quadrans, in quo sunt scripula LXXII.

licus in quo sum scripulum sex pars vigesima quartus pes mille ducenti hoe sum semuncia in qui scripulum duodecim pars duodecimus duo mille et quadra gentos hic sum uncia in qui sum scripulum xxiv pars sextus pes quattuor mille et octingenti hic sum sextans in quo sum scripulum xxiv pars quartus pedesseptem mille et ducenti hic sum quadro in quo sum scripulum lxxii


Annorum notae cum corpore mutantur. Nam dum bimus et sex mensium est, medii dentes superiores et inferiores cadunt. Cum quartum annum agit his, qui canini appellantur, deiectis, alios affert. Intra sextum deinde annum molares superiores et inferiores cadunt. Sexto anno, quos primos mutavit, exaequat. Septimo omnes explentur aequaliter, et ex eo cavatos gerit. Nec postea quot annorum sit, manifesto comprehendi potest. Decimo tamen anno tempora cavari incipiunt, et supercilia nonnunquam canescere, et dentes prominere. Haec, quae ad animum et mores corpusque et aetatem pertinent, dixisse satis habeo. Nunc sequitur curam recte et minus valentium demonstrare.

annus nosco cum corpus muto nam dum bimus et sex mensis sum medius dens superus et inferus cado cos quartus annus ago hic qui caninus appello deicio alius affero intra sextus deinde annus molaris superus et inferus cado sextus annus qui primus muto exaequo septimus omnis expleo aequalis et ex is cavatos gero neque postea quot annus sum manifesto comprehendo possum decimus tamen annus tempus cavaris incipio et supercilium nonnunquam canescere et dens promineo hic qui ad animus et mos corpus et aetas pertineo dico satis habeo nunc sequor cura rectus et paruus valeo demonstro


Solent etiam fastidia ciborum afferre vitiosa incrementa linguae, quas ranas veterinarii vocant. Haec ferro reciduntur, et sale cum alio pariter trito vulnera defricantur, donec lacessita pituita profluat.6 Tum vino perluitur os, et interposito unius horae spatio virides herbae vel frondes dantur, dum facta ulcera cicatrices ducant.

soleo etiam fastidium cibus affero vitiosus incrementum lingua qui rana veterinarii voco hic ferrum recido et sal cum alius pariter tero vulnero defrico donec lacesso pituita profluo tum vinum perluo os et interpono unus hora spatium viridis herba vel frondeo do dum facio ulcus cicatrix duco


Sive igitur, ut dixi, praeterfluens unda vel putealis canalibus immissa fuerit, virgis ac lapidibus aggeretur apium causa, Pontibus ut crebris possint consistere, et alas Pandere ad aestivum solem, si forte morantis Sparserit, aut praeceps Neptuno immerserit Eurus.

sive igitur ut dico praeterfluo unda vel puteal canal immitto sum virga atque lapis aggero apis causa pons ut creber possum consisto et ala pando ad aestivus sol si fors moror spargo aut praeceps neptunus immergo eurus


Post brumam parum recte seritur, pessime vere; quamvis sit etiam trimestris faba, quae mense Februario seratur, quinta parte amplius quam matura, sed exiguas paleas nec multam siliquam facit. Veteres itaque rusticos plerumque dicentes audio malle se maturaefabalia quam fructum trimestris.

post bruma parum rectus sero pessime verus quivis sum etiam trimestris faba qui mensis februarius sero quintus pars amplus quam maturo sed exiguus palea neque multa siliqua facio vetus itaque rusticus plerusque dico audio malo sui maturaefabalia quam fructus trimestris


Cruditatis signa sunt crebri ructus ac ventris sonitus, fastidia cibi, nervorum intentio, hebetes oeuli. Propter quae bos neque ruminat neque lingua se deterget. Remedio erunt aquae calidae duo congii, et mox triginta brassicae modicae caules coeti et ex aceto dati.

cruditas signum sum creber ructus atque venter sono fastidium cibus nervus intentio hebeto oeulis propter qui bos neque rumino neque lingua sui detergeo remedium sum aqua calida duo congius et mox triginta brassica modicus caulis coeti et ex acetum do


Leguminum genera cum sint complura, maxime grata et in usu hominum videntur faba, lenticula, pisum, phaselus, cicer, cannabis, milium, panicum,2 sesama, lupinum, linum etiam et hordeum, quia ex eo tisana 3 est. Item pabulorum optima sunt Medica et faenum Graecum nec minus vicia;

legumen genus cum sum complures magnus gratus et in usus homo video faba lenticula pisum phaselus cicer canno mille panicum sesima lupinus linum etiam et hordeum quia ex is tisana sum item pabulum bonus sum maedicus et faenum graecus neque paruus vicia