multae etiam nostra manu satae procedunt. Sed quae non ope humana gignuntur, silvestres ac ferae, sui cuiusque ingenii poma vel semina gerunt; at quibus labor adhibetur, magis aptae sunt frugibus. De eo igitur prius genere dicendum est quod nobis alimenta praebet. Idque tripertito dividitur. Nam ex surculo vel arbor procedit, ut olea; vel frutex, ut palma campestris; vel tertium quiddam quod nec arborem nec fruticem proprie dixerimus,

multus etiam noster manus sero procedo sed qui non ops humanus gigno silvestris atque fera suus quisque ingenium pomum vel semen gero at qui labor adhibeo magis aptus sum frugis de is igitur prior genus dico sum qui nos alimentum praebeo is tripertito divido nam ex surculus vel arbor procedo ut olea vel frutex ut palmo campestre vel tertius quidam qui neque arbor neque frutico proprius dico


illinc ad se tractus umor. Non debet igitur ultimum flagellum quasi fecundum observari, etiam si plurimum adferat, siquidem loci ubertate in fructum cogitur; sed id sarmentum quod media vite situm, nec importuna quidem parte deficit, ac numeroso fetu benignitatem suam ostendit. Hic surculus translatus rarius degenerat, quoniam ex deteriore statu meliorem sortitur; sive enim pastinato deponitur, sive trunco inseritur, largioribus satiatur

illinc ad sui traho umor non debeo igitur ulter flagellum quasi fecundus observaris etiam si multus affero siquidem locus ubertas in fructus cogo sed is sarmentum qui medius vitis sino neque importunus quidem pars deficio atque numerosus fetus benignitas suus ostendo hic surculus transfero rarus degenero quoniam ex deterior status bonus sortio sive enim pastino depono sive trunco insero largus satio


Huic quadrupedi neque feminae neque mari nisi post annum' permittenda venus est: quae si teneris conceditur, carpit et corpus et vires animosque degenerat. Primus effetae partus amovendus est, quoniam tiruncula nec recte nutrit, et educatio totius habitus aufert incrementum. Mares iuveniliter usque in annos decem progenerant: post id tempus ineundis feminis non videntur habiles, quoniam seniorum pigra soboles existit. Feminae concipiunt usque in annos novem, nec sunt utiles post decimum.

hic quadrupedus neque femina neque mare nisi post annus permitto venus sum qui si teneo concedo carpo et corpus et vireo animus degenero primus effetus pario amovendus sum quoniam tiruncula neque rectus nutrio et educatio totus habitus aufero incrementum maris juvenilis usque in annus decem progenero post is tempus ineo femina non video habilis quoniam senex piger suboles existit femina concipio usque in annus novo neque sum utilis post decimus


Igitur si non retorrida nec scabra, sed levia et nitida, et prolixa fecundaque viderimus, eam intellegemusesse terram surcularem. Sed hoc in totum ad illud, quod vineis praecipue est idoneum, proprie considerandum, ut prius rettuli, si facilis est humus et modice resoluta, quam diximus pullam vocitari; nec quia sola ea, sed quia sit habilis maxime vinetis.

igitur si non retorridus neque scabra sed levis et nitidus et prolixus fecundus video is intellegemusesse terra surcularis sed hic in totus ad ille qui vinea praecipuus sum idoneus proprius considero ut prior rettulis si facilis sum humus et modicus resolvo quam dico pullus vocitaris neque quia solus is sed quia sum habilis magnus vinetum


Quod si tamen id genus colis propter fructum submittere quis velit, palmitem intorqueat. Deinde ita alliget et praecipitem Nam et post eum locum quem intorseris, laetam materiam citabit, et praecipitata minus virium in se trahet, quamvis fructu exuberet. Praecipitem vero plus anno pati non oportet.

qui si tamen is genus colo propter fructus summitto quis volo palmes intorqueo deinde ita alligo et praecipito nam et post is locus qui intorqueo laetus materia cito et praecipito paruus vis in sui traho quivis fructus exubero praecipito verus multus annus patior non oportet


Iugerum agri, ut Tremelio quattuor, ut nobis videtur, fabae sex occupant modii,si solum pingue sit, si mediocre, paulo amplius; eaque nee macrum nec nebulosum locum patitur, densa tamen humo saepe commode respondet. Media sementi pars seri et pars ultima debet, quae septimontialis satio dicitur; tempestiva frequentius, non numquam tamen sera melior est.

jugerum ager ut tremelio quattuor ut nos video faba sex occupo modius si solus pinguis sum si mediocris paulus amplus is nee macer neque nebulosus locus patior densus tamen humo saepe commodus respondeo medius sementis pars sero et pars ulter debeo qui septimontial satio dico tempestivus frequens non numquam tamen serus bonus sum


In iis autem locis, ubi desideratur sartio, non ante sunt attingendae segetes, etiam si caeli status permittat,quam cum sata sulcos contexerint. Triticumque et adoreum, cum quattuor fibras habere coeperint, hordeum, cum quinque, faba et cetera legumina, cum quattuor digitis a terra exstiterint, recte sarientur, excepto tamen lupino, cuius semini contraria est sartio, quoniam unam radicem habet, quae sive ferro succisa est seu vulnerata, totus frutex emoritur.

in is autem locus ubi desidero sartio non ante sum attingo seges etiam si caelum status permitto quam cum sero sulcus contego triticum et adoreum cum quattuor fibra habeo coepio hordeum cum quinque faba et ceterus legumen cum quattuor digitus ab terra exsisto rectus sarientur excipio tamen lupinus qui semen contrarius sum sartio quoniam unus radix habeo qui sive ferrum succido sum seu vulnero totus frutex emorior


Equam convenit quadrimam usque in annos decem amplissimae atque pulcher- rimae formae, membris fortibus, patientissimam laboris eligere, ut discordantem utero suo generis alieni stirpem insitam facile recipiat ac perferat, et ad fetum non solum corporis bona, sed et ingenium conferat. Nam cum difficulter iniecta genitalibus locis animentur semina, tum etiam concepta diutius in partum adolescunt, atque peracto anno mense tertiodecimo vix eduntur, natisque inhaeret plus socordiae paternae quam vigoris materni.

equa convenio quadrimus usque in annus decem amplus atque pulcher rima forma membrum fortis patior labor eligo ut discordo uterus suus genus alienus stirps inquiro facilis recipio atque perfero et ad fetus non solus corpus bonus sed et ingenium confero nam cum difficilis inicio genital locus animo semen tum etiam concipio diu in pario adolesco atque perago annus mensis tertiodecimo vix edo nascor inhaereo multus socordia paternus quam vigor maternus


Est etiam mortiferus serpentis ictus, est et minorum 6 animalium noxium virus. Nam et vipera et caecilia saepe cum in pascuo bos improvide super- cubuit, lacessita onere morsum imprimit. Musque araneus, quem Graeci μυγαλῆν appellant, quamvis exiguis dentibus non exiguam pestem molitur. Venena viperae depellit super scarificationem ferro factam herba, quam vocant personatam,trita et cum sale imposita.

sum etiam mortiferus serpens iacio sum et paruus animal noxius virus nam et vipera et caecilia saepe cum in pascuum bos improvide super cubo lacesso onus mordeo imprimo mus araneus qui graecum appello quivis exiguus dens non exiguus pestis molio veneno vipera depello super scarificatio ferrum facio herba quam voco personata tero et cum sal impono


Nullo autem tempore et minime aestate utile est boves in cursum concitari: nam ea res aut alvum movet, aut1 frequenter 2 febrem. Cavendum quoque est, ne ad praesepia sus aut gallina perrepat. Nam hoc 3 quod decidit 4 immixtum pabulo, bubus affert necem. Sus aegra pestilentiam facere valet. Quae cum in gregem incidit, confestim mutandus est caeli status, et in plures partes distributo pecore longinquae regiones petendae sunt, atque ita segregandi a sanis morbidi, ne quis interveniat, qui contagione ceteros labefaciat.

nullus autem tempus et paruus aestas utilis sum bos in cursus concitaris nam is res aut alvus moveo aut frequens febris caveo quoque sum ne ad praesaepe sus aut gallina perrepo nam hic qui decido immisceo pabulum bos affero nex sus aeger pestilentia facio valeo qui cum in grex incido confestim muto sum caelum status et in multus pars distribuo pecus longinquus regio peto sum atque ita segrego ab sanus morbidus ne quis intervenio qui contagio ceterus labefaciat


Quae cum animadvertam, saepe mecum retractans ac recogitans, quam turpi consensu deserta exoleverit disciplina ruris, vereor ne flagitiosa et quodam . modo pudenda ingenuis aut inhonesta sit.Verum cum complurimis monumentis scriptorum admonear apud antiquos nostros fuisse gloriae curam rustica- tionis, ex qua Quinctius Cincinnatus, obsessi consulis et exercitus liberator, ab aratro vocatus ad dictaturam venerit ac rursus fascibus depositis, quos festinantius victor reddiderat quam sumpserat imperator, ad eosdemiuvencosetquattuoriugerum avitum herediolum redierit, itemque C.

qui cum animadverto saepe ego retracto atque recogito quam turpis consensus desero exoleverit disciplina rus vereor ne flagitiosus et quidam modo pudeo ingenuus aut inhonestus sum verus cum complurimis monumentum scriptor admoneo apud antiqui noster sum gloria cura rusticus tio ex qui quintius cincinnatus obsedeo consul et exercitus liberator ab arater voco ad dictatura venio atque rursus fascis depono qui festino victor reddo quam sumo imperator ad eosdemiuvencosetquattuoriugerum avitus herediolum redeo ito que


Pulli autem duarum aut trium avium exclusi,dum adhuc teneri sunt, ad unam, quae sit melior nutrix, transferri debent, sed primo quoque die, dum mater suos et alienos propter similitudinem dignoscere non potest. Verumtamen servare oportet modum. Neque enim debet maior esse quam triginta capitum. Negant enim hoc ampliorem gregem posse ab una nutriri.

pullus autem duaris aut tres avis excludo dum adhuc teneo sum ad unus qui sum bonus nutrix transfero debeo sed primus quoque dies dum mater suus et alienus propter similitudo dignosco non possum verumtamen servaris oportet modus neque enim debeo magnus sum quam triginta caput nego enim hic amplus grex possum ab unus nutrio


Sunt tamen, qui prati subiacentem Favonio partem triturae destinant areamque demessa faba et iniecta expoliunt; nam dum a pecudibus legumina proculcantur, etiam herbae ungulis atteruntur, atque ita glabrescit et fit idonea frumentis area.

sum tamen qui pratum subjaceo favonius pars tero destino areo demeto faba et inicio expolio nam dum ab pecus legumen proculco etiam herba ungulis attero atque ita glabresco et fio idoneus frumentum area


Nam qui se in hac scientia perfectum volet profiteri, sit oportet rerum naturae sagacissimus, declinationum mundi non ignarus, ut exploratum habeat quid cuique plagae conveniat, quid repugnet. Siderum ortus et occasus memoria repetat, ne imbribus ventisque imminentibus opera incohet laboremque frustretur.

nam qui sui in hic scientia perficio volo profiteor sum oportet res natura sagax declinatio mundus non ignarus ut exploro habeo quis quisque plaga convenio quis repugno sidus ortus et occido memoria repeto ne imber venio immineo opus incoho laboro frustro


Nobis in universum praecipere optimum visum est ut in locis frigidis meridiano vineta subiciantur, tepidis orienti advertantur; si tamen non infestabuntur Austris Eurisque,velut orae maritimae in Baetica. Sin autem regiones praedictis ventis fuerint obnoxiae, melius Aquiloni vel Favonio committentur; nam ferventibus provinciis, ut Aegypto et Numidia, uni septentrioni rectius opponentur. Quibus omnibus diligenter exploratis, tum demum pastinationem suscipiemus.

nos in universus praecipio bonus video sum ut in locus frigidus meridianus vinetum subicio tepidus orior adverto si tamen non infesto auster eurus velut ora maritimus in baetica sin autem regio praedico venio sum obnoxius bonus aquilo vel favonius committo nam ferveo provincia ut aegyptus et numidia unus septentrio rectus opponentur qui omnis diligenter exploro tum demum pastinatio suscipio


Iamque viti constitutae certa lex ab agricolis imponitur: plerique ima tabulata materiis frequentant, uberiorem fructum et magis facilem cultum sequentes. At qui bonitati vini student, in summas arbores vitem promovent: ut quaeque materia se dabit,ita in celsissimum quemque ramum extendunt, sic, ut summa vitis summam arborem sequatur, id est, ut duo palmites extremi trunco arboris applicentur, qui cacumen eius spectent, et prout quisque ramus convaluit, vitem accipiat.

iam vitium constituo certus lex ab agricola impono plerusque imus tabulatum materia frequento uber fructus et magis facilis cultus sequor at qui bonitas vinum studeo in superus arbor vito promoveo ut quisque materia sui do ita in celsus quisque ramus extendo sic ut summus vita summa arbor sequor is sum ut duo palmes extremus trunco arbor applico qui cacumen is specto et prout quisque ramus convalesco vito accipio


Plurimum id refert esse quod paulum infra curvationem vitis prorepens pampinus statim apprehendat, et in transversa potius se fundat quam in edita, ventosque facilius sustineat subnixuscantherio. Idque iugum intra quartum pedem convenit adlevari, dum se vinea corroboret.

multus is refero sum qui paulus infra curvatio vita prorepo pampinus statim apprehendat et in transverto potis sui fundo quam in edo venio facilis sustineo subnixuscantherio is iugum intra quartus pedis convenio adlevaris dum sui vinea corroboro


Decimo deinceps die omnia gallinacea sub-trahantur, et totidem recentia eiusdem generis supponantur, ut trigesima luna, quae est fere nova, cum pavoninis excludantur. Sed custodis curam non effugiat observare desilientem matricem, saepiusque ad cubile pervenire, et pavonina ova, quae propter magnitudinem difficilius a gallina moventur, versare manu: idque quo diligentius faciat, una pars ovorum notanda est atramento, quod signum habebit aviarius,an a gallina conversa sint.

decimus deinceps dies omnis gallinaceus sub traho et totidem recens idem genus suppono ut trigesima luna qui sum fere novo cum pavoninus excludo sed custodio cura non effugio observaris desilientem matrix saepis ad cubile pervenio et pavoninus ovo qui propter magnitudo difficilis ab gallina moveo versaris manus is quo diligo facio unus pars ovum noto sum atramentum qui signum habeo aviarius an ab gallina converro sum


Est et illa vernaculi examinis cura, si forte praedicto tempore facta eruptione 1 patriam 2 fasti-diens3 sedem longiorem fugam denuntiavit. Id autem significat, eum sic apis evadit vestibulum, ut nulla intra revolet, sed se confestim levet sublimius.

sum et ille vernaculis examen cura si fors praedico tempus facio eruptio patria faveo diens sedes longus fuga denuntio is autem significo is sic apis evado vestibulis ut nullus intra revolo sed sui confestim levo sublimis


Sed eam viciam non convenit ante desecare, quam permaturuerit et aliqua semina subiacenti solo iecerit. Tum faenisecas eam oportet recidere ac deinde rigari,si fuerit facultas aquae et si tamen terra densior est; nam in resoluta humo non expedit inducere maiorem vim rivorum, prius quam conspissatum fuerit et herbis colligatum solum,quoniam impetus aquarum proluit terram nudatisque radicibus gramina non patitur coalescere.

sed is vicia non convenio ante desecaris quam permaturesco et aliqui semen subjaceo solum jacio tum faeniseca is oportet recido atque deinde rigaris si sum facultas aqua et si tamen terra densus sum nam in resolvo humo non expedio induco magnus vis rivus prior quam conspissatus sum et herba colligo solus quoniam impetus aqua proluo terra nudo radix gramen non patior coalesco


radicem,formare sic convenit, ut vitis sine pedamine consistat. Hoc autem protinus effici non potest. Nam nisi adminiculum tenerae viti atque infirmae contribueris, prorepens pampinus terrae se applicabit.Itaque posito semini arundo adnectitur, quae velut infantiam eius tueatur atque educet, producatque in tantam staturam, quantam permittit agricola. Ea porro non debet esse sublimis: nam usque in sesqui-

radix formo sic convenio ut vita sine pedamen consisto hic autem protinus efficio non possum nam nisi adminiculis tener vitium atque infirmus contribuo prorepo pampinus terra sui applico itaque pono semen arundo adnecto qui velut infantia is tueor atque educo produco in tantus sto quantus permitto agricola is porro non debeo sum sublimis nam usque in sesqui


Nam id minime conducit agricolae, seu quia nemo suum proprium aliquod esse opus credit, seu quia cum enisus est, non suo sed communi officio proficit ideoque labori multum se subtrahit; nec tamen viritim malefactum deprehenditur, quod fit a multis. Propter quod separandi sunt aratores a vinitoribus et vinitores ab aratoribus iique a 4mediastinis.

nam is paruus conduco agricola seu quia nemo suus proprius aliqui sum opus credo seu quia cum enitor sum non suus sed communis officium proficio ideo labor multus sui subtraho neque tamen viritim malefacio deprehendo qui fio ab multus propter qui separo sum arator ab vinitor et vinitor ab arator eo ab mediastinus


Epicharmus autem Syracusanus, qui pecudum medicinas diligentissime conscripsit, affirmat pugnacem arietem mitigari terebra secundum auriculas foratis cornibus, qua curvantur in flexum. Eius quadrupedis aetas ad progenerandum optima est trima: nec tamen inhabilis usque in annos octo. Femina post bimatum maritari debet, iuvenisque habetur quinquennis:

epicharmus autem syracusanus qui pecus medicina diligens conscribo affirmo pugnax aries mitigaris terebra secundus auricula foro cornu qui curvo in flecto is quadrupedus aetas ad progenero bonus sum trimus neque tamen inhabilis usque in annus octo femina post bimatus maritaris debeo juvenis habeo quinquennis


tertium,si sole exustus est. Hoc genus casei potest etiam trans maria permitti. Nam is, qui recens intra paucos dies absumi debet, leviore cura conficitur. Quippe fiscellis exemptus in salem muriamque demittitur, et mox in sole paulum siccatur. Nonnulli antequam pecus numellis induant,virides pineas nuces in mulctram demittunt, et mox super eas emulgent, nec separant, nisi cum transmiserint in formas coactam materiam. Ipsos quidam virides conferunt nucleos, et laeti permiscent,

tertius si sol exuro sum hic genus caseus possum etiam trans mare permitto nam is qui recens intra paucus dies absumo debeo levis cura confacio quippe fiscella eximo in sal muria demitto et mox in sol paulus sicco nonnullus antequam pecus numella induo viridis pinea nuces in mulctra demitto et mox super is emulgeo neque separo nisi cum transmitto in forma cogo materia ipse quidam viridis confero nucleus et laetus permisceo


cytisi, vel si id non fuerit, viciae aut mihi. Curae autem debebit esse custodi, cum parturient aves, ut habeant quam mundissimis paleis constrata cubilia, eaque subinde converrat, et alia stramenta quam recentissima reponat.Nam pulicibus, atque aliis similibus replentur, quae secum affert avis, cum ad idem cubile revertitur. Assiduus autem debet esse custos et speculari parientes,quod se facere gallinae testantur crebris singultibus interiecta voce acuta.

cytisus vel si is non sum vicia aut ego cura autem debeo sum custos cum parturio aveo ut habeo quam mundus palea consterno cubile is subinde converrat et alius stramentum quam recens repono nam pulex atque alius similis repleo qui sui affero avus cum ad idem cubile revorto assiduus autem debeo sum custos et specularis pario qui sui facio gallina testo creber singultus interjacio vox acutus


Has differentias servat pro situ et positione locorum, qui genera per hortos separat. Illam quoque non exiguam sequitur utilitatem, quod et laborem vindemiae minorem patitur et sumptum. Nam ut quaeque virescere incipiunt, tempestive leguntur, et quae nondum maturitatem ceperunt uvae, sine dispendio differuntur;

hic differentia servo pro sino et positio locus qui genus per hortus separo ille quoque non exiguus sequor utilitas qui et labor vindemia paruus patior et sumo nam ut quisque viresco incipio tempestivus lego et qui nondum maturitas capio labrusca sine dispendium differo


Ac si res exigit, ut plurimi mares progenerandi sint, Aristoteles vir callidissimus rerum naturae praecipit admissurae tempore observare siccis diebus halitus septentrionales, utcontra ventum gregem pascamus, et eum spectans admittatur pecus: at si feminae generandae sunt, austrinos flatus captare, ut eadem ratione matrices ineantur. Nam illud, quod priore libro docuimus, ut admissarii dexter vel etiam sinister vinculo testiculos obligetur, in magnis gregibus operosum est.

atque si res exigo ut plurimus maris progenero sum aristotelis vir callidus res natura praecipio admitto tempus observaris siccus dies halitus septentrional utcontra venio grex pasco et is specto admitto pecus at si femina genero sum austrinus flo captaris ut idem ratio matrix ineo nam ille qui prior liber doceo ut admissarius dexter vel etiam sinister vinculum testiculus obligo in magnus grex operosus sum


Saepe etiam vitio quod Graeci φαγέδαιναν vocant, intereunt. Siquidem cum sit haec apium consuetudo, ut prius tantum cerarum confingant, quantum putent explere se posse, non nunquam evenit, consummatis operibus cereis, ut, dum examen conquirendi mellis causa longius evagatur, subitis imbribus, aut turbinibus in silvis opprimatur, et maiorem partem plebis amittat: quod ubi factum est, reliqua paucitas favis complendis non sufficit; tuncque vacuae .cerarum partes computrescunt,et vitiis paulatim serpentibus, corrupto melle, ipsae quoque apes intereunt.

saepe etiam vitio qui graecum voco intereo siquidem cum sum hic apis consuetudo ut prior tantus ceraris confingo quantus puto expleo sui possum non numquam evenio consummo opus cereus ut dum examen conquaero mel causa longus evago subeo imber aut turbo in silva opprimo et magnus pars plebs amitto qui ubi facio sum reliquus paucitas favus complendis non sufficio tunc vacuus ceraris pars computrescunt et vitium paulatim serpens corrumpo mel ipse quoque apis intereo


Atque haec quidem cultura vel bracchiatis vel capi-tatis antequam gemment, adhibetur. Cum deinde germinaverint, fossor insequitur, ac bidentibus eas partes subigit, quas bubulcus non potuit pertingere. Mox ubi materias vitis exigit, insequitur pampinator et supervacuos deterget fructuososque palmites sub- mittit, qui cum induruerunt, velut in coronam re-ligantur. Hoc duabus ex causis fit: una, ne libero excursu in luxuriam prorepant,omniaque alimenta pampini absumant; altera, ut religata vitis rursus aditum bubulco fossorique in excolenda se praebeat.

atque hic quidem cultura vel bracchiatis vel capio libertas antequam gemmo adhibeo cos deinde germino fossor insequor atque bidens is pars subigo qui bubulcus non possum pertingo mox ubi materio vita exigo insequor pampinator et supervacuus detergeo fructuososque palmes sub mitto qui cum induresco velut in corona res ligo hic duo ex causa fio unus ne liber excurro in luxuria prorepo omne alimentum pampinus absumo alter ut religo vita rursus aditus bubulcus fossor in excolo sui praebeo


Si ex toto propter cervicis tumorem iugum recuset, paucis diebus requies ab opere danda est. Tum cervix aqua frigida defricanda, et spuma argenti illinenda est. Celsus quidem tumenti cervici herbam, quae vocatur avia, ut supra dixi, contundi et imponi iubet. Clavorum, qui fere cervicem infestant, minor molestia est: nam facile oleo per ardentem lucernam instillato sanantur.

si ex totus propter cervix tumor iugum recuso paucus dies requies ab opus do sum tum cervix aqua frigidus defrico et spumo argentum illinenda sum celsus quidem tumeo cervix herba qui voco avia ut supra dico contundo et impono iubeo clavus qui fere cervix infesto paruus molestia sum nam facilis oleum per ardeo lucerna instillo sano


Idemque vinitor, qui ante ferro, nunc manu deputet,umbras- que compescat, ac supervacuos pampinos deturbet;nam id plurimum refert non inscite facere, siquidem vel magis pampinatio quam putatio vitibus consulit. Nam illa quamvis multum iuvat, sauciat tamen et resecat; haec clementius sine vulnere medetur, et anni sequentis expeditiorem putationem facit.

idem vinitor qui ante ferrum nunc manus deputo umbra que compesco atque supervacuus pampinus deturbo nam is multus refero non inscitus facio siquidem vel magis pampinatio quam putatio vitis consulo nam ille quivis multus juvo saucio tamen et reseco hic clemens sine vulnus medeor et annus sequor expedio putatio facio


Si in opere collum contuderit,praesentissimum est remedium sanguis de aure emissus: aut si id factum, non erit, herba, quae vocatur avia,eum sale trita et imposita. Si cervix mota et deiecta est, considerabimus quam in partem declinet, et ex diversa auricula sanguinem detrahemus. Ea porro vena, quae in aure videtur esse amplissima, sarmento prius verberatur. Deinde cum ad ictum intumuit, cultello solvitur; et postero die iterum ex eodem loco sanguis emittitur, ac biduo ab opere datur vacatio. Tertio deinde die levis iniungitur labor, et paulatim ad iusta perducitur.

si in opus collum contundo praesens sum remedium sanguis de auris emitto aut si is facio non sum herba qui voco avia is sal tero et impono si cervix moueo et deicio sum considero quam in pars declino et ex diverto auricula sanguis detraho is porro vena qui in auris video sum amplus sarmentum prior verbero deinde cum ad ictus intumesco cultellus solvo et posterus dies iterum ex idem locus sanguis emitto atque biduus ab opus do vacatio tertius deinde dies levis injungo labor et paulatim ad iustus perduco


Itaque et fetae cytisus viridiset torrefactum hordeum,maceratumque ervum praebetur, et tener vitulus torrido molitoque milio et permixto cum lacte salivatur. Melius etiam in hos usus Altinae vaccae parantur, quas eius regionis incolae cevas appellant. Eae sunt humilis staturae, lactis abundantes, propter quod remotis earum fetibus, generosum pecus alienis educatur uberibus: vel si hoc praesidium non adest, faba fresa et vinum recte tolerat, idque praecipue in magnis gregibus fieri oportet.

itaque et fetus cytisus viridiset torrefacio hordeum macero ervum praebeo et tener vitulus torridus molio milium et permisceo cum lac salivatur bonus etiam in hic utor altinus vacca paro qui is regio incola cevas appello is sum humilis sto lac abundo propter qui remoueo is fetus generosus pecus alienus educo uber vel si hic praesidium non adsum faba frendo et vinum rectus tolero is praecipuus in magnus grex fio oportet


donec altitudinis mensuram datam ceperit.Tum per omne spatium gradus aequaliter movenda linea est; obtinendumque ut eadem latitudo in imo reddatur quae coepta est in summo. Opus est autem perito ac vigilante exactore, qui ripam erigi iubeat, sulcumque vacuari, ac totum spatium crudi soli cum emota iam terra committi, sicut praecepi priore libro, cum arandi rationem traderem, monendo necubi scamna omittantur, et quod est durum summis glaebis obtegatur.

donec altitudo mensura do capio tum per omnis spatium gradus aequalis moveo lineus sum obtinendumque ut idem latitudo in imus reddo qui coepio sum in superus opus sum autem pereo atque vigilo exactor qui ripa erigo jubeo sulcus vacuaris atque totus spatium crudus solus cum emoveo iam terra committo sicut praecipio prior liber cum aro ratio trado moneo necubi scamnum omitto et qui sum durus summus glaeba obtego


Semina lege crassa non minus quam manubrium bidentis, recta, levia, procera, sine ulceribus, integro libro. Ea bene et celeriter comprehendent. Si ex arboribus ramos sumes,de iis quae quotannis bonos et uberes fructus afferunt, digito ab humeris qui sunt contra solem orientem. Si cum radice plantam posueris, incrementum maius futurum quam ceteris senties. Arbor insita fructuosior est quam quae insita non est, id est,quam quae ramis aut plantis ponetur.

semen lex crassus non paruus quam manubrium bidens recta levis procerus sine ulcus integer liber is bene et celer comprehendent si ex arbor ramus sumo de is qui quot bonus et uber fructus affero digitus ab humo qui sum contra sol orior si cum radix planta pono incrementum magnus sum quam ceterus sentio arbor inquiro fructuosus sum quam qui inquiro non sum is sum quam qui ramus aut planta pono


Rursus aestate vel sua sponte, dummodo sit facultas cibi, pinguescit. Nihil enim aliud, quam obicitur esca, sed praecipue milium: nec quia tritico vel aliis frumentis minus crassescat;verum quod semine huius maxime delectatur.Hieme tamen offae panis vino madcfactae, sicut etiam palumbos, celerius opimant quam ceteri cibi.

rursus aestas vel suus sponte dummodo sum facultas cibus pinguesco nihil enim alius quam obicio esca sed praecipuus mille neque quia triticum vel alius frumentum paruus crassesco verus qui semen hic magnus delecto hiems tamen offa panis vinum madcfactae sicut etiam palumbus celer opimo quam ceterus cibus


Post haec deinde meminerit accurate locum vineis eligere; de quo cum iudicaverit, maximam diligentiam sciat adhibendam pastinationi. Quam cum peregerit, non minore cura vitem conserat, et cum posuerit summa sedulitate culturae serviat; id enim quasi caput et columen est impensarum, quoniam in eo consistit, melius an sequius terrae mandaverit paterfamilias pecuniam quam in otio tractare. Igitur unum quodque eorum quae proposui, suo iam persequar ordine.

post hic deinde memini accuro locus vinea eligo de quo cum judico maximus diligentia scio adhibeo pastinatio quam cum perago non paruus cura vito consero et cum pono summus sedulitas colo servio is enim quasi caput et columen sum impensa quoniam in is consisto bonus an sequius terra mando paterfamilias pecunia quam in otium tractaris igitur unus quisque is qui propono suus iam persequor ordo


Hoc cum per dies novem factum est, aqua dulci abluitur,et sub umbra cratibus in hoc factis ita ordinatur, ne alter alterum caseus contingat, et ut modice siccetur: deinde, quo tenerior permaneat, clauso neque ventis obnoxio loco stipatur per com- plura tabulata. Sic neque fistulosus neque salsus neque aridus provenit. Quorum vitiorum primum solet accidere, si parum pressus; secundum, si nimio sale imbutus:

hic cum per dies novo facio sum aqua dulcis abluo et sub umbra cratis in hic facio ita ordino ne alter alter caseus contingo et ut modicus sicco deinde quo tener permaneo claudo neque venio obnoxius locus stipo per com multus tabulatum sic neque fistulosus neque salio neque aridus provenio qui vitium primus soleo accido si parum premo secundus si nimius sal imbuo


Magis etiam dotibus tres Apianae commendantur, omnes feraces iugoque et arboribus satis idoneae, generosior tamen una, quae nudis foliis est. Nam duae lanatae quamvis frondibus et palmitum pari facie fluxurae qualitate sunt dispariles, cum tardius altera recipiat cariem vetustatis.

magis etiam dos tres apianae commendo omnis ferax jugo et arbor satis idoneus generosus tamen unus qui nudus folium sum nam duo lanatus quivis frons et palmes par facies fluo qualitas sum disparilis cum tardus alter recipio cariem vetustas


Bubus autem pro temporibus anni pabula dis-pensantur. Ianuario mense singulis fresi et aqua macerati ervi quaternos sextarios mixtos paleis dare convenit, vel lupini macerati modios, vel cicerculae maceratae semodios, et super haec affatim paleas.Licet etiam, si est leguminum inopia, et eluta et siccata vinacia, quae de lora eximuntur, eum paleis miscere.

bos autem pro tempus annus pabulum deus penso januarius mensis singuli frendo et aqua macero ervum quaterni sextarius misceo palea do convenio vel lupinus macero modius vel cicercula macero semodius et super hic affatim palea licet etiam si sum legumen inopia et eluo et sicco vinacia qui de lorum eximo is palea misceo


genus morbi maxime est armentis noxium. Colla subigat merumque faucibus, si aestuaverint, infundat; satis autem est singulis vini sextarios praebere. Sed ante ad praesaepia boves religari non expedit, quam sudare atque anhelare desierint. Cum deinde tempestive potuerint vesci, non multum nec universum cibum, sed partibus et paulatim praebere convenit.Quem cum absumpserint, ad aquam duci oportet sibiloque adlectari, quo libentius bibant, tum demum reductos largiore pabulo satiari. Hactenus de officio bubulci dixisse abunde est. Sequitur ut tempora quoque subigendi arvi praecipiamus.

genus morbus magnus sum armentum noxius collum subigo merus fauces si aestuaverint infundo satis autem sum singuli vinum sextarius praebeo sed ante ad praesaepe bos religaris non expedio quam sudaris atque anhelaris desino cos deinde tempestivus possum vesco non multus neque universus cibus sed pars et paulatim praebeo convenio qui cum absumo ad aqua duco oportet sibilo adlectaris quo libet bibo tum demum reduco largus pabulum satiaris hactenus de officium bubulcus dico abunde sum sequor ut tempus quoque subigo arvum praecipio


Ceterum cum mediocris adest et salubritas et terrae bonitas, numquam non ex agro plus sua cuique cura reddidit quam coloni, numquam non etiam vilici, nisi si maxima vel neglegentia servi vel rapacitas intervenit. Quae utraque peccata plerumque vitio domini vel committi vel foveri nihil dubium est, cum liceat aut cavere ne talis praeficiatur negotio,

ceterum cum mediocris adsum et salubritas et terra bonitas numquam non ex ager multus suus quisque cura reddo quam colonus numquam non etiam vilicus nisi si maximus vel neglegentia servio vel rapacitas intervenio qui uter pecco plerusque vitio dominus vel committo vel foveo nihil dubius sum cum licet aut caveo ne talis praeficio negotium


Multi putant in eiusmodi stagnis longos piscibus recessus et flexuosos in lateribus specus esse fabricandos, quo sint opaciores aestuantibus latebrae. Sed si recens mare non semper stagnum permeat, id facere contrarium est. Nam eiusmodi receptacula nec facile novas admittunt aquas, et difficulter veteres emittunt: plusque nocet putris unda, quam prodest opacitas.

multus puto in eiusmodi stagnum longus piscis recedo et flexuosus in later specus sum fabrico quo sum opacus aestuo latebra sed si recens mare non semper stagnum permeo is facio contrarius sum nam eiusmodi receptaculum neque facilis novo admitto aqua et difficilis vetus emitto multus noceo putris unda quam prodo opacitas


Sed ea tum praecipua est, si nec nimis celeriter frondet, et primo quoque tempore deflorescit, nec nimis tarde mitescit; quin etiam pruinas et caliginem et carbunculum facile propulsat, eademque nec imbribus putrescit,nec siccitatibus abolescit.

sed is tum praecipuus sum si neque nimis celer frondeo et primus quoque tempus defloresco neque nimis tardus mitesco quin etiam pruina et caligo et carbunculis facilis propulso idem neque imber putrescit neque siccitas abolescit


Sed quotcunque favi sunt demessi, eodem die, dum tepent, conficere mel convenit. Saligneus qualus, vel tenui vimine rarius contextus saccus, inversae metae similis, qualis est quo vinum liquatur, obscuro loco suspenditur: in eum deinde carptim congeruntur favi.Sed adhibenda cura est, ut separentur eae partes cerarum, quae vel pullos habent, vel rubras sordes. Nam sunt mali saporis, et succo suo mella corrumpunt.

sed quotcunque faveo sum demeto idem dies dum tepeo confacio mel convenio salignus qualus vel tenuis vimen rarus contexo saccus inverto meta similis qualis sum quo vinum liquo obscurum locus suspendo in is deinde carptim congero faveo sed adhibeo cura sum ut separo is pars ceraris qui vel pullus habeo vel rubras sordeo nam sum malus sapor et succo suus mel corrumpo


Convehenda sunt enim tempore iniquissimo hiberno. Quare salices viminales atque harundineta vulgaresque silvae, vel consulto consitae castaneis, prius faciendae sunt. Salicum viminalium Atticus putat singula iugera sufficere posse quinis et vicenis iugeribus ligandae vineae, harundineti singula iugera vicenis iugandis; castaneti iugerum totidem palandis, quot harundineti iugandis.

convehenda sum enim tempus iniquus hiberno quaris salix viminal atque harundinetum vulgo silva vel consultum consero castanea prior facio sum salix viminalis atticus puto singulus iugerum sufficio possum quini et viceni iugeribus ligo vinea harundinetum singulus iugerum viceni jugo castanetum jugerum totidem palo quot harundinetum jugo


Sed numerum huius generis maiorem, quam centum capitum sub uno clauso non expedit habere, cum lanigerae mille pariter commode stabulentur.Atque ubi caprae primum comparantur, melius est unum gregem totum, quam ex pluribus particulatim mercari, ut nec in pastione separatim laciniae diducantur, et in caprili maiore concordia quietae consistant. Huic pecudi nocet aestus, sed magis frigus, et praecipue fetae, quia gelicidiosior heims conceptum vitiat.Nec tamenn ea sola creat abortus,sed etiam glans cum citra satietatem data est. Itaque nisi potest affatim praeberi, non est gregi permittenda.

sed numerus hic genus magnus quam centum caput sub unus claudo non expedio habeo cum lanifica mille pariter commodus stabulo atque ubi capra primus comparo bonus sum unus grex totus quam ex multus particulatim mercor ut neque in pastio separatim lacinia diduco et in caprilis magnus concordia quiesco consisto hic pecus noceo aestus sed magis frigus et praecipuus fetus quia gelicidiosior heims concipio vitio neque tamenn is solus creo aborior sed etiam glans cum citer satietas do sum itaque nisi possum affatim praebeo non sum grex permitto


Atque in totum, sicut ante iam diximus, hiberna sartio plurimum iuvat diebus serenis ac siccis post brumam confectam mense Ianuario, si gelicidia non sint. Ea porro sic debet fieri, ne radices satorum laedantur et ut potius adobruantur cumulisque exaggerentur, ut latius se frutex culmi diffundat. Id prima sartione fecisse proderit, secunda oberit, quia cum pullulare desiit

atque in totus sicut ante iam dico hibernus sartio multus juvo dies serenus atque siccus post bruma confacio mensis januarius si gelicidium non sum is porro sic debeo fio ne radix sator laedo et ut potis adobruo cumulus exaggero ut fero sui frutex culmus diffundo is primus sartio facio prosum secundus obsum quia cum pullularis desino


Sed quotiensque mel aliusve succus remediis adhibetur, circumlinendus erit oculus pice liquida cum oleo, ne a muscis infestetur. Nam et ad dulcedinem et odorem mellis aliorumque medicamentorum non hae solae, sed et apes advolant.

sed quotiensque mel alius succus remedium adhibeo circumlino sum oculus picus liquidus cum oleum ne ab musca infesto nam et ad dulcedo et odor mel alius medicamentor non hic solus sed et apis advolo


Sed aliud est ferramentum quo priores vitem perforabant, aliud quod ipse usu nunc magis aptum comperi. Nam antiqua terebra, quam solam veteres agricolae noverant, scobem faciebat perurebatque eam partem quam perforaverat. Deusta porro raro revirescebat, vel cum priore coalescebat,et insitus surculus comprehendebat. Tum etiam scobis numquam sic eximebatur ut non inhaereret foramini; ea porro interventu suo prohibebat corpus surculi corpori vitis applicari.

sed alius sum ferramentum quo prior vito perforo alius qui ipse usus nunc magis aptus comperio nam antiquus terebra quam solus vetus agricola nosco scobis facio perurebatque is pars quam perforaverat deuro porro rarus revirescebat vel cum prior coalescebat et inquiro surculus comprehendo tum etiam scobis numquam sic eximo ut non inhaereo foro is porro intervenio suus prohibeo corpus surculis corpus vita applicaris


Tum denotet protinus quot et quales sint nati, et curet maxime ne quis sub nutrice aliena educetur 5: nam facillime porci, si evaserint haram, miscent se, et scrofa cum decubuit, aeque alieno ac suo praebet ubera.

tum denoto protinus quot et qualis sum nascor et curo magnus ne quis sub nutrix alienus educo nam facilis porcus si evado hara misceo sui et scrofa cum decumbo aequus alienus atque suus praebeo uber


ne feles, aut viverra perrepat. Media deinde parte nessotrophii lacus defoditur in duos pedes altitudinis, spatiumque longitudinidatur et latitudini quantum loci conditio permittit.

ne feles aut viverra perrepo medius deinde pars nessotrophium lacus defodio in duo pes altitudo spatium longitudinidatur et latitudo quantus locus condicio permitto


Cultus autem pratorum magis curae quam laboris est. Primum ne stirpes aut spinas 4 validiorisve 5 incrementi herbas inesse patiamur, atque alias ante hiemem per autumnum exstirpemus, ut rubos, virgulta, iuncos, alias sic vellamus, ut 6 intuba ac solstitialis spinas; ac 7 neque suem velimus impasci, quoniam rostro suffodiat et cespites excitet, neque pecora maiora, nisi cum siccissimum solum est, quia udo demerguntur ungulae 8 et atterunt scinduntque radices herbarum.

cultus autem prator magis cura quam labor sum primus ne stirps aut spina validiorisve incrementum herba insum patior atque alius ante hiems per auctumnus exstirpo ut rubus virgultus juncus alius sic vellamus ut intuba atque solstitial spina atque neque sus volo impasci quoniam rostrum suffodio et caespes excito neque pecus magnus nisi cum siccus solus sum quia udus demergo ungula et attero scindo radix herba


Placet nostro poetae adoreum atque etiam triticum non ante seminare quam occiderint Vergiliae. Quod ipsum numeris sic edisserit: At si triticeam in messem robustaque farra Exercebis humum solisque instabis aristis, Ante tibi Eoae Atlantides abscondantur.

placeo noster poeta adoreum atque etiam triticum non ante seminaris quam occido vergiliae qui ipse numerus sic edissero at si triticeus in messis robustus far exerceo humus solus insto arista ante tu eous atlantis abscondo


Accedit huc, quod omnis humus quamvis laetissima tamen inferiorem partem ieiuniorem habet, eamque attrahunt excitatae maiores glaebae; quo evenit ut infecundior materia mixta pinguiori segetem minus uberem reddat, tum etiam ratio rustici adgravatur exiguo profectu operis.

accedo huc qui omnis humus quivis laetus tamen inferus pars jejunus habeo eo attrahunt excito magnus glaeba quo evenio ut infecundus materia misceo pinguis seges paruus uber reddo tum etiam ratio rusticus adgravatur exiguus proficio opus


post fraxinea, et ab hac populnea. Ultimae sunt ilignea et qucrnea et laurea: sed eae post aestatem necessariae deficientibus ceteris. Possunt etiam folia ficulnea probe dari, si sit ea copia, aut stringere arbores expediat. Ilignea tamen vel melior est quernea, sed eius generis, quod spinas non habet; nam id quoque, ut iuniperus,respuitur a pecore propter aculeos.

post fraxineus et ab hic populneus ulter sum iligneus et qucrnea et laureus sed is post aestas necessaria deficio ceterus possum etiam folium ficulnea probus do si sum is copia aut stringo arbor expedio iligneus tamen vel bonus sum querneus sed is genus qui spina non habeo nam is quoque ut juniperus respuo ab pecus propter aculeus


ceterum locis uliginosis atque exilibus aut frigidis aut etiam opacis plerumque citra Kalendas Octobris seminare convenire, dum sicca tellure licet, dum nubila pendent, ut prius convalescant radices frumentorum quam hibernis imbribus aut gelicidiis pruinisve infestentur. Sed quamvis tempestive sementis confecta erit, cavebitur tamen ut patentes liras crebrosque sulcos aquarios, quos non nulli elices vocant, faciamus et omnem umorem in colhquias atque inde extra segetes derivemus.Nec ignoro quosdam veteres auctores praecepisse ne seminarentur agri, nisi cum terra pluviis permaduisset;

ceterum locus uliginosus atque exilis aut frigidus aut etiam opacus plerusque citer kalendae october seminaris convenio dum sicco tellus licet dum nubila pendeo ut prior convalesco radix frumentor quam hibernus imber aut gelicidium pruinisve infesto sed quivis tempestivus sementis conficio sum cavebitur tamen ut pateo liro creber sulcus aquarius qui non nullus elices voco facio et omnis umor in colhquias atque inde extra seges derivemus neque ignoro quidam vetus auctor praecipio ne semino ager nisi cum terra pluvia permadesco


Sunt autem hi reges maiores paulo et oblongi magis quam ceterae apes, rectioribus cruribus, sed minus amplis pinnis, pulchri coloris et nitidi, levesque ac sine pilo, sine spiculo, nisi quis forte pleniorem quasi capillum, quem in ventre gerunt, aculeum putat, quo et ipso tamen ad nocendum non utuntur. Quidam etiam infusci atque hirsuti reperiuntur, quorum pro habitu damnabis ingenium.

sum autem hic rex magnus paulus et oblongus magis quam ceterus apis recingo crus sed paruus amplus pinna pulcher color et nitidus levo atque sine pilo sine spiculum nisi quis fors plenus quasi capillus qui in venter gero aculeus puto quo et ipse tamen ad noceo non uto quidam etiam infuscus atque hirsutus reperio qui pro habitus damno ingenium


Harundo minus alto 2 pastinato, melius tamen bipalio seritur. Ea cum sit vivacissima nec recuset ullum locum, prosperius resoluto quam denso; umido, quam sicco; vallibus, quam clivis; 3 fluminum ripis, et limitibus ac vepribus 4 commodius quam mediis agris deponitur.

harundo paruus altus pastino bonus tamen bipalium sero is cum sum vivax neque recuso ullus locus prosper resolvo quam densus umidus quam sicco valles quam clivus flumen ripa et limes atque vepres commodus quam medius ager depono


Nomen quoque indiderunt ab eo, quod protinus esset paratum nec magnum laborem desideraret. Marcus quidem Porcius et illa commemoravit, quod nec tempestatibus adfligentur ut aliae partes ruris minimeque sumptus egens per omnis annos praeberet reditum neque eum simplicem, cum etiam in pabulo non minus redderet quam in faeno.

nomen quoque indo ab is qui protinus sum paro neque magnus labor desidero marcus quidem porcius et ille commemoro qui neque tempestas affligo ut alius pars rus minimus sumptus egeo per omnis annus praebeo redeo neque is simplex cum etiam in pabulum non paruus reddo quam in faenum


Ac nec campus concavae positionis esse neque collis praeruptae debet: ille ne collectam diutius contineat aquam, hic ne statim praecipitem fundat. Potest tamen mediocriter acclivis, si aut pinguis est aut riguus ager, pratum fieri.

atque neque campus concavus positio sum neque collis praerumpo debeo ille ne colligo diu contineo aqua hic ne statim praecipito fundo possum tamen mediocris acclivis si aut pinguis sum aut riguus ager pratum fio


Multi sequentes compendium temporis, tales vineas supra quartum pedem detruncant, nihil reformidantes eiusmodi resectionem; quoniam fere plurimarum stirpium natura sic se commodat ut iuxta cicatricem novellis frondibus repullescant. Sed haec quidem ratio minime nobis placet, siquidem vastior plaga nisi habeat supcrpositam valentem materiam, quae possit inolescere, solis halitu torretur; mox deinde roribus et imbribus putrescit.

multus sequor compendium tempus talis vinea supra quartus pedis detrunco nihil reformido eiusmodi resectio quoniam fere plurimaris stirps natura sic sui commodo ut iuxta cicatrix novellus frons repullesco sed hic quidem ratio paruus nos placeo siquidem vastus plaga nisi habeo supcrpositam valeo materia qui possum inolesco sol halitus torreo mox deinde roribus et imber putrescit


Ovem pulmonariam similiter ut suem curari convenit, inserta per auriculam, quam veterinarii consiliginem vocant: de ea iam diximus, cum maioris pecoris medicinam traderemus.Sed is morbus aestate plerumque concipitur, si defuit aqua, propter quod vaporibus omni quadrupedi largius bibendi potestas danda est.

ovo pulmonarius similis ut sus curaris convenio insero per auricula quam veterinarii consiligo voco de is iam dico cum magnus pecus medicina trado sed is morbus aestas plerusque concipio si desum aqua propter qui vapor omnis quadrupedus largus bibo potestas do sum


Atque ita paribus spatiis ordines diriguntur. Quod deinde cum est factum, fossor insequitur, scrobemque alternis omissis in ordinem spatiis a calamo ad proximum calamum non minus altum quam duo pedes et semissem planis locis refodit, acclivibus in dupondiumet dodrantem, praecipitibus etiam in tres pedes. In hanc mensuram scrobibus depressis viviradices ita deponuntur ut a media scrobe singulae in diversum sternantur, et contrariis frontibus fossarum ad calamos erigantur.

atque ita par spatium ordo dirigo qui deinde cum sum facio fossor insequor scrobis alternus omitto in ordo spatium ab calamus ad propior calamus non paruus altus quam duo pes et semis planus locus refodio acclivibus in dupondiumet dodrans praeceps etiam in tres pes in hic mensura scrobis deprimo viviradix ita depono ut ab medius scrobis singulus in diverto sterno et contrarius frons fossaris ad calamus erigo


possunt tamen etiam semestres implere feminam. Scrofae probantur longissimistatus, et ut sint reliquis membris similes descriptis verribus. Si regio frigida et pruinosa est, quam durissimae densaeque et nigrae setae grex eligendus est; si temperata atque aprica, glabrum pecus vel etiam pistrinale album potest pasci.

possum tamen etiam semestris impleo femina scrofa probo longissimistatus et ut sum reliquus membrum similis describo verris si regius frigidus et pruinosus sum quam durus densus et niger setae grex eligo sum si tempero atque apricus glaber pecus vel etiam pistrinal albus possum pascor


Granum autem rutilum si, cum est diffissum, eundem colorem interiorem habet, integrum esse non dubitamus; quod extrinsecus albidum, intus etiam candidum conspicitur,leve ac vanum intellegi debet. Nec nos tamquam optabilis agricolis fallat siligo, nam hoc tritici vitium est et, quamvis candore praestet, pondere tamen vincitur. Verum in umido statu caeli recte provenit et ideo locis manantibus magis apta est. Nec tamen ea longe nobis aut magna difficultate requirenda est, nam omne triticum solo uliginoso post tertiam sationem convertitur in siliginem.

granum autem rutilis si cum sum diffindo idem color interior habeo integer sum non dubito qui extrinsecus albidus intus etiam candidus conspicio levis atque vanus intellego debeo neque nos tamquam optabilis agricola fallo siligo nam hic triticum vitium sum et quivis candor praesto pondus tamen vincio verus in umidus status caelum rectus provenio et ideo locus mano magis apto sum neque tamen is longus nos aut magnus difficultas requiro sum nam omnis triticum solum uliginosus post tertius satio converto in siligo


Cum mensem tricesimum excessit posita vinea, id est tertio autumno, vehementioribus statuminibus statim impcdanda est, idque non ut libet aut fortuito faciendum. Nam sive prope truncum deponiturpalus, pedali tamen spatio recedendum est, ne aut premat aut radicem vulneret, et ut fossor tamen ab omni parte semina circumfodiat.

cos mensis tricesimum excedo pono vinea is sum tertius auctumnus vehemens statuminibus statim impcdanda sum is non ut libet aut fortuitus facio nam sive prope truncus deponiturpalus pedal tamen spatium recedo sum ne aut premo aut radix vulnero et ut fossor tamen ab omnis pars semen circumfodio


Sed custodiri debet, ut ovis subiciantur herbae urticarum, quo quasi remedio medicantur, ne noceri possit excusis anserculis, quos enecant urticae, si teneros pupugerint. Pullis autem formandis excudendisque triginta diebus opus est, cum sunt frigora: nam tepidis XXV satis est. Saepius tamen anser trigesimo die nascitur.

sed custodio debeo ut ovum subicio herba urticaris quo quasi remedium medico ne noceo possum excusis anserculis qui eneco urtica si tener pupugerint pullus autem formo excudendisque triginta dies opus sum cum sum frigus nam tepidus xxv satis sum saepis tamen anser trigesimo dies nascor


Campestris locus alte duos pedes et semissem infodiendus est, acclivis regio tres; praeruptior vero collis vel in quattuor pedes vertendus, quia cum a superiore parte in inferiorem detrahitur humus, vix iustum pastinationi praebet regestum, nisi multo editiorem ripam quam in plano feceris. Rursus depressis vallibus minus alte duobus pedibus deponi vineam non placet. Nam praestat non conserere quam in summa terra suspendere; nisi si tamen scaturigo palustris obvia sit,sicut in agro Ravennate, plus quam sesquipedem prohibeat infodere.

campestre locus altus duo pes et semis infodio sum acclivis regius tres praerumpo verus collis vel in quattuor pes vertendus quia cum ab superus pars in inferus detraho humus vix iustus pastinatio praebeo regero nisi multus edo ripa quam in planus facio rursus deprimo valles paruus altus duo pes depono vinea non placeo nam praesto non consero quam in summus terra suspendo nisi si tamen scaturigo palustris obvius sum sicut in ager ravennate multus quam sesquipedem prohibeo infodio


Nam quod ait Celsus, ubi mediocris est fructus, optimam quamque spicam legere oportet separatimque ex ea semen reponere; cum rursus amplior messis provenerit, quicquid exteretur, capisterio expurgandum erit, et semper, quod propter magnitudinem ac pondus in imo subsederit, ad semen reservandum. Nam id plurimum prodest, quia quamvis celerius locis umidis, tamen etiam siccis frumenta degenerant, nisi cura talis adhibetur.

nam qui aio celsus ubi mediocris sum fructus bonus quisque spica lego oportet separatim ex is semen repono cum rursus amplus messis provenio quisquis extero capisterio expurgo sum et semper qui propter magnitudo atque pondus in imus subsederit ad semen reservo nam is multus prodo quia quivis celer locus umidus tamen etiam siccus frumentum degenero nisi cura talis adhibeo


Eum porro an recte aretur frequenter explorare debet agricola, nec tantum visu, qui fallitur non numquam superfusa terra latentibus scamnis, verum etiam tactu, qui minus decipitur cum solidi rigoris admota pertica transversis sidcis inseritur. Ea si aequaliter ac sine offensatione penetravit, manifestum est totum solum deinceps esse motum; sin autem subeunti durior aliqua pars obstitit, crudum vervactum esse demonstrat. Hoc cum saepius bubulci fieri vident, non committunt scamna facere. Igitur uliginosi campi proscindi debent post Idus mensis Aprilis.

eos porro an rectus aro frequens exploraris debeo agricola neque tantus video qui fallo non numquam superfundo terra lateo scamnum verus etiam tango qui paruus decipio cum solidus rigor admoueo pertica transverto sidcis insero is si aequalis atque sine offensatio penetro manifestus sum totus solus deinceps sum motus sin autem subeo durus aliqui pars obsto crudus vervactum sum demonstro hic cum saepis bubulcus fio video non committo scamnum facio igitur uliginosus campus proscindo debeo post idus mensis aprilis


Pars dimidia et tertia ped. viginti quattuor milia, hoc est dextans,in quo sunt scripula CCXL.Partes duae tertiaeet una quarta pedes viginti sex milia et quadringentos, hoc est deunx, in quo sunt seripula CCLXIV. Iugerum pedes viginti octo milia et octingentos, hoc est as,in quo sunt scripula CCXXXXVIII.

pars dimidio et tertius ped viginti quattuor mille hic sum dextans in quo sum scripulum ccxl pars duo tertiaeet unus quartus pes viginti sex mille et quadringenti hic sum deunx in quo sum seripula cclxiv jugerum pes viginti octo mille et octingenti hic sum as in quo sum scripulum ccxxxxviii


Vaccae quoque probantur altissimae formae longaeque, maximis uteris, frontibus latissimis, oculis nigris et patentissimis, cornibus venustis et levibus et nigrantibus, pilosis auribus, compressis malis, palearibus et caudis amplissimis, ungulis modicis, et cruribus parvis.3 Cetera quoque fere eadem in feminis, quae et in maribus, desiderantur, et praecipue ut sint novellae: quoniam, cum excesserunt annos decem, fetibus inutiles sunt.

vacca quoque probo alo forma longus magnus uto frons fero oculus niger et pateo cornu venustus et levis et nigro pilosus auris comprimo malus palearis et cauda amplus ungulis modicus et crus parvus ceterus quoque fere idem in femina qui et in maris desidero et praecipuus ut sum novella quoniam cum excedo annus decem fetus inutilis sum


Omnem porro situm ruris pecus hoc usurpat. Nam et montibus et campis commode pascitur, melius tamen palustribus agris, quam sitientibus. Nemora sunt convenientissima, quae vcstiuntur quercu, subere, fago, cerris, ilicibus, oleastris, termitibus, corylis, pomiferisque silvestribus, ut sunt albae spinae, Graecae siliquae, iuniperus, lotus, pampinus, cornus, arbutus, prunus, et paliurus, atque achrades pyri. Haec enim diversis temporibus mitescunt, ac paene toto anno gregem saturant.

omnis porro sino rus pecus hic usurpo nam et mons et campus commodus pascor bonus tamen palustria ager quam sitio nemus sum convenientissima qui vcstiuntur quercus subeo fagus cerrus ilex oleastrum termes corylus pomifer silvestris ut sum albus spina graece siliqua juniperus lotus pampinus cornus arbutus prunus et paliurus atque achrades pyri hic enim diverto tempus mitesco atque paene totus annus grex saturo


Pinguis et campestris situs proceras oves tolerat; gracilis et collinus quadratas; silvestris et montosus exiguas; pratis planisque novalibus tectum pecus commodissime pascitur. Idque non solum generibus, sed etiam coloribus plurimum refert. Generis eximii Calabras, Apulasque et Milesias nostri existimabant, earumque optimas Tarentinas. Nunc Gallicae pretiosiores habentur, earumque praecipue Altinates. Item quae circa Parmam et Mutinam macris stabulantur campis. Color albus cum sit optimus, tum etiam est utilissimus, quod ex eo plurimi fiunt, neque hic ex alio.

pinguis et campestre sino procerus ovo tolero gracilis et collinus quadro silvestris et montuosus exiguus pratum planus noval tectum pecus commodus pascor is non solus genus sed etiam color multus refero genus eximius calabras appulus et milesia noster existimo is bonus tarentinus nunc gallicus pretiosus habeo is praecipuus altinates item qui circa parma et mutina macris stabulo campus color albus cum sum bonus tum etiam sum utilis qui ex is plurimus fio neque hic ex alius


Nam praestat a mari longo potius intervallo quam brevi refugisse, quia media sunt spatia gravioris halitus. Nec paludem quidem vicinam esse oportet aedificiis nec iunctam militarem viam, quod illa caloribus noxium virus eructat et infestis aculeis armata gignit animalia, quae in nos densissimis examinibus involant, tum etiam nantium serpentiumque pestes hiberna destitutas uligine, caeno et fermentata colluvie venenatas emittit, ex quibus saepe contrahuntur caeci morbi, quorum causas ne medici quidem perspicere queunt; sed et anni toto tempore situs atque umor instrumentum rusticum supellectilemque et inconditos conditosque fructus corrumpit;

nam praesto ab mare longus potis intervallum quam brevis refugio quia medius sum spatior gravis halitus neque palus quidem vicina sum oportet aedificium neque jungo militaris via qui ille calor noxius virus eructo et infestus aculeus armo gigno animal qui in nos densus examen involo tum etiam no serpo pestis hibernus destituo uligo caenum et fermento colluvie veneno emitto ex qui saepe contraho caecus morbus qui causa ne medicus quidem perspicio queo sed et annus totus tempus sino atque umor instrumentum rusticus supellectilemque et inconditus condio fructus corrumpo


Ea res muscum enecat. At tamen pignora sunt ista remedia, cum sit efficacissimum de integro locum exarare. Sed haec, si prata accessimus,facere debemus; sin autem nova fuerint instituenda vel antiqua renovanda—nam multa sunt, ut dixi, quae neglegentia exolescant et fiant sterilia, eaque expedit interdum etiam frumenti causa exarare, quia talis ager post longam desidiam laetas segetes adfert—igitur eum locum, quem prato destinaverimus, aestate proscissum subactumque protinus per autumnum rapis vel napo vel etiam faba conseremus;

is res muscus eneco at tamen pignus sum iste remedio cum sum efficax de integer locus exararis sed hic si pratum accedo facio debeo sin autem novo sum instituo vel antiquus renovo nam multus sum ut dico qui neglegentia exolescant et fio sterilis is expedio interdum etiam frumentum causa exararis quia talis ager post longus desidia laeto seges affero igitur is locus qui pratum destino aestas proscissum subigo protinus per auctumnus rapio vel napus vel etiam faba consero


Nihil enim refert iugum in stellam decussari atque diduci,nisi et palmites adiunguntur.Quam tamen formam non omnes agricolae probaverunt; nam multi simplici ordine fuere contenti. Verum stabilior est vinea, et oneri sarmentorum et fructui ferendo, quae ex utraque parte iugo divincta pari libramento velut ancoris quibusdam distenditur. Tum etiam per plura bracchia materias diffundit, et facilius eas explicat undique subnixa,quam quae in simplici eantherio frequentibus palmitibus stipatur.

nihil enim refero iugum in stella decussaris atque diduco nisi et palmes adjungo quam tamen forma non omnis agricola probo nam multus simplex ordo sum contendo verus stabilio sum vinea et onus sarmentor et fructus fero qui ex uter pars iugum divincta par libramentum velut ancora quidam distendo tum etiam per multus bracchium materio diffundo et facilis is explico undique subnixus quam qui in simplex eantherio frequens palmes stipo


Saserna dicebat ab eius modi homine fere pro mercede litem reddi, propter quod operam dandam esse ut et rusticos et eosdem assiduos colonos retineamus, cum aut nobismet ipsis non licuerit aut per domesticos colere non expedient; quod tamen non evenit nisi in his regionibus quae gravitate caeli solique sterilitate vastantur.

saserna dico ab is modus homo fere pro merces lito reddo propter qui opera do sum ut et rusticus et idem assiduus colonus retineo cum aut nos ipse non liceo aut per domesticus colo non expedio qui tamen non evenio nisi in hic regio qui gravitas caelum solus sterilitas vasto


Taleae deinde sesquipedales serra praecidantur, atque earum plagae utraque parte falce leventur, et rubrica notentur, ut sic quemadmodum in arbore steterat ramus, ita pars recte et cacumine caelum spectans deponatur. Nam si inversa mergatur, difficulter conprehendet, et cum validius convaluerit, sterilis in perpetuum erit.Sed oportebit talearum capita et imas partes mixto fimo cum cinere oblinire,et ita totas eas immergere,

talea deinde sesquipedal serro praecido atque is plaga uter pars falx leventur et rubrico noto ut sic quemadmodum in arbor sto ramus ita pars rectus et cacumen caelum specto depono nam si inverto mergo difficilis comprehendo et cum validus convalesco sterilis in perpetuus sum sed oportet talearis caput et imus pars misceo fimum cum cinis oblinire et ita totus is immergo


Plurimi etiam infra cubilium stramenta graminis aliquid et ramulos lauri, nec minus alii capita cum clavis ferreis subiciunt: quae cuncta remedio creduntur esse adversus tonitrua, quibus vitiantur ova, pullique semiformes interimuntur antequam toti partibus suis consummentur.

plurimus etiam infra cubilis stramentum gramen aliquis et ramulus laurus neque paruus alius caput cum clavus ferreus subicio qui cunctus remedium credo sum adverro tonitruum qui vitio ovo pullus semiformis interimo antequam totus pars suus consummo


Interdum et tumor palati cibos respuit, crebrumque suspirium facit, et hanc speciem praebet, ut bos in latus pendere videatur. Ferro palatum prodest et sauciare, ut sanguis profluat, et exemptum valvulis ervum maceratum, viridemque frondem, vel aliud molle pabulum, dum sanetur, praebere.

interdum et tumor palatium cibus respuo creber suspirium facio et hic species praebeo ut bos in latus pendeo video ferrum palo prodo et sauciaris ut sanguis profluo et eximo valvulis ervum macero viridis frons vel alius mollis pabulis dum sano praebeo


Post annum aut biennium, cum enati ramuli recte convaluerint, supervacuos deputari, idoneos in ordinem submitti conveniet. Quae ulmus a positione bene provenerit,eius summae virgae falce debent enodari. At si robusti ramuli erunt, ita ferro amputentur, ut exiguam stirpem prominentem trunco relinquas. Cum deinde arbor convaluerit, quicquid falce contingi poterit, exputandum est, allevandumque eatenus, ne plaga corpori matris applicetur. Ulmum autem novellam formare sic conveniet.

post annus aut biennium cum eno ramulis rectus convaluerint supervacuus deputaris idoneus in ordo summitto convenio qui ulmus ab positio bene provenio is summa virga falx debeo enodaris at si robustus ramulis sum ita ferrum amputo ut exiguus stirps promineo trunco relinquo cos deinde arbor convalesco quisquis falx contingo possum exputo sum allevandumque eatenus ne plaga corpus mater applico ulmus autem novella formo sic convenio


balanis, vel sphondylis.At arenosi gurgites planos quidem non pessime,sed pelagios melius pascunt, ut auratas ac dentices, Punicasque et indigenas umbras: verum conchyliis minus apti. Rursus optime saxosum mare nominis sui pisces nutrit, qui scilicet, quod in petris stabulentur, saxatiles dicti sunt, ut merulae turdique, nec minus melanuri.

balanus vel spondylus at arenosi gurges planus quidem non pessime sed pelagius bonus pascor ut auro atque dentix punicus et indigena umbra verus conchylium paruus aptus rursus optume saxosus mare nomen suus piscis nutrio qui scilicet qui in petra stabulo saxatilis dictum sum ut merula turdus neque paruus melanurus


Si tradux traducem non contingit, media virga inter eas deligetur. Cum ' deinde fructus pondere urgebit, subiectis adminiculis sustineatur. Hoc autem genus arbusti ceteraeque omnes arbores quanto altius arantur et circumfodiuntur, maiore fructu exuberant; quod an expediat patrifamilias facere, reditus docet.

si tradux traducem non contingo medius virga inter is deligo cos deinde fructus pondus urgeo subjectus adminiculis sustineo hic autem genus arbustus ceter omnis arbor quantus altus aro et circumfodio magnus fructus exubero qui an expedio patrifamilias facio redeo doceo


Locustae quoque pedibus ademptis utiles cibandis pullis habentur, atque his pasci debent usque ad sextum mensem: postmodum satis est hordeum de manu praebere. Possunt autem post quintum et trigesimum diem quam nati sunt, etiam in agrum satis tuto educi, sequiturque grex velut matrem gallinam singultientem. Ea cavea clausa fertur in agrum a pastore, et emissa ligato pede longa linea custoditur, ad quam circumvolant pulli. Qui cum ad satietatem pasti sunt, reducuntur in villam persequentes,

locusta quoque pes adimo utilis cibo pullus habeo atque hic pascor debeo usque ad sextus mensis postmodum satis sum hordeum de manus praebeo possum autem post quintus et trigesimum dies quam nascor sum etiam in ager satis tueor educo sequor grex velut mater gallina singultio is cavea claudo fero in ager ab pastor et emitto ligo pes longus lineus custodio ad quam circumvolant pullus qui cum ad satietas pasco sum reduco in villa persequor


Huius quantocunque ponderi decem partes salis ammoniaci adiciuntur, eaque pariter trita oculo similiter in- funduntur, vel eadem radix tunsa et cum oleo lentisci inuncta vitium expurgat. Epiphoram supprimit polenta conspersa mulsa aqua, et in supercilia genasque imposita; pastinacae quoque agrestis semina, et succus armoraceae, cum melle conlevata oculorum sedant dolorem.

hic quantocunque pondus decem pars sal ammoniaci adicio is pariter tero oculus similis in fundo vel idem radix tundo et cum oleum lentiscus inungo vitium expurgo epiphora supprimo polenta conspergo mulceo aqua et in supercilium gena impono pastinaca quoque agrestis semen et succus armoraceae cum mel conlevo oculus sedo dolor


Tonsurae certum tempus anni per omnes regiones servari non potest, quoniam nec ubique tarde, nec celeriter aestas ingruit: et est modus optimus considerare tempestates, quibus ovis neque frigus, si lanam detraxeris, neque aestum, si nondum detonderis,sentiat. Verum ea quandoque detonsa fuerit, ungi debet tali medicamine: succus excocti lupini, veterisque vini faex, et amurca pari mensura miscentur,

tondeo certus tempus annus per omnis regio servaris non possum quoniam neque ubique tardus neque celer aestas ingruo et sum modus bonus considero tempestas qui ovum neque frigus si lana detraho neque aestus si nondum detondeo sentio verus is quandoque detonso sum ungo debeo talis medicamen succus excoquo lupinus veto vinum faex et amurca par mensura misceo


gregem, nisi cum est fatigatus libidine. Mutilus autem, cum se tanquam exarmatum intelligat, nec ad rixam promptus est, et in venere mitior. Itaque capri vel arietis petulci saevitiam pastores hac astutia repellunt. Mensurae pedalis robustam tabulam configunt aculeis, et adversam fronti cornibus religant. Ea res ferum prohibet a rixa, quoniam stimulatum suo ictu ipsum se sauciat.

grex nisi cum sum fatigo libido mutilus autem cum sui tamquam exarmo intellego neque ad rixa promptus sum et in venio mitis itaque caper vel aries petulcus saevitia pastor hic astutia repello metior pedal robustus tabula configo aculeus et adverro frons cornu religo is res ferus prohibeo ab rixo quoniam stimulo suus ictus ipse sui saucio


Quidam exemptis interaneis occisas aves intus includunt, quae tempore hiberno plumis suis delitescentibus apibus praebent teporem: tum etiam si sunt absumpta cibaria, commode pascuntur esurientes, nec nisi ossa earum relinquunt. Sin autem favi sufficient permanent illibatae, nec quamvis amantissimas munditiarum offendunt odore suo. Melius tamen esse nos existimamus, tempore hiberno fame laborantibus ad ipsos aditus in canaliculis vel contusam et aqua madefactam ficum aridam, vel defrutum aut passum praebere. Quibus liquoribus mundam lanam imbuere oportebit, ut insistentes apes quasi per siphonem succum evocent.

quidam eximo interaneus occaedes aveo intus includo qui tempus hiberno pluma suus delitescentibus apis praebeo tepor tum etiam si sum absumo cibaria commodus pasco exsurio neque nisi os is relinquo sin autem faveo sufficio permaneo illibatae neque quivis amo munditiaris offendo odor suus bonus tamen sum nos existimo tempus hiberno fames laboro ad ipse aditus in canaliculis vel contundo et aqua madefacio ficus aridus vel defrutum aut patior praebeo qui liquor mundus lana imbuo oportet ut insisto apis quasi per sipho succum evoco


Sint ergo matrices robii coloris quadratae, pectorosae, magnis capitibus, rectis rutilisque cristulis,albis auribus, et sub hac specie quam amplissimae, nec paribus ungulis:generosissimaeque creduntur, quae quinos habent digitos, sed ita ne cruribus emineant transversa calcaria. Nam quae hoc virile gerit insigne, contumax ad concubitum dedignatur admittere marem, raroque fecunda, etiam cum incubat, calcis aculeis ova perfringit.

sum ergo matrix robii color quadro pectorosus magnus caput rectus rutilus cristulis albus auris et sub hic species quam amplus neque par ungulis generosus credo qui quini habeo digitus sed ita ne crus emineo transverto calcarius nam qui hic virilis gero insignis contumax ad concubo dedigno admitto maris rarus fecundus etiam cum incubo calcis aculeus ovo perfringo


Potesttamen etiam in hoc aviario, sicut dictum est, sagina exerceri. Nam si quae steriles aut sordidi coloris interveniunt, similiter ut gallinae farciuntur. Pulli vero facilius sub matribus pinguescunt, si iam firmis, prius quam subvolent, paucas detrahas pinnas, et obteras crura, ut uno loco quiescant, praebeasquc copiosum cibum parentibus,quo et se et eos abundantius alant.

potesttamen etiam in hic aviarius sicut dico sum sagino exerceo nam si qui sterilis aut sordidus color intervenio similis ut gallina farcio pullus verus facilis sub mater pinguesco si iam firmus prior quam subvolo paucus detraho pinnas et obtero crus ut unus locus quiesco praebeasquc copiosus cibus parens quo et sui et is abundo alo


Habeat tamen etiam clausa oportet amplum vestibulum, quo prodeat, et ubi apricctur: idque sit retibus munitum, ne aquila vel accipiter involet. Quas impensas et curas, nisi locis,quibus harum rerum vigent pretia, non expedit adhiberi. Antiquissima est autem cum in omnibus pecoribus tum in hoc fides pastoris; qui nisi eam domino servat, nullus ornithonis quaestus vincet impensas. De tutela satis dictum est: nunc reliquum ordinem prosequemur.

habeo tamen etiam claudo oportet amplus vestibulis quo proeo et ubi apricctur is sum rete munio ne aquila vel accipiter involet qui impendo et cura nisi locus qui haris res vigeo pretium non expedio adhibeo antiquus sum autem cum in omnis pecus tum in hic fides pastor qui nisi is dominus servo nullus ornithon quaestus vinco impendo de tutela satis dico sum nunc reliquus ordo prosequor


Et quoniam censuimus cultum curamque recte valentium, nunc quemadmodum vitiis aut morbo laborantibus subveniundum sit, praecipiemus: quamquam pars haec exordii paene tota iam exhausta 3 est, cum de medicina maioris pecoris priore libro disputaremus. Quia 4 cum sit fere eadem corporis natura minorum maiorumque quadrupedum, paucae parvaeque morborum et remediorum differentiae possunt inveniri; quae tamen quantulaecunque sunt, non omittentur a nobis.

et quoniam censeo cultus cura rectus valeo nunc quemadmodum vitium aut morbus laboro subvenio sum praecipio quamquam pars hic exordium paene totus iam exhaurio sum cum de medicina magnus pecus prior liber disputo quia cum sum fere idem corpus natura paruus magnus quadrupedus paucus parvus morbus et remedium differentia possum invenio qui tamen quantulaecunque sum non omitto ab nos


Tempus repastinandi et conserendi est priusquam oculi harundinum egerminent. Caeditur deinde post brumam; nam usque in id tempus incrementum capit, ac tum compescitur,cum obriguit hiberno frigore. Fodiendum quotiens et vineta; sed macies eius cinere vel alio stercore iuvanda est, propter quod caesum plerique incendunt harundinetum.

tempus repastino et consero sum priusquam oculus harundo egermino caedo deinde post bruma nam usque in is tempus incrementum capio atque tum compesco cum obrigesco hiberno frigor fodio quotiens et vinetum sed macies is cinis vel alius stercus juvo sum propter qui caedo plerusque incendo harundinetum


Umbria vastos et albos; eademque rubios;nec minus probabiles animis quam corporibus. Etruria et Latium compactos, sed ad opera fortes. Apenninus durissimos omnemque difficultatem tolerantes, nec ab aspectu decoros. Quae cum tam varia et diversa sint, tamen quaedam quasi communia et certa praecepta in emendis iuvencis arator sequi debet; eaque Mago Carthaginiensis ita prodidit, ut nos deinceps memorabimus.

umbria vastus et albus idem rubios neque paruus probabilis animus quam corpus etruria et latius compactos sed ad opus fortis apenninus durus omnis difficultas tolero neque ab aspectus decorus qui cum tam vario et diverto sum tamen quidam quasi commune et certus praecipio in emo juvencus arator sequor debeo is magus carthaginiensis ita prodo ut nos deinceps memoro


Si quis ergo tales, quales paulo ante possedisse me rettuli, Amineas pluribus vindemiis exploratas notet, ut ex his malleolos feracissimos eligat, possit is pariter generosas vineas et uberes efficere. Nihil enim dubium est quin ipsa natura subolem matri similem esse voluerit. Unde etiam pastor ille in Bucolicis ait, Sic canibus catulos similes, sic matribus haedos Noram.

si quis ergo talis qualis paulus ante possedisse ego rettulis amineas multus vindemia exploro noto ut ex hic malleolus ferax eligo possum is pariter generosus vinea et uber efficio nihil enim dubius sum quin ipse natura suboles mater similis sum volo unde etiam pastor ille in bucolici aio sic canis catulus similis sic mater haedus noram


Est enim sapientis rustici reputare, num maiore fructu vitis se induerit, quam ut perferre eum possit. Itaque non solum frondem supervacuam volet decerpere, quod semper faciendum est, verum interdum partem aliquam fetus decutere, ut ubere suo gravatam vitem levet. Idque faciet variis de causis pampinator industrius, etiam si non erit maior fructus, quam ut maturescere queat;

sum enim sapio rusticus reputaris num magnus fructus vita sui induo quam ut perfero is possum itaque non solus frons supervacuus volo decerpo qui semper facio sum verus interdum pars aliqui fetus decutio ut uber suus gravo vito levo is facio varius de causa pampinator industrius etiam si non sum magnus fructus quam ut maturesco queo


Plerumque autem germen de cicatrice procedit, quod sive longius prosiluerit,in flagellum summittitur: sive brevius, in pollicem: sive admodum exiguum, in furunculum. Is ex quolibet vel minimo capillamento fieri potest. Nam ubi unius aut alterius folii pampinus prorepsit e duro, dummodo ad maturitatem perveniat, sequente vere si non adnodatus neque adrasus est, vehementem fundit materiam; quae cum convaluit et quasi bracchium fecit, licet tum supervagatam partem duramenti recidere, et ita reliquam iugo subicere.

plerusque autem germen de cicatrix procedo qui sive longus prosilio in flagellum summitto sive brevis in pollex sive admodum exiguus in furunculis is ex quilibet vel paruus capillamentum fio possum nam ubi unus aut alter folium pampinus prorepo e durus dummodo ad maturitas pervenio sequor verus si non adnodo neque adrado sum vehemens fundo materia qui cum convalesco et quasi bracchium facio licet tum supervagatam pars duramentum recido et ita reliquus iugum subicio


At Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, in agrestibus autem pedum CL.. Semi-iugerum quoque arepennem vocant. Ergo (ut dixi) duo actus iugerum efficiunt longitudinem pedum CCXL, latitudinem pedum CXX. Quae utraeque summae in se multiplicatae quadratorum faciunt pedum milia viginti octo et octingentos. Stadium deinde habet passus CXXV, id est pedes DCXXV, quae mensura octies efficit mille passus, sic veniunt quinque milia pedum.

at gallus candetum appello in areis urbanus spatium centum pes in agrestis autem pes cl semi jugerum quoque arepennis voco ergo ut dico duo ago jugerum efficio longitudo pes ccxl latitudo pes cxx qui uter summa in sui multiplico quadrator facio pes mille viginti octo et octingenti stadios deinde habeo patior cxxv is sum pes dcxxv qui mensura octies efficio mille patior sic venio quinque mille pes


Cum vero natus est pullus, confestim licet indolem aestimare, si hilaris, si intrepidus, si neque conspectu novae rei neque 1 auditu 2 ferretur, si ante gregem procurrit, si lascivia et alacritate interdum et cursu certans aequales 3 exsuperat,4 si fossam sine cunctatione transilit, pontem flumenque transcendit, haec erunt honesti animi documenta.

cos verus nascor sum pullus confestim licet indoles aestimaris si hilaris si intrepidus si neque conspectus novus res neque auditus fero si ante grex procurro si lascivia et alacritas interdum et cursus certo aequal exsupero si fodio sine cunctatio transilit pons flumen transcendo hic sum honestus animus documentum


taxi repudiantur. Mille praeterea semina vel crudo cespite virentia, vel subacta sulco, flores amicissimos apibus creant, ut sunt in virgineo solo frutices amelli, caules acanthini, scapus asphodeli, gladiolus narcissi. At in hortensi lira consita nitent candida lilia, nec his sordidiora leucoia,tum puniceae rosae luteolaeque, et Sarranae violae, nec minus caelestis luminis hyacinthus, Corycius item Siculusque bulbus croci deponitur, qui coloret odoretque mella.Iam vero notae vilioris innumerabiles nascuntur herbae cultis atque pascuis regionibus, quae favorum ceras exuberant:

taxus repudio mille praeterea semen vel crudus caespes vireo vel subigo sulco floreo amicus apis creo ut sum in virgineus solum frutico amellus caulis acanthinus scapus asphodelis gladiolus narcissus at in hortensius liro consero niteo candidus lilium neque hic sordidus leucoion tum puniceus rodo luteolus et sarranus viola neque paruus caelestis lumen hyacinthus corycius item siculus bulbus crocus depono qui coloro odoretque mel iam verus nosco vilis innumerabilis nascor herba colo atque pascuum regio qui favor cero exubero


Est et2 alterum genus admissarii furentis in libidinem, quod nisi astu inhibeatur, affert gregi perniciem. Nam et saepe vinculis abruptis gravidas inquietat et, cum admittitur, cervicibus dorsisque feminarum imprimit morsus. Quod ne faciat, paulisper ad molam vinctus amoris saevitiam labore 3 temperat, et sic veneri modestior admittitur.

sum et alter genus admissarius furo in libido qui nisi astus inhibeo affero grex pernicies nam et saepe vinculis abrumpo gravida inquieto et cum admitto cervix dorsum femina imprimo mordeo qui ne facio paulisper ad molo vincio amor saevitia labor tempero et sic veneri modestus admitto


Seritur ab Novembri mense per totam hiemem sicca terra et repastinata in altitudinem dupondii et semissis. Nuces in ordinem semipedalibus; ordines autem quinum pedum spatiis dirimuntur. In altitudinem dodrantis castanea depressis sulcis committitur. Qui ubi nucibus sunt consiti, priusquam complanentur, breves harundines ab latere castanearum panguntur, ut per hos sationis indices tutius fodi et runcari possint.

sero ab november mensis per totus hiems sicco terra et repastino in altitudo dupondius et semis nuces in ordo semipedal ordo autem quini pes spatium dirimo in altitudo dodrans castanea deprimo sulcus committo qui ubi nux sum consero priusquam complanentur brevis harundo ab lateo castanearis pango ut per hic satio indico tueor fodio et runcaris possum


Istud tamen, si aetas suppetat et scientia facultasque cum voluntate congruant, non aegerrime perficiemus;quamvis non minimo aetatis spatio perseverandum sit, ut magnus numerus per aliquot annos discernatur. Neque enim omne tempus permittit eius rei iudicium; nam vites, quae propter similitudinem coloris aut trunci flagellorumve uvae dinosci nequeunt, maturo fructu foliisque declarantur. Quam tamen diligentiam nisi per ipsum patrem familiae exhiberi posse non adfirmaverim;

iste tamen si aetas suppeto et scientia facultas cum voluntas congruo non aeger perficiemus quivis non paruus aetas spatium persevero sum ut magnus numerus per aliquot annus discerno neque enim omnis tempus permitto is res iudicium nam vito qui propter similitudo color aut truncus flagellorumve labrusca dignosco nequeo maturo fructus folium declaro quam tamen diligentia nisi per ipse pater familia exhibeo possum non adfirmo


quae vineis destinetur, pari momento libratum esse debere ait, sed in alteram partem propensius; ut calidior terra sit quam frigidior, siccior quam umidior, rarior quam densior, et si qua sunt his similia, ad quae contemplationem suam dirigat, qui vineas instituet.

qui vinea destino par momentum libro sum debeo aio sed in alter pars propendeo ut calidus terra sum quam frigidus siccus quam umidus rarus quam densus et si qui sum hic similis ad qui contemplatio suus dirigo qui vinea instituo


Agnis quoque succurrendum est vel febricitantibus, vel aegritudine alia affectis. Qui ubi morbo laborant, admitti ad matres non debent, ne in eas perniciem transferant. Itaque separatim mulgendac sunt oves, et caelestis aqua pari mensura laeti miscenda est, atque ea potio febricitantibus danda. Multi lacte caprino iisdem medentur, quod per corniculum infunditur faucibus.

agnus quoque succurro sum vel febricito vel aegritudo alius afficio qui ubi morbus laboro admitto ad mater non debeo ne in is pernicies transfero itaque separatim mulgendac sum ovo et caelestis aqua par mensura laetus misceo sum atque is potio febricito do multus lac caprinus idem medeor qui per corniculis infundo fauces


Duobus tamen aut tribus mensibus acceptant conditiva cibaria, ceteris se ipsas pascunt seminibus agrestibus. Sed hoc suburbanis locis facere non possunt, quoniam intercipiuntur variis aucupum insidiis. Itaque clausae intra tectum pasci debent, nec in plano villae loco, nec in frigido: sed in edito fieri tabulatum oportet, quod aspiciat hibernum meridiem.

duo tamen aut tres mensis acceptant conditivus cibaria ceterus sui ipse pascor semen agrestis sed hic suburbanus locus facio non possum quoniam intercipio varius aucupum insidiae itaque claudo intra tectum pascor debeo neque in planus villa locus neque in frigidus sed in edo fio tabulatum oportet qui aspicio hibernus meridio


Nam vitis supina et velut recumbens in alveo deposita, postea quum ablaqueatur, vulneribus obnoxia est. Nam dum exaltare fortius orbem ablaqueationis fossor studet, obliquam vitem plerumque sauciat et non numquam praecidit. Meminerimus ergo usque ab imo scrobis solo rectum adminiculo sarmentum applicare et ita in summum perducere. Tum cetera, ut priore libro praecepimus. Ac deinde duabus gemmis super extantibus terram coaequare. Deinde malleolo inter ordines posito crebrisfossionibus4pastinatum resolvere atque in pulverem redigere.

nam vita supinus et velut recumbo in alveus depono postea qui ablaqueatur vulnus obnoxius sum nam dum exaltaris fortis orbis ablaqueatio fossor studeo obliquus vito plerusque saucio et non numquam praecido memini ergo usque ab imus scrobis solum recingo adminiculo sarmentum applicaris et ita in superus perduco tum ceterus ut prior liber praecipio atque deinde duo gemma super exsto terra coaequaris deinde malleolus inter ordo pono crebrisfossio pastino resolvo atque in pulvis redigo


si in totum nullae fruges provenirent.Nam et hominis tum demum declaratur sterile senium, non cum desinit mulier trigeminos aut geminos parere, sed cum omnino nullum conceptum edere valet. Itaque transactis iuventae temporibus, etiam si longe vita superest, partus tamen annis denegatus non resti- tuitur. At e contrario seu sponte seu quolibet casu derelictahumus, cum est repetita cultu, magno faenore cessatorumcolono respondet.

si in totus nullus frugis provenio nam et homo tum demum declaro sterilis senium non cum desino mulier trigeminus aut geminus pareo sed cum omnino nullus concipio edo valeo itaque transigo juventa tempus etiam si longus vito supersum pario tamen annus denego non repleo tuitur at e contrarius seu sponte seu quilibet casus derelictahumus cum sum repeto cultus magnus faenus cessatorumcolono respondeo


Servat autem qui subicit,ne singula ovain cubili manu componat,sed totum ovorum numerum in alveolum ligneum conferat, deinde universum leniter in praeparatum nidum transfundat.

servo autem qui subicio ne singulus ovain cubile manus compono sed totus ovum numerus in alveolus ligneus confero deinde universus lenis in praeparo nidus transfundo


Nunc quia1 parum videmur de putatione vinearum locuti, maxime necessariam partem propositi operis diligentius persequemur. Placet ergo,2 si mitis ac temperata permittit in ea regione, quam colimus, caeli clementia facta vindemia secundum Idus Octobris auspicari putationem: cum tamen aequinoctiales pluviae praecesserint et sarmenta iustam maturitatem ceperint; nam siccitas seriorem putationem facit.

nunc quia parum video de putatio vinearis loquor magnus necessaria pars propono opus diligo persequor placeo ergo si mitis atque tempero permitto in is regio quam colo caelum clemens facio vindemio secundus idus october auspicaris putatio cum tamen aequinoctial pluvia praecedo et sarmentum iustus maturitas capio nam siccitas serus putatio facio


Eadem ratio est in plano sitae vinariae cellae; quae summota procul esse debet a balineis,fumo, stercilino reliquisque immunditiis taetrum odorem spirantibus, nec minus a cisternis aquisve salientibus, quibus extrahitur umor, qui vinum corrumpit.

idem ratio sum in planus sino vinarius cella qui summoveo procul sum debeo ab balineis fumus stercilino reliquus immunditiis taeter odor spiro neque paruus ab cisterna aqua salio qui extraho umor qui vinum corrumpo


Ex qua arbore inserere voles, et surculos ad insitionem sumes, videto ut sit tenera et ferax nodisque crebris: et cum primum germina tumebunt,de ramulis anniculis, qui solis ortum spectabunt, et integri erunt, eos legito crassitudine digiti minimi. Surculi sint bifurci vel trifurci. Arborem, quam inserere voles, serra diligenter exsecato ea parte, qua maxime nitida et sine cicatrice est:dabisque operam, ne librum laedas.

ex qui arbor insero volo et surculus ad insitio sumo video ut sum tener et ferax nodus creber et cum primus germino tumeo de ramulis anniculis qui sol orior specto et integer sum is lego crassitudo digitus minimus surculis sum bifurcus vel trifurcus arbor quam insero volo serro diligenter exseco is pars qui magnus nitidus et sine cicatrix sum do opera ne liber laedo


Si sanguis in inferiore parte ungulae est, extrema pars ipsius unguis ad vivum resecatur, et ita emittitur, ac linamentis pes involutus spartea munitur. Mediam ungulam ab inferiore parte non expedit aperire, nisi eo loco iam suppuratio facta est. Si dolore nervorum claudicat, oleo et sale genua poplitesque et crura confricanda sunt, donec sanetur.

si sanguis in inferus pars ungula sum exter pars ipse unguis ad vivus reseco et ita emitto atque linamentum pes involvo spartea munio media ungula ab inferus pars non expedio aperio nisi is locus iam suppuratio facio sum si dolor nervus claudico oleum et sal genu poples et crus confrico sum donec sano


Post triduum deinde usque in diem sextum porri succus instar trium cyathorum mixtus cum olei hemina faucibus per cornu infundatur. Post sextum diem lente ingredi cogatur, et cum ambulaverit, in piscinam demitti eum conveniet, ita ut natet: sic paulatim firmioribus cibis adhibitis ad iusta per-

post triduum deinde usque in dies sextus porrus succus instar tres cyathus misceo cum oleum hemina fauces per cornu infundo post sextus dies lentus ingredior cogo et cum ambulo in piscina demitto is convenio ita ut nato sic paulatim firmus cibus adhibeo ad iustus per


Huius autem rei quasi primordium est, naturam loci contemplari, quo piscinas facere constitueris. Non enim omnibus litoribus omne genus piscium haberi potest. Limosa regio planum educat piscem, velut soleam, rhombum, passerem. Eadem quoque maxime idonea est conchyliis:purpurarum muricibus, tum concharum ostreis,pectunculis,

hic autem res quasi primordius sum natura locus contemplaris quo piscina facio constituo non enim omnis litus omnis genus piscis habeo possum limosus regius planus educo piscis velut soleo rhombus passer idem quoque magnus idoneus sum conchylium purpuraris murex tum concharis ostrea pectunculis


ligneis canalibus apponi. Nonnulli rorem marinum aqua mulsa decoctum, cum gelavcrit, imbricibus infusum praebent libandum. Quidam bubulam vel hominis urinam, sicut Hyginus affirmat, alvis apponunt.

ligneus canal appono nonnullus roro marinus aqua mulceo decoquo cum gelavcrit imbrex infundo praebeo libo quidam bubula vel homo urina sicut hyginus affirmo alvus appono


Quid quod pastinati humus, dum est recens soluta laxataque, velut fermento quodam intumescit? cum deinde non longissimam cepit vetustatem, condensata subsidit, ac velut innatantes radices vitium summo solo destituit? Hoc autem minus accidit nostrae sationi, in qua maiore mensura vitis demittitur. Nam quod in profundo semina frigore laboraredicuntur, nos quoque non diffitemur.

quis qui pastino humus dum sum recens solvo laxo velut fermento quidam intumesco cum deinde non longus capio vetustas condenso subsido atque velut innato radix vitium superus solum destituo hic autem paruus accido noster satio in qui magnus mensura vita demitto nam qui in profundo semen frigor laboraredicuntur nos quoque non diffiteor


Maxime tamen habetur salutaris amurca, si tantundem aquae misceas, et ea pecus insuescas; quae protinus dari non potest, sed primo cibi asperguntur; deinde exigua portione medicatur aqua, mox pari mensura mixta datur ad saturitatem.

magnus tamen habeo salutaris amurca si tantus aqua misceo et is pecus insuescas qui protinus do non possum sed primus cibus asperguntur deinde exiguus portio medico aqua mox par mensura misceo do ad saturitas


Tum etiam vitem minus cicatricosam reddit, quoniam id ex quo viride et tenerum decerptum est, celeriter consanescit. Super haec materiae, quae fructum habent, melius convalescunt, et uvae commodius insolatae percoquuntur.

tum etiam vito paruus cicatricosus reddo quoniam is ex quo viride et tener decerpo sum celer consanesco super hic materia qui fructus habeo bonus convalesco et labrusca commodus insolo percoquo


Est autem mensum septem satis habilis ad progenerandum:quoniam immodicus libidinis, dum adhuc uberibus alitur, matrem stupro supervenit, et ideo ante sex annos celeriter consenescit, quod immatura veneris cupidine primis pueritiae temporibus exhaustus est. Itaque quinquennis parum idoneus habetur feminis implendis.

sum autem metior septem satis habilis ad progenero quoniam immodicus libido dum adhuc uber alo mater stuprum supervenio et ideo ante sex annus celer consenesco qui immaturus venio cupido primus pueritia tempus exhaurio sum itaque quinquennis parum idoneus habeo femina implendis


Vasa, quibus recens et munda praebeatur aqua, non dissimilia sint gallinariis. Hae impensa curaque M. Terentius ternis saepe denariis singulos emptitatos esse significat avorum temporibus, quibus qui triumphabant populo dabant epulum. At nunc aetatis nostrae luxuria cotidiana fecit haec pretia: propter quae ne rusticis quidem contemnendus sit hic reditus. Atque ea genera, quae intra saepta villae cibantur, fere persecuti sumus. Nunc de his dicendum est, quibus etiam exitus ad agrestia pabula dantur.

vasum qui recens et mundo praebeo aqua non dissimilis sum gallinarius hic impensa curo m tero terni saepe denarius singuli emptito sum significo avus tempus qui qui triumpho populus do epulum at nunc aetas noster luxuria cottidianus facio hic pretium propter qui ne rusticus quidem contemno sum hic redeo atque is genus qui intra saeptum villa cibo fere persequor sum nunc de hic dico sum qui etiam exitus ad agrestis pabulum do


Iusta enim fieri nequeunt, cum induruit ager. Itaque siccitatibus censeo quod iam proscissum est iterare pluviamque opperiri, quae madefacta terra facilem nobis culturam praebeat. Sed iugerum talis agri quattuor operis expeditur; nam commode proseinditur duabus, una iteratur, tertiatur dodrante, in liram satum redigitur quadrante operae. Liras autem rustici vocant easdem porcas, cum sic aratum est ut inter duos latius distantes sulcos medius cumulus siccam sedem frumentis praebeat.

iustus enim fio nequeo cum induresco ager itaque siccitas censeo qui iam proscissum sum iteraris pluvia opperior qui madefacio terra facilis nos colo praebeo sed jugerum talis ager quattuor opus expedio nam commodus proseinditur duo unus itero tertio dodrans in lira sero redigo quadro opera liro autem rusticus voco idem porca cum sic aratus sum ut inter duo fero disto sulcus medius cumulus siccus sedes frumentum praebeo


Crepitaculis aerisaut testarum plerumque vulgo iacentium terreatur fugiens iuventus: eaque vel pavida cum repetierit alvum maternam, et in eius aditu glomerata pependerit, vel statim se ad proximam frondem contulerit, protinus custos novum loculamentum in hoc praeparatum perlinat intrinsecus praedictis herbis: deinde guttis mellis respersum admoveat: tum manibus, aut etiam trulla congregatas apes recondat:

crepitaculis aerisaut testaris plerusque vulgo jaceo terreo fugio juventus is vel pavidus cum repeto alvus maternus et in is aditus glomero pendeo vel statim sui ad propior frons confero protinus custos novus loculamentum in hic praeparo perlino intrinsecus praedico herba deinde gutta mel respergo admoveo tum manus aut etiam trulla congrego apis recondo


At quae dono vel aucupio contingunt, minus scrupulose probantur: quamquam ne sic quidem velim nisi optimas possidere, cum et impensam et eandem operam custodis postulent bonae atque improbae: et quod maxime refert,non sunt degeneres intermiscendae, quae infament generosas. Nam minor fructus mellis respondet, cum segniora interveniunt examina.

at qui donum vel aucupium contingo paruus scrupulosus probo quamquam ne sic quidem volo nisi bonus possideo cum et impendo et idem opera custodio postulo bonus atque improbus et qui magnus refero non sum degenero intermisceo qui infamo generosus nam paruus fructus mel respondeo cum segnis intervenio examino


Sed hanc positionem damnavit usus. Nam quicquid ex vetere materia relictum erat, depressum atque obrutum celeriter umore putrescebat, proximasque radices teneras et vixdum prorepentes vitio suo enecabat;quod cum acciderat, superior pars seminis retorresccbat. Mox Iulius Atticus et Cornelius Celsus, aetatis nostrae celeberrimi auctores, patrem atque filium Sasernam secuti, quicquid residui fuit ex vetere palma per ipsam commissuram, qua nascitur materia nova, raserunt, atque ita cum suo capitulo sarmentum depresserunt.

sed hic positio damno utor nam quisquis ex veto materia relinquo sum deprimo atque obruo celer umor putrescebat proximus radix tener et vixdum prorepo vitio suus eneco qui cum accido superus pars semen retorresccbat mox iulius atticus et cornelius celsus aetas noster celeber auctor pater atque filius saserna sequor quisquis residuus sum ex veto palmo per ipse committo qui nascor materia novo rado atque ita cum suus capitulum sarmentum deprimo


Nam duas regulas eius latitudinis, qua pastinator sulcum facturus est, in speciem Graecae litterae X decussavimus, atque ita mediae parti, qua regulae committuntur, antiquam illam ciconiam infiximus, ut tamquam suppositae basi ad perpendiculum normata insisteret; deinde transversae, quae est in latere, virgulae fabrilem libellam superposuimus. Sic compositum organum cum in sulcum demissum est, litem domini et conductoris sine iniuria diducit.

nam duo regula is latitudo qui pastinator sulcus facio sum in species graece littera decem decussavimus atque ita medius pario qui regula committo antiquus ille ciconia infigo ut tamquam suppono basis ad perpendiculis normo insisto deinde transverto qui sum in lateo virgula fabrilis libella superpono sic compono organum cum in sulcus demitto sum lito dominus et conductor sine iniuria diduco


Socors et somniculosum genus id mancipiorum,otiis, campo, circo, theatris, aleae, popinae, lupanaribus consuetum, numquam non easdem ineptias somniat; quas cum in agri culturam transtulit, non tantum in ipso servo quantum in universa re detrimenti dominus capit. Eligendus est rusticis operibus ab infante duratus et inspectus experimentis. Si tamen is non erit, de iis praeficiatur qui servitutem laboriosam toleraverunt;

socors et somniculosus genus is mancipium otium campus circus theatrum alea popina lupanaris consuesco numquam non idem ineptia somnio qui cum in ager colo transfero non tantus in ipse servo quantus in universus res detrimentum dominus capio eligo sum rusticus opus ab infer duro et inspicio experimentum si tamen is non sum de is praeficio qui servitus laboriosus tolero


dum ne vetustiora sint quam dierum decem. Fere autem cum primum partum consummaverunt gallinae, incubare cupiunt ab idibus Ianuariis, quod facere non omnibus permittendum est; quoniam quidem novellae magis edendis, quam excludendis ovis utiliores sunt: inhibeturque cupiditas incubandi pinnula per nares traiecta.Veteranas igitur aves ad hanc rem eligi oportebit, quae iam saepius id fecerint;

dum ne vetustus sum quam dies decem fere autem cum primus pario consummo gallina incubaris cupio ab idus januarius qui facio non omnis permitto sum quoniam quidem novella magis edo quam excludo ovum utilis sum inhibeo cupiditas incubo pinnula per naris traicio veteranus igitur aveo ad hic res eligo oportet qui iam saepis is facio


Cicer aut cicercula, quae piso est similis, mense Ianuario aut Februario seri debet laeto loco caelo umido; quibusdam tamen Italiae locis ante Kalendas Novembris seritur. Tres modii iugerum implent. Nec ullum legumen minus agro nocet, sed raro respondet, quoniam nec siccitates nec austros in flore sustinet; quae utraque incommoda fere eo tempore anni sunt, quo deflorescit.

cicer aut cicercula qui piso sum similis mensis januarius aut februarius sero debeo laeto locus caelum umidus quidam tamen italia locus ante kalendae november sero tres modius jugerum impleo neque ullus legumen paruus ager noceo sed rarus respondeo quoniam neque siccitas neque auster in floreo sustineo qui uter incommodus fere is tempus annus sum quo defloresco


Qui studium agricolationi dederit, antiquissima sciat haec sibi advocanda: prudentiam rei, facultatem impendendi, voluntatem agendi. Nam is demum cultissimum rus habebit, ut ait Tremelius, qui et colere sciet et poterit et volet. Neque enim scire aut velle cuiquam satis fuerit sine sumptibus, quos exigunt opera;

qui studium agricolatio do antiquus scio hic sui advocanda prudentia res facultas impendendi voluntas ago nam is demum colo rus habeo ut aio tremelius qui et colo scio et possum et volo neque enim scio aut volo quisquam satis sum sine sumptus qui exigo opus