Quamquam vel hos magis tolerabiles putem, qui oblectamenta deliciarum possidendi habendique causa gravi aere et argento pensent, quam illos qui Ponticum Phasim et Scythica stagna Maeotidis eluant.Iam nunc Gangeticas et Aegyptias aves temulenter eructant.

quamquam vel hic magis tolerabilis puto qui oblectamentum deliciae possideo habeo causa gravis aer et argentum penso quam ille qui ponticus phasim et scythicus stagnum maeotis eluo iam nunc gangeticus et aegyptius aveo temulenter eructo


Sanguis demissus in pedes claudicationem affert. Quod cum accidit, statim ungulam inspicito.7 Tactus autem fervorem demonstrat: nec bos vitiatam partem vehementius premi patitur. Sed si sanguis adhuc supra ungulas in cruribus est, frictione assidua discutitur; vel, cum ea nihil profuit, scarificatione emittitur.8 At si iam in ungulis est, inter duos

sanguis demitto in pes claudicatio affero qui cum accido statim ungula inspicio tango autem fervor demonstro neque bos vitio pars vehemens premo patior sed si sanguis adhuc supra ungula in crus sum frictio assiduus discutio vel cum is nihil prosum scarificatio emitto at si iam in ungulis sum inter duo


Hae eadem ratione palumbos columbosque cellares pinguissimos facere contingit: neque est tamen in columbis farciendis tantus reditus, quantus in educandis. Nam etiam horum possessio non abhorret a cura boni rustici. Sed id genus minore tutela pascitur longinquis regionibus, ubi liber egressus avibus permittitur: quoniam vel summis turribus, vel editissimis aedificiis assignatas sedes frequentant patentibus fenestris, per quas ad requirendos cibos evolitant.

hic idem ratio palumbus columbus cellaris pinguis facio contingo neque sum tamen in columba farcio tantus redeo quantus in educo nam etiam hic possessio non abhorreo ab cura bonus rusticus sed is genus paruus tutela pascor longinquus regio ubi liber egredior avis permitto quoniam vel summus turris vel edo aedificium assigno sedes frequento pateo fenestra per qui ad requiro cibus evolitant


Nobis ne istam quidem, quam praediximus, mensuram semper placet servari, quod eam variat aut loci aut temporis aut caeli conditio; loci, cum vel in campis vel collibus frumentum seritur atque his vel pinguibus vel mediocribus vel macris; temporis, cum autumno aut etiam ingruente hieme frumenta iacimus, nam prima sementis rarius serere permittit, novissima spissius postulat; caeli, cum aut pluvium aut siccum est, nam illud idem quod prima sementis, hoc quod ultima desiderat.

nos ne iste quidem quam praedico mensura semper placeo servaris qui is vario aut locus aut tempus aut caelum condicio locus cum vel in campus vel collis frumentum sero atque hic vel pinguis vel mediocris vel macris tempus cum auctumnus aut etiam ingruo hiems frumentum jacio nam primus sementis rarus sero permitto novus spissus postulo caelum cum aut pluvius aut siccus sum nam ille idem qui primus sementis hic qui ulter desidero


Cum omnes surculos, quos arbor ea patietur, demiseris, libro ulmi vel iunco aut vimine arborem constringito: postea paleato luto bene subacto oblinito totam plagam, et spatium quod est inter surculos, usque eo dum minime quattuor digitis insita extent.Supra deinde muscum imponito, et ita ligato, ne pluvia dilabatur. Quosdam tamen magis delectat in trunco arboris locum seminibus serra facere, insectasque partes tenui scalpello levare, atque ita surculos aptare.

cos omnis surculus qui arbor is patior demitto liber ulmus vel juncus aut vimen arbor constringo postea paleatus lutum bene subigo oblinito totus plaga et spatium qui sum inter surculus usque is dum paruus quattuor digitus inquiro exsto supra deinde muscus impono et ita ligo ne pluvia dilabor quidam tamen magis delecto in trunco arbor locus semen serro facio insecto pars tenuis scalpellus levaris atque ita surculus aptaris


Si sanis 3 est macies, celerius torrefacto tritico, quam hordeo reficitur. Sed et vini potio danda est, ac deinde paulatim eiusmodi cibi subtrahendi immixtis hordeo furfuribus, dum consuescat faba et puro hordeo ali.Nec minus quotidie corpora pecudum quam hominum defricanda sunt: ac saepe plus prodest pressa manu subegisse terga, quam si largissime cibos praebeas.Paleae vero equis stantibus substernendae.Multum autem refert robur corporis ac pedum conservare.Quod utrumque custodiemus, si idoneis temporibus ad praesepia, ad aquam, ad exercitationem pecus duxerimus, curaeque fuerit ut stabulentur sicco loco, ne humore madescant ungulae.

si sanus sum macies celer torrefacio triticum quam hordeum reficio sed et vinum potio do sum atque deinde paulatim eiusmodi cibus subtraho immisceo hordeum furfur dum consuesco faba et purus hordeum al neque paruus quotidie corpus pecus quam homo defrico sum atque saepe multus prodo premo manus subigo tergum quam si largus cibus praebeo palea verus equus sto substerno multus autem refero robur corpus atque pes conservaris qui uterque custodio si idoneus tempus ad praesaepe ad aqua ad exercitatio pecus duco cura sum ut stabulo sicco locus ne humore madesco ungula


Satoris autem officium est, primum quam recentissimam, et si fieri possit, eodem momento quo serere velit, de seminario transferre plantam diligenter exemptam et integram; deinde eam velut veteranam vatem totam exputare, et ad unam materiam firmissimam redigere, nodosque et cicatrices adlevare; si quae etiam radices, quod maxime cavendum est ne fiat in eximendo, laboraverint, eas amputare; sic deinde curvatam deponere ne duarum vitium radices implicentur. Id enim vitare facile est per imum solum iuxta diversa latera fossarum dispositis paucis lapidibus, qui singuli

sator autem officium sum primus quam recens et si fio possum idem momentum quo sero volo de seminarium transfero planta diligenter eximo et integer deinde is velut veteranus vates totus exputaris et ad unus materia firmus redigo nodus et cicatrix adlevaris si qui etiam radix qui magnus caveo sum ne fio in eximo laboro is amputaris sic deinde curvatam depono ne duaris vitium radix implico is enim vitaris facilis sum per imus solus iuxta diverto latus fossaris dispono paucus lapis qui singuli


Et quoniam de oviarico satis dictum est, ad caprinum pecus nunc revertar. Id autem genus dumeta potius, quam campestrem 6 situm desiderat: asperisque etiam locis ac silvestribus optime pascitur. Nam nec rubos aversatur, nec vepribus offenditur, et arbusculis frutectisque maxime gaudet. Ea sunt arbutus, atque alaternus 7 cytisusque agrestis, nec minus ilignei querneique frutices, qui in altitudinem non prosilierunt.

et quoniam de oviarico satis dico sum ad caprinus pecus nunc revorto is autem genus dumetum potis quam campestrem sino desidero asper etiam locus atque silvestris optume pascor nam neque rubus aversor neque vepres offendo et arbusculis frutectum magnus gaudeo is sum arbutus atque alaternus cytisus agrestis neque paruus iligneus querneus frutico qui in altitudo non prosilierunt


" Hactenus arvorum cultus," ut ait praestantissima poeta. Nihil enim prohibet nos, Publi Silvine, de iisdem1 rebus dicturos celeberrima carminis suspicari 2 principio.3 Sequitur arborum cura, quae pars rei rusticae vel maxima est. Earum species diversae et multiformes sunt: quippe varii generis, sicut auctor idem refert, nullis hominum cogentibus ipsae Sponte sua veniunt;

hactenus arvum cultus ut aio praesto poeta nihil enim prohibeo nos publius silvine de idem res dico celeber carmen suspicaris principium sequor arbor cura qui pars res rustica vel maximus sum earis species diverto et multiformis sum quippe varius genus sicut auctor idem refero nullus homo cogo ipse sponte suus venio


Sed mulctra,cum est repleta lacte, non sine tepore aliquo debet esse. Nec tamen admovenda est flammis, ut quibusdam placet, sed haud procul igne constituenda, et confestim cum concrevit liquor, in fiscellas aut in calathos vel formas transferendus est. Nam maxime refert primo quoque tempore serum percolari et a concreta materia separari.

sed mulctra cum sum repleo lac non sine tepor aliquis debeo sum neque tamen admoveo sum flamma ut quidam placeo sed haud procul ignis constituo et confestim cum concerno liquo in fiscella aut in calathus vel forma transfero sum nam magnus refero primus quoque tempus serus percolaris et ab concretum materia separaris


Permiserim tamen festinantibus autumno vitem inserere, quia non dissimilis est eius aeris qualitas vernae. Sed quocumque quis tempore destinaverit inserere, non aliam sciat esse curam surculis explorandis, quam quae tradita est priore libro, cum de malleolis eligendis praecepimus. Quos ubi generosos et fecundos et quam maturissimos viti detraxerit, diem quoque tepidum silentemque a ventis eligat.

permitto tamen festino auctumnus vito insero quia non dissimilis sum is aer qualitas vernus sed quicumque quis tempus destino insero non alius scio sum cura surculis exploro quam qui trado sum prior liber cum de malleolus eligo praecipio qui ubi generosus et fecundus et quam maturus vitium detraho dies quoque tepidus sileo ab venio eligo


Neque est difficile mox adlevatas plagas terra, quam prius amurca madefeceris, linere. Nam et teredinem formicamque prohibet, solem etiam et pluvias arcet eiusmodi litura; propter quae celerius coalescit et fructum viridem conservat. Cortex quoque aridus fissusque per summa trunci dependens, corpore tenus delibrandus est; quod et melius vitis quasi sordibus liberata convalescit et minus vino faecis adfert. Iam vero muscus, qui more compedis crura vitium devincta comprimit, situque et veterno macerat, ferro destringendus et eradendus est.

neque sum difficilis mox adlevo plaga terra quam prior amurca madefacio lineo nam et teredo formica prohibeo sol etiam et pluvia arceo eiusmodi litura propter qui celer coalesco et fructus viridis conservo cortex quoque aridus findo per summus truncus dependeo corpus tenus delibro sum qui et bonus vita quasi sordes libero convalesco et paruus vinum faecis affero iam verus muscus qui mos compedes crus vitium devincio comprimo sino et veternus macero ferrum destringo et erado sum


siquidem, ut cultoris neglegentia sex milia seminum intereant,reliqua tamen decem milia tribus milibus nummorum libenter et cum lucro redemptorum erunt.Quae summa tertia parte superat duo milia sestertiorum, quanti constare iugerum vinearum praediximus; quamquam nostra cura in tantum iam processit, ut non inviti sestertiis sescenisnummis singulamilia viviradicis a me rustici mercentur.

siquidem ut cultor neglegentia sex mille semen intereo reliquus tamen decem mille tres mille nummus libet et cum lucrum redemptor sum qui summus tertius pars supero duo mille sestertium quantus constaris jugerum vinearis praedico quamquam noster cura in tantus iam procedo ut non invitus sestertius sescenisnummis singulamilia viviradicis ab ego rusticus mercor


Itaque porculatoris maximum officium est, ut unamquamque cum sua prole claudat. Qui si memoria deficitur, quo minus agnoscat cuiusque progeniem, pice liquida eandem notam scrofae et porcis imponat, et sive per literas sive per alias formas unumquemque fetum cum matre distinguat. Nam in maiore numero diversis notis opus est, ne confundatur memoria custodis.

itaque porculator magnus officium sum ut unamquamque cum suus proles claudo qui si memoria deficio quo paruus agnosco quisque progenies picus liquidus idem nota scrofa et porcus impono et sive per literas sive per alius forma unumquemque fetus cum mater distinguo nam in magnus numerus diverto nosco opus sum ne confundo memoria custodio


Sed ex iis, quae placent, eximia est herba Medica, quod semel seritur, decem annis omnibus deinde recte quater,interdum etiam sexiens demetitur, quod agrum stercorat, quod omne emaciatum armentum ex ea pinguescit, quod aegrotanti pecori remedium est, quod iugerum eius toto anno tribus equis abunde sufficit.

sed ex is qui placeo eximius sum herba maedicus qui semel sero decem annus omnis deinde rectus quater interdum etiam sexiens demetior qui ager stercoro qui omnis emacio armentum ex is pinguesco qui aegroto pecus remedium sum qui jugerum is totus annus tres equus abunde sufficio


Et nos igitur, Publi,4 magno animo vineas ponamus, ac maiore studio colamus. Quarum consitionis sola illa commodissima ratio est, quam priore tradidimus exordio, ut facta in pastinato scrobe vitis a media fere parte sulci prosternatur, et ad frontem eius ab imo usque recta materies exigatur calamoque applicetur; id enim praecipue observandum est, ne similis sit alveo scrobis, sed ut expressis angulis velut ad perpendiculum frontes eius dirigantur.

et nos igitur publius magnus animus vinea pono atque magnus studium colo quaris consitio solus ille commodus ratio sum quam prior trado exordior ut facio in pastino scrobis vita ab medius fere pars sulcus prosterno et ad frons is ab imus usque recta materies exigo calamus applico is enim praecipuus observo sum ne similis sum alveus scrobis sed ut exprimo angulis velut ad perpendiculis frons is dirigo


Quid quod plurimum interest ut malleolus, qui deponitur, ea parte qua est a matre decisus, coalescat, et celeriter cicatricem ducat? Nam si id factum non est, velut per fistulam ita per apertam vitis medullam nimius umor trahitur, idemque truncum cavat; unde formicis aliisque animalibus, quae putrefaciunt crura vitium, latebrae praebentur. Hoc autem evenit retortis seminibus; cum enim per exemptionem imae partes eorum praefractae sunt, apertae medullae deponuntur; atque inrepentibus aquis praedictisque animalibus celeriter senescunt. Quare pangendi optima est ratio recti malleoli, cuius imum caput, cum consertum est bifurco pastini, angustis faucibus ferramenti facile continetur ac deprimitur; idque sarmentum sic demersum citius coalescit. Nam et radices e capite, qua recisum est, emittit, eaeque cum accreverunt cicatricem obducunt, et alioquin plaga ipsa deorsum spectans non tantum recipit umorem quantum illa quae reflexa et resupina more infundibuli per medullam transmittit quicquid aquarum caelestium superfluxit.

quis qui multus intersum ut malleolus qui depono is pars qui sum ab mater decisus coalesco et celer cicatrix duco nam si is facio non sum velut per fistula ita per aperio vita medulla nimius umor traho idem truncus caveo unde formica alius animal qui putrefacio crus vitium latebra praebeo hic autem evenio retorqueo semen cum enim per exemptio imus pars is praefringo sum aperio medulla depono atque inrepo aqua praedico animal celer senesco quaris pango bonus sum ratio recingo malleolus qui imus caput cum consero sum bifurcus pastinum angustus fauces ferramentum facilis contineo atque deprimo is sarmentum sic demergo cieo coalesco nam et radix e caput qui recido sum emitto is cum accreverunt cicatrix obduco et alioqui plaga ipse deorsum specto non tantus recipio umor quantus ille qui reflecto et resupino mos infundibulis per medulla transmitto quisquis aqua caelestis superfluo


Atque haec in ima parte vitis. Nec minus ea, quae in capite servanda sint, deinceps praecipiantur. Plagae, quas in duro vitis accipit, obliquae rotundaeque fieri debent, nam citius coalescunt,et quamdiu cicatricem non obduxerunt,commodius aquam fundunt;transversae plus umoris et rccipiunt et continent. Eam culpam maxime vinitor fugito. Sarmenta lata, vetera, male nata, contorta, deorsum spectantia decidito; novella et fructuaria recta summittito. Bracchia tenera et viridia servato; arida et vetera falce amputato. Ungues custodum annotinos resecato.

atque hic in imus pars vita neque paruus is qui in caput servo sum deinceps praecipiantur plaga qui in durus vita accipio obliquus rotundus fio debeo nam cieo coalesco et quamdiu cicatrix non obduco commodus aqua fundo transverto multus umor et rccipiunt et contineo is culpa magnus vinitor fugio sarmentum fero vetero malus nata contorqueo deorsum specto decido novellus et fructuarius recta summitto bracchium tener et viride servo aridus et vetero falx amputo unguis custos annotinus reseco


Satio est eorum priusquam germinent, dum silent virgae, quas arboribus detrahisiccas convenit. Nam roscidas si recideris, parum commode proveniunt; ideoquepluvii dies in exputanda salice vitantur. Fodienda sunt primo triennio salicta crebrius, ut novella vineta. Cum deinde convaluerint, tribus fossuris contenta sunt;

satio sum is priusquam germino dum sileo virga qui arbor detrahisiccas convenio nam roscidus si recido parum commodus provenio ideoquepluvii dies in exputo salix vito fodio sum primus triennium salictum creber ut novellus vinetum cos deinde convaluerint tres fodio contineo sum


Magnam etiam perniciem saepe affert hirudo hausta cum aqua. Ea adhaerens faucibus sanguinem ducit, et incremento suo transitum cibis praecludit. Si tam difficili loco est, ut manu trahi non possit, fistulam vel arundinem inserito, et ita calidum oleum infundito: nam eo contactum animal confestim decidit.

magnus etiam pernicies saepe affero hirudo haurio cum aqua is adhaereo fauces sanguis duco et incrementum suus transeo cibus praecludo si tam difficilis locus sum ut manus traho non possum fistula vel arundo insero et ita calidus oleum infundo nam is contingo animal confestim decido


Quoniam quando quidque serendum sit persecuti sumus, nunc quem ad modum quotque operis singula eorum, quae rettulimus, colenda sint demonstrabimus. Peracta sementi sequens cura est sartionis; de qua non convenit inter auctores. Quidam negant eam 1 quicquam proficere, quod frumenti radices sarculo detegantur, aliquae etiam succidantur ac, si frigora incesserint post sartionem, gelu frumenta enecentur;satius autem esse ea tempestive runcari et purgari.

quoniam quando quisque sero sum persequor sum nunc qui ad modus quot opus singulus is qui refero colo sum demonstro perago sementis sequor cura sum sartio de qui non convenio inter auctor quidam nego is quisquam proficio qui frumentum radix sarculum detego aliqui etiam succido atque si frigus incedo post sartio gelus frumentum eneco sero autem sum is tempestivus runcaris et purgaris


Nam de vinetis quae longo situ exoleverunt, inter omnes auctores constitit pessima esse si reserere velimus, quod et inferius solum plurimis radicibus sit impeditum ac velut irretitum, et adhuc non amiserit virus et cariem illam vetustatis, quibus hebetata quasi aliquibus venenis humus torpeat.

nam de vinetum qui longus sino exoleverunt inter omnis auctor consto malus sum si resero volo qui et inferus solus multus radix sum impedio atque velut irretitum et adhuc non amitto virus et cariem ille vetustas qui hebeto quasi aliqui venenum humus torpeo


Ac ne ista quidem praesidia, ut diximus, non adsiduus labor et experientia vilici, non facultates ac voluntas impendendi tantum pollent quantum vel una praesentia domini; quae nisi frequens operibus intervenerit, ut in exercitu cum abest imperator, cuncta cessant officia. Maximeque reor hoc significantemPoenum Magonem suorum scriptorum primordium talibus auspicatum sententiis: " Qui agrum paravit domum vendat, ne malit urbanum quam rusticum larem colere; cui magis cordi fuerit urbanum domicilium, rustico praedio non erit opus."

atque ne iste quidem praesidium ut dico non assiduus labor et experientia vilicus non facultas atque voluntas impendendi tantus polleo quantus vel unus praesens dominus qui nisi frequens opus intervenio ut in exercitus cum absum imperator cunctus cesso officium magnus reor hic significantempoenum mago suus scriptor primordius talis auspico sententia qui ager paro domus vendo ne malo urbanus quam rusticus lar colo qui magis chordus sum urbanus domicilium rusticus praedium non sum opus


Id autem cum sit verisimile, tum etiam verum esse nos docuit experimentum, cum et in Ardeatino agro, quem multis temporibus ipsi ante possedimus, et in Carseolano itemque in Albano generis Aminei vites notatas habuerimus, numero quidem perpaucas, verum ita fertiles ut in iugo singulae tenuis urnas praeberent, in pergulis autem singulae denas amphoras peraequarent.

is autem cum sum verisimilis tum etiam verus sum nos doceo experimentum cum et in ardeatinus ager qui multus tempus ipse ante possedimus et in carseolanus ito in albanus genus aminei vito noto habeo numerus quidem perpaucus verus ita fertilis ut in iugum singulus tenuis urna praebeo in pergulis autem singulus deni amphora peraequo


Sunt qui hordeum maceratum incubantibus apponant, nec patiantur matrices saepius nidum relinquere. Deinde pullis excusis primis quinque diebus polentam vel maceratum far,sicut pavonibus obiciunt. Non-nulli etiam viride nasturtium consectum minutatim cum aqua praebent, eaque eis est esca iucundissima.Mox ubi quattuor mensium facti sunt, farturae maximus quisque destinatur, quoniam tenera aetas praecipue habetur ad hanc rem aptissima: et est facilis harum avium sagina:nam praeter polentam et pollinem ter die nihil sane aliud dari necesse est, dummodo large bibendi potestas fiat, nec vagandi facultas detur, sintque calido et tenebricoso loco:

sum qui hordeum macero incubo apponant neque patior matrix saepis nidus relinquo deinde pullus excusis primus quinque dies polenta vel macero far sicut pavonibus obicio non nullus etiam viride nasturtium conseco minutatim cum aqua praebeo is is sum esca jucundus mox ubi quattuor mensis facio sum farcio magnus quisque destino quoniam tener aetas praecipuus habeo ad hic res aptus et sum facilis haris avis sagino nam praeter polenta et pollis ter dies nihil sanus alius do necesse sum dummodo largus bibo potestas fio neque vago facultas do sum calidus et tenebricosus locus


facit, semodius fabae fresae praeberi. Mense Februario plerumque eadem sunt cibaria. Martio et Aprili debet ad faeni pondus adici, qua terra proscinditur: sat autem erit pondo quadragena singulis dari. Ab idibus tamen mensis Aprilis usque in idus Iunias viride pabulum recte secatur: potest etiam in calend. Iulias frigidioribus locis idem praestari: a quo tempore in calend. Novemb. tota aestate et deinde autumno satientur fronde; quae tamen non ante est utilis, quam cum maturaveritvel imbribus vel assiduis roribus: probaturque maxime ulmea,

facio semodius faba frendo praebeo mensis februarius plerusque idem sum cibaria martius et aprilis debeo ad faenum pondus adicio qui terra proscindo satis autem sum pondo quadrageni singuli do ab idus tamen mensis aprilis usque in idus junius viride pabulis rectus seco possum etiam in calend julius frigidus locus idem praestaris ab quo tempus in calend novemb totus aestas et deinde auctumnus satio frons qui tamen non ante sum utilis quam cum maturaveritvel imber vel assiduus roribus probo magnus ulmeus


Facit etiam sulfuris triti et picis liquidae modus aequalis igne lento coetus. Sed Georgicum carmen affirmat nullam esse praestantiorem medicinam, Quam si quis ferro potuit rescindere summum Ulceris os: alitur vitium, vivitque tegendo. Itaque reserandum est, et ut cetera vulnera, medica-mentis curandum. Subicit deinde aeque prudenter, febricitantibus ovibus de talo vel inter duas ungulas sanguinem emitti oportere:nam plurimum, inquit Profuit incensos aestus avertere, et inter Ima ferire pedis salientem sanguine venam.

facio etiam sulfuris tero et picus liquidus modus aequalis ignis lentus coitus sed georgica carmen affirmo nullus sum praesto medicina quam si quis ferrum possum rescindo superus ulcus os alo vitium vivo tego itaque resero sum et ut ceterus vulnero medico mens curo subicio deinde aequus prudens febricito ovis de talus vel inter duo ungula sanguis emitto oportet nam multus inquam prosum incendo aestus averto et inter imus ferio pes salio sanguis vena


ut vulgares lapsanae, nec his pretiosior armoracia, rapistrique olus, et intubi silvestris ac nigri papaveris flores, tum agrestis pastinaca, et eiusdem nominis edomita, quam Graeci σταφυλῖνον

ut vulgaris lapsana neque hic pretiosus armoracia rapistrum olus et intibus silvestris atque niger papaver floreo tum agrestis pastinaca et idem nomen edomo quam graecum


Si ante annum fiant, quam vinea conseratur, scrobis in longitudinem altitudinemque defossus tripedaneus abunde est, latitudine tamen bipedanea: vel si quaterna pedum spatia inter ordines relicturi sumus, commodius habetur eandem quoquo versus dare mensuram scrobibus, non amplius tamen quam in tres pedes altitudinis depressis. Ceterum quattuor angulis semina applicabuntur subiecta minuta terra, et ita scrobes adobruentur.

si ante annus fio quam vinea consero scrobis in longitudo altitudo defodio tripedaneus abunde sum latitudo tamen bipedaneus vel si quaterni pes spatior inter ordo relinquo sum commodus habeo idem quisquis verro do mensura scrobis non amplus tamen quam in tres pes altitudo deprimo ceterum quattuor angulis semen applicabuntur subiectum minuo terra et ita scrobis adobruo


Si vero aliter formatas acceperimus,4 et iam 5 multorum annorum neglegentia supervenerit 6 iugum, considerandum erit cuius longitudinis sint duramina quae excedant 7 praedictam mensuram. Nam si duorum pedum aut paulo amplius fuerint, poterit adhuc universa vinea sub iugum mitti, si tamen palus trunco est applicitus;

si verus aliter formo accipio et iam multus annus neglegentia supervenio iugum considero sum qui longitudo sum duramen qui excedo praedico mensura nam si duo pes aut paulus amplus sum possum adhuc universus vinea sub iugum mitto si tamen palus trunco sum applico


Bubulcis pastoribusque cellae ponantur iuxta sua pecora, ut ad eorum curam sit opportunus excursus. Omnes tamen quam proxime alter ab altero debent habitare, ne vilici diversas partes circumeuntis sedulitas distendatur et ut inter se diligentiae et neglegentiae cuiusque testes sint.

bubulcus pastor cella pono iuxta suus pecus ut ad is cura sum opportunus excurro omnis tamen quam propior alter ab alter debeo habito ne vilicus diverto pars circumeo sedulitas distendo et ut inter sui diligentia et neglegentia quisque testis sum


At planities maxime talis probatur, quae exigue prona non patitur diutius imbres aut influentis rivos immorari, sed ut quis eam supervenit umor, lente prorepit.Itaque si palus in aliqua parte subsidens restagnat, sulcis derivanda est, quippe aquarum abundantia atque penuria graminibus aeque est exitio.

at planities magnus talis probo qui exiguus pronus non patior diu imber aut influo rivus immoraris sed ut quis is supervenio umor lentus prorepo itaque si palus in aliqui pars subsido restagno sulcus derivanda sum quippe aqua abundantia atque penuria gramen aequus sum exitium


Curandum est autem, ut quam generosis- simis pyris pomaria conseramus. Ea sunt Crustumina, regia, Signina, Tarentina, quae Syria dicuntur, purpurea, superba, hordeacea, Aniciana, Naeviana, Favoniana, Lateritana, Dolabelliana, Turraniana, volaema, mulsa,praecocia, venerea, et quaedam alia,

curo sum autem ut quam generosus simus pyris pomarius consero is sum crustuminus regius signinum tarentinus qui syria dico purpureus superbus hordeaceus anicianus naeviana favoniana lateritana dolabellianus turranianus volaema mulceo praecocia venerea et quidam alius


Agnus autem, cum est editus, erigi debet, atque uberibus admoveri, tum etiam eius diductum os pressis humectare papillis, ut condiscat maternum trahere alimentum. Sed prius quam hoc fiat, exiguum lactis emulgendum est, quod pastores colostrum vocant: ea nisi aliquatenus emittitur, nocet agno qui primo biduo quo natus est, cum matre claudatur, ut et ea partum suum foveat, et ille matrem agnoscere condiscat.

agnus autem cum sum edo erigo debeo atque uber admoveo tum etiam is diduco os premo humectaris papilla ut condisco maternus traho alimentum sed prior quam hic fio exiguus lac emulgeo sum qui pastor colostra voco is nisi aliquatenus emitto noceo agnus qui primus biduus quo nascor sum cum mater claudo ut et is pario suus foveo et ille mater agnosco condisco


Quo plerumque fit ut quod praecidi debeat praefringatur,et sic vitis laniata scabrataque putrescat umoribus, nec plagae consanentur. Quare magnopere monendus putator est, ut prolixet aciem ferramenti, et quantum possit novaculae similem reddat. Nec ignoret in quaque re, qua parte falcis utendum sit; nam plurimos per hanc inscitiam vastare vineta comperi.

quo plerusque fio ut qui praecido debeo praefringo et sic vita lanio scabratus putrescat umor neque plaga consano quaris magnopere moneo putator sum ut prolixo acies ferramentum et quantus possum novaculae similis reddo neque ignoro in quisque res qui pars falx utor sum nam multus per hic inscitia vastaris vinetum comperio


Itaque in area detrita frumenta sic sunt aggeranda ut omni flatu possint cxcerni. At si compluribus diebus undique silebit aura, vannis expurgentur, ne post nimiam ventorum segnitiem vasta tempestas inritum faciat totius anni laborem. Pura deinde frumenta, si in annos reconduntur, reteri debent, nam quanto sunt expolitiora, minus a curculionibus exeduntur; sin protinus usui destinantur, nihil attinet repoliri, satisque est in umbra refrigerari et ita granario inferri. Leguminum quoque non alia cura est quam reliquorum frumentorum, nam ea quoque vel statim absumuntur vel conduntur. Atque hoc supremum est aratoris emolumentum percipiendorum seminum quae terrae crediderit.

itaque in area detero frumentum sic sum aggero ut omnis flo possum cxcerni at si complures dies undique sileo aura vannus expurgo ne post nimius ventor segnitiem vasto tempestas irritus facio totus annus labor purus deinde frumentum si in annus recondo retero debeo nam quantus sum expolio paruus ab curculio exedo sin protinus usus destino nihil attineo repolio sero sum in umbra refrigeraris et ita granarium infero legumen quoque non alius cura sum quam reliquus frumentor nam is quoque vel statim absumo vel condo atque hic superus sum arator emolumentum percipio semen qui terra credo


plagae. Itaque si bos decubuit, utilissimum est pedes eius sic cingulis obligari, ne aut insistere aut progredi aut pasci possit. Quo facto inedia et siti compulsus deponit ignaviam; quae tamen rarissima est in pecore vernaculo: longeque omnis bos indigena melior est quam peregrinus. Nam neque aquae nec pabuli nec caeli mutatione tentatur, neque infestatur conditione regionis, sicut ille, qui ex planis et campestribus locis in montana et aspera perductus est, vel ex montanis in campestria.

plaga itaque si bos decumbo utilis sum pes is sic cingulis obligaris ne aut insisto aut progredior aut pascor possum quo facio inedia et sitis compello depono ignavio qui tamen rarus sum in pecus vernaculus longus omnis bos indigena bonus sum quam peregrinus nam neque aqua neque pabulum neque caelum mutatio tentatur neque infesto conditio regio sicut ille qui ex planus et campestre locus in montanus et asper perduco sum vel ex montanus in campestre


se contingant,nam ita vermibus interibunt.Cum semina depones,dextra sinistraque usque in imum scrobem fasciculos sarmentorum bracchii crassitudinis demittito, ita ut supra terram paulum extent, per quos aestate parvo labore aquam radicibus sub-ministres. Arbores ac semina cum radicibus autumno serito, hoc est circa idus Octob.;

sui contingo nam ita vermis intereo cos semen depono dextera sinister usque in imus scrobis fasciculus sarmentor bracchium crassitudo demitto ita ut supra terra paulus exsto per qui aestas parvus labor aqua radix sub ministro arbor atque semen cum radix auctumnus sero hic sum circa idus octob


Quam ob causam rustici nec patiuntur quidem sua sponte pigro humore defluere, sed cum paulo solidior caseus factus est, pondera superponunt, quibus exprimatur serum: deinde ut formis aut calathis exemptus est, opaco ac frigido loco, ne possit vitiari: quamvis mundissimis tabulis componitur, aspergitur tritis salibus, ut exudet acidum liquorem: atque ubi duratus est, vehementius premitur, ut conspissetur. Et rursus torrido sale contingitur, rursusque ponderibus condensatur.

quam ob causa rusticus neque patior quidem suus sponte piger humore defluo sed cum paulus solidus caseus facio sum pondero superpono qui exprimo serus deinde ut forma aut calathus eximo sum opacus atque frigidus locus ne possum vitiaris quivis mundus tabula compono aspergitur tero sal ut exudo acidus liquor atque ubi duro sum vehemens premo ut conspisso et rursus torridus sal contingo rursus pondus condenso


Sed et qualitas soli plurimum iuvat, ut ex macro aut mediocri transducatur in melius. Nam quod adsuetum est pingui, nullo modo maciem terrae patitur, nisi saepius stercores. Atque haec de cura eligendi malleoli praecepimus; nunc illud proprie specialiter,ut non solum fecundissima vite, sed et vitis parte feracissima semina eligantur.

sed et qualitas solus multus juvo ut ex macer aut mediocris traduco in bonus nam qui assuesco sum pinguis nullus modo macies terra patior nisi saepis stercoro atque hic de cura eligo malleolus praecipio nunc ille proprius specialis ut non solus fecundus vitis sed et vita pars ferax semen eligo


Neque nos universa quadrupedis species decipiat, si qualem probamus conspicimus. Nam quemadmodum arietum quae sunt in linguis et palatis maculae, plerumque in velleribus agnorum deprehenduntur: ita si discolores pilos asinus in palpebris aut auribus gerit, sobolem quoque frequenter facit diversi coloris, qui et ipse, etiam si diligentissime in admissario exploratus est, saepe tamen domini spem decipit. Nam interdum etiam citra praedicta signa dissimiles sui mulas fingit. Quod accidere non aliter reor, quam ut avitus color primordiis seminum mixtus reddatur nepotibus.

neque nos universus quadrupedus species decipio si qual probo conspicio nam quemadmodum aries qui sum in lingua et palo macula plerusque in vellus agnus deprehendo ita si discoloro pilus asinus in palpebra aut auris gero suboles quoque frequens facio diverto color qui et ipse etiam si diligens in admissarius exploro sum saepe tamen dominus spes decipio nam interdum etiam citer praedico signum dissimilis suus mula fingo qui accido non aliter reor quam ut avitus color primordius semen misceo reddo nepos


Verum si positio repugnabit, nec maxima tamen incommoda congruent,sic quoque magis expediet sub oculis domini esse apiarium. Sin autem cuncta fuerint inimica, certe vicina vallis occupetur, quo saepius descendere non sit grave possidenti. Nam res ista maximam fidem desiderat; quae quoniam rarissima est, interventu domini tutius custoditur. Neque ea curatorem fraudulentum tantum, sed etiam immundae segnitiae perosa est. Aeque enim dedignatur, si minus pure habita est, ac si tractetur fraudulenter.

verus si positio repugno neque maximus tamen incommodus congruo sic quoque magis expedio sub oculus dominus sum apiarium sin autem cunctus sum inimicus certus vicinum valles occupo quo saepis descendo non sum gravis possideo nam res iste maximus fides desidero qui quoniam rarus sum intervenio dominus tueor custodio neque is curator fraudulentus tantus sed etiam immundus segnitiae perosus sum aequus enim dedigno si paruus purus habeo sum atque si tracto fraudulenter


et inarandis.Ac saxosum facile est expedire lectione lapidum, quorum si magna est abundantia, velut quibusdam substructionibus partes agri sunt occupandae, ut reliquae emundentur, vel in altitudinem sulco depresso lapides obruendi;quod tamen ita faciendum erit, si suadebit operarum vilitas.

et inaro atque saxosus facilis sum expedio lectio lapis qui si magnus sum abundantia velut quidam substructio pars ager sum occupo ut reliquus emundo vel in altitudo sulco deprimo lapis obruo qui tamen ita facio sum si suadeo operaris vilito


ne dum adsiliunt, pedibus ova confringant. Ascensus deinde avibus ad tabulata per utramque cellam datur iunctis parieti modicis asserculis, qui paulum formatis gradibus asperantur, ne sint advolantibus lubrici. Sed ab cohorte forinsecus praedictis fenestellis scandulae similiter iniungantur, quibus irrepant aves ad requiem nocturnam. Maxime autem curabimus ut et haec aviaria et cetera, de quibus mox dicturi sumus, intrinsecus et extrinsecus poliantur opere tectorio, ne ad aves feles habeant aut coluber accessum, et aeque noxiae prohibeantur pestes.

ne dum adsiliunt pes ovo confringo ascensus deinde avis ad tabulatum per uter cella do iungo paries modicus asserculis qui paulus formo gradus aspero ne sum advolantibus lubricus sed ab cohors forinsecus praedico fenestella scandula similis injungo qui irrepant aveo ad requies nocturnus magnus autem curo ut et hic aviarius et ceterus de qui mox dico sum intrinsecus et extrinsecus polio opus tectorium ne ad aveo feles habeo aut coluber accedo et aequus noxia prohibeo pestis


deinde quod vel alienissimus rusticae vitae, si in agrum tempestive veniat, summa cum voluptate naturae benignitatem miretur, cum istinc Bituricae fructibus opimis, hinc paribus Helvolae respondeant;illinc Arcelaca cursus, illinc Spioniae Basilicaeve convertant,quibus alma tellus annua vice velut aeterno quodam puerperio laeta mortalibus distenta musto demittit ubera. Inter quae patre favente Libero fetis palmitibus vel generis albi vel flaventis ac rutili vel purpureo nitore micantis,undiqueversicoloribuspomis gravidus collucet Autumnus.

deinde qui vel alienus rustica vita si in ager tempestivus venio summus cum voluptas natura benignitas miro cum istinc bituricus fructus opimus hinc par helvolae respondeo illinc arcelaca curro illinc spionia basilicaeve converto qui almus tellus annuus vicus velut aeternus quidam puerperium laetus mortalis distendo mustus demitto uber inter qui pater faveo liber for palmes vel genus albus vel flaveo atque rutilis vel purpureus nitor mico undiqueversicoloribuspomis gravidus collucet auctumnus


Nam cum multum prodest perite quid facere, tum plus obest perperam fecisse. Unum enim ac solum dominatur in rustieatione, quicquid exigit ratio culturae, semel facere, quippe cum emendatur vel imprudentia vel neglegentia, iam res ipsa decoxit nec in tantum postmodo exuberat, ut et se amissam restituat et quaestum temporum praeteritorum resarciat.

nam cum multus prodo pereo quis facio tum multus obsum perperam facio unus enim atque solus dominor in rustieatio quisquis exigo ratio colo semel facio quippe cum emendo vel imprudens vel neglegentia iam res ipse decoquo neque in tantus postmodo exubero ut et sui amitto restituo et quaestus tempus praeteritor resarcio


Itaque non solum ea ratio est probandi arietis, si vellere candido vestitur, sed etiam si palatum atque lingua concolor lanae est. Nam cum hae corporis partes nigrae aut maculosae sunt, pulla vel etiam varia nascitur proles; idque inter cetera eximie talibus numeris significavit idem qui supra: Illum autem, quamvis aries sit candidus ipse,Nigra subest udo tantum cui lingua palato, Reice, ne maculis infuscet vellera pullis Nascentum.

itaque non solus is ratio sum probo aries si vello candidus vestio sed etiam si palo atque lingua concolor lana sum nam cum hic corpus pars niger aut maculosus sum pullo vel etiam vario nascor proles is inter ceterus eximius talis numerus significo idem qui supra ille autem quivis aries sum candidus ipse niger subsum udus tantus qui lingua palatum reicio ne maculis infusco vellus pullus nascentum


Quibus cordi est educatio generis equini, maxime convenit providere actorem 2 industrium et pabuli copiam: quae utraque vel mediocria possunt aliis 3 pecoribus adhiberi. Summam sedulitatem et largam satietatem desiderat equitium. Quod ipsum tripartite dividitur. Est enim generosa materies, quae circo sacrisque certaminibus equos praebet. Est mularis, quae pretio fetus sui comparatur generoso. Est et vulgaris, quae mediocres feminas maresque progenerat. Ut quaeque est praestantior,

qui chordus sum educatio genus equinus magnus convenio provideo actor industrius et pabulum copia qui uter vel mediocris possum alius pecus adhibeo summa sedulitas et largus satietas desidero equitium qui ipse tripartite divido sum enim generosus materies qui circus sacer certamen equus praebeo sum mularis qui pretium fetus suus comparo generosus sum et vulgaris qui mediocris femina maresque progenero ut quisque sum praesto


Sed laxo spatio consepta facienda sunt, ne in angustiis conceptum altera alterius elidat, et ut invalida fortioris ictus effugiat. Stabula sunt optima saxo aut glarea strata, non incommoda tamen etiam sabulosa, illa, quod imbres respuant, haec, quod celeriter exsorbent transmittuntque. Sed utraque devexa sint, ut humorem effundant; spectentque ad meridiem, ut facile siccentur, et frigidis ventis non sint obnoxia.

sed laxo spatium consepta facio sum ne in angustia concipio alter alter elido et ut invalidus fortis iacio effugio stabulum sum bonus saxum aut glarea sterno non incommodus tamen etiam sabulosus ille qui imber respuo hic qui celer exsorbeo transmitto sed uter devexus sum ut humorem effundo specto ad meridio ut facilis sicco et frigidus venio non sum obnoxius


Sed omnis surculus omni arbori inseri potest, si non est ei, cui inseritur, cortice dissimilis. Si vero etiam similem fructum et eodem tempore affert, sine scrupulo egregie inseritur. Tria genera porro insitionum antiqui tradiderunt. Unum, quo resecta et fissa arbor resectos 7 surculos accipit. Alterum, quo resecta inter librum et materiam semina admittit. Quae utraque genera veris temporis sunt. Tertium, quo ipsas gemmas cum exiguo cortice in partem sui delibratam recipit, quam vocant agricolae emplastrationem; vel, ut quidam, inoculationem. Hoc genus insitionis aestivo tempore optime usurpatur.

sed omnis surculus omnis arbor insero possum si non sum is qui insero cortex dissimilis si verus etiam similis fructus et idem tempus affero sine scrupulus egregius insero tres genus porro insitio antiquus trado unus quo reseco et findo arbor resectos surculus accipio alter quo reseco inter liber et materia semen admitto qui uter genus verus tempus sum tertius quo ipse gemma cum exiguus cortex in pars suus delibro recipio quam voco agricola emplastratio vel ut quidam inoculatio hic genus insitio aestivus tempus optume usurpo


ordine consummatis numerum seminum. Denique quotcunque pedum spatia facienda censueris,totam partem longitudinis et latitudinis duces, et prae-dictos asses adicies. Haec cum ita sint, sequitur ut iugerum agri, quod habet pedes CCXL longitudinis et latitudinis pedes cxx, recipiat inter pedes ternos (hoc enim spatium minimum esse placet vitibus ponendis) per longitudinem semina LXXXI, per latitudinem inter quinos pedes semina XXV. Qui numeri inter se multiplicati fiunt seminum duo milia et viginti quinque.

ordo consummo numerus semen denique quotcunque pes spatior facio censeo totus pars longitudo et latitudo dux et prae dico asso adicio hic cum ita sum sequor ut jugerum ager qui habeo pes ccxl longitudo et latitudo pes cxx recipio inter pes terni hic enim spatium paruus sum placeo vitis pono per longitudo semen lxxxi per latitudo inter quini pes semen xxv qui numerus inter sui multiplico fio semen duo mille et viginti quinque


Diligens autem porculator frequenter suile converrit, et saepius haras. Nam quamvis praedictum animal in pabulatione spurce versetur, mundissimum tamen cubile desiderat. Hic fere cultus est pecoris suilli recte valentis. Sequitur ut dicamus, quae sit cura vitiosi.

diligo autem porculator frequens suilis converrit et saepis hara nam quivis praedico animal in pabulatio spurcus verso mundus tamen cubile desidero hic fere cultus sum pecus suillus rectus valeo sequor ut dico qui sum cura vitiosus


Si neque ranae fuerint, neque alvus citata, et nihilo minus cibos non appetet, proderit alium pinsitum cum oleo per nares infundere, vel sale et cunila defricare fauces, vel eandem partem alio tunso et alecula linire. Sed haec si solum fastidium est.

si neque rana sum neque alvus cito et nihilum paruus cibus non appeto prosum alius pinsitum cum oleum per naris infundo vel sal et cunila defricaris fauces vel idem pars alius tundo et alecula linire sed hic si solus fastidium sum


Quae cuncta, sicut ego reor, magis prosunt, cum suffragatur etiam status caeli: cuius quam regionem spectare debeant vineae, vetus est dissensio, Saserna maxime probante solis ortum, mox deinde meridiem, tum occasum; Tremelio Scrofa praecipuam positionem meridianam censente; Vergilio de industria occasum sic repudiante, Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem; Democrito et Magone laudantibus caeli plagam septentrionalem, quia existiment ei subiectas feracissimas fieri vineas, quae tamen bonitate vini superentur.

qui cunctus sicut ego reor magis prosum cum suffrago etiam status caelum qui quam regio specto debeo vinea vetus sum dissensio saserna magnus probo sol orior mox deinde meridio tum occasus tremelio scrofa praecipuus positio meridianus censeo vergilius de industria occasus sic repudio neve tu ad sol vergo vinetum cado democritus et mago laudo caelum plaga septentrional quia existimo is subjecto ferax fio vinea qui tamen bonitas vinum supero


neque discipulos cognovi. Cum etiam si praedictarum artium professoribus civitas egeret, tamen, sicut apud priscos florere posset res publica 3—nam sine ludicris artibus atque etiam sine causidicis olim satis felices fuerunt futuraeque sunt urbes; at sine agri cultoribus nec consistere mortales nec ali posse manifestum est.

neque discipulus cognosco cos etiam si praedictaris ars professor civitas egeo tamen sicut apud prisci floreo possum res publicus nam sine ludicrum ars atque etiam sine causidicus olim satis felix sum sum sum urbs at sine ager cultor neque consisto mortalis neque al possum manifestus sum


Nos terebram, quam Gallicam dicimus, ad hanc insitionem commenti longe habiliorem utilioremque comperimus. Nam sic excavat truncum ne foramen inurat, quippe non scobem sed ramenta facit; quibus exemptis plaga levis relinquitur, quae facilius omni parte sedentem surculum contingat, nulla interveniente lanugine quam excitabat antiqua terebra.

nos terebra quam gallicus dico ad hic insitio commentus longus habilis utilis comperio nam sic excavo truncus ne foramen inuro quippe non scobis sed ramenta facio qui eximo plaga levis relinquo qui facilis omnis pars sedeo surculis contingo nullus intervenio lanugo quam excito antiquus terebra


ne extra clausum fetum edant: maximeque temporibus his, quibus parturiunt, pluribus stramentis exaggerandum est aviarium, quo tutius integri fetus excipiantur. Nam fere pavones, cum ad nocturnam requiem venerunt, praedictis perticis insistentes enituntur ova, quae quo propius ac mollius deciderint, illibatam servant integritatem. Quotidie ergo diligenter mane temporibus feturae stabula circumeunda erunt, et iacentia ova colligenda. Quae quanto recentiora gallinis subiecta sunt, tanto commodius exeluduntur:idque fieri maxime patrisfamilias rationi conducit.

ne extra claudo fetus edo magnus tempus hic qui parturio multus stramentum exaggero sum aviarius quo tueor integer fetus excipio nam fere pavones cum ad nocturnus requies venio praedico pertica insisto enitor ovo qui quo propius atque mollis decido illibatus servo integritas quotidie ergo diligenter mane tempus fetura stabulum circumeo sum et iaceo ovo colligo qui quantus recens gallina subiectum sum tantus commodus exeluduntur is fio magnus patrisfamilias ratio conduco


id enim cedit pro stercore. Nam si radices eius desecto pabulo relictae inaruerunt, sucum omnem solo auferent vimque terrae absument; quod etiam in faba ceterisque leguminibus, quibus terra gliscere videtur, verisimile est accidere, ut nisi protinus sublata messe eorum proscinditur,nihil iis segetibus, quae deinceps in eo loco seminari debent, profuturum sit.

is enim cedo pro stercus nam si radix is deseco pabulum relinquo inaruerunt sucus omnis solum aufero vis terra absumo qui etiam in faba ceter legumen qui terra glisco video verisimilis sum accido ut nisi protinus tollo meto is proscindo nihil is seges qui deinceps in is locus seminaris debeo possum sum


In vitibus nimis temere tot mensium rusticis insitionem permissam dissimulare non est fidei meae: nec quia ignorem brumae temporibus aliquando insitam vitem comprehendere. Sed non quid in uno vel altero experimento casu fiat, verum quid certa ratione plerumque proveniat, discentibus praecipere debemus.Etenim si exiguo numero periclitandum sit, in quo maior cura temeritati

in vitis nimis temere tot mensis rusticus insitio permitto dissimulo non sum fides meus neque quia ignoro bruma tempus aliquando inquiro vito comprehendo sed non quis in unus vel alter experimentum casus fio verus quis certus ratio plerusque provenio disco praecipio debeo etenim si exiguus numerus periclitor sum in quo magnus cura temeritas


Primum omnium spatiosum stabulum praeparetur, ubi domitor facile versari, et unde egredi sine periculo possit. Ante stabulum nullae angustiae sint, sed aut campus aut via late patens, ut cum producentur iuvenci, Uberum habeant excursum; ne pavidi aut arboribus aut obiacenti cuilibet rei se implicent noxamque capiant.

primus omnis spatiosus stabulis praeparo ubi domito facilis versaris et unde egredior sine periculum possum ante stabulis nullus angustia sum sed aut campus aut via latus pateo ut cum produco juvencus uber habeo excurro ne pavidus aut arbor aut objaceo qui res sui implicent noxa capio


Talis nobis eligatur vel mediocriter fecunda, si modo is locus habetur, in quo gustus nobilis pretiosusque fluit; nam si sordidus aut vilis est, feracissimam quamque serere conducit, ut multiplicatione frugum reditus augeatur.

tal nos eligo vel mediocris fecundus si modo is locus habeo in quo gustus nobilis pretiosus fluo nam si sordidus aut vilis sum ferax quisque sero conduco ut multiplicatio frugum redeo augeo


Neque enim est ullum, sicut multi crediderunt, natura trimestre semen, quippe idem iactum autumno melius respondet. Sed sunt nihilo minus quaedam aliis potiora, quae sustinent veris tepores, ut siligo et hordeum Galaticum et halicastrum granumque fabae Marsicae. Nam cetera robusta frumenta semper ante hiemem seri debent in regionibus temperatis. Solet autem salsam non numquam et amaram uliginem vomere terra, quae quamvis matura iam sata manante noxio umore corrumpit et locis calentibus

neque enim sum ullus sicut multus credo natura trimestris semen quippe idem jacio auctumnus bonus respondeo sed sum nihilum paruus quidam alius potis qui sustineo verus tepor ut siligo et hordeum galaticus et halicastrum granum faba marsicus nam ceterus robustus frumentum semper ante hiems sero debeo in regio tempero soleo autem salio non numquam et amo uligo vomo terra qui quivis maturo iam sero mano noxius umor corrumpo et locus caleo


quibus popularis notae pulli detinentur. Celsus quidem affirmat in extremis favis transversas fistulas esse, quae contineant regios pullos. Hyginus quoque auctoritatem Graecorum sequens negat. ex vermiculo,ut ceteras apes, fieri ducem, sed in circuitu favorum paulo maiora, quam sunt plebeii seminis, inveniri recta foramina repleta quasi sorde rubri coloris, ex qua protinus alatus rex figuretur.

qui popularis nosco pullus detineo celsus quidem affirmo in exter favus transverto fistula sum qui contineo regius pullus hyginus quoque auctoritas graecum sequor nego ex vermiculus ut ceterus apis fio dux sed in circuitus favor paulus magnus quam sum plebeius semen invenio recta foramen repleo quasi sordeo rubrus color ex qui protinus alatus rex figuro


Media igitur ratio sequenda est, ut neque solo tenus malleolum reddamus, nec rursus in longiorem materiam provocemus; sed adnodato superioris anni pollice, iuxta ipsam commissuram veteris sarmenti unam vel duas gemmas relinquemus ex quibus germinet.

medius igitur ratio sequor sum ut neque solum tenus malleolus reddo neque rursus in longus materia provoco sed adnodo superus annus polliceo iuxta ipse committo veto sarmentum unus vel duo gemma relinquo ex qui germino


Iam illa generum separatio summam commoditatem habet, quod vinitor cuique facilius suam putationem reddet, cum scit cuius notae sit hortus quem deputat: idque in consemineis vineis observari difficile est, quia maior pars putationis per id tempus administratur quo vitis neque folium notabile gerit. Ac multum interest pluresne an pauciores materias pro natura cuiusque stirpis vinitor summittat, prolixisne flagellis incitet an

iam ille gener separatio summa commoditas habeo qui vinitor quisque facilis suus putatio reddo cum scio qui nosco sum hortus qui deputo is in consemineus vinea observaris difficilis sum quia magnus pars putatio per is tempus administro quo vita neque folium notabilis gero atque multus intersum multus an paucus materio pro natura quisque stirps vinitor summitto prolixisne flagellum incito an


Sed et id cum fiet. animadvertendum est, ut eos favos subiciamus, quorum pulli iam sedes suas adaperiunt, et velut opercula foraminum obductas ceras erodunt exerentes capita. Nam si favos immaturo fetu transtulerimus, emorientur pulli, cum foveri desierint.

sed et is cum fio animadverto sum ut is favus subicio qui pullus iam sedes suus adaperio et velut operculo foramen obduco cero erodo exerentes caput nam si favus immaturus fetus transfero emorior pullus cum foveo desino


Nam loci laetitia plures, exilitas pauciores desiderat; siquidem luxuriosa vitis, nisi fructu compescitur, male deflorescit et in materiam frondemque effunditur; infirma rursus, cum onerata est, affligitur. Itaque pingui terra singulis bracchiis licebit bina iniungere flagella, nec tamen numerosius onerare, quam ut una vitis octo serviat palmitibus, nisi si admodum nimia ubertas plures postulabit; illa enim pergulae magis quam vineae figuram obtinet quae supra hunc modum materiis distenditur.

nam locus laetitia multus exilitas paucus desidero siquidem luxuriosus vita nisi fructus compesco malus defloresco et in materia frons effundo infirmo rursus cum onero sum affligo itaque pinguis terra singuli bracchium liceo bini injungo flagello neque tamen numerosus onero quam ut unus vita octo servio palmes nisi si admodum nimius ubertas multus postulo ille enim pergula magis quam vinea figura obtineo qui supra hic modus materia distendo


Sequenti triduo velut aeger cacuminibus arborum et desecto viridi pabulo oblectandus, prohibendusque multa potione. Placet etiam pice liquida et cinere cum exiguo oleo ulcera ipsa post triduum linere, quo et celerius cicatricem ducant, nec a muscis infestentur. Hactenus de bubus dixisse abunde est.

sequor triduum velut aeger cacumen arbor et deseco viridis pabulum oblecto prohibeo multus potio placeo etiam picus liquidus et cinis cum exiguus oleum ulcus ipse post triduum lineo quo et celer cicatrix duco neque ab musca infesto hactenus de bos dico abunde sum


Haec non aliena, nec procul a ratiocinio, quod tradituri sumus, breviter praefari oportuit. Nunc veniamus ad propositum. Iugeri partes non omnes posuimus,sed eas, quae cadunt in aestimationem facti operis. Nam minores persequi supervacuum fuit, pro quibus nulla merces dependitur.Igitur (ut diximus) iugerum habet quadratorum pedum viginti octo milia et octingentos: qui pedes efficiunt scripula CCLXXXVIII.

hic non alienus neque procul ab ratiocinium qui trado sum brevis praefaris oportet nunc venio ad propono jugerum pars non omnis pono sed is qui cado in aestimatio facio opus nam paruus persequor supervacuus sum pro qui nullus merces dependo igitur ut dico jugerum habeo quadrator pes viginti octo mille et octingenti qui pes efficio scripulum cclxxxviii


Sed ut singula earum quae proposui vinearum genera persequar, praedictum ordinem repetam. Vitis quae sine adminiculo suis viribus consistit, solutiore terra, scrobe; densiore, sulco ponenda est. Sed et scrobes et sulci plurimum prosunt, si in locis temperatis,4 in quibus aestas non est praefervida, ante annum fiant, quam vineta conserantur.5 Soli tamen ante bonitas exploranda est.Nam si ieiuno atque exili agro semina deponentur, sub ipsum tempus sationis scrobis aut sulcus faciendus est.

sed ut singulus is qui propono vinearis genus persequor praedico ordo repeto vita qui sine adminiculo suus vis consisto solvo terra scrobis densus sulco pono sum sed et scrobis et sulcus multus prosum si in locus tempero in qui aestas non sum praefervida ante annus fio quam vinetum consero solus tamen ante bonitas exploro sum nam si jejuno atque exilis ager semen depono sub ipse tempus satio scrobis aut sulcus facio sum


Id impositum perniciem commovet. Vel si antequam tumor discuteretur, in suppurationem convertitur, optimum est ignea lamina collectionem resecare, et quicquid vitiosi est, inurere, atque ita liquida pice cum oleo linire. Solet etiam ipsum animal vivum creta figulari circumdari; quae cum siccata est, collo boum suspenditur. Ea res innoxium pecus a morsu muris aranei praebet.

is impono pernicies commoveo vel si antequam tumor discutio in suppuratio converto bonus sum igneus lamina collectio reseco et quisquis vitiosus sum inuro atque ita liquidus picus cum oleum linire soleo etiam ipse animal vivus cerno figularis circumdaris qui cum sicco sum collum bos suspendo is res innoxius pecus ab morsus murus araneus praebeo


Magni enim aestimabat vetus illa Romuli et Numae rustica progenies, si urbanae vitae comparetur villatica, nulla parte copiarum defici. Quamobrem non solum piscinas, quas ipsi construxerant, frequentabant: sed etiam quos rerum natura lacus fecerat, convectis marinis seminibus replebant. Inde Velinus, inde etiam Sabatinus, item Volsiniensis, et Ciminius lupos auratasque procreaverunt, ac si qua sunt alia piscium genera dulcis undae tolerantia.

magnus enim aestimo vetus ille romulis et numa rusticus progenies si urbanus vita comparo villaticus nullus pars copia deficio quamobrem non solus piscina qui ipse construo frequento sed etiam qui res natura lacus facio conveho marinus semen repleo indus velinus inde etiam sabatinus item volsiniensis et ciminius lupus auro procreo atque si qui sum alius piscis genus dulcis unda tolero


At si voto est eligendus vineis locus et status caeli, sicut censet verissime Celsus, optimum est solum nec densum nimis nec resolutum, soluto tamen propius; nec exile nec laetissimum, proximum tamen uberi; nec campestre nec praeceps, simile tamen edito campo; nec siccum nec uliginosum, modice tamen roscidum; quod fontibus non in summo non in profundo terrae scaturiat, sed ut vicinum radicibus umorem sumministret—eumque nec amarum nec salsum,

at si veto sum eligo vinea locus et status caelum sicut censeo verus celsus bonus sum solus neque densus nimis neque resolvo solvo tamen propius neque exilis neque laetus propior tamen uber neque campestre neque praeceps similis tamen edo campus neque siccus neque uliginosus modicus tamen roscidus qui fons non in superus non in profundo terra scaturiat sed ut vicinus radix umor sumministro is neque amaris neque salio


Cur enim aut e duro natam virgam, aut etiam ex fecundo malleolo, quem ipsi probassent, decisam sagittam repudiabant, si nihil interesse ducebant ex quo loco semina legerentur? Num quia vim fecunditatis certis quasi membris inesse non dubitabant, idcirco pampinarium et sagittam velut inutiles ad deponendum prudentissime damnaverunt? Quod si ita est, nihil dubium est multo magis ab his improbatum esse etiam illum palmitem,

cur enim aut e durus nata virga aut etiam ex fecundus malleolus qui ipse probo decisus sagitta repudio si nihil intersum duco ex quo locus semen lego num quia vis fecunditas certus quasi membrum insum non dubito idcirco pampinarius et sagitta velut inutilis ad depono prudens damno qui si ita sum nihil dubius sum multus magis ab hic improbo sum etiam ille palmes


Quibusdam vero nationibus frumenti expertibus victum commodat, ex quo Nomadum Getarumque plurimi γαλακτοπόται dicuntur. Igitur id pecus, quamvis mollissimum sit, ut ait prudentissime Celsus, valetudinis tutissimae est, minimeque pestilentia laborat. Verum tamen eligendum est ad naturam loci: quod semper observari non solum in hoc, sed etiam in tota ruris disciplina Vergilius praecipit, eum ait: Nec vero terrae ferre omnes omnia possunt.

quidam verus natio frumentum expers vinco commodo ex quo nomas geta plurimus dico igitur is pecus quivis mollis sum ut aio prudens celsus valetudo tueor sum minimus pestilentia laboro verus tamen eligo sum ad natura locus qui semper observaris non solus in hic sed etiam in totus rus disciplina vergilius praecipio is aio neque verus terra fero omnis omnis possum


Iam illa vetera, sed optimi moris, quae nunc exoleverunt, utinam possint obtineri: ne conservo ministro quoquam, nisi in re domini, utatur; ne cibum nisi in conspectu familiae capiat neve alium quam qui ceteris praebetur. Sic enim curabit ut et panis diligenter eonfiat et reliqua salubriter apparentur. Ne extra fines nisi a se missum progredi sinat, sed nee ipse mittat, nisi magna necessitate cogente.

iam ille vetero sed bonus mos qui nunc exoleverunt utinam possum obtineo ne conservo ministro quoquam nisi in res dominus uto ne cibus nisi in conspectus familia capio neve alius quam qui ceterus praebeo sic enim curo ut et panis diligenter eonfiat et reliquus salubris appareo ne extra finis nisi ab sui mitto progredior sino sed nee ipse mitto nisi magnus necessitas cogo


Id autem plurimum officit, quoniam secundum plagam posita gemma pruinis et frigore tum deinde aestu laborat. Optimum est igitur medio fere internodio subsidiarium tondere palmitem, devexamque resectionem facere post gemmam, ne, ut antea diximus,superlacrimet4etgemmantem caecet oculum.

is autem multus officio quoniam secundus plaga pono gemma pruina et frigor tum deinde aestus laboro bonus sum igitur medium fere internodium subsidiarius tondeo palmes devexamque resectio facio post gemma ne ut antea dico superlacrimo etgemmantem caeco oculus


Sin alius languor infestat, poculo medicantur arundinis et albae spinae radicibus, quas cum ferreis pilis diligenter contudimus,admiscemus aquam pluvialem, solamque potandam pecori praebemus. Quod si ea res aegritudinem non depellit, vendenda sunt pecora; vel, si neque id contingere potest, ferro necanda saliendaque.Mox interposito spatio, conveniet olim gregem reparare. Nec tamen antequam pestilens tempus anni, sive id fuit hiemis, vertatur aestate, sive autumni,vere

sin alius languor infesto poculum medico arundo et albus spina radix qui cum ferreus pila diligenter contundo admisceo aqua pluvial solus poto pecus praebeo qui si is res aegritudo non depello vendo sum pecus vel si neque is contingo possum ferrum neco salio mox interpono spatium convenio olim grex reparo neque tamen antequam pestilens tempus annus sive is sum hiems verto aestas sive auctumnus verus


At si longius, quam ritus agricolarum permittit, a capite vitis emicuerit, et bracchiis in aliena iugorum compluvia perrepserit, custodem validum et quam maximum iuxta truncum duorum articulorum vel trium relinquemus, ex quo quasi pollice proximo anno citata materia formetur in bracchium; ut sic recisa vitis ac revocata intra iugum contineatur.

at si longus quam ritus agricolaris permitto ab caput vita emico et bracchium in alienus jugus compluvium perrepserit custos validus et quam magnus iuxta truncus duo articulus vel tres relinquo ex quo quasi polliceo propior annus cito materia formo in bracchium ut sic recido vita atque revoco intra iugum contineo


Cui vineta facere cordi est, praecipue caveat ne alienae potius curae quam suae credere velit, neve mercetur viviradicem. Sed genus surculi 3 probatissimum domi conserat, faciatque vitiarium ex quo possit agrum vineis vestire. Nam quae peregrina 4 ex diversa regione semina transferuntur, minus sunt familiaria nostro solo quam vernacula; eoque velut alienigena reformidant mutatam caeli locique positionem.

qui vinetum facio chordus sum praecipuus caveat ne alienus potis cura quam suus credo volo neve mercor viviradix sed genus surculis probo domus consero facio vitiarium ex quo possum ager vinea vestio nam qui peregrinus ex diverto regio semen transfero paruus sum familiaris noster solum quam vernaculus eo velut alienigenus reformido muto caelum locus positio


Arboribus rumpotinis, si frumentum non inseritur, in utramque partem viginti pedum spatia inter-veniunt; at si segetibus indulgetur, in altera parte quadraginta pedes, in altera viginti relinquuntur. Cetera simili ratione atque in arbusto Italico administrantur, ut vites longis scrobibus deponantur, ut eadem diligentia curentur, atque in ramos diducantur,ut novi traduces omnibus annis inter se ex arboribus proximis committantur et veteres decidantur.

arbor rumpotinus si frumentum non insero in uter pars viginti pes spatior inter venio at si seges indulgeo in alter pars quadraginta pes in alter viginti relinquo ceterus similis ratio atque in arbustus italicus administro ut vito longus scrobis depono ut idem diligentia curo atque in ramus diduco ut nosco traduco omnis annus inter sui ex arbor propior committo et vetus decido


Quippe villaticae pastiones, sicut pecuariae, non minimam colono stipem conferunt, cum et avium stercore macerrimis vineis et omni surculo atque arvo medeantur; et eisdem familiarem focum mensam-que pretiosis dapibus opulentent; postremo venditorum animalium pretio villae reditum augeant. Quare de hoc quoque genere pastionis dicendum censui.

quippe villaticus pastio sicut pecuaria non minimus colonus stips confero cum et avis stercus macerrimis vinea et omnis surculus atque arvum medeor et idem familiaris focus mensa que pretiosus daps opulento postremo venditor animal pretium villa redeo augeo quaris de hic quoque genus pastio dico censeo


Observare itaque dum edant ova, et confestim circumire oportebit cubilia, ut quae nata sunt recolligantur, notenturque quae quoque die sint edita, et quam recentissima supponantur glucientibus: sic enim appellant rustici aves eas quae volunt incubare; cetera vel reponantur, vel aere mutentur. Aptissima porro sunt ad excludendum recentissima quaeque. Possunt tamen etiam requieta supponi,

observaris itaque dum edo ovo et confestim circumeo oportet cubile ut qui nata sum recolligo noto qui quoque dies sum edo et quam recens suppono glucientibus sic enim appello rusticus aveo is qui volo incubaris ceterus vel repono vel aer muto aptus porro sum ad excludo recens quisque possum tamen etiam requiesco suppono


Sed scrobis clibano similis sit, imus summo patentior, ut laxius radices vagentur ac minus frigoris hieme minusque aestate vaporis per angustum os penetret,etiam clivosis locis terra, quae in eum congesta est, a pluviis non abluatur.

sed scrobis clibanus similis sum imus superus pateo ut laxus radix vago atque paruus frigor hiems parvus aestas vapor per angustus os penetro etiam clivosus locus terra qui in is congero sum ab pluvia non abluo


quae cuncta sunt capris inimica. Parit autem, si est generosa proles, frequenter duos, nonnunquam trigeminos. Pessima est fetura cum matres binae ternos haedos efficiunt. Qui ubi editi sunt, eodem modo, quo agni educantur, nisi quod magis haedorum lascivia compescenda, et arctius cohibenda est. Tum super lactis abundantiam samera, vel cytisus, aut hedera praebenda, vel etiam cacumina lentisci, aliaeque tenues frondes obiciendae sunt. Sed ex geminis singula capita, quae videntur esse robustiora, in supplementum gregis reservantur,

qui cunctus sum caper inimicus pario autem si sum generosus proles frequens duo nonnunquam trigeminus malus sum fetura cum mater bini terni haedus efficio qui ubi edo sum idem modo quo agnus educo nisi qui magis haedus lascivia compesco et arctius cohibeo sum tum super lac abundantia samera vel cytisus aut hedera praebeo vel etiam cacumen lentiscus alius tenuis frondeo obicio sum sed ex geminus singulus caput qui video sum robustus in supplementum grex reservo


Sed et illa meminerit, cum e civitate remeaverit, deos penatis adorare; deinde, si tempestivum erit, confestim, si minus, postero die oculis perlustrare, omnes partes agri revisere atque aestimare num quid absentia sua de disciplina et custodia remiserit, num aliqua vitis, num arbor, num fruges absint; tum etiam pecus et familiam recenseat fundique instrumentum et supellectilem. Quae cuncta si per plures annos facere instituerit, bene moratam disciplinam, cum senectus advenerit, obtinebit; nec erit ulla eius aetas annis ita confecta, ut spernatur a servis.

sed et ille memini cum e civitas remeo deus penates adoro deinde si tempestivus sum confestim si paruus posterus dies oculus perlustraris omnis pars ager reviso atque aestimaris num quis absentia suus de disciplina et custodia remitto num aliqui vita num arbor num frugis absum tum etiam pecus et familia recenseo fundo instrumentum et supellectilis qui cunctus si per multus annus facio instituo bene moror disciplina cum senectus advenio obtineo neque sum ullus is aetas annus ita conficio ut sperno ab servio


plures educant fetus. Sin aliter, certe nec alieni generis coniungantur, ut Alexandrinae et Campanae.Minus enim impares suas diligunt, et ideo nec multum ineunt, nec saepius fetant. Plumae color non semper, nec omnibus idem probatus est: atque ideo qui sit optimus, non facile dictu est.

multus educo fetus sin aliter certus neque alienus genus conjungo ut alexandrinus et campanus paruus enim imparis suus diligo et ideo neque multus ineo neque saepis feto pluma color non semper neque omnis idem probo sum atque ideo qui sum bonus non facilis dico sum


Quare etiam nos in hoc genere arboris diligenter praecipere censuimus. Olearum, sicut vitium, plura genera esse arbitror, sed in meam notitiam decem omnino pervenerunt: Posia,Licinia,Sergia,Nevia,Culminia,Orchis,

quaris etiam nos in hic genus arbor diligenter praecipio censeo olearis sicut vitium multus genus sum arbitror sed in meus notitia decem omnino pervenio posia licinius sergius nevia culminia orchis


Sed ex iis, quae rettuli, seminibus idem Saserna putat aliis stercorari et iuvari agros, aliis rursus peruri et emaciari; stercorari lupino, faba, vicia, ervilia, lenti, cicercula, piso. De lupino nihil dubito atque etiam de pabulari vicia, si tamen eam viridem desectam confestim aratrum subsequatur et, quod falx reliquerit, prius quam inarescat, 2 vomis rescindat atque obruat;

sed ex is qui rettulis semen idem saserna puto alius stercoraris et iuvaris ager alius rursus peruro et emaciaris stercoraris lupinus faba vicia ervilia lentus cicercula piso de lupinus nihil dubito atque etiam de pabularis vicia si tamen is viridis deseco confestim arater subsequor et qui falx relinquo prior quam inaresco vomo rescindo atque obruo


Itaque ut ad consuetudinem agricolarum revertar, eiusmodi surculos, qui nihil attulerint,spadones appellant; quod non facerent, nisi suspicarentur inhabiles frugibus. Quae et ipsa appellatio rationem mihi subiecit non eligendi malleolos quamvis probabili parte vitis enatos, si fructum non tulissent, quamquam et hos ipsos sciam non in totum sterilitate affectos. Nam confiteor pampinarios quoque, cum e duro processerint,tempore anni sequentis adquirere fecunditatem, et ideo in resecem summitti,

itaque ut ad consuetudo agricolaris revorto eiusmodi surculus qui nihil affero spado appello qui non facio nisi suspicor inhabilis frugis qui et ipse appellatio ratio ego subicio non eligo malleolus quivis probabilis pars vita eno si fructus non fero quamquam et hic ipse scio non in totus sterilitas afficio nam confiteor pampinarius quoque cum e durus procedo tempus annus sequor acquiro fecunditas et ideo in reseco summitto


Priscis autem rusticis nec minus Vergilio prius amurca vel nitro macerari eam et ita seri placuit, laetior ut fetus siliquis fallacibus esset et quamvis igni exiguo properata maderent.Nos quoque sic medicatam comperimus, cum ad maturitatem perducta sit, minus a curculione infestari.Sed et illud, quod deinceps dicturi sumus,

priscus autem rusticus neque paruus vergilius prior amurca vel nitrum maceraris is et ita sero placeo laetus ut fetus siliqua fallax sum et quivis ignis exiguus propero madeo nos quoque sic medico comperio cum ad maturitas perduco sum paruus ab curculio infestaris sed et ille qui deinceps dico sum


in capite vitis aut in crure vicino radicibus. Sed et hae steriles,quae e duro citantur,ac duplici ex causa robustae sunt, quod a fetu vacant, quodque ex proximo terrae integro atque inlibato suco aluntur; et illae fertiles ac firmae, quia e tenero prorepunt, et quidquid, ut supra dixi, ad eas alimenti pervenit, individuum est. Mediae sunt macerrimae, quia transeunti t hinc parte aliqua interceptus,

in caput vita aut in crus vicinus radix sed et hic sterilis qui e durus cito atque duplex ex causa robustus sum qui ab fetus vaco quisque ex propior terra integer atque illibatus sucus alo et ille fertilis atque firmus quia e tener prorepo et quisquis ut supra dico ad is alimentum pervenio individuus sum media sum macerrimae quia transeo t hinc pars aliqui intercipio


Ac tamen cum est utique vinea recidenda, prius ablaqueare, deinde paulum infra terram convenit amputare, ut superiecta humus vim solis arceat et e radicibus novellos prorumpentes caules transmittat qui possint vel sua maritare statumina, vel siqua sunt vidua in propinquo, propaginibus vestire.

atque tamen cum sum utique vinea recido prior ablaquearis deinde paulus infra terra convenio amputaris ut superjacio humus vis sol arceo et e radix novellus prorumpentes caulis transmitto qui possum vel suus maritaris statumino vel siqua sum viduo in propinquo propago vestio


Quamobrem perduci ad haram debent, includique ut fetum edant: idque singulis semel fecisse satis est, quoniam unaquaeque recurrit eodem, ubi primo peperit. Sed novissimo fetu cum volumus ipsas incubare, notandi erunt uniuscuiusque partus, ut suis matribus subiciantur: quoniam negatur anser aliena ex-cudere ova, nisi subiecta sua quoque habuerit. Supponuntur autem gallinis huius generis ova, sicut pavonina, plurima quinque, paucissima tria: ipsis autem anseribus paucissima vii, plurima xv.

quamobrem perduco ad hara debeo includo ut fetus edo is singuli semel facio satis sum quoniam unaquaeque recurro idem ubi primus pario sed novus fetus cum volo ipse incubaris noto sum uniuscuiusque pario ut suus mater subicio quoniam nego anser alienus ex cudo ovo nisi subiectum suus quoque habeo suppono autem gallina hic genus ovo sicut pavoninus multus quinque paucus tres ipse autem anser paucus vii multus xv


posui, si tamen segetibus prospicietur. At si ipsis tantummodo arboribus, satisfacientsingulis stercoris caprini sex librae, vel stercoris sicci modii singuli, vel amurcae insulsae congiussufficient. Stercus autumno debet inici, ut permirtum hieme radices oleae calefaciat.Amurca minus valentibus infundenda est. Nam per hiemem, si vermes atque alia suberunt animalia, hoc medicamento necantur.

pono si tamen seges prospicio at si ipse tantummodo arbor satisfacientsingulis stercus caprinus sex libra vel stercus siccus modius singuli vel amurca insulsus congiussufficient stercus auctumnus debeo inicio ut permirtum hiems radix olea calefacio amurca paruus valeo infundo sum nam per hiems si vermis atque alius subeo animal hic medicamentum neco


Perticalis fere salix eundem agrum, quem viminalis, desiderat; melior tamen riguo provenit. Atque ea taleis conseritur, et cum germinavit, ad unam perticam summittitur, crebroque foditur atque exherbatur nec minus quam vinea pampinatur, ut in longitudinem ramorum potius quam in lati- tudinem evocetur. Sic culta quarto demum anno caeditur. Nam quae vinculis praeparatur, potest annicula praecidi ad semissem supra duos pedes, ut e trunco fruticet et in bracchia velut humilis vinea disponatur; si tamen siccior fuerit ager, bima potius resecabitur.

pertical fere salix idem ager qui viminal desidero bonus tamen riguus provenio atque is talea consero et cum germino ad unus pertica summitto creber fodio atque exherbo neque paruus quam vinea pampino ut in longitudo ramus potis quam in latus tudo evoco sic colo quartum demum annus caedo nam qui vinculis praeparo possum anniculus praecido ad semis supra duo pes ut e trunco frutico et in bracchium velut humilis vinea dispono si tamen siccus sum ager bimus potis reseco


Nec dubium quin ea longe melius cum suis folliculis, ante quam cluantur, praeberi possint. Nam et cibi et vini vires habent, nitidumque et hilare et corpulentum pecus faciunt. Si grano abstinemus, frondis aridae corbis pabulatorius modiorum viginti sufficit, vel faeni pondo triginta, vel sine modo viridis laurea et ilignea frondes. Et his, si regionis vis per-mittit, glans adicitur: quae nisi ad satietatem detur, scabiem parit. Potest etiam si proventus vilitatem

neque dubius quin is longus bonus cum suus folliculis ante quam cluantur praebeo possum nam et cibus et vinum vireo habeo nitidus et hilaris et corpulentus pecus facio si granum abstineo frons aridus corbis pabulatorius modius viginti sufficio vel faenum pondo triginta vel sine modo viridis laureus et iligneus frondeo et hic si regio volo per mitto glans adicio qui nisi ad satietas do scabiem pario possum etiam si provenio vilitas


Idemque Poenus auctor probat vinacea permixta stercori depositis seminibus in scrobe admovere,quod illa provocent et eliciant novas radiculas: hoc per hiemem frigentem et umidam scrobibus inferre calorem tempestivum,ac per aestatem virentibus alimentum et umorem praebere.Si vero solum cui vitis committitur, videtur exile, longius arcessitam pinguem humum scrobibus inferre censet: quod an expediat, regionis annona operarumque ratio nos docebit.

idem poenus auctor probo vinaceum permisceo stercus depono semen in scrobis admoveo qui ille provoco et elicio novo radicula hic per hiems frigeo et umidus scrobis infero calor tempestivus atque per aestas vireo alimentum et umor praebeo si verus solus qui vita committo video exilis longus arcesso pinguis humus scrobis infero censeo qui an expedio regio annona opera ratio nos doceo


Rursus minores bimis iniri non oportet. Si ante tamen conceperint, partum earum removeri placet, ac per triduum, ne laborent, ubera exprimi, postea mulctra prohiberi.

rursus paruus bimus ineo non oportet si ante tamen concapit pario is removeo placeo atque per triduum ne laboro uber exprimo postea mulctra prohibeo


Alterum quoque genus hordei est, quod alii distichum, Galaticum nonnulli vocant, ponderis et candoris eximii, adeo ut tritico mixtum egregia cibaria familiae praebeat. Seritur quam pinguissimis, sed frigidis locis circa Martium mensem; melius tamen respondet si clementia hiemis permittit, cum seminatur circa Idus Ianuarias.Iugerum sex modios postulat.

alter quoque genus hordeum sum qui alius distichus galaticus nonnullus voco pondus et candor eximius adeo ut triticum misceo egregius cibaria familia praebeo sero quam pinguis sed frigidus locus circa martius mensis bonus tamen respondeo si clemens hiems permitto cum semino circa idus januarius jugerum sex modius postulo


Haec porro animalia vel similia his, etiam silente me, facile intelligitur, quam non expediat conferre in vivarium, quod vacerris circumdatum est: siquidem propter exiguitatem corporis facile clatris subrepunt, et liberos nactae egressus fugam moliuntur.

hic porro animal vel similis hic etiam sileo ego facilis intellego quam non expedio confero in vivarius qui vacerris circumdo sum siquidem propter exiguitas corpus facilis clathri subrepo et liber nanciscor egredior fuga molio


Si fuerit sex angulorum, in quadratos pedes sic redigitur. Esto hexagonum quoquo versus lineis pedum XXX. Latus unum in se multiplico. Tricies triceni fiunt DCCCC. Huius summae tertiam partem statuo CCC, eiusdem partem decumam XC. Fiunt CCCXC. Hoc sexies ducendum est, quoniam sex latera sunt, quae consummata efficiunt duo milia trecenteni et quadraginta. Tot igitur pedes quadratos esse dicemus. Itaque erit iugeri uncia dimidio scripulo et decima parte scripuli minus.

si sum sex angulus in quadro pes sic redigo sum hexagonum quisquis verro linea pes xxx lato unus in sui multiplico tricies triceni fio dcccc hic summa tertius pars statuo ccc idem pars decimus xc fio cccxc hic sexies duco sum quoniam sex latus sum qui consummo efficio duo mille trecenteni et quadraginta tot igitur pes quadro sum dico itaque sum jugerum uncia dimidio scripulum et decimus pars scripulis paruus


Cibaria fere eadem sunt utrique generi praebenda. Nam si tam laxa rura sunt, ut sustineant pecorum greges, omnes sine discrimine canes hordeacea farina cum sero commode pascit. Sin autem surculo consitus ager sine pascuo est,farreo vel triticeo pane satiandi sunt, admixto tamen liquore coctae fabae, sed tepido: nam fervens rabiem creat.

cibaria fere idem sum uterque gener praebeo nam si tam laxo rus sum ut sustineo pecus grex omnis sine discrimen canis hordeaceus farina cum serus commodus pasco sin autem surculus consero ager sine pascuum sum farreus vel triticeus panis satio sum admisceo tamen liquor coquo faba sed tepidus nam ferveo rabies creo


quo magis nobis ex alto repetita compluribus exemplis firmanda ratio est, quae desidia nec minus imprudentia colonorum damnata, et velut ignorantiae tenebris occaecata luce veritatis caruit. Quare non intempestivum est nos ad ea praeverti, quae videntur hunc publicum errorem corrigere posse.

quo magis nos ex altus repeto complures exemplum firmo ratio sum qui desidia neque paruus imprudens colonus damno et velut ignorantia tenebrae occaeco lux veritas careo quaris non intempestivus sum nos ad is praeverto qui video hic publicus error corrigo possum


ita ubere campo pascitur. Gregibus autem spatiosa et palustria montana pascua eligenda sunt, rigua nec unquam siccanea,vacuaque magis quam stirpibus impedita frequentibus,mollibus potius quam proceris herbis abundantia.

ita uber campus pascor grex autem spatiosus et palustria montanus pascuus eligo sum riguus neque umquam siccaneus vacuus magis quam stirps impedio frequens mollis potis quam procerus herba abundantia


largoque pascuo firmandae. Quod si frigore hiemis herbae defecerint, tecto contineantur, ac neque opere neque cursu exerceantur, neque frigori committantur, nec in angusto clauso, ne aliae aliarum conceptus elidant: nam haec omnia incommoda fetum abigunt. Quod si tamen aut partu aut abortu equa laboravit, remedio erit felicula trita, et aqua tepida permixta ac data per cornu.

largus pascuum firmo qui si frigor hiems herba deficio tectum contineo atque neque opus neque cursus exerceo neque frigor committo neque in angustus claudo ne alius alius concipio elido nam hic omnis incommodus fetus abigo qui si tamen aut partus aut aborior equa laboro remedium sum filicula tero et aqua tepidus permisceo atque do per cornu


Sive ergo pastinationis reditus seu futurarum spes vindemiarum cohortari nos debet ad positionem vinearum. Quas quoniam docuimus rationis esse conserere, nunc institutionis earum praecepta dabimus.

sive ergo pastinatio redeo seu futuraris spes vindemiaris cohortor nos debeo ad positio vinearis qui quoniam doceo ratio sum consero nunc institutio is praecipio do


Sed quod hominibus ignotum voluit esse genitor universi,ventre protexit, ut divina praedita ratione rerum aeternaopifex, quasi quibusdam secretis corporis in arcano atque operto sacra illa spiritus elementa cum terrenis primordiis misceret, atque hanc2animantismachinae speciem effingeret.

sed qui homo ignotus volo sum genitor universus venter protego ut divino praeditus ratio res aeternaopifex quasi quidam secerno corpus in arcanus atque operio sacer ille spiritus elementum cum terrenus primordius misceo atque hic animantismachinae species effingo


Cicera bubus ervi loco fresa datur in Hispania Baetica; quae cum suspensa mola divisa est, paulum aqua maceratur, dum lentescat,atque ita mixta paleis succretispecori praebetur. Sed ervi duodecim fibrae satisfaciunt uni iugo, cicerae sedecim. Eadem hominibus non inutilis neque iniucunda est; sapori certe nihilo differt a cicercula, colore tantum discernitur, nam est obsoletior et nigro propior. Seritur primo vel altero sulco mense Martio, ita ut postulat soli laetitia, quod eadem quattuor modiis, non numquam et tribus, interdum etiam duobus ac semodio iugerum occupat.

cicer bos ervum locus frendo do in hispania baetica qui cum suspendo mola divido sum paulus aqua macero dum lentesco atque ita misceo palea succretispecori praebeo sed ervum duodecim fibra satisfaciunt unus iugum cicera sedecim idem homo non inutilis neque injucundus sum sapor certus nihilum differo ab cicercula color tantus discerno nam sum obsolesco et niger propior sero primus vel alter sulco mensis martius ita ut postulo solus laetitia qui idem quattuor modius non numquam et tres interdum etiam duo atque semodius jugerum occupo


haec autem praetereuntem viatorum populationibus et adsiduis devertentium hospitiis infestat rem familiarem. Propter quae censeo eius modi vitare incommoda villamque nec in via nec a via procul editiore situ condere, sic ut frons eius ad orientem aequinoctialem directa sit.

hic autem praetereo viator populatio et assiduus devertentium hospitium infesto res familiaris propter qui censeo is modus vitaris incommodus villa neque in via neque ab via procul edo sino condo sic ut frons is ad orior aequinoctial dirigo sum


Sed antequam arbusculas transferas,nota ventos quibus antea fuerant constitutae, postea manus adhibeto ut de clivo et sicco in humidum agrum transferas. Trifurcam maxime ponito. Ea extetminime tribus pedibus. Si eodem scrobe duas aut tres arbusculas voles constituere,curato ne inter

sed antequam arbuscula transfero nosco venio qui antea sum constituo postea manus adhibeo ut de clivus et sicco in umidus ager transfero trifurcam magnus pono is extetminime tres pes si idem scrobis duo aut tres arbuscula volo constituo curo ne inter


Praecipue tamen huic noxae salutaris est adeps marini vituli. Sed si iam inveteraverit, vehementioribus opus est remediis. Propter quod bitumen, et sulfur,et veratrum pici liquidae axungiae-que vetere mixta pari pondere incoquuntur, atque ea compositione curantur, ita ut prius scabies ferro erasa perluatur urina.

praecipuus tamen hic noxa salutaris sum adeps marinus vitulis sed si iam inveterasco vehemens opus sum remedium propter qui bitumen et sulfur et veratrum picus liquidus axungia que veto misceo par pondus incoquo atque is compositio curo ita ut prior scabies ferrum erado perluo urina


Sin autem prospere cessit, minime manu contingendus pullus erit.Nam laeditur etiam levissimo contactu. Tantum cura adhibebitur, ut et amplo et calido loco cum matre versetur, ne aut frigus adhuc infirmo noceat, aut mater in angustiis eum obterat. Paulatim deinde producendus erit, providendumquc, ne stercore ungulas adurat. Mox cum firmior fuerit, in eadem pascua, in quibus mater est, dimittendus, ne desiderio partus sui laboret equa.

sin autem prosperus cedo paruus manus contingo pullus sum nam laedo etiam levis contactus tantus cura adhibeo ut et amplus et calidus locus cum mater verso ne aut frigus adhuc infirmo noceo aut mater in angustia is obtero paulatim deinde produco sum providendumquc ne stercus ungula aduro mox cum firmus sum in idem pascuus in qui mater sum dimitto ne desiderium pario suus laboro equa


Quartum illud genus insitionis iam docuimus, cum de vitibus disputavimus. Itaque supervacuum est hoc loco repetere traditam rationem terebrationis. Sed cum antiqui negaverint posse omne genus surculorum in omnem arborem inseri, et ex illa quasi finitione, qua nos ante paulo usi sumus, veluti quandam legem sanxerint, eos tantum surculos posse coalescere, qui sint cortice ac libro et fructu consimiles iis arboribus, quibus inseruntur, existimavimus errorem huius opinionis discutiendum, tradendam-que posteris, rationem, qua possit omne genus surculi omni generi arboris inseri.

quartus ille genus insitio iam doceo cum de vitis disputo itaque supervacuus sum hic locus repeto trado ratio terebratio sed cum antiquus nego possum omnis genus surculus in omnis arbor insero et ex ille quasi finitio qui nos ante paulus utor sum velut quidam lex sancio is tantus surculus possum coalesco qui sum cortex atque liber et fructus consimilis is arbor qui insero existimo error hic opinio discutio trado que posterus ratio qui possum omnis genus surculis omnis gener arbor insero


Itaque una tantummodo materia iugo proxima, et unus infra eam custos erit summittendus qui vitem mox in annum renovet. At e contrario per meridiem plures palmites summittantur, qui laborantem matrem fervoribus aestivis opacent nec patiantur ante maturitatem fructum inarescere.Orientis atque occidentis haud sane magna est in putatione differentia, quoniam solem pari horarum numero sub utroque axe vitis accipit.

itaque unus tantummodo materia iugum propior et unus infra is custos sum summitto qui vito mox in annus renovo at e contrarius per meridio multus palmes summitto qui laboro mater fervor aestivus opaco neque patior ante maturitas fructus inaresco oriens atque occaedes haud sanus magnus sum in putatio differentia quoniam sol par hora numerus sub uterque axis vita accipio


Itaque quamvis doctissimi viri auctoritatem reverebar, tamen ambitione submota, quid ipse censerem, non omisi. Nam quod maxime movet Celsum, ne sint stabula vel igni vel furibus obnoxia, potest vitari opere lateritio circum-structis alvis, ut impediatur rapina praedonis, et contra flammarum violentiam protegantur: easdemque, eum fuerint movendae, resolutis structurae compagibus, licebit transferre.

itaque quivis doceo vir auctoritas reverebar tamen ambitio summotor quis ipse censeo non omitto nam qui magnus moveo celsus ne sum stabulum vel ignis vel fur obnoxius possum vitaris opus lateritio circum struo alvus ut impedio rapina praedo et contra flammaris violentia protego idem is sum movendae resolvo struo compages liceo transfero


Sed haec quamvis plurimum delectent,utilitas tamen vincit voluptatem. Nam et pater familiae libentius ad spectaculum rei suae, quanto est ea luculentior, descendit; et, quod de sacro numine poeta dicit, Et quocumque deus circum caput egit honestum, verum quocumque domini praesentia et oculi frequenter accessere, in ea parte maiorem in modum fructus exuberat. Sed omitto illud, quod indescriptis etiam vitibus contingere potest; illa quae sunt maxime spectanda, persequar.

sed hic quivis multus delecto utilitas tamen vincio voluptas nam et pater familia libet ad spectaculum res suus quantus sum is luculentus descendo et qui de sacro numen poeta dico et quicumque deus circum caput ago honestus verus quicumque dominus praesens et oculus frequens accedo in is pars magnus in modus fructus exubero sed omitto ille qui indescriptis etiam vitis contingo possum ille qui sum magnus specto persequor


Haec eum praeparata sunt, curandum est, ut mares feminaeque quam amplissimi corporis et albi coloris eligantur. Nam est aliud genus varium, quod a fero mitigatum domesticum factum est. Id neque aeque fecundum est, nec tam pretiosum: propter quod minime nutriendum est.

hic is praeparo sum curo sum ut maris femina quam amplus corpus et albus color eligo nam sum alius genus varius qui ab fero mitigo domesticus facio sum is neque aequus fecundus sum neque tam pretiosus propter qui paruus nutrio sum


Diffusiora enim consaepta non solum pluris aedificamus, sed etiam impensis maioribus tuemur; at minora cum sunt, quam postulat fundus, dilabitur fructus. Nam et umidae res et siccae, quas terra progenerat, facile vitiantur, si aut non sunt aut propter angustias incommoda sunt tecta,

diffundo enim consaepio non solus multus aedifico sed etiam impendo magnus tueor at parvus cum sum quam postulo fundus dilabor fructus nam et umidus res et siccus qui terra progenero facilis vitio si aut non sum aut propter angustiae incommodus sum tectum


Castanea roboribus proxima est, et ideo stabiliendis vineis habilis. Tum in repastinato nux posita celeriter emicat, et post quinquennium caesa more salicis 6 recreatur, atque 7 in palum formata fere usque in alteram caesionem perennat. Ea pullam terram et resolutam desiderat; sabulonem umidum vel refractum tofum non respuit; opaco et septentrionali clivo laetatur;spissum solum et rubricosum reformidat.

castanea robur propior sum et ideo stabilio vinea habilis tum in repastino nux pono celer emico et post quinquennium caedo mos salix recreo atque in pal formo fere usque in alter caesio perenno is pullus terra et resolvo desidero sabulo umidus vel refringo tofus non respuo opacus et septentrional clivus laeto spissus solus et rubricosus reformido


Atque idem Atticus non prohibet eodem ipso tempore inserere, quod tum et totius obtruncatione vitis et cum eiusdem resectionis fissura praecipit fieri. Verior itaque ratio est inserendi tepentibus iam diebus post hiemem, cum et gemma se et cortex naturaliter movet, nec frigus ingruit, quod possit aut surculum insitum aut fissurae plagam inurere.

atque idem atticus non prohibeo idem ipse tempus insero qui tum et totus obtruncatio vita et cum idem resectio findo praecipio fio verus itaque ratio sum insero tepeo iam dies post hiems cum et gemma sui et cortex naturalis moveo neque frigus ingruo qui possum aut surculis inquiro aut findo plaga inuro


Quo magis prodigio simile est, quod accidit, ut res corporibus nostris vitaeque utilitati maxime conveniens minimam usque in hoc tempus consummationem haberet idque sperneretur genus amplificandi relinquendique patrimonii, quod omni crimine caret. Nam cetera diversa et quasi repugnantia dissident a iustitia, nisi aequius existimamus cepisse praedam ex militia, quae nobis nihil sine sanguine et cladibus alienis adfert.

quo magis prodigium similis sum qui accido ut res corpus noster vita utilitas magnus convenio minimus usque in hic tempus consummatio habeo is sperno genus amplifico relinquo patrimonium qui omnis crimen careo nam ceterus diverto et quasi repugno dissideo ab iustitia nisi aequus existimo capio praeda ex militia qui nos nihil sine sanguis et clades alienus affero


volentibus tamen licebit experiri. Siquidem prae- cipit apium corpora, quae cum eiusmodi pestis incessit, sub favis acervatim enectae reperiuntur, sicco loco per hiemem reposita circa aequinoctium vernum, cum clementia diei suaserit, post horam tertiam in solem proferre, ficulncoque cinere obruere. Quo facto, affirmat intra duas horas cum vivido halitu caloris animatae sunt, resumpto spiritu, si praeparatum vas obiciatur, irrepere.

volo tamen liceo experior siquidem prae cipit apis corpus qui cum eiusmodi pestis incedo sub favus acervatim eneco reperio sicco locus per hiems repono circa aequinoctium vernus cum clemens dies suadeo post hora tertius in sol profero ficulncoque cinis obruo quo facio affirmo intra duo hora cum vividus halitus calor animo sum resumo spiritus si praeparo vas obicio irrepere


Deinde vetus stercus inicito, atque ita mense ultimo Aprili serito tantum, quantum ut singuli cyathi seminis locum occupent decem pedum longum et quinque latum. Quod ubi feceris, ligneis rastris—id enim multum confert—statim iacta semina obruantur; nam celerrime sole aduruntur. Post sationem ferro tangi locus non debet; atque, ut dixi, ligneis rastris sariendus et identidem runcandus est, ne alterius generis herba invalidam Medicam perimat.Tardius messim primam eius facere oportebit, cum iam seminum aliquam partem eiecerit.

deinde vetus stercus inicio atque ita mensis ultimo aprilis sero tantus quantus ut singuli cyathus semen locus occupo decem pes longus et quinque latus qui ubi facio ligneus rastrum is enim multus confero statim jacto semen obruo nam celer sol aduro post satio ferrum tango locus non debeo atque ut dico ligneus rastrum sariendus et identidem runco sum ne alter genus herba invalidus maedicus perimo tardus messis primus is facio oportet cum iam semen aliqui pars eicio


ferarum conquiescant. Sed ampla stabula sic ordinentur, ne quis umor influere possit et ut quisque ibi conceptus fuerit quam celerrime dilabatur, ut nec fundamenta parietum corrumpantur nec ungulae pecudum.

ferus conquiesco sed amplus stabulum sic ordino ne quis umor influo possum et ut quisque ibi concipio sum quam celer dilabor ut neque fundamentum paries corrumpo neque ungula pecus


Sed cum matura fuerit seges, ante quam torreatur vaporibus aestivi sideris, qui sunt vastissimi per exortum 6 Caniculae, celeriter demetatur; 7 nam dispendiosa est cunctatio, primum quod avibus praedam ceterisque animalibus praebet, deinde quod grana et ipsae spicae culmis arentibus et aristis celeriter decidunt.

sed cum maturo sum seges ante quam torreo vapor aestivus sido qui sum vastissimi per exortus canicula celer demeto nam dispendiosus sum cunctatio primus qui avis praeda ceter animal praebeo deinde qui granum et ipse spica culmus areo et arista celer decido


Is numerus consummat per totum iugerum seminum milia quattuor et viginti.Verum hanc curam praevenit inquisitio et electio malleolorum. Nam ut saepe iam rettuli, quasi fundamentum est praedictae rei, probatissimum genus stirpis deponere.

is numerus consummo per totus jugerum semen mille quattuor et viginti verus hic cura praevenio inquisitio et electio malleolus nam ut saepe iam rettulis quasi fundamentum sum praedico res probo genus stirps depono


vocant. Verum ex cunctis, quae proposui, quaeque omisi temporis compendia sequens (nam inexputabilis erat numerus) saporis praecipui mella reddit thymus.Eximio deinde proximum thymbra, serpyllumque et origanum. Tertiae notae, sed adhuc generosae, marinus ros et nostras cunila, quam dixi satureiam. Mediocris deinde gustus tamaricis ac ziziphi flores, reliquaque, quae proposuimus, cibaria.

voco verus ex cunctus qui propono quisque omitto tempus compendium sequor nam inexputabilis sum numerus sapor praecipuus mel reddo thymus eximius deinde propior thymbra serpyllum et origanus tertia nosco sed adhuc generosus marinus rus et noster cunila quam dico satureia mediocris deinde gustus tamarix atque zizyphum floreo reliquus qui propono cibaria


Igitur cui placebit sequi nostra praecepta, consideret oportet primum quam multas, et cuiusmodi parare debeat matrices, deinde qualiter eas tutariet pascere; mox quibus anni temporibus earum partus excipere; tum demum ut incubent et excludant efficere; postremo ut commode pulli educentur operam dare. His enim curis et ministeriis exercetur ratio cohortalis, quam Graeci vocant ὀρνιθοτροφίαν.

igitur qui placeo sequor noster praecipio consido oportet primus quam multus et cuiusmodi paro debeo matrix deinde qualis is tutariet pasco mox qui annus tempus is pario excipio tum demum ut incubo et excludo efficio postremo ut commodus pullus educo opera do hic enim cura et ministerium exerceo ratio cohortal quam graecum voco


quam in partem proclinent,ut ex diversa parte de auricula sanguinem mittamus. Item sub cauda duobus digitis a clunibus intermissis venam feriamus, quae est in eo loco satis ampla, eamque sarmento prius oportet verberari, deinde ab ictu virgae tu- mentem ferro rescindi, detractoque sanguine colligari saligneo libro vel etiam ulmeo.

quam in pars proclino ut ex diverto pars de auricula sanguis mitto item sub cauda duo digitus ab clunis intermitto vena ferio qui sum in is locus satis amplus eo sarmentum prior oportet verberaris deinde ab ictus virga tu mens ferrum rescindo detraho sanguis colligaris salignus liber vel etiam ulmeus


Haec enim velut immota sua sede vehementer germinat; at quae radicibus exempta et deposita est, biennio reformidat. Propter quod compertum est commodius nucibus quam viviradicibus eiusmodi silvas institui. Spatia huiusce sationis, quae supra scripta sunt, capita castanearum recipiunt MMDCCCLXXX, cuius summae, sicut ait Atticus, ex facili iugera singula praebebunt statuminum duodena milia. Etenim taleae propius stirpem recisae quadrifidas plerumque, ac deinde secundae taleae eiusdem arboris bifidas ridicas sumministrant; quod genus fissilis adminiculi

hic enim velut immotus suus sedes vehemens germino at qui radix eximo et depono sum biennium reformido propter qui comperio sum commodus nux quam viviradicibus eiusmodi silva instituo spatior hic satio qui supra scribo sum caput castanearis recipio mmdccclxxx qui summa sicut aio atticus ex facilis iugerum singulus praebeo statuminum duodena mille etenim talea propius stirps recido quadrifidus plerusque atque deinde secundus talea idem arbor bifidus ridica sumministrant qui genus fissilis adminiculis