Ea res ab noxia curculionum et similium animalium commodissime videtur conditas fruges defendere, quae nisi diligenter repositae sint, celeriter ab iis consumuntur. Sed id genus horrei, quod scripsimus, nisi sicca positione villae quamvis granum robustissimum corrumpit situ; qui si nullus adsit, possit etiam defossa frumenta servare, sicut transmarinis quibusdam provinciis, ubi puteorum in modum, quos apellant siros,

is res ab noxius curculio et similis animal commodus video condio frugis defendo qui nisi diligenter repono sum celer ab is consumo sed is genus horreum qui scribo nisi sicco positio villa quivis granum robustus corrumpo sino qui si nullus adsum possum etiam defodio frumentum servaris sicut transmarinus quidam provincia ubi puteus in modus qui apellant sirus


Itaque veris principio si medicatos cibos praebeas, iisdem remediis et provideripotest, ne tali peste vexentur, et cum iam laborant, sanari. Nam illud quod Hyginus antiquos secutus auctores prodidit, ipse non expertus asseverare non audeo:

itaque verus principium si medico cibus praebeo idem remedium et provideripotest ne talis pestis vexo et cum iam laboro sanaris nam ille qui hyginus antiqui sequor auctor prodo ipse non experior asseveraris non audeo


Duodequinquagesimo die ab aequinoctio verno, cum fit Vergiliarum exortus circa v idus Maias, incipiunt examina viribus et numero augeri. Sed et iisdem diebus intereunt quae paucas et aegras apes habent; eodemque tempore progenerantur in extremis partibus favorum amplioris magnitudinis quam sunt ceterae apes, eosque nonnulli putant esse reges. Verum quidam Graecorum auctores οἴστρουσ appellant ab eo, quod exagitent, neque patiantur examina conquiescere. Itaque praecipiunt eos enecari.

duodequinquagesimus dies ab aequinoctium vernus cum fio vergiliaris exorior circa v idus maia incipio examino vis et numerus augeo sed et idem dies intereo qui paucus et aeger apis habeo idem tempus progenero in exter pars favor amplus magnitudo quam sum ceterus apis is nonnullus puto sum rex verus quidam graecum auctor appello ab is qui exagito neque patior examino conquiesco itaque praecipio is enecaris


At in rustica parte magna et alta culina ponetur,ut et contignatio careat incendii periculo et in ea commode familiares omnitempore anni morari queant. Optime solutis servis cellae meridiem aequinoctialem spectantes fient; vinctis quam saluberrimum subterraneum ergastulum plurimis, sitque id angustis inlustratum fenestris atque a terra sic editis, ne manu contingi possint.

at in rusticus pars magnus et altus culina pono ut et contignatio careo incendium periculum et in is commodus familiaris omnitempore annus moraris queo optume soluo servio cella meridio aequinoctial specto fio vincio quam saluber subterraneus ergastulis multus sum is angustus inlustro fenestra atque ab terra sic edo ne manus contingo possum


Alterum illud, quod minori impensa 6 duos palos unius seminis flagellis censent 7 maritari, falsissimum est.8 Sive enim caput ipsum demortuum est, duo viduantur statumina, et mox viviradices totidem substituendae sunt, quae numero suo rationem cultoris onerant: sive tenuit,9 et ut saepe evenit, vel nigri est generis vel parum fertilis, non in uno sed in pluribus pedamentis fructus claudicat. Quamquam etiam generosae stirpis vitem sic in duos palos divisam rerum rusticarum prudentiores existimant minus fertilem fore, quia cratem factura sit.

alter ille qui parvus impensa duo palus unus semen flagellum censeo maritaris fallo sum sive enim caput ipse demorior sum duo viduo statumino et mox viviradix totidem substituo sum qui numerus suus ratio cultor onero sive teneo et ut saepe evenio vel niger sum genus vel parum fertilis non in unus sed in multus pedamentum fructus claudico quamquam etiam generosus stirps vito sic in duo palus divido res rusticaris prudens existimo paruus fertilis sum quia cratis facio sum


Tum deinde cum exaruit, simili modo pavimenta testacea, quae pro aqua receperint amurcam mixtam calci et harenae, supersternuntur et magna vi paviculis inculcantur atque expoliuntur; omnesque parietum et soli iuncturae testaceis pulvinis fibulantur, quoniam fere cum in his partibus aedificia rimas egerunt, cava praebent et latebras subterraneis animalibus. Sed et lacibus distinguuntur granaria, ut separatim quaeque legumina ponantur.

tum deinde cum exaresco similis modo pavimentum testaceus qui pro aqua recipio amurca misceo calcis et harena supersterno et magnus vis paviculis inculco atque expolio omnes paries et solus jungo testaceus pulvinus fibulo quoniam fere cum in hic pars aedificium rimo egero cavo praebeo et latebra subterraneus animal sed et lacus distinguo granaria ut separatim quisque legumen pono


Sed in quibusdam locis recte valet. Optime vapores sustinet Posia,frigus Sergia. Aptissimum genus terrae est oleis, cui glarea subest, si superposita creta sabulo admixta est. Non minus probabile est solum, ubi pinguis sabulo est. Sed et densior terra, si uvida et laeta est, commode recipit hanc arborem. Creta ex toto repudianda est, magis etiam scaturiginosa, et in qua semper uligo consistit. Inimicus est etiam ager sabulo macer, et

sed in quidam locus rectus valeo optume vaporo sustineo posia frigus sergius aptus genus terra sum olea qui glarea subsum si superpono cerno sabulum admisceo sum non paruus probabilis sum solus ubi pinguis sabulum sum sed et densus terra si uvidus et laetus sum commodus recipio hic arbor creta ex totus repudio sum magis etiam scaturiginosa et in qui semper uligo consisto inimicus sum etiam ager sabulum macer et


Hanc observationem non solum in vitium positione, sed in ulmorum ceterarumque arborum praecipio: et uti cum de seminario eximuntur, rubrica notetur una pars, quae nos admoneat, ne aliter arbores constituamus, quam quemadmodum in seminario steterint. Plurimum enim refert, ut eam partem caeli spectent, cui ab tenero consueverunt.Melius autem locis apricis, ubi caeli status neque praegelidus neque nimium pluvius est, autumni tempore et arbores et vites post aequinoctium deponuntur.

hic observatio non solus in vitium positio sed in ulmus ceter arbor praecipio et uti cum de seminarium eximo rubrico noto unus pars qui nos admoneo ne aliter arbor constituo quam quemadmodum in seminarium sto multus enim refero ut is pars caelum specto qui ab tener consuesco bonus autem locus apricus ubi caelum status neque praegelidus neque nimium pluvius sum auctumnus tempus et arbor et vito post aequinoctium depono


Nec tamen ulla regio est, in qua modo frumenta gignantur, quae non ut hominum ita armentorum adiutorio colatur.Unde etiam iumenta et armenta nomina a re traxere, quod nostrum laborem, vel onera subvectando vel arando iuvarent. Itaque sicut veteres Romani praeceperunt, ipse quoque censeo tam pecorum quam agrorum cultum pernoscere.

neque tamen ullus regius sum in qui modo frumentum gigno qui non ut homo ita armentor adjutorium colo unde etiam iumentum et armentum nomen ab res traho qui nos labor vel onus subvectando vel aro juvo itaque sicut vetus romanus praecipio ipse quoque censeo tam pecus quam ager cultus pernosco


Signa sunt extimulatae libidinis, cum semetipsum veluti mirantem caudae gemmantibus pinnis protegit: idque cum facit, rotare dicitur. Post admissurae tempus confestim matrices custodiendae sunt, ne alibi quam in stabulo fetus edant: saepiusque digitis loca feminarum tentanda sunt. Nam in promptu gerunt ova, quibus iam partus appropinquat. Itaque includendae sunt incipientes,

signum sum extimulatae libido cum semetipsum velut miror cauda gemmo pinna protego is cum facio rotaris dico post admitto tempus confestim matrix custodio sum ne alibi quam in stabulo fetus edo saepis digitus locum femina tentanda sum nam in promptus gero ovo qui iam pario appropinquo itaque includo sum incipio


quod vaporem non sustinet. Ac ne nunc mille tempestatum iniurias persequar, semper est aliquid quod vineas offendat. Igitur si unum genus severimus, cum id acciderit quod ei noxium est, tota vindemia privabimur; neque enim ullum erit subsidium, cui diversarum notarum stirpes non fuerint. b At si varii generis vineta fecerimus, aliquid ex iis inviolatum erit quod fructum perferat.

qui vaporo non sustineo atque ne nunc mille tempestas injuria persequor semper sum aliquis qui vinea offendo igitur si unus genus severimus cum is accido qui is noxius sum totus vindemio privabimur neque enim ullus sum subsidium qui diversaris notaris stirps non sum b at si varius genus vinetum facio aliquis ex is inviolo sum qui fructus perfero


In malleolo similis ratio est pampinandi et in longitudinem eliciendi materiam, si eo velimus anniculo uti, quod ego saepe feci. Sed si propositum est utique recidere, ut bimo potius utamur, cum ad unum pampinum iam redegeris et is ipse excesserit pedalem longitudinem, decacuminare conveniet, ut in cervicem potius confirmetur et sit robustior. Atque haec positorum seminum prima cultura est.

in malleolus similis ratio sum pampino et in longitudo elicio materia si is volo anniculus uti qui ego saepe facio sed si propono sum utique recido ut bimus potis uto cum ad unus pampinus iam redigo et is ipse excedo pedal longitudo decacuminaris convenio ut in cervix potis confirmo et sum robustus atque hic positor semen primus cultura sum


nec aestus, nec frigoris patiens. Raro foris, plerumque domi alitur, et est avidissimum cibi; cui si quid detrahitur fraude villici,clades sequitur gregem. Singula capita per hiemem recte pascuntur ad praesepia tribus hordei vel fresae cum suis valvulis fabae, aut cicerculae quattuor sextariis, ita ut et aridam frondem praebeas,aut siccam vel viridem medicam cytisumve, tum etiam cordi faeni septena pondo, aut leguminum paleas adfatim.

neque aestus neque frigor patior rarus foris plerusque domus alo et sum avidus cibus qui si quis detraho fraus villici clades sequor grex singulus caput per hiems rectus pasco ad praesaepe tres hordeum vel frendo cum suus valvulis faba aut cicercula quattuor sextarius ita ut et aridus frons praebeo aut siccus vel viridis medica cytisumve tum etiam chordus faenum septeni pondo aut legumen palea affatim


Et in hoc igitur a Celso dissensio, qui reformidans impensam, quae scilicet largior est in amplioribus armentis,censet et exiguis vomeribus et dentalibus terram subigere, quo minoris formae bubus id administrari possit;ignorans plus esse reditus in ubertate frugum quam impendii, si maiora mercemur armenta, praesertim in Italia, ubi arbustis atque oleis consitus ager altius resolvi ac subigi desiderat, ut et summae radices vitium olearumque vomeribus rescindantur, quae si maneant, frugibus obsint, et inferiores penitus subacto solo facilius capiant umoris alimentum.

et in hic igitur ab celsus dissensio qui reformido impendo qui scilicet largior sum in amplus armentum censeo et exiguus vomeribus et dental terra subigo quo paruus forma bos is administraris possum ignoro multus sum redeo in ubertas frugum quam impendium si magnus mercor armentum praesertim in italia ubi arbustus atque olea consero ager altus resolvo atque subigo desidero ut et summa radix vitium olea vomeribus rescindo qui si maneo frugis obsum et inferus penitus subigo solum facilis capio umor alimentum


Lata bubilia esse oportebit pedes decem vel minime novem, quae mensura et ad procumbendum pecori et iugario ad circurneundum laxa ministeria praebeat. Non altius edita esse praesaepia conveniet,quam ut bos aut iumentum sine incommodo stans vesci possit.

fero bubile sum oportet pes decem vel paruus novo qui mensura et ad procumbo pecus et jugarius ad circurneundum laxo ministerium praebeo non altus edo sum praesaepe convenio quam ut bos aut jumentum sine incommodus sto vesco possum


Rursus exilis terra et acclivis torrensque aestu, vel quae vehementibus procellis obnoxia est, humilius iugum poscit. At si cuncta competunt voto, iusta est altitudo vineae pedum quinque; nec tamen dubium, quin tanto melioris saporis praebeat mustum, quanto in editiora iuga consurgat.

rursus exilis terra et acclivis torreo aestus vel qui vehemens procella obnoxius sum humilis iugum posco at si cunctus competo veto iustus sum altitudo vinea pes quinque neque tamen dubius quin tantus bonus sapor praebeo mustus quantus in edo iugum consurgo


Quoniam de frumentis abunde praecepimus, de leguminibus deinceps disseremus.8 Lupini prima ratio est, quod et minimum operarum absumit et vilissime emitur et maxime ex iis, quae seruntur, iuvat agrum. Nam vineis iam 9 emaciatis et arvis optimum stercus praebet ac vel effeto solo provenit vel repositum in granario patitur aevum. Boves per hiemem coctum maceratumque probe alit; famem quoque, si sterilitas annorum incessit, hominibus commode propulsat.

quoniam de frumentum abunde praecipio de legumen deinceps dissero lupinus primus ratio sum qui et paruus operaris absumo et vilis emo et magnus ex is qui sero juvo ager nam vinea iam emacio et arvum bonus stercus praebeo atque vel effetus solum provenio vel repono in granarium patior aevum bos per hiems coquo macero probus alo fames quoque si sterilitas annus incedo homo commodus propulso


Nec magna est putationis differentia cubantis et stantis rectae vineae: nisi quod iacenti viti breviores materiae submitti debent, reseces quoque angustius in modum furunculorum relinqui. Sed post putationem, quam utique autumno in eiusmodi vinea fieri oportet, vitis tota deflectitur in alterum interordinium: atque ita pars ea quae fuerat occupata vel foditur vel aratur, et cum exculta est, eandem vitem recipit, ut altera quoque pars excoli possit.

neque magnus sum putatio differentia cubo et sto recingo vinea nisi qui jaceo vitium brevis materia summitto debeo reseco quoque angustus in modus furunculus relinquo sed post putatio quam utique auctumnus in eiusmodi vinea fio oportet vita totus deflecto in alter interordinium atque ita pars is qui sum occupo vel fodio vel aro et cum excolo sum idem vito recipio ut alter quoque pars excolo possum


Si genua intumuerint, calido aceto fovenda sunt, et Uni semen aut milium detritum conspersumque aqua mulsa imponendum: spongiae quoque ferventi aqua imbutae et expressae litaeque melle recte genibus applicantur, ac fasciis circumdantur. Quod si tumori subest aliquis humor, fermentum vel farina hordeacea ex passo aut aqua mulsa decocta imponitur: et cum maturuit suppuratio, rescinditur ferro, eaque emissa, ut supra docuimus, linamentis curatur.

si genu intumesco calidus acetum foveo sum et unus semen aut mille detero conspersumque aqua mulceo impono spongia quoque ferveo aqua imbuo et exprimo litaeque mel rectus genu applico atque fascia circumdo qui si tumor subsum aliquis humo fermentum vel farina hordeaceus ex patior aut aqua mulceo decoquo impono et cum maturesco suppuratio rescindo ferrum is emitto ut supra doceo linamentum curo


Nam si ubertas regionis viride pabulum subministrat nemo dubitat quin id genus cibi ceteris praeponendum sit: quod tamen nisi riguis aut roscidis locis non contingit. Itaque in iis ipsis vel maximum commodum est, quod sufficit una opera duobus iugis, quae eodem die alterna temporum vice vel arant vel pascuntur.

nam si ubertas regio viride pabulis subministro nemo dubito quin is genus cibus ceterus praepono sum qui tamen nisi riguus aut roscidus locus non contingo itaque in is ipse vel magnus commodus sum qui sufficio unus opus duo iugum qui idem dies alternus tempus vicus vel aro vel pasco


exhausta humus editos a se fructus recipit. Sed nos in nostris regionibus, quae redundant uligine, magis illam positionem pensilis horrei et hanc curam pavimentorum et parietum probamus, quoniam, ut rettuli, sic emunita sola et latera horreorum prohibent curculionem. Quod genus exitii cum incidit, multi opinantur arceri posse, si exesae fruges in horreo ventilentur et quasi refrigerentur.

exhaurio humus edo ab sui fructus recipio sed nos in noster regio qui redundo uligo magis ille positio pensilis horreum et hic cura pavimentor et paries probo quoniam ut rettulis sic emunio solus et latus horreum prohibeo curculio qui genus exitium cum incido multus opinor arceo possum si exedo frugis in horreum ventilentur et quasi refrigero


Nunc pastinandi agri propositum est rationem tradere. Ac primum omnium ut sive arbustum sive silvestrem locum vineis destinaverimus, omnis frutex atque arbor erui et summoveri debet, ne postea fossorem moretur, neve iam pastinatum solum iacentibus molibus imprimaturet exportantium ramos atque truncos ingressu proculcetur.

nunc pastino ager propono sum ratio trado atque primus omnis ut sive arbustus sive silvestris locus vinea destino omnis frutex atque arbor eruo et summoveo debeo ne postea fossor moror neve iam pastino solus jaceo moles imprimaturet exporto ramus atque truncus ingredior proculco


In omni genere quadrupedum species maris diligenter eligitur, quoniam frequentius 1 patri similior est progenies, quam matri. Quare etiam in suillo pecore verres probandi sunt totius quidem corporis amplitudine 2 eximii,3 sed qui quadrati potius quam longi aut rotundi sint, ventre promisso, clunibus vastis, nec proinde cruribus aut ungulis proceris, amplae et glandulosae cervicis, rostri4 brevis 5 et resupini.6 Maximeque ad rem pertinet, quam salacissimos esse ineuntes.Ab annicula aetate commode progenerant, dum quadrimatum agant:

in omnis genus quadrupedus species mare diligenter eligo quoniam frequens pater similis sum progenies quam mater quaris etiam in suillus pecus verro probo sum totus quidem corpus amplitudo eximius sed qui quadro potis quam longus aut rotundus sum venter promitto clunis vastus neque proinde crus aut ungulis procerus amplus et glandulosus cervix rostrum brevis et resupinus magnus ad res pertineo quam salax sum ineo ab anniculus aetas commodus progenero dum quadrimatus ago


Ut autem a minima parte, id est, ab dimidio scripulo incipiam, pars quingentesima septuagesima sexta pedes efficit quinquaginta; id est iugeri dimidium scripulum. Pars ducentesima octogesima octava pedes centum; hoc est scripulum.Pars CXLIV pedes ec, hoc est scripula duo. Pars septuagesima et secunda pedes ecce, hoc est sextula in qua sunt scripula quattuor. Pars quadragesimo octava pedes DC, hoc est sici-

ut autem ab minimus pars is sum ab dimidio scripulum incipio pars quingentesimus septuagesimus sextus pes efficio quinquaginta is sum jugerum dimidium scripulis pars ducentesima octogesimus octavus pes centum hic sum scripulis pars cxliv pes ec hic sum scripulum duo pars septuagesimus et secundus pes ecce hic sum sextula in qui sum scripulum quattuor pars quadragesimus octavus pes sescenti hic sum sici


Si urinam non facit, eadem fere remedia sunt. Nam oleum immixtum vino supra ilia et renes infunditur: et si hoc parum profuit, melle decocto et sale collyrium tenue inditur foramini,quo manat urina,vel musca viva, vel turis mica, vel de bitumine collyrium inseritur naturalibus. Haec eadem remedia adhibentur, si urina genitalia deusserit.

si urina non facio idem fere remedio sum nam oleum immisceo vinum supra ilia et renes infundo et si hic parum prosum mel decoquo et sal collyrium tenue indo foro quo mano urina vel musca vivus vel tus mico vel de bitumen collyrium insero natural hic idem remedio adhibeo si urina genitale deusserit


sucum et pinguitudinem.Sed si velis scrobibus egestam humum recondere et recalcare, cum aliquo quasi fermento abundaverit, certum erit esse eam pinguem; cum defuerit, exilem; cum aequaverit, mediocrem. Quamquam ista, quae nunc rettuli, non tam vera possintvideri, si sit pulla terra, quae melius proventu frugum approbatur.

sucus et pinguitudo sed si velis scrobis egero humus recondo et recalcaris cum aliquis quasi fermento abundo certus sum sum is pinguis cum desum exilis cum aequo mediocris quamquam iste qui nunc rettulis non tam verus possintvideri si sum pullo terra qui bonus provenio frugum approbo


infirmus de cicatrice prorepserit. Ipsius autem materiae, quam summittimus, longitudini modum difficile est imponere. Plerique tamen in tantum provocant ut curvata et praecipitata per iugum ne queat terram contingere. Nos subtilius dispicienda illa censemus: primum vitis habitum, nam si robusta est ampliores materias sustinet; deinde soli quoque pinguitudinem, quae nisi adest, quamvis validissimam vitem celeriter necabimus procerioribus emaciatam flagellis.

infirmus de cicatrix prorepo ipse autem materia quam summitto longitudo modus difficilis sum impono plerusque tamen in tantus provoco ut curvo et praecipito per iugum ne queo terra contingo nos subtilis dispicio ille censeo primus vita habitus nam si robustus sum amplus materio sustineo deinde solus quoque pinguitudo qui nisi adsum quivis validus vito celer neco procerus emacio flagellum


Sunt etiam suapte natura pretio commendabiles pullus atque fuscus, quos praebent in Italia Pollentia, in Baetica Corduba. Nec minus Asia rutilos,quos vocant ἐρυθραίουσ. Sed et alias varietates in hoc pecoris genere docuit usus exprimere. Nam cum in municipium Gaditanum ex vicino Africae miri coloris silvestres ac feri arietes, sicut aliae bestiae, munerariis deportarentur, M. Columella patruus meus acris vir ingenii, atque illustris agricola, quosdam mercatus, in agros transtulit, et mansuefactos tectis ovibus admisit.

sum etiam suapte natura pretium commendabilis pullus atque fuscus qui praebeo in italia pollentia in baetica corduba neque paruus asia rutilus qui voco sed et alius varietas in hic pecus genus doceo utor exprimo nam cum in municipium gaditani ex vicinus africa mirus color silvestris atque ferio aries sicut alius bestia munerarius deporto m columella patruus meus acer vir ingenium atque illustris agricola quidam mercor in ager transfero et mansuefacio tectum ovis admitto


Quod non solum de bove dicitur, sed de omnibus partibus rei nostrae familiaris; adeo quidem ut multi praetulerint carere penatibus et propter iniuriam vicinorum sedes suas profugerint. Nisi aliter existimamus diversum orbem gentes universas petisse relicto patrio solo, Achaeos dico et Hiberos, Albanos quoque nec minus Siculos et, ut primordia nostra contingam, Pelasgos, Aborigines, Arcadas,

qui non solus de bos dico sed de omnis pars res noster familiaris adeo quidem ut multus praefero careo penates et propter iniuria vicinus sedes suus profugio nisus aliter existimo diverto orbis gens universus peto relinquo patrius solum achaeus dico et hiberi albani quoque neque paruus siculi et ut primordius noster contingo pelasgi aborigo arcadas


Nos etiam sub oculis et de auribus sanguinem de-trahimus. Clodigo quoque dupliciter infestat ovem, sive cum subluvies atque intertrigo in ipso discrimine ungulae nascitur: seu cum idem locus tuberculum habet, cuius media fere parte canino similis extat pilus, eique subest vermiculus.

nos etiam sub oculus et de auris sanguis de traho clodigo quoque dupliciter infesto ovo sive cum subluvies atque intertrigo in ipse discrimen ungula nascor seu cum idem locus tuberculis habeo qui medius fere pars caninus similis extat pilus is subsum vermiculus


Sed et ipse nostra memoria veterem consularem virumque opulentissimum P. Volusium adseverantem audivi felicissimum fundum esse, qui colonos indigenas haberet et tamquam in paterna possessione natos iam inde a cunabulis longa familiaritate retineret. Ita certe mea fert opinio rem malam esse frequentem locationem fundi, peiorem tamen urbanum colonum, qui per familiam mavult agrum quam per se colere.

sed et ipse noster memoria vetus consularis vir opulens p volusius adseverantem audio felix fundus sum qui colonus indigena habeo et tamquam in paternus possessio nascor iam inde ab cunabulis longus familiaritas retineo ita certus meus fero opinio res malus sum frequens locatio fundo malus tamen urbanus colonus qui per familia malo ager quam per sui colo


Mox istam curam sequens aetas abolevit, et lautitiae locupletum maria ipsa Neptunumque clauserunt, ut iam tum avorum memoria circumferretur Marcii Philippi velut urbanissimum, quod erat luxuriosi factum atque dictum. Nam is forte Casini cum apud hospitem cenaret, appositumque e vicino flumine lupum degustasset atque expuisset, improbum factum dicto prosecutus: Peream, inquit, nisi piscem putavi.

mox iste cura sequor aetas abolevit et lautitia locupletum mare ipse neptunus claudo ut iam tum avus memoria circumfero marcius philippus velut urbanus qui sum luxuriosus facio atque dico nam is fors casinus cum apud hospes ceno applumbo e vicinus flumen lupus degusto atque expuisset improbus facio dico prosequor pereo inquam nisi piscis puto


Altis gyris ablaqueabimus eas, deinde calcis pro magnitudine arboris plus minusve circumdabimus: sed minima arbor modium postulat. Hoc remedio si nihil fuerit effectum, ad praesidium insitionis confugiendum erit. Quemadmodum autem olea inserenda sit, postmodo dicemus. Non nunquam etiam in olea unus ramus ceteris aliquanto est laetior. Quem nisi recideris, tota arbor contristabitur. Ac de olivetis hactenus dixisse satis est. Superest ratio pomiferarum arborum, cui rei deinceps praecepta dabimus.

altus gyrus ablaqueo is deinde calcis pro magnitudo arbor multus parvus circumdo sed minimus arbor modius postulo hic remedium si nihil sum efficio ad praesidium insitio confugio sum quemadmodum autem olea insero sum postmodo dico non numquam etiam in olea unus ramus ceterus aliquantus sum laetus qui nisi recido totus arbor contristo atque de olivetum hactenus dico satis sum supersum ratio pomiferaris arbor qui res deinceps praecipio do


ut clausi quam minime custodiam sentiant. Hac ratione stabulis ordinatis aquatile pecus inducemus; sitque nobis antiquissimum meminisse etiam in fluviatili negotio, quod in terreno praccipitur: Et quid quaeque ferat regio.Neque enim si velimus, ut in mari non nunquam conspeximus, in vivario multitudinem multorum pascere queamus, cum sit mollissimum genus, et servitutis indignantissimum.

ut claudo quam paruus custodia sentio hic ratio stabulis ordino aquatilis pecus induco sum nos antiquus memini etiam in fluviatilis negotium qui in terrenus praccipitur et quis quisque fero regius neque enim si volo ut in mare non numquam conspicio in vivarius multitudo multus pasco queo cum sum mollis genus et servitus indigno


ut malleolo quoque, qui opportuno loco natus est, fecunditatis vis adsit, etiam si interim cesset a partu.

ut malleolus quoque qui opportunus locus nascor sum fecunditas volo adsum etiam si interim cesso ab partus


Nec post haec reor violentia caeli nobis ista, sed nostro potius accidere vitio, qui rem rusticam pessimo cuique servorum velut carnifici noxae dedimus, quam maiorum nostrorum optimus quisque et optime tractaverat.Atque ego satis mirari non possum, quid ita dicendi cupidi seligant oratorem, cuius imitentur eloquentiam; mensurarum et numerorum modum rimantes placitae disciplinae consectentur magistrum; vocis et cantus modulatorem nec minus corporis gesticulatorem scrupulosissime requirant saltationis ac musicae rationis studiosi;

neque post hic reor violens caelum nos iste sed noster potis accido vitio qui res rustica malus quisque servus velut carnifex noxa do quam magnus noster bonus quisque et optume tracto atque ego satis miror non possum quis ita dico cupidus seligo orator qui imito eloquentia mensuraris et numerus modus rimo placeo disciplina consector magister vox et cantus modulator neque paruus corpus gesticulator scrupulosus requiro saltatio atque musica ratio studiosus


Palmaque vestibulum aut ingens oleaster obumbret, Ut cum prima novi ducent examina reges, Vere suo, ludetque favis emissa iuventus: Vicina invitet decedere ripa calori, Obviaque hospitiis teneat frondentibus arbos. Tum perennis aqua, si est facultas, inducatur, vel extracta manu detur, sine qua neque favi neque mella nec pulli denique figurari queunt.

palmo vestibulis aut ingens oleaster obumbro ut cum primus nosco duco examino rex verus suus ludo favus emitto juventus vicinum invito decedo ripa calor obvius hospitium teneo frondeo arbor tum perennis aqua si sum facultas induco vel extraho manus do sine qui neque faveo neque mel neque pullus denique figuraris queo


Cuius praecepta si vel temere ab indoctis, dum tamen agrorum possessoribus, antiquo more administrarentur, minus iacturae paterentur res rusticae; nam industria dominorum cum ignorantiae detrimentis multa pensaret, nec quorum commodum ageretur, tota vita vellent imprudentes negotii sui conspici eoque discendi cupidiores agricolationem pernoscerent.

qui praecipio si vel temere ab indoctus dum tamen ager possessor antiquus mos administro paruus jacio pateo res rustica nam industria dominus cum ignorantia detrimentum multus penso neque qui commodus ago totus vito volo imprudens negotium suus conspicio eo disco cupidus agricolatio pernosco


cauda longa et setosa crispaque, mollibus atque altis Tectisque cruribus, tereti genu parvoque neque introrsus spectanti, rotundis clunibus, feminibus torosis ac numerosis, duris ungulis et altis et concavis rotundisque, quibus coronae mediocres superpositae sunt. Sic universum corpus compositum, ut sit grande,sublime, erectum, ab aspectu quoque agile, et ex longo, quantum figura permittit, rotundum.

cauda longus et saetosus crispus mollis atque altus tego crus teres genu parvus neque introrsum specto rotundus clunis feminibus torosus atque numerosus durus ungulis et altus et concavus rotundus qui corona mediocris superpono sum sic universus corpus compono ut sum grandis sublimis erigo ab aspectus quoque agilis et ex longus quantus figuro permitto rotundus


Sed ex sordidis deterrimae notae mel habetur nemorense, quod sparto atque arbutoprovenit: villaticum, quod nascitur in oleribus.Et quoniam situm pastionum atque etiam genera pabulorum exposui, nunc de ipsis receptaculis et domiciliis examinum loquar.

sed ex sordidus deterior nosco mel habeo nemorensis qui spartum atque arbutoprovenit villaticus qui nascor in oleribus et quoniam sino pastio atque etiam genus pabulum expono nunc de ipse receptaculis et domicilium examen loquor


Mentis error discutitur, si decidas inaequaliter comas equae et eam deducas ad aquam. Tum demum speculata deformitatem suam, pristinae imaginis abolet memoriam. Haec de universo equarum genere satis dicta sunt. Illa proprie praecipienda sunt iis quibus mularum greges curae est submittere.

mens error discutio si decido inaequalis como equa et is deduco ad aqua tum demum speculor deformitas suus pristinus imago aboleo memoria hic de universus equaris genus satis dictum sum ille proprius praecipio sum is qui mularis grex cura sum summitto


Sed cum annicula mensiumque sex ad vindemiam perducta est, sublato fructu protinus frequentanda est, et praesidiarii malleoli propagandi sunt, qui in hunc usum fuerant depositi; vel, si ne hi quidem sunt, ex ordinaria vite in alterum palum mergus est attrahendus. Nam plurimum interest adhuc nova consitione pedamen omne vestiri; nec mox vineam tum subseri, cum fructus capiendus est.

sed cum anniculus mensiumque sex ad vindemia perduco sum tollo fructus protinus frequento sum et praesidiarius malleolus propago sum qui in hic usus sum depono vel si ne hic quidem sum ex ordinarius vitis in alter pal mergus sum attrahendus nam multus intersum adhuc novo consitio pedamen omnis vestio neque mox vinea tum subsero cum fructus capio sum


Sed expurgatis ulceribus confestim adhibenda sunt linamenta cum pice et oleo vetereque axungia, et extra vulnera eodem medicamenta circumlinenda, ne infestentur a muscis, quae ubi ulceribus insederunt, vermes creant.

sed expurgo ulcus confestim adhibeo sum linamentum cum picus et oleum vetereque axungia et extra vulnero idem medicamentum circumlino ne infesto ab musca qui ubi ulcus insedeo vermis creo


Numidicarum eadem est fere quae pavonum educatio. Ceterum silvestres gallinae, quae rusticae appellantur, in servitute non fetant: et ideo nihil de his praecipimus, nisi ut cibus ad satietatem praebeatur, quo sint conviviorum epulis aptiores.

numidicaris idem sum fere qui pavonum educatio ceterum silvestris gallina qui rustica appello in servitus non feto et ideo nihil de hic praecipio nisi ut cibus ad satietas praebeo quo sum convivium epulis aptus


At si summa pars clivi fundata propriam molem susceperit, quicquid ab inferiore mox apposueris, fissum erit rimosumque. Nam tum cum veteri adstruitur recens aedificium, quasi surgenti reluctans oneri cedit, et quod prius exstructum imminebit cedenti, paulatim degravatum pondere suo praeceps attrahetur. Igitur id structurae vitium, cum primum statim fundamenta iaciuntur, evitandum est.

at si summus pars clivus fundo proprius moles suscipio quisquis ab inferus mox applumbo findo sum rimosus nam tum cum vetus astruo recens aedificium quasi surgo reluctor onus cedo et qui prior exstruo immineo cedo paulatim degravatum pondus suus praeceps attrahetur igitur is struo vitium cum primus statim fundamentum jacio evito sum


Nullum enim temere videmus locum, qui modo pigrum contineat umorem, non eundem vel nigri vel cinerei coloris, nisi forte in eo fallor ipse, quod non putem aut in solo limosae paludis et uliginis amarae aut in maritimis areis salinarum gigni posse laeta frumenta. Sed est manifestior hic antiquorum error, quam ut pluribus argumentis convincendum sit. Non ergo color tamquam certus auctor testis est bonitatis arvorum;

nullus enim temere video locus qui modo piger contineo umor non idem vel niger vel cinereus color nisi fors in is fallo ipse qui non puto aut in solum limosus palus et uligo amarus aut in maritimus areis salinaris gigno possum laetus frumentum sed sum manifestus hic antiquus error quam ut multus argumentum convinco sum non ergo color tamquam certus auctor testis sum bonitas arvum


Nucem Graecam serito circa cal. Febr., quia prima gemmascit: agrum durum, calidum, siccum desiderat. Nam in locis diversis nucem si deposueris, plerumque putrescit. Antequam nucem deponas, in aqua mulsa nec nimis dulci macerato. Ita iucundioris saporis fructum, cum adoleverit,

nucem graece sero circa cal febr quia primus gemmasco ager durus calidus siccus desidero nam in locus diverto nucem si depono plerusque putrescit antequam nucem depono in aqua mulceo neque nimis dulcis macero ita jucundus sapor fructus cum adolesco


Fabae pinguissimus locus vel stercoratus destinetur et si veteretum erit in valle situm, quod a superiore parte sucum accipit. Prius autem iaciemus semina, deinde proscindemus terram proscissamque in liram revocabimus occabimusque, quo altius largiore humo contegatur; nam id plurimum refert, ut radices enatorum seminum penitus demersae sint.

faba pinguis locus vel stercoro destino et si veteretum sum in valles sino qui ab superus pars sucus accipio prior autem jacio semen deinde proscindo terra proscissamque in lira revoco occo quo altus largus humo contego nam is multus refero ut radix enator semen penitus demergo sum


sicut ficus. Nam et lactis plurimum mittit, et, corticem robustum habet. Optime itaque inseritur tali ratione.Ex arbore, de qua inserere voles, novellos et nitidos ramos digito, in iisdemque quaerite gemmam, quae bene apparebit, certamque spem germinis habebit: eam duobus digitis quadratis circumsignato, ut gemma media sit: et ita acuto scalpello circumcisam diligenter, ne eam laedas,

sicut ficus nam et lac multus mitto et cortex robustus habeo optume itaque insero talis ratio ex arbor de qui insero volo novellus et nitidus ramus digitus in idem quaero gemma qui bene appareo certus spes germen habeo is duo digitus quadro circumsigno ut gemma medius sum et ita acuo scalpellus circumcido diligenter ne is laedo


Torcularia praecipue cellaeque oleariae calidae esse debent, quia commodius omnis liquor vapore solvitur ac frigoribus magnis conficitur;oleum, quod minus provenit, si congelatur, fracescit. Sed ut calore naturali est opus, qui contingit positione caeli et declinatione, ita non est opus ignibus aut flammis, quoniam fumo et fuligine sapor olei corrumpitur. Propter quod torcular debet a meridiana parte inlustrari, ne necesse habeamus ignes lucernamque adhibere, cum premetur olea.

torcularius praecipuus cella olearius calida sum debeo quia commodus omnis liquo vapor solvo atque frigus magnus confacio oleum qui paruus provenio si congelo fracesco sed ut calor natural sum opus qui contingo positio caelum et declinatio ita non sum opus ignis aut flamma quoniam fumus et fuligo sapor oleum corrumpo propter qui torcular debeo ab meridianus pars inlustraris ne necesse habeo ignis lucerna adhibeo cum premo olea


Huiusce sensum magistri lacessunt admota generis eiusdem femina, quoniam similia similibus familiariora fecit natura. Itaque obiectu asinae cum superiectumeblanditi sunt, velut incensum et obcaecatum cupidine, subtracta quam petierat, fastiditae imponunt equae.

hic sensus magister lacesso admoueo genus idem femina quoniam similis similis familiaris facio natura itaque objectus asina cum superiectumeblanditi sum velut incendo et obcaeco cupido subtraho quam peto fastidio impono equa


Et nos sequemur in vitibus hanc ipsam rationem, tanto quidem magis quod compertum habemus naturali quadam malignitate desciscere interdum quamvis diligenter probata semina; idque nobis poeta velut surdis veritatis inculcet dicendo,Vidi lecta diu, et multo spectata labore Degenerare tamen, ni vis humana quotannis Maxima quaeque manu legeret.Sic omnia fatis In peius ruere, ac retro sublapsa referri. Quod non tantum de seminibus leguminum, sed in tota agricolationis rationedictum esse intellegendum est.

et nos sequor in vitis hic ipse ratio tantus quidem magis qui comperio habeo natural quidam malignitas descisco interdum quivis diligenter probo semen is nos poeta velut surdus veritas inculco dico video lego diu et multus specto labor degeneraris tamen ni volo humanus quot maximus quisque manus lego sic omnis fatum in malus ruo atque retro sublabor refero qui non tantus de semen legumen sed in totus agricolatio rationedictum sum intellego sum


Haec autem opinio, quae orta est ex inscientia seminum eligendorum, primum parum fecundas vineas, deinde etiam nimis steriles reddit. Quis enim omnino iam per tam longam seriem annorum agricolae malleolum legenti praecepit ea, quae paulo ante rettulimus? Immo quis non imprudentissimum quemque, et eum qui nihil aliud operis facere valeat, huic negotio delegat? Itaque ex hac consuetudine veniunt imprudentissimi ad rem maxime necessariam, deinde etiam infirmissimi; nam inutilissimus quisque, ut dixi, qui nullum alium laborem ferre queat, huic officio applicatur.

hic autem opinio qui orior sum ex insciens semen eligo primus parum fecundus vinea deinde etiam nimis sterilis reddo quis enim omnino iam per tam longus series annus agricola malleolus lego praecipio is qui paulus ante refero immo quis non imprudentissimum quisque et is qui nihil alius opus facio valeo hic negotium delego itaque ex hic consuetudo venio imprudentissimi ad res magnus necessaria deinde etiam infirmis nam inutilis quisque ut dico qui nullus alius labor fero queo hic officium applico


Alterum genus palmitis, quod de novello nascitur et in tenero alligatum dependet, materiam vocamus; ea et fructum et nova flagella bene procreat. Et iam si ex uno capite duae virgae submittantur, tamen utraque materia dicitur;nam pampinarius quam vim habeat, supra docui. Focaneus est, qui inter duo bracchia velut in furca de medio nascitur. Eum colem deterrimum esse comperi, quod neque fructum ferat, et utraque bracchia, inter quae natus est, attenuet. Itaque tollendus est.

alter genus palmes qui de novellus nascor et in tener alligo dependeo materia voco is et fructus et novo flagello bene procreo et iam si ex unus caput duo virga summitto tamen uter materia dico nam pampinarius quam vis habeo supra doceo focaneus sum qui inter duo bracchium velut in furca de medium nascor eos colo deterior sum comperio qui neque fructus fero et uter bracchium inter qui nascor sum attenuo itaque tollo sum


Superest reliqua illa cultura prostratae vineae, quae nisi violentissimo caeli statu suscipi non debet. Nam et difficilem laborem colonis exhibet, nec unquam generosi saporis vinum praebet. Atque ubi regionis conditio solam eam culturam recipit,bipedaneis scrobibus malleolus deponitur. Qui cum egerminavit, ad unam materiam revocatur: eaque primo anno compescitur in duas gemmas: sequente deinde, cum palmites profudit, unus submittitur, ceteri decutiuntur. At ille qui submissus est, cum fructum edidit, in eam longitudinem deputatur, uti iacens non excedat interordinii spatium.

supersum reliquus ille cultura prosterno vinea qui nisi violentissimo caelum status suscipio non debeo nam et difficilis labor colonia exhibeo neque umquam generosus sapor vinum praebeo atque ubi regio condicio solus is colo recipio bipedaneus scrobis malleolus depono qui cum egerminavit ad unus materia revoco is primus annus compesco in duo gemma sequor deinde cum palmes profundo unus summitto ceterus decutio at ille qui summitto sum cum fructus edo in is longitudo deputo uti jaceo non excedo interordinium spatium


Quod cum fecerimus, uno aut altero die sub tecto pecudem continebimus, et aquam modice calidam quantam volent, farinaeque hordeaceae singulos sextarios praebebimus. Strumosis sub lingua sanguis mittendus est, qui cum profluxerit, sale trito cum farina triticea confricari totum os conveniet. Quidam praesentius putant esse remedium cum per cornu singulis ternos cyathos gari demittunt. Deinde fissas taleas ferularum lineo funiculo religant: et ita collo suspendunt, ut strumae ferulis contingantur.

qui cum facio unus aut alter dies sub tectum pecus contineo et aqua modicus calida quantus volo farina hordeaceus singuli sextarius praebeo strumosus sub lingua sanguis mitto sum qui cum profluo sal tero cum farina triticeus confricaris totus os convenio quidam praesens puto sum remedium cum per cornu singuli terni cyathus garis demitto deinde findo talea ferularis lineus funiculus religo et ita collum suspendo ut struma ferulis contingo


Tanagrici plerumque Rhodiiset Medicis amplitudine pares, non multum moribus a vernaculis distant, sicut et Chalcidici. Omnium tamen horum generum nothi sunt optimi pulli, quos conceptos ex peregrinis maribus nostrates ediderunt. Nam et paternam speciem gerunt, et salacitatem fecunditatemque vernaculam retinent.

tanagricus plerusque rhodiiset maedicus amplitudo par non multus mos ab vernaculis disto sicut et chalcidici omnis tamen hic gener nothus sum bonus pullus qui concipio ex peregrinus maris nostras edo nam et paternus species gero et salacitas fecunditas vernaculam retineo


Tuberculum, cui subest vermiculus, ferro quam cautissime circumsecari oportet, ne, dum amputatur, etiam, quod infra est, animal vulnere-mus: id enim cum sauciatur, venenatam saniem mittit, qua respersum vulnus ita insanabile facit, ut totus pes amputandus sit: sed cum tuberculum diligenter circumcideris, candens sebum vulneri per ardentem tedam instillato.

tuberculis qui subsum vermiculus ferrum quam caveo circumsecaris oportet ne dum amputo etiam qui infra sum animal vulnus mus is enim cum saucio veneno sanies mitto qui respergo vulnus ita insanabilis facio ut totus pes amputo sum sed cum tuberculis diligenter circumcido candeo sebum vulnus per ardeo tedam instillo


iam qui aedificare velint, fabros et architectos advocent; qui navigia mari concredere, gubernandi peritos; qui bella moliri, armorum et militiae gnaros; et ne singula persequar, ei studio, quod quis agere velit, consultissimum rectorem adhibeat; denique animi sibi quisque formatorem praeceptoremque virtutis e coetu sapientium arcessat: sola res rustica, quae sine dubitatione proxima et quasi consanguinea sapientiae est, tam discentibus egeat quam magistris.

iam qui aedificaris volo faber et architectus advocent qui navigium mare concredo guberno pereo qui bellum molior armus et militia gnarus et ne singulus persequor is studium qui quis ago volo consulo rector adhibeo denique animus sui quisque formator praeceptor virtus e coitus sapiens arcesso solus res rusticus qui sine dubitatio propior et quasi consanguineus sapientia sum tam disco egeo quam magister


Nec tantum caeno aut stercore, sed exitiosis quoque serpentibus tecta liberentur: quod ut fiat, Disce et odoratam stabulis incendere cedrum, Galbaneoque agitare graves nidore chelydros. Saepe sub immotis praesepibus, aut mala tactu, Vipera delituit, caelumque exterrita fugit: Aut tecto assuetus coluber. Quare, ut idem iubet: cape robora, pastor, Tollentemque minas, et sibila colla tumentem Deice. Vel ne istud cum periculo facere necesse sit, muliebres capillos,aut cervina saepius ure cornua, quorum odor maxime non patitur stabulis praedictam pestem consistere.

neque tantus caenum aut stercus sed exitiosus quoque serpens tectum libero qui ut fio discus et odoro stabulis incendo cedrus galbaneus agito gravis nidor chelydrus saepe sub immotus praesaepe aut malus tango vipera delitesco caelum exterreo fugio aut tectum assuesco coluber quaris ut idem iubeo capio robur pastor tollo minae et sibilo collum tumeo deicio vel ne iste cum periculum facio necesse sum muliebris capillus aut cervinus saepis uro cornu qui odor magnus non patior stabulis praedico pestis consisto


Huius igitur villatici generis non spernendus est reditus, si adhibeatur educandi scientia, quam plerique Graecorum et praecipue celebravere Deliaci. Sed et hi, quoniam procera corpora et animos ad proelia pertinaces requirebant, praecipue Tanagri-cum genus et Rhodium probabant, nec minus Chalcidicum et Medicum, quod ab imperito vulgo litera mutata Melicum appellatur.

hic igitur villatici genus non sperno sum redeo si adhibeo educo scientia quam plerusque graecum et praecipuus celebro deliacus sed et hic quoniam procerus corpus et animus ad proelio pertinax requiro praecipuus tanagri cum genus et rhodius probo neque paruus chalcidicus et maedicus qui ab imperitus vulgo littera muto melicus appello


Sunt etiam qui putent in arvis hanc eandem vice stercoris fungi; quod sic ego interpretor, ut existimem non sationibus eius pinguescere humum, sed minus hanc quam cetera semina vim terrae consumere. Nam certum habeo frumentis utiliorem agrum esse, qui nihil quam qui istam spicam proximo anno tulerit.

sum etiam qui puto in arvum hic idem vicus stercus fungor qui sic ego interpretor ut existimo non satio is pinguesco humus sed paruus hic quam ceterus semen vis terra consumo nam certus habeo frumentum utilis ager sum qui nihil quam qui iste spica propior annus fero


Nec dubium quin sit horum virgultorum natura talis ut quanto maturius detonsa sint, plus materiae, quanto serius, plus fructus adferant.

neque dubius quin sum hic virgultor natura talis ut quantus maturus detonso sum multus materia quantus serus multus fructus affero


Iuxta decumanum atque semitas palmites intrinsecus flectendi sunt, ne praetereuntium incursu laedantur. Et hac quidem ratione tempestiva vitis perducitur ad iugum. Nam quae vel infirma vel brevis est, ad duas gemmas recidenda est, quo vehementiorem fundat materiam quae protinus emicet in iugum.

iuxta decimanus atque semita palmes intrinsecus flecto sum ne praetereo incursus laedo et hic quidem ratio tempestivus vita perduco ad iugum nam qui vel infirmo vel brevis sum ad duo gemma recido sum quo vehemens fundo materia qui protinus emico in iugum


alii sumptum annuum refugientes, et hunc primum reditum certissimum existimantes, impendere nihil; quasi plane fuerit necesse vineas facere, quas mox avaritia desererent. Nonnulli magna potius quam culta vineta possidere pulchrum esse ducunt.Cognovi iam plurimos, qui persuasum haberent agrum bonis ac malis rationibus colendum.

alius sumo annuus refugio et hic primus redeo certus existimo impendeo nihil quasi planus sum necesse vinea facio qui mox avaritia desero nonnullus magnus potis quam colo vinetum possideo pulcher sum duco cognosco iam multus qui persuadeo habeo ager bonus atque malus ratio colo


Annicula mula recte a matre repellitur, et amota montibus aut feris locis pascitur, ut ungulas duret, sitque postmodum longis itineribus habilis. Nam clitellis aptior mulus. Illa quidem agilior: sed uterque sexus et viam recte graditur, et terram commode proscindit, nisi si pretium quadrupedis rationem rustici onerat,aut campus gravi glebarobora boum deposcit.

anniculus mula rectus ab mater repello et amoveo mons aut fera locus pascor ut ungula duro sum postmodum longus iter habilis nam clitellae aptus mulus ille quidem agilis sed uterque sexus et via rectus gradior et terra commodus proscindo nisi si pretium quadrupedus ratio rusticus onero aut campus gravis glebarobora bos deposco


Ac de iis quoque leguminibus, quae velluntur, Tremelius obesse ait maxime solo virus ciceris et lini, alterum quia sit salsae,alterum quia sitfervidae naturae, quod etiam Vergilius significat dicendo: Urit enim lini campum seges, urit avenac, Urunt Lethaeo perfusa papavera somno. Neque enim dubium, quin et his seminibus infestetur ager sicut et milio et panico. Sed omni solo, quod praedictorum leguminum segetibus fatiscit, una praesens medicina est, ut stercore adiuves et absumptas vires hoc velut pabulo refoveas, nec tantum propter semina, quae sulcis aratri committuntur, verum etiam propter arbores ac virgulta, quae maiorem in modum laetantur eius modi alimento.

atque de is quoque legumen qui vello tremelius obsum aio magnus solum virus cicer et linum alter quia sum salio alter quia sitfervidae natura qui etiam vergilius significo dico uro enim linum campus seges uro avenac uro lethaeus perfundo papaver somnus neque enim dubius quin et hic semen infesto ager sicut et milium et panicum sed omnis solum qui praedictor legumen seges fatisco unus praesens medicina sum ut stercus adjuvo et absumo vireo hic velut pabulum refoveas neque tantus propter semen qui sulcus arater committo verus etiam propter arbor atque virgultus qui magnus in modus laeto is modus alimentum


Sed omnis sal,quemadmodum non patitur putrescere, ita minuit ova, nec sinit plena permanere: quae res ementem deferret. Itaque ne in muriam quidem qui demittunt, integritatem ovorum conservant.

sed omnis sal quemadmodum non patior putrescere ita minuo ovo neque sino plenus permaneo qui res emo defero itaque ne in muria quidem qui demitto integritas ovum conservo


nunc admonuisse satis est nihil in his, in illis plurimum referre vires et proceritatem. Nam longissimum quemque aratorem,sicut dixi, faciemus, et propter id, quod paulo ante rettuli, et quod in re rustica nullo minus opere fatigatur prolixior, quia in arando stivae paene rectus innititur. Mediastinus qualiscumque status potest esse, dummodo perpetiendo labori sit idoneus.

nunc admoneo satis sum nihil in hic in ille multus refero vireo et proceritas nam longus quisque arator sicut dico facio et propter is qui paulus ante rettulis et qui in res rusticus nullus paruus opus fatigo prolixus quia in aro stivae paene rectus innitor mediastinus qualiscumque status possum sum dummodo perpetior labor sum idoneus


Cervus tamen compluribus annis sustineri potest. Nam diu iuvenis possidetur, quod aevi longioris vitam sortitus est. De minoris autem incrementianimalibus, qualis est lepus, haec praecipimus,ut in iis vivariis, quae maceria munita sunt, farraginis et olerum, ferae intubi lactucaeque semina parvulis arcolis per diversa spatia factis iniciantur. Itemque Punicum cicer, vel hoc vermiculum,nec minus hordeum, et cicercula condita ex horreo promantur, et aqua caelesti macerata obiciantur. Nam sicca non nimis ab lepusculis appetuntur.

cervus tamen complures annus sustineo possum nam diu juvenis possideo qui aevum longus vita sortior sum de paruus autem incrementianimal qualis sum lepus hic praecipio ut in is vivarius qui maceria munio sum farrago et olerum fera intibus lactuca semen parvulis arcolis per diverto spatior facio inicio ito punicus cicer vel hic vermiculis neque paruus hordeum et cicercula condio ex horreum promo et aqua caelestis macero obicio nam sicco non nimis ab lepusculis appeto


Saepenumero civitatis nostrae principes audio culpantes modo agrorum infecunditatem, modo caeli per multa iam tempora noxiam frugibus intemperiem; quosdam etiam praedictas querimonias velut ratione certa mitigantes, quod existiment ubertate nimia prioris aevi defatigatum et effetum solum nequire pristina benignitate praebere mortalibus alimenta.

saepenumero civitas noster princeps audio culpo modo ager infecunditas modo caelum per multus iam tempus noxia frugis intemperies quidam etiam praedico querimonia velut ratio certus mitigantes qui existimo ubertas nimius prior aevum defatigo et effetus solus nequire pristinus benignitas praebeo mortalis alimentum


Eademque regio fecunda sit fruticis exigui, et maxime thymi aut origani, tum etiam thymbrae, vel nostratis cunilae, quam satureiam rustici vocant. Post haec frequens sit incrementi maioris surculus, ut rosmarinus,et utraque cytisus. Est enim sativa et altera suae spontis. Itemque semper virens pinus, et minor ilex: nam prolixior ab omnibus improbatur. Ederae quoque non propter bonitatem recipiuntur,

idem regius fecundus sum frutex exiguus et magnus thymion aut origanus tum etiam thymbra vel nostras cunila quam satureia rusticus voco post hic frequens sum incrementum magnus surculus ut rosmarinus et uter cytisus sum enim sativus et alter suus sponte ito semper vireo pinus et paruus ilex nam prolixus ab omnis improbo ederae quoque non propter bonitas recipio


Sed putatoris officium est pedali fere spatio citra iugum vitem compescere, ut e capite, quicquid teneri est, per bracchia emissum provocetur, et per iugum inflexum praecipitetur ad eam mensuram quae terram non possit contingere. Sed modus pro viribus trunci servandus est, ne plures palmites summittantur quam quibus vitis sufficere queat. Fere autem praedicta aetas laeto solo truncoque tres materias, raro quattuor desiderat, quae per totidem partes ab alligatore dividi debent.

sed putator officium sum pedal fere spatium citer iugum vito compesco ut e caput quisquis teneo sum per bracchium emitto provocetur et per iugum inflecto praecipito ad is mensura qui terra non possum contingo sed modus pro vis truncus servo sum ne multus palmes summitto quam qui vita sufficio queo fere autem praedico aetas laeto solum trunco tres materio rarus quattuor desidero qui per totidem pars ab alligator divido debeo


Marem putant minorem trimo non esse idoneum admissurae, posse vero usque ad vigesimum annum progenerare; feminam bimam recte concipere, ut post tertium annum enixa fetum educet: eandemque post decimum non esse utilem, quod ex annosa matre tarda sit atque iners proles. Quae sive ut femina sive ut masculus concipiatur, nostri arbitrii fore Democritus affirmat, qui praecipit, ut, cum progenerari marem velimus, sinistrum testiculum admissarii lineo funiculo aliove quolibet obligemus; cum feminam, dextrum. Idemque in omnibus paene pecudibus faciendum censet.

maris puto paruus trimus non sum idoneus admitto possum verus usque ad vigesimum annus progeneraris femina bimus rectus concipio ut post tertius annus enitor fetus educo idem post decimus non sum utilis qui ex annosus mater tardus sum atque iners proles qui sive ut femina sive ut masculus concipio noster arbitrium sum democritus affirmo qui praecipio ut cum progeneraris maris volo sinister testiculis admissarius lineus funiculus alius quilibet obligo cum femina dexter idem in omnis paene pecus facio censeo


Una eademque ratio est in crythraeis et nigris arietibus, quorum similiter, ut iam dixi, neutra pars esse debet discolor lanae, multoque minus ipsa universitas tergoris maculis variet. Ideo nisi lanatas oves emi non oportet, quo melius unitas coloris appareat: quae nisi praecipua est in arietibus, paternae notae plerumque natis inhaerent.

unus idem ratio sum in crythraeis et niger aries qui similis ut iam dico neuter pars sum debeo discolor lana multus paruus ipse universitas tergoris maculis vario ideo nisi lanatae ovo emo non oportet quo bonus unitas color appareo qui nisi praecipuus sum in aries paternus nosco plerusque obstino inhaereo


Aestate deinde prius quam sol oriatur, aut ad vesperum, seminaria conspergi saepius quam rigari debent: et cum ternum pedum plantae fuerint, in aliud seminarium transferri, ac ne radices altius agant (quae res postmodum in eximendo magnum laborem affert, cum plantas in aliud seminarium transferemus) oportebit non maximos scrobiculos sesquipede inter se distantes fodere: deinde radices in nodum, si breves, vel in orbem coronae similem, si longiores erunt, inflecti, et oblitas fimo bubulo scrobiculis deponi, ac diligenter circumcalcari.

aestas deinde prior quam sol orior aut ad vesperus seminarium conspergo saepis quam rigaris debeo et cum terni pes planta sum in alius seminarium transfero atque ne radix altus ago qui res postmodum in eximo magnus labor affero cum planto in alius seminarium transfero oportet non magnus scrobiculus sesquipede inter sui disto fodio deinde radix in nodus si brevis vel in orbis corona similis si longus sum inflecto et obliviscor fimum bubulus scrobiculis depono atque diligenter circumcalcaris


Multos enim iam memorabiles auctores comperi persuasum habere longo aevi situ qualitatem caeli statumque mutari, eorumque consultissimum astrologiae professorem Hipparchum prodidisse tempus fore, quo cardines mundi loco moverentur, idque etiam non spernendusauctor rei rusticaeSaserna videtur adcredidisse.

multus enim iam memorabilis auctor comperio persuadeo habeo longus aevum sino qualitas caelum sto muto is consulo astrologia professor hipparchus prodo tempus sum quo cardo mundus locus moveo is etiam non spernendusauctor res rusticaesaserna video adcredo


Itaque in " hoc Latio et Saturnia terra," ubi di fructusagrorum progeniem suam docuerant, ibi nunc ad hastam locamus, ut nobis ex transmarinis provinciis advehatur frumentum, ne fame laboremus, et vindemias condimus ex insulis Cycladibus ac regionibus Baeticis Galliasque. Nec mirum, cum sit publice concepta et confirmata iam vulgaris existimatio rem rusticam sordidum opus et id esse negotium quod nullius egeat magisterio praeceptove.

itaque in hic latius et saturnius terra ubi deus fructusagrorum progenies suus doceo ibi nunc ad hasta loco ut nos ex transmarinus provincia adveho frumentum ne fames laboro et vindemio condio ex insula cyclades atque regio baetica gallia neque mirus cum sum publicus concipio et confirmo iam vulgaris existimatio res rustica sordidus opus et is sum negotium qui nullus egeo magisterius praeceptove


Quare quicquid intra sesquipedem natum est, cum ablaqueaveris, recidendum est. Sed huius non eadem ratio est amputandi quae traditur in superiore parte vitis. Nam minime adlevanda plaga est, minimeque applicandum ferramentum ipsi matri; quoniam si iuxta truncum radicem praecideris, aut ex cicatrice plures enascentur, aut hiemalis, quae consistit in lacuscuhsablaqueationis aqua, brumae congelationibus nova vulnera peruret et ad medullam penetrabit. Quod ne fiat, recedere ab ipso codice instar unius digiti spatio conveniet, atque ita radiculas praecidere; quae sic ademptae non amplius pullulant, et a cetera noxa truncum defendunt.

quaris quisquis intra sesquipedem natus sum cum ablaqueaveris recido sum sed hic non idem ratio sum amputo qui trado in superus pars vita nam paruus adlevanda plaga sum minimus applico ferramentum ipse mater quoniam si iuxta truncus radix praecido aut ex cicatrix multus enascentur aut hiemal qui consisto in lacuscuhsablaqueatio aqua bruma congelatio novo vulnero peruro et ad medulla penetro qui ne fio recedo ab ipse codico instar unus digitus spatium convenio atque ita radicula praecido qui sic adimo non amplus pullulo et ab ceterus noxa truncus defendo


Nam hoc modo nec eruptione sanguinis periclitatur iuvencus, nec in totum effeminatur adempta omni virilitate; formamque servat maris cum generandi vim deposuit, quam tamen ipsam non protinus amittit. Nam si patiaris eum a recenti curatione feminam inire, constat ex eo posse generari. Sed minime id permittendum, ne profluvio sanguinis intereat. Verum vulnera eius sarmenticio cinere cum argenti spuma linenda sunt, abstinendusque eo die ab humore, et exiguo cibo alendus.

nam hic modo neque eruptio sanguis periclitor juvencus neque in totus effemino adimo omnis virilitas forma servo mare cum genero vis depono quam tamen ipse non protinus amitto nam si patior is ab recens curatio femina ineo consto ex is possum generaris sed paruus is permitto ne profluvius sanguis intereo verus vulnero is sarmenticius cinis cum argentum spumo linenda sum abstineo is dies ab humore et exiguus cibus alo


Pars tertia pedes novem milia, et sexcentos, hoc est triens, in quo sunt scripula XCVI. Pars tertia et duodecima pedes duodecim milia hoc est quincunx, in quo sunt scripula CXX. Pars dimidia pedes quattuordecim milia et quadris gentos, hoc est semis, in quo sunt scripula CXLIV. Pars dimidia et duodecima, pedes sexdecim milia et octingentos, hoc est septunx, in quo sunt scripula CLXVIII. Partes duae tertiae pedes decem novem milia et ducentos, hoc est bes, in quo sunt scripula CXCII. Partes tres quartae pedes unum et viginti milia et sexcentos, hoc est dodrans, in quo sunt scripula CCXVI.

pars tertius pes novo mille et sexcentos hic sum triens in quo sum scripulum xcvi pars tertius et duodecimus pes duodecim mille hic sum quincunx in quo sum scripulum cxx pars dimidio pes quattuordecim mille et quadra gentos hic sum semis in quo sum scripulum cxliv pars dimidio et duodecimus pes sexdecim mille et octingenti hic sum septunx in quo sum scripulum clxviii pars duo tertius pes decem novo mille et ducenti hic sum bes in quo sum scripulum cxcii pars tres quarta pes unus et viginti mille et sexcentos hic sum dodrans in quo sum scripulum ccxvi


Nec postremo quasi paedagogi eius meminisse dedignemur Iuli Hygini, verum tamen ut Carthaginiensem Magonem rusticationis parentem maxime veneremur; nam huius octo et viginti memorabilia illa volumina ex senatus consulto in Latinum sermonem conversa sunt.

neque postremo quasi paedagogus is memini dedigno iulis hygo verus tamen ut carthaginiensis mago rusticatio parens magnus veneror nam hic octo et viginti memorabile ille volumen ex senatus consultum in latinus sermo converro sum


Sed non proderit cibis3 satiari pecora, nisi omnis adhibeatur 4 diligentia, ut salubri sint corpore, viresque conservent: quae utraque5 custodiuntur large dato per triduum medicamento, quod com- ponitur pari pondere triti lupini cupressique, et cum aqua nocte una sub divo habetur; idque quater anno fieri debet ultimis temporibus veris, aestatis,

sed non prosum cibus satiaris pecus nisi omnis adhibeo diligentia ut salubris sum corpus vireo conservo qui uter custodio largus do per triduum medicamentum qui com pono par pondus tero lupinus cupressique et cum aqua nox unus sub divus habeo is quater annus fio debeo ulter tempus verus aestas


Sic deinde ordinata vineta festinabimus emundare, sarmentisque et calamentis 3 liberare. Quae sicco tamen solo 4 legenda sunt, ne lutosa humus inculcata maiorem fossori laborem praebeat, qui protinus adhuc 5 silentibus vineis inducendus 6 est. Nam si palmis incientibus 7 progemmantibusque fossorem immiscris, magnam partem vindemiae dedissent. Igitur antequam germinent, per divortium veris et 8 hiemis quam altissime fodiendae vineae sunt, quo laetius atque hilarius pullulent; eaeque ubi se frondibus 9 vestierint, teneris caulibus necdum adultis modus adhibendus est.

sic deinde ordino vinetum festino emundaris sarmentum et calamentum liberaris qui sicco tamen solum lego sum ne lutosus humus inculco magnus fossor labor praebeo qui protinus adhuc sileo vinea induco sum nam si palma incientibus progemmo fossor immiscris magnus pars vindemia do igitur antequam germino per divortium verus et hiems quam alo fodio vinea sum quo laetus atque hilarus pullulo is ubi sui frons vestierint teneo caulis necdum adoleo modus adhibeo sum


Ea porro, sive malleolos 3 seu viviradices deposuimus, optimum est ab initio sic formare, ut frequenti pampinatione supervacua detrahamus; 4 nec patiamur plus quam 5 in unam materiam vires et omne alimentum conferre. Primo tamen bini pampini summittuntur, ut sit alter subsidio si alter forte deciderit.

is porro sive malleolus seu viviradix depono bonus sum ab initium sic formo ut frequens pampinatio supervacuus detraho neque patior multus quam in unus materia vireo et omnis alimentum confero primus tamen bini pampinus summitto ut sum alter subsidium si alter fors decido


Sed et curandum est omnibus annis aeque ac in reliquis gregibus pecoris, ut delectus habeatur. Nam et enixae 4 et vetustae,5 quod gignere desierunt, summovendae sunt, et utique taurae, quae locum fecundarum occupant, ablegandae vel aratro domandae; quoniam laboris et operis non minus quam iuvenci propter uteri sterilitatem patientes sunt. Eiusmodi armentum maritima et aprica hiberna desiderat;

sed et curo sum omnis annus aequus atque in reliquus grex pecus ut deligo habeo nam et enitor et vetustus qui gigno desino summoveo sum et utique taura qui locus fecundaris occupo ablego vel arater domo quoniam labor et opus non paruus quam juvencus propter uterus sterilitas patior sum eiusmodi armentum maritimus et apricus hibernus desidero


Simul atque semina stilaverint, etiam bima transferri queunt, intervelluntur, ac bini pedes arbusculis vacui relinquuntur, ne densitas plantas emaciet. Spissius autem propter varios casus deponitur: nam interdum priusquam enascatur, aut siccitatibus nux inarescit, aut aquarum abundantia putrescit; interdum subterraneis animalibus sicuti muribus et talpis infestatur. Propter quae saepe novella castanetacalvescunt; atque ubi frequentanda sunt, melius ex vicino, si competit, mergi more pertica declinata propagatur, quam exempta reseritur.

simul atque semen stilaverint etiam bimus transfero queo intervelluntur atque bini pes arbusculis vacuus relinquo ne densitas planto emacio spissus autem propter varius casus depono nam interdum priusquam enascor aut siccitas nux inaresco aut aqua abundantia putrescit interdum subterraneus animal sicut mus et talpa infesto propter qui saepe novellus castanetacalvescunt atque ubi frequento sum bonus ex vicinus si competo mergo mos pertica declino propago quam eximo resero


De siccaneis et riguis non comperimus, utra numero vincant, quoniam utrimque paene infinita sunt,quae siccis quaeque umidis locis gaudent; sed ex his nihil non melius resoluta humo quam densa provenit. Quod noster quoque Vergilius, cum et alias fecundi arvi laudes rettulisset, adiecit, et cui putre solum namque hoc imitamur arando. Neque, enim aliud est colere quam resolvere et fermentare terram;

de siccaneus et riguus non comperio uter numerus vinco quoniam utrimque paene infinitus sum qui siccus quisque umidus locus gaudeo sed ex hic nihil non bonus resolvo humo quam densus provenio qui noster quoque vergilius cum et alius fecundus arvum laus refero adiicio et qui putreo solus namque hic imito aro neque enim alius sum colo quam resolvo et fermentaris terra


De pampinatione talis vineae parum inter auctores convenit. Alii negant esse nudandam vitem, quo melius contra iniuriam ventorum ferarumque fructum abscondat: aliis placet parcius pampinari, ut et vitis non in totum supervacuis frondibus oneretur, et tamen fructum vestire aut protegere possit: quae ratio mihi quoque commodior videtur.

de pampinatio talis vinea parum inter auctor convenio alius nego sum nudo vito quo bonus contra iniuria ventor fera fructus abscondo alius placeo parcus pampinaris ut et vita non in totus supervacuus frons onero et tamen fructus vestio aut protego possum qui ratio ego quoque commodus video


Scio quosdam, Publi Silvine, prudentes agricolas pecoris abnuisse curam, gregariorumque pastorum velut inimicam suae professionis disciplinam constantissime repudiasse. Neque infitior id eos aliqua ratione fecisse, quasi sit agricolae contrarium pastoris propositum: cum ille quam maxime subacto et puro solo gaudeat, hic novali graminosoque; ille fructum e terra speret, hic e pecore; ideoque arator abominetur, at contra pastor optet herbarum proventum.

scio quidam publius silvine prudens agricola pecus abnuo cura gregarius pastor velut inimica suus professio disciplina consto repudio neque infitior is is aliqui ratio facio quasi sum agricola contrarius pastor propono cum ille quam magnus subigo et purus solum gaudeo hic noval graminosus ille fructus e terra spero hic e pecus ideo arator abominor at contra pastor opto herba provenio


verum abunde est semipedaneam consitis resolutam vitibus terram subiacere,quae velut hospitali atque etiam materno sinu recipiat incrementa virentium. Exemplum eius rei capiamus in arbusto, ubi cum scrobes defodimus, admodum exiguum pulveris viviradici subicimus.

verus abunde sum semipedaneus consero resolvo vitis terra subjaceo qui velut hospital atque etiam maternus sinus recipio incrementum vireo exemplum is res capio in arbustus ubi cum scrobis defodio admodum exiguus pulvis viviradici subicio


Item si vomer crus sauciarit, marina lactuca, quam Graeci tithymallum vocant, admixto sale imponitur. Subtriti pedes eluuntur calefacta bubula urina: deinde fasce sarmentorum incenso, cum iam ignis in favillam reddit, ferventi cineri bos cogitur insistere, ac pice liquida cum oleo vel axungia cornua eius linuntur. Minus tamen claudicabunt armenta, si opere disiunctis multa frigida laventur pedes; et deinde suffragines coronaeque ac discrimen ipsum, quo divisa est bovis ungula, vetere axungia defricentur.

item si vomer crus saucio marinus lactuca quam graecum tithymallum voco admisceo sal impono subtero pes eluo calefacio bubulus urina deinde fascis sarmentor incensum cum iam ignis in favilla reddo ferveo cinis bos cogo insisto atque picus liquidus cum oleum vel axungia cornu is linuntur paruus tamen claudico armentum si opus disjungo multus frigidus lavo pes et deinde suffrago corona atque discrimen ipse quo divido sum bos ungula veto axungia defrico


Plurimum enim refert non adsiccato suco fimum vires continere et assiduo macerari liquore, ut, si qua interiecta sint stramentis aut paleis spinarum vel graminum semina, intereant nec in agrum exportata segetes herbidas reddant. Ideoque periti rustici, quicquid ovilibus stabulisque conversum progesserunt, superpositis virgis tegunt nec arescere solis incursu patiuntur vel exuri.

multus enim refero non adsicco sucus fimum vireo contineo et assiduus maceraris liquor ut si qui interjacio sum stramentum aut palea spinaris vel gramen semen intereo neque in ager exporto seges herbidus reddo ideo pereo rusticus quisquis ovilis stabulum converro progero superpono virga tego neque aresco sol incursus patior vel exuro


Quas ego causas, P.Silvine, procul a veritate abesse certum habeo, quod neque fas est existimare rerum Naturam, quam primus ille mundi genitor perpetua fecunditate donavit, quasi quodam morbo sterilitate adfectam; neque prudentis est credere Tellurem, quae divinam et aeternam iuventam sortita com- munis omnium parens dicta sit, quia et cuncta peperit semper et deinceps paritura sit, velut hominem consenuisse.

qui ego causa p silvine procul ab veritas absum certus habeo qui neque fas sum existimaris res natura quam primus ille mundus genitor perpetuus fecunditas dono quasi quidam morbus sterilitas afficio neque prudens sum credo tellus qui divina et aeternus juventa sortio com munio omnis parens dictum sum quia et cunctus pario semper et deinceps pario sum velut homo consenesco


Sed nec utique verna omnibus regionibus melior putatio est: nam ubi caelum frigidum est, ea sine dubio eligenda est; ubi vero aprica loca sunt, mollesque hiemes, optima et maxime naturalis est autumnalis, quo tempore divina quadam lege et aeterna fructum cum fronde stirpes deponunt.

sed neque utique vernus omnis regio bonus putatio sum nam ubi caelum frigidus sum is sine dubius eligo sum ubi verus apricus locum sum mollis hiemo bonus et magnus natural sum autumnal quo tempus divino quidam lex et aeternus fructus cum frons stirps depono


Caper, cui sub maxillis binae verruculae collo dependent, optimus habetur, amplissimi corporis, cruribus crassis,plena et brevi cervice, flaccidis et praegravantibus auribus, exiguo capite, nigro densoque et nitido atque longissimo pilo. Nam et ipse tondetur Usum in castrorum ac miseris velamina nautis.

caper qui sub maxilla bini verruculae collum dependo bonus habeo amplus corpus crus crassus plenus et brevis cervix flaccidus et praegravantibus auris exiguus caput niger densus et nitidus atque longus pilo nam et ipse tondeo usus in castrum atque miser velamen nauta


Nos autem magister artium docuit usus, primi anni malleolorum formare incrementa, nec pati vitem supervacuis frondibus luxuriantem silvcscere; nec rursus in tantum coercere, quantum antiqui praecipiebant,ut totam superficiem amputemus.

nos autem magister ars doceo utor primus annus malleolus formo incrementum neque patior vito supervacuus frons luxurio silvcscere neque rursus in tantus coerceo quantus antiquus praecipio ut totus superficies amputo


Usus et experientia dominantur in artibus, neque est ulla disciplina, in qua non peccando discatur.Nam ubi quid perperam administratum cessit improspere, vitatur quod fefellerat, illuminatque rectam viam docentis magisterium.

utor et experientia dominor in ars neque sum ullus disciplina in qui non pecco disco nam ubi quis perperam administro cedo improspere vito qui fallo illuminatque recingo via doceo magisterius


sed indigena soli Attici. Insulae quoque curam istam celebraverunt, ut testis est Rhodius Epigenes, Chius Agathocles, Evagon et Anaxipolis Thasii. Unius quoque de septem Biantis illius populares Menander et Diodorus in primis sibi vindicaverunt agricolationis prudentiam. Nec his cessere Milesii Bacchius et Mnaseas,Antigonus Cymaeus, Pergamenus Apollonius, Dion Colophonius, Hegesias Maronites.

sed indigena solus atticus insula quoque cura iste celebro ut testis sum rhodius epigenes chius agathocles evagon et anaxipolis thasius unus quoque de septem bias ille popularis menander et diodorus in primus sui vindico agricolatio prudentia neque hic cedo milesius bacchius et mnaseas antigonus cymaeus pergamenus apollonius dio colophonius hegesias maronites


Ceterum hoc eodem tempore progenerari posse apes iuvenco perempto, Democritus et Mago nec minus Vergilius prodiderunt. Mago quidem ventribus etiam bubulis idem fieri affirmat, quam rationem diligentius prosequi supervacuum puto, consentiens Celso, qui prudentissime ait, non tanto interitu pecus istud amitti,,ut sic requirendum sit.

ceterum hic idem tempus progeneraris possum apis juvencus peremo democritus et magus neque paruus vergilius prodo magus quidem venter etiam bubulis idem fio affirmo quam ratio diligo prosequor supervacuus puto consentio celsus qui prudens aio non tantus interitus pecus iste amitto ut sic requiro sum


Hunc scrobem, si res permittit, autumno facito, ut pluviis et gelicidiis macerctur. Circa vernum deinde aequinoctium binae vites, quo celerius ulmum vestiant, pedem inter se distantes scrobibus deponendae: cavendumque ne aut septentrio-nalibus ventis aut rorulentae sed siccae serantur.

hic scrobis si res permitto auctumnus facio ut pluvia et gelicidium macerctur circe vernus deinde aequinoctium bini vito quo celer ulmus vestio pedis inter sui disto scrobis depono caveo ne aut septentrio nal venio aut rorulentus sed siccus sero


Hoc si operarum penuria facere prohibebit in malleolo, quem et ipsum pampinare censemus, at certe in ordinariis vitibus utique obtinendum est, ne pluribus flagellis emacientur, nisi si propaginibus futuris prospiciemus;sed ut singulis materiis serviant, quarum incrementa elicere debebimus, applicato longiore adminiculo, per quod proprepant in tantum ut sequentis anni iugum exsuperent et in fructum curvari possint.

hic si operaris penuria facio prohibeo in malleolus qui et ipse pampinaris censeo at certus in ordinarius vitis utique obtineo sum ne multus flagellum emacio nisi si propago sum prospicio sed ut singuli materia servio qui incrementum elices debeo applico longus adminiculo per qui proprepant in tantus ut sequor annus iugum exsupero et in fructus curvaris possum


ac plebeia mensura contentus fuit.Mox etiam cum agrorum vastitatem victoriae nostrae et interneciones hostium fecissent, criminosum tamen senatori fuit supra quinquaginta iugera possedisse, suaque lege C. Licinius damnatus est, quod agri modum, quem in magistratu rogatione tribunicia promulgaverat, immodica possidendi libidine transcendisset, nec magis quia superbum videbatur tantum loci detinere quam quia flagitiosius,quos hostis profugiendo desolasset agros, novo more civem Romanum supra vires patrimonii possidendo deserere.

atque plebeius mensura contineo sum mox etiam cum ager vastitas victoria noster et internecio hostis facio criminosus tamen senator sum supra quinquaginta iugerum possedisse suum lex que licinius damno sum qui ager modus qui in magistratus rogatio tribunicius promulgo immodicus possideo libido transcendo neque magis quia superbus video tantus locus detineo quam quia flagitiosus qui hostis profugio desolo ager novo mos civis romanus supra vireo patrimonium possideo desero


dum etiam vites et arbores ablaqueatae sunt. Tertium locum obtinet pecudum stercus atque in eo quoque discrimen est; nam optimum existimatur, quod asinus facit, quia id animal lentissime mandit ideoque facilius concoquit et bene confectum atque idoneum protinus arvo fimum reddit. Post haec, quae diximus, ovillum et ab hoc caprinum est, mox ceterorum iumentorumarmentorumque. Deterrimum ex omnibus suillum habetur.

dum etiam vito et arbor ablaqueatae sum tertius locus obtineo pecus stercus atque in is quoque discrimen sum nam bonus existimo qui asinus facio quia is animal lentus mando ideo facilis concoquo et bene conficio atque idoneus protinus arvum fimum reddo post hic qui dico ovillus et ab hic caprinus sum mox ceterus iumentorumarmentorumque deterior ex omnis suillus habeo


Quandoque igitur vinitor hoc opus obibit, tria praecipue custodiat: primum ut quam maxime fructui consulat; deinde ut in annum sequentem quam laetissimas iam hinc eligat 5 materias; tum etiam, ut quam longissimam perennitatem stirpi adquirat. Nam quicquid ex his omittitur, magnum adfert domino dispendium.

quandoque igitur vinitor hic opus obeo tres praecipuus custodio primus ut quam magnus fructus consulo deinde ut in annus sequor quam laetus iam hinc eligo materio tum etiam ut quam longus perennitas stirps acquiro nam quisquis ex hic omitto magnus affero dominus dispendium


boves, cum ad arborem venerint, fortiter retinere ac retardare, ne in radicem maiore nisu vomis impactus colla commoveat, neve aut cornu bos ad stipitem vehementius offendat aut extremo iugo truncum delibet ramumque deplantet. Voce potius quam verberibus terreat, ultimaque sint opus recusantibus remedia plagae. Numquam stimulo lacessat iuvencum, quae res taetricum calcitrosumque eum reddit, non numquam tamen admoneat

bos cum ad arbor venio fortis retineo atque retardaris ne in radix magnus nisus vomo impingo collum commoveo neve aut cornu bos ad stipes vehemens offendo aut exter iugum truncus delibo ramus deplanto vox potis quam verber terreo ulter sum opus recuso remedio plaga numquam stimulo lacesso juvencus qui res taetrix calcitrosus is reddo non numquam tamen admoneo


Vitis autem vel ad escam vel ad defusionem 7 deponitur. Ad escam non expedit instituere vineta, nisi cum tam suburbanus est ager, ut ratio postulet inconditum fructum mercantibus velut pomum vendere. Quae cum talis est conditio, maxime praecoques et duracinae, tum denique Purpureae et Bumasti, Dactylique et Rhodiae, Libycae quoque et Cerauniae;

vita autem vel ad esca vel ad defusio depono ad esca non expedio instituo vinetum nisi cum tam suburbanus sum ager ut ratio postulo inconditus fructus mercor velut pomum vendo qui cum talis sum condicio magnus praecoquo et duracinus tum denique purpureus et bumasti dactylus et rhodius libycus quoque et ceraunius


Numerus ovorum, quae subiciuntur, impar observatur,nec semper idem. Nam primo tempore, id est mense Ianuario, quindecim, nec unquam plura subici debent: Martio, XIX,nec his pauciora: unum et viginti Aprili:tota deinde aestate usque in calendas Octobris totidem.Postea supervacua est huius rei cura, quod frigoribus exclusi pulli plerumque intereunt.

numerus ovum qui subicio impar observo neque semper idem nam primus tempus is sum mensis januarius quindecim neque umquam multus subicio debeo martius xix neque hic paucus unus et viginti aprilis totus deinde aestas usque in caleo october totidem postea supervacuus sum hic res cura qui frigus excludo pullus plerusque intereo


Sin autem sedem habet arboris cavae, et aut extat ramus, quem obtinent, aut sunt in ipsius arboris trunco,tunc, si mediocritas patitur, acutissima serra, quo celerius id fiat, praeciditur primum superior pars, quae ab apibus vacat; deinde inferior, quatenus videtur inhabitari. Tum recisus utraque parte mundo vestimento contegitur, quoniam hoc quoque plurimum refert, ac si quibus rimis hiat illitis ad locum perfertur: relictisque parvis, ut iam dixi, foraminibus,more ceterarum alvorum collocatur.

sin autem sedes habeo arbor cavus et aut extat ramus qui obtineo aut sum in ipse arbor trunco tunc si mediocritas patior acutus serro quo celer is fio praecido primus superus pars qui ab apis vaco deinde inferus quatenus video inhabitaris tum recido uter pars mundus vestimentum contego quoniam hic quoque multus refero atque si qui rima hio illitis ad locus perfero relinquo parvus ut iam dico foramen mos ceteraris alvus colloco


Nam fere ita constitutum rumpotinetum animadverti, ut ad octo pedes locis siccis et clivosis, ad duodecim locis planis et uliginosis tabulata disponantur. Plerumque autem ea arbor in tres ramos dividitur, quibus singulis ab utraque parte complura bracchia submittuntur, tum omnes pene virgae, ne umbrent, eo tempore quo vitis putatur,abraduntur.

nam fere ita constituo rumpotinetum animadverto ut ad octo pes locus siccus et clivosus ad duodecim locus planus et uliginosus tabulatum dispono plerusque autem is arbor in tres ramus divido qui singuli ab uter pars complures bracchium summitto tum omnis penis virga ne umbrent is tempus quo vita puto abrado


Ex eis,3 qui quadrimis minores sunt maioresque quam 4 duodecim annorum, prohibentur admissura: illi,5 quoniam quasi puerili aetate seminandis armentis parum idonei habentur; hi, quia senio sunt effeti.6 Mense Iulio feminae maribus plerumque permittendae, ut eo tempore conceptos proximo vere adultis iam pabulis edant.Nam decem mensibus ventrem perferunt, neque ex imperio magistri, sed sua sponte marem patiuntur.Atque in id fere quod dixi tempus, naturalia congruunt desideria, quoniam satietate verni pabuli pecudes exhilaratae lasciviunt in venerem, quam si aut femina recusat, aut non appetit taurus, eadem ratione, qua fastidientibus equis mox praecipiemus, elicitur cupiditas odore genitalium admoto naribus.

ex is qui quadrimus paruus sum magnus quam duodecim annus prohibeo admitto ille quoniam quasi puerilis aetas semino armentum parum idoneus habeo hic quia senium sum effetus mensis julius femina maris plerusque permitto ut is tempus concipio propior verus adoleo iam pabulis edo nam decem mensis venter perfero neque ex imperium magister sed suus sponte maris patior atque in is fere qui dico tempus naturale congruo desiderium quoniam satietas vernus pabulum pecus exhilaro lasciviunt in venerem quam si aut femina recuso aut non appeto taurus idem ratio qui fastidio equus mox praecipio elicio cupiditas odor genitalis admoueo naris


Lini semen, nisi si magnus est eius in ea regione, quam colis, proventus et pretium proritat, serendum non est; agris enim praecipue noxium est. Itaque pinguissimum locum et modice umidum poscit. Seritur a Kalendis Octobribus in ortum Aquilae, qui est VII Idus Decembris. Iugerum agri octo modiis obseritur. Non nullis placet macro solo et quam spississimum semen eius committi, quo terruiuslinum proveniat. Idem etiam, si laeto solo seratur mense Februario, decem modios in iugerum iaci oportere dicunt.

linus semen nisi si magnus sum is in is regio quam colo provenio et pretium prorito sero non sum ager enim praecipuus noxius sum itaque pinguis locus et modicus umidus posco sero ab kalendae october in orior aquila qui sum vii idus december jugerum ager octo modius obsero non nullus placeo macer solum et quam spissus semen is committo quo terruiuslinum provenio idem etiam si laeto solum sero mensis februarius decem modius in jugerum jacio oportet dico


Cum effetae loca genitalia tumebunt, aut secundae non responderat, defruti sextarius, vel cum id defuerit, boni vini tantundem faucibus infundatur, et naturalia ceroto liquido repleantur. Sed ne nunc singula persequar, sicut in ovillo pecore praedictum est, caprino medebimur.

cos effetus locum genitale tumeo aut secundus non respondeo defruti sextarius vel cum is desum bonus vinum tantus fauces infundo et naturale cerotum liquidus repleo sed ne nunc singulus persequor sicut in ovillus pecus praedico sum caprinus medeor


Quare medio in bracchio commodissime palmae summittentur, quae nec spem videmiae destituant nec emacient stirpem suam. Non nulli fructus avidius eliciunt, extrema et media flagella summittendo, nec minus proximum duro sarmentum in custodem resecando; quod faciendum, nisi permittentibus soli et trunci viribus, minime censeo. Nam ita se induunt uvis ut nequeant maturitatem capere si benignitas terrae atque ipsius trunci laetitia non adsit.

quaris medium in bracchium commodus palma summitto qui neque spes videmiae destituo neque emacio stirps suus non nullus fructus avidus elicio exter et medius flagello summitto neque paruus propior durus sarmentum in custos reseco qui facio nisi permitto solus et truncus vis paruus censeo nam ita sui induo labrusca ut nequeo maturitas capio si benignitas terra atque ipse truncus laetitia non adsum


in quantum autem censemus defeeturos eos, qui binos aut fere singulos fetus in matre tulerint, cum etiam feracissimi translationem saepe reformident? Itaque huius rationis demonstratorem magis esse me quam inventorem, libenter profiteor, ne quis existimet fraudari maiores nostros laude merita. Nam id ipsum sensisseeos non dubium est, quamvis nullo alio scripto proditum, exceptis quos rettulimus numeros Vergili, et sic tamen ut de seminibus leguminum praecipiatur.

in quantus autem censeo defeeturos is qui bini aut fere singuli fetus in mater fero cum etiam ferax translatio saepe reformido itaque hic ratio demonstrator magis sum ego quam inventor libet profiteor ne quis existimo fraudaris magnus noster laus mereo nam is ipse sensisseeos non dubius sum quivis nullus alius scribo prodeo excipio qui refero numerus vergilis et sic tamen ut de semen legumen praecipio


Bracchia deinde sub stella quadripartito locabimus, tenerosque palmites super iugum ligabimus nihil repugnantes naturae, sed ut quisquis obsequetur, leviter curvabitur, ne deflexus frangatur neve iam tumentes gemmae detergeantur. Atque ubi duae materiae per unam partem iugi mittentur, media pertica interveniat, diremptaeque palmae per iugorum compluvia decurrant, et velut mersae cacuminibus in terram despiciant.

bracchium deinde sub stella quadripartito loco tener palmes super iugum ligo nihil repugno natura sed ut quisquis obsequor levis curvo ne deflecto frango neve iam tumeo gemma detergeo atque ubi duo materia per unus pars jugo mitto medius pertica intervenio disredimo palma per jugus compluvium decurro et velut mergo cacumen in terra despicio


Verum hoc tempore, et usque in autumni aequinoctium decimo quoque die alvi aperiendae et fumigandae sunt. Quod cum sit molestum examinibus, saluberrimum tamen esse convenit. Suffitas deinde, et aestuantes apes refrigerare oportet, conspersis vacuis partibus alvorum et recentissimi rigoris aqua infusa: deinde si quid ablui non poterit, pinnis aquilae vel etiam cuius libet vastae alitis,quae rigorem habent, emundari.

verus hic tempus et usque in auctumnus aequinoctium decimus quoque dies alvus aperio et fumigo sum qui cum sum molestus examen saluber tamen sum convenio suffio deinde et aestuo apis refrigeraris oportet conspersis vacuus pars alvus et recens rigor aqua infundo deinde si quis abluo non possum pinna aquila vel etiam qui libet vastus alo qui rigor habeo emundaris


Nam dum novella vinea est, quam mollissimo nectenda est; quia si viminibus salicis aut ulmi ligaveris, increscens vitis se ipsa praecidit.Optima est ergo genista, vel paludibus desectus iuncus, aut ulva; non pessime tamen in umbra siccata faciunt in hunc usum harundinum quoque folia.

nam dum novellus vinea sum quam mollis necto sum quia si vimen salix aut ulmus ligo incresco vita sui ipse praecido bonus sum ergo genesta vel palus deseco juncus aut ulva non pessime tamen in umbra sicco facio in hic usus harundo quoque folium


Colles alii vacui arboribus, ut solis segetibus serviant; quae tamen modice siccis ac pinguibus campis melius quam praecipitibus locis proveniunt, ideoque etiam celsiores agri frumentarii planitias habere et quam mollissime devexi ac simillimi debent esse campestri positioni. Alii deinde colles olivetis vineisqueb et earum futuris pedamentis vestiantur, materiam lapidemque, si necessitas aedificandi coegerit, nec minus pecudibus pascua praebere possint, tum rivos decurrentes in prata et hortos et salicta villaeque aquas salientes demittant.

collis alius vacuus arbor ut sol seges servio qui tamen modicus siccus atque pinguis campus bonus quam praeceps locus provenio ideo etiam celsus ager frumentarius planitia habeo et quam mollis deveho atque similis debeo sum campestre positio alius deinde collis olivetum vineisqueb et is sum pedamentum vestio materia lapido si necessitas aedifico cogo neque paruus pecus pascuus praebeo possum tum rivus decurro in pratum et hortus et salictum villa aqua salio demitto


ac ne vindemiam quidem cogi per religiones pontificum feriis licet nec ovis tondere, nisi si catulo feceris. Defrutum quoque facere et vinum defrutare licet. Uvas itemque olivas conditu legere licet.Pellibus oves vestiri non licet. In horto quicquid holerum causa facias, omnelicet. Feriispublicishominem mortuum sepeliri non licet.

atque ne vindemia quidem cogo per religio pontifex feriae licet neque ovum tondeo nisi si catulus facio defrutum quoque facio et vinum defrutaris licet labrusca ito oliva condio lego licet pellis ovo vestio non licet in horto quisquis holerum causa facio omnelicet feriispublicishominem mortuus sepelio non licet


Pampinationis eadem debet esse ratio huius anni atque prioris. Adhuc enim compescenda quasi pueritia seminum est, nec plus quam in unum flagellum est summittenda; tanto quidem magis, quod tenera aetas eius non sustinet et fetu et materiis onerari.

pampinatio idem debeo sum ratio hic annus atque prior adhuc enim compesco quasi pueritia semen sum neque multus quam in unus flagellum sum summitto tantus quidem magis qui tener aetas is non sustineo et fetus et materia oneraris


Plerique vitem validam et luxuriosam falso crediderunt feraciorem fieri, si multis palmitibus submissis oneretur. Nam ex pluribus virgis plures pampinos creat, et cum se multa fronde cooperit, peius defloret, nebulasque et rores diutius continet, omnemque uvam perdit. Validam ergo vitem in ramos diducere censeo, et traducibus dispergere atque disrarare,certosque vinearios coles praecipitare, et si minus luxuriabitur, solutas materias relinquere; ea ratio vitem feraciorem faciet.

plerusque vito validus et luxuriosus fallo credo ferax fio si multus palmes summitto onero nam ex multus virga multus pampinus creo et cum sui multus frons cooperio malus defloreo nebula et roro diu contineo omnis labrusca perdo validus ergo vito in ramus diduco censeo et traducibus dispergo atque disrararis certus vinearios colo praecipitaris et si paruus luxurio solvo materio relinquo is ratio vito ferax facio


Rursus deinde iam mitigato vapore compellamus adaquam—etiam per aestatem id faciendum est—et iterum ad pabula producamus. Solis ad occasum, cum frigidus aera vesper Temperat, et saltus reficit iam roscida luna. Sed observandum est sidus aestatis per emersum Caniculae ut ante meridiem grex in occidentem spectans agatur et in eam partem progrediatur, post meridiem in orientem. Siquidem plurimum refert, ne pascentium capita sint adversa soli, qui plerumque nocet animalibus oriente praedicto sidere.

rursus deinde iam mitigo vapor compello adaquam etiam per aestas is facio sum et iterum ad pabulum produco soli ad occasus cum frigidus aes vesper tempero et saltus reficio iam roscidus luna sed observo sum sidus aestas per emergo canicula ut ante meridio grex in occaedes specto ago et in is pars progredio post meridio in orior siquidem multus refero ne pasco caput sum adverso solus qui plerusque noceo animal orior praedico sidus


quo non sub divo moliri aliquid possit. Nec tantum operis agrestis sit artifex, sed et animi, quantum servile patitur ingenium, virtutibus instructus, ut neque remisse neque crudeliter imperet semperque aliquos ex melioribus foveat, parcat tamen etiam minus bonis, ita ut potius timeant eius severitatem, quam crudelitatem detestentur. Id contingere poterit, si maluerit custodire subiectos, ne peccent, quam neglegentia sua committere, ut puniat delinquentes.

quo non sub divus molior aliquis possum neque tantus opus agrestis sum artifex sed et animus quantus servilis patior ingenium virtus instruo ut neque remitto neque crudeliter impero semper aliquis ex bonus foveo parco tamen etiam paruus bonus ita ut potis timeo is severitas quam crudelitas detesto is contingo possum si malo custodio subicio ne pecco quam neglegentia suus committo ut punior delinquo


'Mox deinde, ut apti veniamus ad ganeas, cotidianam cruditatem Laconicis excoquimus et exusto sudore sitim quaerimus noctesque libidinibus et ebrietatibus, dies ludo vel somno consumimus, ac nosmet ipsos ducimus fortunatos, quod " nec orientem solem videmus nec occidentem."

mox deinde ut aptus venio ad ganea cottidianus cruditas laconicus excoquo et exuro sudor sitis quaero nox libido et ebrietas dies ludo vel somnus consumo atque nos ipse duco fortuno qui neque orior sol video neque occaedes


Ora cavearum, quae praebent apibus vestibula, proniora sint quam terga, ut ne influant imbres, et si forte tamen incesserint,non immorentur, sed per aditum effluant. Propter quos convenit alvearia porticibus supermuniri; sin aliter, luto Punico frondibus inlimatis adumbrari, quod tegmen cum frigora et pluvias, tum et aestus arcet. Nec tamen ita nocet huic generi calor aestatis ut hiemale frigus.Itaque semper aedificium sit post apiarium, quod Aquilonis excipiat iniuriam, stabulisque praebeat teporem.

ora cavearis qui praebeo apis vestibulum pronus sum quam tergum ut ne influo imber et si fors tamen incedo non immorentur sed per aditus effluo propter qui convenio alveare porticus supermunio sin aliter lutum punicus frons illimatus adumbraris qui tegimen cum frigus et pluvia tum et aestus arceo neque tamen ita noceo hic gener calor aestas ut hiemal frigus itaque semper aedificium sum post apiarium qui aquilo excipio iniuria stabulum praebeo tepor


Est etiam mentigo, quam pastores ostiginem vocant, mortifera lactentibus. Ea plerumque fit, si per imprudentiam pastoris emissi agni vel etiam haedi roscidas herbas depaverint, quod minime committi oportet. Sed cum id factum est, velut ignis sacer os atque labra foedis ulceribus obsidet.Remedio sunt hyssopus et sal aequis ponderibus contrita.

sum etiam mentigo quam pastor ostigo voco mortifera lacteo is plerusque fio si per imprudentia pastor emitto agnus vel etiam haedus roscidus herba depaverint qui paruus committo oportet sed cum is facio sum velut ignis sacer os atque labrum foedus ulcus obsido remedium sum hyssopus et sal aequus pondus contero


Nam eius modi positio medium temperatumque libramentum ventorum hiemalium et aestivorum tenet, quantoque fuerit aedificii solum pronius orienti, tanto et aestate liberius capere perflatus et hiemis procellis minus infestari et matutino regelari ortu poterit, ut concreti rores liquescant, quoniam fere pestilens habetur, quod est remotum ac sinistrum soli et apricis flatibus; quibus si caret, nulla alia vis potest nocturnas pruinas et quodcumque rubiginis aut spurcitiae resedit siccare atque detergere. Haec autem cum hominibus adferunt perniciem, tum et armentis et virentibus eorumque frugibus.

nam is modus positio medius tempero libramentum ventor hiemalis et aestivus teneo quantus sum aedificium solus pronus orior tantus et aestas liber capio perflo et hiems procella paruus infestaris et matutinus regelaris ortus possum ut concretum roro liquesco quoniam fere pestilens habeo qui sum removeo atque sinister solus et apricus flatus qui si careo nullus alius volo possum nocturnus pruina et quicumque rubigo aut spurcitia resedeo sicco atque detergeo hic autem cum homo affero pernicies tum et armentum et vireo is frugis


Quod cum facit, totus grex tecto clauditur stabulo, atque uno die abstinetur potione et pabulo:postridie radix anguinei cucumeris trita et commixta cum aqua datur sitientibus: quam cum pecudes biberunt, nausea correptae vomitant, atque expurgantur, omnique bile depulsa, cicercula vel faba dura muria con- spersa, deinde, sicut hominibus, aqua calida potanda permittitur.

qui cum facio totus grex tectum claudo stabulo atque unus dies abstineo potio et pabulum postridie radix anguineus cucumis tero et commisceo cum aqua do sitio quam cum pecus bibo nausea corripio vomitant atque expurgo omne bilis depello cicercula vel faba durus muria continuo spersa deinde sicut homo aqua calidum poto permitto


Omne autem frumentum maxime campo patente et ad solem prono apricoque et soluto laetatur; collis enim quamvis granum robustius aliquanto, minus tamen tritici reddit. Densa cretosaque et uliginosa humus siliginem et far adoreum non incommode alit.Hordeum nisi solutum et siccum locum non patitur.

omnis autem frumentum magnus campus pateo et ad sol pronus apricus et solvo laeto collis enim quivis granum robustus aliquantus paruus tamen triticum reddo densus cretosus et uliginosus humus siligo et far adoreum non incommodus alo hordeum nisi soluo et siccus locus non patior


Cum deinde conspicere possit apem,tum alteram emittit: et si eandem petit caeli partem, vestigiis prioribus inhaeret. Si minus, aliam atque aliam foramine adaperto patitur egredi; regionemque notat, in quam plures revolent, et eas persequitur, donec ad latebram perducatur examinis. Quod sive est abditum specu, fumo elicietur, et cum erupit, aeris strepitu coercetur. Nam statim sono territum vel in frutice vel in editiore silvae fronde considet, et a vestigatore praeparato vase reconditur.

cos deinde conspicio possum apis tum alter emitto et si idem peto caelum pars vestigium prior inhaereo si paruus alius atque alius foramen adaperio patior egredior regio noto in quam multus revolent et is persequor donec ad latebra perduco examen qui sive sum abdo specus fumus elicio et cum erumpo aer strepitus coerceo nam statim sonus terreo vel in frutex vel in edo silva frons consido et ab vestigator praeparo vasum recondo


Hoc opere consummato, si est hiems in ea regione placida, patens vitis relinquenda est; sin violentior hoc facere nos pro- hibet, ante Idus Decembris praedicti lacusculi coaequandi sunt.

hic opus consummo si sum hiems in is regio placidus pateo vita relinquo sum sin violens hic facio nos pro hibet ante idus december praedico lacusculis coaequo sum