M. quidem Columella patruus meus, vir illustribus disciplinis eruditus, ac diligentissimus agricola Baeticae provinciae, sub ortu Caniculae palmeis tegetibus vineas adumbrabat, quoniam plerumque dicti sideris tempore quaedam partes eius regionis sic infestantur Euro, quem incolae Vulturnum appellant, ut nisi teguminibus vites opacentur, velut halitu flammeo fructus uratur. Atque haec capitatae bracchiataeque vitis cultura est. Nam illa, quae uni iugo superponitur, aut quae materiis submissis arundinum statuminibus per orbem connectitur, fere eandem curam exigit, quam iugata.

m quidem columella patruus meus vir illustris disciplina erudio atque diligens agricola baetica provincia sub ortus canicula palmeus teges vinea adumbro quoniam plerusque dictum sido tempus quidam pars is regio sic infesto eurus qui incola vulturnus appello ut nisi teguminibus vito opaco velut halitus flammeus fructus uro atque hic capitatus bracchiataeque vita cultura sum nam ille qui unus iugum superpono aut qui materia summitto arundo statuminibus per orbis connectitur fere idem cura exigo quam jugo


Sunt autem metendi genera complura. Multi falcibus veruculatis atque iis vel rostratis vel denticulatis medium culmum secant, multi mergis, alii pectinibus spicam ipsam legunt, idque in rara segete facillimum, in densa difficillimum est. Quod si falcibus seges cum parte culmi demessa sit, protinus in acervum vel in nubilar congeritur et subinde opportunius solibustorrefacta proteritur.

sum autem meto genus complures multus falx veruculatis atque is vel rostratus vel denticulatus medius culmus seco multus mergo alius pectinibus spica ipse lego is in rarus seges facilis in densus difficilis sum qui si falx seges cum pars culmus demeto sum protinus in acervus vel in nubilar congero et subinde opportunus solibustorrefacta protero


Vilicus enim, quod ait Cato, ambulator esse non debet; nec egredi terminos, nisi ut addiscat aliquam culturam, et hoc si ita in vicino est, ut remeare possit. Semitas novosque limites in agro fieri ne patiatur, neve hospitem, nisi amicum familiaremque domini necessarium, receperit.

vilicus enim qui aio cato ambulator sum non debeo neque egredior terminus nisi ut addisco aliqui colo et hic si ita in vicinus sum ut remearis possum semita novi limito in ager fio ne patior neve hospes nisi amicus familiaris dominus necessarius recipio


Quod facile evitabimus,si aut stabula roboreis axibus constrata, aut diligenter subinde emundata fuerit humus, et paleae superiectae.

qui facilis evito si aut stabulum roboreus axis consterno aut diligenter subinde emundo sum humus et palea superiectae


octoginta nummorum. Quippe ut deterrimi generis sint vineae, tamen si cultae, singulos utique culleos vini singula earum iugera peraequabunt; utque trecentis nummis quadragenae urnae veneant, quod minimum pretium est annonae, consummant tamen septem cullei sestertia duo milia et centum nummos:

octoginta nummus quippe ut deterior genus sum vinea tamen si colo singuli utique culleus vinum singulus is iugerum peraequo ut trecenti nummus quadrageni urna veneant qui paruus pretium sum annona consummo tamen septem culleus sestertium duo mille et centum nummus


Hanc ergo prudentissimi agricolae negaverunt conseri debere, nec tamen sententiae suae rationem nobis prodiderunt; videlicet quia ipsis in re rustica multum callentibus prompta erat et ante oculos paene exposita. Omnis enim fecundus pampinus intra quintam aut sextam gemmam fructu exuberat, reliqua parte quamvis longissima vel cessat vel perexiguos ostendit racemos. Quam ob causam sterilitas cacuminis iure ab antiquis incusata est. Malleolus autem sic ab iisdem pangebatur ut novello sarmento pars aliqua veteris haereret.

hic ergo prudens agricola nego consero debeo neque tamen sententia suus ratio nos prodo videlicet quia ipse in res rusticus multus calleo promptus sum et ante oculus paene expono omnis enim fecundus pampinus intra quintus aut sextus gemma fructus exubero reliquus pars quivis longus vel cesso vel perexiguus ostendo racemus quam ob causa sterilitas cacumen ius ab antiquus incuso sum malleolus autem sic ab idem pango ut novellus sarmentum pars aliqui veto haereo


Hoc autem riguis aut pinguissimis locis fieri tuto potest, cum vires terrae et fructum et materias valent praebere. Maxime autem aratris excolunt,qui sic formatas vineas habent, eamque rationem sequuntur detrahendi vitibus bracchia, quod ipsa capita sine ulla extantia neque aratro neque bubus obnoxia sunt. Nam in bracchiatis plerumque fit, ut aut crure aut cornibus boum ramuli vitium defringantur, saepe etiam stiva, dum sedulus arator vomere perstringere ordinem, et quam proximam partem vitium excolere studet.

hic autem riguus aut pinguis locus fio tueor possum cum vireo terra et fructus et materio valeo praebeo magnus autem arater excolo qui sic formo vinea habeo eo ratio sequor detraho vitis bracchium qui ipse caput sine ullus exsto neque arater neque bos obnoxius sum nam in bracchiatis plerusque fio ut aut crus aut cornu bos ramulis vitium defringo saepe etiam stiva dum sedulus arator vomo perstringo ordo et quam propior pars vitium excolo studeo


qui frugifero loco natus fructum non attulisset. Nam si sagittam, id est superiorem partem malleoli, vituperandam censebant, cum esset eadem pars surculi frugiferi, quanto magis vel ex optima vitis parte natum flagellum, si est sterile, improbatum ab his ratio ipsa declarat? Nisi tamen, quod est absurdum, crediderunt eum translatum et abscissum a sua stirpe, destitutumque materno alimento, frugiferum, qui in ipsa matre nequam fuisset.Atque haec et forsitan pluribus dicta sint quam exigebat ratio veritatis; minus tamen multis quam postulabat prave detorta et inveterata opinio rusticorum.

qui frugifer locus nascor fructus non affero nam si sagitta is sum superus pars malleolus vitupero censeo cum sum idem pars surculis frugifer quantus magis vel ex bonus vita pars natus flagellum si sum sterilis improbo ab hic ratio ipse declaro nisus tamen qui sum absurdus credo is transfero et abscindo ab suus stirps destituo maternus alimentum frugifer qui in ipse mater nequam sum atque hic et forsitan multus dictum sum quam exigo ratio veritas paruus tamen multus quam postulo pravus detorqueo et invetero opinio rusticus


Sed ubi a posteriore parte, qua nullum .est vestibulum, patefactum fuerit alveare, fumum admovebimus factum galbano vel arido fimo. Ea porro vase fictili prunis immixta conduntur: idque vas ansatum simile angustae ollae figuratur, ita ut altera pars sit acutior, per quam modico foramine fumus emanet: altera latior, et ore paulo latiore,

sed ubi ab posterus pars qui nullus sum vestibulis patefacio sum alvearis fumus admovebimus facio galbanus vel aridus fimum is porro vasum fictilis prunum immisceo condo is vas ansatus similis angustus ille figuro ita ut alter pars sum acuo per quam modicus foramen fumus emano alter latus et os paulus fero


Viciae modii sex vel septem in vetereto bubulcorum duas operas volunt, in restibili unam, item occantur una opera, metuntur una: summa fit operarum quattuor.Ervi modii quinque totidem operis conseruntur, occantur una, item singulis sariuntur, runcantur, metuntur; quae cuncta sex operas occupant. Siliquae modii sex vel septem totidem operis obruuntur, metuntur una. Phaseoli modii quattuor obruuntur totidem operis, occantur una, metuntur una.

vicia modius sex vel septem in vetereto bubulcus duo opera volo in restibilis unus item occo unus opus meto unus summus fio operaris quattuor ervum modius quinque totidem opus consero occo unus item singuli sariuntur runco meto qui cunctus sex opera occupo siliqua modius sex vel septem totidem opus obruo meto unus phaseolus modius quattuor obruo totidem opus occo unus meto unus


Propter quod ne pecora quidem oportet teneris adhuc et subsidentibus pratis immittere, sed quotiens herba prosiluerit, falcibus desecare; nam pecudes, ut ante iam dixi, molli solo infigunt ungulas atque interruptas non sinunt herbarum radices serpere et condensari. Altero tamen anno minora pecora post faenisicia permittemus admitti, si modo siccitas et conditio loci patietur.

propter qui ne pecus quidem oportet teneo adhuc et subsido pratum immitto sed quotiens herba prosilio falx desecaris nam pecus ut ante iam dico mollis solum infigo ungula atque interrumpo non sino herba radix serpo et condensaris alter tamen annus parvus pecus post faenisicia permitto admitto si modo siccitas et condicio locus patior


nec non nihil esse etiam parvo vehi, si conductis iumentis iter facias, quod magis expedit quam tueri propria; servos quoque, qui secuturi patrem familiae sint, non aegre iter pedibus ingredi. De bonitate aquae ita omnibus clarum est ut pluribus non sit disserendum.

neque non nihil sum etiam parvus veho si conduco jumentum iter facio qui magis expedio quam tueor proprius servus quoque qui sequor pater familia sum non aeger iter pes ingredior de bonitas aqua ita omnis clarus sum ut multus non sum dissero


et ideo frumentarius ager, id est pinguis, magis aliis qualitatibus aestimandus est. Nam ut fortissimae pecudes diversos et paene innumerabiles, sic etiam robustissimae terrae plurimos et varios colores sortitae sunt. Itaque considerandum erit, ut solum quod excolere destinamus,

et ideo frumentarius ager is sum pinguis magis alius qualitas aestimo sum nam ut fortis pecus diverto et paene innumerabilis sic etiam robustus terra multus et varius color sortio sum itaque considero sum ut solus qui excolo destino


Post feturam deinde longinquae regionis opilio villicus fere omnem sobolem pastioni reservat; suburbanae, teneros agnos, dum adhuc herbae sunt expertes, lanio tradit, quoniam et parvo sumptu devehuntur, et iis submotis, fructus lactis ex matribus non minor percipitur. Submitti tamen etiam in vicinia urbis quintum quemque oportebit. Nam vernaculum pecus peregrino longe est utilius:

post fetura deinde longinquus regio opilio villicus fere omnis suboles pastio reservo suburbanus tener agnus dum adhuc herba sum expers lanio trado quoniam et parvus sumo devehuntur et is submoveo fructus lac ex mater non paruus percipio summitto tamen etiam in vicinia urbs quintus quisque oportet nam vernaculis pecus peregrinus longus sum utilis


Prodesse etiam putat apibus vetustate corruptis examen novem contribuere, quamvis periculosum sit, ne seditione consumantur, verumtamen adiecta multitudine laetaturas.Sed ut concordes maneant, earum apium, quae ex alio domicilio trans-feruntur, quasi peregrinae plebis submoveri reges debent.Nec tamen dubium, quin frequentissimorum examinum favi, qui iam maturos habent pullos, transferri, et subici paucioribus debeant, ut tanquam novae prolis adoptione domicilia confirmentur.

prosum etiam puto apis vetustas corruptus examen novo contribuo quivis periculosus sum ne seditio consumo verumtamen adiicio multitudo laetaturas sed ut concordo maneo is apis qui ex alius domicilium trans fero quasi peregrina plebs submoveo rex debeo neque tamen dubius quin frequens examen faveo qui iam maturus habeo pullus transfero et subicio paucus debeo ut tamquam novus proles adoptio domicilium confirmo


autumni, hiemis. Saepe etiam languor et nausea discutitur, si integrum gallinaceum crudum ovum ieiuni faucibus inseras, ae postero die spicas ulpici vel alii eum vino conteras, et in naribus infundas: neque haec tantum remedia salubritatem faciunt. Multi et largo sale miscent pabula; quidam marrubium deferunteum oleo et vino; quidam porri fibras, alii grana thuris, alii sabinam herbam rutamque pinsitammero diluunt, eaque medicamenta potanda praebent.

auctumnus hiems saepe etiam languor et nausea discutio si integer gallinaceus crudus ovum jejunus fauces insero ae posterus dies spico ulpicum vel alius is vinum contero et in naris infundo neque hic tantus remedio salubritas facio multus et largus sal misceo pabulum quidam marrubium deferunteum oleum et vinum quidam porrus fibra alius granum thus alius sabina herba ruo pinsitammero diluo is medicamentum poto praebeo


At cum iugum in fascem pluribus harundinibus alterna cacuminum vice ordinatum est, fere quinquennii praebet usum. Neque enim alia est ratio putationis aut ceterae culturae quam quae primi biennii. Nam et autumnalis ablaqueatio sedulo facienda, nec minus vacantibus palis propagines applicandae; hoc enim opus numquam intermittendum est, quin omnibus in-

at cum iugum in fascis multus harundo alternus cacumen vicus ordino sum fere quinquennium praebeo usus neque enim alius sum ratio putatio aut ceterus colo quam qui primus biennium nam et autumnal ablaqueatio sedulus facio neque paruus vacantibus pal propago applicandae hic enim opus numquam intermitto sum quin omnis in


Spissi deinde clatri marginibus infiguntur, qui super aquam semper emineant, etiam cum maris aestus intumuerit. Mox praeiaciuntur in gyrum moles, ita ut complectantur sinu suo, et tamen excedant stagni modum. Sic enim et maris atrocitas obiectu crepidinis frangitur, et in tranquillo consistens piscis sedibus suis non exturbatur, neque ipsum vivarium repletur algarum congerie, quam tempestatibus eructat pelagi violentia.

spissus deinde clathri margo infigo qui super aqua semper emineo etiam cum mare aestus intumesco mox praejacio in gyrus moles ita ut complector sinus suus et tamen excedo stagnum modus sic enim et mare atrocitas objectus crepido frango et in tranquillus consisto piscis sedes suus non exturbo neque ipse vivarius repleo algaris congerie quam tempestas eructo pelagus violens


Ceterum cum fecunditas vitis comprobata est, celerrime insitionibus ad maximam numerum perducitur. Eius rei testimonium tu praecipue, Silvine,perhibere nobis potes, cum pulchre memineris, a me duo iugera vinearum intra tempus biennii ex una praecoque vite, quam in Ceretano tuo possides, insitione facta consummata.

ceterum cum fecunditas vita comprobo sum celer insitio ad maximus numerus perduco is res testimonium tu praecipuus silvine perhibeo nos possum cum pulcher memini ab ego duo iugerum vinearis intra tempus biennium ex unus praecoquo vitis quam in ceretano tuus possideo insitio facio consummo


Castrationis autem in1 hoc pecore duo tempora servantur, veris et autumni: et eius administrandae duplex ratio. Prima illa, quam iam tradidi-mus, cum duobus vulneribus impressis per unamquamque plagam singuli exprimuntur testiculi. Altera est speciosior, sed magis periculosa, quam tamen non omittam.

castratio autem in hic pecus duo tempus servo verus et auctumnus et is administro duplex ratio primus ille quam iam trado mus cum duo vulnus imprimo per unamquamque plaga singuli exprimo testiculis alter sum speciosus sed magis periculosus quam tamen non omitto


Nec sane rustico dignum est sciscitari, fuerit ne mulier pulcherrima specie Melissa,quam Iuppiter in apem convertit, an (ut Euhcmerus poeta dicit) crabronibus et sole genitas apes, quas nymphae Phryxonides educaverunt, mox Dictaeo specu Iovis extitisse nutrices, easque pabula munere dei sortitas quibus ipsae parvum educaverant alumnum. Ista enim, quamvis non dedeceant poetam, summatim tamen et uno tantummodo versiculo leviter attigit Vergilius, cum sic ait: Dictaeo caeli regem pavere sub antro.

neque sanus rusticus dignus sum sciscitor sum ne mulier pulcher species melissa quam iuppiter in apis converto an ut euhcmerus poeta dico crabro et sol gigno apis qui nympha phryxonides educo mox dictaeus specus iuppiter extitisse nutrix eo pabulum munus deus sortio qui ipse parvus educaverant alumnus iste enim quivis non dedecet poeta summatim tamen et unus tantummodo versiculus levis attigo vergilius cum sic aio dictaeus caelum rex pasco sub antrum


Ubicunque saltus sunt idonei, mellifici, nihil antiquius apes, quam, quibus utantur, vicinos eligunt fontes. Eos itaque convenit plerumque ab hora secunda obsidere, specularique quae turba sit aquantium. Nam si paucae admodum circumvolant (nisi tamen complura capita rivorum diductas faciunt rariores) intelligenda est earum penuria, propter quam locum quoque non esse mellificum suspicabimur.

ubi saltus sum idoneus mellificium nihil antiquus apis quam qui utor vicinus eligo fons is itaque convenio plerusque ab hora secundus obsido speculor qui turba sum aquor nam si paucus admodum circumvolant nisi tamen complures caput rivus diduco facio rarus intelligenda sum is penuria propter quam locus quoque non sum mellificus suspicor


Sed ut densum arbustum commendabile fructu et decore est, sic ubi vetustate rarescit, pariter inutile et invenustum est. Quod ne fiat, diligentis patris-familias est, primam quamque arborem senio defectam tollere, et in eius locum novellam restituere,nec eam viviradice frequentare,ea etsi sit facultas, sed,quod est longe melius, ex proximo propagare. Cuius utriusque ratio consimilis est ei quam tradidimus. Atque haec de Italico arbusto satis praecepimus.

sed ut densus arbustus commendabilis fructus et decus sum sic ubi vetustas raresco pariter inutilis et invenustus sum qui ne fio diligo pater familia sum primus quisque arbor senium deficio tollo et in is locus novella restituo neque is viviradice frequento is etsi sum facultas sed qui sum longus bonus ex propior propagaris qui uterque ratio consimilis sum is quam trado atque hic de italicus arbustus satis praecipio


Fabricius et Curius Dentatus, alter Pyrrho finibus Italiae pulso, domitis alter Sabinis, accepta, quae viritim dividebantur, captivi agri septem iugera non minus industrie coluerit, quam fortiter armis quaesierat; et ne singulos intempestive nunc persequar, cum tot alios Romani generis intuear memorabiles duces hoc semper duplici studio floruisse vel defendendi vel colendi patrios quaesitosve fines, intellego luxuriae et deliciis nostris pristinum morem virilemque vitam displicuisse.

fabricius et curius dentatus alter pyrrhus finis italia pulso domo alter sabinum accipio qui viritim divido captivus ager septem iugerum non paruus industrius colo quam fortis arma quaero et ne singuli intempestivus nunc persequor cum tot alius romanus genus intueor memorabilis dux hic semper duplex studium floreo vel defendo vel colo patrius quaesitosve finis intellego luxuria et deliciae noster pristinus mos virilemque vita displiceo


Haruspices sagasque, quae utraque genera vana superstitione rudes animos ad impensas ac deinceps ad flagitia compellunt, ne admiserit, neque urbem neque ullas nundinas noverit, nisi emendae vendendaeve pertinentis ad se rei causa.

haruspex saga qui uter genus vanus superstitio rudo animus ad impendo atque deinceps ad flagitium compello ne admitto neque urbs neque ullus nundina nosco nisi emo vendo pertineo ad sui res causa


fatiscit post annum septimum. Igitur, ut dixi, mercaberis oves intonsas.: variam et canam improbabis, quod sit incerti coloris. Maiorem trima dente minacem sterilem repudiabis. Eliges bimam vasti corporis, cervice prolixi villi, nec asperi, lanosi et ampli uteri. Nam vitandus est glaber et exiguus.

fatisco post annus septimus igitur ut dico mercor ovo intondeo varia et cano improbo qui sum incertus color magnus trimus dens minax sterilis repudio eligo bimus vastus corpus cervix prolixus villum neque asper lanosus et amplus uterus nam vito sum glaber et exiguus


Siculi quoque non mediocri cura negotium istud prosecuti sunt Hieron et Epicharmus, cuiusdiscipulus Philometor et Attalus. Athenae vero scriptorum frequentiam pepererunt, e qua probatissimi auctores Chaereas, Aristandros, Amphilochus, Euphronius, Chrestus1—Euphroniusnon, ut multi putant, Amphipolites, qui et ipse laudabilis habetur agricola,

siculis quoque non mediocris cura negotium iste prosequor sum hiero et epicharmus cuiusdiscipulus philometor et attalus athenae verus scriptor frequentia pario e qui probo auctor chaerea aristandros amphilochus euphronius chrestus euphroniusnon ut multus puto amphipolites qui et ipse laudabilis habeo agricola


medetur, possum aliquatenus conivere;cum vero vastitas operis etiam diligentissimi agricolae curam distendit,omnem scrupulum summovere debemus. Est enim contrarium, quod Atticus praecipit. Nam idem per brumam negat recte putari vineam; quae res quamvis minus laedat vitem, merito tamen fieri prohibetur, quod frigoribus omnis surculus rigore torpet, nec propter gelicidia corticem movet, ut cicatricem consanet.

medeor possum aliquatenus coeo cum verus vastitas opus etiam diligens agricola cura distendo omnis scrupulis summoveo debeo sum enim contrarius qui atticus praecipio nam idem per bruma nego rectus putaris vinea qui res quivis paruus laedo vito mereo tamen fio prohibeo qui frigus omnis surculus rigor torpeo neque propter gelicidium cortex moveo ut cicatrix consano


Rursus circa villam ponuntur μελισσῶνεσ καὶ χηνοτροφεῖα, quin etiam λαγοτροφεῖα studiose administrantur, quae nos similiter appellamus apum cubilia, apiaria, vel nantium volucrum, quae stagnis piscinisque laetantur, aviaria, vel etiam pecudum silvestrium, quae nemoribus clausis custodiuntur, vivaria.

rursus circa villa pono quin etiam studiosus administro qui nos similis appello apum cubile apiarium vel no volucris qui stagnum piscina laeto aviarius vel etiam pecus silvestris qui nemus claudo custodio vivarius


Impetigines et quicquid scabiei est aceto et alumine defricantur. Nonnunquam, si haec permanent, paribus ponderibus mixtis nitro et scisso alumine cum aceto linuntur. Papulae ferventissimo sole usque eo strigile raduntur, quoad eliciatur sanguis. Tum ex aequo miscentur radices agrestis hederae,sulfurque et pix liquida cum alumine. Eo medicamine praedicta vitia curantur.

impetigo et quisquis scabiei sum acetum et alumen defrico nonnunquam si hic permaneo par pondus misceo nitrum et scissus alumen cum acetum linuntur papula ferveo sol usque is strigilis rado quoad elicio sanguis tum ex aequus misceo radix agrestis hedera sulfurque et pix liquidus cum alumen eos medicamen praedico vitio curo


atque ita congelant. Sunt qui thymum contritum cribroque colatum cum lacte cogant. Similiter qualiscunque velis saporis efficere possis, adiecto quod elegeris condimento. Illa vero notissima est ratio faciendi casei, quem dicimus manu pressum.Namque is paulum gelatus in mulctra dum est tepefacta,rescinditur et fervente aqua perfusus vel manu figuratur,vel buxeis formis exprimitur. Est etiam non ingrati saporis muria perduratus, atque ita malini ligni vel culmi fumo coloratus. Sed iam redeamus ad originem.

atque ita congelo sum qui thymum contero cribro colo cum lac cogo similis qualis velis sapor efficio possum adicio qui eligo condimentum ille verus nosco sum ratio facio caseus qui dico manus premo namque is paulus gelo in mulctra dum sum tepefacio rescindo et ferveo aqua perfundo vel manus figuro vel buxeus forma exprimo sum etiam non ingratus sapor muria perduratus atque ita malinus lignum vel culmus fumus coloro sed iam redeo ad origo


Prudentis autem coloni est ex deteriori terra potius in meliorem, quam ex meliore in deteriorem transferre. Propter quod mediocritas in electione loci maxime probatur, quoniam in confinio boni malique posita est. Sive enim postmodum necessitas postulaverittempestiva semina ieiuno solo committere, non magnam sentientdifferentiam, cum ex mediocri materia in exilem translata sunt; sive laetior ager conserendus est, longe celerius in ubertate coalescunt.

prudens autem colonus sum ex deterior terra potis in bonus quam ex bonus in deterior transfero propter qui mediocritas in electio locus magnus probo quoniam in confinis bonus malus pono sum sive enim postmodum necessitas postulaverittempestiva semen jejuno solum committo non magnus sentientdifferentiam cum ex mediocris materia in exilis transfero sum sive laetus ager consero sum longus celer in ubertas coalesco


Nam feminae pavones, quae non incubant, ter anno fere partus edunt: at quae fovent ova, totum tempus fecunditatis aut excludendis aut etiam educandis pullis consumunt. Primus est partus quinque fere ovorum; secundus quattuor;

nam femina pavones qui non incubo ter annus fere pario edo at qui foveo ovo totus tempus fecunditas aut excludo aut etiam educo pullus consumo primus sum pario quinque fere ovum secundus quattuor


Ulmorum duo esse genera convenit. Gallicum et vernaculum: illud Atinia, hoc nostras dicitur. Atiniam ulmum Tremellius Scrofa non ferre sameram, quod est semen eius arboris, falso est opinatus. Nam rariorem sine dubio creat, et idcirco plerisque et sterilis videtur, seminibus inter frondem, quam prima germinatione edit, latentibus. Itaque nemo iam serit ex samera, sed ex sobolibus.

ulmus duo sum genus convenio gallicus et vernaculis ille atinius hic noster dico atinius ulmus tremellius scrofa non fero samera qui sum semen is arbor fallo sum opinor nam rarus sine dubius creo et idcirco plerusque et sterilis video semen inter frons quam primus germinatio edo lateo itaque nemo iam sero ex samera sed ex sobolibus


Conseri deinde circa totum apiarium debent arbusculae incrementi parvi, maximeque propter salubritatem (nam sunt etiam remedio languentibus) cytisi, tum deinde casiae atque pini et rosmarinus:quin etiam cunilae et thymi frutices, item violarum, vel quaecunque utiliter deponi patitur qualitas terrae. Gravis et tetri odoris non solum virentia sed et quaelibet res prohibeantur, sicuti cancri nidor, cum est ignibus adustus, aut odor palustris caeni. Nec minus vitentur cavae rupes aut vallis argutiae, quas Graeci vocant ἠχοῦσ.

consero deinde circa totus apiarium debeo arbuscula incrementum parvus magnus propter salubritas nam sum etiam remedium langueo cytisus tum deinde casia atque pinus et rosmarinus quin etiam cunila et thymion frutico item violaris vel quicumque utilis depono patior qualitas terra gravis et taeter odor non solus vireo sed et qui res prohibeo sicut cancer nidor cum sum ignis aduro aut odor palustris caenum neque paruus vito cavus rupes aut valles argutiae qui graecum voco


Quin etiam satis proficit cineris et favillae,frutex vero lupini succisus optimi stercoris vim praebet. Nec ignoro quoddam esse ruris genus, in quo neque pecora neque aves haberi possint;at tamen inertis est rustici eo quoque loco defici stercore.

quin etiam satis proficio cinis et favilla frutex verus lupinus succido bonus stercus vis praebeo neque ignoro quidam sum rus genus in quo neque pecus neque aveo habeo possum at tamen iners sum rusticus is quoque locus deficio stercus


Mox etiam convenit tota tergora et tractare et respergere mero, quo familiariores bubulco fiant: uteris quoque et sub femina manum subicere, ne ad eius modi tactum postmodum pavescant, et ut ricini qui plerumque feminibus inhaerent, eximantur. Idque cum fit, a latere domitor stare debet, ne calce contingi possit.

mox etiam convenio totus tergora et tractaris et respergo merus quo familiaris bubulcus fio uto quoque et sub femina manus subicio ne ad is modus tango postmodum pavescant et ut ricinium qui plerusque feminibus inhaereo eximo is cum fio ab lateo domito sto debeo ne calx contingo possum


Sed non est dupondii et dodrantis altitudo, quae istud efficere possit; cum praesertim, quod paulo ante rettulimus, depressior arbustivae vitis satio tamen effugiat praedictum incommodum.

sed non sum dupondius et dodrans altitudo qui iste efficio possum cum praesertim qui paulus ante refero deprimo arbustivae vita satio tamen effugio praedico incommodus


Poterit exploratam fugam praesciscere vespertinis temporibus aurem singulis alveis admovendo. Siquidem fere ante triduum, quam eruptionem facturae sint, velut militariasigna moventium tumultus ac murmur exoritur: ex quo, ut verissime dicit Vergilius, Corda licet vulgi praesciscere namque morantes Martius ille aeris rauci canor increpat,et vox Auditur fractos sonitus imitata tubarum.

possum exploro fuga praescisco vespertinus tempus auris singuli alveus admovendo siquidem fere ante triduum quam eruptio facio sum velut militariasigna moveo tumultus atque murmur exorior ex quo ut verus dico vergilius cor licet vulgus praescisco namque moror martius ille aer raucus cano increpo et vox audio frango sono imito tubaris


Ceterum si vacat his et horum similibus incommodis, potest ea ratione fieri restibilis vinea, quam priore libro praecepimus. Illa rursus mali generis vineta, quae quamvis robusta sint,propter sterilitatem fructu carent, ut diximus, emcndantur insitione facta, de qua suo loco disseremus cum ad eam disputationem pervencrimus.

ceterum si vaco hic et hic similis incommodus possum is ratio fio restibilis vinea quam prior liber praecipio ille rursus malus genus vinetum qui quivis robustus sum propter sterilitas fructus careo ut dico emcndantur insitio facio de qui suus locus dissero cum ad is disputatio pervencrimus


Nam ubi cognita est clades frequentis alvi, si quos habet favos, oportet considerare: tum deinde cerae eius quae semina pullorum continet, partem recidere, in qua regii generis proles animatur. Est autem facilis conspectu, quoniam fere in ipso fine cerarum velut papilla uberis apparet eminentior et laxioris fistulae quam sunt reliqua foramina,

nam ubi cognosco sum clades frequens alvus si qui habeo favus oportet considero tum deinde cera is qui semen pullus contineo pars recido in qui regius genus proles animo sum autem facilis conspectus quoniam fere in ipse finis ceraris velut papilla uber appareo emineo et laxus fistula quam sum reliquus foramen


Interim per has notas, quas iam diximus, probatis apibus destinari debent pabulationes, eaeque sint secretissimae, et ut1 noster praecipit Maro, viduae 2 pecudibus, aprico et minime procelloso caeli statu: Quo neque sit ventis aditus; nam pabula venti Ferre domum prohibent: neque oves haedique petulci Floribus insultent, aut errans bucula campo Decutiat rorem, et surgentes atterat herbas.

interim per hic nosco qui iam dico probo apis destinaris debeo pabulatio is sum secerno et ut noster praecipio marus vidua pecus apricus et paruus procellosus caelum status quo neque sum venio aditus nam pabulum venio fero domus prohibeo neque ovo haedus petulcus flos insulto aut erro bucula campus decutio roro et surgo attero herba


Sin autem locus, ubi vivarium constituere censemus, pari libra cum aequore maris est, in pedes novem defodiatur piscina, et infra duos asumma parte cuniculis rivi perducantur; curandumque est, ut largissime veniant, quoniam modus ille aquae iacentis infra libram maris non aliter exprimitur, quam si maior recentis freti vis incesserit.

sin autem locus ubi vivarius constituo censeo par liber cum aequor mare sum in pes novo defodio piscina et infra duo asumma pars cuniculis rivus perduco curo sum ut largus venio quoniam modus ille aqua iaceo infra libra mare non aliter exprimo quam si magnus recens fretus volo incedo


Verum opportune, dum meminimus aquatilium animalium, ad curam pervenimus piscium, quorum reditum quamvis alienissimum agricultoribus putem (quid enim tam contrarium est, quam terrenum fluido?), tamen non omittam: nam et harum studia rerum maiores nostri celebraverunt, adeo quidem, ut etiam dulcibus aquis marinos clauderent 4 pisces, atque eadem cura mugilem scarumque 5 nutrirent, qua nunc muraena et lupus educatur.

verus opportunus dum memini aquatilis animal ad cura pervenio piscis qui redeo quivis alienus agricultor puto quis enim tam contrarius sum quam terrenus fluidus tamen non omitto nam et haris studium res magnus noster celebro adeo quidem ut etiam dulcis aqua marinus claudeo piscis atque idem cura mugilis scarumque nutrio qui nunc murena et lupus educo


Potest et vetus amurca, quae salem non habet, permixta huic commode frugiferas arbores et praecipue oleas rigare, nam per se quoque adhibita multum iuvat. Sed usus utriusque maxime per hiemem est et adhuc vere ante aestivos vapores,

possum et vetus amurca qui sal non habeo permisceo hic commodus frugifer arbor et praecipuus oleo rigaris nam per sui quoque adhibeo multus juvo sed utor uterque magnus per hiems sum et adhuc verus ante aestivus vaporo


Haec de vineis Italicis vinearumque instrumentis, quantum reor, non inutiliter et abunde disseruit mox agricolarum provincialium vineaticos nec minus nostratis et Gallici arbusti cultus traditurus.

hic de vinea italicus vinea instrumentum quantus reor non inutilis et abunde disseruio mox agricolaris provincialis vineaticos neque paruus nostras et gallicus arbustus cultus trado


Nam clangore prodit insidiantem, sicut etiam memoria tradidit in obsidione Capitolii, cum adventum Gallorum vociferatus est, canibus silentibus.Is autem non ubique haberi potest, ut existimat verissime Celsus, qui sic ait: anser neque sine aqua, nec sine multa herba facile sustinetur, neque utilis est locis consitis, quia quicquid rerum contingere potest, carpit.

nam clangor prodeo insidior sicut etiam memoria trado in obsidio capitolium cum advenio gallus vocifero sum canis sileo is autem non ubique habeo possum ut existimo verus celsus qui sic aio anser neque sine aqua neque sine multus herba facilis sustineo neque utilis sum locus consero quia quisquis res contingo possum carpo


Id autem falsissimum est; neque enim hoc facto expelluntur animalia, sed immiscentur totis acervis. Qui si maneant immoti, summis tantum partibus infestentur,quoniam infra mensuram palmi non nascitur curculio; longeque praestat id solum, quod iam vitiatum est, quam totum periculo subicere. Nam cum exiget usus,facile est eo sublato, quod vitiatum erit, integro inferiore uti. Sed haec, etsi extrinsecus, non tamen intempestive videor hoc loco rettulisse.

is autem fallo sum neque enim hic facio expello animal sed immiscentur totus acervus qui si maneo immotus summus tantus pars infesto quoniam infra mensura palmus non nascor curculio longus praesto is solus qui iam vitio sum quam totus periculum subicio nam cum exigo utor facilis sum is tollo qui vitio sum integer inferus uti sed hic etsi extrinsecus non tamen intempestivus video hic locus refero


Arboris autem perpetua cultura est, non solum diligenter eam disponere, sed etiam truncum circumfodere, et quicquid frondis enatum fuerit, alternis annis aut ferro amputare aut astringere, ne nimia umbra viti noceat. Cum deinde arbor vetustatem fuerit adepta, propter terram vulnerabitur ita, ut excavetur usque in medullam, deturque exitus humori, quem ex superiore parte conceperit. Vitem quoque, antequam ex toto arbor praevalescat, conserere convenit.

arbor autem perpetuus cultura sum non solus diligenter is dispono sed etiam truncus circumfodio et quisquis frons eno sum alternus annus aut ferrum amputaris aut astringo ne nimius umbra vitium noceo cos deinde arbor vetustas sum adipiscor propter terra vulnero ita ut excavo usque in medulla do exitus humori qui ex superus pars concipio vito quoque antequam ex totus arbor praevalescat consero convenio


frumentum, putrescit si adobrutumest. Nihil itaque amplius in iteratione quam remolliri terra debet aequaliter; eamque transacto acquinoctio verno statim peragi oportet intra dies viginti, ante quam seges in articulum eat, quoniam serius sarta corrumpitur insequentibus aestivis siccitatibus et caloribus. Subiungenda deinde est sartioni runcatio curandumque ne florentem segetem tangamus, sed

frumentum putrescit si adobrutumest nihil itaque amplus in iteratio quam remolliri terra debeo aequalis eo transigo acquinoctio vernus statim perago oportet intra dies viginti ante quam seges in articulis eo quoniam serus sarcio corrumpo insequor aestivus siccitas et calor subjungo deinde sum sartio runcatio curo ne floreo seges tango sed


Cum terram bene subegeris, areolas facito, ibique velut ocimi semen cytisi autumno serito. Plantas deinde vere disponito, ita ut inter se quoquoversus quattuor pedum spatio distent. Si semen non habueris, cacumina cytisorum vere deponito, et stercoratam terram circumaggerato.

cos terra bene subigo areola facio ibi velut ocimum semen cytisus auctumnus sero planto deinde verus dispono ita ut inter sui quoquoversus quattuor pes spatium disto si semen non habeo cacumen cytisor verus depono et stercoro terra circumaggerato


Modus ergo, qui in omnibus rebus, etiam parandis agris habebitur.Tantum enim obtinendum est, quanto est opus, ut emisse videamur quo potiremur,non quo oneraremur ipsi atque aliis fruendum eriperemus more praepotentem, qui possident fines gentium, quos ne circumire quoque valent, sed proculcandos pecudibus et vastandos ac populandos feris derelinquunt aut occupatos nexu civium et ergastulis tenent. Modus autem erit sua cuique voluntas facultasque.

modus ergo qui in omnis res etiam paro ager habeo tantus enim obtineo sum quantus sum opus ut emo video quo potio non quo onero ipse atque alius fruor eripio mos praepossum qui possideo finis gens qui ne circumeo quoque valeo sed proculco pecus et vasto atque populo fera derelinquo aut occupo necto civis et ergastulum teneo modus autem sum suus quisque voluntas facultas


Quidquid deinde rimarum est aut foraminum, luto et fimo bubulo mixtis illinemus extrinsecus, nec nisi aditus, quibus commeent, relinquemus. Et quamvis porticu protecta vasa nihilo minus congestu culmorum et frondium supertegemus, quantumque res patietur, a frigore et tempestatibus muniemus.

quisquis deinde rimaris sum aut foramen lutum et fimum bubulus misceo illinemus extrinsecus neque nisi aditus qui conmeo relinquo et quivis porticus protego vasum nihilum paruus congero culmus et frondium supertego quantus res patior ab frigor et tempestas munio


A Canicula fere post diem quinquagesimum Arcturus oritur, cum irroratis floribus thymi et cunilae thymbraeque apes mella confidunt: idque optimae 'notae enitescit autumni aequinoctio, quod est ante calend. Octobris, cum octavam partem Librae sol attigit. Sed inter Caniculae et Arcturi exortum cavendum erit, ne apes intercipiantur violentia crabronum, qui ante alvearia plerumque obsidiantur prodeuntibus.

ab canicula fere post dies quinquagesimus arceo orior cum irroratis flos thymion et cunila thymbra apis mel confido is bonus nosco enitesco auctumnus aequinoctium qui sum ante calend october cum octava pars libra sol attigo sed inter canicula et arceo exortus caveo sum ne apis intercipio violens crabro qui ante alveare plerusque obsidior proeo


Tria igitur genera stercoris 3 sunt praecipue,4 quod ex avibus, quod ex hominibus, quod ex pecudibus confit. Avium primum habetur quod ex columbariis egeritur, deinde quod gallinae ceteraeque volucres edunt, exceptis tamen palustribus aut nantibus, ut anatis 5 et anseris; nam id noxium quoque est. Maxime tamen 6 columbinum probamus, quod modice sparsum terram fermentare comperimus;

tres igitur genus stercus sum praecipuus qui ex avis qui ex homo qui ex pecus conficio avis primus habeo qui ex columbarius egero deinde qui gallina ceter volucris edo excipio tamen palustria aut no ut ano et anser nam is noxius quoque sum magnus tamen columbinus probo qui modicus spargo terra fermentaris comperio


Ubi vero iam corroborata fuerint,nihil dubium est, quin caelestibus aquis plurimum iuventus Itaque locis, quibus clementia hiemis permittit, adapertas vites relinquere et tota hieme ablaqueatas habere eas conveniet. De qualitate autem seminum inter auctores non convenit. Alii malleolo protinus conseri vineam melius existimant, alii viviradice: de qua re quid sentiam, iam superioribus professus sum.

ubius verus iam corroboro sum nihil dubius sum quin caelestis aqua multus juventus itaque locus qui clemens hiems permitto adaperio vito relinquo et totus hiems ablaqueatas habeo is convenio de qualitas autem semen inter auctor non convenio alius malleolus protinus consero vinea bonus existimo alius viviradice de qui res quis sentio iam superus profiteor sum


Post huius 4 quadrupedis ovilli pecoris secunda ratio est, quae prima fit, si ad utilitatis magnitudinem referas. Nam id praecipue nos contra frigoris violentiam protegit, corporibusque nostris liberaliora praebet velamina. Tum etiam casei lactisque abundantia non solum agrestes saturat, sed etiam elegantium mensas iucundis et numerosis dapibus exornat.

post hic quadrupedus ovillus pecus secundus ratio sum qui primus fio si ad utilitas magnitudo refero nam is praecipuus nos contra frigor violentia protego corpus noster liberalis praebeo velamen tum etiam caseus lac abundantia non solus agrestis saturo sed etiam elego mensa iucundus et numerosus daps exorno


Vineae non sic altos quemadmodum latos et lacertosos viros exigunt, nam hic habitus fossuris et putationibus ceterisque earum culturis magis aptus. Minus in hoc officio quam in ceteris agrico- latio frugalitatem requirit, quia et in turba et sub monitore vinitor opus facere debet ac plerumque velocior animus est improborum hominum,quem desiderat huius operis conditio. Non solum enim fortem, sed et acuminis strenui ministrum postulat, ideoque vineta plurimum per alligatos excoluntur.

vinea non sic alo quemadmodum fero et lacertosus vir exigo nam hic habitus fodio et putatio ceter is colo magis aptus paruus in hic officium quam in ceterus agrico latium frugalitas requiro quia et in turba et sub monitor vinitor opus facio debeo atque plerusque velox animus sum improbus homo qui desidero hic opus condicio non solus enim fortis sed et acumen strenuus minister postulo ideo vinetum multus per alligo excolo


Post viginti quattuor deinde menses sive transferre et disponere in ordinem voles, sive inserere, satistuto utrumque facere poteris.

post viginti quattuor deinde mensis sive transfero et dispono in ordo volo sive insero satistuto uterque facio possum


Eius igitur animadvertimus duo genera, quorum alterum est siccaneum, alterum riguum. Laeto pinguique campo non desideraturinfluens rivus, meliusque habetur faenum, quod suapte natura sucoso gignitur solo, quam quod inrigatum aquis elicitur; quae tamen sunt necessariae, si macies terrae postulat. Nam et in densa et resoluta humo, quamvis exili, pratum fieri potest, cum facultas inrigandi datur.

is igitur animadverto duo genus qui alter sum siccaneus alter riguus laeto pinguis campus non desideraturinfluens rivus bonus habeo faenum qui suapte natura sucosus gigno solum quam qui inrigo aqua elicio qui tamen sum necessaria si macies terra postulo nam et in densus et resolvo humo quivis exilis pratum fio possum cum facultas inrigo do


quia et imbres et ventos fortius patitur. Nam maior celeriter in flore corrumpitur, et magis in iugis quam in arboribus. Ideoque non est vineis apta, vix etiam arbusto, nisi praepingui et vivida terra; nam nec mediocri valet, multoque minus in exili. Prolixarum frequentia materiarum foliorumque et uvarum et acinorum magnitudine dignoscitur, internodiis quoque rarior. Largis fructibus a minore superatur, gustu non vincitur.Et hae quidem utrae-

quia et imber et venio fortis patior nam magnus celer in floreo corrumpo et magis in iugum quam in arbor ideo non sum vinea apto vix etiam arbustus nisi praepinguis et vividus terra nam neque mediocris valeo multus paruus in exilis prolixaris frequentia materiaris folium et uvaris et acinus magnitudo dignoscitur internodium quoque rarus largior fructus ab paruus supero gustus non vincio et hic quidem uter


quid promittat, paucorum est discernere. Contemplatio vero cunctarum in ea disciplina partium quoto cuique contingit,ut et segetum arationumque perciperet usum et varias dissimillimasque terrarum species pernosceret—quarum non nullae colore, non nullae qualitate fallunt, atque in aliis regionibus nigra terra, quam pullam vocant, ut in Campania, est laudabilis, in his pinguis lubrica melius respondet, quibusdam sicut in Africa Numidiaqueputres harenae fecunditate vel robustissimum solum vincunt, in Asia Mysiaque densa et glutinosa terra maxime exuberat—atque in his ipsis haberet cognitum,

quis promitto paucus sum discerno contemplatio verus cunctaris in is disciplina pars quotus quisque contingo ut et seges aratio percipio usus et vario dissimilis terra species pernosco qui non nullus color non nullus qualitas fallo atque in alius regio niger terra quam pullus voco ut in campaneus sum laudabilis in hic pinguis lubricus bonus respondeo quidam sicut in africanus numidiaqueputres harena fecunditas vel robustus solus vinco in asia mysius densus et glutinosus terra magnus exubero atque in hic ipse habeo cognosco


Siquando tamen hiemis saevitia non patitur eius generis escam dari, vel sordidi panis offae, vel siqua sunt temporis poma concisa praebentur. Ficus quidem arida semper obicitur, eximie si sit, ut Baeticae Numidiaeque regionibus, larga. Ceterum illud committi non debet, quod multi faciunt, ut nihil praebeant, quia semetipsos etiam clausi diu tolerare possint. Nam nisi piscis domini cibariis saginatur, cum ad piscatorium forum perlatus est, macies indicat eum non esse libero mari captum, sed de custodia elatum, propter quod plurimum pretio detrahitur.

siquando tamen hiems saevitia non patior is genus esca do vel sordidus panis offa vel siqua sum tempus pomum concaedes praebeo ficus quidem aridus semper obicio eximius si sum ut baetica numidia regio largus ceterum ille committo non debeo qui multus facio ut nihil praebeo quia semetipsos etiam claudo diu tolero possum nam nisi piscis dominus cibarius sagino cum ad piscatorius forum perfero sum macies indico is non sum liber mare capio sed de custodia effero propter qui multus pretium detraho


Neve negotietur sibi pecuniamque domini aut animalibus aut rebus aliis promercalibus occupet; haec enim negotiatio curam vilici avocat nee umquam patietur eum cum rationibus domini paria facere, sed ubi numeratio exigetur, rem pro nummis ostendit. In universum tamen hoc maxime obtinendum ab eo est, nequid se putet scire quod nesciat, quaeratque semper addiscere quod ignorat.

neve negotior sui pecunia dominus aut animal aut res alius promercal occupo hic enim negotiatio cura vilicus avoco nee umquam patior is cum ratio dominus par facio sed ubi numeratio exigo res pro nummus ostendo in universus tamen hic magnus obtineo ab is sum nequid sui puto scio qui nescio quaero semper addisco qui ignoro


An bellum perosis maris et negotiationis alea sit optabilior, ut rupto naturae foedere terrestre animal homo ventorum et maris obiectus irae fluctibus pendeat semperque ritu volucrum longinqui litoris peregrinus ignotum pererret orbem? An faeneratio probabilior sit, etiam his invisa quibus succurrere videtur? Sed ne caninum quidem, sicut dixere veteres, studium praestantius locupletissimum quemque adlatrandi et contra innocentes ac pro nocentibus neglectum a maioribus, a nobis etiam concessum intra moenia et in ipso foro latrocinium.

an bellum perosis mare et negotiatio alea sum optabilis ut rumpo natura foedus terrestris animal homo ventor et mare objectus ira fluctus pendeo semper ritus volucris longinquus litor peregrinus ignotus pererro orbis an faeneratio probabilis sum etiam hic invideo qui succurro video sed ne caninus quidem sicut dico vetus studium praesto locupletissimum quisque adlatro et contra innocens atque pro noceo neglego ab magnus ab nos etiam concedo intra moenia et in ipse forum latrocinium


Tremelius quidem adseverat, prius quam impluverit, ab avibus aut formicis sata non infestari, dum aestivis serenitatibus ager aret; idque etiam saepius nos experti verum adhuc esse comperimus. Magis apte tamen in eius modi agris adoreum quam triticum seritur, quoniam follieulum, quo continetur, firmum et durabilem adversus longioris temporis umorem habet.

tremelius quidem assero prior quam impluverit ab avis aut formica sero non infestaris dum aestivus serenitas ager aro is etiam saepis nos experior verus adhuc sum comperio magis aptus tamen in is modus ager adoreum quam triticum sero quoniam follieulis quo contineo firmum et durabilis adverro longus tempus umor habeo


Nos quoque haec genera testimonio nostro non fraudamus,sunt enim largissimi vim; sed proposuimus docere vineas eius modi conserere, quae nec minus uberes fructus praedictis generibus adferant, et sint pretiosi saporis, velut Aminei, vel certe non procul ab eo gustu. Cui nostrae sententiae scio paene omnium agricolarum diversam esse opinionem, quae de Amineis inveterata longo iam tempore convaluit, tamquam natali et ingenita sterilitate laborantibus:

nos quoque hic genus testimonium noster non fraudo sum enim largus vis sed propono doceo vinea is modus consero qui neque paruus uber fructus praedico genus affero et sum pretiosus sapor velut aminei vel certus non procul ab is gustus qui noster sententia scio paene omnis agricolaris diverto sum opinio qui de amineis invetero longus iam tempus convalesco tamquam natalis et ingenitus sterilitas laboro


Sed cultus harundineti primo triennio non alius est quam ceteris. Cum deinde consenuit, repastinandum est. Ea est autem senectus, cum vel exaruit situ et inertia plurium annorum, vel ita densatum est, ut gracilis et cannae similis harundo prodeat.

sed cultus harundinetum primus triennium non alius sum quam ceterus cos deinde consenesco repastino sum is sum autem senectus cum vel exaresco sino et inertia multus annus vel ita densatum sum ut gracilis et canna similis harundo proeo


Quapropter cum sit sapientis non ubique emere nec aut ubertatis inlecebris aut deliciarum concinnitate decipi, sic verum industrii patris familiae est, quicquid aut emerit aut acceperit, facere fructuosum atque utile, quoniam et gravioris caeli multa remedia priores tradiderunt, quibus mitigetur pestifera lues, et in exili terra cultoris prudentia ac diligentia

quapropter cum sum sapio non ubique emo neque aut ubertas illecebra aut deliciae concinnitas decipio sic verus industrius pater familia sum quisquis aut emo aut accipio facio fructuosus atque utilis quoniam et gravis caelum multus remedio prior trado qui mitigo pestifer luo et in exilis terra cultor prudentia atque diligentia


Scilicet ante omnes furor est insignis equarum. Illas ducit amor trans Gargara, transque sonantem Ascanium; superant montes et flumina tranant,

scilicet ante omnis furor sum insignis equaris ille duco amor trans gargara trans sono ascanius supero mons et flumen trano


hortos myrrha et croco.His tamen exemplis nimi- rum admonemur, curae mortalium obsequentissimam esse Italiam, quae paene totius orbis fruges adhibito studio colonorum ferre didicerit; quo minus addubitemus de eo fructu, qui velut indigena peculiarisque et vernaculus est huius soli. Neque enim dubium est Massici Surrentinique et Albani, atque Caecubi agri vites omnium, quas terra sustinet, nobilitate vini principes esse.

hortus murra et crocum hic tamen exemplum nimius rus admoneo cura mortalis obsequor sum italia qui paene totus orbis frugis adhibeo studium colonus fero disco quo paruus addubito de is fructus qui velut indigena peculio et vernaculus sum hic solus neque enim dubius sum massicus surrentinus et albanus atque caecubus ager vito omnis qui terra sustineo nobilitas vinum princeps sum


Quicquid deinde supra germinaverit, intactum relinqui oportebit. Magis enim convertet proximo autumno falce deputari superiorem partem quam aestivo tempore pampinari, quoniam ex eo loco, unde nepotem ademeris, confestim alterum fundit; quo enato, nullus relinquitur oculus in ipsa materia qui sequenti anno cum fructu germinet.

quisquis deinde supra germinaverit intactus relinquo oportet magis enim converto propior auctumnus falx deputaris superus pars quam aestivus tempus pampinaris quoniam ex is locus unde nepos adimo confestim alter fundo quo eno nullus relinquo oculus in ipse materia qui sequor annus cum fructus germino


Fere autem omni statu locorum campestria largius vinum sed iucundius adferunt collina; quae tamen ipsa modico statu caeli magis exuberant Aquiloni prona, sed sunt generosiora sub Austro.

fere autem omnis status locus campestre largus vinum sed jucundus affero collinus qui tamen ipse modicus status caelum magis exubero aquilo pronus sed sum generosus sub auster


Atque is dum exiguus est, decem primis diebus pascitur in hara clausus cum matre: postea cum serenitas permittit, producitur in prata, et ad piscinas. Cavendumque est, ne aut aculeis urticae compungatur, aut esuriens mittatur in pascuum: sed ante concisis intubis vel lactucae foliis saturetur. Nam si est adhuc parum firmus indigens ciborum pervenit in pascuum, fruticibus aut solidi-oribus herbis obluctatur ita pertinaciter, ut collum abrumpat. Milium quoque aut etiam triticum mixtum cum aqua recte praebetur. Atque ubi paulum se confirmavit, in gregem coaequalium compellitur, et hordeo alitur: quod et matricibus praebere non inutile est.

atque is dum exiguus sum decem primus dies pascor in hara claudo cum mater postea cum serenitas permitto produco in pratum et ad piscina caveo sum ne aut aculeus urtica compungatur aut esurio mitto in pascuum sed ante concaedes intibus vel lactuca folium saturo nam si sum adhuc parum firmus indigeo cibus pervenio in pascuum frutex aut solidus os herba obluctor ita pertinax ut collum abrumpo mille quoque aut etiam triticum misceo cum aqua rectus praebeo atque ubi paulus sui confirmo in grex coaequalis compello et hordeum alo qui et matrix praebeo non inutilis sum


Nec solum istud per hiemis penuriam fieri expedit, sed cum etiam fetae partus ediderint, quo melius educant natos. Itaque custos vivarii frequenter speculari debebit, si iam effetae sint, ut manu datis sustineantur frumentis. Nec vero patiendus est oryx, aut aper, aliusve quis ferus ultra quadrimatum senescere. Nam usque in hoc tempus capiunt incrementa, postea macescunt senectute. Quare dum viridis aetas pulchritudinem corporis conservat, aere mutandi sunt.

neque solus iste per hiems penuria fio expedio sed cum etiam fetus pario edo quo bonus educo nascor itaque custos vivarii frequens specularis debeo si iam effetus sum ut manus do sustineo frumentum neque verus patior sum oryx aut aper alius quis ferus ultra quadrimatus senesco nam usque in hic tempus capio incrementum postea macesco senectus quaris dum viridis aetas pulchritudo corpus conservo aer muto sum


delibrato. Item alterius arboris, quam emplastraturus es, nitidissimum ramum digito, et eiusdem spatii corticem circumcidito, et materiam delibrato. Deinde in eam partem, quam nudaveris, praepara- tum emplastrum aptato,ita ut alterius delibratae parti conveniat.

delibro item alter arbor quam emplastro sum nitidus ramus digitus et idem spatium cortex circumcido et materia delibro deinde in is pars quam nudo praeparo tum emplastrum apto ita ut alter delibro pario convenio


ut est vitis. Hanc nos ceteris stirpibus iure praeponimus, non tantum fructus dulcedine, sed etiam facilitate per quam omni paene regione et omni declinatione mundi, nisi tamen glaciali vel praefervida, curae mortalium respondet, tamque felix campis quam collibus provenit, et in densa non minus quam in resoluta, saepe etiam gracili; atque pingui et macra, siccaque et uliginosa.

ut sum vita hic nos ceterus stirps ius praepono non tantus fructus dulcedo sed etiam facilitas per quam omnis paene regio et omnis declinatio mundus nisi tamen glacial vel praefervida cura mortalis respondeo tam felix campus quam collis provenio et in densus non paruus quam in resolvo saepe etiam gracilis atque pinguis et macra sicco et uliginosus


Nonnulli tamen omnem vitem per denos pedes in quincuncem disponunt, ut more novalium terra transversis adversisque sulcis proscindatur. Id genus vineti non conducit agricolae, nisi ubi laetissimo solo vitis amplo incremento consurgit. At qui pastinationis impensam reformidant, sed aliqua tamen parte pastinationem imitari student, paribus alternis omissis spatiis senum pedum latitudinis sulcos dirigunt,fodiuntque et exaltant in tres pedes, ac per latera fossarum vitem vel malleolum disponunt.

nonnullus tamen omnis vito per deni pes in quincuncem dispono ut mos novalium terra transverto adverro sulcus proscindo is genus vinetum non conduco agricola nisi ubi laetus solum vita amplus incrementum consurgo at qui pastinatio impendo reformido sed aliqui tamen pars pastinatio imitor studeo par alternus omitto spatium seni pes latitudo sulcus dirigo fodio et exalto in tres pes atque per latus fossaris vito vel malleolus dispono


An honestius duxerim mercenarii salutatoris mendacissimum aucupium circumvolitantis limina potentiorum somnumque regis sui rumoribus augurantis? Neque enim roganti, quid agatur intus, respondere seni dignantur.

an honestus duco mercenarii salutator mendacissimum aucupium circumvolitantis limen potens somnus rex suus rumor auguro neque enim rogo quis ago intus respondeo senex digno


Qui ex equo et asina concepti generantur, quamvis a patre nomen traxerint, quod hinni vocantur, matri per omnia magis similes sunt. Itaque commodissimum est asinum destinare mularum generi seminando, cuius, ut dixi, species experimento est speciosior.

qui ex equus et asina concipio genero quivis ab pater nomen traho qui hinnio voco mater per omnis magis similis sum itaque commodus sum asinus destinaris mularis gener semino qui ut dico species experimentum sum speciosus


alimentis quam prius, cum esset in egeno. Itaque custodiemus ut e praedictis locis, quos umeros rustici vocant, semina legamus, ea tamen quae attulisse fructum antea animadverterimus.Nam si fetu vacua sint, quamvis laudabilem partem vitis nihil censemus ad feracitatem conferre malleolo. Quare vitiosissima est eorum agricolarum opinio, qui minimum referre credunt quotuvas sarmentum habuerit, dum et ex vite fertili legatur et non ex duro trunco enatum, quod pampinarium vocant.

alimentum quam prior cum sum in egenus itaque custodio ut e praedico locus qui umerus rusticus voco semen lego is tamen qui affero fructus antea animadverto nam si fetus vacuus sum quivis laudabilis pars vita nihil censeo ad feracitas confero malleolus quaris vitiosus sum is agricolaris opinio qui paruus refero credo quotuvas sarmentum habeo dum et ex vitis fertilis lego et non ex durus trunco eno qui pampinarius voco


Sed cibis idoneis fecunditas earum elicienda est, quo maturius partum edant. Optime praebetur ad satietatem hordeum semicoctum: nam et maius facit ovorum incrementum, et frequentiores partus. Sed is cibus quasi condiendus est interiectis cytisi foliis ac semine eiusdem, quae maxime putantur augere fecunditatem avium. Modus autem cibariorum sit, ut dixi, vagis binorum cyathorum hordei. Aliquid tamen admiscendum erit

sed cibus idoneus fecunditas is elicio sum quo maturus pario edo optume praebeo ad satietas hordeum semicoctus nam et magnus facio ovum incrementum et frequens pario sed is cibus quasi condio sum interjacio cytisus folium atque semen idem qui magnus puto augeo fecunditas avis modus autem cibarius sum ut dico vagus bini cyathus hordeum aliquis tamen admisceo sum


Prudentis igitur agricolae est vitem, quam praecipue probaverit, nulla interveniente alterius notae 1 stirpe conserere, numerumque quam maximum eius semper augere. Sed et 2 providentis est diversa quoque genera deponere. Neque enim umquam sic mitis ac temperatus est annus, ut nullo incommodo vexet aliquod vitis genus: sive 3 siccus est, id quod umore proficit,4 contristatur; seu pluvius, quod siccitatibus gaudet; seu frigidus et pruinosus, quod non est patiens uredinis; seu fervens, 5

prudens igitur agricola sum vito quam praecipuus probo nullus intervenio alter nosco stirps consero numerus quam magnus is semper augeo sed et provideo sum diverto quoque genus depono neque enim umquam sic mitis atque tempero sum annus ut nullus incommodus vexo aliqui vita genus sive siccus sum is qui umor proficio contristo seu pluvius qui siccitas gaudeo seu frigidus et pruinosus qui non sum patior uredo seu ferveo


Esto unius lateris linea, pedum quinquaginta, et alterius pedum centum. Has duas summas in se multiplicate;quinquagies centeni fiunt quinque milia. Horum pars dimidia duo milia quingeni, quae pars iugeri unciam et scripulum efficit. Si rotundus ager erit, ut circuli speciem habeat, sic pedes sumito.Estoarea

sum unus lateo lineus pes quinquaginta et alter pes centum hic duo superus in sui multiplico quinquagies centeni fio quinque mille horus pars dimidio duo mille quingeni qui pars jugerum uncia et scripulis efficio si rotundus ager sum ut circulus species habeo sic pes sumo estoarea


Est etiam illa gravis pernicies, cum pulmones exulcerantur. Inde tussis et macies, et ad ultimum phthisis invadit. Quae ne mortem afferant, radix consiliginis ita, ut supra docuimus, perforatae auriculae inseritur, tum porri succus instar heminae pari olei mensurae miscetur, et cum vini sextario potandus datur diebus compluribus.

sum etiam ille gravis pernicies cum pulmo exulcero indus tundo et macies et ad ulter phthisis invado qui ne mors affero radix consiligo ita ut supra doceo perforo auricula insero tum porrus succus instar hemina par oleum metior misceo et cum vinum sextarius poto do dies complures


Siliginis autem vel tritici, si mediocriter cretosus uliginosusve ager est, etiam paulo plus quam, ut prius iam dixi, quinque modiis ad sationem opus est. At si siccus et resolutus locus idemque vel pinguis vel exilis est, quattuor; quoniam et e contrario macer tantundem seminis poscit, nam nisi rare conseritur, vanam et minutam spicam facit.

siligo autem vel triticum si mediocris cretosus uliginosusve ager sum etiam paulus multus quam ut prior iam dico quinque modius ad satio opus sum at si siccus et resolvo locus idem vel pinguis vel exilis sum quattuor quoniam et e contrarius macer tantus semen posco nam nisi raris consero vanus et minuo spica facio


Nec multum refert an villatici corporibus graves et parum veloces sint: plus enim cominus et in gradu, quam eminus et in spatioso cursu facere debent. Nam semper circa septa et intra aedificium consistere, immo ne longius quidem recedere debent, satisque pulchre funguntur officio, si et advenientem sagaciter odorantur,et latratu conterrent, nec patiuntur propius accedere,vel constantius appropinquantem violenter invadunt. Primum est enim non adtentari, secundum est lacessitum fortiter et perseveranter vindicari. Atque haec de domesticis custodibus; illa de pastoralibus.

neque multus refero an villatici corpus gravis et parum velox sum multus enim comminus et in gradus quam eminus et in spatiosus cursus facio debeo nam semper circa saeptum et intra aedificium consisto immo ne longus quidem recedo debeo sero pulcher fungor officium si et advenio sagax odoro et latratus conterreo neque patior propius accedo vel consto appropinquo violens invado primus sum enim non adtentaris secundus sum lacesso fortis et perseveranter vindicaris atque hic de domesticus custos ille de pastoral


Quae quoniam perniciosa sunt, custodiendum est, ut cum ab opere boves redierint adhuc aestu-antes anhelantesque, vino aspergantur, et offae adipis faucibus eorum inserantur. Quod si praedictum vitium inhaeserit, proderit decoquere laurum, et ea calda fovere terga, multoque oleo et vino confestim subigere, ac per omnes partes apprehendere et attrahere pellem.Idque optime fit sub dio, sole fervente. Quidam faeces vino et adipe commiscent, eoque medicamento post fomenta praedicta utuntur.

qui quoniam perniciosus sum custodio sum ut cum ab opus bos redeo adhuc aestus antes anhelo vinum aspergantur et offa adipis fauces is insero qui si praedico vitium inhaereo prosum decoquo laurus et is calidus foveo tergum multus oleum et vinum confestim subigo atque per omnis pars apprehendo et attraho pellis is optume fio sub dius sol ferveo quidam faeces vinum et adipe commiscent eo medicamentum post fomentum praedico uto


quippe universae regiones regionumque paene singulae partes habent propria vitium genera, quae consuetudine sua denominant; quaedam etiam stirpes cum locis vocabula mutaverunt; quaedam propter mutationem locorum, sicut supra diximus, etiam qualitate sua decesserunt, ita ut dinosci non possint. Ideoque in hac ipsa Italia, ne dicam in tam diffuso terrarum orbe, vicinae nationes nominibus earum discrepant, variantque vocabula.

quippe universus regio regio paene singulus pars habeo proprius vitium genus qui consuetudo suus denomino quidam etiam stirps cum locus vocabulum muto quidam propter mutatio locus sicut supra dico etiam qualitas suus decedo ita ut dignosco non possum ideo in hic ipse italia ne dico in tam diffundo terra orbis vicina natio nomen is discrepo vario vocabulum


Id non solum ad speciem plurimum refert, sed ad firmitatem et ubertatem,perpetuitatemque. Nam rectus truncus similem sui medullam gerit, per quam velut quodam itinere sine flexu atque impedimento facilius terrae matris alimenta meant et ad summum perveniunt; at quae curvaesunt et distortae, non aequaliter alliduntur inhibentibus nodis, et ipso flexu cursum terreni umoris veluti salebris retardante.

is non solus ad species multus refero sed ad firmitas et ubertas perpetuitas nam rectus truncus similis suus medulla gero per quam velut quidam iter sine flecto atque impedimentum facilis terra mater alimentum meo et ad superus pervenio at qui curvaesunt et distorqueo non aequalis allido inhibeo nodus et ipse flecto cursus terrenus umor velut salebra retardo


Nam id praecipue genus pecudis amore natorum, nisi fiat potestas, noxam trahit. Vulgari feminae solenne est omnibus annis parere, generosam convenit alternis continere, quo firmior pullus lacte materno laboribus certaminum praeparetur.

nam is praecipuus genus pecus amor nascor nisi fio potestas noxa traho vulgaris femina solenne sum omnis annus pareo generosus convenio alternus contineo quo firmus pullus lac maternus labor certamen praeparo


Ceterum cibos iuxta parietem conveniet spargi, quoniam fere parteseae columbarii carent stercore. Commodissima cibaria putantur vicia, vel ervum, tum etiam lenticula, miliumque et lolium, nec minus excreta tritici, et si qua sunt alia legumina, quibus etiam gallinae aluntur. Locus autem subinde convcrri et cmundari debet. Nam quanto est cultior, tanto laetior avis conspici- tur, eaque tam fastidiosa est, ut saepe sedes suas perosa, si detur avolandi potestas, relinquat.Quod frequenter in his regionibus, ubi liberos habent egressus, accidere solet.

ceterum cibus iuxta paries convenio spargo quoniam fere parteseae columbarius careo stercus commodus cibaria puto vicia vel ervum tum etiam lenticula mille et lolium neque paruus excerno triticum et si qui sum alius legumen qui etiam gallina alo locus autem subinde convcrri et cmundaris debeo nam quantus sum colo tantus laetus avus conspicio tur is tam fastidiosus sum ut saepe sedes suus perosus si do avolandi potestas relinquo qui frequens in hic regio ubi liber habeo egredior accido soleo


distet examen. Sunt qui per initia veris apiastrum, atque, ut ille vates ait, Trita melisphylla et cerinthae ignobile gramen, aliasque colligant similes herbas, quibus id genus animalium delectatur, et ita alvos perfricent, ut odor et succus vasis inhaereat: quae deinde mundata exiguo melle respergant, et per nemora non longe a fontibus disponant, eaque cum repleta sunt examinibus,

disto examen sum qui per initium verus apiastrum atque ut ille vates aio tero melisphyllum et cerintha ignobilis gramen alius colligo similis herba qui is genus animal delecto et ita alvus perfrico ut odor et succus vasum inhaereo qui deinde mundo exiguus mel respergo et per nemus non longus ab fons dispono is cum repleo sum examen


Opertae rursus occaecari debebunt sulcis in altitudinem tripedaneam depressis; qui cum parte dimidia lapides minutos vel nudam glaream receperint, aequentur superiecta terra, quae fuerat effossa. Vel si nec lapis erit nec glarea, sarmentis connexus velut funis informabitur in eam crassitudinem, quam solum fossae possit angustae quasi accommodatam coartatamque capere.

operio rursus occaecaris debeo sulcus in altitudo tripedaneus deprimo qui cum pars dimidio lapis minuo vel nudus glarea recipio aequo superjacio terra qui sum effodio vel si neque lapis sum neque glarea sarmentum conexus velut funis informo in is crassitudo quam solus fodio possum angustus quasi accommodo coarto capio


haec etiam tempestatibus hiemis infestatur. Tale porro genus non una comprobatur vindemia; potest enim vel anni proventu vel aliis de causis etiam naturaliter infecunda vitis semel exuberare. Sed ubi plurium velut emeritis annorum stipendiis fides surculo constitit, nihil dubitandum est de fecunditate. Nec tamen ultra quadriennium talis extenditur inquisitio; id enim tempus fere virentium generositatem declarat,quo sol in eandem partem signiferi per eosdemnumeros redit, per quos cursus sui principium ceperat.Quem circuitum meatus dierum integrorum mille quadringentorum sexaginta unius ἀποκατάστασιν vocant studiosi rerum caelestium.

hic etiam tempestas hiems infesto tal porro genus non unus comprobo vindemio possum enim vel annus provenio vel alius de causa etiam naturalis infecundus vita semel exuberaris sed ubi multus velut emereo annus stipendium fides surculus consto nihil dubito sum de fecunditas neque tamen ultra quadriennium talis extendo inquisitio is enim tempus fere vireo generositas declaro quo sol in idem pars signifer per eosdemnumeros redeo per qui curro suus principium capio qui circumeo meo dies integer mille quadringentor sexaginta unus voco studiosus res caelestis


Cum surculos diligenter aptaveris, cuneum eximito, et arborem, ut supra dixi, alligato: deinde terram circa arborem adaggerato usque ad ipsum insitum. Ea res a vento et calore maxime tuebitur. Nos tertium genus insitionis invenimus, quodcum sit subtilissimum, non omni generi arborum idoneum est, sed fere recipiunt talem insitionem, quae humidum succosumque et validum librum habent,

cos surculus diligenter aptaveris cuneus eximo et arbor ut supra dico alligo deinde terra circa arbor adaggero usque ad ipse inquiro is res ab venio et calor magnus tueor nos tertius genus insitio invenio quodcum sum subtilis non omnis gener arbor idoneus sum sed fere recipio talis insitio qui umidus succosumque et validus liber habeo


Hoc igitur periurium multorum subtiliorem fecit gulam, doctaque et erudita palata fastidire docuit fiuvialem lupum, nisi quem Tiberis adverso torrente defatigasset. Itaque Terentius Varro: Nullus est, inquit, hoc saeculo nebulo,ac minthon,qui non iam dicat, nihil sua interesse, utrum eiusmodi piscibus, an ranis frequens habeat vivarium.

hic igitur perjurium multus subtilis facio gula doceo et erudio palo fastidio doceo fiuvial lupus nisi qui tiberis adverso torreo defatigasset itaque tero varro nullus sum inquam hic saeculum nebulo atque minthon qui non iam dico nihil suus intersum utrum eiusmodi piscis an rana frequens habeo vivarius


At si qui cum scientia sociaverint diligentiam, non, ut ego existimo, quadragenas vel certe tricenas,sed ut Graecinus, minimum computans licet, inquit, amphoras vicenas percipient ex singulis iugeribus, omnis istos, qui faenum suum et holera amplexantur, incremento patrimonii facile superabunt. Nec in hoc errat; quippe ut diligens ratiocinator calculo posito videt id genus agricolationis maxime rei familiari conducere.

at si qui cum scientia sociaverint diligentia non ut ego existimo quadrageni vel certus triceni sed ut graecinus paruus computo licet inquam amphora viceni percipio ex singuli iugeribus omnis iste qui faenum suus et holus amplexor incrementum patrimonium facilis supero neque in hic erro quippe ut diligo ratiocinator calculus pono video is genus agricolatio magnus res familiaris conduco


ideoque maximos quaestus ager praebet idem pinguis ac putris, quia cum plurimum reddat, minimum poscit, et quod postulat exiguo labore atque impensa conficitur. Praestantissimum igitur tale solum iure dicatur. Proximum deinde huic pinguiter densum, quod impensam coloni laboremque magno fetu remuneratur.

ideo magnus quaestus ager praebeo idem pinguis atque putris quia cum multus reddo paruus posco et qui postulo exiguus labor atque impensa confacio praesto igitur talis solus ius dico propior deinde hic pinguis densus qui impendo colonus laboro magnus fetus remunero


Est etiam insanabilis sacer ignis, quam pusulam vocant pastores: ea nisi compescitur intra primam pecudem, quae tali malo correpta est, universum gregem contagione prosternit, si quidem nec medica-mentorum nec ferri remedia patitur. Nam paene ad omnem tactum excandescit: sola tamen fomenta non aspernatur lactis caprini, quod infusum tactu suo velut eblanditur igneam saevitiam, differens magis occidionem gregis, quam prohibens.

sum etiam insanabilis sacer ignis quam pusula voco pastor is nisi compesco intra primus pecus qui talis malus corripio sum universus grex contagio prosterno si quidem neque medico mentor neque fero remedio patior nam paene ad omnis tango excandesco solus tamen fomentum non aspernor lac caprinus qui infundo tango suus velut eblandior igneus saevitia differo magis occidio grex quam prohibeo


Hieme et vere matutinis temporibus intra septa contineantur, dum dies arvis gelicidia detrahat. Nam pruinosa herba pecudi gravedinem creat, ventremqueproluit. Quare etiam frigidis humi-disque temporibus anni semel die potestas aquae facienda est.

hiems et verus matutinus tempus intra saeptum contineo dum dies arvum gelicidium detraho nam pruinosus herba pecus gravedo creo ventremqueproluit quaris etiam frigidus humus dives tempus annus semel dies potestas aqua facio sum


quod et ipsum raro accidit. Nam quamvis plena fetu non expietur libidine: adeo ultra naturae terminos etiam in pecudibus plurimum pollent blandae voluptatis illecebrae. Sed non dubium est, ubi pabuli sit laetitia, posse omnibus annis partum educari; at ubi penuria est, alternis submitti: quod maxime in operariis vaccis fieri placet, ut et vituli annui temporis spatio lacte satientur, nec forda simul operis et uteri gravetur onere. Quae cum partum edidit, nisi cibis fulta est, quamvis bona nutrix, labore fatigata nato subtrahit alimentum.

qui et ipse rarus accido nam quivis plenus fetus non expio libido adeo ultra natura terminus etiam in pecus multus polleo blandus voluptas illecebra sed non dubius sum ubi pabulum sum laetitia possum omnis annus pario educaris at ubi penuria sum alternus summitto qui magnus in operarius vacca fio placeo ut et vitulis annuo tempus spatium lac satio neque forda simul opus et uterus gravo onus qui cum pario edo nisi cibus fulcio sum quivis bonus nutrix labor fatigo natus subtraho alimentum


Iugeri autem modus si semper quadraret, et in agendis mensuris in longitudinem haberet pedes CCXL,inlatitudinem pedes cxx, expeditissimum esset eius ratiocinium. Sed quoniam diversae formae agrorum veniunt in disputa- tionem, cuiusque generis species subiciemus, quibus quasi formulis utemur.

jugerum autem modus si semper quadro et in ago metior in longitudo habeo pes ccxl inlatitudo pes cxx expedio sum is ratiocinium sed quoniam diverto forma ager venio in disputo tio quisque genus species subicio qui quasi formulis uto


duodeviginti. Disiectum deinde protinus fimum inarari et obrui convenit, ne solis halitu vires amittat et ut permixta humus praedicto alimento pinguescat. Itaque, cum in agro disponentur acervi stercoris, non debet maior modus eorum dissipari,quam quem bubulci eodem die possint obruere.

duodeviginti disjacio deinde protinus fimum inararis et obruo convenio ne sol halitus vireo amitto et ut permisceo humus praedico alimentum pinguesco itaque cum in ager dispono acervus stercus non debeo magnus modus is dissiparis quam qui bubulcus idem dies possum obruo


Cum deinde truncum recideris, acuto ferra-mento plagam levato. Deinde quasi cuneum tenuem ferreum vel osseum inter corticem et materiam ne minus digitos tres, sed considerate, demittito, ne laedas aut rumpas corticem. Postea surculos quos inserere voles falce acuta ex ima parte deradito tantum, quantum cuneus demissus spatii dabit, atque ita, ne medullam neve alterius partis corticem laedas.

cos deinde truncus recido acuo ferra mentum plaga levo deinde quasi cuneus tenuis ferreus vel osseus inter cortex et materia ne paruus digitus tres sed considero demitto ne laedo aut rumpo cortex postea surculus qui insero volo falx acutus ex imus pars derado tantus quantus cuneus demitto spatium do atque ita ne medulla neve alter pars cortex laedo


Venor igitur causa est depressius pastinandi, quoniam iugata vineta melius consurgunt altioribus demersa scrobibus. Nam bipedanei vix etiam provincialibus agricolis approbari possint,apud quos humili statu vitis plerumque iuxta terram coercetur; cum quae iugo destinetur,altiore fundamento stabilienda sit, quando si modo scandit excelsius, plus alimenti terraeque desiderat.

venor igitur causa sum deprimo pastino quoniam jugo vinetum bonus consurgo alo demergo scrobis nam bipedanei vix etiam provincial agricola approbo possum apud qui humilis status vita plerusque iuxta terra coerceo cum qui iugum destino alo fundamentum stabilio sum quando si modo scando excello multus alimentum terra desidero


Suppuratio melius ferro rescinditur quam medicamento. Expressa deinde sanie sinus 5 ipse, qui eam continebat, calida bubula urina eluitur, atque ita linamentis pice liquida et oleo imbutis colligatur: vel si colligari ea pars non potest, lamina candenti sebum caprinum aut bubulum instillatur.

suppuratio bonus ferrum rescindo quam medicamentum exprimo deinde sanies sinus ipse qui is contineo calidum bubulus urina eluo atque ita linamentum picus liquidus et oleum imbuo colligo vel si colligaris is pars non possum lamina candeo sebum caprinus aut bubulis instillo


Femina sus habetur ad partus edendos idoneafere usque in annos septem, quae quanto fecundior est, celerius senescit. Annicula non improbe concipit, sed iniri debet mense Februario. Quattuor quoque mensibus feta, quinto parere, cum iam herbae solidiores sunt, ut et firma lactis maturitas porcis contingat, et cum desie- rint uberibus ali,stipula pascantur, ceterisque leguminum caducis frugibus.

femina sus habeo ad pario edo idoneafere usque in annus septem qui quantus fecundus sum celer senesco anniculus non improbus concipio sed ineo debeo mensis februarius quattuor quoque mensis fetus quintus pareo cum iam herba solidus sum ut et firmo lac maturitas porcus contingo et cum desie rint uber al stipulo pasco ceter legumen caducus frugis


filictis aliisve frutectis impeditus. Si umidus erit, abundantia uliginis ante siccetur fossis. Earum duo genera cognovimus, caecarum et patentium. Spissis atque cretosis regionibus apertae relinquuntur; at ubi solutior humus est, aliquae fiunt patentes, quaedam etiam occaecantur, ita ut in ora5hiantium fossarum competant. Sed latius apertas summa parte declivesque et ad solum coartatas imbricibus supinis similes facere conveniet; nam quarum recta sunt latera, celeriter aquis vitiantur et superioris soli lapsibus replentur.

filictis alius frutectum impedio si umidus sum abundantia uligo ante sicco fodio earis duo genus cognosco caecaris et pateo spissus atque cretosus regio aperio relinquo at ubi solvo humus sum aliqui fio pateo quidam etiam occaeco ita ut in os hio fossaris competo sed fero aperio summus pars declivesque et ad solus coarto imbrex supinus similis facio convenio nam qui recta sum latus celer aqua vitio et superus solus lapsus repleo


aestate opacissima nemorum et montium,elata magis quam plana pascua. Nam melius nemoribus herbidis et frutectis et carectis pascitur,quoniam siccis ac lapidosis locis durantur ungulae. Nec tam fluvios rivosque desiderat, quam lacus manu factos; quoniam et fluvialis aqua, quae fere frigidior est, partum abigit, et caelestis iucundior est. Omnis tamen externi frigoris tolerantior equino armento vacca est, ideoque facile sub dio hibernat.

aestas opacus nemus et mons effero magis quam planum pascuus nam bonus nemus herbidus et frutectum et carectum pascor quoniam siccus atque lapidosus locus duro ungula neque tam fluvius rivus desidero quam lacus manus facio quoniam et fluvial aqua qui fere frigidus sum pario abigo et caelestis jucundus sum omnis tamen externus frigor tolero equinus armentum vacca sum ideo facilis sub dius hiberno


Cetera non dissimulanda erunt agrorum cultori praecepta rusticationis, quae cum plurima tradiderint Poeni ex Africa scriptores, multa tamen ab his falso prodita coarguunt nostri coloni, sicut Tremelius, qui querens id ipsum tamen excusat, quod Italiae et Africae solum caelumque diversae naturae nequeat eosdem proventus habere. Quaecumque sunt autem, quae propter disciplinaruris nostrorum temporum cum priscis discrepat, non deterrere debent a lectione discentem. Nam multo plura reperiuntur apud veteres, quae nobis probanda sint, quam quae repudianda.

ceterus non dissimulo sum ager cultor praecipio rusticatio qui cum multus trado poenus ex africanus scriptor multus tamen ab hic fallo prodeo coarguo noster colonus sicut tremelius qui queror is ipse tamen excuso qui italia et africa solus caelum diverto natura nequeo idem provenio habeo quicumque sum autem qui propter disciplinaruris noster tempus cum priscus discrepo non deterreo debeo ab lectio disco nam multus multus reperio apud vetus qui nos probo sum quam qui repudio


Mula autem non solum ex equa et asino, sed ex asina et equo, itemque onagro et equa generatur. Quidam vero non dissimulandi auctores, ut Marcus Varro, et ante eum Dionysius ac Mago prodiderunt mularum fetus regionibus Africae adeo non prodigiosos haberi, ut tam familiares sint incolis partus earum, quam sunt nobis equarum.

mula autem non solus ex equa et asinus sed ex asina et equus ito onager et equa genero quidam verus non dissimulo auctor ut marcus varro et ante is dionysius atque magus prodo mularis fetus regio africa adeo non prodigiosus habeo ut tam familiaris sum incolo pario is quam sum nos equaris


Gallinaceos mares nisi salacissimos habere non expedit. Atque in his quoque sicut in feminis, idem color, idemque numerus unguium, status altior quaeritur: sublimes, sanguineaeque, nec obliquae cristae: ravidi,vel nigrantes oculi: brevia et adunca rostra: maximae candidissimaeque aures: paleae ex rutilo albicantes, quae velut incanae barbae dependent: iubae deinde variae, vel ex auro flavae, per colla cervicesque in humeros diffusae:

gallinaceus maris nisi salax habeo non expedio atque in hic quoque sicut in femina idem color idem numerus unguis status alo quaero sublimis sanguineus neque obliquus crista ravidi vel nigro oculus brevio et aduncus rostrum magnus candidus auris palea ex rutilo albico qui velut incanus barba dependo juba deinde varia vel ex aurum flavus per collum cervix in umerus diffundo


latitudini autem viginti una. Quae inter se multiplicatae efficiunt numerum DCCCLXI. Sin autem inter septenos pedes vinea fuerit constituenda, ordo per longitudinem recipiet capita triginta quinque, per latitudinem XVIII. Qui numeri inter se multiplicati efficiunt DCXXX. Totidem dicemus semina prae-paranda. At si inter octonos pedes vinea conseretur, ordo per longitudinem recipiet semina XXXI, per latitudinem autem xvi. Qui numeri inter se multiplicati efficiunt CCCCXCVI.

latitudo autem viginti unus qui inter sui multiplico efficio numerus dccclxi sin autem inter septeni pes vinea sum constituo ordo per longitudo recipio caput triginta quinque per latitudo xviii qui numerus inter sui multiplico efficio dcxxx totidem dico semen prae paro at si inter octoni pes vinea consero ordo per longitudo recipio semen xxxi per latitudo autem xvi qui numerus inter sui multiplico efficio ccccxcvi


Neque enim est ulla disciplina, non ars, quae singulari consummata sit ingenio. Quapropter ut in magna silva boni venatoris est indagantem feras quamplurimas capere; nec cuiquam culpae fuit non omnes cepisse: ita nobis abunde est, tam diffusae materiae, quam suscepimus, maximam partem tradidisse. Quippe cum ea velut omissa desiderentur, quae non sunt propria nostrae professionis, ut proxime, cum de commetiendis agris rationem M. Trebellius noster requireret a me, vicinum atque adeo coniunctum esse censebat demonstranti, quemadmodum agrum pastinemus, praecipere etiam pastinatum quemadmodum metiri debeamus.

neque enim sum ullus disciplina non ars qui singularis consummo sum ingenium quapropter ut in magnus silva bonus venator sum indago ferus quamplurimas capio neque quisquam culpa sum non omnis capio ita nos abunde sum tam diffundo materia quam suscipio maximus pars trado quippe cum is velut omitto desidero qui non sum proprius noster professio ut propior cum de commetiendis ager ratio m trebellius noster requiro ab ego vicinus atque adeo conjungo sum censeo demonstro quemadmodum ager pastino praecipio etiam pastino quemadmodum metior debeo


Vallis et uliginosi campi situs patitur etiam trigemmem, qui est paulo minor dodrante, longior utique semipede. Isque non ab eo trigemmis dictus est quod omnino trium oculorum est, cum fere circa plagam, qua matri abscisus est, plenus sit germinum; sed quod his exceptis quibus est frequens in ipso capite tres deinceps articulos totidemque gemmas habet. Super cetera illud quoque sive malleolum sive viviradicem serentem praemoneo, ne semina exarescant, immodicum ventum solemque vitare, qui uterque non incommode arcetur obiectu vestis aut cuiuslibet densi teguminis.

valles et uliginosus campus sino patior etiam trigemmis qui sum paulus paruus dodrans longus utique semipede eo non ab is trigemmis dico sum qui omnino tres oculus sum cum fere circa plaga qui mater abscido sum plenus sum germen sed qui hic excipio qui sum frequens in ipse caput tres deinceps articulus totidem gemma habeo super ceterus ille quoque sive malleolus sive viviradix sero praemoneo ne semen exaresco immodicus venio solo vitaris qui uterque non incommodus arceo objectus vestio aut qui densus teguminis


Proximus est his frumentis usus hordei, quod rustici hexastichum, quidam etiam cantherinum appellant, quoniam et omnia animalia, quae ruri sunt, melius quam triticum pascit et hominem salubrius quam malum triticum,nec aliud in egenis rebus magis inopiam defendit. Seritur soluta siccaque terra et vel praevalida vel exili, quia constat arva segetibus eius macescere; propter quod pinguissimo agro, cuius nimiis viribus noceri non possit, aut macro, cui nihil aliud, committitur.

proximus sum hic frumentum utor hordeum qui rusticus hexastichus quidam etiam cantherinum appello quoniam et omnis animal qui rus sum bonus quam triticum pasco et homo salubris quam malus triticum neque alius in egenus res magis inopia defendo sero solvo sicco terra et vel praevalidus vel exilis quia consto arvum seges is macesco propter qui pinguis ager qui nimius vis noceo non possum aut macer qui nihil alius committo


Pampinandum non aliter est quam in novella viviradice; putandum vero sic ut usque in quartum annum parcius imperetur, dum plaga trunci ducat cicatricem. Atque haec per fissuram insitarum est ordinatio.

pampino non aliter sum quam in novellus viviradice puto verus sic ut usque in quartus annus parcus impero dum plaga truncus duco cicatrix atque hic per findo insitaris sum ordinatio


Sin autem proximae messis occupandum erit restibile, desectis stramentis quattuor et viginti vehes stercoris in iugerum disponemus dissipabimusque et similiter, eum semen crudo solo ingesserimus, inarabimus imporcitumque oecabimus; quamvis sint, qui negent locis frigidis oportere occari fabam, quia exstantes glaebae a gelicidiis adhuc eam teneram vindicent et aliquem teporem frigore laboranti praebeant.

sin autem proximus messis occupo sum restibilis deseco stramentum quattuor et viginti veho stercus in jugerum dispono dissipabimusque et similis is semen crudus solum ingero inaro imporcitumque oeco quivis sum qui nego locus frigidus oportet occaris faba quia exsto glaeba ab gelicidium adhuc is tener vindico et aliquis tepor frigor laboro praebeo


sine ulla stirpe seminum areas reddit. Ea glabreta signis adhibitis notari convenit, ut suo tempore vitiis eius modi medeamur; nam ubi vel uligo vel alia quae pestis segetem enecat,ibi columbinum stercus vel, si id non est, folia cupressi convenit spargi et inarari. Sed antiquissimum est omnem inde umorem facto sulco deducere; aliter vana erunt praedicta remedia. Nonnulli pelle hyaenae satoriam trimodiam vestiunt atque ita ex ea, cum paulum immorata sunt semina, iaciunt non dubitantes proventura, quae sic sata sint.

sine ullus stirps semen areo reddo is glabreta signum adhibeo notaris convenio ut suus tempus vitium is modus medeor nam ubi vel uligo vel alius qui pestis seges eneco ibi columbinus stercus vel si is non sum folium cupressi convenio spargo et inararis sed antiquus sum omnis inde umor facio sulco deduco aliter vanus sum praedico remedio nonnullus pello hyaena satorius trimodia vestio atque ita ex is cum paulus immorata sum semen jacio non dubito proventura qui sic sero sum


Si modo longi temporis observatione comperimus, quod certe comperimus, eum malleolum, qui quattuor uvas tulerit, deputatum et in terram depositum, a fecunditate materna sic degenerare ut interdum singulis, non numquam etiam binis uvis minus adferat;

si modo longus tempus observatio comperio qui certus comperio is malleolus qui quattuor labrusca fero deputas et in terra depono ab fecunditas maternus sic degeneraris ut interdum singuli non numquam etiam bini labrusca paruus affero


Sed nec certam generositatis fidem pollicentur, cum sit incertum, an is, qui conseruerit ea, diligenter exploratum probatumque genus surculi deposuerit. Quamobrem biennii spatium longum esse minime existimandum est, intra quod utique tempestivitas seminum respondet; cum semper, ut dixi, plurimum rettulerit exquisiti generis stirpem deposuisse.

sed neque certus generositas fides polliceo cum sum incertus an is qui consero is diligenter exploro probo genus surculis depono quamobrem biennium spatium longus sum paruus existimo sum intra qui utique tempestivitas semen respondeo cum semper ut dico multus refero exquaero genus stirps depono


Cum sit notissimum etiam in Sacro monte Hispaniae, qui procurrit in occidentem iuxta Oceanum, frequenter equas sine coitu ventrem pertulisse fetumque educasse, qui tamen inutilis est, quod triennio, prius quam adolescat, morte absumitur. Quare, ut dixi, dabimus operam, ne circa aequinoctium vernum equae desideriis naturalibus angantur.Equos autem pretiosos reliquo tempore anni removere oportet a feminis,

cos sum nosco etiam in sacro mons hispania qui procurro in occaedes iuxta oceanus frequens equa sine coeo venter perfero fetus educo qui tamen inutilis sum qui triennium prior quam adolesco mors absumo quaris ut dico do opera ne circa aequinoctium vernus equa desiderium natural ango equus autem pretiosus reliquus tempus annus removeo oportet ab femina


Aqua semper recens et quam mundissima vasculis, qualibus columbis atque gallinis, praebetur; tegeticulaeque emundantur, ne stercus urat pedes, quod tamen et ipsum diligenter reponi debet ad cultus agrorum arborumque, sicut et omnium avium, praeterquam nantium. Huius avis aetas ad saginam non tam vetus est idonea quam novella. Itaque circa messem, cum iam confirmata est pullities, eligitur.

aqua semper recens et quam mundus vasculis qual columba atque gallina praebeo tegeticula emundo ne stercus uro pes qui tamen et ipse diligenter repono debeo ad cultus ager arbor sicut et omnis avis praeterquam no hic avus aetas ad sagina non tam vetus sum idoneus quam novellus itaque circa messis cum iam confirmo sum pullities eligo


Si aegrotat universum pecus, ut et ante praecepimus, et nunc, quia remur esse maxime salutare, iterum adseveramus, in hoc casu, quod est remedium praesentissimum, pabula mutemus et aquationes, totiusque regionis alium quaeramus statum caeli, curemusque, si ex calore et aestu concepta pestis invasit, ut opaca rura: si invasit frigore, ut eligantur aprica.

si aegroto universus pecus ut et ante praecipio et nunc quia reor sum magnus salutaris iterum assero in hic casus qui sum remedium praesens pabulum muto et aquatio totus regio alius quaero status caelum curo si ex calor et aestus concipio pestis invado ut opacus rus si invado frigor ut eligo apricus


si aut continuis superioribus annis dapsili pro- ventu religatam vitem requiescereac refici par erit,si futurae materiae consulendum. Nam cacumina flagellorum confringere luxuriae comprimendae causa, vel dura parte trunci sitos pampinos summovere, nisi ad renovandam vitem unus atque alter servandus est, tum e capite quicquid inter bracchia viret explantare, atque eos qui per ipsa duramenta steriles nequiquam matrem opacant, palmites detergere, cuiuslibet vel pueri est officium.

si aut continuus superus annus dapsilis pro venio religo vito requiescereac reficio par sum si sum materia consulo nam cacumen flagellum confringo luxuria comprimo causa vel durus pars truncus sino pampinus summoveo nisi ad renovandam vito unus atque alter servo sum tum e caput quisquis inter bracchium vireo explantaris atque is qui per ipse duramentum sterilis nequiquam mater opaco palmes detergeo qui vel puer sum officium


Nos ad cetera praecepta illud adicimus, quod sapiens unus de septem in perpetuum posteritati pronuntiavit, adhibendum modum mensuramque rebus, idque ut non solum aliud acturis, sed et agrum paraturis dictum intellegatur, ne maiorem, quam ratio calculorum patitur, emere velint.Nam huc pertinet praeclara nostri poetae sententia: laudato ingentia rura. Exiguum colito.

nos ad ceterus praecipio ille adicio qui sapio unus de septem in perpetuus posteritas pronuntio adhibeo modus metior res is ut non solus alius ago sed et ager paro dico intellego ne magnus quam ratio calculus patior emo volo nam huc pertineo praeclarus noster poeta sententia laudo ingens rus exiguus colo


Igitur in opere boves arte iunctos habere convenit, quo speciosius ingrediantur sublimes et elatis capitibus ac minus colla eorum labefactentur iugumque melius aptum cervicibus insidat. Hoc enim genus iuncturae maxime probatum est. Nam illud, quod in quibusdam provinciis usurpatur, ut cornibus inligetur iugum, fere repudiatum est ab omnibus qui praecepta rusticis conscripserunt, neque immerito.

igitur in opus bos ars jungo habeo convenio quo speciosus ingredior sublimis et effero caput atque paruus collum is labefacto jugus bonus aptus cervix insido hic enim genus jungo magnus probo sum nam ille qui in quidam provincia usurpo ut cornu inligo iugum fere repudio sum ab omnis qui praecipio rusticus conscribo neque immeritus


Sed cum animadverteris celeriter redeuntes, non aegre persequens iter volantium ad sedem perduceris examinis. In iis autem quae longius meare videbuntur, solertior adhibebitur cura, quae talis est. Arundinis internodium cum suis articulis exciditur, et terebratur ab latere talea per quod foramen exiguo melle vel defruto instillato, ponitur iuxta fontem. Deinde cum ad odorem dulcis liquaminis complures apes irrepserunt,tollitur talea, et apposito foramini pollice non emittitur, nisi una, quae cum evasit, fugam suam demonstrat observanti: atque is, dum sufficit, persequitur evolantem.

sed cum animadverto celer redeo non aeger persequor iter volo ad sedes perduco examen in is autem qui longus mearis video solertior adhibeo cura qui talis sum arundo internodium cum suus articulis excido et terebratur ab lateo talea per qui foramen exiguus mel vel defruto instillo pono iuxta fons deinde cum ad odor dulcis liquamen complures apis irrepserunt tollo talea et applumbo foro polliceo non emitto nisi unus qui cum evado fuga suus demonstro observanti atque is dum sufficio persequor evolo


ut progenerare possit. Verum eiusmodi partum comperimus non tam ipsius resecis quam materni esse muneris. Nam quia inhaeret stirpi suae, quae est natura ferax, mixtus adhuc parentis elementis,et fecundis partus seminibus ac velut altricis uberibus eductus, paulatim fructum ferre condiscit. At quae citra naturae quandam pubertatem immatura atque intempestiva planta direpta trunco vel terrae vel etiam stirpi recisae inseritur, quasi puerilis aetas ne ad coitum quidem nedum ad conceptum habilis, vim generandi vel in totum perdit, vel certe minuit.

ut progeneraris possum verus eiusmodi pario comperio non tam ipse resecis quam maternus sum munus nam quia inhaereo stirps suus qui sum natura ferax misceo adhuc parens elementum et fecundus pario semen atque velut altrix uber educo paulatim fructus fero condisco at qui citer natura quidam pubertas immaturus atque intempestivus planto direptor trunco vel terra vel etiam stirps recido insero quasi puerilis aetas ne ad coeo quidem nedum ad concipio habilis vis genero vel in totus perdo vel certus minuo


Nec minus ipsa domicilia, quamvis aedificio protegantur,obversa tamen ad hibernum orientem componi debebunt, ut apricum habeant apes matutinum egressum, et sint experrectiores. Nam frigus ignaviam creat; propter quod etiam foramina, quibus exitus aut introitus datur, angustissima esse debent, ut quam minimum frigoris admittant: eaque satis est ita forari, ne possint capere plus unius apis incrementum. Sic nec venenatus stellio, nec obseaenum scarabaeivel papilionis genus, lucifugaeque blattae, ut ait Maro, per laxiora spatia ianuae favos populabuntur.

neque paruus ipse domicilium quivis aedificium protego obverso tamen ad hibernus orior compono debeo ut apricus habeo apis matutinus egredior et sum expergiscor nam frigus ignavio creo propter qui etiam foramen qui exitus aut introitus do angustus sum debeo ut quam paruus frigor admitto is satis sum ita foraris ne possum capio multus unus apis incrementum sic neque veneno stellio neque obseaenum scarabaeivel papilio genus lucifugus blatta ut aio marus per laxus spatior janua favus populo


triti salis vulneribus infricatur.Id porro vitium maxime nascitur cum frigore et penuria cibi laborant aves: item cum per aestatem consistens in cohortibus aqua potatur: item cum ficus aut uva immatura nec ad satietatem permissa est, quibus scilicet cibis abstinendae sunt aves: eosque ut fastidiant efficit uva labrusca de vepribus immatura lecta, quae cum farre triticeo minuto cocta obicitur esurientibus, eiusque sapore offensae aves omnem aspernantur uvam. Similis ratio est etiam caprifici, quae dococta cum cibo praebetur avibus, et ita fici fastidium creat.

tero sal vulnus infrico is porro vitium magnus nascor cum frigor et penuria cibus laboro aveo item cum per aestas consisto in cohors aqua poto item cum ficus aut labrusca immaturus neque ad satietas permitto sum qui scilicet cibus abstineo sum aveo is ut fastidio efficio labrusca labrusca de vepres immaturus lego qui cum far triticeus minuo coquo obicio exsurio is sapor offendo aveo omnis aspernor labrusca similis ratio sum etiam caprificus qui dococta cum cibus praebeo avis et ita fici fastidium creo


Nam qui longinqua, ne dicam transmarina rura mercantur, velut heredibus patrimonio suo et,quod gravius est, vivi cedunt servis suis, quoniam quidem et illi tam longa dominorum distantia corrumpuntur et corrupti post flagitia, quae commiserunt, sub exspectatione successorum rapinis magis quam culturae student.

nam qui longinquus ne dico transmarinus rus mercor velut heres patrimonium suus et qui gravis sum vivo cedo servio suus quoniam quidem et ille tam longus dominus disto corrumpo et corrumpo post flagitium qui committo sub exspectatio successor rapina magis quam colo studeo


si minus, dabimus operam, ut in ordinibus disponendis pari numero vernaculas et Atinias alter-nemus. Ita semper mixta fronde utemur, et quasi hoc condimento illectae pecudes fortius iusta cibariorum confident. Sed vitem maxime populus videtur alere, deinde ulmus, post etiam fraxinus.

si paruus do opera ut in ordo dispono par numerus vernaculas et atinius alter nemus ita semper misceo frons uto et quasi hic condimentum illectae pecus fortis iustus cibarius confido sed vito magnus populus video alo deinde ulmus post etiam fraxinus