Is nodus etiam si quattuor digitis a resectione abfuerit, inligari tamen eum, priusquam vitis findatur, conveniet, ne, cum scalpro factum fuerit iter surculo, plus iusto plaga hiet. Calamus autemnon amplius tribus digitis debet allevari, atque is ex ea parte, qua raditur, ut sit levis. Eaque rasura ita deducitur, ut medullam contingat uno latere, atque altero paulo ultra corticem destringatur, figureturque in speciem cunei, sic ut ab ima parte acutus surculus, latere altero sit tenuior, atque altero plenior; perque tenuiorem partem insertus eo latere artetur quo est plenior, et utrimque contingat fissuram. Nam nisi cortex cortici sic applicatur, ut nullo loco transluceat, nequit coalescere.

is nodus etiam si quattuor digitus ab resectio abfuerit inligaris tamen is priusquam vita findo convenio ne cum scalprum facio sum iter surculus multus justus plaga hio calamus autemnon amplus tres digitus debeo allevaris atque is ex is pars qui rado ut sum levis is rado ita deduco ut medulla contingo unus lateo atque alter paulus ultra cortex destringo figuro in species cuneus sic ut ab imus pars acutus surculus lateo alter sum tenuis atque alter plenus per tenuis pars insero is lateo arto quo sum plenus et utrimque contingo findo nam nisi cortex cortex sic applico ut nullus locus transluceo nequeo coalesco


Est et illa causa interitus, quod interdum continuis annis plurimi flores proveniunt, et apes magis melli- ficiis quam fetibus student. Itaque nonnulli, quibus minor est harum rerum scientia, magnis fructibus delectantur, ignorantes exitium apibus imminere, quoniam et nimio fatigatae opere plurimae pereunt, nec ullis iuventutis supplementis confrequentatac novissime reliquae intereunt.

sum et ille causa intereo qui interdum continuus annus plurimus floreo provenio et apis magis mel ficiis quam fetus studeo itaque nonnullus qui paruus sum haris res scientia magnus fructus delecto ignoro exitium apis immineo quoniam et nimius fatigo opus multus pereo neque ullus iuventus supplementum confrequentatac novus reliquus intereo


eidemque actori praecipiendum est, ne convictum cum domestico multoque minus cum extero habeat. Non numquam tamen eum, quem assidue sedulum et fortem in operibus administrandis cognoverit, honoris causa mensae suae die festo dignetur adhibere. Sacrificia, nisi ex praecepto domini, ne fecerit.

idem actor praecipio sum ne convinco cum domesticus multus paruus cum exter habeo non numquam tamen is qui assiduus sedulis et fortis in opus administro cognosco honor causa metior suus dies festus digno adhibeo sacrificium nisi ex praeceptum dominus ne facio


Verum maxime custodiendum est curatori, qui apes nutrit, cum alvos tractare debebit, uti pridie castus ab rebus venereis, neve temulentus,nec nisi lotus ad eas accedat, abstineatque omnibus redolentibus esculentis,ut sunt salsamenta, et eorum omnia liquamina; itemque fetentibus acrimoniis alii vel ceparum ceterarumque rerum similium.

verus magnus custodio sum curator qui apis nutrio cum alvus tractaris debeo uti pridie castus ab res venereis neve temulentus neque nisi lotus ad is accedo abstineo omnis redoleo esculentus ut sum salsamentum et is omnis liquamen ito fetentibus acrimonia alius vel ceparis ceter res similis


Hactenus de minore pecore. Mox de villaticis pastionibus, quae continent volucrum pisciumque et silvestrium quadrupedum curam, sequenti volumine praecipiemus.

hactenus de paruus pecus mox de villaticus pastio qui contineo volucris piscis et silvestris quadrupedus cura sequor volumen praecipio


Ferae pecudes, ut capreoli, damacque, nec minus orygum cervorumque genera et aprorum, modo lautitiis ac voluptatibus dominorum serviunt, modo quaestui ac reditibus. Sed qui venationem voluptati suae claudunt, contenti sunt, utcunque competit proximus aedificio loci situs, munire viva- rium, semperque de manu cibos et aquam praebere: qui vero quaestum reditumque desiderant, cum est vicinum villae nemus (id enim refert non procul esse ab oculis domini) sine cunctatione praedictis animalibus destinant.Et si naturalis defuit aqua, vel inducitur fluens, vel infossi lacus signino consternuntur, qui receptam pluviatilem contineant.Modus silvae pro cuiusque facultatibus occupatur;

fera pecus ut capreolus damacque neque paruus orygum cervus genus et aper modo lautitia atque voluptas dominus servio modo quaestus atque reditus sed qui venatio voluptas suus claudo contendo sum ut competo proximus aedificium locus sino munio vivus rium semper de manus cibus et aqua praebeo qui verus quaestus redeo desidero cum sum vicinus villa nemus is enim refero non procul sum ab oculus dominus sine cunctatio praedico animal destino et si natural desum aqua vel induco fluo vel infodio lacus signino consterno qui recipio pluviatilis contineo modus silva pro quisque facultas occupo


ut putris terra digitis quattuor alte superveniat. Sed binis indicibus ex utraque parte muniantur: hi sunt de qualibet arbore brevi spatio iuxta eas positi, et inter se vinculo connexi, ne facile singuli deiciantur. Hoc facere utile est propter fossorum ignorantiam, ut cum bidentibus aut sarculis seminarium colere institueris, depositaetaleae non laedantur.

ut putris terra digitus quattuor altus supervenio sed bini indicibus ex uter pars munio hic sum de qualibet arbor brevis spatium iuxta is pono et inter sui vinculum connexi ne facilis singuli deicio hic facio utilis sum propter fossor ignorantia ut cum bidens aut sarculis seminarium colo instituo depositaetaleae non laedo


Incubantibus autem gallinis iuxta ponendus est cibus, ut saturae studiosius nidis immorentur, neve longius evagatae refrigerent ova, quae quamvis pedibus ipsae convertant,aviarius tamen cum desilierint matres, circumire debet,ac manu versare, ut aequaliter calore concepto facile animentur, quin etiam si qua unguibus laesa vel fracta sunt, ut removeat. Idque cum fecerit duodeviginti diebus,die undevigesimo animadvertat an pulli rostellis ova pertuderint, et auscultetur, si pipiant. Nam saepe propter crassitudinem putaminum

incubo autem gallina iuxta pono sum cibus ut sero studiosus nidus immorentur neve longus evago refrigero ovo qui quivis pes ipse converto aviarius tamen cum desilierint mater circumeo debeo atque manus versaris ut aequalis calor concipio facilis animo quin etiam si qui unguis laedo vel frango sum ut removeo is cum facio duodeviginti dies dies undevigesimo animadverto an pullus rostellum ovo pertundo et ausculto si pipiant nam saepe propter crassitudo putamen


Villaticus, qui hominum maleficiis opponitur, sive luce clara fur advenit,terribilior niger conspicitur: sive noctu,ne conspicitur quidem propter umbrae similitudinem, quamobrem tectus tenebris canis tutiorem accessum habet ad insidiantem. Probatur quadratus potius quam longus aut brevis, capite tam magno, ut corporis videatur pars maxima, deiectis et propendentibus auribus, nigris vel glaucis oculis acri lumine radiantibus, amplo villosoque pectore, latis armis, cruribus crassis et hirtis, cauda brevi, vestigiorum articulis et unguibus amplissimis, qui Graece δράκεσ appellantur. Hic erit villatici canis status praecipue laudandus.

villaticus qui homo maleficium oppono sive lux clarus fur advenio terribilis niger conspicio sive nox ne conspicio quidem propter umbra similitudo quamobrem tego tenebrae canis tueor accedo habeo ad insidior probo quadro potis quam longus aut brevis caput tam magnus ut corpus video pars maximus deicio et propendeo auris niger vel glaucus oculus acer lumen radio amplus villosoque pectus fero arma crus crassus et hirtus cauda brevis vestigium articulis et unguis amplus qui graecum appello hic sum villatici canis status praecipuus laudo


Novembri mense ac Deccmbri per sementem quantum appetit bos, tantum praebendum est: plerumque tamen sufficiunt singulis modii glandis et paleae ad satietatem datae, vel lupini macerati modii, vel ervi aqua conspersi sextarii vii permixti paleis, vel cicerculae similiter conspersae sextarii xii mixti paleis, vel singuli modii vinaceorum, si iis, ut supra dixi, large paleae adiciantur; vel si nihil horum est, per se faeni pondo quadraginta.

november mensis atque deccmbri per sementis quantus appeto bos tantus praebeo sum plerusque tamen sufficio singuli modius glandis et palea ad satietas do vel lupinus macero modius vel ervum aqua conspergo sextarius vii permisceo palea vel cicercula similis conspergo sextarius duodecim misceo palea vel singuli modius vinaceum si is ut supra dico largus palea adicio vel si nihil hic sum per sui faenum pondo quadraginta


Casei quoque faciendi non erit omittenda cura, utique longinquis regionibus, ubi mulctram 8 devehere non expedit. Is porro si tenui liquore conficitur, quam celerrime vendendus est, dum adhuc viridis succum retinet: si pingui et opimo, longiorem patitur 9 custodiam. Sed lacte fieri debet sincero et quam recentissimo. Nam requietum vel aqua mixtum 10 celeriter acorem concipit. Id plerumque cogi agni aut haedi coagulo; quamvis possit et agrestis 11 card ui 12 flore conduci, et seminibus cneci, nec minus ficulneo lacte, quod emittit arbor, si eius virentem saucies corticem.

caseus quoque facio non sum omitto cura utique longinquus regio ubi mulctra devehere non expedio is porro si tenuis liquor confacio quam celer vendendus sum dum adhuc viridis succum retineo si pinguis et opimus longus patior custodia sed lac fio debeo sincerus et quam recens nam requiesco vel aqua misceo celer acor concipio is plerusque cogo agnus aut haedus coagulo quivis possum et agrestis card uis floreo conduco et semen cnecus neque paruus ficulneo lac qui emitto arbor si is vireo saucio cortex


Neque enim debent ipsis nidis involare,


Humillimis tabulatis aptior Visula brevem materiam, durum folium et latum exigit, cuius amphtudine fructus suos optime adversus grandinem tuetur; qui tamen nisi primo quoque tempore maturi lcgantur, ad terram decidunt;humoribus etiam priusquam defluant,

humilis tabulatum aptus visula brevis materia durus folium et latus exigo qui amphtudo fructus suus optume adverro grando tueor qui tamen nisi primus quoque tempus maturus lcgantur ad terra decido humoribus etiam priusquam defluo


Cretosa humus utilis habetur viti: nam per se ipsa creta, qua utuntur figuli, quamque nonnulli argillam vocant, inimicissima est; nec minus ieiunus sabulo, et quidquid, ut ait Iulius Atticus, retorridum surculum facit, id autem solum vel uliginosum est vel salsum, amarum etiam, vel siticulosum et peraridum. Nigrum tamen et rutilum sabulonem, qui sit vividae terrae permixtus, probaverunt antiqui; nam carbunculosum agrum, nisi stercore adiuves, macres vineas efficere dixerunt.

cretosus humus utilis habeo vitium nam per sui ipse cerno qui uto figulus quisque nonnullus argilla voco inimicus sum neque paruus jejunus sabulum et quisquis ut aio iulius atticus retorridus surculis facio is autem solus vel uliginosus sum vel salio amaris etiam vel siticulosus et peraridus niger tamen et rutilis sabulo qui sum vividae terra permisceo probo antiquus nam carbunculosus ager nisi stercus adjuvo macres vinea efficio dico


Cum virilem partem unam ferro reseratam detraxeris, per impressum vulnus scalpellum inserito, et mediam quasi cutem, quae intervenit duobus membris genitalibus, rescindito, atque uncis digitis alterum quoque testiculum educite: sic fiet una cicatrix adhibitis ceteris remediis, quae prius docuimus. Illud autem, quod pertinet ad religionem patrisfamilias, non reticendum putavi.

cos virilis pars unus ferrum resero detraho per imprimo vulnus scalpellus insero et medius quasi cutis qui intervenio duo membrum genital rescindo atque uncus digitus alter quoque testiculis educo sic fio unus cicatrix adhibeo ceterus remedium qui prior doceo ille autem qui pertineo ad religio patrisfamilias non reticeo puto


Cum deinde paulum induruere virgae, tum singulae detrahuntur. Ac ne quae relictae sunt procellis ventorum decutiantur, molli et laxo vinculo adsurgentes subsequi conveniet, dum claviculis suis quasi quibusdam manibus adminicula comprehendant.

cos deinde paulus induresco virga tum singulus detraho atque ne qui relinquo sum procella ventor decutio mollis et laxo vinculum assurgo subsequor convenio dum claviculis suus quasi quidam manus adminiculo comprehendant


Sed nonnunquam idem necandus est, cum Vetus alveare numero apium destituitur, atque infrequentia eius alio 1 examine 2 replenda est. Itaque cum primo vere in eo vase nata est pullities, novus rex eliditur 3 ut multitudo sine discordia cum parentibus suis conversetur. Quod si nullam progeniem tulerint favi, duas 4 vel tres alvorum plebes in unum contribuere licebit, sed prius respersas dulci liquore: tum demum includere, et posito cibo, dum conversari consuescant, exiguis spiramentis relictis triduo fere clausas habere.

sed nonnunquam idem neco sum cum vetus alvearis numerus apis destituo atque infrequentia is alius examen repleo sum itaque cum primus verus in is vasum nata sum pullities novus rex elido ut multitudo sine discordia cum parens suus conversetur qui si nullus progenies fero faveo duo vel tres alvus plebs in unus contribuo liceo sed prior respergo dulcis liquor tum demum includo et pono cibus dum conversaris consuesco exiguus spiramentum relinquo triduum fere claudo habeo


Statuminibus deinde firmiora iuga sunt illiganda,eaque vel saligneis perticis vel compluribus quasi fasciculis harundinum conectuntur, ut rigorem habeant nec pandentur onere fructuum. Nam binae iam materiae singulis seminibus summittendae erunt; nisi si tamen gracilitas vitis alicuius angustiorem putationem desiderant cuius unus palmes atque idem paucorum oculorum erit relinquendus.

statuminibus deinde firmus iugum sum illiganda is vel salignus pertica vel complures quasi fasciculis harundo conecto ut rigor habeo neque pando onus fructus nam bini iam materia singuli semen summitto sum nisi si tamen gracilitas vita aliquis angustus putatio desidero qui unus palmo atque idem paucus oculus sum relinquo


Seritur bulbus radicis, et talea calami; nec minus toto prosternitur corpore. Bulbus tripedaneis intervacantibus spatiis obrutus anno celerius maturam perticam praebet. Talea et tota harundo serius praedicto tempore evenit. Sed sive recisa in dupondium et semissem talea, sive totae harundines prostratae deponentur,exstent earum cacumina;6quod si obruta sunt, totae putrescunt.

sero bulbus radix et talea calamus neque paruus totus prosterno corpus bulbus tripedaneus intervacantibus spatium obruo annus celer maturus pertica praebeo talea et totus harundo serus praedico tempus evenio sed sive recido in dupondius et semis talea sive totus harundo prosterno depono exsto is cacumen qui si obruo sum totus putrescunt


Capitis dolorem indicant lacrimae, quae profluunt, auresque flaceidae; et cervix cum capite aggravata, et in terram summissa. Tum rescinditur vena, quae sub oculo est, et os calda fovetur, ciboque abstinetur primo die. Inde postero autem potio ieiuno tepidae aquae praebetur ac viride gramen, tum vetus faenum vel molle stramentum substernitur, crepusculoque aqua iterum datur, parumque hordei cum vicialibus, ut per exiguas potiones cibi ad iusta perducatur.

capio dolor indico lacrima qui profluo auro flaceidae et cervix cum caput aggravata et in terra summitto tum rescindo vena qui sub oculus sum et os calidus foveo cibus abstineo primus dies indus posterus autem potio jejuno tepidus aqua praebeo atque viride gramen tum vetus faenum vel mollis stramentum substerno crepusculum aqua iterum do parus hordeum cum vicial ut per exiguus potio cibus ad iustus perduco


nec tantum appetuntur iciunis. Cytisi folia semina-que maxime probantur, et sunt huic generi gratissima: neque est ulla regio, in qua non possit huius arbusculae copia esse vel maxima. Vinacea quamvis tolerabiliter pascant, dari non debent, nisi quibus anni temporibus avis fetum non edit: nam et partus raros, et ova faciunt exigua.

neque tantus appeto iciunis cytisus folium semen que magnus probo et sum hic gener gratus neque sum ullus regius in qui non possum hic arbuscula copia sum vel maximus vinaceum quivis tolerabilis pasco do non debeo nisi qui annus tempus avus fetus non edo nam et pario rarus et ovo facio exiguus


Dicendum etiam est, quibus operibus quemque habitum corporis aut animi contribuendum putemus. Magistros pecoribus 1 oportet praeponere sedulos ac frugalissimos. Ea res utraque plus quam corporis statura roburque confert huic negotio, quoniam id ministerium custodiae diligentis et artis officium est.

dico etiam sum qui opus quisque habitus corpus aut animus contribuo puto magister pecus oportet praepono sedulus atque frugalis is res uter multus quam corpus sto robur confero hic negotium quoniam is ministerium custodia diligo et ars officium sum


Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre, et quasi emicuit atque prosiluit, seu quia cacumine attenuata praedicti teli speciem gerit.

sagitta rusticus voco novus pars surculis sive quia longus recedo ab mater et quasi emico atque prosilio seu quia cacumen adtenuo praedico telis species gero


Sed in summittendo custode haec maxime sunt observanda. Primum ne resupinacaelum sed prona potius plaga terram spectet;sic enim et gelicidiis ipsa se protegit, et ab sole obumbratur. Deinde ne sagittae sed ungulae similis fiat resectio; nam illa celerius et latius emoritur, haec tardius et angustius reformidat. Quodque etiam usurpari vitiosissime animadverto, maxime vitandum est; nam dum serviunt decori, quo sit brevior custos et similis pollici, iuxta articulum sarmentum reddunt.

sed in summitto custos hic magnus sum observo primus ne resupinacaelis sed pronus potis plaga terra specto sic enim et gelicidium ipse sui protego et ab sol obumbratur deinde ne sagitta sed ungula similis fio resectio nam ille celer et fero emorior hic tardus et angustus reformido quisque etiam usurparis vitiosissime animadverto magnus vito sum nam dum servio decorus quo sum brevis custos et similis pollex iuxta articulis sarmentum reddo


Atque haec remedia mediocriter laborantibus adhibentur. Nam si pituita circumvenit oculos, et iam cibos avis respuit, ferro rescinduntur genae, et coacta sub oculis sanies omnis exprimitur: atque ita paulum

atque hic remedio mediocris laboro adhibeo nam si pituita circumvenio oculus et iam cibus avus respuo ferrum rescindo gena et cogo sub oculus sanies omnis exprimo atque ita paulus


Facit etiam ex pomis viridis adaperta ficus; et mitis digitis infractus unedo; nec minus elisum molle sorbum, quique sunt cibi sorbilibus proximi, ut e mulctra recens caseus, si loci conditio vel lactis annona permittit. Nulla tamen aeque,quam praedictae salsurae pabula commode dantur,

facio etiam ex pomum viridis adaperio ficus et mitis digitus infringo unedo neque paruus elido mollis sorbus quisque sum cibus sorbilis propior ut e mulctra recens caseus si locus condicio vel lac annona permitto nullus tamen aequus quam praedico salio pabulum commodus do


putrescunt. Sunt et Helvolae, quas non nulli varias appellant, neque purpureae neque nigrae, ab helvo, nisi fallor, colore vocitatae. Melior est nigrior abundantia vini, sed haec sapore pretiosior. Color acinorum in neutra conspicitur aequalis. Utraque candidi musti alterna vice annorum plus aut minus adferunt.Melius arborem, sed et iugum commode vestiunt. Mediocri quoque solo fecundae, sicut Pretiae minor et maior. Sed eae generositate vini magiscommendantur, etfrequentibus materiis frondent et cito maturescunt.

putrescunt sum et helvolae qui non nullus vario appello neque purpureus neque niger ab helvus nisi fallo color vocitatae bonus sum niger abundantia vinum sed hic sapor pretiosus color acinus in neuter conspicio aequalis uter candidus mustus alternus vicus annus multus aut paruus affero bonus arbor sed et iugum commodus vestio mediocris quoque solum fecundus sicut pretiae paruus et magnus sed is generositas vinum magiscommendantur etfrequentibus materia frondeo et cito maturesco


Nec infitior plerosque ante me rusticarum rerum magistros tribus fossuris contentos fuisse; ex quibus Graecinus, qui sic refert: potest videri satis esse constitutam vineam ter fodere. Celsus quoque et Atticus consentiunt tres esse motus in vite seu potius in omni surcido naturales: unum, quo germinet; alterum, quo floreat;tertium, quo maturescat. Hos ergo motus censent fossionibus concitari. Non enim natura quod vult satis efficit, nisi eam labore cum studio iuveris. Atque haec colendarum vinearum cura finitur vindemia.

neque infitior plerus ante ego rusticaris res magister tres fodio contendo sum ex qui graecinus qui sic refero possum video satis sum constituo vinea ter fodio celsus quoque et atticus consentio tres sum moueo in vitis seu potis in omnis surcido natural unus quo germino alter quo floreo tertius quo maturesco hic ergo moueo censeo fossio concitaris non enim natura qui volo satis efficio nisi is labor cum studium juvo atque hic colendaris vinearis cura finio vindemio


Satis est autem vacerras inter pedes octonos defigere, serisque transversis ita clatrare, ne spatiorum laxitas, quae foraminibus intervenit, pecudi praebeat fugam. Hoc autem modo licet etiam latissimas regiones tractusque montium claudere, sicuti Galliarum nec- non et in aliis quibusdam provinciis locorum vastitas patitur. Nam et fabricandis ingens est vacerris materiaecopia, et cetera in hanc rem feliciter suppetunt; quippe crebris fontibus abundat solum,

satis sum autem vacerras inter pes octoni defigo sero transverto ita clatraris ne spatium laxitas qui foramen intervenio pecus praebeo fuga hic autem modo licet etiam fero regio traho mons claudo sicut galliaris neque non et in alius quidam provincia locus vastitas patior nam et fabrico ingens sum vacerris materiaecopia et ceterus in hic res feliciter suppeto quippe creber fons abundo solus


curatur. Est etiam illa pestifera labes, ut intra paucos dies equae subita macie et deinde morte corripiantur: quod cum accidit, quarternos sextarios gari singulis per nares infundere utile est, si minoris formae sunt: nam si maioris, etiam congios. Ea res omnem pituitam per nares elicit, et pecudem expurgat.

curo sum etiam ille pestifer labo ut intra paucus dies equa subeo macies et deinde mors corripio qui cum accido quarternos sextarius garis singuli per naris infundo utilis sum si paruus forma sum nam si magnus etiam congius is res omnis pituita per naris elicio et pecus expurgo


Sed nunc potius uberioris soli meminerimus, cuius demonstranda est duplex tractatio, culti et silvestris. De silvestri regione in arvorum formam redigenda prius dicemus, quoniam est antiquius facere agrum quam colere. Incultum igitur locum consideremus, siccus an umidus, nemorosus arboribus an lapidibus confragosus, iuncone sit et gramine vestitus an

sed nunc potis uber solus memini qui demonstro sum duplex tractatio colo et silvestris de silvestris regio in arvum forma redigo prior dico quoniam sum antiquus facio ager quam colo incultus igitur locus considero siccus an umidus nemorosus arbor an lapis confragosus juncus sum et gramen vestio an


Pullos autem non expedit plures in singulas haras quam vicenos adici; nec rursus omnino cum maioribus includi, quoniam vali- dior enecat infirmum. Cellas, in quibus incubitant, siccissimas esse oportet, substratasque habere paleas: vel si eae non sunt, crassissimum quodque faenum. Cetera eadem, quae in aliis generibus pullorum servanda sunt, ne coluber, ne vipera, felesque, aut etiam mustela possit aspirare: quae fere pernicies ad internecionem prosternunt teneros.

pullus autem non expedio multus in singulus hara quam viceni adicio neque rursus omnino cum magnus includo quoniam val dior eneco infirmus cella in qui incubito siccus sum oportet substratasque habeo palea vel si is non sum crassus quisque faenum ceterus idem qui in alius genus pullus servo sum ne coluber ne vipera felesque aut etiam mustela possum aspiraris qui fere pernicies ad internecio prosterno tener


Magna porro et Graecorum turba est de rusticis rebus praecipiens, cuius princeps celeberrimus vates non minimum professioni nostrae contulit Hesiodus Boeotius. Magis deinde eam iuvere fontibus orti sapientiae Democritus Abderites, Socraticus Xenophon, Tarentinus Archytas, Peripatetici magister ac discipulus Aristoteles cum Theophrasto.

magnus porro et graecum turba sum de rusticus res praecipio qui princeps celeber vates non paruus professio noster confero hesiodus boeotus magis deinde is juvo fons orior sapientia democritus abderites socraticus xenophon tarentinus archytas peripateticus magister atque discipulus aristotelis cum theophrastus


Atque haec fere communia sunt in comparandis ovibus. Illa etiam tuendis: humilia facere stabula, sed in longitudinem potius quam in latitudinem porrecta,ut simul et hieme calida sint, nec angustiae fetus oblidant.Ea poni debent contra medium diem: namque id pecus, quamvis ex omnibus animalibus sit vestitissimum, frigoris tamen impatientissimum est, nec minus aestivi vaporis. Itaque cohors clausa sublimi macerie praeponi vestibulo debet, ut sit in eam tutus exitus aestuanti;deturque opera, ne quis humor consistat, ut semper quam aridissimis filicibus vel culmis stabula constrata sint, quo purius et mollius incubent foetae, sintque illa mundissima, neque earum valetudo, ' quae praecipue custodienda est, infestetur uligine.

atque hic fere commune sum in comparo ovis ille etiam tueor humilio facio stabulum sed in longitudo potis quam in latitudo porrigo ut simul et hiems calidum sum neque angustia fetus oblido is pono debeo contra medius dies namque is pecus quivis ex omnis animal sum vestitissimum frigor tamen impatientissimum sum neque paruus aestivus vapor itaque cohors claudo sublimis maceries praepono vestibulum debeo ut sum in is tueor exitus aestuo do opus ne quis humo consisto ut semper quam aridus filix vel culmus stabulum consterno sum quo purus et mollis incubo foetae sum ille mundus neque is valetudo qui praecipuus custodio sum infesto uligo


que Amineae. Verum et aliae duae geminae ab eo quod duplices uvas exigunt, cognomen trahuntausterioris vini, sed aeque perennis. Duarum minor vulgo notissima, quippe Campaniae celeberrimos Vesuvii colles Surrentinosque vestit. Hilaris interaestivosFavonii flatus Austris adfligitur.

que amineae verus et alius duo geminus ab is qui duplex labrusca exigo cognomen trahuntausterioris vinum sed aequus perennis duaris paruus vulgo nosco quippe campania celeber vesuvius collis surrentini vestio hilaris interaestivosfavonii flo auster affligo


quod non fuerit maritum, vineis destinatum Ultima est, ut dixi, conditio restibilis vineae. Nam si necessitas facere cogit, prius quidquid est residuae vitis exstirpari debet; deinde totum solum sicco fimo, aut si id non sit, alterius generis quam recentissimo stercorari, atque ita converti, et diligentissime refossae omnes radices in summum regeri atque comburi; tum rursus vel stercore vetusto, quia non gignit herbas, vel de vepribus egesta humo pasti-

qui non sum maritus vinea destino ulter sum ut dico condicio restibilis vinea nam si necessitas facio cogo prior quisquis sum residuus vita exstirparis debeo deinde totus solus sicco fimum aut si is non sum alter genus quam recens stercoraris atque ita converto et diligens refodio omnis radix in superus regero atque comburo tum rursus vel stercus vetustus quia non gigno herba vel de vepres egero humo pasco


Graecum pecus, quod plerique Tarentinum vocant, nisi cum domini praesentia est, vix expedit haberi: siquidem et curam et cibum maiorem desiderat. Nam cum sit universum genus lanigerum ceteris pecudibus mollius, tum ex omnibus Tarentinum est mollissimum, quod nullam domini aut magistrorum ineptiam sustinet, multoque minus avaritiam;

graecus pecus qui plerusque tarentinus voco nisi cum dominus praesens sum vix expedio habeo siquidem et cura et cibus magnus desidero nam cum sum universus genus lanifica ceterus pecus mollis tum ex omnis tarentinus sum mollis qui nullus dominus aut magister ineptia sustineo multus paruus avaritia


flagello. Sed nec in media parte versurae consistat detque requiem in summa, ut spe cessandi totum spatium bos agilius enitatur. Sulcum autem ducere longiorem quam pedum centum viginti contrarium pecori est, quoniam plus aequo fatigatur ubi hunc modum excessit.

flagellum sed neque in medius pars verro consisto do requies in summus ut spes cesso totus spatium bos agilis enitor sulcus autem duco longus quam pes centum viginti contrarius pecus sum quoniam multus aequus fatigo ubi hic modus excedo


At ego, cum omne genus ruris, nisi diligenti cura sciteque exerceatur, fructuosum esse non posse iudicem, tum vel maxime vineas. Res enim est tenera, infirma, iniuriae maxime impatiens, quae plerumque nimia laboret ubertate; consumitur enim, si modum non adhibeas,fecunditate sua. Cum tamen aliquatenus se confirmavit et veluti iuvenile robur accepit, neglegentiam sustinet.

at ego cum omnis genus rus nisi diligo cura scio exerceo fructuosus sum non possum judico tum vel magnus vinea res enim sum tener infirmo iniuria magnus impatiens qui plerusque nimius laboro ubertas consumo enim si modus non adhibeo fecunditas suus cos tamen aliquatenus sui confirmo et velut iuvenilis robur accipio neglegentia sustineo


Si talum aut ungulam vomer laeserit, picem duram et axungiam cum sulfure et lana succida involvito 3 candente ferro supra vulnus inurito. Quod idem remedium optime facit exempta stirpe, si forte surculum calcaverit, aut acuta testa vel lapide ungulam pertuderit4; quae tamen si altius vulnerata est, latius ferro circumciditur, et ita inuritur,ut supra praecepi: deinde spartea calceata per triduum suffuso aceto curatur.

si tal aut ungula vomer laedo pico durus et axungia cum sulfur et lana succida involvito candeo ferrum supra vulnus inuro qui idem remedium optume facio eximo stirps si fors surculis calceo aut acutus testa vel lapis ungula pertundo qui tamen si altus vulnero sum fero ferrum circumcido et ita inuro ut supra praecipio deinde spartea calceatus per triduum suffundo acetum curo


Sed cum omni quadrupedi per aestatem sitis sit infesta, tum suillo maxime est inimica. Quare non ut capellam vel ovem, sic et hoc animal bis ad aquam duci praecipimus: sed si fieri potest, iuxta flumen aut stagnum per ortum Caniculae detineri: quia cum sit aestuosissimum, non est contentum potione aquae, nisi obesam ingluviem atque distentam pabulis alvum demerserit ac refrigeraverit: nec ulla re magis gaudet, quam rivis atque caenoso lacu volutari.

sed cum omnis quadrupedus per aestas sum sum infestus tum suillus magnus sum inimicus quaris non ut capella vel ovo sic et hic animal bis ad aqua duco praecipio sed si fio possum iuxta flumen aut stagnum per orior canicula detineo quia cum sum aestuosus non sum contineo potio aqua nisi obesus ingluvies atque distendo pabulis alvus demergo atque refrigero neque ullus res magis gaudeo quam rivus atque caenosus lacus volutaris


Callidissimi rusticarum rerum, Silvine, genera terreni tria esse dixerunt, campestre, collinum, montanum. Campum non aequissima situm planitie nec perlibrata, sed exigue prona, collem clementer et molliter adsurgentem, montem 2 sublimem et asperum, sed nemorosum et herbidum, maxime probaverunt.

callidus rusticaris res silvine genus terrenus tres sum dico campestre collinus montanus campus non aequus sino planitie neque perlibro sed exiguus pronus collis clemens et mollis assurgo mons sublimo et asperum sed nemorosus et herbidus magnus probo


Me autem longus docuit usus, multo utilius esse primo quoque tempore falcem vitibus admovere, nec supervacuis sarmentis pati silvescere. Sed eam quoque, quae primo submittetur, materiam ferro coercendam censeo usque in alteram vel tertiam gemmam, quo robustiores palmites agat, qui cum primum tabulatum apprehenderint, proxima putatione disponentur, omnibusque annis alioquinin superius tabulatum excitabuntur,relicta semper una materia, quae applicata trunco cacumen arboris spectet.

ego autem longus doceo utor multus utilis sum primus quoque tempus falx vitis admoveo neque supervacuus sarmentum patior silvescere sed is quoque qui primus submittetur materia ferrum coerceo censeo usque in alter vel tertius gemma quo robustus palmes ago qui cum primus tabulatum apprehenderint propior putatio dispono omne annus alioquinin superus tabulatum excito relinquo semper unus materia qui applicata trunco cacumen arbor specto


Quod si etiam semen voles ex ea percipere, a Kalendis Martiis pecora depellenda et ab omni noxa defendenda est, ut sit idonea frugibus. Similis ratio avenae est, quae autumno sata partim caeditur in faenum vel pabulum dum adhuc viret, partim semini custoditur.

qui si etiam semen volo ex is percipio ab kalendae martius pecus depello et ab omnis noxa defendo sum ut sum idoneus frugis similis ratio avena sum qui auctumnus sero pars caedo in faenum vel pabulis dum adhuc vireo pars semen custodio


Tali consitioni Iulius Atticus abunde putat esse malleolorum sedecim milia. Nos tamen plus quattuor milibus conserimus, quia neglegentia cultorum magna pars deperit, et interitu seminum cetera, quae virent, rarescunt.

tal consitio iulius atticus abunde puto sum malleolus sedecim mille nos tamen multus quattuor mille consero quia neglegentia cultor magnus pars depereo et interitus semen ceterus qui vireo raresco


Sunt et ante detractionem sanguinis illa remedia: tribus heminis vini triens pinsiti alii permiscetur, et post eam potionem currere cogitur, vel salis sextans eum cepis decem conteritur, et ad- mixto melle dococto collyria immittuntur alvo,atque ita citatus bos agitur.

sum et ante detractio sanguis ille remedio tres hemina vinum triens pinsiti alius permisceo et post is potio curro cogo vel sal sextans is caepa decem contero et ad misceo mel dococto collyrium immitto alvus atque ita cito bos ago


Sed, ut dixi, meminerimus cohortales quam maximas ad hanc rem praeparari. Quae si mediocris habitus sunt, non debent amplius quam terna pavonina et sena generis sui fovere. Cum deinde fecerit pullos, ad aliam nutricem gallinacei debebunt transferri, et subinde qui nati fuerint pavonini ad unam congregari, donec quinque et viginti capitum grex efficiatur.

sed ut dico memini cohortal quam magnus ad hic res praepararis qui si mediocris habitus sum non debeo amplus quam terni pavoninus et seni genus suus foveo cos deinde facio pullus ad alius nutrix gallinaceus debeo transfero et subinde qui nascor sum pavonini ad unus congregaris donec quinque et viginti caput grex efficio


Quare, ut dicere instituimus, utilissima est generum dispositio; quam si tamen obtinere non possis, secunda est ratio, ut diversae notae non alias conseras vites quam quae saporem consimilem fructumque maturitatis eiusdem praebeant. Potes etiam, si te cura pomorum tangit, ultimis ordinibus in ea vineti fine qua subiacet septentrionibus, ne cum increverint obumbrent, cacumina ficorum pirorumve et malorum depangere, quae vel inseras interposito biennii spatio, vel si generosa sint, adulta transferas. Hactenus de positione vinearum. Superest pars antiquissima, ut praecipiamus etiam cultus earum, de quibus sequenti volumine pluribus disseremus.

quaris ut dico instituo utilis sum gener dispositio quam si tamen obtineo non possum secundus sum ratio ut diverto nosco non alius consero vito quam qui sapor consimilis fruor maturitas idem praebeo possum etiam si tu cura pomum tango ulter ordo in is vinetum finis qui subjaceo septentrio ne cum increverint obumbro cacumen ficorum pirorumve et malus depango qui vel insero interpono biennium spatium vel si generosus sum adolesco transfero hactenus de positio vinearis supersum pars antiquus ut praecipio etiam cultus is de qui sequor volumen multus dissero


Multi caulibus vitis albae et valvulis ervi bubus medentur: nonnulli pellem serpentis obtritam cum vino miscent. Est etiam remedio eum dulci vino tritum serpyllum, et concisa et in aqua macerata scilla. Quae omnes praedictae potiones trium heminarum singulis diebus per triduum datae alvum purgant, depulsisque vitiis recreant vires.

multus caulis vita albus et valvulis ervum bos medeor nonnullus pellis serpens obtero cum vinum misceo sum etiam remedium is dulcis vinum tero serpyllum et concaedes et in aqua macero scilla qui omnis praedico potio tres heminaris singuli dies per triduum do alvus purgo depello vitium recreo vireo


Namque unum genus adversus hominum insidias eligitur, et id villam quaeque iuncta sunt villae custodit. At alterum propcllendis iniuriis hominum ac ferarum; et id observat domi stabulum, foris pecora pascentia. Tertium venandi gratia comparatur; idque non solum nihil agricolam iuvat, sed et avocat desidemque ab opere suo reddit.

namque unus genus adverro homo insidiae eligo et is villa quisque iungo sum villa custodio at alter propcllendis iniuria homo atque ferus et is observo domus stabulis foris pecus pasco tertius venor gratia comparo is non solus nihil agricola juvo sed et avoco desidemque ab opus suus reddo


Vitiosa est, ut mea fert opinio. Iulii Attici satio, quae contortis capitibus malleolum recipit; eiusque rei vitandae non una ratio est. Primum quod nulla stirps ante quam deponatur vexata et infracta melius provenit quam quae integra et inviolata sine iniuria deposita est; deinde quicquid recurvum et sursum versus spectans demersum est, cum tempestivum eximitur, in modum hami repugnat obluctanti fossori, et velut uncus infixus solo, ante quam extrahatur, pracrumpitur. Nam fragilis est ea parte materia, qua torta et recurvata, cum deponeretur, ceperat vitium; propter quod praefractam maiorem partem radicum amittit.

vitiosus sum ut meus fero opinio julius atticus satio qui contorqueo caput malleolus recipio is res vito non unus ratio sum primus qui nullus stirps ante quam depono vexo et infringo bonus provenio quam qui integer et inviolo sine iniuria depono sum deinde quisquis recurvus et sursum verro specto demergo sum cum tempestivus eximo in modus hamus repugno obluctor fossor et velut uncus infigo solum ante quam extraho pracrumpitur nam fragilis sum is pars materia qui torqueo et recurvata cum depono capio vitium propter qui praefringo magnus pars radix amitto


Quoniam sementi terram docuimus praeparare, nunc seminum genera persequamur.3 Prima et utilissima sunt hominibus frumenta triticum et semen adoreum. Tritici genera complura cognovimus, verum ex iis maxime sciendum est, quod robus dicitur, quoniam et pondere et nitore praestat.

quoniam sementis terra doceo praepararis nunc semen genus persequor primus et utilis sum homo frumentum triticum et semen adoreum triticum genus complures cognosco verus ex is magnus scio sum qui robur dico quoniam et pondus et nitor praesto


Ceterum ad aestatum temperandos calores et amoenitatem locorum plurimum conferunt salientes rivi, quos, si conditio loci patietur, qualescumque, dum tamen dulces, utique perducendos in villam censeo. Sin summotus longius a collibus erit amnis et loci salubritas editiorque situs ripae permittet superponere villam praefluenti,cavendum tamen erit, ut a tergo potius quam prae se flumen habeat et ut aedificii frons aversa sit ab infestis eius regionis ventis et amicissimis adversa; quoniam plerique amnes aestate vaporatis, hieme frigidis nebulis caligant, quae nisi vi maiore inspirantium ventorum summoventur, pecudibus hominibusque conferunt pestem.

ceterum ad aestas tempero calor et amoenitas locus multus confero salio rivus qui si condicio locus patior qualis dum tamen dulcis utique perduco in villa censeo sin summoveo longus ab collis sum amnis et locus salubritas edo sino ripa permitto superpono villa praefluo caveo tamen sum ut ab tergum potis quam prae sui flumen habeo et ut aedificium frons averto sum ab infestus is regio venio et amicus adverso quoniam plerusque amnis aestas vaporatis hiems frigidus nebulis caligo qui nisi vis magnus inspiro ventor summoveo pecus homo confero pestis


Ceteris itaque partibus Italiae non tam vineis quam arbusto est idonea, cum praedictis regionibus commodissime iugum sustineat. Materiam fructumque, nisi quod duplicem, non absimilem minori germanae gerit, sicut maior gemina maiori germanae; quae tamen minor hoc melior est, quod fecundior etiam mediocri solo, nam illam nisi praepingui non respondere iam dictum est.

ceterus itaque pars italia non tam vinea quam arbustus sum idoneus cum praedico regio commodus iugum sustineo materia fruor nisi qui duplico non absimilis parvus germana gero sicut magnus gemino magnus germana qui tamen paruus hic bonus sum qui fecundus etiam mediocris solum nam ille nisi praepinguis non respondeo iam dico sum


Faenum Graecum, quod siliquam vocant rustici, duo tempora sationum habet, quorum alterum est Septembris mensis, cum pabuli causa seritur, isdem diebus, quibus vicia circa aequinoctium, alterum autem mensis Ianuarii ultimi vel primi Februarii, cum in semenseminatur; sed hac satione iugerum sex modiis, illa septem occupamus. Utraque cruda terra non incommode fit, daturque opera ut spisse aretur, nec tamen alte, nam si plus quattuor digitis adobrutum est semen eius, non facile prodit; propter quod non nulli prius quam serant, minimis aratris proscindunt atque ita iaciunt semina et sarculis adobruunt.

faenum graecus qui siliqua voco rusticus duo tempus satio habeo qui alter sum september mensis cum pabulum causa sero idem dies qui vicia circa aequinoctium alter autem mensis januarius ulter vel primus februarius cum in semenseminatur sed hic satio jugerum sex modius ille septem occupo uter crudus terra non incommodus fio do opus ut spissus aro neque tamen altus nam si multus quattuor digitus adobrutum sum semen is non facilis prodeo propter qui non nullus prior quam sero paruus arater proscindo atque ita jacio semen et sarculis adobruo


Super hunc numerum, quem rettulimus, singularis habetur Aminea maiori geminae non dissimilis, prima specie pampini et trunci, sed vini sapore aliquanto inferior, quamvis generosissimis sit proxima,praeferenda etiam propriis virtutibus. Nam et feracior et flore melius exuitur, spissasque et albidas uvas ac tumidioris acini gerit, gracili arvo non desciscit, atque ideo inter uberrimas vites numeratur.

super hic numerus qui refero singularis habeo aminea magnus geminus non dissimilis primus species pampinus et truncus sed vinum sapor aliquantus inferus quivis generosus sum propior praefero etiam proprius virtus nam et ferax et floreo bonus exuo spisso et albidus labrusca atque tumidus acinus gero gracilis arvum non descisco atque ideo inter uber vito numero


Oportet autem etiam vacua domicilia collocata in apiariis habere. Nam sunt nonnulla examina, quae cum processerat,statim sedem sibi quaerant in proximo, eamque occupent quam vacantem reperiunt. Haec fere acquirendarum, atque etiam retinendarum apium traditur cura.

oportet autem etiam vacuus domicilium colloco in apiarium habeo nam sum nonnullus examino qui cum procedo statim sedes sui quaero in propior eo occupo quam vaco reperio hic fere acquirendaris atque etiam retinendaris apis trado cura


Sed rapa campis et locis umidis laetantur, napus devexam amat et siccam tenuique propiorem terram; itaque glareosis sabulosisque arvis melior exit,locique proprietas utriusque semen commutat; namque in alio solo rapa biennio sata convertuntur in napum, in alio napus raporum accipit speciem. Riguis locis utrumque recte ab solstitio seritur, siccis ultima parte mensis Augusti vel prima Septembris. Subactum solum pluribus iterationibus aratri vel rastri largoque stercore satiatum postulant;

sed rapum campus et locus umidus laeto napus devexam amo et siccus teneo propiorem terra itaque glareosus sabulosus arvum bonus exeo locus proprietas uterque semen commuto namque in alius solum rapum biennium sero converto in napus in alius napus rapum accipio species riguus locus uterque rectus ab solstitium sero siccus ulter pars mensis augustus vel primus september subigo solus multus iteratio arater vel rastrum largus stercus satio postulo


Quod si tamen pestis permanserit, sunt qui micas alii tepido madefaciunt oleo et'faucibus inserant. Quidam hominis urina tepida rigant ora, et tamdiu comprimunt, dum eas amaritudo cogat per nares emoliri pituitae nauseam.Uva quoque, quam Graeci ἀγρίαν σταφυλὴν vocant, cum cibo mixta prodest; vel eadem pertrita, et cum aqua potui data.

qui si tamen pestis permaneo sum qui mico alius tepidus madefacio oleum et fauces insero quidam homo urina tepidus rigo os et tamdiu comprimo dum is amaritudo cogo per naris emolior pituita nausea labrusca quoque quam graecum voco cum cibus misceo prodo vel idem pertritus et cum aqua possum do


Minimus agnis vendundis in hac pecude, nec ullus lactis reditus haberi potest. Nam et qui submovcri debent,paucissimos post dies quam editi sunt, immaturi fere mactantur; orbaeque natis suis matres alienae soboli praebent ubera: quippe singuli agni binis nutricibus submittuntur, nec quicquam subtrahi submissis expedit, quo saturior lactis agnus celeriter confirmetur, et parta nutrici consociata minus laboret in educatione fetus sui. Quam ob causam diligenti cura servandum est, ut et suis quotidie matribus et alienis non amantibus agni subrumentur.

minimus agnus vendo in hic pecus neque ullus lac redeo habeo possum nam et qui submovcri debeo paucus post dies quam edo sum immaturi fere macto orba obstino suus mater alienus soboli praebeo uber quippe singuli agnus bini nutrix summitto neque quisquam subtraho summitto expedio quo satur lac agnus celer confirmo et pario nutrix consocio paruus laboro in educatio fetus suus quam ob causa diligo cura servo sum ut et suus quotidie mater et alienus non amo agnus subrumentur


Caeli et anni praesentis mores intueatur, neque enim semper eundem velut ex praescripto habitum gerunt, nec omnibus annis eodem vultu venit aestas aut hiems, nec pluvium semper est ver aut umidus autumnus; quae praenoscere sine lumine animi et sine exquisitissimis disciplinis non quemquam posse crediderim. Iam ipsa terrae varietas et cuiusque soli habitus quid nobis neget,

caelis et annus praesum mos intueor neque enim semper idem velut ex praescribo habitus gero neque omnis annus idem vultus venio aestas aut hiems neque pluvius semper sum ver aut umidus auctumnus qui praenosco sine lumen animus et sine exquaero disciplina non quisquam possum credo iam ipse terra varietas et quisque solus habitus quis nos nego


Colles pinguis soli peracta satione trimestriummense Martio, si vero tepor caeli siccitasque regionis suade- bit, Februario statim proscindendi sunt. Deinde ab Aprile medio usque in solstitium iterandi, tertiandique Septembri circa aequinoctium; ac totidem operis, quot uliginosi campi, excolitur iugerum talis agri.

collis pinguis solus perago satio trimestriummense martius si verus tepor caelum siccitas regio suadeo bit februarius statim proscindo sum deinde ab aprilis medium usque in solstitium itero tertio september circa aequinoctium atque totidem opus quot uliginosus campus excolo jugerum talis ager


Maxime autem prodest vitibus, omnibus annis resolvi. Nam et commodius enodantur, et refrigerantur, cum alio loco alligatae sunt, minusque laeduntur, ac melius convalescunt. Atque ipsos palmites ita tabulatis superponi convenit, ut a tertia gemma vel quarta religati dependeant, eosque non constringi, ne sarmentum vimine praecidatur.

magnus autem prodo vitis omnis annus resolvo nam et commodus enodo et refrigero cum alius locus alligo sum parvus laedo atque bonus convalesco atque ipse palmes ita tabulatum superpono convenio ut ab tertius gemma vel quartus religo dependeo is non constringo ne sarmentum vimen praecido


Viti novellae pampinarium immitti non oportet, nisi necessario loco natus est, ut viduum ramum maritet. Veteribus vitibus loco nati palmites pampinarii utiles sunt, et plerique ad tertiam gemmam resecti optime submittuntur. Nam insequenti anno materias fundunt.

vitium novella pampinarius immitto non oportet nisi necessarius locus nascor sum ut viduus ramus marito vetera vitis locus nascor palmes pampinarius utilis sum et plerusque ad tertius gemma reseco optume summitto nam insequor annus materio fundo


Statim deinde perpetuus canaliculus humi de-pressus construatur, per quem quotidie mixti cum aqua cibi decurrant: sic enim pabulatur id genus avium. Gratissima est esca terrestris leguminis panicum et milium, necnon et hordeum: sed ubi copia est, etiam glans ac vinacea praebentur. Aquatilis autem cibi si sit facultas, datur cammarus, et rivalis alecula, vel si qua sunt incrementi parvi fluviorum animalia.

statim deinde perpetuus canaliculus humus de premo construo per qui quotidie misceo cum aqua cibus decurro sic enim pabulor is genus avis gratus sum esca terrestris legumen panicum et mille necnon et hordeum sed ubi copia sum etiam glans atque vinaceum praebeo aquatilis autem cibus si sum facultas do cammarus et rival alecula vel si qui sum incrementum parvus fluvius animal


Medicinas huius pecoris plerumque iam in aliis generibus edocui: propria tamen quaedam vitia non omittam, quorum remedia subscripsi. Equienti mulae cruda brassica datur. Suspiriosae sanguis detrahitur, et cum sextario vini atque olei thuris semuncia marrubii succus instar heminae mixtus infunditur.

medicina hic pecus plerusque iam in alius genus edoceo proprius tamen quidam vitio non omitto qui remedio subscribo equio mula crudus brassica do suspiriosus sanguis detraho et cum sextarius vinum atque oleum thus semuncia marrubium succus instar hemina misceo infundo


Locum aeque munitum et apricum, quam columbi desiderant: sed in eo transversae perticae perforatis parietibus adversis aptantur, quibus insideant, cum satiati cibo requi- escere volunt. Eae perticae non altius a terra debent sublevari, quam hominis statura patitur, ut a stante contingi possint.

locus aequus munio et apricus quam columbus desidero sed in is transverto pertica perforo paries adverro apto qui insideant cum satio cibus requi esco volo is pertica non altus ab terra debeo sublevaris quam homo sto patior ut ab sto contingo possum


Itaque, post hoc tempus, cum diei permittit hilaritas, procedere audent in pascua. Nam abaequinoctio verno sine cunctatione iam passim vagantur, et idoneos ad fetum decerpunt flores, atque intra tecta comportant. Haec observanda per anni tempora diligentissime Hyginus praecepit. Ceterum illa Celsus adicit, paucis locis eam felicitatem suppetere,ut apibus alia pabula hiberna atque alia praebeantur aestiva.

itaque post hic tempus cum dies permitto hilaritas procedo audeo in pascuus nam abaequinoctio vernus sine cunctatio iam passim vago et idoneus ad fetus decerpo floreo atque intra tectum comporto hic observo per annus tempus diligens hyginus praecipio ceterum ille celsus adicio paucus locus is felicitas suppeto ut apis alius pabulum hibernus atque alius praebeo aestivus


Anseribus admittendis tempus aptissimum est a bruma; mox ad pariendum, et ad incubandum a Calen. Februariis vel Martiis usque ad solstitium, quod fit ultima parte mensis Iunii. Ineunt autem non, ut priores aves, de quibus diximus, insistentes humi: nam fere in flumine aut piscinis id faciunt: singulaeque ter anno pariunt, si prohibeantur fetus suos excudere,quod magis expedit, quam quum ipsae suos fovent.

anser admitto tempus aptus sum ab bruma mox ad pario et ad incubo ab caleo februarius vel martius usque ad solstitium qui fio ulter pars mensis junius ineo autem non ut prior aveo de qui dico insisto humus nam fere in flumen aut piscina is facio singulus ter annus pario si prohibeo fetus suus excudo qui magis expedio quam qui ipse suus foveo


Plus enim queunt pecudes collo et pectore conari quam cornibus, atque hoc modo tota mole corporis totoque pondere nituntur; at illo refractis et resupinis capitibus excruciantur aegreque terrae summam partem levi admodum vomere sauciant. Et ideo minoribus aratris moliuntur, quia non valent alte perfossa novalium terga rescindere; quod cum fit, omnibus virentibus plurimum confertur,nam penitus arvis sulcatis maiore incremento segetum arborumque fetus grandeseunt.

multus enim queo pecus collum et pectus conor quam cornu atque hic modo totus moles corpus totus pondus nitor at ille refringo et resupinus caput excrucio aeger terra summa pars levis admodum vomo saucio et ideo paruus arater molio quia non valeo altus perfodio novalium tergum rescindo qui cum fio omnis vireo multus confero nam penitus arvum sulco magnus incrementum seges arbor fetus grandeseunt


Castrare vitulos Mago censet, dum adhuc teneri sunt; neque id ferro facere, sed fissa 1 ferula comprimere testiculos, et paulatim confringere. Idque optimum genus castrationum putat, quod adhibetur aetati tenerae sine vulnere.

castraris vitulus magus censeo dum adhuc teneo sum neque is ferrum facio sed findo ferula comprimo testiculus et paulatim confringo is bonus genus castratio puto qui adhibeo aetas tener sine vulnus


Et ut agricolationem Romana tandem civitate donemus (nam adhuc istis auctoribus Graecae gentis fuit) iam nunc M. Catonem Censorium illum memoremus, qui eam latine loqui primus instituit, post hunc duos Sasernas, patrem et filium,qui eam diligentius erudiverunt, ac deinde Scrofam Tremelium, qui etiam cloquentem reddidit, et M. Terentium qui expolivit, mox Vergilium,qui carminum quoque potentem fecit.

et ut agricolatio romanus tandem civitas dono nam adhuc iste auctor graece gens sum iam nunc m cato censorius ille memoro qui is latina loquor primus instituo post hic duo saserna pater et filius qui is diligo erudiverunt atque deinde scrofa tremelium qui etiam cloquentem reddo et m terentius qui expolio mox vergilius qui carmen quoque potens facio


Contentus tamen non debet esse diligens paterfamilias cibis, quos suapte natura terra gignit, sed temporibus anni, quibus silvae pabulis carent, condita messe clausis succurrere, hordeoque alere, vel adorco farre aut faba, primumque etiam vinaceis, quicquid denique vilissime constiterit, dare. Idque ut intelligant ferae praeberi, unam vel alteram domi mansue-factam conveniet immittere, quae pervagata totum vivarium cunctantes ad obiecta cibaria pecudes perducat.

contineo tamen non debeo sum diligo paterfamilias cibus qui suapte natura terra gigno sed tempus annus qui silva pabulis careo condio meto claudo succurro hordeum alo vel adorco far aut faba primus etiam vinaceum quisquis denique vilis consto do is ut intelligant fera praebeo unus vel alter domus mansue facio convenio immitto qui pervagor totus vivarius cuncto ad objecto cibaria pecus perduco


Nec incredibilis debet in Amineis haec videri fecunditas.Nam quemadmodum Terentius Varro, et ante eum Marcus Cato posset adfirmare, sescenas urnas priscis cultoribus singula vinearum iugera fudisse, si fecunditas Amineis defuisset, quas plerumque solas antiqui noverant? Nisi si putamus ea quae nuper ac modo plane longinquis regionibus arcessitanotitiae nostrae sunt tradita, Biturici generis aut Basilici vineta eos coluisse, cum vetustissimas quasque vineas adhuc existimemus Amineas.

neque incredibilis debeo in amineis hic video fecunditas nam quemadmodum tero varro et ante is marcus cato possum adfirmaris sexceni urna priscus cultor singulus vinearis iugerum fundo si fecunditas amineis desum qui plerusque solo antiquus nosco nisus si puto is qui nuper atque modo planus longinquus regio arcessitanotitiae noster sum trado bituricus genus aut basilici vinetum is colo cum vetustissimas quisque vinea adhuc existimo amineas


Postea quam voles teneram, cum prosiluerit, deseces licet et iumentis praebeas, sed inter initia parcius, dum consuescant, ne novitas pabuli noceat; inflat enim et multum creat sanguinem. Cum secueris autem, saepius eam rigato; paucos deinde post dies, ubi coeperit fruticare,omnis alterius generis herbas eruncato. Sic culta sexiens anno demeti poterit et permanebit annis decem.

postea quam volo tener cum prosilio deseco licet et jumentum praebeo sed inter initium parcus dum consuesco ne novitas pabulum noceo inflo enim et multus creo sanguis cos seco autem saepis is rigo paucus deinde post dies ubi coepio fruticaris omnis alter genus herba erunco sic colo sexiens annus demeto possum et permaneo annus decem


Plus etiam eiusdem radix confusa prodest, vel si montanum trifolium invenitur, quod confragosis locis efficacissimum nascitur, odoris gravis, neque absimilis bitumini, et idcirco Graeci eam ἀσφάλτειον appellant; nostri autem propter figuram vocant acutum trifolium: nam longis et hirsutis foliis viret, caulemque robustiorem facit,

multus etiam idem radix confundo prodo vel si montanus trifolium invenio qui confragosus locus efficax nascor odor gravis neque absimilis bitumen et idcirco graecum is appello noster autem propter figura voco acutus trifolium nam longus et hirsutus folium vireo caulis robustus facio


Nam quemadmodum desiderant esse quo irrepant, et ubi delitescentibus fluvialibus animalibus insidientur, ita offenduntur, si non sunt libera spatia, qua permeent. Extra lacum deinde per vicenos undique pedes gramine ripae vestiantur: sintque post hunc agri modum circa maceriam lapide fabricata et expolita tectoriis pedalia in quadratum cubilia, quibus innidificent aves: eaque contegantur intersitis buxeis aut myrteis fruticibus, qui non excedant altitudinem parietum.

nam quemadmodum desidero sum quo irrepant et ubi delitescentibus fluvial animal insidior ita offendo si non sum liber spatior qui permeo extra lacus deinde per viceni undique pes gramen ripa vestio sum post hic ager modus circa maceria lapis fabricor et expolio tectorium pedalion in quadro cubile qui innidifico aveo is contego intersum buxeus aut myrteus frutex qui non excedo altitudo paries


De armentis ceterisque pecudibus et magistris, per quos quadrupedum greges humana solertia 6 domi forisque curantur atque observantur, nisi fallor, satis accurate disserui. Nunc ut exordio priore sum pollicitus, de mutis custodibus loquar; quamquam canis falso dicitur mutus custos. Nam quis hominum clarius aut tanta vociferatione bestiam vel furem praedicat, quam iste latratu? quis famulus amantior domini? quis fidelior comes? quis custos incorruptior? quis excubitor inveniri potest vigilantior? quis denique ultor aut vindex constantior? Quare vel in primis hoc animal mercari tuerique debet agricola, quod et villam et fructus familiamque et pecora custodit. Eius autem parandi tuendique triplex ratio est.

de armentum ceter pecus et magister per qui quadrupedus grex humanus sollertia domus foris curo atque observo nisi fallo satis accuro disservio nunc ut exordior prior sum polliceor de mutus custos loquor quamquam canis fallo dico mutus custos nam quis homo clarus aut tantus vociferatio bestia vel fur praedico quam iste latratus quis famulus amo dominus quis fidelis comes quis custos incorruptus quis excubitor invenio possum vigilo quis denique ultor aut vindex consto quaris vel in primus hic animal mercor tueor debeo agricola qui et villa et fructus familia et pecus custodio is autem paro tueor triplex ratio sum


Seritur ut deinceps praecipiemus. Locum, in quo Medicam proximo vere saturus es, proscindito circa Kalendas Octobris et eum tota hieme putrescere sinito; deinde Kalendis Februariis diligenter iterato et lapides omnes eligito glaebasque offringito; postea circa Martium mensem tertiato et occato. Cum sic terram subegeris, in morem horti areas latas pedum denum, longas pedum quinquagenum facito, ut per semitas aqua ministrari possit aditusque utraque parte runcantibus pateat.

sero ut deinceps praecipio locus in quo maedicus propior verus sero sum proscindo circa kalendae october et is totus hiems putrescere sino deinde kalendae februarius diligenter itero et lapis omnis eligo glaeba offringito postea circa martius mensis tertio et occo cos sic terra subigo in mos hortus areo latus pes deni longus pes quinquageni facio ut per semita aqua ministraris possum adeo uter pars runco pateo


Illud quoque praecipiendum habeo, stercus omne, quod tempestive repositum anno requieverit, segetibus esse maxime utile, nam et vires adhuc solidas habet et herbas non creat; quanto autem vetustius sit, minus prodesse, quoniam minus valeat. Itaque pratis quam recentissimum debere inici, quod plus herbarum progeneret; idque mense Februario luna crescente fieri oportere, nam ea quoque res aliquantum faeni fructum adiuvat. De cetero usu stercoris, qualis in quaque re debeat esse, tum dicemus, cum singula persequentur.

ille quoque praecipio habeo stercus omnis qui tempestivus repono annus requiesco seges sum magnus utilis nam et vireo adhuc solidus habeo et herba non creo quantus autem vetustus sum paruus prosum quoniam paruus valeo itaque pratum quam recens debeo inicio qui multus herba progenero is mensis februarius luna cresco fio oportet nam is quoque res aliquantus faenum fructus adjuvo de ceterus usus stercus qualis in quisque res debeo sum tum dico cum singulus persequor


Sequente deinde anno insecatur superior pars curvaturae usque ad medullam, ne totas vires matris propagatum flagellum in se trahat, et ut paulatim condiscat suis radicibus ali. Bima deinde praeciditur proxime palmam quae ex arcu summissa est. Et id quod a matre abscisum recessit, confestim alte circumfoditur. et scrobiculo facto ad imum solum praeciditur,adobruiturque, ut et radices deorsum agat, nec ex propinquo neglegenter in summa terra resectum

sequor deinde annus inseco superus pars curvo usque ad medulla ne totus vireo mater propago flagellum in sui traho et ut paulatim condisco suus radix al bimus deinde praecido propior palma qui ex arcus summitto sum et is qui ab mater abscido recedo confestim altus circumfodio et scrobiculus facio ad imus solus praecido adobruo ut et radix deorsum ago neque ex propinquo neglegenter in summus terra reseco


Quod vir eruditissimus, ut mea fert opinio, traditum vetus praeceptum numeris signavit, quippe acutissimam gentem Poenos dixisse convenit imbecilliorem agrum quam agricolam esse debere, quoniam, cum sit conluctandum cum eo, si fundus praevaleat, adlidi dominum.Nec dubium quin minus reddat laxus ager non recte cultus quam angustus eximie.

qui vir erudio ut meus fero opinio trado vetus praeceptum numerus signo quippe acuo gens poeni dico convenio imbecillis ager quam agricola sum debeo quoniam cum sum conluctor cum is si fundus praevaleo adlidi dominus neque dubius quin paruus reddo laxus ager non rectus cultus quam angustus eximius


Deterrima est conditio fictilium, quae et accenduntur aestatis vaporibus, et gelantur hiemis frigoribus. Reliqua sunt alvorum genera duo, ut vel ex fimo fingantur,vel lateribus extruantur: quorum alterum iure damnavit Celsus, quoniam maxime est ignibus obnoxium; alterum probavit, quamvis incommodum eius praecipuum non dissimulaverit, quod, si res postulet, transferri non possit.

deterior sum condicio fictilis qui et accendo aestas vapor et gelo hiems frigus reliquus sum alvus genus duo ut vel ex fimum fingo vel later extruantur qui alter ius damno celsus quoniam magnus sum ignis obnoxius alter probo quivis incommodus is praecipuus non dissimulo qui si res postulo transfero non possum


Quod ego non agricolae sed mensoris officium esse dicebam: cum praesertim ne architecti quidem, quibus necesse est mensurarum nosse rationem, dignentur consummatorum aedificiorum, quae ipsi disposuerint, modum comprehendere, sed aliud existiment professioni suae convenire, aliud eorum, qui iam exstructa metiuntur, et imposito calculo perfecti operis rationem computant. Quo magis veniam tribuendam esse nostrae disciplinae censeo, si eatenus progreditur, ut dicat, qua quidque ratione faciendum, non quantum id sit quod effecerit.

qui ego non agricola sed mensor officium sum dico cum praesertim ne architectus quidem qui necesse sum mensuraris nosco ratio digno consummator aedificium qui ipse disposuerint modus comprehendo sed alius existimo professio suus convenio alius is qui iam exstruo metior et impono calculus perficio opus ratio computo quo magis venio tribuo sum noster disciplina censeo si eatenus progredio ut dico qui quisque ratio facio non quantus is sum qui efficio


Si vero etiam praegelida frigora regionis eius suspecta erunt, aliquid fimi, vel, si est commodius, columbini stercoris, aut in hunc usum praeparatae veteris urinae senos sextarios, antequam vitem adobruas, radicibus superfundes. Sed ablaqueare omnibus autumnis oportebit primo quinquennio, dum vitis convalescat: ubi vero truncus adoleverit, fere triennio intermittendus est eius operis labor. Nam et minus ferro crura vitium laeduntur,nec tam celeriter radiculae inveterato iam codice enascuntur.

si verus etiam praegelidus frigus regio is suspicio sum aliquis fimum vel si sum commodus columbinus stercus aut in hic usus praeparo veto urina seni sextarius antequam vito adobruo radix superfundo sed ablaquearis omnis auctumnus oportet primus quinquennium dum vita convalesco ubi verus truncus adolesco fere triennium intermitto sum is opus labor nam et paruus ferrum crus vitium laedo neque tam celer radicula invetero iam codico enascor


Feminae quidem sua sponte tanquam servitio liberatae studiosius pullos enutriunt: nec curator aliud facere debet, quam ut diei certo tempore, signo dato, iuxta villam gregem convocet, et exiguum hordei concurrentibus obiciat, ut nec avis esuriat, et numerus advenientium recognoscatur.

femina quidem suus sponte tamquam servitium libero studiosus pullus enutrio neque curator alius facio debeo quam ut dies certus tempus signum do iuxta villa grex convoco et exiguus hordeum concurro obicio ut neque avus exsurio et numerus advenio recognosco


secundum deinde, quod homines faciunt, si et aliis villae purgamentis immisceatur, quoniam per se naturae est ferventioris et idcirco terram perurit. Aptior est tamen surculis hominis urina, quam sex mensibus passus veterascere si vitibus aut pomorum arboribus adhibeas, nullo alio magis fructus exuberat: nec solum ea res maiorem faciet proventum. sed etiam saporem et odorem vini pomorumque reddit meliorem.

secundus deinde qui homo facio si et alius villa purgamentum immisceo quoniam per sui natura sum ferventioris et idcirco terra peruro aptus sum tamen surculis homo urina quam sex mensis patior veterascere si vitis aut pomum arbor adhibeo nullus alius magis fructus exubero neque solus is res magnus facio provenio sed etiam sapor et odor vinum pomum reddo bonus


Vinculi genus ad insitionem non unum est. Alii viminibus obstringunt; nonnulli circumdant libro fissuram; plurimi ligant iunco, quod est aptissimum. Nam vimen, cum inaruit, penetrat et insecat corticem. Propter quod molliora vincula magis probamus, quae cum circumvenere truncum, adactis harundineis cuneolis artantur. Sed antiquissimum est, et ante haec ablaqueari vitem, radicesque summas vel suboles amputari; et post haec adobrui truncum. Isque cum comprehendit, aliam rursus exigit curam:

vinculis genus ad insitio non unus sum alius vimen obstringo nonnullus circumdo liber findo plurimus ligo juncus qui sum aptus nam vimen cum inaruit penetro et inseco cortex propter qui mollis vinculum magis probo qui cum circumvenio truncus adigo harundineus cuneolus arto sed antiquus sum et ante hic ablaquearis vito radix superus vel suboles amputaris et post hic adobruo truncus eo cum comprehendo alius rursus exigo cura


Sed et pabulum circa tempus admissurae subtrahitur feminis, ne eas steriles reddat nimia corporis obesitas; et tauris adicitur, quo fortius ineant. Unumque marem quindecim vaccis sufficere abunde est. Qui ubi iuvencam supervenit, certis signis comprehendere licet, quem sexum generaverit: quoniam si parte dextra desiluit, marem seminasse manifestum est; si laeva, feminam. Id tamen verum esse non aliter apparet, quam si post unum coitum forda non admittit taurum:

sed et pabulis circa tempus admitto subtraho femina ne is sterilis reddo nimius corpus obesitas et taurus adicio quo fortis ineo unus maris quindecim vacca sufficio abunde sum qui ubi juvenca supervenio certus signum comprehendo licet qui sexus genero quoniam si pars dextera desileo maris semino manifestus sum si laeva femina is tamen verus sum non aliter appareo quam si post unus coeo forda non admitto taurus


Quaedam etiam subterraneae pestes adultas segetes radicibus subsectis enecant. Id ne. fiat, remedio est aquae mixtus sucus herbae, quam rustici sedum appellant, nam hoc medicamine una nocte semina macerata iaciuntur.Quidam cucumeris anguinei umorem ex- pressum et eiusdem tritam radicem diluunt aqua, similique ratione madefacta semina terrae mandant. Alii hac eadem aqua vel amurca insulsa, cum coepit infestari seges, perfundunt sulcos et ita noxia animalia summovent. Illud deinceps praecipiendum habeo,ut demessis segetibus iam in area futuro semini consulamus.

quidam etiam subterraneus pestis adoleo seges radix subseco eneco is ne fio remedium sum aqua misceo sucus herba quam rusticus sedes appello nam hic medicamen unus nox semen macero jacio quidam cucumis anguineus umor ex premo et idem tero radix diluo aqua similis ratio madefacio semen terra mando alius hic idem aqua vel amurca insulsus cum coepio infestaris seges perfundo sulcus et ita noxius animal summoveo ille deinceps praecipio habeo ut demeto seges iam in area sum semen consulo


Nam id quoque semper crepusculo fieri debet, ut ad sonum buccinae pecus, si quod in silvis substiterit, saepta repetere consuescat. Hic enim recognosci grex poterit, numerusque constare si velut ex militari disciplina intra stabularii castra manserint. Sed non eadem in tauros exercentur imperia, qui freti viribus per nemora vagantur, liberosque egressus et reditus habent, nec revocantur nisi ad coitus feminarum.

nam is quoque semper crepusculum fio debeo ut ad sonus buccinae pecus si qui in silva substiterit saeptum repeto consuesco hic enim recognosco grex possum numerus constaris si velut ex militaris disciplina intra stabularius castrum maneo sed non idem in taurus exerceo imperium qui fretus vis per nemus vago liber egredior et redeo habeo neque revoco nisi ad coeo femina


Si dolor permanet, ungulas circumsecare, et uncta manu per anum inserta fimum extrahere, rursusque agere currentem. Si nec hoc profuit, tres caprifici aridi conteruntur, et eum dodrante aquae calidae dantur. Ubi nec haec medicina processit, myrti silvestris foliorum duae librae laevigantur, totidemque sextarii calidae aquae mixti per vas ligneum faucibus infunduntur. Atque ita sub cauda sanguis emittitur. Qui cum satis profluxit, inhibetur papyri ligamine. Tum concitate agitur pecus cousque dum anhelet.

si dolor permaneo ungula circumsecaris et unctus manus per anus insero fimum extraho rursus ago curro si neque hic prosum tres caprificus aridus contero et is dodrans aqua calida do ubius neque hic medicina procedo myrtum silvestris folium duo libra laevigantur totidem sextarius calida aqua misceo per vas ligneus fauces infundo atque ita sub cauda sanguis emitto qui cum satis profluo inhibeo papyrus ligamen tum concitas ago pecus cousque dum anhelo


raram supra modum velut per infundibulum transmittere imbres, et sole ac vento penitus siccari atque exarescere: gravem terram vix ulla cultura vinci, levem vix ulla sustineri: pinguissimam et laetissimam luxuria, macram ac tenuem ieiunio laborare. Opus est, inquit, inter has tam diversas inaequalitates magno temperamento, quod in corporibus quoque nostris desideratur, quorum bona valetudo calidi et frigidi, umidi et aridi, densi et rari certo et quasi examinato modo continetur.Nec tamen hoc temperamentum in terra,

rarus supra modus velut per infundibulis transmitto imber et sol atque venio penitus siccaris atque exaresco gravis terra vix ullus cultura vinco levo vix ullus sustineo pinguis et laetus luxuria macram atque tenuis jejunium laboro opus sum inquam inter hic tam diverto inaequalitas magnus temperamentum qui in corpus quoque noster desidero qui bonus valetudo calidus et frigidus umidus et aridus densus et raris certus et quasi examino modo contineo neque tamen hic temperamentum in terra


Isque mos dum servatus est, perseverantissimo colendorum agrorum studio veteres illi Sabini Quirites atavique Romani, quamquam inter ferrum et ignes hosticisque incursionibus vastatas fruges largius tamen condidere quam nos, quibus diuturna permittente pace prolatare licuit rem rusticam.

eo mos dum servo sum persevero colo ager studium vetus ille sabinum quiris atavus romanus quamquam inter ferrum et ignis hosticus incursio vastatas frugis largus tamen condo quam nos qui diuturnus permitto pax prolataris licet res rustica


Cum deinde annis et robore vitis convaluit, traduces in proximam quamque arborem mittendae, easque post biennium amputare atque alias teneriores transmittere convenit. Nam vetustate vitem fatigant. Nonnunquam etiam cum arborem totam vitis comprehendere nequit, ex usu fuit partem aliquam eius deflexam terrae immergere, et rursus ad eandem arborem duas vel tres propagines excitare, quo pluribus vitibus circumventa celerius vestiatur.

cos deinde annus et robur vita convalesco traduco in propior quisque arbor mitto eo post biennium amputaris atque alius tener transmitto convenio nam vetustas vito fatigo nonnunquam etiam cum arbor totus vita comprehendo nequeo ex usus sum pars aliqui is deflecto terra immergo et rursus ad idem arbor duo vel tres propago excitaris quo multus vitis circumvenio celer vestio


Sed ne nunc per infinitas terreni species evagemur, non intempestive commemorabimus6 Iuli Graecini conscriptam velut formulam, ad quam posita est aestimatio terrae 7 vinealis.Idem enim Graecinus sic ait: Esse aliquam terram calidam vel frigidam, umidam vel siccam, raram vel densam, levem aut gravem, pinguem aut macram; sed neque nimium calidum solum posse tolerare vitem, quia inurat, neque praegelidum, quoniam velut stupentes et congelatas radices nimio frigore moveri non sinat; quae tum demum se promunt, cum modico tepore

sed ne nunc per infinitus terrenus species evagemur non intempestivus commemoro iulis graecini conscribo velut formula ad quam pono sum aestimatio terra vineal idem enim graecinus sic aio sum aliqui terra calida vel frigida umidus vel siccus rarus vel densus levo aut gravis pinguis aut macram sed neque nimium calidus solus possum tolero vito quia inuro neque praegelidus quoniam velut stupeo et congelo radix nimius frigor moveo non sino qui tum demum sui promo cum modicus tepor


Remedio sunt cupressini quindecim coni, totidemque gallae, et utrorumque ponderis vetustissimus caseus.Quibus in unum tunsis admiscentur austeri vini quattuor sextarii, qui pari mensura per quatriduum dispensati dantur: nec desint lentisci myrtique et oleastri cacumina. Viridis alvus corpus ac vires carpit, operique inutilem reddit. Quae cum accident, prohibendus erit bos potione per triduum,

remedium sum cupressinus quindecim coeo totidem galla et uter pondus vetustus caseus qui in unus tundo admisceo austerus vinum quattuor sextarius qui par mensura per quatriduum dispenso do neque desum lentiscus myrtique et oleastrum cacumen viridis alvus corpus atque vireo carpo operio inutilis reddo qui cum accido prohibeo sum bos potio per triduum


Mos quoque, sicut in ceteris pecudibus, eligendi quamque optimam et deteriorem vendendi, servetur etiam in hoc genere, ut per autumni tempus omnibus annis, cum fructus earum cessat, numerus quoque minuatur. Submovebimus autem veteres, id est, quae trimatum excesserunt: item quae aut parum fecundae, aut parum bonae nutrices sunt, et praecipue quae ova vel sua vel aliena consumunt: nec minus, quae velut mares cantare atque etiam calcare coeperunt: item serotini pulli, qui ab solstitio nati capere iustum incrementum non potuerunt. In masculis autem non eadem ratio servabitur; sed tamdiu custodiemus generosos,

mos quoque sicut in ceterus pecus eligo quisque bonus et deterior vendo servo etiam in hic genus ut per auctumnus tempus omnis annus cum fructus is cesso numerus quoque minuo submovebimus autem vetus is sum qui trimatus excedo item qui aut parum fecundus aut parum bonus nutrix sum et praecipuus qui ovo vel suus vel alienus consumo neque paruus qui velut maris canto atque etiam calcaris coepio item serotinus pullus qui ab solstitium nascor capio iustus incrementum non possum in masculis autem non idem ratio servo sed tamdiu custodio generosus


Est et alterum genus arbusti Gallici, quod vocatur rumpotinum. Id desiderat arborem humilem nec frondosam. Cui rei maxime videtur esse idonea opulus1: ea est arbor como similis. Quin etiam cornus et carpinus et ornus non nunquam et salix a plerisque in hoc ipsum disponitur. Sed salix nisi aquosis locis, ubi aliae arbores difficiliter comprehendunt, ponenda non est, quia vini saporem infestat. Potest etiam ulmus sic disponi, ut adhuc tenera decacuminetur, ne altitudinem quindecim pedum excedat.

sum et alter genus arbustus gallicus qui voco rumpotinus is desidero arbor humilis neque frondosus qui res magnus video sum idoneus opulus is sum arbor como similis quin etiam cornus et carpinus et ornus non numquam et salix ab plerusque in hic ipse dispono sed salix nisi aquosus locus ubi alius arbor difficilis comprehendo pono non sum quia vinum sapor infesto possum etiam ulmus sic dispono ut adhuc tener decacumino ne altitudo quindecim pes excedo


Sed et machina fabricanda est, qua clausa iumenta bovesque curentur, ut et propior 5 accessus ad pecudem medentibus sit, nec in ipsa curatione quadrupes reluctando remedia respuat. Est autem talis machinae forma: roboreis axibus compingitur solum, quod habet in longitudinem pedes novem, et in latitudinem pars prior dipundium semissem, pars posterior quattuor pedes.

sed et machina fabrico sum qui claudo iumentum bos curo ut et propior accedo ad pecus medeor sum neque in ipse curatio quadrupes reluctor remedio respuo sum autem talis machina forma roboreus axis compingo solus qui habeo in longitudo pes novo et in latitudo pars prior dipundium semis pars posterus quattuor pes


Modus itaque materiarum is erit quem dictabit humi atque ipsius stirpis laetitia. Haec in universum; illa per partes custodienda sunt. Nam ut ab ima vite quasi a quibusdam fundamentis incipiam, semper circa crus dolabella dimovenda terra est. Et si suboles, quam rustici suffraginem vocant, radicibus adhaeret, diligenter explantanda ferroque adlevanda est, ut hibernas aquas respuat; nam praestat ex vulnere postea subolem repullescentem vellere quam nodosam et scabram plagam relinquere. Hoc enim modo celeriter cicatricem ducit, illo cavatur atque putrescit.

modus itaque materiaris is sum qui dicto humus atque ipse stirps laetitia hic in universus ille per pars custodio sum nam ut ab imus vitis quasi ab quidam fundamentum incipio semper circa crus dolabella dimovenda terra sum et si suboles quam rusticus suffrago voco radix adhaereo diligenter explanto ferrum adlevanda sum ut hiberno aqua respuo nam praesto ex vulnus postea suboles repullesco vello quam nodosus et scabram plaga relinquo hic enim modo celer cicatrix duco ille caveo atque putrescit


Albuelisutilior, ut ait Celsus, in colle quam in campo; in arbore quam in iugo;in summa arbore quam in ima; ferax et materiae frequentis et uvae. Nam quae Graeculae vites sunt, ut Mareoticae,Thasiae, Psithiae, Sophortiae, sicut habent probabilem gustum, ita nostris regionibus et raritate uvarum et acinorum exiguitate minus fluunt. Inerticula tamen nigra, quam quidam Graeci amethyston appellant, potest in secunda quasi tribu esse, quod et boni vini est et innoxia,unde etiam nomen traxit, quod iners habetur in tentandis nervis, quamvis gustu non sit hebes.

albuelisutilior ut aio celsus in collis quam in campus in arbor quam in iugum in summus arbor quam in imus ferax et materia frequens et labrusca nam qui graeculae vito sum ut mareoticus thasius psithiae sophortiae sicut habeo probabilis gustus ita noster regio et raritas uvaris et acinus exiguitas paruus fluo inerticulus tamen niger quam quidam graecum amethyston appello possum in secundus quasi tribus sum qui et bonus vinum sum et innoxius unde etiam nomen traho qui iners habeo in tento nervus quivis gustus non sum hebeo


Maximus autem annuus earum labor est initio veris, quo tithymali floret frutex, et quo amara ulmi semina sua promunt. Nam quasi novis pomis, ita his primitivis floribus illectae avide vescuntur post hibernam famem, alioqui citra satietatem tali non nocente cibo: quo cum se affatim repleverunt, profluvio alvi, nisi celeriter succurritur, intereunt. Nam et tithymalus maiorum quoque animalium ventrem solvit, et proprie ulmus apium. Eaque causa est, cur in regionibus Italiae,quae sunt eius generis arboribus consitae, raro frequentes durent apes.

magnus autem annuus is labor sum initium verus quo tithymal floreo frutex et quo amarus ulmus semen suus promo nam quasi novus pomum ita hic primitivus flos illectae avidus vesco post hibernus fames alioqui citer satietas talis non noceo cibus quo cum sui affatim repleo profluvius alvus nisi celer succurro intereo nam et tithymalus magnus quoque animal venter solvo et proprius ulmus apis is causa sum cur in regio italia qui sum is genus arbor consero rarus frequens duro apis


Si equo maxillae dolent, calido aceto fovendae, et axungia vetere confricandae sunt, eademque medicina tumentibus adhibenda est. Si armos laeserit, aut sanguinem demiserit,medio fere in utroque crure venae solvantur, et thuris polline cum eo qui profluit sanguine immixto, armi linantur, et ne plus iusto exanimetur, stercus ipsius iumenti fluentibus venis admotumfasciis obligetur. Postero quoque die ex iisdem locis sanguis detrahatur, eodemque modo curetur, et hordeo abstineatur exiguo faeno dato.

si equus maxilla doleo calidus acetum fovendae et axungia veto confrico sum idem medicina tumeo adhibeo sum si armus laedo aut sanguis demitto medium fere in uterque crus vena solvo et thus pollis cum is qui profluo sanguis immixto armus lineo et ne multus justus exanimo stercus ipse jumentum fluo venio admotumfasciis obligo posterus quoque dies ex idem locus sanguis detraho idem modo curo et hordeum abstineo exiguus faenum do


conferuntur. Idemque ait ex floribus ceras fieri, ex matutino rore mella, quae tanto meliorem qualitatem capiunt, quanto iucundiore sit materia cera confecta. Sed ante translationem diligenter alvos inspicere praecipit, veteresque et tineosos, et labantes favos eximere: nec nisi paucos et optimos reservare, ut simul etiam ex meliore flore quam plurimi fiant: eaque vasa, quae quis transferre velit, non nisi noctibus et sine concussione portare.

confero idem aio ex flos cero fio ex matutinus ros mel qui tantus bonus qualitas capio quantus jucundus sum materia cero conficio sed ante translatio diligenter alvus inspicio praecipio vetus et tineosos et labo favus eximo neque nisi paucus et bonus reservaris ut simul etiam ex bonus floreo quam plurimus fio is vasum qui quis transfero volo non nisi nox et sine concussio porto


Malum Punicum vere usque in cal. Aprilis recte seritur. Quod si acidum aut minus dulcem fructum feret, hoc modo emendabitur. Stercore suillo et humano urinaque vetere radices rigato. Ea res et fertilem arborem reddet, et primis annis fructum vinosum; post quinquennium dulcem, et apyrenum facit. Nos exiguum admodum laseris vino diluimus, et ita cacumina arboris summa oblevimus. Ea res emendavit acorem malorum.

mal punicus verus usque in cal aprilis rectus sero qui si acidus aut paruus dulcis fructus fero hic modo emendo stercus suillus et humanus urina veto radix rigo is res et fertilis arbor reddo et primus annus fructus vinosum post quinquennium dulcis et apyrinus facio nos exiguus admodum laser vinum diluo et ita cacumen arbor summus oblevimus is res emendo acor malus


omnem iniuriam sine noxa patitur. Mulieres quidem si lactis inopia premuntur, cytisum aridum in aqua macerare oportet, et cum tota nocte permaduerit, postero die expressi succi ternas heminas permiscere modico vino, atque ita potandum dare: sic et ipsae valebunt, et pueri abundantia lactis confirmabuntur. Satio autem cytisi vel autumno circa idus Octobris, vel vere fieri potest.

omnis iniuria sine noxa patior mulier quidem si lac inopia premo cytisus aridus in aqua maceraris oportet et cum totus nox permadesco posterus dies exprimo succi terni hemina permisceo modicus vinum atque ita poto do sic et ipse valeo et puer abundantia lac confirmo satio autem cytisus vel auctumnus circa idus october vel verus fio possum


Pluribus tamen sariri placet, sed neque eodem modo neque isdem temporibus usque quaque fieri; nam in agris siccis et apricis, simul ac primum sartionem pati queant segetes, debere eas permota terra adobrui, ut fruticare possint. Quod ipsum ante hiemem fieri oportere, deinde post hiemem iterari; in locis autem frigidis et palustribus plerumque transacta hieme sariri nec adobrui, sed plana sartione terram permoveri.

multus tamen sariri placeo sed neque idem modo neque idem tempus usque quisque fio nam in ager siccus et apricus simul atque primus sartio patior queo seges debeo is permoueo terra adobruo ut fruticaris possum qui ipse ante hiems fio oportet deinde post hiems iteraris in locus autem frigidus et palustria plerusque transigo hiems sariri neque adobruo sed planum sartio terra permoveo


Si pluvia non incesserit, rigato quindecim proximis diebus: simulatque novam frondem agere coeperit, sarrito, et post triennium deinde caedito, et pecori praebete Equo abunde est viridis pondo xv, bubus pondo vicena, ceterisque pecoribus pro portione virium.Potest etiam circa sepem agri satis commode ramis cytisus seri, quoniam facile comprehcndit et iniuriam sustinet. Aridum si dabis, parcius praebeto, quoniam vires maiores habet, priusque aqua macerato, et exemptum paleis permisceto.

si pluvia non incedo rigo quindecim propior dies simulo novus frons ago coepio sarrio et post triennium deinde caedo et pecus praebeo equus abunde sum viridis pondo xv bos pondo viceni ceter pecus pro portio vis possum etiam circa saepes ager satis commodus ramus cytisus sero quoniam facilis comprehcndit et iniuria sustineo aridus si do parcus praebeo quoniam vireo magnus habeo prior aqua macero et eximo palea permisceo


Sed vix istud alius praestiterit. Nam nec quisquam nobis facile crediderit tantam in agellis esse nostris abundantiam vini quantam tu, Silvine, novisti. Mediocre itaque vulgatumque pretium viviradicis posui, quo celerius nullo dissentiente perduci possent in nostram sententiam, qui propter ignorantiam genus hoc agricolationis reformidant.

sed vix iste alius praesto nam neque quisquam nos facilis credo tantus in agellus sum noster abundantia vinum quantus tu silvine nosco mediocris itaque vulgo pretium viviradicis pono quo celer nullus dissentio perduco possum in noster sententia qui propter ignorantia genus hic agricolatio reformido


quae verno tempore, cum iam caulem nec adhuc semina facit, decisa confunditur, atque expressus humor eius fictili vase reconditur, duabus urnis liquoris admixto salis torridi semodio. Quod ubi factum est, oblitum vas in stercilino defoditur, ac toto anno fimi vapore concoctum mox promitur,tepefactumque medicamentum illinitur scabrae parti, quae tamen prius aspera testa defricta

qui vernus tempus cum iam caulis neque adhuc semen facio decisus confundo atque exprimo humo is fictilis vasum recondo duo urna liquor admisceo sal torridus semodius qui ubi facio sum obliuiscor vas in stercilino defodio atque totus annus fimum vapor concoquo mox promo tepefacio medicamentum illino scabrae pario qui tamen prior asper testa defrico


Ea res efficit uberiorem fructum, et farctum fici pleniorem ac meliorem. Serendae sunt autem praecipue Livianae,Africanae, Chalcidicae, Fulcae, Lydiae, Calli-struthiae,Astropiae,Rhodiae Libycae, Tiburnae,omnes etiam biferae et triferae flosculi.

is res efficio uber fructus et farctum fici plenus atque bonus sero sum autem praecipuus livianus africanus chalcidicus fulcae lydia callus struthiae astropiae rhodius libycus tiburnus omnis etiam bifer et trifer flosculis


tam large quidem ut supersit. Hanc quidam mandunt, et ita obiciunt. Sed istud in maiore numero facere vix expedit, quia nec parvo conducuntur qui mandant, et ab his ipsis aliquantum propter iucunditatem consumitur. Multi varietatem ciborum, ne unum fastidiant, praebendam putant; ea est, cum obiciuntur myrti et lentisci semina;

tam largus quidem ut supersum hic quidam mando et ita obicio sed iste in magnus numerus facio vix expedio quia neque parvus conduco qui mando et ab hic ipse aliquantus propter iucunditas consumo multus varietas cibus ne unus fastidio praebeo puto is sum cum obicio myrtum et lentiscus semen


Possunt etiam collectae cum stirpibus plantae eadem ratione disponi: quod in Atinia ulmo fieri necesse est, quae non seritur e samera. Sed haec ulmus autumni tempore melius quam vere disponitur; paulatimque ramuli eius manu detorquentur, quoniam primo biennio ferri reformidat ictum. Tertio demum anno acuta falce abraditur,atque ubi translationi iam idonea est, ex eo tempore autumni, quo terra imbribus permaduerit, usque in vernum tempus, antequam radix ulmi in eximendo delibretur, recte seritur.

possum etiam colligo cum stirps planta idem ratio dispono qui in atinius ulmus fio necesse sum qui non sero e samera sed hic ulmus auctumnus tempus bonus quam verus dispono paulatim ramulis is manus detorqueo quoniam primus biennium fero reformido ictus tertius demum annus acutus falx abrado atque ubi translatio iam idoneus sum ex is tempus auctumnus quo terra imber permadesco usque in vernus tempus antequam radix ulmus in eximo delibro rectus sero


aut ante aut mox cum defloruerit.Omne autem frumentum et hordeum, quicquid denique non duplici semine est, spicam a tertio ad quartum nodum emittit et, cum totam edidit, octo diebus deflorescit ac deinde grandescit diebus quadraginta, quibus post florem ad maturitatem venit. Rursus quae duplici semine sunt, ut faba, pisum, lenticula, diebus quadraginta florent simulque grandescunt.

aut ante aut mox cum defloresco omnis autem frumentum et hordeum quisquis denique non duplex semen sum spica ab tertius ad quartus nodus emitto et cum totus edo octo dies defloresco atque deinde grandesco dies quadraginta qui post flos ad maturitas venio rursus qui duplex semen sum ut faba pisum lenticula dies quadraginta floreo simul grandesco


Post haec diductis malis educito linguam, totumque os etpalatum sale defricato, libralesque offas in praesulsae adipis liquamine tinctas in gulam demittito, ac vini singulos sextarios per cornu faucibus infundito: nam per haec blandimenta triduo fere mansucscunt, iugumque quarto die accipiunt, cui ramus illigatus temonis vice traicitur: interdum et pondus aliquod iniungitur, ut maiore nisu laboris exploretur patientia.

post hic diduco malus educo lingua totus os etpalatum sal defrico libralis offa in praesulsus adipis liquamen tingo in gula demitto atque vinum singuli sextarius per cornu fauces infundo nam per hic blandimentum triduum fere mansucscunt jugus quartum dies accipio qui ramus illigo temo vicus traicio interdum et pondus aliqui injungo ut magnus nisus labor exploro patientia


vincitur pretio quam vincit abundantia. Sed de hac sententia, quamquam et ipse paulo ante idem censuerim, quid tamen arcanius iudicem, suo loco mox dicam. Propositum est enim docere qua ratione vineae pariter feraces et pretiosae fluxurae possint constitui.

vincio pretium quam vincio abundantia sed de hic sententia quamquam et ipse paulus ante idem censeo quis tamen arcanus judico suus locus mox dico propono sum enim doceo qui ratio vinea pariter ferax et pretiosus fluo possum constituo


Dicemus igitur eum locum habere decem milia pedum quadratorum, quae efficiunt iugeri trientem, et sextulam, pro qua portione operis effecti numerationem facere oportebit.

dico igitur is locus habeo decem mille pes quadrator qui efficio jugerum triens et sextula pro qui portio opus efficio numeratio facio oportet


Avarius quidam dupondio et dodrante altum sulcum, latum pedum quinque faciunt; deinde ter tanto amplius spatium crudum relinquunt, atque ita sequentem sulcum infindunt. Quos cum per definitum vineislocum fecerunt, in lateribus sulcorum viviradices vel decisos quam recentissimos palmites novellos erigunt, consitis compluribus inter ordinaria semina malleolis, quos postea quam convaluerint crudo solo quod omissum est transversis scrobibus propagent, atque ordinent vineam paribus intervallis. Sed eae, quas rettulimus, vinearum sationes, pro natura et benignitate cuiusque regionis aut usurpandae aut repudiandae sunt nobis.

avarius quidam dupondius et dodrans altus sulcus latus pes quinque facio deinde ter tantus amplus spatium crudus relinquo atque ita sequor sulcus infindo qui cum per definio vineislocum facio in later sulcus viviradix vel decisus quam recens palmes novellus erigo consero complures inter ordinarius semen malleolus qui postea quam convaluerint crudus solum qui omitto sum transverto scrobis propago atque ordino vinea par intervallum sed is qui refero vinearis satio pro natura et benignitas quisque regio aut usurpo aut repudio sum nos


est. Fabae quoque et similium leguminum, cum vilitas permittit, facienda est potestas, et utique vere, dum adhuc lactent viridia pabula, quae suibus plerumque nocent.Itaque mane priusquam procedant in pascua, conditivis cibis sustinenda sunt, ne immaturis herbis citetur alvus, eoque vitio pecus emacietur. Nec ut ceteri greges universi claudi debent, sed per porticus harae faciendae sunt, quibus aut a partu aut etiam praegnates includantur. Nam praecipue sues cater- vatim atque incondite cum sunt pariter inclusae,

sum faba quoque et similis legumen cum vilito permitto facio sum potestas et utique verus dum adhuc lacto viride pabulum qui sus plerusque noceo itaque mane priusquam procedo in pascuus conditivis cibus sustineo sum ne immaturus herba cito alvus eo vitio pecus emacio neque ut ceterus grex universus claudo debeo sed per porticus hara facio sum qui aut ab partus aut etiam praegnates includo nam praecipuus sus cater vatim atque inconditus cum sum pariter includo


Itaque istam vitam socordem persequitur valetudo. Nam sic iuvenum corpora fluxa et resoluta sunt, ut nihil mors mutatura videatur. At mehercules vera illa Romuli proles assiduis venatibus nec minus agrestibus operibus exercitata firmissimis praevaluit corporibus ac militiam belli, cum res postulavit, facile sustinuit durata pacis laboribus semperque rusticam plebem praeposuit urbanae. Ut enim qui in villis intra consaepta morarentur, quam qui foris terram molirentur, ignaviores habitos, sic eos, qui sub umbra civitatis intra moenia desides cunctarentur, quam qui rura colerent administrarentve opera colonorum,segniores visos.

itaque iste vita socordem persequor valetudo nam sic juvenis corpus fluo et resolvo sum ut nihil mors muto video at hercules verus ille romulis proles assiduus venatus neque paruus agrestis opus exercito firmus praevaleo corpus atque militia bellum cum res postulo facilis sustineo duro pax labor semper rustica plebs praepono urbanus ut enim qui in villa intra consaepio moror quam qui foris terra molio ignavus habeo sic is qui sub umbra civitas intra moenia desideo cuncto quam qui rus colo administrarentve opus colonus segnis video


Ora lacus ne corrumpantur violentia restagnantis undae, quae semper induere debet, opere signino consternuntur, eaque non in gradus oportet erigi, sed paulatim clivo subsidere, ut tamquam e litore descendatur in aquam. Solum autem stagni per circuitum, quod sit instar modi totius duarum partium, lapidibus inculcatis ac tectorio muniendum est, ne possit herbas evomere, praebeatque nantibus aquae

ora lacus ne corrumpo violens restagno unda qui semper induo debeo opus signino consterno is non in gradus oportet erigo sed paulatim clivus subsido ut tamquam e litus descendo in aqua soli autem stagnum per circumeo qui sum instar modus totus duaris pars lapis inculco atque tectorium munio sum ne possum herba evomo praebeo no aqua


Potest tamen illa Celsi ratio Numidiae et Aegypto convenire, ubi plerumque arboribus viduum solum frumentis seminatur; atque eius modi terram pinguibus harenis putrem velut cinerem solutam quamvis levissimo dente moveri satis est. Bubulcum autem per proscissum ingredi oportet alternisque versibus obliquum tenere aratrum et alternis recto plenoque sulcare, sed ita necubi crudum solum et immotum relinquat, quod agricolae scamnum vocant;

possum tamen ille celsus ratio numidia et aegyptus convenio ubi plerusque arbor viduus solus frumentum semino atque is modus terra pinguis harena putrem velut cinis solvo quivis levis dens moveo satis sum bubulcus autem per proscissum ingredior oportet alternus versus obliquus teneo arater et alternus recingo plenus sulcaris sed ita necubi crudus solus et immotus relinquo qui agricola scamnum voco


plurimosque mandendo consumunt; itineraque, si loci natura permittit, omni lateri piscinae dari convenit. Facilius enim vetus submovetur unda, cum quacunque parte fluctus urget, per adversam patet exitus. Hos autem meatus fieri censemus per imam consepti partem, si loci situs ita competit, ut in solo piscinae posita libella septem pedibus sublimius esse maris aequor ostendat: nam piscibus stagni haec in altitudinem gurgitis mensura abunde est. Nec dubium, quin quanto magis imo mari venit unda, tanto sit frigidior, quod est aptissimum nantibus.

multus mando consumo iter si locus natura permitto omnis lateo piscina do convenio facilis enim vetus submovetur unda cum quicumque pars fluctus urgeo per adverro pateo exitus hic autem meo fio censeo per imus consepti pars si locus sino ita competo ut in solum piscina pono libella septem pes sublimis sum mare aequor ostendo nam piscis stagnum hic in altitudo gurges mensura abunde sum neque dubius quin quantus magis imus mare venio unda tantus sum frigidus qui sum aptus no


Quod si ita longe tabulatum est, ut materia parum commode in id perduci possit, palmitem ipsum viti alligatum supra tertiam gemmam religabimus. Hoc ideo fieri praecipimus, quia quae pars palmitis prae- cipitata est, ea fructu induitur: at quae vinculo adnexa sursum tendit, ea materias sequenti anno praebet.

qui si ita longus tabulatum sum ut materia parum commodus in is perduco possum palmes ipse vitium alligo supra tertius gemma religo hic ideo fio praecipio quia qui pars palmes prae cipitata sum is fructus induo at qui vinculum adnecto sursum tendo is materio sequor annus praebeo


Verumtamen quoniam interdum propter conditionem locorum vel mediocre pecus (nam malum nullo quidem modo) parandum est, curam vestigandis examinibus hac ratione adhibebimus.

verumtamen quoniam interdum propter conditio locus vel mediocris pecus nam malus nullus quidem modo paro sum cura vestigandis examen hic ratio adhibeo


Non minorem tamen laudem meruerunt nostrorum temporum viri Cornelius Celsus et Iulius Atticus, quippe Cornelius totum corpus disciplinae quinque libris complexus est, hic de una specie culturae pertinentis ad vitis singularem librum edidit. Cuius velut discipulus duo volumina similium praeceptorum de vineis Iulius Graecinus composita facetius et eruditius posteritati tradenda curavit.

non paruus tamen laus mereo noster tempus vir cornelius celsus et iulius atticus quippe cornelius totus corpus disciplina quinque liber complexus sum hic de unus species colo pertineo ad vita singularis liber edo qui velut discipulus duo volumen similis praeceptor de vinea iulius graecinus compono facetus et erudio posteritas trado curo