Epitome Rerum Romanorum

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


donec oppresso domestica fraude Sertorio, victo deditoque Perperna, ipsae quoque in Romanam fidem venere urbes Osca, Termes, Vlia, Valentia, Auxuma et in fame nihil non experta Calagurris. Sic recepta in pacem Hispania. Victores duces externum id magis quam civile bellum videri voluerunt, ut triumpharent.

donec opprimo domesticus fraus sertorius vinco dedo perperna ipse quoque in romanus fides venio urbs osca termes vlia valentia auxuma et in fames nihil non experior calagurris sic recipio in pax hispania victor dux externus is magis quam civilis bellum video volo ut triumpho


crebris incursionibus fatigabant. In hos igitur, quia vehementius agere nuntiabatur, non est mandata expeditio, sed sumpta. Ipse venit Segi-samam, castra posuit, inde tripertito exercitu totam Cantabriam amplexus efferam gentem ritu ferarum quasi quadam cogebat indagine.

creber incursio fatigo in hic igitur quia vehemens ago nuntio non sum mandatum expeditio sed sumo ipse venio segi samam castrum pono inde tripertito exercitus totus cantabria amplector effero gens ritus ferus quasi quidam cogo indago


hoc sacramentum fuit, ne redirent. Sed petito tempore ad deliberandum, cum inter moras Caesar Rhodani ponte rescisso fugam abstulisset, statim bellicosissimam gentem sic in sedes suas, quasi greges in stabulum pastor, reduxit.

hic sacramentum sum ne redeo sed peto tempus ad delibero cum inter mora caesar rhodanus pons rescisso fuga aufero statim bellicosus gens sic in sedes suus quasi grex in stabulis pastor reduco


adfuit tamen. Deletae reliquae copiae forent, nisi urguentibus telis in modum grandinis quidam forte quasi docti procubuissent in genua milites, et elatis supra capita scutis caesorum speciem praebuissent.

adsum tamen deleo reliquus copia sum nisi urgeo telum in modus grando quidam fors quasi doceo procumbo in genu miles et effero supra caput scutum caesor species praebeo


dum Antonius vario ingenio aut successorem Caesaris indignatur Octavium aut amore Cleopatrae desciscit in regem *** . Nam aliter salvus esse non potuit,

dum antonius vario ingenium aut successor caesar indignor octavius aut amor cleopatra descisco in rex nam aliter salvus sum non possum


gladiatoria. Denique in se ipse conversus Marianis atque Sullanis,novissime Pompei et Caesaris manibus, quasi per rabiem et furorem—nefas!—semet ipse laceravit.

gladiatorius denique in sui ipse converro marianus atque sullanus novus pompejus et caesar manus quasi per rabies et furor nefas sui ipse lacero


Iam Scipio nave fugiebat; sed adsecutis hostibus gladium per viscera exegit et, ubi esset quodam requirenti, respondit hoc ipsum, Bene se habet imperator. Iuba cum se recepisset in regiam, magnifice epulatus est postero die cum Petreio fugae comite superque mensas et pocula interficiendum se ei praebuit.

iam scipio navus fugio sed adsequor hostis gladius per viscera exigo et ubi sum quidam requiro respondeo hic ipse bene sui habeo imperator juba cum sui recipio in regia magnificus epulor sum posterus dies cum petreius fuga comes supo mensa et poculum interfacio sui is praebeo


Hic regnum avitum, quod a Servio tenebatur, rapere maluit quam expectare, missisque in eum percussoribus scelere partam potestatem non melius egit quam adquisiverat.

hic regnum avitus qui ab servius teneo rapio malo quam expecto mitto in is percussor scelus pario potestas non bonus ago quam acquiro


Quanto fortius femina et uxor ducis! Quae conprehensis duobus liberis a culmine se domus in medium misit incendium, imitata reginam quae Carthaginem con-

quantus fortis femina et uxor dux qui comprehendo duo liber ab culmen sui domus in medius mitto incendium imito regina qui carthago continuo


O populum dignum orbis imperio dignumque omnium favore et admiratione hominum ac deorum! Conpulsus ad ultimos metus ab incepto non destitit, et de sua urbe sollicitus Capuam tamen non omisit; sed parte exercitus sub Appio consule relicta, parte Flaccum in urbem secuta, absens simul praesensque pugnabat.

o populus dignus orbis imperium dignus omnis favor et admiratio homo atque deus conpello ad ulter metus ab inceptum non desisto et de suus urbs sollicitus capua tamen non omitto sed pars exercitus sub appius consul relinquo pars flaccus in urbs sequor absum simul praesens pugno


Primum igitur Laevino consule populus Romanus Ionium mare ingressus, tota Graeciae litora velut triumphanti classe peragravit.

primus igitur laevinus consul populus romanus ionius mare ingredior totus graecia litus velut triumpho classis peragro


Sed non minus Numantini quam Caudini illius foederis flagrans ignominia aut pudore populus Romanus dedecus quidem praesentis flagitii deditione Mancini expiavit,

sed non paruus numantinus quam caudo ille foedo flagro ignominia aut pudor populus romanus dedecus quidem praesum flagitium deditio mancinus expio


Qui ubi novis motibus ardere Asiam videt aliosque ex aliis prodire reges, nihil cunctandum ratus, priusquam inter se gentium robora coirent, statim ponte navibus facto omnium ante se primus transiit Euphratem regemque fugientem media nanctus Armenia—quanta felicitas viri—uno proelio confecit.

qui ubi novus motus ardeo asia video alius ex alius prodeo rex nihil cuncto reor priusquam inter sui gens robur coeo statim pons navis facio omnis ante sui primus transeo euphrates rex fugio medius nanciscor armenium quantus felicitas vir unus proelium confacio


quia in plano erant, habitare et incolere iussit; ibi gentis esse concilium, illud observari caput. Favebat consilio natura regionis; circa enim omnis aurifera est et chrysocoliae miniique et aliorum colorum ferax. Itaque exerceri solum iussit. Sic Astures nitentes in profundo opes suas atque divitias, dum aliis quaerunt, nosse coeperunt.

quia in planus sum habito et incolo iubeo ibi gens sum concilium ille observaris caput faveo consilium natura regio circa enim omnis aurifer sum et chrysocoliae minius et alius color ferax itaque exerceo solus iubeo sic astur niteo in profundo ops suus atque divitiae dum alius quaero nosco coepio


Bellum civile Marianum sive Sullanum tribus, ut sic dixerim, sideribus agitatum est. Primum levi et modico tumultu magis quam bello, intra ipsos dumtaxat armorum duces subsistente saevitia;

bellum civilis marianus sive sullanus tres ut sic dico sidus agito sum primus levis et modicus tumultus magis quam bellum intra ipse dumtaxat armus dux subsisto saevitia


Hic enim victos et apud Hennam novissime obsessos cum fame quasi pestilentia consumpsisset, reliquias latronum compedibus, catenis crucibusque punivit; fuitque de servis ovatione contentus, ne dignitatem triumphi servili inscriptione violaret.

hic enim vinco et apud henna novus obsedeo cum fames quasi pestilentia consumo reliquiae latro compedibus catena crux punivit sum de servio ovatio contineo ne dignitas triumphus servilis inscriptio violo


Sed cum pari robore frequentibus proeliis utrique comminuerentur, misso in conpendium bello, Horatiis Curiatiisque, trigeminis hinc atque inde fratribus, utriusque populi fata permissa sunt.

sed cum par robur frequens proelium uterque comminuo mitto in conpendium bellum horatius curiatii trigeminus hinc atque inde frater uterque populus fatum permitto sum


Parva res dictu sed ad magnanimitatem populi Romani probandam satis efficax, quod illis ipsis quibus obsidebatur diebus ager, quem Annibal castris insederat, venalis Romae fuit hastaeque subiectus invenit emptorem.

parvus res dico sed ad magnanimitas populus romanus probo satis efficax qui ille ipse qui obsido dies ager qui annibal castrum insedeo venal roma sum hasta subicio invenio emptor


Sed difficilius est provincias obtinere quam facere;

sed difficilis sum provincia obtineo quam facio


cum rex fuisset provocator, opima rettulerat. Decimus Brutus aliquanto latius Celticos Lusitanosque et omnis Callaeciae populos formidatumque militibus flumen Oblivionis, peragratoque victor Oceani litore non prius signa convertit quam cadentem in maria solem obrutumque aquis ignem non sine quodam sacrilegii metu et horrore deprendit.

cum rex sum provocator opimus refero decimus brutus aliquantus fero celticus lusitani et omnis callaeciae populus formido miles flumen oblivio peragro victor oceanus litus non prior signum converto quam cado in mare sol obruo aqua ignis non sine quidam sacrilegium metus et horror deprehendo


Calatino dictatore fere omnia praesidia Poenorum Agrigento, Drepanis, Panhormo, Eryce Lilybaeoque detraxit.

calatinus dictator fere omnis praesidium poenus agrigentum drepana panhormus erycus lilybaeum detraho


Inde est, quod exercitus Postumium imperatorem, infitiantem quas promiserat praedas, facta in castris seditione lapidavit; quod sub Appio Claudio noluit vincere hostem, cum posset; quod duce Volerone detrectantibus plerisque militiam,

indus sum qui exercitus postumius imperator infitior qui promitto praeda facio in castrum seditio lapido qui sub appius claudius nolo vinco hostis cum possum qui dux volerone detrectantibus plerusque militia


Veî quanta res fuerit, indicat decennis obsidio. Tum primum hiematum sub pellibus, taxata stipendio hiberna, adactus miles sua sponte iure iurando ne nisi capta urbe remearet.

vei quantus res sum indico decennis obsidio tum primus hiemo sub pellis taxo stipendium hibernus adigo miles suus sponte ius iuro ne nisi capio urbs remeo


Primus statim impetus belli Bithyniam rapuit, Asia inde pari terrore correpta est, nec cunctanter ad regem ab urbibus nostris populisque descitum est.

primus statim impetus bellum bithynia rapio asia inde par terror corripio sum neque cunctanter ad rex ab urbs noster populus descio sum


Quis non peractum esse cum Pompeio crederet? Atquin acrius multo atque vehementius Thessalici incendii cineres recaluerunt.

quis non perago sum cum pompejus credo atqui acer multus atque vehemens thessalicus incendium cinis recalesco


quod aequius, testamenti iure retinebat. Sed hanc difficile dictu est utrum facilius amiserit populus Romanus an recuperaverit. Aristonicus, regii sanguinis ferox iuvenis, urbis regibus parere consuetas partim facile sollicitat, paucas resistentis, Myndon, Samon, Colophona vi recepit; Crassi quoque praetoris cecidit exercitum ipsumque cepit.

qui aequus testamentum ius retineo sed hic difficilis dico sum utrum facilis amitto populus romanus an recipero aristonicus regius sanguis ferox juvenis urbs rex pareo consuesco pars facilis sollicito paucus resisto myndus samos colophona vis recipio crassus quoque praetor cado exercitus ipse capio


nunc obsidione castrorum, quae sedecim milium vallo obduxerat—sed quid iis obesset obsidio, qui patente mari omnibus copiis abundarent?—nunc expugnatione Dyrrachi inrita, quippe quam vel situs inexpugnabilem faceret;

nunc obsidio castrum qui sedecim mille vallo obduco sed quis is obsum obsidio qui pateo mare omnis copia abundo nunc expugnatio dyrrachium irrito quippe quam vel sino inexpugnabilis facio


Iam Pompeio suspectae Caesaris opes et Caesari Pompeiana dignitas gravis. Nec ille ferebat parem, nec hic superiorem. Pro nefas! Sic de principatu laborabant, tamquam duos tanti imperii fortuna non caperet.

iam pompejus suspicio caesar ops et caesaris pompejanus dignitas gravis neque ille fero par neque hic superus pro nefas sic de principatus laboro tamquam duo tantus imperium fortuna non capio


Anceps variumque sed incruentum in Hispania bellum cum legatis Gnaei Pompei, Petreio et Afranio, quos Ilerdae castra habentes apud Sicorim amnem obsidere et ab oppido intercludere adgreditur.

anceps varius sed incruentus in hispania bellum cum legatus gnaeus pompejus petreius et afranius qui ilerda castrum habeo apud sicoris amnis obsido et ab oppidum intercludo aggredior


Nec ab Oceano quies, cum infesta classe ipsa quoque terga hostium caederentur. Primum adversus Cantabros sub moenibus Bergidae proeliatum. Hinc statim fuga in eminentissimum Vindium montem, quo maria prius Oceani quam arma Romana ascensura esse crediderant.

neque ab oceanus quies cum infestus classis ipse quoque tergum hostis caedo primus adverro cantabri sub moenia bergidae proelio hinc statim fuga in emineo vindium mons quo mare prior oceanus quam arma romanus ascendo sum credo


Lepidum divitiarum cupido, quarum spes erat ex perturbatione rei publicae, Antonium ultionis de his qui se hostem iudicassent, Caesarem inultus pater et manibus eius graves Cassius et Brutus agitabant.

lepidus divitiaris cupido qui spes sum ex perturbatio res publicus antonius ultio de hic qui sui hostis judico caesaris inultus pater et manus is gravis casseius et brutus agito


Ad tutelam novae urbis sufficere vallum videbatur, cuius dum angustias Remus increpat saltu, dubium an iussu fratris, occisus est: prima certe victima fuit munitionemque urbis novae sanguine suo consecravit. Imaginem urbis magis quam urbem fecerat; incolae deerant.

ad tutela novus urbs sufficio valles video qui dum angustiae remus increpo saltus dubius an iussus frater occido sum primus certus victima sum munitio urbs novus sanguis suus consecro imago urbs magis quam urbs facio incola desum


Atesim flumen non ponte nec navibus, sed quadam stoliditate barbarica primum corporibus adgressi, postquam retinere amnem manibus et clipeis frustra temptaverant,

atesim flumen non pons neque navis sed quidam stoliditas barbaricus primus corpus aggredior postquam retineo amnis manus et clipeus frustra tento


Sparsae magis quam oppressae vires erant; auxerat sacramentum ipsa clades imperatoris, nec degenerabat ducum successio. Quippe satis ample sonabant in Pompeiani nominis locum Cato et Scipio. Accessit copiis Mauretaniae rex Iuba, videlicet ut latius vinceret Caesar.

spargo magis quam opprimo vireo sum augeo sacramentum ipse clades imperator neque degenero dux successio quippe satis amplus sono in pompejanus nomen locus cato et scipio accedo copia mauretania rex juba videlicet ut fero vinco caesar


nullaque in pretium eius potuit largitione corrumpi, cum ut in magno et in dies maiore populo interim perniciosi cives existerent.

nullus in pretium is possum largitio corrumpo cum ut in magnus et in dies magnus populus interim perniciosus civis existerent


Quippe sicut Galliam, Thraciam, Ciliciam, Cappadociam, uberrimas vali- dissimasque provincias, Armenios etiam et Britannos, ut non in usum, ita ad imperii speciem magna nomina adquisisse pulchrum ac decorum:

quippe sicut gallia thracia cilicia cappadocia uber val dissimasque provincia armenius etiam et britanni ut non in usus ita ad imperium species magnus nomen acquiro pulcher atque decorus


Nec de dis possumus queri. Inminentem temerario duci cladem praedixerant insidentia signis examina et aquilae prodire nolentes et commissam aciem secutus ingens terrae tremor; nisi illum horrorem soli equitum virorumque discursus et mota vehementius arma fecerunt.

neque de deus possum queror inminentem temerarius duco clades praedico insideo signum examino et aquila prodeo nolo et committo acies sequor ingens terra tremor nisi ille horror solus eques vir discursus et moueo vehemens arma facio


Itaque non ingratis civibus omnes in principem congesti honores: circa templa imagines, in theatro distincta radiis corona, suggestus in curia, fastigium in domo, mensis in caelo, ad hoc pater ipse patriae perpetuusque dictator, novissime, dubium an ipso volente, oblata

itaque non ingratus civis omnis in princeps congero honor circa templum imago in theatrum distinguo radius corona suggero in curia fastigium in domus mensis in caelum ad hic pater ipse patria perpetuus dictator novus dubius an ipse volo offertor


Creticum bellum, si vera volumus, sola vincendi nobilem insulam cupiditas fecit. Favisse Mithridati videbatur; hoc placuit armis vindicare.

creticus bellum si verus volo solus vinco nobilis insula cupiditas facio faveo mithridates video hic placeo arma vindicaris


ultimo non civicam modo, sed hostilem quoque rabiem supergressum est, cum armorum furor totius Italiae viribus niteretur, eo usque odiis saevientibus, donec deessent qui occiderentur.

ultimo non civica modo sed hostilis quoque rabies supergredior sum cum armus furor totus italia vis niteo is usque odium saevio donec desum qui occaedes


At in septentrione Scythicum iter tamquam in mari stellis secutus Colchos cecidit, ignovit Hiberiae, pepercit Albanis. Regem horum Oroden positis sub ipso Caucaso castris iussit in plana descendere, at Arthocen, qui Hiberis imperabat, obsides liberos dare; Oroden etiam muneravit, ultro ab Albania sua lectum aureum et alia dona mittentem.

at in septentrio scythicus iter tamquam in mare stella sequor colchi cado ignosco hiberia parco albanus rex hic orodes pono sub ipse caucasus castrum iubeo in planum descendo at arthocen qui hiberus impero obses liber do orodes etiam muneravit ultro ab albania suus lectus aureus et alius donum mitto


Tunc receptus a classicis suis, undique simul hostes adortus de inbelli ac perfida gente iusta generi manibus dedit. Quippe et Theodotus magister auctorque totius belli, et ne virilia quidem portenta, Pothinus atque Ganymedes diversa per mare et terras fuga morte consumpti. Regis ipsius corpus obrutum limo repertum est in aureae loricae honore.

tunc recipio ab classicus suus undique simul hostis adorior de imbellis atque perfidus gens iustus gener manus do quippe et theodotus magister auctor totus bellum et ne virilia quidem portentum pothinus atque ganymedes diverto per mare et terra fuga mors consumo rex ipse corpus obruo limus reperio sum in aureus lorica honor


Sed multo prius gaudium victoriae populus Romanus quam epistulis victoris praeceperat. Quippe eodem die, quo victus est Perses in Macedonia, Romae cognitum est, cum duo iuvenes candidis equis apud Iuturnae lacum pulverem et cruorem abluebant.

sed multus prior gaudium victoria populus romanus quam epistula victor praecipio quippe idem dies quo vinco sum perses in macedonius roma cognosco sum cum duo juvenis candidus equus apud juturna lacus pulvis et cruor abluo


FUROR Antonii quatenus per ambitum non poterat interire, luxu et libidine extinctus est. Quippe cum post Parthos exosus arma in otio ageret, captus amore Cleopatrae quasi bene gestis rebus in regio se sinu reficiebat.

furor antonius quatenus per ambitus non possum intereo luxus et libido exstinctus sum quippe cum post parthus exosus arma in otium ago capio amor cleopatra quasi bene gero res in regius sui sinus reficio


Hic protinus caput gentis Ambraciam, regiam Pyrrhi, machinis quatit. Secuta deditio est.

hic protinus caput gens ambracia regia pyrrhus machina quatio sequor deditio sum


Inde proximorum caede depulsus cum se in Aventinum recepisset, inde quoque obvia senatus manu ab Opimio consule oppressus est.

indus proximum caedes depello cum sui in aventinus recipio inde quoque obvius senatus manus ab opimius consul opprimo sum


Tunc quidem etiam manu pulcher apparuit. Nam cruentus et saucius aquilam a moriente signifero traditam suis umeris in castra referebat.

tunc quidem etiam manus pulcher appareo nam cruentus et saucius aquila ab morior signifer trado suus umerus in castrum refero


VT Carthaginem Corinthus, ita Corinthum Numantia secuta est; nec deinde orbe toto quicquam intactum armis fuit.

vt carthago corinthus ita corinthus numantia sequor sum neque deinde orbis totus quisquam intactus arma sum


Igitur iam ordinata magis ut poterat quam ut debebat inter triumviros re publica, relicto ad urbis praesidium Lepido, Caesar cum Antonio in Cassium Brutumque succingitur.

igitur iam ordino magis ut possum quam ut debeo inter triumviri res publicus relinquo ad urbs praesidium lepidus caesar cum antonius in casseius brutus succingo


prorsus ut consanguinea civitas non perisse, sed in suum corpus redisse rursus videretur.

prorsus ut consanguineus civitas non pereo sed in suus corpus redeo rursus video


Quanta vis fati! Manaverat late coniuratio, libellus etiam Caesari datus eodem die, nec perlitare centum victimis potuerat. Venit in curiam tamen expeditionem Parthicam meditans.

quantus volo fatum mano latus coniuratio libellus etiam caesaris do idem dies neque perlitaris centum victima possum venio in curia tamen expeditio parthicus meditor


Parthi quoque, quasi victoriae paeniteret, rapta clade Crassiana signa ultro rettulere.

parthus quoque quasi victoria paeniteo rapio clades crassianus signum ultro refero


Et Mithridates quidem nocte illa debellatus est. Nihil enim postea valuit, quamquam omnia expertus more anguium, qui optrito capite postremum cauda minantur.

et mithridates quidem nox ille debello sum nihil enim postea valeo quamquam omnis experior mos anguis qui optrito caput posterus cauda mino


sed eo speciosius pro sociis Samnitas invadit. Erat foedus cum utrisque percussum, sed hoc Campani sanctius et prius omnium suorum deditione fecerunt; sic ergo Romanus bellum Samniticum tamquam sibi gessit.

sed is speciosus pro socius samnitas invado sum foedus cum uterque percutio sed hic campanus sancio et prior omnis suus deditio facio sic ergo romanus bellum samniticum tamquam sui gero


Permissum est interim respirare Romanis et quasi ab inferis emergere. Arma non erant: detracta sunt templis. Deerat iuventus: in sacramentum liberata servitia.

permitto sum interim respiraris romanus et quasi ab inferi emergo arma non sum detraho sum templum desum juventus in sacramentum libero servitium


Qui porro ipsi duces? Vel in castris, cum medicum venale regis caput offerentem Curius remisit, Fabricius oblatam sibi a rege imperii partem repudiavit;

qui porro ipse dux vel in castrum cum medicus venal rex caput offertor curius remitto fabricius offertor sui ab rex imperium pars repudio


Fuissetque anceps et cruentum et utinam mutua clade certamen cum tam fortibus,

sum anceps et cruentus et utinam mutuus clades certamen cum tam fortis


Hinc conversus ad pacem pronum in omnia mala et in luxuriam fluens saeculum gravibus severisque legibus multis coercuit, ob haec tot facta ingentia dictus imperator perpetuus et pater patriae.

hinc converro ad pax pronus in omnis malus et in luxuria fluo saeculis gravis sero lex multus coerceo ob hic tot facio ingens dico imperator perpetuus et pater patria


Igitur in causam belli Saguntos electa est, vetus Hispaniae civitas et opulenta fideique erga Romanos magnum quidem sed triste monimentum, quam in libertatem communi foedere exceptam Annibal, causas novorum motuum quaerens, et suis et ipsorum manibus evertit, ut Italiam sibi rupto foedere aperiret.

igitur in causa bellum saguntus eligo sum vetus hispania civitas et opulentus fides erga romanus magnus quidem sed tristis monimentum quam in libertas communis foedus excipio annibal causa novum motus quaero et suus et ipse manus everto ut italia sui rumpo foedus aperio


OMNIBUS ad occasum et meridiem pacatis gentibus, ad septentrionem quoque, dum taxat intra Rhenum atque Danuvium, item ad orientem intra Cyrum et Euphraten, illi quoque reliqui, qui inmunes imperii erant, sentiebant tamen magnitudinem et victorem gentium populum Romanum reverebantur.

omnis ad occasus et meridio pacatum gens ad septentrio quoque dum taxo intra rhenus atque danuvius item ad orior intra cyrus et euphrates ille quoque reliquus qui inmunes imperium sum sentio tamen magnitudo et victor gens populus romanus reverendus


Tum quoque cruentus in suos. Neque enim filium verberare dubitavit, ut simulanti trans-

tum quoque cruentus in suus neque enim filius verberaris dubito ut simulo trans


Causa belli prope erubescenda. Quippe regnum pariter et bellum vir ultimae sortis Andriscus invaserat, dubium liber an servus, mercennarius certe; sed quia vulgo Philippus ex similitudine Philippi Persae filii vocabatur,regiam formam, regium nomen, animum quoque regis implevit.

causa bellum prope erubesco quippe regnum pariter et bellum vir ulter sors andriscus invado dubius liber an servus mercenarius certus sed quia vulgo philippus ex similitudo philippus persa filius voco regia forma regius nomen animus quoque rex impleo


sicut poetae canunt, iure meritoque fateatur, centum sequentes ferreos plane et cruentos et si quid immanius; quippe qui Iugurthinis, Cimbricis, Mithridaticis, Parthicis, piraticis bellis, Gallicis atque Germanicis, quibus caelum ipsum gloria ascendit, Gracchanas Drusianasque caedes, ad hoc servilia bella miscuerint et, ne quid turpitudini desit,

sicut poeta cano ius mereo fateor centum sequor ferreus planus et cruentus et si quis immanis quippe qui jugurthinus cimbricus mithridaticus parthicus piraticus bellum gallicus atque germanicus qui caelum ipse gloria ascendo gracchanus drusianus caedes ad hic servilis bellum misceo et ne quis turpitudo desum


ita eodem tempore dimicasse domi cum civibus, sociis, mancipiis, gladiatoribus totoque inter se senatu turpe atque miserandum.

ita idem tempus dimico domus cum civis socius mancipium gladiator totus inter sui senatus turpis atque misero


Caedes a foro coepit; inde cum in Capitolium profugisset plebemque ad defensionem salutis suae manu caput tangens hortaretur, praebuit speciem regnum sibi et diadema poscentis, atque ita duce Scipione Nasica, concitato in arma populo, quasi iure oppressus est.

caedes ab forum coepio inde cum in capitolium profugio plebs ad defensio salus suus manus caput tango horto praebeo species regnum sui et diadema posco atque ita dux scipio nasica concito in arma populus quasi ius opprimo sum


Reversus igitur in Galliam, classe maiore auctisque copiis in eundem rursus Oceanum eosdemque rursus Britannos. Caledonas secutus in silvas unum quoque e regibus Casuellanum in vincla dedit.

revorto igitur in gallia classis magnus augeo copia in idem rursus oceanus idem rursus britanni caledonas sequor in silva unus quoque e rex casuellanum in vinclum do


Semel apud Anienem trucidati, cum singulari certamine Manlius aureum torquem barbaro inter spolia detraxit, unde Torquati. Iterum Pomptino agro, cum in simili pugna Valerius, insidente galeae sacra alite adiutus, tulit spolia; et inde Corvini.

semel apud anienem trucido cum singularis certamen manlius aureus torquem barbarus inter spolium detraho unde torquatus iterum pomptinus ager cum in similis pugno valerius insideo galea sacer alo adiutus fero spolium et inde corvinus


In Asia quoque novus rerum motus a Ponto, plane quasi de industria captante fortuna hunc Mithridatico regno exitum, ut a Pompeio pater, a Caesare filius vinceretur.

in asia quoque novus res moueo ab pontus planus quasi de industria capto fortuna hic mithridaticus regnum exitus ut ab pompejus pater ab caesaris filius vinco


ENIMVERO et servitium armorum dedecus feras; nam etsi per fortunam in omnia obnoxii, tamen quasi secundum hominum genus sunt et in bona libertatis nostrae adoptantur: bellum Spartaco duce concitatum quo nomine appellem nescio;

enimvero et servitium armus dedecus ferus nam etsi per fortuna in omnis obnoxius tamen quasi secundus homo genus sum et in bonus libertas noster adopto bellum spartacus dux concitas quo nomen appello nescio


tere. Tam diu superbiam regis populus Romanus perpessus est, donec aberat libido; hanc ex liberis eius inportunitatem tolerare non potuit.

tero tam diu superbia rex populus romanus perpetior sum donec absum libido hic ex liber is inportunitas tolero non possum


Urbes ad mare Formiae, Cumae, Puteoli, Neapolis, Herculaneum, Pompei, et ipsa caput urbium Capua, quondam inter tres maximas

urbs ad mare formiae cumae puteoli neapolis herculaneus pompejus et ipse caput urbs capua quondam inter tres magnus


Nec illa de vita, quae offerebatur, sed de parte regni laborabat. Quod ubi desperavit a principe servarique se triumpho vidit, incautiorem nancta custodiam in mausoleum se (sepulchra regum sic vocant) recepit.Ibi maximos,

neque ille de vito qui offertor sed de pars regnum laboro qui ubi despero ab princeps servo sui triumphus video incautus nanciscor custodia in mausoleum sui sepulcrum rex sic voco recipio ibi magnus


Itaque deplorato exitu in ultimam rabiem furoremque conversi, postremo Rhoecogene duce se, suos, patriam ferro veneno, subiecto igne undique pere-

itaque deploro exeo in ulter rabies furor converro postremo rhoecogene dux sui suus patria ferrum veneno subiectus ignis undique pere


Marco Atilio Regulo duce iam in Africam navigabat bellum. Nec defuerant qui ipso Punici maris nomine ac terrore deficerent, insuper augente Nautio tribuno metum, in quem, nisi paruisset, securi destricta imperator metu mortis navigandi fecit audaciam.

marcus atilius regulus dux iam in africa navigo bellum neque desum qui ipse punicus mare nomen atque terror deficio insuper augeo nautius tribunus metus in qui nisi pareo securus destringo imperator metus mors navigo facio audacia


Itaque tantus gentis novae terror in castris, ut testamenta passim etiam in principiis scriberentur. Sed illa inmania corpora quo maiora erant, eo magis gladiis ferroque patuerunt.

itaque tantus gens novus terror in castrum ut testamentum passim etiam in principia scribo sed ille immanis corpus quo magnus sum is magis gladius ferrum pateo


Forte tunc Crassus genere, divitiis, dignitate florebat, ut vellet tamen auctions opes; C. Caesar eloquentia et spiritu, ecce iam et consulatu adlevabatur; Pompeius tamen inter utrumque eminebat.

fors tunc crassus genus divitiae dignitas floreo ut volo tamen auctions ops que caesar eloquentia et spiritus ecce iam et consulatus adlevo pompejus tamen inter uterque emineo


Bis victus, bis fugatus rex, bis exutus castris, cum tamen nihil terribilius Macedonibus fuit ipso volnerum aspectu, quae non spiculis nec sagittis nec ullo Graeculo ferro, sed ingentibus pilis nec minoribus adacta gladiis ultra mortem patebant.

bis vinco bis fugo rex bis exuo castrum cum tamen nihil terribilis macedones sum ipse vulnus aspectus qui non spiculis neque sagitta neque ullus graeculus ferrum sed ingens pila neque paruus adigo gladius ultra mors pateo


Prima sedes velut rabidis beluis mons Vesuvius placuit. Ibi cum obsiderentur a Clodio Glabro, per fauces cavi montis vitineis delapsi vinculis ad imas eius descendere radices et exitu inviso nihil tale opinantis ducis subito impetu castra rapuerunt;

primus sedes velut rabidus belua mons vesuvius placeo ibi cum obsido ab claudius glaber per fauces caveo mons vitineus delabor vinculis ad imus is descendo radix et exeo invideo nihil talis opinor dux subeo impetus castrum rapio


Unde iudiciariis legibus divulsus ab senatu eques nisi ex avaritia, ut vectigalia rei publicae atque ipsa iudicia in quaestu haberentur? Hinc Drusus et promissa civitas Latio et per hoc arma sociorum.

unde judiciarius lex divello ab senatus eques nisi ex avaritia ut vectigalis res publicus atque ipse iudicium in quaestus habeo hinc drusus et promitto civitas latius et per hic arma socius


pro rostris ab Antonio consule regni insignia. Quae omnia velut infulae in destinatam morti victimam congerebantur. Quippe clementiam principis vicit invidia, gravisque erat liberis ipsa beneficiorum potentia.

pro rostrum ab antonius consul regnum insigne qui omnis velut infula in destino mors victima congero quippe clementia princeps vinco invidia gravis sum liber ipse beneficus potentia


Conversus a Gallis in Latinos Manlio Torquato Decio Mure consulibus, semper quidem aemulatione imperii infestos, tum vero contemptu urbis incensae, cum ius civitatis partem imperii et magistratuum poscerent, apud Capuam proeliis congredi audentes.

converro ab gallus in latini manlius torquatus decius murus consul semper quidem aemulatio imperium infestus tum verus contemptus urbs incendo cum ius civitas pars imperium et magistratus posco apud capua proelium congredior audeo


Ancus deinde Marcius, nepos Pompilii ex filia,

ancus deinde marcius nepos pompilius ex filia


Ille festis diebus et conciliabulis, cum frequentissimos in lucis haberet, ferocibus dictis ad ius pristinum libertatis erexit.

ille festus dies et conciliabulis cum frequens in lucus habeo ferox dictum ad ius pristinus libertas erigo


subito classis erupit, cum interim iam diebus, iam noctibus nova aliqua moles, nova machina, nova perditorum hominum manus quasi ex obruto incendio subita de cineribus flamma prodibat.

subeo classis erumpo cum interim iam dies iam nox novo aliqui moles novo machina novo perdo homo manus quasi ex obruo incendium subeo de cinis flamma prodeo


Igitur in ultionem patris ac patrui missus cum exercitu Scipio, cui iam grande de Africa nomen fata decreverant,

igitur in ultio pater atque patruus mitto cum exercitus scipio qui iam grandis de africanus nomen fatum decerno


Vixdum respiraverat insula, cum statim Servilio praetore a Syro reditur ad Cilicem. Athenio pastor interfecto domino familiam ergastulo liberatam sub signis ordinat.

vixdum respiro insula cum statim servilius praetor ab syrus redeo ad cilicem athenio pastor interficio dominus familia ergastulum libero sub signum ordino


Hic et aquis et hoste turbantibus, cunctanti ad ascen sum militi scutum de manu rapuit et viam primus ingressus est. Tum agmine secuto cum subrutus multitudine pons succidisset, saucius manibus et cruribus, speciosior sanguine et ipso periculo augustior terga hostium percecidit.

hic et aqua et hostis turbo cuncto ad ascen sum miles scutum de manus rapio et via primus ingredior sum tum agmen sequor cum surruo multitudo pons succido saucius manus et crus speciosus sanguis et ipse periculum augustus tergum hostis percaedo


nostro cum milite quam cum Numantino proeliandum fuit.

noster cum miles quam cum numantinus proelio sum


Deinceps ad Caesarem Augustum centum et quinquaginta anni, quibus totum orbem pacavit. Hic iam ipsa iuventus imperii et quasi robusta maturitas.

deinceps ad caesaris augustus centum et quinquaginta annus qui totus orbis pacavit hic iam ipse juventus imperium et quasi robustus maturitas


Sed nihil horum terruit ducem, quin fratre praemisso exploraret accessus. Ille per noctem pastorali habitu speculatus omnia refert tutum iter.

sed nihil hic terreo dux quin frater praemitto exploro accedo ille per nox pastoral habitus speculor omnis refero tueor iter


Duce igitur Scipione in ipsam Africam tota mole conversus imitari coepit Annibalem et Italiae suae clades in Africa vindicare.

dux igitur scipio in ipse africa totus moles converro imitor coepio annibal et italia suus clades in africanus vindicaris


Ipse in conloquium sollicitatus, signo dato vivus hostium in manus incidisset, nisi tribunis reluctantibus fugam ducis barbari ferro occupassent.

ipse in colloquium sollicito signum do vivus hostis in manus incido nisi tribunus reluctor fuga dux barbaris ferrum occupo


Certe Annibal re cognita cum proiectum fratris caput ad sua castra vidisset, agnosco inquit infelicita- tem Carthaginis. Haec fuit illius viri non sine praesagio quodam fati inminentis prima confessio.

certus annibal res cognosco cum projectum frater caput ad suus castrum video agnosco inquam infelicita tem carthago hic sum ille vir non sine praesagio quidam fatum inminentis primus confessio


Quid autem? Bella servilia unde nobis nisi ex abundantia familiarum? Unde gladiatorii adversum dominos suos exercitus, nisi ad conciliandum plebis favorem effusa largitio, dum spectaculis indulget,

quis autem bellum servilis unde nos nisi ex abundantia familia unde gladiatorius adverro dominus suus exercitus nisi ad concilio plebs favor effundo largitio dum spectaculis indulgeo


Si quidem non contentus simulatis transfugis Annibal, qui mox terga pugnantium ceciderunt,insuper callidus imperator in patentibus campis observato loci ingenio, quod et sol ibi acerrimus et plurimus pulvis et curus ab oriente semper quasi ex constituto, ita instruxit aciem, ut, Romanis adversus haec omnia obversis, secundum caelum tenens vento pulvere et sole pugnaret.

si quidem non contineo simulo transfugio annibal qui mox tergum pugno cado insuper callidus imperator in pateo campus observo locus ingenium qui et sol ibi acer et multus pulvis et curus ab orior semper quasi ex constituo ita instruo acies ut romanus adverro hic omnis obverto secundus caelum teneo venio pulvis et sol pugno


Illi comparatis ingentibus copiis eandem illam, quae fatalis Gnaeo Pompeio fuit, harenam insederant. Sed nec tum inminentia cladis destinatae signa latuerunt.

ille comparo ingens copia idem ille qui fatal gnaeus pompejus sum harena insedeo sed neque tum imminentia clades destino signum lateo


Hunc tam laetum tamque felicem liberatae Italiae adsertique imperii nuntium non per homines, ut solebat, populus Romanus accepit, sed per ipsos, si credere fas est, deos.

hic tam laetus tam felix libero italia assero imperium nuntius non per homo ut soleo populus romanus accipio sed per ipse si credo fas sum deus


Nec semel Rhenus, sed iterum quoque, et quidem ponte facto penetratus est. Maior aliquanto trepidatio. Quippe cum Rhenum suum sic ponte quasi iugo captum viderent, fuga rursus in silvas et paludes, et, quod acerbissimum Caesari fuit, non fuere qui vincerentur.

neque semel rhenus sed iterum quoque et quidem pons facio penetro sum magnus aliquantus trepidatio quippe cum rhenus suus sic pons quasi iugum capio video fuga rursus in silva et palus et qui acerbus caesaris sum non sum qui vinco


obus itaque proeliis fusi fugatique sunt, quamvis sub adventu hostis relictis sedibus in altissimos se montes recepissent. Tolostobogi Olympum, Tecto-sagi Magabam insederant. Utrimque fundis sagittisque detracti in perpetuam se pacem dediderunt.

obus itaque proelium fundo fugo sum quivis sub advenio hostis relinquo sedes in alo sui mons recipio tolostobogi olympus tectum sagum magaba insedeo utrimque fundo sagitta detraho in perpetuus sui pax dedo


Tanta mole belli petitus in Siculo freto iuvenis oppressus est, magnique famam ducis ad inferos secum tulisset, si nihil temptasset ulterius; nisi quod magnae indolis signum est sperare semper.

tantus moles bellum peto in siculus fretus juvenis opprimo sum magnus fama dux ad inferi sui fero si nihil tento ultra nisi qui magnus indoles signum sum spero semper


Haec tot senatus funera intra kalendas et idus Ianuarii mensis septima illa Marii purpura dedit. Quid futurum fuit, si annum consulatus implesset?

hic tot senatus funero intra kalendae et idus januarius mensis septimus ille marius purpura do quis sum sum si annus consulatus impleo


tunc circa primam vigiliam stricto gladio revelatum pectus semel iterumque percussit. Ausi post hoc virum medici violare fomentis. Ille passus, dum abscederent, rescidit plagas secutaque vi sanguinis moribundas manus in ipso volnere reliquit, quod ipse bis fecerat.

tunc circa primus vigilia stringo gladius revelo pectus semel iterum percutio audeo post hic vir medicus violaris fomentum ille patior dum abscedo rescidit plaga sequor vis sanguis moribundus manus in ipse vulnus relinquo qui ipse bis facio


Visum est Caesari Augusto gentem aditu difficillimam sum-movere. Misso igitur Lentulo ultra ulteriorem perpulit ripam; citra praesidia constituta. Sic tum Dacia non victa, sed summota atque dilata est.

video sum caesaris augustus gens aditus difficilis sum moveo missus igitur lentulus ultra ulter perpello ripa citer praesidium constituo sic tum dacia non vinco sed summoveo atque differo sum


Quippe adsiduis et iniustis et servilibus maxime operibus adtriti ferre plenius vallum, qui arma nescirent, luto inquinari, quia sanguine nollent, iubebantur. Ad hoc scorta, calones, sarcinae nisi ad usum necessariae amputantur.

quippe assiduus et injustus et servilis magnus opus adtero fero plenus valles qui arma nescio lutum inquino quia sanguis nolo jubeo ad hic scortum calo sarcina nisi ad usus necessaria amputo


Sic vix tertia parte de sedecim legionibus reliqua, cum argentum eius passim dolabris concideretur, et subinde inter moras mortem ab gladiatore suo flagitasset egregius imperator, tandem perfugit in Syriam, ubi incredibili quadam mentis vaecordia ferocior aliquanto factus est, quasi vicisset, quia evaserat.

sic vix tertius pars de sedecim legio reliquus cum argentum is passim dolabra concaedes et subinde inter mora mors ab gladiator suus flagito egregius imperator tandem perfugio in syria ubi incredibilis quidam mens vaecordia ferox aliquantus facio sum quasi vinco quia evado


Postremi Italicorum in fidem venere Volsinn, opulentissimi Etruscorum, inplorantes opem adversus servos quondam suos, qui libertatem a dominis datam in ipsos erexerant translataque in se re publica dominabantur. Sed hi quoque duce Fabio Gurgite poenas dederunt.

posterus italicus in fides venio volsinn opulens etruscus inploro ops adverro servus quondam suus qui libertas ab dominus do in ipse erigo transfero in sui res publicus dominor sed hic quoque dux fabius gurges poena do


Hos iam pridem Marcius consul incensa urbe Delminio quasi detruncaverat, postea Asinius Pollio gregibus, armis, agris multaverat—hic secundus orator—sed Augustus perdomandos Vibio mandat, qui efferum genus fodere terras coegit aurumque venis repurgare;

hic iam pridem marcius consul incensum urbs delminium quasi detrunco postea asinius pollio grex arma ager multo hic secundus orator sed augustus perdomo vibius mando qui efferus genus fodio terra cogo aurum venio repurgaris


Spolia de Larte Tolumnio rege ad Feretrium triumpho reportata.Denique non scalis nec inruptione, sed cuniculo et subterraneis dolis peractum urbis excidium.

spolium de larte tolumnius rex ad feretrius triumphus reporto denique non scalae neque inruptio sed cuniculus et subterraneus dolus perago urbs excidium


Quo tempore quis cessisse hostem mirabitur? Cum alter consulum filium suum, quia contra imperium pugnaverat, quamvis victorem occiderit ostenderitque plus esse in imperio quam in victoria;

quo tempus quis cedo hostis miro cos alter consul filius suus quia contra imperium pugno quivis victor occido ostendo multus sum in imperium quam in victoria


Nam et a senatu in equitem translata iudiciorum potestas vectigalia, id

nam et ab senatus in eques transfero iudicium potestas vectigalis is


Macedonici belli contagio traxit Illyrios; si quidem, ut Romanum a tergo distringerent, a Perse rege conducti pecunia militaverunt.

macedonicus bellum contagio traho illyrii si quidem ut romanus ab tergum distringo ab perses rex conduco pecunia milito


sed incendit. Quippe rex Asia et Europa quodam modo inescatus non iam quasi alienas, sed, quia amiserat, quasi raptas belli iure repetebat.

sed incendo quippe rex asia et europa quidam modo inesco non iam quasi alienus sed quia amitto quasi rapio bellum ius repeto


Quippe cum effugisset hostem Colchis tenus, iungere Bosporon, inde per Thracen Macedoniamque et Graeciam transilire, sic Italiam nec opinatus invadere—tantum cogitavit.

quippe cum effugio hostis colchus tenus iungo bosporus inde per thracus macedonia et graecia transeo sic italia neque opinor invado tantus cogito


Sed videlicet victoriam desperantibus Pompei liberis, Gnaeum proelio profugum, crure saucium, deserta et avia petentem Caesonius apud Lauronem oppidum consecutus, pugnantem—adeo nondum desperabat—interfecit;

sed videlicet victoria despero pompejus liber gnaeus proelium profugus crus saucius desero et avia peto caesonius apud lauron oppidum consequor pugno adeo nondum despero interfacio


Tibur, nunc suburbanum, et aestivae Praeneste deliciae nuncupatis in Capitolio votis petebantur.

tibur nunc suburbanus et aestivus praeneste deliciae nuncupo in capitolium voveo peto


Sequens longe longeque cruentior pugna Belgarum, quippe pro libertate pugnantium. Hic cum multa Romanorum militum insignia, tum illud egregium ipsius ducis, quod, nutante in fugam exercitu, rapto fugientis e manu scuto in primam volitans aciem manu proelium restituit.

sequor longus longus cruentus pugno belgaris quippe pro libertas pugno hic cum multus romanus miles insigne tum ille egregius ipse dux qui nuto in fuga exercitus rapio fugio e manus scutum in primus volito acies manus proelium restituo


fugam apud hostis hinc fides esset. Cui Gabiis, ut voluerat, recepto et per nuntios consulenti, quid fieri vellet, eminentia forte papaverum capita vir-gula excutiens, cum per hoc interficiendos esse principes vellet intellegi, quasi superbia sileret, respondit tamen. De manubiis captarum urbium templum erexit.

fuga apud hostis hinc fides sum qui gabii ut volo recipio et per nuntius consulo quis fio volo emineo fors papaver caput vir gula excutio cum per hic interfacio sum princeps volo intellego quasi superbia sileo respondeo tamen de manubiae captaris urbs templum erigo


Venere ipsi—nam metus in barbaris nulla vestigia—et diem pugnae a nostro imperatore petierunt; et sic proximum dedit. In patentissimo, quem Raudium vocant, campo concurrere. Inde milia sexaginta quinque cecidere, hinc trecentis minus; per omnem diem conciditur barbarus.

venus ipse nam metus in barbaris nullus vestigium et dies pugna ab noster imperator peto et sic propior do in pateo qui raudium voco campus concurro indus mille sexaginta quinque cado hinc trecenti paruus per omnis dies concaedes barbarus


Hos igitur omnis domesticos motus separatos ab externis iustisque bellis ex ordine persequemur.

hic igitur omnis domesticus moueo separo ab externus justus bellum ex ordo persequor


Insultatum quoque mortis reliquiis, et illud sacrosanctum caput tribuni plebis percussoribus auro repensatum.

insultas quoque mors reliquiae et ille sacrosanctus caput tribunus plebs percussor aurum repenso


Cimbri, Teutoni atque Tigurini ab extremis Galliae profugi, cum terras eorum inundasset Oceanus,

cimber teutoni atque tigurini ab exter gallia profugio cum terra is inundo oceanus


Sed nec illo voluntario ad hostis suos reditu nec ultimo sive carceris seu crucis supplicio deformata maiestas; immo his omnibus admirabilior quid aliud quam victor de victoribus atque etiam, quia Carthago non cesserat, de fortuna triumphavit? Populus autem Romanus multo acrior intentiorque pro ultione Reguli quam pro victoria fuit.

sed neque ille voluntarius ad hostis suus reditus neque ultimo sive carcer seu crux supplicium deformo maiestas immo hic omnis admirabilis quis alius quam victor de victor atque etiam quia carthago non cedo de fortuna triumpho populus autem romanus multus acer intendo pro ultio regulis quam pro victoria sum


Quae fuerit Alpinarum gentium feritas, facile est vel per mulieres ostendere, quae deficientibus telis infantes suos adflictos humi in ora militum adversa miserunt.

qui sum alpinaris gens ferio facilis sum vel per mulier ostendo qui deficio telum infer suus affligo humus in os miles adverso mitto


tolio videretur. Fugit et cessit et in ultimum se Italiae recepit sinum, cum urbem tantum non adoratam reliquisset.

tolio video fugio et cedo et in ulter sui italia recipio sinum cum urbs tantus non adoro relinquo


Itaque in ipsas pila congesta sunt, et in turres vibratae faces tota hostium agmina ardentibus ruinis operuerunt, nec alias cladi finis fuit quam nox dirimeret, postremusque fugientium rex ipse a satellitibus umero saucius in armis suis referretur.

itaque in ipse pilum congero sum et in turris vibro fax totus hostis agmen ardeo ruina operio neque alius clades finis sum quam nox dirimo posterus fugio rex ipse ab satelles umerus saucius in arma suus refero


ut—par utrimque discrimen—capta sint hinc Caesaris castra, inde Cassi.Sed quanto efficacior est fortuna, quam virtus! Et quam verum est, quod moriens Brutusefflavit, non in re, sed in verbo tantum esse virtutem! Victoriam illi proelio error

ut par utrimque discrimen capio sum hinc caesar castrum inde casseius sed quantus efficax sum fortuna quam virtus et quam verus sum qui morior brutusefflavit non in res sed in verbum tantus sum virtus victoria ille proelium error


cum perorante Appio Caeco pulsi cum muneribus suis ab urbe legati interrogant! regi suo, quid de hostium sede sentirent, urbem templum sibi visam, senatum regum esse concessum confiterentur?

cum perorante appius caecus pello cum munus suus ab urbs legatus interrogo rex suus quis de hostis sedes sentio urbs templum sui video senatus rex sum concedo confiteor


Lucullus Turdulos atque Vaccaeos, de quibus ille Scipio posterior singulari certamine,

lucullus turduli atque vaccaei de qui ille scipio posterus singularis certamen


Sed nec minus admirabilior illius exitus belli. Quippe cum Pompeius adeo equitum copia abundaret, ut facile circumventurus sibi Caesarem videretur, circumventus ipse est.

sed neque paruus admirabilis ille exitus bellum quippe cum pompejus adeo eques copia abundo ut facilis circumvenio sui caesaris video circumvenio ipse sum


pari avo ingenio. Igitur et muro moenia amplexus est, et interfluentem urbi Tiberinum ponte commisit, Ostiamque in ipso maris fluminisque confinio coloniam posuit; iam tum videlicet praesagiens animo futurum ut totius mundi opes et commeatus illo velut maritimo urbis hospitio reciperentur.

par avus ingenium igitur et murus moenia amplector sum et interfluo urbs tiberinus pons committo ostia in ipse mare flumen confinis colonia pono iam tum videlicet praesagio animus sum ut totus mundus ops et commeatus ille velut maritimus urbs hospitium recipio


BELLUM Sertorianum quid amplius quam Sullanae proscriptionis hereditas fuit? Hostile potius an civile dixerim nescio, quippe quod Lusitani Celtiberique Romano gesserint duce.

bellum sertorianus quis amplus quam sullanus proscriptio hereditas sum hostilis potis an civilis dico nescio quippe qui lusitanus celtiberi romanus gero dux


Ac ne de duce quidem supplicium exigi potuit, quamvis vivus in manus venerit; quippe dum circa adprehendendum eum a multitudine contenditur, inter rixantium manus praeda lacerata est.

atque ne de dux quidem supplicium exigo possum quivis vivus in manus venio quippe dum circa adprehendo is ab multitudo contendo inter rixo manus praeda lacero sum


Frequens autem Massinissa finis territabat; sed huic ut bono socioque regi favebatur. Cum de bello sederet, de belli fine tractatum est. Cato inexpiabili odio delendam esse Carthaginem,

frequens autem massinissa finis territo sed hic ut bonus socio rex faveo cos de bellum sedeo de bellum finis tractas sum cato inexpiabilis odium deleo sum carthago


Prima civilis belli harena Italia fuit, cuius arces levibus praesidiis Pompeius insederat; sed omnia

primus civilis bellum harena italia sum qui arx levis praesidium pompejus insedeo sed omnis


Igitur coepit non sibi dominationem parare nec tacite, sed patriae, nominis, togae, fascium oblitus totus in monstrum illud ut mente, ita amictu quoque cultuque desciverat. Aureum in manu baculum, in latere acinaces, purpurea vestis ingentibus obstricta gemmis: diadema deerat, ut regina rex et ipse frueretur.

igitur coepio non sui dominatio paro neque taceo sed patria nomen toga fascis obliuiscor totus in monstrum ille ut mens ita amictus quoque colo descio aureus in manus baculis in lateo acinaces purpureus vestio ingens obstringo gemma diadema desum ut regina rex et ipse fruor


Aquilius Asiatici belli reliquias confecit, mixtis—nefas—veneno fontibus ad deditionem quarundam urbium, Quae res ut maturam, ita infamem fecit victoriam, quippe cum contra fas deum moresque maiorum medicaminibus inpuris in id tempus sacrosancta Romana arma violasset.

aquilius asiaticus bellum reliquiae confacio misceo nefas veneno fons ad deditio quarundam urbs qui res ut maturus ita infamo facio victoria quippe cum contra fas deus mos magnus medicamen impurus in is tempus sacrosanctus romanus arma violo


Qui ubi diffisus rebus suis alienae cladis accessio fieri timet, pretium foederis atque amicitiae regem facit.

qui ubi diffido res suus alienus clades accessio fio timeo pretium foedo atque amicitia rex facio


Igitur Manilio Censorinoque consulibus populus Romanus adgressus Carthaginem spe pacis iniecta traditam a volentibus classem sub ipso ore urbis incendit.

igitur manilius censorinus consul populus romanus aggredior carthago spes pax inicio trado ab volo classis sub ipse os urbs incendo


Voluit Annibal contra imitari fiduciam subiecitque argentarias urbis tabernas; nec sector inventus est, ut scias etiam praesagia fatis adfuisse.

volo annibal contra imitor fiducia subjacio argentaria urbs taberna neque sector invenio sum ut scio etiam praesagium fatum adsum


et praeterea in tutelam provinciae praesidia atque custodias ubique disposuit per Mosam flumen, per Albin, per Visurgin In Rheni quidem ripa quinquaginta amplius castella direxit. Bormam et Gesoriacum pontibus iunxit classibusque firmavit.

et praeterea in tutela provincia praesidium atque custodio ubique dispono per mosa flumen per alba per visurgis in rhenus quidem ripa quinquaginta amplus castellum dirigo bormam et gesoriacum pons iungo classis firmo


Ac ne quod decus iusto deesset exercitui, domitis obviis etiam gregibus paratur equitatus, captaque de praetoribus insignia et fasces ad ducem detulere.

atque ne qui decus justus desum exercitus domo obvius etiam grex paro equito capio de praetor insigne et fascis ad dux defero


Consul habito senatu in praesentem reum peroravit; sed non amplius profectum, quam ut hostis evaderet seque tum palam ac professe incendium suum restincturum ruina minaretur.

consul habeo senatus in praesens reus peroro sed non amplus proficiscor quam ut hostis evado sequor tum palam atque professe incendium suus restinguo ruina mino


Apud Heracleam Campaniae fluviumque Lirim Laevino consule prima pugna, quae tam atrox fuit ut Ferentaneae turmae praefectus Obsidius, in- vectus in regem, turbaverit coegeritque proiectis insignibus proelio excedere.

apud heraclea campania fluvius liris laevinus consul primus pugno qui tam atrox sum ut ferentaneae turma praefectus obsidius in veho in rex turbo cogo proicio insignis proelium excedo


Ad primam novorum motuum famam Caesar a Brundisio traiecerat, ut venienti bello occurreret, positisque castris in Epiro omne litus Actiacum, Leucada insulam montemque Leucaten et Ambracii sinus cornua infesta classe succinxerat.

ad primus novum motus fama caesar ab brundisium transjacio ut venio bellum occurro pono castrum in epirus omnis litus actiacus leucada insula mons leucates et ambracius sinus cornu infestus classis succingo


Fortissimum populum memoria et recordatio suae nobilitatis agitabat, et successerat Philippo filius Perses, qui semel in perpetuum victam esse Macedoniam non putabat ex gentis dignitate.

fortis populus memoria et recordatio suus nobilitas agito et succedo philippus filius perses qui semel in perpetuus vinco sum macedonia non puto ex gens dignitas


Viginti amplius milium fuit. Nec sine consilio ducis, qui simulato metu adeo passus est hostem castris succedere, donec absumpto iactus spatio adimeret usum sagittarum.

viginti amplus mille sum neque sine consilium dux qui simulo metus adeo patior sum hostis castrum succedo donec absumo jacio spatium adimo usus sagittaris


Ipse veste purpurea argenteoque baculo et regium in morem fronte redimita non minorem quam ille fanaticus prior conflavit exercitum, acriusque multo, quasi et illum vindicaret, vicos, oppida, castella diripiens, in servos infestius quam in dominos quasi in transfugas,

ipse vestis purpureus argenteus baculus et regius in mos frons reimito non paruus quam ille fanaticus prior conflo exercitus acer multus quasi et ille vindico vicus oppidum castellum diripio in servus infestus quam in dominus quasi in transfuga


Qua re cum, si quid aliud, hoc quoque operae pretium sit cognoscere, tamen quia ipsa sibi obstat magnitudo rerumque diversitas aciem intentionis abrumpit, faciam quod solent, qui terrarum situs pingunt: in brevi quasi tabella totam eius imaginem amplectar, non nihil, ut spero, ad admirationem principis populi conlaturus, si pariter atque insemel universam magnitudinem eius ostendere Si quis ergo populum Romanum quasi unum hominem consideret totamque eius aetatem percenseat,

qui res cum si quis alius hic quoque opera pretium sum cognosco tamen quia ipse sui obsto magnitudo res diversitas acies intentio abrumpo facio qui soleo qui terra sino pingo in brevis quasi tabella totus is imago amplector non nihil ut spero ad admiratio princeps populus confero si pariter atque insemel universus magnitudo is ostendo si quis ergo populus romanus quasi unus homo consido totus is aetas percenseo


Manlium vero Capitolii vindicem, quia plerosque debitorum liberaverat altius et incivilius se efferentem, ab illa ipsa quam defenderat arce deiecit.

manlius verus capitolium vindico quia plerus debitor libero altus et incivilis sui effero ab ille ipse quam defendo arx deicio


dedit. Cassius, inclinato cornu suorum, cum captis Caesaris castris rapido impetu recipientes se equites videret, fugere arbitratus evadit in tumulum.

do casseius inclino cornu suus cum capio caesar castrum rapidus impetus recipio sui eques video fugio arbitror evado in tumulus


Tum ab incolis deserta civitas direpta primum, deinde tuba

tum ab incolo desero civitas direptor primus deinde tuba


Tandem furentibus intervenere raptae laceris comis. Sic pax facta cum Tatio foedusque percussum, secutaque res mira dictu, ut relictis sedibus suis novam in urbem hostes demigrarent et cum generis suis avitas opes pro dote sociarent.

tandem furo intervenio rapio lacer como sic pax facio cum tatius foedus percutio sequor res mirus dico ut relinquo sedes suus novus in urbs hostis demigro et cum genus suus avitus ops pro dos socio


Cantabrorum et prior et acrior et magis pertinax in rebellando animus fuit, qui non contenti libertatem suam defendere proximis etiam imperitare temptabant Vaccaeosque et Turmogos et Autrigonas

cantabri et prior et acer et magis pertinax in rebello animus sum qui non contendo libertas suus defendo propior etiam imperitaris tento vaccaei et turmogos et autrigonas


Primam certaminum facem Ti. Gracchus accendit,

primus certamen fax tiberius gracchus accendo


Tunc Parthus arcus inhibuit. Dein rursus cum se Romani extulissent, adeo res miraculo fuit, ut unus ex barbaris miserit vocem Ite et bene valete, Romani! Merito vos victores fama gentium loquitur, qui Parthorum tela fugistis. Non minor ex via postea quam ab hostibus accepta clades.

tunc parthus arcus inhibeo deinde rursus cum sui romanus effero adeo res miraculum sum ut unus ex barbaris mitto voco eo et bene valeo romanus mereo tu victor fama gens loquor qui parthus telum fugio non paruus ex via postea quam ab hostis accipio clades


Itaque vixdum venerat Carrhas, cum undique praefecti regis Silaces et Surenas ostendere signa auro sericisque vexillis vibrantia. Tunc sine mora circumfusi undique equitatus in modum grandinis atque nimborum densa pariter tela fuderunt. Sic miserabili strage deletus exercitus.

itaque vixdum venio carrae cum undique praefectus rex silaces et surena ostendo signum aurum serica vexillum vibro tunc sine mora circumfundo undique equito in modus grando atque nimbus densus pariter telum fundo sic miserabilis strages deleo exercitus


Coriolos quoque—pro pudor—victos adeo gloriae fuisse, ut captum oppidum Gnaeus Marcius Coriolanus quasi Numantiam aut Africam nomini indueret.

corioli quoque pro pudor vinco adeo gloria sum ut capio oppidum gnaeus marcius coriolanus quasi numantia aut africa nomen induo


sed Brutus, cui mandatum erat bellum, victos terra marique perdomuit. Mox dedentibus se omnia ablata praeter quam potiorem omnibus habebant libertatem.

sed brutus qui mando sum bellum vinco terra mare perdomo mox dedo sui omnis aufero praeter quam potis omnis habeo libertas


Quod adeo Pyrrhus miratus est ut diceret o quam facile erat orbis imperium occupare, aut mihi Romanis militibus datis, aut me rege Romanis! Quae autem eorum in reparando

qui adeo pyrrhus miror sum ut dico o quam facilis sum orbis imperium occuparis aut ego romanus miles do aut ego rex romanus qui autem is in reparo


Auctis brevi viribus, hunc rex sapientissimus statum rei publicae inposuit: iuventus divisa per tribus in equis et armis ad subita belli excubaret, consilium rei publicae penes senes esset, qui ex auctoritate patres, ob aetatem senatus vocabantur.

augeo brevis vis hic rex sapio status res publicus inpono juventus divido per tres in equus et arma ad subeo bellum excubo consilium res publicus penis senex sum qui ex auctoritas pater ob aetas senatus voco


alter quasi monitu deorum capite velato primam ante aciem dis manibus se devoverit, ut in confertissima se hostium tela iaculatus novum ad victoriam iter sanguinis sui limite aperiret.

alter quasi moneo deus caput velo primus ante acies deus manus sui devoveo ut in confercio sui hostis telum jaculor novus ad victoria iter sanguis suus limes aperio


Mox deinde ventis remisque properatum est, tantusque terror hostici adventus Poenis fuit, ut apertis paene portis Carthago caperetur.

mox deinde venio remus propero sum tantus terror hosticus advenio poenus sum ut apertus paene porta carthago capio


Maeandrum ad amnem montemque Sipylum castra ponuntur. Hic rex, incredibile dictu quibus auxiliis, quibus copiis consederat.

maeander ad amnis mons sipylus castrum pono hic rex incredibilis dico qui auxilium qui copia consido


Sic triumvir creatus dividendis agris, cum ad perpetranda coepta die comitiorum prorogari sibi vellet imperium, obvia nobilitas manu eorum, quos agris moverat.

sic triumvir creo divido ager cum ad perpetro coepio dies comitium prorogaris sui volo imperium obvius nobilitas manus is qui ager moveo


Tarentus, Lacedaemoniorum opus, Calabriae quondam et Apuliae totiusque Lucaniae caput, cum magnitudine et muris portuque nobilis,

tarentus lacedaemonius opus calabria quondam et appulia totus lucania caput cum magnitudo et murus portus nobilis


Inde cum consules Sulpicius et Albinovanus obiecissent catervas suas, et saxa undique a moenibus ac tela iacerentur, ipse quoque iaculatus incendia viam fecit arcemque Capitolii, quae Poenos quoque, quae Gallos etiam Senonas evaserat, quasi captivam victor insedit.

indus cum consul sulpicius et albinovanus objacio caterva suus et saxum undique ab moenia atque telum jaceo ipse quoque jaculor incendium via facio arx capitolium qui poeni quoque qui galli etiam senonas evado quasi captiva victor insedeo


Nec Annibalis nec Pyrrhi fuit tanta vastatio. Ecce Ocriculum, ecce Grumentum, ecce Faesulae, ecce Carseoli, Aesernia, Nuceria,Picentia penitus ferro et igne vastantur. Fusae Rutili copiae, fusae Caepionis.

neque annibal neque pyrrhus sum tantus vastatio ecce ocriculis ecce grumentum ecce faesula ecce carseoli aesernia nuceria picens penitus ferrum et ignis vasto fundo rutilis copia fundo caepio


Nec cum hominibus, sed cum monstris quoque dimicatum est, cum quasi in vindictam Africae nata mirae magnitudinis serpens posita apud Bagradam castra vexaverit.

neque cum homo sed cum monstrum quoque dimico sum cum quasi in vindicta africa nata mirus magnitudo serpens pono apud bagrada castrum vexo


Hactenus pro libertate, mox de finibus cum isdem Latinis adsidue et sine intermissione pugnatum est.

hactenus pro libertas mox de finis cum idem latinum assiduus et sine intermissio pugno sum


Metellus ille, qui ex Macedonia cognomen meruerat, et Celtibericus fieri meruit, cum et Contrebiam memorabili cepisset exemplo et Nertobrigae maiore gloria pepercisset.

metellus ille qui ex macedonius cognomen mereo et celtibericus fio mereo cum et contrebia memorabilis capio exemplum et nertobriga magnus gloria parco


Illae quoque accessere diversitates pro gentium locorumque natura. Aquitani, callidum genus, in speluncas se recipiebant: iussit includi; Morini dilabebantur in silvas:iussit incendi. Nemo tantum feroces dixerit Gallos:

ille quoque accedo diversitas pro gens locus natura aquitanus callidus genus in spelunca sui recipio iubeo includo morini dilabor in silva iubeo incendo nemo tantus ferox dico galli


cum omne robur fortissimorum fidelissimorumque sociorum sub suis quisque signis haberent municipalia illa prodigia, Poppaedius Marsos et Paelignos3, Latinos Afranius, Vmbros Plotius, Egnatius Etrus-

cum omnis robur fortis fidelis socius sub suus quisque signum habeo municipalis ille prodigium poppaedius marsi et peligni latini afranius vmbros plautius egnatius etrus


Ea denique visa est praedae magnitudo, cuius decima Apollini Pythio mitteretur, universusque populus Romanus ad direptionem urbis vocaretur.

is denique video sum praeda magnitudo qui decimus apollo pythius mitto universus populus romanus ad direptio urbs voco


Tandem in ultionem non tam imperii Romani quam pudoris Metellus adsurgit, qui callidissime hostem nunc precibus nunc minis, iam simulata iam vera fuga eludentem artibus suis adgressus est.

tandem in ultio non tam imperium romanus quam pudor metellus assurgo qui callidus hostis nunc prex nunc minae iam simulo iam verus fuga eludo ars suus aggredior sum


sic placuit ignoscere. Serpsit tamen latius in proximos bellum, omnisque late Cephallenia, Zacynthos et quidquid insularum in eo mari inter Ceraunios montes iugumque Maleum Aetoli belli accessio fuerunt.

sic placeo ignosco serpo tamen fero in propior bellum omne latus cephallenia zacynthus et quisquis insularis in is mare inter ceraunius mons jugus maleus aetolus bellum accessio sum


Hoc miraculum primo duo milia ex obviis,mox iure belli refractis ergastulis sexaginta amplius milium fecit exercitum; regisque, ne quid mali deesset, decoratus insignibus castella,

hic miraculis primus duo mille ex obvius mox ius bellum refringo ergastulum sexaginta amplus mille facio exercitus rego ne quis malus desum decoro insignis castellum


Eodem postea bis exuto castris, bis saucio et in Graeciam suam trans mare ac terras fugato, pax et quies et tanta de opulentissimis tot gentibus spolia, ut victoriam suam Roma non caperet.

eos postea bis exuo castrum bis saucius et in graecia suus trans mare atque terra fugo pax et quies et tantus de opulentus tot gens spolium ut victoria suus roma non capio


Ante ceteros Appius eo insolentiae elatus est, ut ingenuam virginem stupro destinaret, oblitus et Lucretiae et regum et iuris quod ipse conposuerat.

ante ceterus appius is insolentia effero sum ut ingenua virgo stuprum destino obliuiscor et lucretius et rex et ius qui ipse conpono


Tertiam seditionem excitavit matrimoniorum dignitas, ut plebei cum patriciis iungerentur; qui tumultus in monte Ianiculo duce Canuleio tribuno plebis exarsit. 26. Quartam honorum cupido, ut plebei quoque magistratus crearentur.

tertia seditio excito matrimonium dignitas ut plebes cum patricius jungo qui tumultus in mons janiculum dux canuleius tribunus plebs exardeo quartus honor cupido ut plebes quoque magistratus creo


Qua victoria tantum hominum, tantum agrorum redactum est in potestatem, ut in utro plus esset nec ipse posset aestimare qui vicerat.

qui victoria tantus homo tantus ager redigo sum in potestas ut in uter multus sum neque ipse possum aestimaris qui vinco


vicos, oppida miserabili direptione vastavit. Quin, illud quoque ultimum dedecus belli, capta sunt castra praetorum—nec nominare ipsos pudebit— castra Manlii, Lentuli, Pisonis, Hypsaei. Itaque qui per fugitivarios abstrahi debuissent, praetorios duces profugos proelio ipsi sequebantur. Tandem Perperna imperatore supplicium de eis sumptum est.

vicus oppidum miserabilis direptio vasto quin ille quoque ulter dedecus bellum capio sum castrum praetor neque nominaris ipse pudeo castrum manlius lentulis piso hypsaeus itaque qui per fugitivarius abstraho debeo praetorius dux profugus proelium ipse sequor tandem perperna imperator supplicium de is sumo sum


Africam vel Aegyptum agitaret, ut denique Pelusio litore imperio vilissimi regis, consiliis spadonum et, ne quid malis desit, Septimii desertoris sui gladio trucidatus sub oculis uxoris suae libero-rumque moreretur.

africa vel aegyptus agito ut denique pelusium litus imperium vilis rex consilium spado et ne quis malus desum septimius desertor suus gladius trucido sub oculus uxor suus liber rus morior


NORICIS animos Alpes dabant, quasi in rupes et nives bellum non posset ascendere; sed omnes illius cardinis populos, Breunos, Vcennos atque Vindelicos, per privignum suum Claudium Drusum pacavit.

noricis animus alpis do quasi in rupes et nix bellum non possum ascendo sed omnis ille cardo populus breuni vcennos atque vindelici per privignus suus claudius drusus pacavit


Sed alligat! miraculo quidam fuere, cum catenas morsibus et ore temptassent, cum offocandas invicem fauces praebuissent. Nam Orgiacontis regis uxor a centurione stuprum passa memorabili exemplo custodiam evasit, revolsumque adulteri hostis caput ad maritum reportavit.

sed alligo miraculum quidam sum cum cateno morsus et os tento cum offoco invicem fauces praebeo nam orgiacontis rex uxor ab centurio stuprum patior memorabilis exemplum custodia evado revello adulter hostis caput ad maritus reporto


Marco Fabio Buteone consule hostium classem iam in Africo mari apud Aegimurum in Italiam ultro navigantem cecidit.

marcus fabius buteo consul hostis classis iam in africanus mare apud aegimurus in italia ultro navigo cado


Marius mira statim velocitate occupatis compendiis praevenit hostem, prioresque Teutonas sub ipsis Alpium radicibus adsecutus in loco quem Aquas Sextias vocant quo—fidem numinum—proelio oppressit! Vallem fluviumque medium hostes tenebant, nostris aquarum nulla copia.

marius mirus statim velocitas occupo compendium praevenio hostis prior teutonas sub ipse alpis radix assequor in locus qui aqua sestius voco quo fides numen proelium opprimo vallo fluvius medius hostis teneo noster aqua nullus copia


Aderat fatum insularum. Igitur et Cypros recepta sine bello. Insulam veteribus divitiis abundantem et ob hoc Veneri sacram Ptolemaeus regebat.

adsum fatum insularis igitur et cyprus recipio sine bellum insula vetus divitiae abundo et ob hic venus sacer ptolemaeus rego


hic postea, sed duodecim videt. Sic victor augurio urbem excitat, plenus spei bellatricem fore; id adsuetae sanguine et praeda aves pollicebantur.

hic postea sed duodecim video sic victor augurium urbs excito plenus spes bellatrix sum is assuesco sanguis et praeda aveo polliceo


Igitur ut extincta parum fideliter incendia maiore flamma revivescunt, ita ille de integro, auctis maiorem in modum copiis, tota denique regni sui mole in Asiam rursus mari terra fluminibusque veniebat.

igitur ut extingo parum fidelis incendium magnus flamma revivesco ita ille de integer augeo magnus in modus copia totus denique regnum suus moles in asia rursus mare terra flumen venio


caret solacio clades. Adversis et dis et hominibus cupiditas consulis Crassi, dum Parthico inhiat auro, undecim strage legionum et ipsius

careo solacium clades adverro et deus et homo cupiditas consul crassus dum parthicus inhio aurum undecim strages legio et ipse


Sardiniam Gracchus arripuit. Sed nihil illi gentium feritas Insanorumque—nam sic vocantur— inmanitas montium profuere. Saevitum in urbes urbemque urbium Caralim, ut gens contumax vilisque mortis saltem desiderio patrii soli doma-retur.

sardinia gracchus arripio sed nihil ille gens ferio insanus nam sic voco inmanitas mons prosum saevio in urbs urbs urbs caralis ut gens contumax vilis mors saltem desiderium patrius solus domo reor


Ab hoc populus Romanus relatus in censum, digestus in classes, decuriis atque collegiis distributus, summaque regis sollertia ita est ordinata res publica, ut omnia patrimonii, dignitatis,aetatis, artium officiorumque discrimina in tabulas referrentur, ac sic maxima civitas minimae domus diligentia contineretur.

ab hic populus romanus refero in census digero in classis decuria atque collegium distribuo summum rex sollertia ita sum ordino res publicus ut omnis patrimonium dignitas aetas ars officium discrimino in tabula refero atque sic maximus civitas minimus domus diligentia contineo


Sex mensibus barbari—quis crederet?—circa montem unum pependerunt, nec diebus modo, sed noctibus quoque omnia experti; cum tamen Manlius nocte subeuntis clangore anseris excitatus a summa rupe deiecit, et ut spem hostibus demeret, quamquam in summa fame, tamen ad speciem fiduciae panes ab arce iaculatus est.

sex mensis barbaris quis credo circa mons unus pendeo neque dies modo sed nox quoque omnis experior cum tamen manlius nox subeo clangor anser excito ab summus rupes deicio et ut spes hostis demo quamquam in summus fames tamen ad species fiducia panis ab arx jaculor sum


Certum est tamen ad profligandam provinciam maxime profecisse singularem ducis sanctitatem, quippe qui captivos pueros puellasque praecipuae pulchritudinis barbaris restitueret, ne in conspectum suum quidem passus adduci, ne quid de virginitatis integritate delibasse saltem oculis videretur.

certus sum tamen ad profligo provincia magnus proficio singularis dux sanctitas quippe qui captivus puer puella praecipuus pulchritudo barbaris restituo ne in conspectus suus quidem patior adduco ne quis de virginitas integritas delibo saltem oculus video


Ergo cum mutuis viribus in suum quisque decus niterentur, Galliam Caesar invadit, Crassus Asiam, Pompeius Hispaniam: tres maximi exercitus, et in his orbis imperium societate

ergo cum mutuus vis in suus quisque decus niteo gallia caesar invado crassus asia pompejus hispania tres magnus exercitus et in hic orbis imperium societas


Itaque cum oppressam iudicio filiam trahi in servitutem videret Virginius pater, nihil cunctatus in medio foro manu sua interfecit, admotisque signis commilitonum totam eam dominationem obsessam armis in carcerem et catenas ab Aventino monte detraxit.

itaque cum opprimo iudicium filia traho in servitus video virginius pater nihil cunctor in medium forum manus suus interfacio admoveo signum commilito totus is dominatio obsedeo arma in carcer et cateno ab aventinus mons detraho


Nec ille defuit vitiis quin periret, immo omnia expertus ambitu et luxuria primum hostes, deinde cives, tandem etiam saeculum terrore liberavit.

neque ille desum vitium quin pereo immo omnis experior ambitus et luxuria primus hostis deinde civis tandem etiam saeculis terror libero


ILLYRII seu Liburni sub extremis Alpium radicibus agunt inter Arsiam Titiumque flumen, longissime per totum Hadriani maris litus effusi.

illyrii seu liburnus sub exter alpis radix ago inter arsia titius flumen longus per totus hadrianus mare litus effundo


Ita late per orbem terrarum arma circumtulit, ut qui res illius legunt non unius populi, sed generis humani facta condiscant. Tot in laboribus periculisque iactatus est, ut ad constituendum eius im- perium contendisse Virtus et Fortuna videantur.

ita latus per orbis terra arma circumfero ut qui res ille lego non unus populus sed genus humanus facio condisco tot in labor periculum jacto sum ut ad constituo is im perium contendo virtus et fortuna video


Mox clade conversa, cum ex mora obsidii regem fames et ex fame pestilentia urgueret, recedentem Lucullus adsequitur adeoque cecidit, ut Granicus et Aesepus amnes cruenti redderentur.

mox clades converro cum ex mora obsidium rex fames et ex fames pestilentia urgeo recedo lucullus assequor adeo cado ut granicus et aesepus amnis cruentus reddo


Saguntini interim iam novem mensibus fessi fame machinis ferro, versa denique in rabiem fide inmanem in foro excitant rogum, tum desuper se suosque cum omnibus opibus suis ferro et igne corrumpunt.

saguntinus interim iam novo mensis fatisco fames machina ferrum verso denique in rabies fides immanis in forum excito rogus tum desuper sui suus cum omnis ops suus ferrum et ignis corrumpo


Inpulere regem in id bellum illinc Thoas, Aetoliae princeps, inhonoratam apud Romanos querens adversus Macedonas militiae suae societa- tem, hinc Annibal, qui in Africa victus, profugus et pacis inpatiens hostem populo Romano toto orbe quaerebat.

inpello rex in is bellum illinc thoas aetolia princeps inhonoro apud romanus queror adverro macedonas militia suus societa tem hinc annibal qui in africanus vinco profugus et pax impatiens hostis populus romanus totus orbis quaero


quacumque mente rem ausus ingentem est. Postquam rogationis dies aderat, ingenti stipatus agmine rostra conscendit, nec deerat obvia manu tota inde nobilitas;

quicumque mens res audeo ingens sum postquam rogatio dies adsum ingens stipo agmen rostrum conscendo neque desum obvius manus totus inde nobilitas


Dum Gallos per Caesarem in septentrione debellat, ipse interim ad orientem grave volnus a Parthis populus Romanus accepit. Nec de fortuna queri possumus;

dum galli per caesaris in septentrio debello ipse interim ad orior gravis vulnus ab parthus populus romanus accipio neque de fortuna queror possum


Iudiciaria lege Gracchi diviserant populum Romanum et bicipitem ex una fecerant civitatem. Equites Romani tanta potestate subnixi, ut qui fata fortunasque principum haberent in manu, interceptis vectigalibus pecula-bantur suo iure rem publicam; senatus exilio Metelli, damnatione Rutili debilitatus omne decus maiestatis amiserat.

judiciarius lex gracchus divido populus romanus et biceps ex unus facio civitas eques romanus tantus potestas subnixus ut qui fatum fortuno princeps habeo in manus intercipio vectigal pecula bantur suus ius res publicus senatus exsilium metellus damnatio rutilis debilito omnis decus maiestas amitto


Et quid futurum fuit satis tanto hosti, cui uno imperatore resistere res Romana non potuit? additus Metello Gnaeus Pompeius.

et quis sum sum satis tantus hostis qui unus imperator resisto res romanus non possum addo metellus gnaeus pompejus


Placuit senatui opem tantis ferre supplicibus. Quippe iam gentium reges, duces, populi, nationes, praesidia sibi ab hac urbe repetebant.

placeo senatus ops tantus fero supplex quippe iam gens rex dux populus natio praesidium sui ab hic urbs repeto


Numantia quantum Carthaginis, Capuae, Corinthi opibus inferior, ita virtutis nomine et honore par omnibus, summumque, si vero aestimes, Hispaniae decus.

numantia quantus carthago capua corinthius ops inferus ita virtus nomen et honor par omnis summus si verus aestimo hispania decus


Erat terror ingens tot simul tantorumque populorum. Late per Etruriam infesta

sum terror ingens tot simul tantus populus latus per etruria infestus


Extat orationis antiquae satis efficax ad concordiam fabula, qua dissedisse quondam humanos dixit artus, quod omnibus opere fungentibus solus venter inmunis ageret; deinde moribundos ea seiunctione redisse in gratiam, quando sensissent quod eius opera redactis in sanguinem cibis inrigarentur.

extat oratio antiquus satis efficax ad concordia fabula qui dissedeo quondam humani dico artus qui omnis opus fungor solus venter inmunio ago deinde moribundus is seiunctio redeo in gratia quando sentio qui is opus redigo in sanguis cibus inrigo


Igitur Metello ordinant! tum maxime Macedoniam mandata est ultio; et hinc Achaicum bellum. Ac primum Critolai manum Metellus consul per patentis Elidos campos toto cecidit Alphio.

igitur metellus ordino tum magnus macedonia mandatum sum ultio et hinc achaicus bellum atque primus critolaus manus metellus consul per pateo elidos campus totus cado alphio


animo secutus. Nihil illa caede per paludes perque silvas cruentius, nihil insultatione barbarorum intolerabilis, praecipue tamen in causarum patro-

animus sequor nihil ille caedes per palus per silva cruentus nihil insultatio barbarus intolerabilis praecipuus tamen in causaris patro


Quodam fato, quasi ita convenisset inter Poenos et Macedonas ut tertio quoque vincerentur, eodem

quidam fatum quasi ita convenio inter poeni et macedonas ut tertius quoque vinco idem


fraudibus agunt. Indutiomarus Treveros, Ambiorix concitavit Eburones. Utrique, absente Caesare coniuratione facta, invasere legatos.

fraus ago indutiomarus treveri ambiorix concito eburones uterque absum caesaris coniuratio facio invado legatus


Hic aliquando finis armis fuit; reliqua pax incruenta pensatumque clementia bellum. Nemo caesus imperio praeter Afranium (satis ignoverat semel) et Faustum Sullam (docuerat generos timere Pompeius) filiamque Pompei cum parvulis ex Sulla (hic posteris cavebatur).

hic aliquando finis arma sum reliquus pax incruentus penso clemens bellum nemo caedo imperium praeter afranius satis ignosco semel et faustus sulla doceo gener timeo pompejus filia pompejus cum parvulis ex sulla hic posterus caveo


omnium longe maximus. Quippe cum quattuor Pyrrho, tredecim anni Annibali suffecerint, ille per quadraginta annos restitit, donec tribus ingentibus bellis subactus felicitate Sullae, virtute Luculli, magnitudine Pompei consumeretur.

omnis longus magnus quippe cum quattuor pyrrhus tredecim annus annibal sufficio ille per quadraginta annus resto donec tres ingens bellum subigo felicitas sulla virtus lucullus magnitudo pompejus consumo


DELMATAE plerumque sub silvis agebant; unde in latrocinia promptissimi.

delmatae plerusque sub silva ago unde in latrocinium promptus


Itaque cum ius civitatis, quam viribus auxerant, socii iustissime postularent, quam in spem eos cupidine dominationis Drusus erexerat,

itaque cum ius civitas quam vis augeo socius justus postulo quam in spes is cupido dominatio drusus erigo


exercitu festinatio? Cum Pyrrhus video me inquit plane procreatum Herculis semine, cui quasi ab angue Lernaeo tot caesa hostium capita quasi de sanguine suo renascuntur. Qui autem ille senatus fuit,

exercitus festinatio cos pyrrhus video ego inquam planus procreo hercules semen qui quasi ab anguis lernaeus tot caedo hostis caput quasi de sanguis suus renascor qui autem ille senatus sum


Merula flamen Dialis in Capitolio Iovis ipsius oculos venarum cruore respersit. Ancharius ipso vidente Mario confossus est, quia fatalem illam scilicet manum non porrexerat salutanti.

merula flamen dial in capitolium iuppiter ipse oculus venaris cruor respergo ancharius ipse video marius confodio sum quia fatal ille scilicet manus non porrigo saluto


Cui mox Iulius Proculus fidem fecit, visum a se Romulum adfirmans augustiore forma quam fuisset; mandare praeterea ut se pro numine acciperent; Quirinum in caelo vocari; placitum dis ut gentium Roma poteretur.

qui mox iulius proculus fides facio video ab sui romulis adfirmo augustus forma quam sum mando praeterea ut sui pro numen accipio quirinus in caelum vocaris placeo deus ut gens roma potior


cum ipse sequeretur felicem utcumque in malis Pompeium, si eadem ipsum quae exercitum eius fortuna traxisset. Superstes dignitatis suae vixit, ut cum maiore dedecore per Thessalica Tempe equo fugeret, ut una navicula Lesbon applicaret, ut Syedris in deserto Ciliciae scopulo fugam in Parthos,

cum ipse sequor felix utcumque in malus pompejus si idem ipse qui exercitus is fortuna traho supersto dignitas suus vivo ut cum magnus dedecor per thessalicus tempe equus fugio ut unus navicula lesbos applico ut syedris in desero cilicia scopulus fuga in parthus


et cum apud Nice-phorium castra posuisset, missi ab Orode rege legati nuntiavere, percussorum cum Pompeio foederum Sullaque meminisset.

et cum apud nico phorium castrum pono mitto ab orodes rex legatus nuntio percussor cum pompejus foedus sulla memini


supplicia quondam hostium artem faceret? Iam ut speciosiora vitia tangamus, nonne ambitus honorum ab isdem divitiis concitatus? Atquin inde Mariana, inde Sullana tempestas.

supplicium quondam hostis ars facio iam ut speciosus vitio tango nonne ambitus honor ab idem divitiae concito atqui inde marianus inde sullanus tempestas


Sed tum quidem illum, ut dici volgo solet, aut fatum urbis imperaturae aut ipsius mens mala et aversi a Carthagine di in diversum abstulerunt.

sed tum quidem ille ut dico vulgo soleo aut fatum urbs impero aut ipse mens malus et averto ab carthago deus in diverto aufero


Ergo inter Tarquinii mortem adnitente regina substitutus in locum regis quasi in tempus, regnum dolo partum sic egit industrie, ut iure adeptus videretur.

ergo inter tarquinius mors annitor regina substituo in locus rex quasi in tempus regnum dolus pario sic ago industrius ut ius adipiscor video


Inde Claudio Marcello duce etiam congredi ausus est: comminus venit et perculit in Campania sua et ab obsidione Nolae urbis exclusit.

indus claudius marcellus dux etiam congredior audeo sum comminus venio et percello in campaneus suus et ab obsidio nola urbs excludo


Nam postquam filium comitesque ab amplexu dimisit, in noctem lecto ad lucernam Platonis libro, qui in-mortalitatem animae docet, paulum quieti dedit;

nam postquam filius comito ab amplexus dimitto in nox lectus ad lucerna plato liber qui in mortalitas anima doceo paulus quiesco do


Sed iam Mulvium pontem collemque Ianiculum Lutatius Catulus Gnaeusque Pompeius, Sullanae dominationis duces atque signiferi, alio exercitu insederant.

sed iam mulvius pons collis ianiculis luto catulus gnaeus pompejus sullanus dominatio dux atque signifer alius exercitus insedeo


Et prima contra Germanos illius pugna iustissimis quidem ex causis. Haedui de incursionibus eorum querebantur.

et primus contra germani ille pugno justus quidem ex causa aedui de incursio is queror


Sed et bello et pace et foris et domi omnem in partem Romana virtus tum se adprobavit, nec alia magis quam Tarentina victoria ostendit populi Romani fortitudinem, senatus sapientiam,

sed et bellum et pax et foris et domus omnis in pars romanus virtus tum sui adprobo neque alius magis quam tarentinus victoria ostendo populus romanus fortitudo senatus sapientia


Additum est pignus coniurationis sanguis humanus, quem circumlatum pateris bibere: summum nefas, ni amplius esset,

addo sum pignus coniuratio sanguis humanus qui circumfero patera bibo superus nefas ni amplus sum


Denique utrique cotidiani et quasi domestici hostes tirocinia militum inbuebant, nec aliter utraque gente quam quasi cote quadam populus Romanus ferrum suae virtutis acuebat.

denique uterque cottidianus et quasi domesticus hostis tirocinium miles inbuebant neque aliter uter gens quam quasi cote quidam populus romanus ferrum suus virtus acuo


Haec per Antistium Furniumque legatos et Agrippam hibernans in Tarraconis maritimis Caesar accepit.

hic per antistius furnius legatus et agrippa hiberno in tarraco maritimus caesar accipio


Nec incruenta tamen illa victoria. Nam oppressus in sinu vallis alter consulum Decius more patrio devotum dis manibus optulit caput, sollemnemque familiae suae consecrationem in victoriae pretium peregit.

neque incruentus tamen ille victoria nam opprimo in sinus valles alter consul decius mos patrius devoveo deus manus optulit caput sollemnemque familia suus consecratio in victoria pretium perago


sisset. Eam namque vir sanctus et sapiens veram sciebat esse victoriam, quae salva fide et integra dignitate pareretur.

sino is namque vir sancio et sapio verus scio sum victoria qui salvo fides et integer dignitas pareo


Mox non ipsum modo, sed Bocchum quoque Mauretaniae regem, iure sanguinis Numidas vindicantem, apud oppidum Cirtam graviter cecidit,

mox non ipse modo sed bocchus quoque mauretania rex ius sanguis numida vindico apud oppidum cirta gravis cado


o nefas—sociis adgressus est! Ipse patricius; sed hoc minus est: Curii, Porcii, Sullae, Cethegi, Autronii, Varguntei atque Longini, quae familiae! quae senatus insignia! Lentulus quoque tum cum maxime praetor. Hos omnis inmanissimi facinoris satellites habuit.

o nefas socius aggredior sum ipse patricius sed hic paruus sum curiatii porcius sulla cethegus autronius vargunteius atque longo qui familia qui senatus insigne lentulus quoque tum cum magnus praetor hic omnis immanis facinus satelles habeo


armis petere coeperunt.Sed nec primum impetum barbarorum Silanus, nec secundum Manilius, nec tertium Caepio sustinere potuerunt; omnes fugati,

arma peto coepio sed neque primus impetus barbarus silanus neque secundus manilius neque tertius caepio sustineo possum omnis fugo


Astures per id tempus ingenti agmine a montibus niveis descenderant. Nec temere sumptus barbaris videbatur hic impetus; sed positis castris apud Asturam flumen trifariam diviso agmine tria simul Romanorum adgredi parant castra.

astur per is tempus ingens agmen ab mons niveus descendo neque temere sumptus barbaris video hic impetus sed pono castrum apud astura flumen trifariam divido agmen tres simul romanus aggredior paro castrum


Rex Pharnaces magis discordiae nostrae fiducia quam suae virtutis infesto in Cappadociam agmine ruebat.

rex pharnaces magis discordia noster fiducia quam suus virtus infesto in cappadocia agmen ruo


Nec sane viris opibus armisque quicquam copiosius Syria; sed in manus tam ignavi regis inciderat, ut nihil fuerit in Antiocho speciosius quam quod a Romanis victus est.

neque sanus vis ops armus quisquam copiosus syria sed in manus tam ignavus rex incido ut nihil sum in antiochus speciosus quam qui ab romanus vinco sum


Suebi aurum et argentum, Sicambri captivos elegerant; sed omnia retrorsum. Victor namque Drusus equos, pecora, torques eorum ipsosque praedam divisit et vendidit;

suevi aurum et argentum sicambri captivus eligo sed omnis retrorsum victor namque drusus equus pecus torqueo is ipse praeda divido et vendo


Quippe dum Sextus paterna repetit, trepidatum toto mari; dum Octavius mortem patris ulciscitur, iterum fuit movenda Thessalia;

quippe dum sextus paternus repeto trepido totus mare dum octavus mors pater ulciscor iterum sum moveo thessalia


Ticino Trebia succedit. Hic secunda Punici belli procella desaevit Sempronio consule. Tum callidissimi hostes, frigidum et nivalem nancti diem, cum se ignibus prius oleoque fovissent—horribile dictu— homines a meridie et sole venientes, nostra nos hieme vicerunt.

ticinus trebia succedo hic secundus punicus bellum procella desaevio sempronius consul tum callidus hostis frigidus et nival nanciscor dies cum sui ignis prior oleo foveo horribilis dico homo ab meridies et sol venio noster nos hiems vinco


Argumentum ingentis victoriae centum circiter elephantorum captivitas, sic quoque magna praeda, si gregem illum non bello, sed venatione cepisset.

argumentum ingens victoria centum circiter elephantor captivitas sic quoque magnus praeda si grex ille non bellum sed venatio capio


Sed inportunitate Antonii, et Pompeianorum bonorum, quorum sector ille fuerat, praeda devorata, possessio manere non poterat; detrectare coepit foederis pactum. Itaque itum ad arma rursus, et iam totis imperii viribus classis in iuvenem conparata est, cuius molitio ipsa magnifica.

sed inportunitas antonius et pompejani bonus qui sector ille sum praeda devoro possessio maneo non possum detrectaris coepio foedo paciscor itaque eo ad arma rursus et iam totus imperium vis classis in juvenis conparo sum qui molitio ipse magnificus


Prooemium belli fuit civitas Clipea; prima enim a Punico litore quasi arx et specula procurrit. Et haec et trecenta amplius castella vastata sunt.

prooemium bellum sum civitas clipeum primus enim ab punicus litus quasi arx et speculum procurro et hic et trecenti amplus castellum vasto sum


Nam quid Romulo ardentius? tali opus fuit, ut invaderet regnum.

nam quis romulus ardeo talis opus sum ut invado regnum


Itaque momento temporis laceratae hostium rates totum inter Siciliam Sardiniamque pelagus naufragio suo operuerunt.

itaque momentum tempus lacero hostis ratis totus inter sicilia sardinia pelagus naufragium suus operio


Hoc tunc Veî fuere. Nunc fuisse quis meminit? Quae reliquiae? Quod vestigium? Laborat annalium fides, ut Veios fuisse credamus.

hic tunc vei sum nunc sum quis memini qui reliquiae qui vestigium laboro annalis fides ut veii sum credo


Fuerint inter auxilia regis Antiochi, an fuisse cupidus triumphi Manlius Vulso simulaverit, du-

sum inter auxilium rex antiochus an sum cupidus triumphus manlius vello simulo du


Sed consul Metellus amissum cum legione praetorem plenissime ultus est. Nam et Macedoniam servitute multavit et ducem belli, deditum ab eo ad quem confugerat Thraciae regulo, in urbem in catenis reduxit, hoc quoque illi in malis suis indulgente fortuna, ut de eo populus Romanus quasi de rege vero triumpharet.

sed consul metellus amitto cum legio praetor plenus ulciscor sum nam et macedonia servitus multo et dux bellum dedo ab is ad qui confugio thracia regulus in urbs in catena reduco hic quoque ille in malus suus indulgeo fortuna ut de is populus romanus quasi de rex verus triumpho


Tunc illa tria Romani nominis prodigia atque miracula. Horatius, Mucius, Cloelia, qui nisi in annalibus forent, hodie fabulae viderentur.

tunc ille tres romanus nomen prodigium atque miraculum horatius mucius cloelia qui nisi in annal sum hodie fabula video


Nemo regum diutius amissae fortunae conscientiam retinuit. Supplex cum scriberet ad imperatorem ab illo quo confugerat templo nomenque epistolae notaret suum, regem addidit. Sed nec reverentior captae maiestatis alius Paulo fuit.

nemo rex diu amitto fortuna conscientia retineo supplex cum scribo ad imperator ab ille quo confugio templum nomen epistula noto suus rex addo sed neque reverendus capio maiestas alius paulus sum


Igitur Bruto Collatinoque ducibus et auctoribus, quibus ultionem sui moriens matrona mandaverat, populus Romanus ad vindicandum libertatis ac pudicitiae decus quodam quasi instinctu deorum concitatus regem repente destituit, bona diripit, agrum Marti suo consecrat, imperium in eosdem libertatis suae vindices transfert, mutato tamen et iure et nomine.

igitur brutus collatinus dux et auctor qui ultio suus morior matrona mando populus romanus ad vindico libertas atque pudicitia decus quidam quasi instinguo deus concito rex repens destituo bonus diripio ager martius suus consecro imperium in idem libertas suus vindico transfero muto tamen et ius et nomen


Macedoniae claustra penetravimus. Introisse victoria fuit. Nam postea numquam ausus congredi rex ad tumulos, quos Cynocephalas vocant, uno ac ne hoc quidem iusto proelio opprimitur.

macedonia claustra penetro introisse victoria sum nam postea numquam audeo congredior rex ad tumulus qui cynocephalas voco unus atque ne hic quidem justus proelium opprimo


Lucaniae suprema pugna fuit Arusinis quos vocant campis, ducibus isdem quibus superius; sed tum tota victoria. Exitum, quem datura virtus fuit, casus dedit.

lucania superus pugno sum arusinis qui voco campus dux idem qui superus sed tum totus victoria exitus qui do virtus sum casus do


Nec abnuit ille de stipendiario Thrace miles, de milite desertor, inde latro, deinde

neque abnuo ille de stipendiarius thracus miles de miles desertor inde latro deinde


Cluso per insidias intra eum saltum exercitu, unde non posset evadere, stupens tanta occasione dux hostium Pontius Herennium patrem consuluit. Et ille, mitteret omnes vel occideret,

cludo per insidiae intra is saltus exercitus unde non possum evado stupeo tantus occasio dux hostis pontius herennius pater consulo et ille mitto omnis vel occaedes


Operti portus, nudatus est primus et sequens, iam et tertius murus, cum tamen Byrsa, quod nomen arci fuit, quasi altera civitas resistebat.

operio portus nudo sum primus et sequor iam et tertius murus cum tamen byrsa qui nomen arx sum quasi alter civitas resisto


ILLYRII quoque sub Alpibus agunt imasque valles earum et quaedam quasi claustra custodiunt abruptis torrentibus inplicata. In hos expeditionem ipse sumpsit fierique pontes imperavit.

illyrii quoque sub alpis ago imus vallo is et quidam quasi claustra custodio abrumpo torreo inplicata in hic expeditio ipse sumo fio pons impero


tres legiones opprimuntur. Varus perditas res eodem quo Cannensem diem Paulus et fato est et

tres legio opprimo varus perdo res idem quo cannensis dies paulus et fatum sum et


Caesar in patriam victor invenitur, primum de Gallia triumphum trahens: hic erat Rhenus et Rhodanus et ex auro captivus Oceanus. Altera laurus Aegyptia: tunc in ferculis Nilus, Arsinoe et ad simulacrum ignium ardens Pharos.

caesar in patria victor invenio primus de gallia triumphus traho hic sum rhenus et rhodanus et ex aurum captivus oceanus alter laurus aegyptius tunc in ferculis nilus arsinoe et ad simulacrum ignis ardeo pharus


Non fuit maior sub imperio Romano dies quam ille, cum duo omnium et antea et postea ducum maximi duces, ille Italiae, hic Hispaniae victor, conlatis comminus signis direxere aciem. Sed et conloquium fuit inter ipsos de legibus pacis, et steterunt diu mutua admiratione defixi.

non sum magnus sub imperium romanus dies quam ille cum duo omnis et antea et postea dux magnus dux ille italia hic hispania victor confero comminus signum dirigo acies sed et colloquium sum inter ipse de lex pax et sto diu mutuus admiratio defigo


Ac primum omnium illam ipsam Gallicam gentem non contentus moenibus expulisse, cum per Italiam naufragia sua latius traherent, sic persecutus est duce Camillo, ut hodie nulla Senonum vestigia supersint.

atque primus omnis ille ipse gallicus gens non contineo moenia expello cum per italia naufragium suus fero traho sic persequor sum dux camillus ut hodie nullus senones vestigium supersum


quippe cum fauces Adriani maris iussi occupare Dolabella et Antonius, ille Illyrico, hic Curictico litore castra posuissent, iam maria late tenente Pompeio, repente legatus eius Octavius Libo ingentibus copiis classicorum utrumque circumvenit.

quippe cum fauces hadrianus mare iubeo occuparis dolabella et antonius ille illyricus hic curictico litus castrum pono iam mare latus teneo pompejus repens legatus is octavus libo ingens copia classicum uterque circumvenio


Itaque per partes iam huc, iam illuc missi duces, qui ferocissimas et in id tempus liberas gentes ideoque inpatientes iugi multo labore nec incruentis certaminibus servire docuerunt.

itaque per pars iam huc iam illic mitto dux qui ferox et in is tempus libero gens ideo impatiens jugo multus labor neque incruentus certamen servio doceo


incurreret; donec quasi contagio quodam per singulos itum est et proximis quibusque correptis totam Italiam sub se redegerunt.

incurro donec quasi contagio quidam per singuli eo sum et propior quisque corripio totus italia sub sui redigo


Cyzicus, nobilis civitas, arce, moenibus, portu turribusque marmoreis Asiaticae plagae litora inlustrat. Hanc ille quasi alteram Romam toto invaserat

cyzicus nobilis civitas arx moenia portus turris marmoreus asiaticus plaga litus inlustro hic ille quasi alter roma totus invado


Lucio Cornelio Scipione consule,cum iam Sicilia suburbana esset populi Romani provincia, serpente latius bello Sardiniam adnexamque Corsicam transiit.

lucius cornelius scipio consul cum iam sicilia suburbanus sum populus romanus provincia serpo fero bellum sardinia adnecto corsica transeo


his ad urbium excidia conversis, misera inter Romanos duces Hispania discordiae poenas dabat;

hic ad urbs excidium converro misero inter romanus dux hispania discordia poena do


Sic enim effectum est, ut agitatus iniuriis populus cupiditate libertatis incenderetur.

sic enim efficio sum ut agito iniuria populus cupiditas libertas incendo


relicta repente Syria in Parthos impetum facit. Gens praeter armorum fiduciam callida simulat trepidationem et in campos fugam. Et hic statim quasi victor sequebatur, cum subito nec magna manus ex inproviso et iam in fessos via sub vespere velut nimbus erupit. Missis undique sagittis duas

relinquo repens syria in parthus impetus facio gens praeter armus fiducia callidus simulo trepidatio et in campus fuga et hic statim quasi victor sequor cum subeo neque magnus manus ex improvide et iam in fatisco via sub vesperus velut nimbus erumpo missus undique sagitta duo