type: header

title: Helvius Pertinax

wing: latin

grain: passage

license: CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

attribution_rule: Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

licensed_material_note: Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.

source: production D1


type: passage

text: suam iter facere coactus est. bello Parthico industria sua promeritus in Britanniam translatus est ac retentus, post in Moesia rexit alam. deinde alimentis dividendis in Via Aemilia procuravit. inde classem Germanicam rexit, mater eum usque in Germaniam prosecuta est ibique obiit, cuius etiam sepulchrum stare nunc dicitur, inde ad ducenum sestertiorum stipendium translatus in Daciam suspectusque a Marco quorundam artibus remotus est, et postea per Claudium Pompeianum, generum Marci, quasi adiutor eius futurus vexillis regendis adscitus est. in quo munere adprobatus lectus est in senatu. postea iterum re bene gesta prodita est factio, quae illi concinnata fuerat, Marcusque imperator, ut com- pensaret iniuriam, praetorium eum fecit et primae legioni regendae imposuit, statimque Raetias et Noricum ab hostibus vindicavit, ex quo eminente industria studio Marci imperatoris consul est designatus, exstat oratio apud Marium Maximum laudes eius continens et omnia vel quae fecit vel quae perpessus est. et praeter illam orationem, quam longum fuit conectere, saepissime Pertinax a Marco et in contione militari et in senatu laudatus est, doluitque palam Marcus, quod senator esset et praefectus praetorii fieri a se non posset. Cassiano motu composito e Syria ad Danuvii tutelam profectus est atque inde Moesiae utriusque, mox Daciae regimen accepit, bene gestis his provinciis Syriam meruit.

lemmas: suus iter facio cogo sum bellum parthicus industria suus promereo in britannia transfero sum atque retendo post in moesia rego alo deinde alimentum divido in via aemilius procuro inde classis germanicus rego mater is usque in germania prosequor sum ibi obeo qui etiam sepulcrum sto nunc dico inde ad duceni sestertium stipendium transfero in dacia suspicio ab marcus quidam ars removeo sum et postea per claudius pompejanus gener marcius quasi adjuto is sum vexillum rego ascitus sum in quo munus adprobo lego sum in senatus postea iterum res bene gero prodeo sum factio qui ille concinno sum marcus imperator ut com penso iniuria praetorium is facio et primus legio rego impono statim raetias et noricus ab hostis vindico ex quo emineo industria studium marcius imperator consul sum designo exsto oratio apud marius magnus laus is contineo et omnis vel qui facio vel qui perpetior sum et praeter ille oratio quam longus sum conecto saepis pertinax ab marcus et in contio militaris et in senatus laudo sum doleo palam marcus qui senator sum et praefectus praetorius fio ab sui non possum cassiano motus compono e syria ad danuvius tutela proficiscor sum atque inde moesia uterque mox dacia regimen accipio bene gero hic provincia syria mereo


text: Publio Helvio Pertinaci pater libertinus Helvius Successus fuit, qui filio nomen ex continuatione lignariae negotiationis, quod pertinaciter eam rem gereret, imposuisse fatetur. natus est Pertinax in Appennino in villa matris, equus pullus ea hora qua natus est in tegulas ascendit atque ibi breviter commoratus decidit et exspiravit, hac re motus pater ad Chaldaeum venit, qui cum illi futura ingentia praedixisset, stirpem se perdidisse dixit. Puer litteris elementariis et calculo imbutus, datus etiam Graeco grammatico atque inde Sulpicio Apollinari, post quem idem Pertinax grammaticen professus est. Sed cum in ea minus quaestus proficeret, per Lollianum Avitum, consularem virum, patris patronum, ducendi ordinis dignitatem petiit, dein prae- fectus cohortis in Syriam profectus Tito Aurelio imperatore, a praeside Syriae, quod sine diplomatibus cursum usurpaverat, pedibus ab Antiochia ad legartionem

lemmas: publius helvius pertinax pater libertinus helvus successus sum qui filius nomen ex continuatio lignariae negotiatio qui pertinax is res gero impono fateor nascor sum pertinax in apenninus in villa mater equus pullus is hora qui nascor sum in tegula ascendo atque ibi brevis commoro decido et exspiro hic res moueo pater ad chaldaeus venio qui cum ille sum ingens praedico stirps sui perdo dico puer littera elementarius et calculus imbuo do etiam graecum grammaticus atque inde sulpicius apollinaris post qui idem pertinax grammatice profiteor sum sed cum in is paruus quaestus proficio per lollianus avitus consularis vir pater patronus duco ordo dignitas peto deinde prae fectus cohors in syria proficiscor titus aurelius imperator ab praeses syria qui sine diploma cursus usurpo pes ab antiochea ad legartio


text: infestas esse legiones, accepto successore alimentorum ei cura mandata est. dein pro consule Africae factus est. in quo proconsulatu multas seditiones perpessus dicitur vaticinationibus carminum quae de templo Caelestis emergunt. post hoc praefectus urbi factus, in qua praefectura post Fuscianum, hominem severum, Pertinax mitissimus et humanissimus fuit et ipsi Commodo plurimum placuit, quia illi esset iterum cum Pertinax factus est. tunc Pertinax interficiendi Commodi conscientiam delatam sibi ab aliis non fugit. Commodo autem interempto Laetus praefectus praetorii et Eclectus cubicularius ad eum venerunt et eum confirmarunt atque in castra duxerunt. illic Pertinax milites adlocutus est, donativum promisit, ingeri sibi imperium a Laeto et Eclecto dixit. fictum est autem quod morbo esset Commodus exstinctus, quia et milites, ne temptarentur, pertimescebant. denique a paucis primum est Pertinax imperator appellatus, factus est autem sexagenario maior imperator pridie kal. Ian. de castris nocte eum ad senatum venisset et cellam curiae iussisset aperiri, neque inveniretur aedituus, in Templo Concordiae resedit, et cum ad eum Claudius Pompeianus, gener Marci, venisset casumque Commodi lacrimasset, hortatus Pertinax ut imperium sumeret, sed ille recusavit, quia iam imperatorem Pertinacem videbat, statim ergo omnes magistratus cum consule ad curiam venerunt ingressumque Pertinacem nocte

lemmas: infestus sum legio accipio successor alimentor is cura mandatum sum deinde pro consul africa facio sum in quo proconsulatus multus seditio perpetior dico vaticinatio carmen qui de templum caelestis emergo post hic praefectus urbs facio in qui praeficio post fuscianum homo severus pertinax mitis et humanus sum et ipse commodus multus placeo quia ille sum iterum cum pertinax facio sum tunc pertinax interficio commodus conscientia defero sui ab alius non fugio commodus autem interimo laetus praefectus praetorius et eclectus cubicularius ad is venio et is confirmo atque in castrum duco illic pertinax miles alloquor sum donativum promitto ingero sui imperium ab laeto et eclecto dico fingo sum autem qui morbus sum commodus exstinguo quia et miles ne tento pertimesco denique ab paucus primus sum pertinax imperator appello facio sum autem sexagenarius magnus imperator pridie kal ian de castrum nox is ad senatus venio et cella curia iubeo aperio neque invenio aedituus in templum concordia resedeo et cum ad is claudus pompejanus gener marcius venio cado commodus lacrimo hortor pertinax ut imperium sumo sed ille recuso quia iam imperator pertinax video statim ergo omnis magistratus cum consul ad curia venio ingredior pertinax nox


text: Insidias paravit ei Falco consul, qui 2 questus est in senatu volens imperare, cui quidem credidit senatus cum sibi quidam servus, quasi Fabiae † setique filius ex Ceionii Commodi familia, Palatinam domum ridicule vindicasset, cognitusque iussus esset flagellis caesus domino restitui, in cuius vindicta ii qui oderant Pertinacem occasionem seditionis invenisse dicuntur. Falconi tamen pepercit et a senatu im- punitatem eius petiit, denique Falco in rebus suis securus vixit et herede filio periit. quamvis multi Falconem nescisse dixerint imperium sibi parari, alii etiam servis, qui rationes interverterant, falsis testimoniis adpetitum eum esse dixerunt. Sed Pertinaci factio praeparata est per Laetum praefectum praetorii et eos quos Pertinacis sanctimonia offenderat. Laetum enim paenituerat quod imperatorem fecerat Pertinacem, idcirco quia eum velut stultum intimatorem nonnullarum rerum reprehendebat. grave praeterea militibus visum, quod in causa Falconis multos milites ad unius servi

lemmas: insidiae paro is falco consul qui queror sum in senatus volo impero qui quidem credo senatus cum sui quidam servus quasi fabius setique filius ex ceionii commodus familia palatinus domus ridiculus vindico cognosco iubeo sum flagellum caedo dominus restituo in qui vindicta is qui odi pertinax occasio seditio invenio dico falco tamen parco et ab senatus im punitas is peto denique falco in res suus securus vivo et heres filius pereo quivis multus falco nescio dico imperium sui paro alius etiam servio qui ratio interverto falsum testimonium appetitus is sum dico sed pertinax factio praeparo sum per laetus praeficio praetorius et is qui pertinax sanctimonia offendo laetus enim paeniteo qui imperator facio pertinax idcirco quia is velut stultus intimator nonnullaris res reprehendo gravis praeterea miles video qui in causa falco multus miles ad unus servio


text: census retractari iussit, delatores convictos 1 graviter puniri iussit et tamen mollius quam priores imperatores, unicuique dignitati, si delationis crimen incurreret, poenam statuens, legem sane tulit, ut testamenta priora non prius essent inrita quam alia perfecta essent, neve ob hoc fiscus aliquando succederet. ipseque professus est nullius se aditurum hereditatem, quae aut adulatione alicuius delata esset aut lite perplexa, ut legitimi heredes et necessarii privarentur. additque senatus consulto haec verba: Satius est, patres conscripti, inopem rem publicam obtinere, quam ad divitiarum cumulum per discriminum atque dedecorum vestigia pervenire . donativa et congiaria, quae Commodus promiserat, solvit, annonae consultissime providit, et cum tantam penuriam aerarii haberet, ut praeter decies sestertium non se invenisse fateretur, coactus est ea exigere quae Commodus indixerat, contra quam professus fuerat, denique aggressus eum Lollianus Gentianus consularis, quod contra promissum faceret, necessitatis rationem accepit. Auctionem rerum Commodi habuit, ita ut et pueros et concubinas vendi iuberet, exceptis iis qui per vim Palatio videbantur inserti. et de iis quos vendi iussit multi postea reducti ad ministerium oblectarunt senem, qui quidem per alios principes usque ad senatorium dignitatem pervenerunt, scurras turpissimorum nominum dedecora praeferentes proscripsit ac vendidit. cuius nundinationis pecuniam, quae

lemmas: census retractaris iubeo delator convinco gravis punior iubeo et tamen mollis quam prior imperator uniquique dignitas si delatio crimen incurro poena statuo lex sanus fero ut testamentum prior non prior sum irrito quam alius perficio sum neve ob hic fiscus aliquando succedo ipse profiteor sum nullus sui adeo hereditas qui aut adulatio aliquis defero sum aut lis perplexus ut legitimus heres et necessarius privo addo senatus consultum hic verbum sero sum pater conscribo inops res publicus obtineo quam ad divitiaris cumulis per discrimen atque dedecor vestigium pervenio donativum et congiarius qui commodus promitto solvo annona consulo provideo et cum tantus penuria aerarius habeo ut praeter decies sestertius non sui invenio fateor cogo sum is exigo qui commodus indico contra quam profiteor sum denique aggredior is lollianus gentianus consularis qui contra promitto facio necessitas ratio accipio auctio res commodus habeo ita ut et puer et concubina vendo iubeo excipio is qui per vis palatium video insero et de is qui vendo iubeo multus postea reduco ad ministerium oblecto senex qui quidem per alius princeps usque ad senatorius dignitas pervenio scurra turpis nomen dedecus praefero proscribo atque vendo qui nundinatio pecunia qui


text: Signa interitus haec fuerunt: ipse ante triduum quam occideretur in piscina sibi visus est videre hominem cum gladio infestantem. et ea die qua occisus est negabant in oculis eius pupulas cum imaginibus, quas reddunt, sperantibus visas, et cum apud Lares sacrificaret, carbones vivacissimi exstincti sunt, cum inflammari soleant, et, ut supra dictum est, cor et caput in hostiis non est repertum, stellae etiam iuxta solem per diem clarissimae visae ante diem quam obiret. et ipse omen de Iuliano successore dedisse dicitur, nam cum ei Didius Iulianus fratris filium obtulisset, cui despondebat filiam suam, adhortatus est iuvenem ad patrui observationem et adiecit: Observa collegam et successorem meum. nam ante Iulianus ei et in consulatu collega fuerat et in proconsulatu successerat. Milites eum et aulici odio habuerunt, populus mortem eius indignissime tulit, quia videbat omnia per eum antiqua posse restitui, caput eius conto fixum milites qui eum occiderant per urbem in castra pertulerunt. reliquiae eius recuperato capite in sepulchro avi uxoris locatae sunt. et Iulianus, successor illius, corpus eius quanto potuit honore funeratus est, cum id in Palatio repperisset. qui numquam eius ullam mentionem vel apud populum vel apud senatum publice fecit, sed cum ipse quoque a militibus desertus iam esset, per senatum et populum Pertinax

lemmas: signum intereo hic sum ipse ante triduum quam occaedes in piscina sui video sum video homo cum gladius infesto et is dies qui occido sum nego in oculus is pupula cum imago qui reddo spero video et cum apud laris sacrifico carbo vivax exstinguo sum cum inflammaris soleo et ut supra dico sum cor et caput in hostia non sum reperio stella etiam iuxta sol per dies clarus video ante dies quam obeo et ipse omen de julianus successor do dico nam cum is didius julianus frater filius offertor qui despondeo filia suus adhortor sum juvenis ad patruus observatio et adiicio observo collega et successor meus nam ante julianus is et in consulatus collega sum et in proconsulatus succedo miles is et aulicus odium habeo populus mors is indignus fero quia video omnis per is antiquus possum restituo caput is contus figo miles qui is occido per urbs in castrum perfero reliquiae is recipero caput in sepulcrum avus uxor loco sum et julianus successor ille corpus is quantus possum honor funero sum cum is in palatium reperio qui numquam is ullus mentio vel apud populus vel apud senatus publicus facio sed cum ipse quoque ab miles desero iam sum per senatus et populus pertinax


text: ingens fuit, militibus donativo dedit, a libertis etiam ea exegit quibus Commodo vendente ditati fuerant. auctio sane rerum Commodi in his insignior fuit: vestis subtegmine serico aureis filis insigni opere, tunicas paenulasque, lacernas et chiridotas Dalmatarum et cirratas militares purpureasque chlamydes Graecanicas atque castrenses. et cuculli.Bardaici et toga armaque gladiatoria gemmis auroque composita, et machaeras Herculaneas et torques gladiatorias vasaque de luto auro ebore argento citroque composita. atque etiam phallovitrobuli ex materie eadem et vasa Samnitica calfactandae resinae ac pici devellendis hominibus ac leviginandis. nec non vehicula arte fabricae nova perplexis divisisque rotarum orbi- bus et exquisitis sedilibus nunc ad solem declinandum nunc ad spiritus opportunitatem per vertiginem; et alia iter metientia horasque monstrantia et cetera vitiis eius convenientia. Reddidit praeterea dominis eos qui se ex privatis domibus in aulam contulerant, convivium imperatorium ex immenso ad certum revocavit modum. sumptus etiam omnes Commodi recidit. exemplo autem imperatoris, cum ille parcius se ageret, ex omnium continentia vilitas nata est. nam imperatorium sumptum pulsis non necessariis ad soliti dimidium

lemmas: ingens sum miles donativum do ab libertus etiam is exigo qui commodus vendo ditas sum auctio sanus res commodus in hic insignio sum vestio subtemen sericum aureus filis insignio opus tunica paenulasque lacerna et chiridotas dalmataris et cirratus militaris purpureus chlamys graecanicas atque castrensis et cucullus bardaicus et toga armo gladiatorius gemma aurum compono et machaera herculaneus et torqueo gladiatorius vasum de lutum aurum ebur argentum citer compono atque etiam phallovitrobulis ex materies idem et vasum samnitica calfactandae resina atque picus devellendis homo atque leviginandis neque non vehiculum ars fabrica novo perplexus divido rotaris orbus bus et exquaero sedile nunc ad sol declino nunc ad spiritus opportunitas per vertigo et alius iter metior hora monstro et ceterus vitium is convenio reddo praeterea dominus is qui sui ex privo domus in aula confero convivium imperatorius ex immensus ad certus revoco modus sumptus etiam omnis commodus recido exemplum autem imperator cum ille parcus sui ago ex omnis continentia vilito nata sum nam imperatorius sumo pello non necessarius ad soleo dimidium


text: Integre se usque ad Syriae regimen Pertinax tenuit, post excessum vero Marci pecuniae studuit; quare etiam dictis popularibus lacessitus. curiam Romanam post quattuor provincias consulares, quia consulatum absens gesserat, iam dives ingressus est, cum eam senator antea non vidisset, iussus est praeterea statim a Perenni in Liguriam secedere in villam paternam; nam pater eius tabernam coactiliariam in Liguria exercuerat, sed posteaquam in Liguriam venit, multis agris coemptis tabernam paternam manente forma priore infinitis aedificiis circumdedit, fuitque illic per triennium et mercatus est per suos servos. Occiso sane Perenni Commodus Pertinaci satisfecit eumque petiit litteris, ut ad Britanniam proficisceretur. profectusque milites ab omni seditione deterruit, cum illi quemcumque imperatorem vellent habere et ipsum specialiter Pertinacem. tunc Pertinax malevolentiae notam subiit, quod dictus est insimulasse apud Commodum adfectati imperii Antistium Burrum et Arrium Antoninum. et seditiones quidem contra se ipse compescuit in Britannia, verum ingens periculum adiit seditione legionis paene occisus, certe inter occisos relictus, quam quidem rem idem Pertinax acerrime vindicavit, denique postea veniam legationis petiit, dicens sibi ob defensam disciplinam

lemmas: integer sui usque ad syria regimen pertinax teneo post excedo verus marcius pecunia studeo quare etiam dictum popularis lacesso curia romanus post quattuor provincia consularis quia consulatus absum gero iam dives ingredior sum cum is senator antea non video iubeo sum praeterea statim ab perenni in ligurio secedo in villa paternus nam pater is taberna coactiliariam in liguria exerceo sed posteaquam in ligurio venio multus ager coemo taberna paternus maneo forma prior infinitus aedificium circumdo sum illic per triennium et mercor sum per suus servus occido sanus perenni commodus pertinax satisfecit is peto littera ut ad britannia proficiscor proficio miles ab omnis seditio deterreo cum ille quicumque imperator volo habeo et ipse specialis pertinax tunc pertinax malevolentia nota subeo qui dico sum insimulo apud commodus adfectas imperium antistius burrus et arius antoninus et seditio quidem contra sui ipse compesco in britannia verus ingens periculum adeo seditio legio paene occido certus inter occido relinquo quam quidem res idem pertinax acer vindico denique postea venio legatio peto dico sui ob defendo disciplina


text: in deos relatos est. sub Severo autem imperatore cum senatus ingens testimonium habuisset Pertinax, funus imaginarium ei et censorium ductum est, et ab ipso Severo funebri laudatione ornatus est. ipse autem Severus amore boni principis a senatu Pertinacis nomen accepit, filius Pertinacis patri flamen est factus. Marciani sodales, qui divi Marci sacra curabant, Helviani sunt dicti propter Helvium Pertinacem. circenses et imperii natalis additi, qui a Severo postea sublati sunt, et genitalicii, qui manent. Natus autem kal. Augustis Vero et Ambibulo consulibus, interfectus est V kal. Apr. Falcone et Claro consulibus. vixit annis LX mensibus VII diebus XXVI. imperavit mensibus II diebus XXV. congiarium dedit populo denarios centenos, praetorianis promisit duodena milia nummum sed dedit sena. quod exercitibus promissum est datum non est, quia mors eum praevenit, horruisse autem illum imperium epistula docet, quae vitae illius a Mario Maximo apposita est. quam ego inserere ob nimiam longitudinem nolui.

lemmas: in deus refero sum sub severus autem imperator cum senatus ingens testimonium habeo pertinax funus imaginarius is et censorius duco sum et ab ipse severus funebris laudatio orno sum ipse autem severus amor bonus princeps ab senatus pertinax nomen accipio filius pertinax pater flamen sum facio marcianus sodal qui divus marcius sacer curo helviani sum dictum propter helvius pertinax circensis et imperium natal addo qui ab severus postea suffero sum et genitalicii qui maneo nascor autem kal augustus verus et ambibulo consul interficio sum v kal apr falco et claros consul vivo annus lx mensis vii dies xxvi impero mensis is dies xxv congiarium do populus denarius centeni praetorianus promitto duodena mille nummus sed do seni qui exercitus promitto sum do non sum quia mors is praevenio horreo autem ille imperium epistula doceo qui vita ille ab marius maximus appono sum quam ego insero ob nimius longitudo nolo


text: Fuit autem senex venerabilis, inmissa barba, reflexo capillo, habitudine corporis pinguiore, ventre prominulo, statura imperatoria, eloquentia mediocri, et magis blandus quam benignus nec umquam creditus simplex, et cum verbis esset affabilis, re erat inliberalis ac prope sordidus, ut dimidiatas lactucas et cardus in privata vita conviviis adponerat. et nisi quid missum esset edulium, quotquot essent amici, novem libras carnis per tres missus ponebat, si autem plus aliquid missum esset, etiam in alium diem differebat, cum semper ad convivium multos vocaret, imperator etiam, si sine convivis esset, eadem consuetudine cenitabat. amicis si quando de prandio suo mittere voluit, misit offulas binas aut omasi partem, aliquando lumbos gallinaceos, phasianum numquam privato convivio comedit aut alicui misit, cum sine amicis cenaret, adhibebat uxorem suam et Valerianum, qui cum eodem docuerat, ut fabulas litteratas haberet. Sane nullum ex iis quos Commodus rebus gerendis imposuerat mutavit, exspectans urbis natalem, quod eum diem rerum principium volebat esse, atque ideo etiam in balneis ei Commodiani ministri necem parasse

lemmas: sum autem senex venerabilis inmitto barba reflecto capillus habitudo corpus pinguis venter prominulus sto imperatorius eloquentia mediocris et magis blandus quam benignus neque umquam credo simplex et cum verbum sum affabilis res sum inliberal atque prope sordidus ut dimidio lactuca et cardus in privo vito convivium adponerat et nisi quis mitto sum edulis quotquot sum amicus novo libro caro per tres mitto pono si autem multus aliquis mitto sum etiam in alius dies differo cum semper ad convivium multus voco imperator etiam si sine convivo sum idem consuetudo cenito amicus si quando de prandium suus mitto volo mitto offula bini aut omasum pars aliquando lumbus gallinaceus phasianum numquam privo convivium comedo aut aliqui mitto cum sine amicus ceno adhibeo uxor suus et valerianus qui cum idem doceo ut fabula litteratus habeo sanus nullus ex is qui commodus res gero impono muto exspecto urbs natal qui is dies res principium volo sum atque ideo etiam in balnea is commodianus minister nex paro


text: dicuntur, imperium et omnia imperialia sic horruit, ut sibi semper ostenderet displicere, denique non alium se, quam fuerat, videri volebat, fuit in curia honorificentissimus, ita ut senatum faventem adoraret et quasi praefectus urbi cum omnibus sermonem participaret. voluit etiam imperium deponere atque ad privatam vitam redire, filios suos in Palatio nutriri noluit. Tam parcus autem et tam lucri cupidus fuit, ut apud Vada Sabatia mercaturas exercuerat imperator per homines suos, non aliter quam privatus solebat. nec multum tamen amatus est; si quidem omnes qui libere fabulas conferebant male Pertinacem loquebantur, christologum eum appellantes, qui bene loqueretur et male faceret, nam et cives sui, qui ad eum confluxerant iam imperatorem et nihil de eo meruerant, sic eum appellabant, munera quoque lucri libidine libenter accepit. Reliquit filium et filiam superstites et uxorem, Flavii Sulpiciani filiam, quem praefectum urbi loco suo fecerat, circa uxoris pudicitiam minus curiosus fuit, cum palam citharoedum illa diligeret, ipse praeterea Cornificiam infamissime dicitur dilexisse. libertos aulicos vehementissime compressit, unde grande quoque odium contraxit.

lemmas: dico imperium et omnis imperialis sic horreo ut sui semper ostendo displiceo denique non alius sui quam sum video volo sum in curia honorificus ita ut senatus faveo adoro et quasi praefectus urbs cum omnis sermo participo volo etiam imperium depono atque ad privo vita redeo filius suus in palatium nutrio nolo tam parcus autem et tam lucrum cupidus sum ut apud vada sabatinus mercor exerceo imperator per homo suus non aliter quam privo soleo neque multus tamen amo sum si quidem omnis qui libo fabula confero malus pertinax loquor christologum is appello qui bene loquor et malus facio nam et civis suus qui ad is confluo iam imperator et nihil de is mereo sic is appello munus quoque lucrum libido libet accipio relinquo filius et filia superstito et uxor flavius sulpicianus filia qui praeficio urbs locus suus facio circa uxor pudicitia paruus curiosus sum cum palam citharoedus ille diligo ipse praeterea cornificius infamis dico diligo libertus aulici vehemens comprimo unde grandis quoque odium contraho


text: testimonium occidi praeceperat. trecenti igitur de castris armati ad imperatorias aedes cuneo facto milites venere, eadem tamen die immolante Pertinace negatur in hostia cor repertum; et cum id vellet procurare, caput extorum non deprehendit. et tunc quidem omnes milites in castris manebant, qui cum e castris ad obsequium principis convenissent, et Pertinax eo die processionem, quam ad Athenaeum paraverat, ut audiret poetam, ob sacrificii praesagium distulisset, ii qui ad obsequium venerant redire in castra coeperunt, sed subito globus ille in Palatium pervenit neque aut arceri potuit aut imperatori nun- tiari. enimvero tantum odium in Pertinacem omnium aulicorum fuit, ut ad facinus milites hortarentur. supervenerunt Pertinaci, cum ille aulicum famulicium ordinaret, ingressique porticus Palatii usque ad locum qui appellatur Sicilia et Iovis cenatio. hoc cognito Pertinax Laetum praefectum praetorii ad eos misit, sed ille declinatis militibus per porticus egressus adoperto capite domum se contulit, verum cum ad interiora prorumperent, Pertinax ad eos processit eosque longa et gravi oratione placavit, sed cum Tausius quidam, unus e Tungris, in iram et in timorem milites loquendo adduxisset, hastam in pectus Pertinacis obiecit, tunc ille precatus Iovem Ultorem toga caput operuit atque a ceteris confossus est. et Eclectus quidem confossis duobus cum eodem periit; reliqui autem cubicularii palatini (nam suos statim, ut imperator iactus est, filiis emancipatis dederat) diffugerunt, multi sane dicunt, etiam cubiculum milites inrupisse atque illic circa lectum fugientem Pertinacem occidisse.

lemmas: testimonium occido praecipio trecenti igitur de castrum armatus ad imperatorius aedes cuneus facio miles venio idem tamen dies immolo pertinax nego in hostia cor reperio et cum is volo procuro caput extor non deprehendo et tunc quidem omnis miles in castrum maneo qui cum e castrum ad obsequium princeps convenio et pertinax is dies processio quam ad athenaeus paro ut audio poeta ob sacrificium praesagium differo is qui ad obsequium venio redeo in castrum coepio sed subeo globus ille in palatium pervenio neque aut arceo possum aut imperator nus tiaris enimvero tantus odium in pertinax omnis aulicus sum ut ad facinus miles horto supervenio pertinax cum ille aulicus famulicium ordino ingredior porticus palatium usque ad locus qui appello sicilia et iuppiter cenatio hic cognosco pertinax laetus praeficio praetorius ad is mitto sed ille declino miles per porticus egredior adoperio caput domus sui confero verus cum ad interior prorumpo pertinax ad is procedo is longus et gravis oratio placo sed cum tausius quidam unus e tungri in ira et in timor miles loquor adduco hasta in pectus pertinax obiacio tunc ille preco iuppiter ultor toga caput operio atque ab ceterus confodio sum et eclectus quidem confossus duo cum idem pereo reliquus autem cubicularius palatinus nam suus statim ut imperator jacio sum filius emancipo do diffugio multus sanus dico etiam cubiculum miles irrumpo atque illic circa lectus fugio pertinax occido


text: detraxit. praemia militantibus posuit. aes alienum, quod primo imperii tempore contraxerat, solvit, aerarium in suum statum restituit, ad opera publica certum sumptum constituit. reformandis viis pecuniam contulit. stipendia plurimis retro debita exsolvit. obeundis postremo cunctis muneribus fiscum parem fecit, alimentaria etiam compendia, quae novem annorum ex instituto Traiani debebantur, obdurata verecundia sustulit. Avaritiae suspicione privatus non caruit, cum apud Vada Sabatia oppressis faenore possessoribus latius suos tenderet fines, denique ex versu Luciliano agrarius mergus est appellatus, multi autem eum etiam in provinciis, quas consularis gessit, sordide se egisse in litteras rettulere, nam vacationes et legationes militares dictur vendidisse. denique cum parentum minimum esset patrimonium, et nulla hereditas obvenisset, subito dives est factus. Omnibus sane possessiones suas reddidit quibus Commodus ademerat, sed non sine pretio, senatui legitimo semper interfuit ac semper aliquid rettulit, civilem se salutantibus et interpellantibus semper exhibuit. eos qui calumniis adpetiti per servos fuerant damnatis severius delatoribus liberavit, in crucem sublatis talibus servis; aliquos etiam mortuos vindicavit.

lemmas: detraho praemium milito pono aes alienus qui primus imperium tempus contraho solvo aerarius in suus status restituo ad opus publicus certus sumo constituo reformo via pecunia confero stipendium multus retro debeo exsolvo obeo postremo cunctus munus fiscus par facio alimentarius etiam compendium qui novo annus ex instituo trajanus debeo obduro verecundia tollo avaritia suspicio privo non careo cum apud vada sabatinus opprimo faenus possessor fero suus tendo finis denique ex verro lucilianus agrarius mergus sum appello multus autem is etiam in provincia qui consularis gero sordidus sui ago in littera refero nam vacatio et legatio militaris dictur vendo denique cum parens paruus sum patrimonium et nullus hereditas obvenio subeo dives sum facio omnis sanus possessio suus reddo qui commodus adimo sed non sine pretium senatus legitimus semper intersum atque semper aliquis refero civilis sui saluto et interpello semper exhibeo is qui calumnia adpeto per servus sum damno severus delator libero in crux tollo talis servio aliquis etiam mortuus vindico


text: dederat, exprobrationem autem istam milites non tulerunt statimque de imperatore mutando cogitarunt. ea die etiam ad convivium magistratus et proceres senatus rogavit, quam consuetudinem Commodus praetermiserat, sane iam postero kalendarum die cum statuae Commodi deicerentur, gemuerunt milites, simul quia iterum signum idem dederat imperator. timebatur autem militia sub sene imperatore, denique tertium nonarum diem votis ipsis milites Triarium Maternum Lascivium, senatorem nobilem, ducere in castra voluerunt, ut eum rebus Romanis imponerent. sed ille nudus fugit atque ad Pertinacem in Palatium venit et post ex urbe decessit. Timore sane Pertinax coactus omnia quae Commodus militibus et veteranis dederat confirmavit, suscipere se etiam imperium a senatu dixit, quod iam sponte inierat, quaestionem maiestatis penitus tulit cum iureiurando, revocavit etiam eos qui deportati fuerant crimine maiestatis, eorum memoria restituta qui occisi fuerant. filium eius senatus Caesarem appellavit, sed Pertinax nec uxoris Augustae appellationem recepit et de filio dixit: cum meruerit. et cum Commodus adlectionibus innumeris praetorias miscuisset, senatus consultum Pertinax fecit iussitque eos, qui praeturas non gessissent sed adlectione accepissent, post eos esse qui vere praetores fuissent. sed hinc quoque grande odium sibi multorum commovit.

lemmas: do exprobratio autem iste miles non fero statim de imperator muto cogito is dies etiam ad convivium magistratus et proceres senatus rogo quam consuetudo commodus praetermitto sanus iam posterus kalendaris dies cum statua commodus deicio gemo miles simul quia iterum signum idem do imperator timeo autem militia sub seni imperator denique tertius nonaris dies voveo ipse miles triarius maternus lascivium senator nobilis duco in castrum volo ut is res romanus impono sed ille nudus fugio atque ad pertinax in palatium venio et post ex urbs decedo timor sanus pertinax cogo omnis qui commodus miles et veteranus do confirmo suscipio sui etiam imperium ab senatus dico qui iam sponte ineo quaestio maiestas penitus fero cum jurejuro revoco etiam is qui deportas sum crimen maiestas is memoria restituo qui occido sum filius is senatus caesaris appello sed pertinax neque uxor augusta appellatio recipio et de filius dico cum mereo et cum commodus adlectio innumerus praetorius misceo senatus consulo pertinax facio jubeo is qui praetorqueo non gero sed adlectio accipio post is sum qui verus praetor sum sed hinc quoque grandis odium sui multus commoveo


text: imperatorem appellaverunt. ipse autem Pertinax post laudes suas a consulibus dictas et post vituperationem Commodi adclamationibus senatus ostensam egit gratias senatui et praecipue Laeto, praefecto praetorii, quo auctore et Commodus interemptus et ipse imperator est factus. Sed cum Laeto gratias egisset Pertinax, Falco consul dixit: Qualis imperator es futurus, hinc intellegimus, quod Laetum et Marciam, ministros scelerum Commodi, post te videmus . cui Pertinax respondit: Iuvenis es consul nec parendi scis necessitates, paruerunt inviti Commodo, sed ubi habuerunt facultatem, quid semper voluerint ostenderunt , eadem die qua Augustus est appellatus, et Flavia Titiana uxor eius Augusta est appellata, iis horis quibus ille in Capitolium vota solvebat. primus sane omnium ea die qua Augustus est appellatus, etiam patris patriae nomen recepit nec non simul etiam imperium proconsulare nec non ius quartae relationis. quod ominis loco fuit Pertinaci, Ad Palatium ergo Pertinax profectus, quod tunc vacuum erat, quia Commodus in Vectilianis occisus est, petenti signum prima die tribuno dedit militemus, exprobrans utique segnitiem temporum superiorum, quod quidem etiam ante in omnibus ducatibus

lemmas: imperator appello ipse autem pertinax post laus suus ab consul dico et post vituperatio commodus adclamatio senatus ostendo ago gratia senatus et praecipuus laeto praeficio praetorius quo auctor et commodus interimo et ipse imperator sum facio sed cum laeto gratia ago pertinax falco consul dico qual imperator sum sum hinc intellego qui laetus et marcius minister scelus commodus post tu video qui pertinax respondeo juvenis sum consul neque pareo scio necessitas pareo invitus commodus sed ubi habeo facultas quis semper volo ostendo idem dies qui augustus sum appello et flavius titianus uxor is augustus sum appello is hora qui ille in capitolium veto solvo primus sanus omnis is dies qui augustus sum appello etiam pater patria nomen recipio neque non simul etiam imperium proconsularis neque non ius quarta relatio qui omen locus sum pertinax ad palatium ergo pertinax proficiscor qui tunc vacuus sum quia commodus in vectilianis occido sum peto signum primus dies tribunus do milito exprobro utique segnitiem tempus superus qui quidem etiam ante in omnis ducatus