Ubi ergo Augustum agere coepit, primum removit omnes iudices a re publica et a ministeriis atque muneribus, quos impurus ille ex genere hominum turpissimo provexerat; deinde senatum et equestrem ordinem purgavit, ipsas deinde tribus et eos qui militaribus nituntur praerogativis purgavit et Palatium suum comitatumque omnem abiectis ex aulico ministerio cunctis obscenis et infamibus; nec quemquam passus est esse in Palatinis nisi necessarium hominem, iure iurando deinde se constrinxit ne quem adscriptum, id est vacantivum, haberet, ne annonis rem publicam gravaret, dicens malum publicum esse imperatorem, qui ex visceribus provincialium homines non necessarios nec rei publicae utiles pasceret. fures iudices iussit in civitatibus ullis numquam videri et si essent visi deportari per rectores provinciarum, annonam militum diligenter inspexit, tribunos, qui per stellaturas militibus aliquid tulissent, capitali poena adfecit, negotia et causas prius a scriniorum principibus et doctissimis iuris peritis et sibi fidelibus, quorum primus tunc Ulpianus fuit, tractari ordinarique atque ita referri ad se praecepit.

ubius ergo augustus ago coepio primus removeo omnis iudex ab res publicus et ab ministerium atque munus qui impurus ille ex genus homo turpis proveho deinde senatus et equester ordo purgo ipse deinde tres et is qui militaris nitor praerogativa purgo et palatium suus comito omnis abicio ex aulicus ministerium cunctus obscenus et infamis neque quisquam patior sum sum in palatinus nisi necessarius homo ius iuro deinde sui constringo ne qui adscribo is sum vacantivum habeo ne annona res publicus gravo dico malus publicus sum imperator qui ex viscera provincialis homo non necessarius neque res publicus utilis pasco furo iudex iubeo in civitas ullus numquam video et si sum video deportaris per rector provinciaris annona miles diligenter inspicio tribunus qui per stello miles aliquis fero capitalis poena afficio negotium et causa prior ab scrinium princeps et doceo ius peritus et sui fidelis qui primus tunc ulpianus sum tractaris ordino atque ita refero ad sui praecipio


Honores iuris gladii numquam vendi passus est, dicens: Necesse est, ut qui emit et vendat. ego non patior mercatores potestatum et eos quos, si rapiant, damnare non possim, erubesco enim punire illum hominem, qui emit et vendidit. pontificatus et quindecimviratus et auguratus codicillares fecit, ita ut in senatu allegarentur. Dexippus dixit uxorem eum cuiusdam Macrini filiam duxisse, eundemque ab eo Caesarem nuncupatum. verum cum vellet insidiis occidere Alexandrum Macrinus, detecta factione et ipsum interemptum et uxorem abiectam, idem dicit patruum fuisse Antoninum Heliogabalum Alexandri, non sororis eius- dem matris filium, cum Christiani quendam locum, qui publicus fuerat, occupassent, contra popinarii dicerent sibi eum deberi, rescripsit melius esse, ut quemadmodumcumque illic deus colatur, quam popinariis dedatur.

honor ius gladius numquam vendo patior sum dico necesse sum ut qui emo et vendo ego non patior mercator potestas et is qui si rapio damnaris non possum erubesco enim punio ille homo qui emo et vendo pontificatus et quindecimviratus et auguro codicillaris facio ita ut in senatus allego dexippus dico uxor is quidam macrinus filia duco idem ab is caesaris nuncupo verus cum volo insidiae occaedes alexander macrinus detego factio et ipse interimo et uxor abicio idem dico patruus sum antoninus heliogabal alexander non soror is do mater filius cum christianus quidam locus qui publicus sum occupo contra popinarius dico sui is debeo rescribo bonus sum ut quemadmodum illic deus colo quam popinarius dedo


magnas 3 ad usum revocavit suum. in convivio aurum nesciit, pocula mediocria sed nitida semper habuit, ducentarum librarum argenti pondus ministerium eius numquam transiit. Nanos et nanas et moriones et vocales exsoletos et omnia acroamata et pantomimos populo donavit; qui autem usui non erant singulis civitatibus putavit alendos singulos, ne gravarentur specie mendicorum. eunuchos, quos Heliogabalus et in consiliis turpibus habebat et promovebat, donavit amicis addito elogio, ut, si non redissent ad bonos mores, eosdem liceret occidi sine auctoritate iudicii. mulieres infames, quarum infinitum numerum deprehenderat, publicari iussit, exsoletis omnibus deportatis, aliquibus etiam naufragio mersis, cum quibus illa clades consuetudinem habuerat funestissimam. Auratam vestem ministrorum vel in publico convivio nullus habuit. cum inter suos convivaretur, aut Ulpianum aut doctos homines adhibebat, ut haberet fabulas litteratas, quibus se recreari dicebat et pasci. habebat, cum privatim convivaretur, et librum in mensa et legebat, sed Graece magis; Latinos autem poetas lectitabat. publica convivia ea simplicitate egit qua privata, nisi quod numerus accubitionum crescebat et multitudo convivarum, qua ille offendebatur, dicens se in theatro et circo manducare.

magnus ad usus revoco suus in convivium aurum nescio poculum mediocris sed nitidus semper habeo ducentaris libra argentum pondus ministerium is numquam transeo nanus et nana et morio et vocal exsoletos et omnis acroama et pantomimus populus dono qui autem usus non sum singuli civitas puto alo singuli ne gravo species mendicus eunuchus qui heliogabalus et in consilium turpis habeo et promoveo dono amicus addo elogium ut si non redeo ad bonus mos idem licet occido sine auctoritas iudicium mulier infamo qui infinitus numerus deprehendo publicaris iubeo exsoleo omnis deportas aliqui etiam naufragium mergo cum qui ille clades consuetudo habeo funestus auro vestis minister vel in publicus convivium nullus habeo cum inter suus convivor aut ulpianus aut doceo homo adhibeo ut habeo fabula litteratus qui sui recrearis dico et pascor habeo cum privatim convivor et liber in mensa et lego sed graecum magis latini autem poeta lectito publicus convivium is simplicitas ago qui privo nisi qui numerus accubitio cresco et multitudo convivaris qui ille offendo dico sui in theatrum et circus manduco


Cum quidam Ovinius Camillus senator antiquae familiae delicatissimus rebellare voluisset tyrannidem adfectans, eique nuntiatum esset ac statim probatum, ad Palatium eum rogavit eique gratias egit, quod curam rei publicae, quae recusantibus bonis imponeretur, sponte reciperet. deinde ad senatum processit et timentem ac tantae conscientiae tabe confectum participem imperii appellavit, in Palatium recepit, convivio adhibuit, ornamentis imperialibus et melioribus quam ipse utebatur»adfecit, et cum expeditio barbarica esset nuntiata, vel ipsum si vellet ire vel ut secum proficisceretur hortatus est. et cum ipse pedes iter faceret, illum invitavit ad laborem, quem post quinque milia cunctantem equo sedere iussit, cumque post duas mansiones equo etiam fatigatus esset, carpento imposuit, hoc quoque seu timore seu vere respuentem, abdicantem quin etiam imperium et mori paratum dimisit commendatumque militibus, a quibus Alexander unice amabatur, tutum ad villas suas ire praecepit, in quibus diu vixit, sed post iussu imperatoris occisus est, et quod ille militaris esset, a militibus occisus est. scio vulgum hanc, rem quam contexui Traiani putare, sed neque in vita eius id Marius Maximus ita exposuit neque Fabius Marcellinus neque Aurelius Verus neque Statius Valens, qui omnem eius vitam in litteras miserunt. contra autem et Septimius et Acholius et Encolpius ceterique vitae scriptores de hoc talia praedicaverunt. quod ideo addidi, ne quis vulgi magis famam sequeretur quam historiam, quae rumore utique vulgi verior reperitur.

cos quidam ovinus camillus senator antiquus familia delicatus rebellaris volo tyrannis adfectans is nuntio sum atque statim probo ad palatium is rogo is gratia ago qui cura res publicus qui recuso bonus impono sponte recipio deinde ad senatus procedo et timeo atque tantus conscientia tabeo conficio participo imperium appello in palatium recipio convivium adhibeo ornamentum imperial et bonus quam ipse utor afficio et cum expeditio barbaricus sum nuntio vel ipse si volo eo vel ut sui proficiscor hortor sum et cum ipse pes iter facio ille invito ad labor qui post quinque mille cunctor equus sedeo iubeo cum post duo mansio equus etiam fatigo sum carpentum impono hic quoque seu timor seu verus respuo abdico quin etiam imperium et morior paro dimitto commendo miles ab qui alexander unicus amo tueor ad villa suus eo praecipio in qui diu vivo sed post iussus imperator occido sum et qui ille militaris sum ab miles occido sum scio vulgus hic res quam contexo trajanus puto sed neque in vito is is marius magnus ita expono neque fabius marcellinus neque aurelius verus neque sto valens qui omnis is vita in littera mitto contra autem et septimus et acholius et encolpius ceter vita scriptor de hic talis praedico qui ideo addo ne quis vulgus magis fama sequor quam historia qui rumor utique vulgus verus reperio


pecunia loco suo reponeret. negotiatoribus, ut Romam volentes concurrerent, maximam inmunitatem dedit, oleum, quod Severus populo dederat quodque Heliogabalus inminuerat turpissimis hominibus praefecturam annonae tribuendo, integrum restituit. ius conferendi actiones, quod impurus ille sustulerat, hic omnibus reddidit, mechanica opera Romae plurima instituit. Iudaeis privilegia reservavit. Christianos esse passus est. pontificibus tantum detulit et quindecimviris atque auguribus, ut quasdam causas sacrorum a se finitas iterari et aliter distingui pateretur. praesides provinciarum, quos vere non factionibus laudari comperit, et itineribus secum semper in vehiculo habuit et muneribus adiuvit, dicens et fures a re publica pellendos ac pauperandos et integros esse retinendos atque ditandos. cum vilitatem populus Romanus ab eo peteret, interrogavit per curionem quam speciem caram putarent, illi continuo exclamaverunt carnem bubulam atque porcinam. tunc ille non quidem vilitatem proposuit sed iussit, ne quis suminatam occideret, ne quis lactantem, ne quis vaccam, ne quis damalionem, tantumque intra biennium vel prope annum porcinae carnis fuit et bubulae, ut, cum fuisset octo minutulis libra, ad duos unumque utriusque carnis libra redigeretur.

pecunia locus suus repono negotiator ut roma volo concurro maximus inmunitas do oleum qui severus populus do quisque heliogabalus inminuo turpis homo praefectura annona tribuo integer restituo ius confero actio qui impurus ille tollo hic omnis reddo mechanica opus roma multus instituo judaeus privilegium reservo christianus sum patior sum pontifex tantus defero et quindecimviris atque augur ut quidam causa sacer ab sui finio iteraris et aliter distinguo pateo praesideo provinciaris qui verus non factio laudo comperio et iter sui semper in vehiculum habeo et munus adjuvo dico et furo ab res publicus pello atque paupero et integer sum retineo atque dito cum vilitas populus romanus ab is peto interrogo per curio quam species caveo puto ille continuo exclamo caro bubula atque porcina tunc ille non quidem vilitas propono sed iubeo ne quis suminatus occaedes ne quis lacto ne quis vacca ne quis damalio tantus intra biennium vel prope annus porcina caro sum et bubulus ut cum sum octo minutulis liber ad duo unus uterque caro liber redigo


et cum egisset gratias Alexander, adclamatum est: Antonine Alexander, di te servent. Antonine Aureli, di te servent. Antonine Pie, di te servent. Antonini nomen suscipias rogamus, praesta bonis imperatoribus ut Antoninus dicaris. nomen Antoninorum tu purifica. quod ille infamavit tu purifica. redde in integrum nomen Antoninorum. sanguis Antoninorum se cognoscat, iniuriam Marci tu vindica, iniuriam Veri tu vindica, iniuriam Bassiani tu vindica, peior Commodo solus Heliogabalus, nec imperator nec Antoninus nec civis nec senator nec nobilis nec Romanus, in te salus, in te vita. ut vivere delectet, Antoninorum Alexandro vitam, ut vivere delectet, Antoninus vocetur. Antoninorum templa Antoninus dedicet. Parthos et Persas Antoninus vincat, sacrum nomen sacratus accipiat, sacrum nomen castus accipiat. Antonini nomen di cognoscant, Antoninorum honorem di conservent. in te omnia, per te omnia. Antonine, aveas.

et cum ago gratia alexander adclamo sum antoninus alexander deus tu servo antoninus aurelis deus tu servo antoninus pius deus tu servo antoninus nomen suscipio rogo praesto bonus imperator ut antoninus dicaris nomen antoninus tu purifico qui ille infamo tu purifico reddo in integer nomen antoninus sanguis antoninus sui cognosco iniuria marcius tu vindico iniuria verus tu vindico iniuria bassiani tu vindico malus commodus solus heliogabalus neque imperator neque antoninus neque civis neque senator neque nobilis neque romanus in tu salus in tu vito ut vivo delecto antoninus alexander vita ut vivo delecto antoninus voco antoninus templum antoninus dedico parthus et persa antoninus vinco sacer nomen sacro accipio sacer nomen castus accipio antoninus nomen deus cognosco antoninus honor deus conservo in tu omnis per tu omnis antoninus aveas


adsessoribus salaria instituit, quamvis saepe dixerit eos esse promovendos qui per se rem publicam gerere possent, non per adsessores, addens militares habere suas administrationes, habere litteratos, et ideo unumquemque hoc agere debere quod nosset. Thesauros reppertos iis qui reppererant donavit et, si multi essent, addidit his eos quos in suis habebat officiis. cogitabat secum et descriptum habebat cui quid praestitisset, et si quos sciret vel nihil petisse vel non multum, unde sumptus suos augerent, vocabat eos et dicebat: Quid est, cur nihil petis? an me tibi vis fieri debitorem? pete, ne privatus de me queraris. dabat autem haec in beneficiis quae famam eius non laederent: bona punitorum sed numquam cum auro, argento vel gemmis, nam id omne in aerarium reponebat; dabat praeposituras locorum civilium non militum, dabat eas administrationes quae ad procurationes pertinerent, rationales cito mutabat, ita ut nemo nisi annum compleret, eosque, et si boni essent, oderat, malum necessarium vocans, praesides vero proconsules et legatos numquam fecit ad beneficium sed ad iudicium vel suum vel senatus.

adsessor salarius instituo quivis saepe dico is sum promoveo qui per sui res publicus gero possum non per adsessor addo militaris habeo suus administratio habeo litteratus et ideo unumquemque hic ago debeo qui nosco thesaurus reppertos is qui reperio dono et si multus sum addo hic is qui in suus habeo officium cogito sui et describo habeo qui quis praesto et si qui scio vel nihil peto vel non multus unde sumptus suus augeo voco is et dico quis sum cur nihil peto an ego tu volo fio debitor peto ne privo de ego queraris do autem hic in beneficium qui fama is non laedo bonus punitor sed numquam cum aurum argentum vel gemma nam is omnis in aerarius repono do praepono locus civilis non miles do is administratio qui ad procuratio pertineo rational cito muto ita ut nemo nisi annus compleo is et si bonus sum odi malus necessarius voco praesideo verus proconsulis et legatus numquam facio ad beneficium sed ad iudicium vel suus vel senatus


Scio, imperator, quod periculo ista dicantur apud imperatorem, qui talibus serviit, sed salva re publica posteaquam intellexisti quid mali clades istae habeant et quemadmodum principes circumveniant, et tu eos eo loci habes ut nec chlamyde uti iusseris sed de necessitatibus domesticis delegaris. Iam illud insigne, quod solum intra Palatium praeter praefectum et Ulpianum quidem neminem vidit nec dedit alicui facultatem vel fumorum vendendorum de se vel sibi de alis male loquendi, maxime occiso Turino, qui illum quasi fatuum et vecordem saepe vendiderat, his accessit, quod amicos et parentes Alexander si malos repperit, aut punivit aut, si vetus vel amicitia vel necessitudo non sivit puniri, dimisit a se dicens His carior est mihi totis res publica.

scio imperator qui periculum iste dico apud imperator qui talis servio sed salvo res publicus posteaquam intellego quis malus clades iste habeo et quemadmodum princeps circumvenio et tu is is locus habeo ut neque chlamys uti jubeo sed de necessitas domesticus delegaris iam ille insignis qui solus intra palatium praeter praeficio et ulpianus quidem nemo video neque do aliqui facultas vel fumorum vendo de sui vel sui de ala malus loquor magnus occido turino qui ille quasi fatuus et vecordem saepe vendo hic accedo qui amicus et parens alexander si malus reperio aut punivit aut si vetus vel amicitia vel necessitudo non sino punior dimitto ab sui dico hic carus sum ego totus res publicus


Contempsisse Alexandrum mortem cum ferocitas mentis, qua militem semper adtrivit, tum etiam illa declarant. Thrasybulus mathematicus illi amicissimus fuit. qui cum ei dixisset necessitatem esse ut gladio barbarico periret, primo laetatus est, quod sibi mortem bellicam et imperatoriam crederet inminere; deinde disputavit ostenditque optimos quosque violenta morte consumptos, cum diceret ipsum Alexandrum, cuius nomen teneret, Pompeium, Caesarem, Demosthenem, Tullium et ceteros insignes viros qui non quieta morte oppetissent. tantumque animi habuit, ut putaret se diis comparandum, si in bello periret, sed res eum fefellit; nam et gladio barbarico et scurrae barbari manu, verum non in bello, sed belli tempore, periit.

contemno alexander mors cum ferocitas mens qui miles semper adtero tum etiam ille declaro thrasybulus mathematicus ille amicus sum qui cum is dico necessitas sum ut gladius barbaricus pereo primus laeto sum qui sui mors bellicus et imperatorius credo inmino deinde disputo ostendo bonus quisque violentus mors consumo cum dico ipse alexander qui nomen teneo pompejus caesaris demosthenes tullius et ceterus insignis vir qui non quietus mors oppeto tantus animus habeo ut puto sui diuus comparo si in bellum pereo sed res is fallo nam et gladius barbaricus et scurra barbaris manus verus non in bellum sed bellum tempus pereo


Provincias legatorias praesidales1 plurimas fecit, proconsulares ex senatus voluntate ordinavit. balnea mixta Romae exhiberi prohibuit, quod quidem iam ante prohibitum Heliogabalus fieri permiserat. lenonum vectigal et meretricum et exsoletorum in sacrum aerarium inferri vetuit, sed sumptibus publicis ad instaurationem theatri, Circi, Amphitheatri, Stadii deputavit. habuit in animo ut exsoletos vetaret, quod postea Philippus fecit, sed veritus est ne prohibens publicum dedecus in privatas cupiditates converteret, cum homines inlicita magis prohibita poscant furore iactati, bracariorum, linteonum, vitrariorum, peilionum, claustrariorum, argentariorum, aurificum et ceterarum artium vectigal pulcherrimum instituit ex eoque iussit thermas et quas ipse fundaverat et superiores populi usibus exhiberi; silvas etiam thermis publicis deputavit. addidit et oleum luminibus thermarum, cum antea et non ante auroram paterent et ante solis occasum clauderentur.

provincia legatorias praesidal multus facio proconsularis ex senatus voluntas ordino balneum misceo roma exhibeo prohibeo qui quidem iam ante prohibeo heliogabalus fio permitto leno vectigal et meretrix et exsoletor in sacer aerarius infero veto sed sumptus publicus ad instauratio theatrum circos amphitheatrum stadium deputo habeo in animus ut exsoletos veto qui postea philippus facio sed vereor sum ne prohibeo publicus dedecus in privo cupiditas converto cum homo illicitus magis prohibeo posco furor iactas bracariorum linteo vitrariorum peilio claustrarius argentarius aurificum et ceteraris ars vectigal pulcher instituo ex eo iubeo thermae et qui ipse fundo et superus populus usus exhibeo silva etiam thermae publicus deputo addo et oleum lumen thermaris cum antea et non ante aurora pateo et ante sol occasus claudeo


Praefectum praetorii sibi ex senatus auctoritate constituit, praefectum urbi a senatu accepit, alterum praefectum praetorii fecit, qui ne fieret etiam fugerat, dicens invitos non ambientes in re publica conlocandos. senatorem numquam sine omnium senatorum qui aderant consilio fecit, ita ut per sententias omnium crearetur, testimonia dicerent summi viri, ac si fefellissent vel testes vel ii qui sententias dicebant postea in ultimum reicerentur locum civium condemnatione adhibita, quasi falsi rei adprobati, sine ullius indulgentiae proposito, idem senatores nonnisi ad summorum in Palatio virorum suffragium fecit, dicens magnum virum esse oportere qui faceret senatorem, idem libertinos numquam in equestrem locum redegit, adserens seminarium senatorum equestrem locum esse.

praeficio praetorius sui ex senatus auctoritas constituo praeficio urbs ab senatus accipio alter praeficio praetorius facio qui ne fio etiam fugio dico invitus non ambientes in res publicus conloco senator numquam sine omnis senator qui adsum consilium facio ita ut per sententia omnis creo testimonium dico superus vir atque si fallo vel testis vel is qui sententia dico postea in ulter reicio locus civis condemnatio adhibeo quasi fallo res adprobo sine ullus indulgentia propono idem senator nonnisi ad summus in palatium vir suffragium facio dico magnus vir sum oportet qui facio senator idem libertinus numquam in equester locus redigo assero seminarium senator equester locus sum


et cum vehementius fremerent ac ferro quoque minarentur, Deponite, inquit, dextras contra hostem erigendas, si fortes sitis, me enim ista non terrent, si enim unum hominem occideritis, non nobis deerit res publica, non senatus, non populus Romanus, qui me de vobis vindicet. cum nihilo minus post ista fremerent, exclamavit, Quirites, dis- cedite atque arma deponite. mirando exemplo depositis armis, depositis etiam sagulis militaribus omnes non ad castra, sed ad deversoria varia recesserunt. tuncque privatim intellectum est quantum eius severitas posset, denique etiam signa stipatores et ii qui imperatorem circumdederant in castra rettulerunt, arma collecta populus ad Palatium tulit, eam tamen legionem quam exauctoravit rogatus post dies xxx, priusquam ad expeditionem Persicam proficisceretur, loco suo restituit eaque pugnante maxime vicit, cum tamen tribunos eius capitali adfecit supplicio, quod per neglegentiam illorum milites apud Daphnem luxuriati essent, vel per coniventiam seditionem fecisset exercitus.

et cum vehemens fremo atque ferrum quoque mino depono inquam dexter contra hostis erigo si fortis sum ego enim iste non terreo si enim unus homo occido non nos desum res publicus non senatus non populus romanus qui ego de tu vindico cum nihilum paruus post iste fremo exclamo quiris deus cedo atque arma depono miro exemplum depono arma depono etiam sagulis militaris omnis non ad castrum sed ad deversorium vario recedo tunc privatim intellego sum quantus is severitas possum denique etiam signum stipator et is qui imperator circumdo in castrum refero arma colligo populus ad palatium fero is tamen legio quam exauctoro rogo post dies xxx priusquam ad expeditio persice proficiscor locus suus restituo is pugno magnus vinco cum tamen tribunus is capitalis afficio supplicium qui per neglegentia ille miles apud daphnem luxurio sum vel per coniventiam seditio facio exercitus


Actae sunt res feliciter et in Mauretania Tingitana per Furium Celsum et in Illyrico per Varium Macrinum adfinem eius et in Armenia per Iunium Palmatum, atque ex omnibus locis ei tabellae laureatae sunt delatae, quibus in senatu et apud populum lectis vario tempore cum etiam de Isauria optatae venissent, omnibus nominibus est ornatus, iis vero qui rem publicam bene gesserant consularia ornamenta decreta sunt, additis etiam sacerdotiis et agrorum possessionibus iis qui erant pauperes et aevo iam graves, captivos diversarum nationum amicis donavit, si aetas puerilis aut iuvenalis permisit, si qui tamen regii aut nobiliores fuerunt, eos militiae, non tamen magnae, deputavit. sola quae de hostibus capta sunt, limitaneis ducibus et militibus donavit, ita ut eorum essent, si heredes eorum militarent, nec umquam ad privatos pertinerent, dicens attentius eos militaturos, si etiam sua rura defenderent. addidit sane his et animalia et servos, ut possent colere quod acceperant, ne per inopiam hominum vel per senectutem possidendum desererentur rura vicina barbariae, quod turpissimum ille ducebat.

acte sum res feliciter et in mauretania tingitanus per furius celsus et in illyricus per varius macrinus affinis is et in armenium per junius palmo atque ex omnis locus is tabella laureatus sum defero qui in senatus et apud populus lectus vario tempus cum etiam de isauria opto venio omnis nomen sum orno is verus qui res publicus bene gero consularis ornamentum decretum sum addo etiam sacerdotium et ager possessio is qui sum pauper et aevum iam gravis captivus diversaris natio amicus dono si aetas puerilis aut iuvenal permitto si qui tamen regius aut nobilis sum is militia non tamen magnus deputo solus qui de hostis capio sum limitaneus dux et miles dono ita ut is sum si heres is milito neque umquam ad privo pertineo dico attendo is milito si etiam suus rus defendo addo sanus hic et animal et servus ut possum colo qui accipio ne per inopia homo vel per senectus possideo desero rus vicinum barbaria qui turpis ille duco


Imperavit annis xiii diebus VIIII. vixit annis XXVIIII mensibus III diebus vii. egit omnia ex consilio matris, cum qua occisus est. Omina mortis haec fuerunt: cum natalem diem commendaret, hostia cruenta effugit et, ut se civiliter gerebat ac permixtus populo erat, albam eius vestem, cum qua constiterat, cruentavit. laurus in Palatio cuiusdam civitatis, a qua proficiscebatur ad bellum, ingens et antiqua tota subito decidit, arbores fici tres, quae ficus eas ferrent quibus Alexandrinarum nomen est, subito ante illius tentorium deciderunt, cum tentoria imperatoria his adnexa essent, mulier Druias eunti exclamavit Gallico sermone, Vadas nec victoriam speres nec te militi tuo credas. tribunal ascendit, ut contionaretur et faustum aliquid diceret, et ita coepit Occiso imperatore Heliogabalo. hoc tamen omini fuit quod iturus ad bellum milites adloqui minus fausta oratione coeptaverat.

impero annus xiii dies viiii vivo annus xxviiii mensis iii dies vii ago omnis ex consilium mater cum qui occido sum omen mors hic sum cum natal dies commendo hostia cruento effugio et ut sui civilis gero atque permisceo populus sum alba is vestis cum qui consto cruento laurus in palatium quidam civitas ab qui proficisco ad bellum ingens et antiquus totus subeo decido arbor fici tres qui ficus is fero qui alexandrinaris nomen sum subeo ante ille tentorius decido cum tentorius imperatorius hic adnecto sum mulier druias eo exclamo gallicus sermo vada neque victoria spero neque tu miles tuus credo tribunal ascendo ut contionor et faustus aliquis dico et ita coepio occido imperator heliogabalus hic tamen omen sum qui eo ad bellum miles alloquor paruus faustus oratio coepto


Causas militum contra tribunos sic audivit ut, si aliquem repperisset tribunorum in crimine, pro facti qualitate sine indulgentiae proposito puniret. de omnibus hominibus per fideles homines suos semper quaesivit, et per eos quos nemo nosset hoc agebat, cum diceret omnes praeda corrumpi posse. servos suos semper cum servili veste habuit, libertos cum ingenuorum. eunuchos de ministerio suo abiecit et uxori ut servos servire iussit, et cum Heliogabalus manicipium eunuchorum fuisset, ad certum numerum eos redegit nec quicquam in Palatio curare fecit nisi balneas feminarum, cum plerosque eunuchos rationibus et procurationibus praeposuisse! Heliogabalus, hic illis et veteres sustulit dignitates. idem tertium genus hominum eunuchos esse dicebat nec videndum nec in usu habendum a viris sed vix a feminis nobilibus, qui de eo fumos vendiderat et a quodam militari centum aureos acceperat, in crucem tolli iussit per eam viam qua esset servis suis ad suburbana imperatoria iter frequentissimum.

causa miles contra tribunus sic audio ut si aliquis reperio tribunus in crimen pro facio qualitas sine indulgentia propono punior de omnis homo per fidelis homo suus semper quaero et per is qui nemo nosco hic ago cum dico omnis praeda corrumpo possum servus suus semper cum servilis vestis habeo libertus cum ingenuus eunuchus de ministerium suus abicio et uxor ut servus servio iubeo et cum heliogabalus manicipium eunuchus sum ad certus numerus is redigo neque quisquam in palatium curo facio nisi balneae femina cum plerus eunuchus ratio et procuratio praepono heliogabalus hic ille et vetus tollo dignitas idem tertius genus homo eunuchus sum dico neque video neque in usus habeo ab vis sed vix ab femina nobilis qui de is fumus vendo et ab quidam militaris centum aureus accipio in crux tollo iubeo per is via qui sum servio suus ad suburbanus imperatorius iter frequens


Alexander igitur, cui Mamaea mater fuit (nam et ita dicitur a plerisque), a prima pueritia artibus bonis imbutus tam civilibus quam militaribus ne unum quidem diem sponte sua transire passus est quo se non et ad litteras et ad militiam exerceret, nam in prima pueritia liberatores habuit Valerium Cordum et Titum Veturium et Aurelium Philippum libertum patris, qui vitam eius postea in litteras misit, grammaticum in patria Graecum Nehonem, rhetorem Serapionem, philosophum Stilionem, Romae grammaticos Scaurinum Scaurini filium, doctorem celeberrimum, rhetores Iulium Frontinum et Baebium Macrianum et Iulium Granianum, cuius hodieque declamatae feruntur, sed in Latinis non multum profecit, ut ex eiusdem orationibus apparet, quas in senatu habuit, vel ex contionibus, quas apud milites vel apud populum. nec valde amavit Latinam facundiam sed amavit litteratos homines vehementer, eos etiam reformidans, ne quid de se asperum scriberent. denique quos dignos ad id esse videbat, singula quaeque, quae publice et privatim agebat, se ipso docente volebat addiscere, si forte ipsi non adfuissent, eaque petebat ut, si vera essent, in litteras mitterent.

alexander igitur qui mamaea mater sum nam et ita dico ab plerusque ab primus pueritia ars bonus imbuo tam civilis quam militaris ne unus quidem dies sponte suus transeo patior sum quo sui non et ad littera et ad militia exerceo nam in primus pueritia liberator habeo valerius chordus et titus veturius et aurelius philippus libertus pater qui vita is postea in littera mitto grammaticus in patria graecus nehonem rhetor serapio philosophus stilio roma grammaticus scaurinum scaurini filius doctor celeber rhetor julius frontinus et baebius macrianum et julius granianum qui hodie declamo fero sed in latinum non multus proficio ut ex idem oratio appareo qui in senatus habeo vel ex contio qui apud miles vel apud populus neque validus amo latinus facundia sed amo litteratus homo vehemens is etiam reformido ne quis de sui asperum scribo denique qui dignus ad is sum video singulus quisque qui publicus et privatim ago sui ipse doceo volo addisco si fors ipse non adsum is peto ut si verus sum in littera mitto


Et ut severitas eius agnosci posset, unam contionem militarem indendam putavi, quae illius in re militari mores ostenderet, nam cum Antiochiam venisset, ac milites lavacris muliebribus et deliciis vacarent eique nuntiatum esset, omnes eos comprehendi iussit et in vincula conici, quod ubi compertum est, mota seditio est a legione, cuius socii erant in vincula coniecti. tum ille tribunal ascendit vinctisque omnibus ad tribunal adductis, circumstantibus etiam militibus et quidem armatis ita coepit: Commilitones, si tamen ista vobis quae a vestris facta sunt displicent, disciplina maiorum rem publicam tenet, quae si dilabitur, et nomen Romanum et imperium amittemus. neque enim sub nobis ista facienda sunt quae sub impura illa bestia nuper facta sunt. milites Romani, vestri socii, mei contubernales et commilitones, amant, potant, lavant, et Graecorum more quidem se instituunt. hoc ego diutius feram? et non eos capitali dedam supplicio? tumultus post hoc ortus est. atque iterum: Quin continetis vocem in bello contra hostem, non contra imperatorem vestrum necessariam? certe campidoctores vestri hanc vos docuerunt contra Sarmatas et Germanos ac Persas emittere, non contra eum, qui acceptam a provincialibus annonam, qui vestem, qui stipendia vobis adtribuit. continete igitur vocem truculentam et campo ac bellis necessariam, ne vos hodie omnes uno ore atque una voce Quirites dimittam et incertum an Quirites, non enim digni estis qui vel Romanae plebis sitis, si ius Romanum non agnoscitis.

et ut severitas is agnosco possum unus contio militaris indo puto qui ille in res militaris mos ostendo nam cum antiochea venio atque miles lavacrum muliebris et deliciae vaco is nuntio sum omnis is comprehendo iubeo et in vinculum conicio qui ubi comperio sum moueo seditio sum ab legio qui socius sum in vinculum conicio tum ille tribunal ascendo vincio omnis ad tribunal adduco circumsto etiam miles et quidem armo ita coepio commilito si tamen iste tu qui ab vester facio sum displiceo disciplina magnus res publicus teneo qui si dilabor et nomen romanus et imperium amitto neque enim sub nos iste facio sum qui sub impurus ille bestia nuper facio sum miles romanus vester socius meus contubernal et commilito amo poto lavo et graecum mos quidem sui instituo hic ego diu fero et non is capitalis dedo supplicium tumultus post hic ortus sum atque iterum quin contineo voco in bellum contra hostis non contra imperator vester necessaria certus campidoctor vester hic tu doceo contra sarmata et germani atque persa emitto non contra is qui accipio ab provincial annona qui vestis qui stipendium tu adtribuo contineo igitur voco truculentus et campus atque bellum necessaria ne tu hodie omnis unus os atque unus vox quiris dimitto et incertus an quiris non enim dignus sum qui vel romanus plebs sum si ius romanus non agnosco


Post haec cum ingenti amore apud populum et senatum viveret, et sperantibus victoriam cunctis et invitis eum dimittentibus ad Germanicum bellum profectus est, deducentibus cunctis per centum et centum quinquaginta milia, erat autem gravissimum rei publicae atque ipsi, quod Germanorum vastationibus Gallia diripiebatur. pudoremque augebat, quod victis iam Parthis ea natio inminebat rei publicae cervicibus, quae semper etiam minusculis imperatoribus subiecta videbatur, magnis igitur itineribus, laetis militibus contendit, sed cum ibi quoque seditiosas legiones comperisset, abici eas praecepit. verum Gallicanae mentes, ut sese habent durae ac retorridae et saepe imperatoribus graves, severitatem hominis nimiam et longe maiorem post Heliogabalum non tulerunt, denique agentem eum cum paucis in Britannia, ut alii volunt in Gallia, in vico cui Sicilia nomen est, non ex omnium sententia sed latrocinantium modo quidam milites et ii praecipue qui Heliogabali praemiis effloruerunt, cum severum principem pati non possent, occiderunt, multi dicunt a Maximino inmissos tirones, qui ei ad exercendum dati fuerant, eum occidisse, multi aliter; a militibus tamen constat, cum iniuriose quasi in puerum eundem et matrem eius avaram et cupidam multa dixissent.

post hic cum ingens amor apud populus et senatus vivo et spero victoria cunctus et invitus is dimitto ad germanicus bellum proficiscor sum deduco cunctus per centum et centum quinquaginta mille sum autem gravis res publicus atque ipse qui germanus vastatio gallia diripio pudor augeo qui vinco iam parthus is natio inminebat res publicus cervix qui semper etiam minusculis imperator subiectum video magnus igitur iter laetus miles contendo sed cum ibi quoque seditiosus legio comperio abicio is praecipio verus gallicanus mens ut sui habeo durus atque retorridus et saepe imperator gravis severitas homo nimius et longus magnus post heliogabal non fero denique ago is cum paucus in britannia ut alius volo in gallia in vicus qui sicilia nomen sum non ex omnis sententia sed latrocinor modo quidam miles et is praecipuus qui heliogabal praemium effloresco cum severus princeps patior non possum occido multus dico ab maximino inmitto tiro qui is ad exerceo do sum is occido multus aliter ab miles tamen consto cum injuriosus quasi in puer idem et mater is avarus et cupidus multus dico


post haec adclamatum est: Aureli Alexander Auguste, di te servent et reliqua ex more. Dimisso senatu, cum et alia multa eo die essent acta, quasi triumphans domum se recepit, multo clarior visus est alienis nominibus non receptis quam si recepisset, atque ex eo constantiae ac plenae gravitatis famam obtinuit, si quidem uni viro vel adulescenti potius senatus totus persuadere non potuit. sed quamvis senatu rogante non potuerit persuaderi, ut vel Antonini vel Magni nomina susciperet, tamen ob ingentem vigorem animi et mirandam singularemque constantiam contra militum insolentiam Severi nomen a militibus eidem inditum est. quod illi ingentem in praesentia reverentiam, magnam apud posteros gloriam peperit, cum eo accessisset ut de animi virtute nomen acceperit, si quidem solus inventus sit, qui tumultuantes legiones exauctoraverit, ut suo loco ostendetur, in milites autem gravissime animadverterit, qui forte incurrerunt aliquid quod videretur iniustum, ut et ipsum locis suis declarabimus.

post hic adclamo sum aurelis alexander augustus deus tu servo et reliquus ex mos dimitto senatus cum et alius multus is dies sum ago quasi triumpho domus sui recipio multus clarus video sum alienus nomen non recipio quam si recipio atque ex is constantia atque plenus gravitas fama obtineo si quidem unus vir vel adulescens potis senatus totus persuadeo non possum sed quivis senatus rogo non possum persuadeo ut vel antoninus vel magnus nomen suscipio tamen ob ingens vigor animus et miro singularis constantia contra miles insolentia severus nomen ab miles idem indo sum qui ille ingens in praesens reverentia magnus apud posterus gloria pario cum is accedo ut de animus virtus nomen accipio si quidem solus invenio sum qui tumultuor legio exauctoro ut suus locus ostendo in miles autem gravis animadverto qui fors incurro aliquis qui video iniustus ut et ipse locus suus declaro


Alexandri nomen accepit quod in templo dicato apud Arcenam urbem Alexandro Magno natus esset, cum casu illuc die festo Alexandri cum uxore pater isset sollemnitatis implendae causa, cui rei argumentum est quod eadem die natalem habet hic Mamaeae Alexander qua ille Magnus excessit e vita. delatum sibi Antonini nomen a senatu recusavit, cum hic magis adfinitate Caracallo iungeretur, quam ille subditivus; si quidem, ut Marius Maximus dixit in Vita Severi, nobilem orientis mulierem Severus, cuius hanc genituram esse compererat ut uxor imperatoris esset, adhuc privatus et non magni satis loci, duxit uxorem, ex qua adfinitate hic Alexander fuit, cui vere per matrem suam consobrinus Varius Heliogabalus fuit. recusavit et Magni nomen ei quasi Alexandro oblatum senatus iudicio.

alexander nomen accipio qui in templum dico apud arcenam urbs alexander magnus nascor sum cum casus illic dies festus alexander cum uxor pater eo sollemnitas impleo causa qui res argumentum sum qui idem dies natal habeo hic mamaeae alexander qui ille magnus excedo e vito defero sui antoninus nomen ab senatus recuso cum hic magis adfinitas caracallo jungo quam ille subditivus si quidem ut marius magnus dico in vito severus nobilis orior mulier severus qui hic gigno sum comperio ut uxor imperator sum adhuc privo et non magnus satis locus duco uxor ex qui adfinitas hic alexander sum qui verus per mater suus consobrinus varius heliogabalus sum recuso et magnus nomen is quasi alexander offertor senatus iudicium


Moderationis tantae fuit, ut nemo umquam ab eius latere summoveretur, ut omnibus se blandum adfabilemque praeberet, ut amicos non solum primi aut secundi loci sed etiam inferiores aegrotantes viseret, ut sibi ab omnibus libere quod sentiebant dici cuperet et, cum dictum esset, audiret et, cum audisset, ita ut res poscebat emendaret atque corrigeret, sin minus bene factum esset aliquid, etiam ipse convinceret, idque sine fastu et sine amaritudine pectoris, consessum omnibus semper offerret praeter eos quos furtorum densior fama perstrinxerat, de absentibus semper requireret, denique cum ei nimiam civilitatem et Mamaea mater et uxor Memmia, Sulpicii consularis viri filia, Catuli neptis, saepe obicerent et dicerent, Molliorem tibi potestatem et contemptibiliorem imperii fecisti, ille respondit, Sed securi-orem atque diuturniorem. dies denique numquam transiit, quando non aliquid mansuetum, civile, pium fecit, sed ita ut aerarium non everteret.

moderatio tantus sum ut nemo umquam ab is lateo summoveo ut omnis sui blandus adfabilemque praebeo ut amicus non solus primus aut secundus locus sed etiam inferus aegroto viso ut sui ab omnis libo qui sentio dico cupio et cum dico sum audio et cum audio ita ut res posco emendo atque corrigo sin paruus bene facio sum aliquis etiam ipse convinco is sine fastus et sine amaritudo pectus consido omnis semper offertor praeter is qui furtor densus fama perstringo de absum semper requiro denique cum is nimius civilitas et mamaea mater et uxor memmius sulpicius consularis vir filia catulis neptis saepe obicio et dico mollis tu potestas et contemptibilis imperium facio ille respondeo sed securus oro atque diuturnus dies denique numquam transeo quando non aliquis mansuetum civilis pius facio sed ita ut aerarius non everto


Post actus publicos seu bellicos seu civiles lectioni Graecae operam maiorem dabat, de Re Publica libros Platonis legens. Latina cum legeret, non alia magis legebat quam de Officiis Ciceronis et de Re Publica, nonnumquam et orationes et poetas, in quis Serenum Sammonicum, quem ipse noverat et dilexerat, et Horatium, legit et vitam Alexandri, quem praecipue imitatus est, etsi in eo condemnabat ebrietatem et crudelitatem in amicos, quamvis utrumque defendatur a bonis scriptoribus, quibus saepius ille credebat. post lectionem operam palaestrae aut sphaeristerio aut cursui aut luctaminibus mollioribus dabat, atque inde unctus lavabatur, ita ut caldaria vel numquam vel raro, piscina semper uteretur in eaque una hora prope maneret, biberet etiam frigidam Claudiam ieiunus ad unum prope sextarium, egressus balneas multum lactis et panis sumebat, ova deinde mulsum, atque his refectus, aliquando prandium inibat aliquando cibum usque ad cenam differebat, prandit tamen saepius, ususque est Hadriani tetrapharmaco frequenter, de quo in libris suis Marius Maximus loquitur, cum Hadriani disserit vitam.

post ago publicus seu bellicus seu civilis lectio graece opera magnus do de res publicus liber plato lego latinum cum lego non alius magis lego quam de officium cicero et de res publicus nonnumquam et oratio et poeta in quis serenus sammonicum qui ipse nosco et diligo et horatius lego et vita alexander qui praecipuus imitor sum etsi in is condemno ebrietas et crudelitas in amicus quivis uterque defendo ab bonus scriptor qui saepis ille credo post lectio opera palaestra aut sphaeristerium aut cursus aut luctamen mollis do atque inde ungo lavo ita ut caldaria vel numquam vel rarus piscina semper uto in is unus hora prope maneo bibo etiam frigida claudia jejunus ad unus prope sextarius egredior balneae multus lac et panis sumo ovo deinde mulsum atque hic reficio aliquando prandium ineo aliquando cibus usque ad cena differo prandeo tamen saepis utor sum hadrianus tetrapharmaco frequens de quo in liber suus marius magnus loquor cum hadrianus dissero vita