Divus Aurelianus

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Statuerat et vinum gratuitum populo Romano dare, ut, quemadmodum oleum et panis et porcina gratuita praebentur, sic etiam vinum daretur, quod perpetuum hac dispositione conceperat. Etruriae per Aureliam usque ad Alpes maritimas ingentes agri sunt iique fertiles ac silvosi. statuerat igitur dominis locorum incultorum, qui tamen vellent, pretia dare atque illic familias captivas constituere, vitibus montes conserere atque ex eo opere vinum dare, ut nihil redituum fiscus acciperet, sed totum populo Romano concederet, facta erat ratio dogae, cuparum, navium et operum, sed multi dicunt Aurelianum ne id faceret praeventum, alii a praefecto praetorii suo prohibitum, qui dixisse fertur: Si et vinum populo Romano damus, superest ut et pullos et anseres demus. argumento est id vere Aurelianum cogitasse, immo etiam facere disposuisse vel ex aliqua parte fecisse, quod in porticibus Templi Solis fiscalia vina ponuntur, non gratuita populo eroganda sed pretio, sciendum tamen congiaria illum ter dedisse, donasse etiam populo Romano tunicas albas manicatas ex diversis provinciis et lineas Afras atque Aegyptias puras, ipsumque primum donasse oraria populo Romano, quibus uteretur populus ad favorem.

statuo et vinum gratuitus populus romanus do ut quemadmodum oleum et panis et porcinus gratuitus praebeo sic etiam vinum do qui perpetuus hic dispositio concapit etruria per aurelius usque ad alpis maritimus ingens ager sum eo fertilis atque silvosus statuo igitur dominus locus incultor qui tamen volo pretium do atque illic familia captiva constituo vitis mons consero atque ex is opus vinum do ut nihil reditus fiscus accipio sed totus populus romanus concedo facio sum ratio doga cuparis navis et opus sed multus dico aurelianus ne is facio praevenio alius ab praeficio praetorius suus prohibeo qui dico fero si et vinum populus romanus do supersum ut et pullus et anser do argumentum sum is verus aurelianus cogito immo etiam facio dispono vel ex aliqui pars facio qui in porticus templum soli fiscalia vinum pono non gratuitus populus erogo sed pretium scio tamen congiarius ille ter do dono etiam populus romanus tunica alba manico ex diverto provincia et linea afras atque aegyptius purus ipse primus dono orarius populus romanus qui uto populus ad favor


Exstat epistula, quam ego, ut soleo, fidei causa, immo ut alios annalium scriptores fecisse video, inserendam putavi: Flavius Claudius Valerio Aureliano suo salutem, expetit a te munus solitum nostra res publica, adgredere. quid moraris? tuo magisterio milites uti volo, tuo ductu tribunos. Gothi oppugnandi sunt, Gothi a Thraciis amovendi. eorum enim plerique Haemimontum Europamque vexant, qui te pugnante fugerunt, omnes exercitus Thracicos, omnes Illyricianos, totumque limitem in tua potestate constituo; solitam en nobis ede virtutem, tecum erit etiam frater Quintillus, cum occurrerit. ego aliis rebus occupatus summam belli illius virtutibus tuis credo, misi sane equos decem, loricas duas et cetera quibus munire ad bellum euntem necessitas cogit. Secundis igitur proeliis usus auspiciis Claudianis rem publicam in integrum reddidit atque ipse statim, ut supra diximus, consensu omnium legionum factus est imperator.

exsto epistula quam ego ut soleo fides causa immo ut alius annalis scriptor facio video insero puto flavus claudus valerius aurelianus suus salus expeto ab tu munus soleo noster res publicus aggredior quis moraris tuus magisterius miles uti volo tuus ductus tribunus gothi oppugno sum gothi ab thracia amoveo is enim plerusque haemimontum europa vexo qui tu pugno fugio omnis exercitus thracicus omnis illyricianus totus limito in tuus potestas constituo soleo en nos edo virtus tu sum etiam frater quintillus cum occurro ego alius res occupo summa bellum ille virtus tuus credo mitto sanus equus decem lorica duo et ceterus qui munio ad bellum eo necessitas cogo secundus igitur proelium utor auspicium claudianus res publicus in integer reddo atque ipse statim ut supra dico consensus omnis legio facio sum imperator


Hilaribus, quibus omnia festa et fieri debere scimus et dici, impletis sollemnibus vehiculo suo me et iudiciali carpento praefectus urbis, vir inlustris ac praefata reverentia nominandus, Iunius Tiberianus accepit, ibi cum animus a causis atque a negotiis publicis solutus ac liber vacaret, sermonem multum a Palatio usque ad Hortos Varianos instituit et in eo praecipue de vita principum, cumque ad Templum Solis venissemus ab Aureliano principe consecratum, quod ipse non nihilum ex eius origine sanguinem duceret, quaesivit a me quis vitam eius in litteras rettulisset, cui cum ego respondissem neminem a me Latinorum, Graecorum aliquos lectitatos, dolorem gemitus sui vir sanctus per haec verba profudit: Ergo Thersitem, Sinonem ceteraque illa prodigia vetustatis et nos bene scimus et posteri frequentabunt; divum Aurelianum, clarissimum principem, severissimum imperatorem, per quem totus Romano nomini orbis est restitutus, posteri nescient? deus avertat hanc amentiam, et tamen, si bene novi, ephemeridas illius viri scriptas habemus, etiam bella charactere historico digesta, quae velim accipias et per ordinem scribas, additis quae ad vitam pertinent. quae omnia ex libris linteis, in quibus ipse cotidiana sua scribi praeceperat, pro tua sedulitate condisces. curabo autem ut tibi ex Ulpia Bibliotheca et libri lintei proferantur. tu velim Aurelianum ita ut est, quatenus potes, in litteras mittas. parui, mi Ulpiane, praeceptis, accepi libros Graecos et omnia mihi necessaria in manum sumpsi, ex quibus ea quae digna erant memoratu in unum libellum contuli, tu velim meo muneri boni consulas et, si hoc contentus non fueris, lectites Graecos, linteos etiam libros requiras, quos Uipia tibi Bibliotheca, cum volueris, ministrabit.

hilaris qui omnis festus et fio debeo scio et dico impleo sollemne vehiculum suus ego et iudicial carpentum praefectus urbs vir illustris atque praefor reverendus nomino junius tiberianus accipio ibi cum animus ab causa atque ab negotium publicus soluo atque liber vaco sermo multus ab palatium usque ad hortus varianus instituo et in is praecipuus de vito princeps cum ad templum soli venio ab aurelianus princeps consecro qui ipse non nihilis ex is origo sanguis duco quaero ab ego quis vita is in littera refero qui cum ego respondeo nemo ab ego latinum graecum aliquis lectito dolor gemitus suus vir sancio per hic verbum profundo ergo thersitem sinon ceter ille prodigium vetustas et nos bene scio et posterus frequento divus aurelianus clarus princeps severus imperator per qui totus romanus nomen orbis sum restituo posterus nescio deus averto hic amentia et tamen si bene nosco ephemeridas ille vir scribo habeo etiam bellum charactere historicus digero qui volo accipio et per ordo scribo addo qui ad vita pertineo qui omnis ex liber linteum in qui ipse cottidianus suus scribo praecipio pro tuus sedulitas condisco curo autem ut tu ex ulpius bibliotheca et liber linteus profero tu volo aurelianus ita ut sum quatenus possum in littera mitto paruus ego ulpiane praecipio accipio liber graeci et omnis ego necessarius in manus sumo ex qui is qui dignus sum memoro in unus libellus contulis tu volo meus munus bonus consulo et si hic contineo non sum lectito graeci linteus etiam liber requiro qui uipia tu bibliotheca cum volo ministro


Et Aurelianum quidem multi neque inter bonos neque inter malos principes ponunt, idcirco quod ei clementia, imperatorum dos prima, defuerit. Verconnius Herennianus praefectus praetorii Diocletiani teste Asclepiodoto saepe dicebat Diocletianum frequenter dixisse, cum Maximiani asperitatem reprehenderet, Aurelianum magis ducem esse debuisse quam principem, nam eius nimia ferocitas eidem displicebat. Mirabile fortasse videtur quod compertum Diocletiano Asclepiodotus Celsino consiliario suo dixisse perhibetur, sed de hoc posteri iudicabunt, dicebat enim quodam tempore Aurelianum Gallicanas consuluisse Druiadas, sciscitantem utrum apud eius posteros imperium permaneret, cum illas respondisse dixit nullius clarius in re publica nomen quam Claudii posterorum futurum, et est quidem iam Constantius imperator, eiusdem vir sanguinis, cuius puto posteros ad eam gloriam quae a Druiadibus pronuntiata sit pervenire, quod idcirco ego in Aureliani vita constitui quia haec ipsi Aureliano consulenti responsa sunt.

et aurelianus quidem multus neque inter bonus neque inter malus princeps pono idcirco qui is clemens imperator dos primus desum verconnius herennianus praefectus praetorius diocletianus testis asclepiodotus saepe dico diocletianus frequens dico cum maximiani asperitas reprehendo aurelianus magis dux sum debeo quam princeps nam is nimius ferocitas idem displiceo mirabilis fortasse video qui comperio diocletianus asclepiodotus celsino consiliarius suus dico perhibeo sed de hic posterus iudico dico enim quidam tempus aurelianus gallicanus consulo druiadas sciscitor utrum apud is posterus imperium permaneo cum ille respondeo dico nullus clarus in res publicus nomen quam claudius posterus sum et sum quidem iam consto imperator idem vir sanguis qui puto posterus ad is gloria qui ab druiadibus pronuntio sum pervenio qui idcirco ego in aurelianus vito constituo quia hic ipse aurelianus consulo respondeo sum


medicum ad se, cum aegrotaret, numquam vocavit, sed ipse se inedia praecipue curabat, uxori et filiae annuum sigillaricium quasi privatus instituit, servis suis vestes easdem imperator quas et privatus dedit praeter duos senes, quibus quasi libertis plurimum detulit, Antistium et Gillonem; qui post eum ex senatus sententia manu missi sunt. erat quidem rarus in voluptatibus, sed miro modo mimis delectabatur, vehementissime autem delectatus est phagone, qui usque eo multum comedit ut uno die ante mensam eius aprum integrum, centum panes, vervecem et porcellum comederet, biberet autem infundibulo adposito plus orea. Habuit tempus praeter seditiones quasdam domesticas fortunatissimum. populus eum Romanus amavit, senatus et timuit.

medicus ad sui cum aegroto numquam voco sed ipse sui inedia praecipuus curo uxor et filia annuus sigillaricia quasi privo instituo servio suus vestis idem imperator qui et privo do praeter duo senex qui quasi libertus multus defero antistius et gillo qui post is ex senatus sententia manus mitto sum sum quidem rarus in voluptas sed miro modo mimus delecto vehemens autem delector sum phagone qui usque is multus comedo ut unus dies ante mensa is aper integer centum panis vervecem et porcellus comedeor bibo autem infundibulum appono multus orea habeo tempus praeter seditio quidam domesticus fortuno populus is romanus amo senatus et timeo


Equites sane omnes ante imperium sub Claudio Aurelianus gubernavit. cum offensam magistri eorum incurrissent, quod temere Claudio non iubente pugnassent. Item Aurelianus contra Suebos et Sarmatas iisdem temporibus vehementissime dimicavit ac florentissimam victoriam rettulit, accepta est sane clades sub Aureliano a Marcomannis per errorem, nam dum iis a fronte non curat occurrere subito erumpentibus, dumque illos a dorso persequi parat, omnia circa Mediolanum graviter evastata sunt. postea tamen ipsi quoque Marcomanni superati sunt. In illo autem timore, quo Marcomanni cuncta vastabant, ingentes Romae seditiones motae sunt paven- tibus cunctis, ne eadem quae sub Gallieno fuerant provenirent. quare etiam Libri Sibyllini noti beneficiis publicis inspecti sunt, inventumque ut in certis locis sacrificia fierent, quae barbari transire non possent. facta denique sunt ea quae praecepta fuerant in diverso caerimoniarum genere, atque ita barbari restiterunt, quos omnes Aurelianus carptim vagantes occidit. Libet ipsius senatus consulti formam exponere, quo libros inspici clarissimi ordinis iussit auctoritas:

eques sanus omnis ante imperium sub claudius aurelianus guberno cum offendo magister is incurro qui temere claudius non jubeo pugno item aurelianus contra suevi et sarmata idem tempus vehemens dimico atque floreo victoria refero accipio sum sanus clades sub aurelianus ab marcomannis per error nam dum is ab frons non curo occurro subeo erumpo dum ille ab dorsum persequor paro omnis circa mediolanum gravis evasto sum postea tamen ipse quoque marcomanni supero sum in ille autem timor quo marcomanni cunctus vasto ingens roma seditio moueo sum paven tibus cunctus ne idem qui sub gallieno sum provenio quare etiam liber sibyllinus nosco beneficium publicus inspicio sum invenio ut in certus locus sacrificium fio qui barbaris transeo non possum facio denique sum is qui praecipio sum in diverto caerimoniaris genus atque ita barbaris resto qui omnis aurelianus carptim vago occido libet ipse senatus consulo forma expono quo liber inspicio clarus ordo iubeo auctoritas


Post haec Palmyram iter flexit, ut ea oppugnata laborum terminus fieret. sed in itinere a latronibus Syris male accepto frequenter exercitu multa perpessus est et in obsidione usque ad ictum sagittae periclitatus est. Epistula ipsius exstat ad Mucaporem missa, in qua de huius belli difficultate ultra pudorem imperialem fatetur: Romani me modo dicunt bellum contra feminam gerere, quasi sola mecum Zenobia et suis viribus pugnet, atque hostium quantum si vir a me oppugnandus esset, illa conscientia et timore longe deteriore. dici non potest quantum hic sagittarum est, qui belli apparatus, quantum telorum, quantum lapidum ; nulla pars muri est quae non binis et ternis ballistis occupata sit; ignes etiam tormentis iaciuntur. quid plura? timet quasi femina, pugnat quasi poenam timens, sed credo adiuturos Romanam rem publicam vere deos, qui numquam nostris conatibus defuerunt. Denique fatigatus ac pro malis fessus litteras ad Zenobiam misit deditionem illius petens, vitam pro- mittens, quarum exemplum indidi : Aurelianus imperator Romani orbis et receptor orientis Zenobiae ceterisque quos societas tenet bellica. sponte facere debuistis id quod meis litteris nunc habetur, deditionem enim praecipio impunitate vitae proposita, ita ut illic, Zenobia, cum tuis agas vitam ubi te ex senatus amplissimi sententia conlocavero. gemmas, aurum, argentum, sericum, equos, camelos in Romanum aerarium conferatis. Palmyrenis ius suum servabitur.

post hic palmyra iter flecto ut is oppugno labor terminus fio sed in iter ab latro syrus malus accipio frequens exercitus multus perpetior sum et in obsidio usque ad ictus sagitta periclitor sum epistula ipse exsto ad mucaporem mitto in qui de hic bellum difficultas ultra pudor imperial fateor romanus ego modo dico bellum contra femina gero quasi solus ego zenobia et suus vis pugno atque hostis quantus si vir ab ego oppugno sum ille conscientia et timor longus deterior dico non possum quantus hic sagittaris sum qui bellum apparatus quantus telum quantus lapis nullus pars murus sum qui non bini et terni ballista occupo sum ignis etiam tormentum jacio quis multus timeo quasi femina pugno quasi poena timeo sed credo adjuvo romanus res publicus verus deus qui numquam noster conatus desum denique fatigo atque pro malus fessus littera ad zenobia mitto deditio ille peto vita pro mitto qui exemplum indo aurelianus imperator romanus orbis et recepto orior zenobia ceter qui societas teneo bellicus sponte facio debeo is qui meus littera nunc habeo deditio enim praecipio impunitas vita propono ita ut illic zenobia cum tuus ago vita ubi tu ex senatus amplus sententia conloco gemma aurum argentum serica equus camelus in romanus aerarius confero palmyrenus ius suus servo


Sed ut ad incepta redeamus: ingens tamen strepitus militum fuit omnium Zenobiam ad poenam poscentium. sed Aurelianus indignum aestimans mulierem interimi occisis plerisque, quibus auctoribus illa bellum moverat, paraverat, gesserat, triumpho mulierem reservavit, ut populi Romani oculis esset ostentui, grave inter eos qui caesi sunt de Longino philosopho fuisse perhibetur, quo illa magistro usa esse ad Graecas litteras dicitur, quem quidem Aurelianus idcirco dicitur occidisse, quod superbior illa epistula ipsius diceretur dictata consilio, quamvis Syro esset sermone contexta. Pacato igitur oriente in Europam Aurelianus rediit victor atque illic Carporum copias adflixit et, cum illum Carpicum senatus absentem vocasset, mandasse ioco fertur : Superest, patres conscripti, ut me etiam Carpisculum vocetis. carpisclum enim genus calciamenti esse satis notum est. quod cognomen deforme videbatur, cum et Gothicus et Sarmaticus et Armeniacus et Parthicus et Adiabenicus iam ille diceretur.

sed ut ad inceptum redeo ingens tamen strepitus miles sum omnis zenobia ad poena posco sed aurelianus indignus aestimo mulier interimo occido plerusque qui auctor ille bellum moveo paro gero triumphus mulier reservo ut populus romanus oculus sum ostentus gravis inter is qui caedo sum de longinus philosophus sum perhibeo quo ille magister utor sum ad graece littera dico qui quidem aurelianus idcirco dico occido qui superbus ille epistula ipse dico dictata consilium quivis syrus sum sermo contexo pacatum igitur orior in europa aurelianus redeo victor atque illic carporum copia affligo et cum ille carpicum senatus absum voco mando iocus fero supersum pater conscribo ut ego etiam carpisculis voco carpisclum enim genus calceamentum sum satis notus sum qui cognomen deformis video cum et gothicus et sarmaticus et armeniacus et parthicus et adiabenicus iam ille dico


Ac ne multa et frivola prooemiis odiosus intexam, divus Aurelianus ortus, ut plures loquuntur, Sirmii familia obscuriore, ut nonnulli, Dacia Ripensi. ego autem legisse me memini auctorem qui eum Moesia genitum praedicaret. et evenit quidem ut de eorum virorum genitali solo nesciatur qui humiliore loco et ipsi plerumque solum genitale contingunt, ut dent posteritati de locorum splendore fulgorem, nec tamen magnorum principum in rebus summa sciendi est ubi quisque sit genitus, sed qualis in re publica fuerit, an Platonem magis commendat quod Atheniensis fuerit quam quod unicum sapientiae munus inluxerit? aut eo minores invenientur Aristoteles Stagirites Eleatesque Zenon aut Anacharsis Scytha quod in minimis nati sint viculis, cum illos ad caelum omnis philosophiae virtus extulerit?

atque ne multus et frivolus prooemium odiosus intexo divus aurelianus ortus ut multus loquor sirmium familia obscurus ut nonnullus dacia ripensis ego autem lego ego memini auctor qui is moesia gigno praedico et evenio quidem ut de is vir genital solum nescio qui humilis locus et ipse plerusque solus genital contingo ut do posteritas de locus splendor fulgor neque tamen magnus princeps in res summus scio sum ubi quisque sum gigno sed qualis in res publicus sum an plato magis commendo qui atheniensis sum quam qui unicus sapientia munus inluceo aut is paruus invenio aristotelis stagirites eleatesque zeno aut anacharsis scytha qui in paruus nascor sum viculis cum ille ad caelum omnis philosophia virtus effero


principes civitatis et Aegyptii ob rebellionem, ductae sunt et decem mulieres, quas virili habitu pugnantes inter Gothos ceperat, cum multae essent interemptae, quas de Amazonum genere titulus indicabatâ—praelati sunt tituli gentium nomina continentes, inter haec fuit Tetricus chlamyde coccea, tunica galbina, bracis Gallicis ornatus, adiuncto sibi filio, quem imperatorem in Gallia nuncupaverat. incedebat etiam Zenobia, ornata gemmis, catenis aureis, quas alii sustentabant, prae ferebantur coronae omnium civitatum aureae titulis eminentibus proditae. iam populus ipse Romanus, iam vexilla collegiorum atque castrorum et cataphractarii milites et opes regiae et omnis exercitus et senatus (etsi aliquantulo tristior, quod senatores triumphari videbant) multum pompae addiderant. denique vix nona hora in Capitolium pervenit, sero autem ad Palatium, sequentibus diebus datae sunt populo voluptates ludorum scaenicorum, ludorum circensium, venationum, gladiatorum, naumachiae.

princeps civitas et aegyptius ob rebellio duco sum et decem mulier qui virilis habitus pugno inter gothi capio cum multus sum interimo qui de amazon genus titulus indicabata praefero sum titulis gens nomen contineo inter hic sum taetricus chlamys coccea tunica galbina braca gallicus orno adjungo sui filius qui imperator in gallia nuncupo incedo etiam zenobia orno gemma catena aureus qui alius sustento prae fero corona omnis civitas aureus titulus emineo prodeo iam populus ipse romanus iam vexillum collegium atque castrum et cataphractarii miles et ops regia et omnis exercitus et senatus etsi aliquantulus tristis qui senator triumpharis video multus pompa addo denique vix nonus hora in capitolium pervenio serus autem ad palatium sequor dies do sum populus voluptas ludus scaenicus ludus circensis venatio gladiator naumachia


Displicebat ei, cum esset Romae, habitare in Palatio, ac magis placebat in Hortis Sallustii vel in Domitiae vivere, milliarensem denique porticum in Hortis Saliustii ornavit, in qua cottidie et equos et se fatigabat, quamvis esset non bonae valetudinis, servos et ministros peccantes coram se caedi iubebat, ut plerique dicunt, causa tenendae severitatis, ut alii, studio crudelitatis, ancillam suam, quae adulterium cum conservo suo fecerat, capite punivit. multos servos ex familia propria qui peccaverant legibus audiendos iudiciis publicis dedit. Senatum sive senaculum matronis reddi voluerat, ita ut primae illic quae sacerdotia senatu auctore meruissent, calceos mulleos et cereos et albos et hederacios viris omnibus tulit, mulieribus reliquit, cursores eo habitu quo ipse habebat senatoribus concessit, concubinas ingenuas haberi vetuit, eunuchorum modum pro senatoriis professionibus statuit, idcirco quod ad ingentia pretia pervenissent, vas argenti eius numquam triginta libras transiit, convivium de assaturis maxime fuit. vino russo maxime delectatus est.

displiceo is cum sum roma habito in palatium atque magis placeo in hortus sallustius vel in domitius vivo milliarensem denique porticus in hortus saliustii orno in qui cottidie et equus et sui fatigo quivis sum non bonus valetudo servus et minister pecco coram sui caedo jubeo ut plerusque dico causa teneo severitas ut alius studium crudelitas ancilla suus qui adulterium cum conservo suus facio caput punivit multus servus ex familia proprius qui pecco lex audio iudicium publicus do senatus sive senaculis matrona reddo volo ita ut primus illic qui sacerdotium senatus auctor mereo calceus mulleus et cereus et albus et hederacios vis omnis fero mulier relinquo cursor is habitus quo ipse habeo senator concedo concubina ingenua habeo veto eunuchus modus pro senatorius professio statuo idcirco qui ad ingens pretium pervenio vas argentum is numquam triginta libro transeo convivium de asso magnus sum vinum russus magnus delector sum


His igitur tot ac talibus praeiudiciis muneribusque fultus Claudianis temporibus tantus enituit, ut post eum Quintilio quoque eius fratre interempto solus teneret imperium Aureolo interfecto, cum quo Gallienus fecerat pacem, hoc loco tanta est diversitas historicorum, et quidem Graecorum, ut alii dicant invito Claudio ab Aureliano Aureolum interfectum, alii mandante ac volente, alii ab imperatore iam Aureliano eundem occisum, alii vero adhuc a privato. sed haec quoque media relinquemus, ab ipsis petenda, per quos in litteras missa sunt. illud tamen constat omne contra Maeotidas bellum divum Claudium nulli magis quam Aureliano credidisse.

hic igitur tot atque talis praejudicium munus fulcio claudianus tempus tantus eniteo ut post is quintilius quoque is frater interimo solus teneo imperium aureolus interficio cum quo gallienus facio pax hic locus tantus sum diversitas historicus et quidem graecum ut alius dico invito claudius ab aurelianus aureolus interficio alius mando atque volo alius ab imperator iam aurelianus idem occido alius verus adhuc ab privo sed hic quoque medius relinquo ab ipse peto per qui in littera mitto sum ille tamen consto omnis contra maeotidas bellum divus claudius nullus magis quam aurelianus credo


His acceptis litteris Aurelianus non erubuit sed iratus est statimque collecto exercitu ac ducibus suis undique Palmyram obsedit; neque quicquam vir fortis reliquit quod aut imperfectum videretur aut incuratum. nam et auxilia, quae a Persis missa fuerant, intercepit et alas Saracenas Armeniasque corrupit atque ad se modo ferociter modo subtiliter transtulit, denique multa vi mulierem poten- tissiraam vicit. victa igitur Zenobia cum fugeret camelis, quos dromedas vocitant, atque ad Persas iter tenderet, equitibus missis est capta atque in Aureliani potestatem deducta. Victor itaque Aurelianus totiusque iam orientis possessor, cum in vinculis Zenobiam teneret, cum Persis, Armeniis, Saracenis superbior atque insolentior egit ea quae ratio temporis postulabat, tunc illatae illae vestes, quas in Templo Solis videmus, consertae gemmis, tunc Persici dracones et tiarae, tunc genus purpurae, quod postea nec ulla gens detulit nec Romanus orbis vidit.

hic accipio littera aurelianus non erubesco sed irascor sum statim colligo exercitus atque dux suus undique palmyra obsedeo neque quisquam vir fortis relinquo qui aut imperfectus video aut incuratus nam et auxilium qui ab persa mitto sum intercipio et ala saracenas armenia conrumpo atque ad sui modo ferociter modo subtilis transfero denique multus vis mulier poten tissiraam vinco vinco igitur zenobia cum fugio camelis qui dromedas vocito atque ad persa iter tendo eques mitto sum capio atque in aurelianus potestas deduco victor itaque aurelianus totus iam orior possessor cum in vinculis zenobia teneo cum persa armenius saraceni superbus atque insolens ago is qui ratio tempus postulo tunc illatae ille vestis qui in templum soli video consero gemma tunc persicus draco et tiarae tunc genus purpura qui postea neque ullus gens defero neque romanus orbis video


longum est cuncta pertexere. nam et actae sunt Crinito a Valeriano gratiae, et adoptio, ut solebat, impleta, memini me in quodam libro Graeco legisse, quod tacendum esse non credidi, mandatum esse Crinito a Valeriano ut Aurelianus adoptaretur, idcirco praecipue quod pauper esset; sed hoc in medio relinquendum puto, Et quoniam superius epistulam posui, qua sumptus Aureliano ad consulatum delatus est, quare posuerim rem quasi frivolam eloquendum putavi: vidimus proxime consulatum Furii Placidi tanto ambitu in Circo editum ut non praemia dari aurigis sed patrimonia viderentur, cum darentur tunicae subsericae, lineae paragaudae, darentur etiam equi, ingemescentibus frugi hominibus, factum est enim ut iam divitiarum sit, non hominum consulatus, quia utique si virtutibus defertur, editorem spoliare non debet. perierunt casta illa tempora et magis ambitione populari peritura sunt. sed nos, ut solemus, hanc quoque rem in medio relinquemus.

longus sum cunctus pertego nam et ago sum crinio ab valerianus gratia et adoptio ut soleo impleo memini ego in quidam liber graecum lego qui taceo sum non credo mando sum crinio ab valerianus ut aurelianus adopto idcirco praecipuus qui pauper sum sed hic in medium relinquo puto et quoniam superus epistula pono qui sumptus aurelianus ad consulatus defero sum quare pono res quasi frivolus eloquor puto video propior consulatus furius placidus tantus ambitus in circus edo ut non praemium do auriga sed patrimonium video cum do tunica subsericus linea paragaudae do etiam equus ingemescentibus frugi homo facio sum enim ut iam divitiaris sum non homo consulatus quia utique si virtus defero editor spolio non debeo pereo castus ille tempus et magis ambitio populor pereo sum sed nos ut solo hic quoque res in medium relinquo


tacenda esse non credidi, idem apud Mogontiacum tribunus legionis sextae Gallicanae Francos inruentes, cum vagarentur per totam Galliam, sic adflixit ut trecentos ex his captos septingentis interemptis sub corona vendiderit. unde iterum de eo facta est cantilena ; Mille Sarmatas, mille Francos semel et semel occidimus, mille Persas quaerimus. Hic autem, ut supra diximus, militibus ita timori fuit ut sub eo, posteaquam semel cum ingenti severitate castrensia peccata correxit, nemo peccaverit. solus denique omnium militem, qui adulterium cum hospitis uxore commiserat, ita punivit ut duarum arborum capita inflecteret, ad pedes militis deligaret easdemque subito dimitteret, ut scissus ille utrimque penderet. quae res ingentem timorem omnibus fecit. Huius epistula militaris est ad vicarium suum data huius modi: Si vis tribunus esse, immo si vis vivere, manus militum contine, nemo pullum alienum rapiat, ovem nemo contingat, uvam nullus auferat, segetem nemo deferat, oleum, salem, lignum nemo exigat, annona sua contentus sit. de praeda hostis, non de lacrimis provincialium victum habeant, arma tersa sint, ferramenta samiata, calciamenta fortia, vestis nova vestem veterem excludat. stipendium in balteo, non in popina habeat, torquem, brachialem, anulum adponat. equum et sagmarium suum defricet, capitum animalis non vendat, mulum centuriatum communiter curent. alter alteri quasi miles, nemo quasi servus obsequatur, a medicis gratis curentur, haruspicibus nihil dent, in hospitiis caste se agant, qui litem fecerit vapulet.

taceo sum non credo idem apud mogontiacum tribunus legio sextus gallicanus franci inruo cum vago per totus gallia sic affligo ut trecenti ex hic capio septingenti interimo sub corona vendo unde iterum de is facio sum cantilena mille sarmata mille franci semel et semel occaedes mille persa quaero hic autem ut supra dico miles ita timor sum ut sub is posteaquam semel cum ingens severitas castrensis pecco corrigo nemo pecco solus denique omnis miles qui adulterium cum hospes uxor committo ita punivit ut duaris arbor caput inflecto ad pes miles deligo idem subeo dimitto ut scissus ille utrimque pendeo qui res ingens timor omnis facio hic epistula militaris sum ad vicarius suus do hic modus si volo tribunus sum immo si volo vivo manus miles contineo nemo pullus alienus rapio ovo nemo contingo labrusca nullus aufero seges nemo defero oleum sal lignum nemo exigo annona suus contineo sum de praeda hostis non de lacrima provincialis vinco habeo arma tersa sum ferramentum samio calceamentum fortis vestio novo vestis vetus excludo stipendium in balteus non in popina habeo torquem brachial anulus appono equus et sagmarius suus defrico caput animal non vendo mulus centurio communis curo alter alter quasi miles nemo quasi servus obsequor ab medicus gratus curo haruspex nihil do in hospitium castus sui ago qui lito facio vapulo


Sed ut haec et talia omittamus, fuit decorus ac gratia viriliter speciosus, statura procerior, nervis validissimis, vini et cibi paulo cupidior, libidinis rarae, severitatis inmensae, disciplinae singularis, gladii exserendi cupidus, nam cum essent in exercitu duo Aureliani tribuni, hic et alius, qui cum Valeriano captus est, huic signum exercitus adposuerat " manu ad ferrum, " ut si forte quaereretur quis Aurelianus aliquid vel fecisset vel gessisset, suggereretur " Aurelianus manu ad ferrum " atque cognosceretur. Privati huius multa exstant egregia facinora, nam erumpentes Sarmatas in Illyrico cum trecentis praesidiariis solus adtrivit, refert Theoclius, Caesareanorum temporum scriptor, Aurelianum manu sua bello Sarmatico una die quadraginta et octo interfecisse, plurimis autem et diversis diebus ultra nongentos quinquaginta, adeo ut etiam ballistia pueri et saltatiunculas in Aurelianum tales componerent, quibus diebus festis militariter saltitarent: Mille mille mille decollavimus. unus homo mille decollavimus. mille bibat quisquis mille occidit, tantum vini nemo habet quantum fudit sanguinis. haec video esse perfrivola, sed quia supra scriptus auctor ita eadem ut sunt Latina suis scriptis inseruit,

sed ut hic et talis omitto sum decorus atque gratia virilis speciosus sto procerus nervus validus vinum et cibus paulus cupidus libido rarus severitas immensus disciplina singularis gladius exsero cupidus nam cum sum in exercitus duo aurelianus tribunus hic et alius qui cum valerianus capio sum hic signum exercitus appono manus ad ferrum ut si fors quaero quis aurelianus aliquis vel facio vel gero suggero aurelianus manus ad ferrum atque cognosco privo hic multus exsto egregius facinus nam erumpo sarmata in illyricus cum trecenti praesidiarius solus adtero refero theoclius caesareanorum tempus scriptor aurelianus manus suus bellum sarmaticus unus dies quadraginta et octo interfacio multus autem et diverto dies ultra nongenti quinquaginta adeo ut etiam ballistia puer et saltatiuncula in aurelianus talis compono qui dies festus militaris saltito mille mille mille decollo unus homo mille decollo mille bibo quisquis mille occido tantus vinum nemo habeo quantus fundo sanguis hic video sum perfrivola sed quia supra scribo auctor ita idem ut sum latinum suus scribo inservio


Hac epistula accepta Zenobia superbius insolentiusque rescripsit quam eius fortuna poscebat, credo ad terrorem; nam eius quoque epistulae exemplum indidi: Zenobia regina orientis Aureliano Augusto. Nemo adhuc praeter te hoc quod poscis litteris petiit. virtute faciendum est quidquid in rebus bellicis est gerendum. deditionem meam petis, quasi nescias Cleopatram reginam perire maluisse quam in qualibet vivere dignitate, nobis Persarum auxilia non desunt, quae iam speramus, pro nobis sunt Saraceni, pro nobis Armenii. latrones Syri exercitum tuum, Aureliane, vicerunt, quid si igitur illa venerit manus quae undique speratur, pones profecto supercilium, quo nunc mihi deditionem, quasi omnifariam victor, imperas. Hanc epistulam Nicomachus se transtulisse in Graecum ex lingua Syrorum dicit ab ipsa Zenobia dictatam. nam illa superior Aureliani Graeca missa est.

hic epistula accipio zenobia superbus insolens rescribo quam is fortuna posco credo ad terror nam is quoque epistula exemplum indo zenobia regina orior aurelianus augustus nemo adhuc praeter tu hic qui posco littera peto virtus facio sum quisquis in res bellicus sum gero deditio meus peto quasi nescio cleopatra regina pereo malo quam in qualibet vivo dignitas nos persaris auxilium non desum qui iam spero pro nos sum saraceni pro nos armenius latro syrus exercitus tuus aurelianus vinco quis si igitur ille venio manus qui undique spero pono profecto supercilium quo nunc ego deditio quasi omnifarius victor impero hic epistula nicomachus sui transfero in graecus ex lingua syrus dico ab ipse zenobia dicto nam ille superus aurelianus graecum mitto sum


Quam difficile sit imperatorem in locum boni principis legere, et senatus sanctioris gravitas probat et exercitus prudentis auctoritas; occiso namque severissimo principe de imperatore deligendo exercitus rettulit ad senatum, idcirco quod nullum de iis faciendum putabat, qui tam bonum principem occiderant. verum senatus hanc eandem electionem in exercitum refudit, sciens non libenter iam milites accipere imperatores eos quos senatus elegerit, denique id tertio factum est, ita ut per sex menses imperatorem Romanus orbis non habuerit, omnesque iudices ii permanerent, quos aut senatus aut Aurelianus elegerat, nisi quod pro consule Asiae Faltonius Probus in locum Arellii Fusci delectus est.

quam difficilis sum imperator in locus bonus princeps lego et senatus sancio gravitas probo et exercitus prudens auctoritas occido namque severus princeps de imperator deligo exercitus refero ad senatus idcirco qui nullus de is facio puto qui tam bonus princeps occido verus senatus hic idem electio in exercitus refundo scio non libet iam miles accipio imperator is qui senatus eligo denique is tertius facio sum ita ut per sex mensis imperator romanus orbis non habeo omnes iudex is permaneo qui aut senatus aut aurelianus eligo nisi qui pro consul asia faltonius probus in locus arellii fuscus deligo sum


Frivola haec fortassis cuipiam et nimis levia esse videantur, sed curiositas nihil recusat, habuit ergo multos ducatus, plurimos tribunatus, vicarias ducum et tribunorum diversis temporibus prope quadraginta, usque adeo ut etiam Ulpii Criniti, qui se de Traiani genere referebat, et fortissimi re vera viri et Traiani simillimi, qui pictus est cum eodem Aureliano in Templo Solis, quem Valerianus Caesaris loco habere instituerat, vicem sumeret, exercitum duceret, limites restitueret, praedam militibus daret, Thracias bubus, equis, mancipiis captivis locupletaret, manubias in Palatio conlocaret, quingentos servos, duo milia vaccarum, equas mille, ovium decem milia, caprearum quindecim in privatam villam Valeriani congereret. tunc enim Ulpius Crinitus publice apud Byzantium sedenti Valeriano in thermis egit gratias, dicens magnum de se iudicium habitum, quod eidem vicarium Aurelianum dedisset, quare eum statuit ad rogare.

frivolus hic fortassis qui et nimis levis sum video sed curiositas nihil recuso habeo ergo multus ducatus multus tribunatus vicaria dux et tribunus diverto tempus prope quadraginta usque adeo ut etiam ulpius crinio qui sui de trajanus genus refero et fortis res verus vir et trajanus similis qui pingo sum cum idem aurelianus in templum soli qui valerianus caesar locus habeo instituo vicis sumo exercitus duco limito restituo praeda miles do thracia bos equus mancipium captivus locupleto manubiae in palatium conloco quingenti servus duo mille vaccaris equa mille ovis decem mille caprearis quindecim in privo villa valerianus congero tunc enim ulpius crinio publicus apud byzantium sedeo valerianus in thermae ago gratia dico magnus de sui iudicium habitus qui idem vicarius aurelianus do quare is statuo ad rogo


Vectigal ex Aegypto urbi Romae Aurelianus vitri, chartae, lini, stuppae, atque anabolicas species aeternas constituit, thermas in Transtiberina regione Aurelianus facere paravit hiemales, quod aquae frigidi-oris copia illic deesset, forum nominis sui in Ostiensi ad mare fundare coepit, in quo postea praetorium publicum constitutum est. amicos suos honeste ditavit et modice, ut miserias paupertatis effugerent et divitiarum invidiam patrimonii moderatione vitarent. vestem holosericam neque ipse in vestiario suo habuit neque alteri utendam dedit, et cum ab eo uxor sua peteret, ut unico pallio blatteo sedeo uteretur, ille respondit, Absit ut auro fila pensentur. libra enim

vectigal ex aegyptus urbs roma aurelianus vitrum charta linum stuppa atque anabolicas species aeternus constituo thermae in transtiberinus regio aurelianus facio paro hiemal qui aqua frigidus ora copia illic desum forum nomen suus in ostiensis ad mare fundaris coepio in quo postea praetorium publicus constituo sum amicus suus honestus dito et modicus ut miseria paupertas effugio et divitiaris invidia patrimonium moderatio vito vestis holosericam neque ipse in vestiarius suus habeo neque alter uto do et cum ab is uxor suus peto ut unicus pallium blatteo sedeo uto ille respondeo absum ut aurum filum penso liber enim


Cum consedisset Valerianus Augustus in thermis apud Byzantium, praesente exercitu, prae- sente etiam officio Palatino, adsidentibus Nummio Tusco consule ordinario, Baebio Macro praefecto praetorii, Quinto Anchario praeside orientis, adsidentibus etiam a parte laeva Avulnio Saturnino Scythici limitis duce et Murrentio Mauricio ad Aegyptum destinato et Iulio Tryphone orientalis limitis duce et Maecio Brundisino praefecto annonae orientis et Ulpio Crinito duce Illyriciani limitis et Thracici et Fulvio Boio duce Raetici limitis, Valerianus Augustus dixit: Gratias tibi agit, Aureliane, res publica, quod eam a Gothorum potestate liberasti, abundamus per te praeda, abundamus gloria et iis omnibus quibus Romana felicitas crescit, cape igitur tibi pro rebus gestis tuis coronas murales quattuor, coronas vallares quinque, coronas navales duas, coronas civicas duas, hastas puras decem, vexilla bicolora quattuor, tunicas russas ducales quattuor, pallia proconsularia duo, togam praetextam, tunicam palmatam, togam pictam, subarmalem profundum, sellam eburatam. nam te consulem hodie designo, scripturus ad senatum, ut tibi deputet scipionem, deputet etiam fasces ; haec enim imperator non solet dare, sed a senatu, quando fit consul, accipere.

cos consido valerianus augustus in thermae apud byzantium praesens exercitus prae sentis etiam officium palatinus assideo nummio tuscus consul ordinarius baebius macer praeficio praetorius quintus ancharius praeses orior assideo etiam ab pars laeva avulnio saturninus scythicus limes dux et murrentio mauricio ad aegyptus destino et julius tryphon oriental limes dux et maecius brundisino praeficio annona orior et ulpius crinio dux illyricianus limes et thracicus et fulvius boio dux raeticus limes valerianus augustus dico gratia tu ago aurelianus res publicus qui is ab gothi potestas libero abundo per tu praeda abundo gloria et is omnis qui romanus felicitas cresco capio igitur tu pro res gero tuus corona muralis quattuor corona vallaris quinque corona naval duo corona civica duo hasta purus decem vexillum bicolorus quattuor tunica russus ducal quattuor pallium proconsularis duo toga praetexta tunica palmo toga pingo subarmal profundum sella eburatus nam tu consul hodie designo scribo ad senatus ut tu deputo scipio deputo etiam fascis hic enim imperator non soleo do sed ab senatus quando fio consul accipio


Non absque re est cognoscere qui fuerit Aureliani triumphus, fuit enim speciosissimus. currus regii tres fuerunt, in his unus Odaenathi, argento, auro, gemmis operosus atque distinctus, alter, quem rex Persarum Aureliano dono dedit, ipse quoque pari opere fabricatus, tertius, quem sibi Zenobia composuerat, sperans se urbem Romanam cum eo visuram. quod illam non fefellit; nam cum eo urbem ingressa est victa et triumphata. fuit alius currus quattuor cervis iunctus, qui fuisse dicitur regis Gothorum. quo, ut multi memoriae tradiderunt, Capitolium Aurelianus invectus est, ut illic caederet cervos, quos cum eodem curru captos vovisse Iovi Optimo Maximo ferebatur. praecesserunt elephanti viginti, ferae mansuetae Libycae, Palaestinae diversae ducentae, quas statim Aurelianus privatis donavit, ne fiscum annonis gravaret; tigrides quattuor, camelopardali, alces, cetera talia per ordinem ducta, gladiatorum paria octingenta, praeter captivos gentium barbararum. Blemmyes, Axomitae, Arabes Eudaemones, Indi, Bactriani, Hiberi, Saraceni, Persae cum suis quique muneribus ; Gothi, Alani, Roxolani, Sarmatae, Franci, Suebi, Vandali, Germani, religatis manibus captivi, praecesserunt inter hos etiam Palmyreni qui superfuerant

non absque res sum cognosco qui sum aurelianus triumphus sum enim speciosus currus regius tres sum in hic unus odaenathi argentum aurum gemma operosus atque distinguo alter qui rex persaris aurelianus donum do ipse quoque par opus fabrico tertius qui sui zenobia compono spero sui urbs romanus cum is video qui ille non fallo nam cum is urbs ingredior sum vinco et triumpho sum alius currus quattuor cervus jungo qui sum dico rex gothi quo ut multus memoria trado capitolium aurelianus inveho sum ut illic caedo cervus qui cum idem currus capio voveo iuppiter bonus maximus fero praecedo elephantus viginti fera mansuetae libycus palaestina diverto ducenti qui statim aurelianus privo dono ne fiscus annona gravo tigris quattuor camelopardal alces ceterus talis per ordo duco gladiator par octingenti praeter captivus gens barbararis blemmyes axomitae arabs eudaemones indus bactrianus hiberus saraceni persa cum suus quisque munus gothi alanus rhoxolani sarmata franci suevi vandal germanus religo manus captivus praecedo inter hic etiam palmyrenus qui supersum


Tetricum triumphatum correctorem Lucaniae fecit, filio eius in senatu manente. Templum Solis magnificentissimum constituit. muros urbis Romae sic ampliavit, ut quinquaginta prope milia murorum eius ambitus teneant, idem quadruplatores ac delatores ingenti severitate persecutus est. tabulas publicas ad privatorum securitatem exuri in Foro Traiani semel iussit, amnestia etiam sub eo delictorum publicorum decreta est de exemplo Atheniensium, cuius rei etiam Tullius in Philippicis meminit, fures provinciales repetundarum ac peculatus reos ultra militarem modum est persecutus, ut eos ingentibus suppliciis cruciatibusque puniret. in Templo Solis multum auri gemmarumque constituit. cum vastatum Illyricum ac Moesiam deperditam videret, provinciam Transdanuvinam Daciam a Traiano constitutam sublato exercitu et provincialibus reliquit, desperans eam posse retineri, abductosque ex ea populos in Moesia conlocavit appellavitque eam Daciam, quae nunc duas Moesias dividit. Dicitur praeterea huius fuisse crudelitatis, ut plerisque senatoribus simulatam ingereret factionem coniurationis ac tyrannidis, quo facilius eos posset occidere, addunt nonnulli filium sororis, non filiam, ab eodem interfectum, plerique autem etiam filium sororis.

tetrix triumpho corrector lucania facio filius is in senatus maneo templum soli magnificentissimum constituo murus urbs roma sic amplio ut quinquaginta prope mille murus is ambitus teneo idem quadruplator atque delator ingens severitas persequor sum tabula publicus ad privator securitas exuro in forum trajanus semel iubeo amnestia etiam sub is delictum publicus decretum sum de exemplum atheniensis qui res etiam tullius in philippica memini furo provincial repeto atque peculor reus ultra militaris modus sum persequor ut is ingens supplicium cruciatus punior in templum soli multus aurum gemma constituo cum vastas illyricus atque moesia deperdo video provincia transdanuvinam dacia ab trajanus constituo tollo exercitus et provincial relinquo despero is possum retineo abduco ex is populus in moesia conloco appello is dacia qui nunc duo moesia divido dico praeterea hic sum crudelitas ut plerusque senator simulo ingero factio coniuratio atque tyrannis quo facilis is possum occaedes addo nonnullus filius soror non filia ab idem interficio plerusque autem etiam filius soror


Interest epistulas nosse de Aureliano scriptas et ipsam adrogationem. epistula Valeriani ad Aurelianum : Si esset alius, Aureliane iucundissime, qui Llpii Criniti vicem posset implere, tecum de eius virtute ac sedulitate conferrem. nunc tuâ—cum alium non requirere potuissemâ—suscipe bellum a parte Nicopolis, ne nobis aegritudo Criniti obsit. fac quicquid potes, multa non dico. in tua erit potestate militiae magisterium. habes sagittarios Ituraeos trecentos, Armenios sescentos, Arabas centum quin- quaginta, Saracenos ducentos, Mesopotamenos auxiliares quadringentos ; habes legionem tertiam Felicem et equites cataphractarios octingentos. tecum erit Hariomundus, Haldagates, Hildomundus, Charioviscus. commeatus a praefectis necessarius in omnibus castris est constitutus, tuum est pro virtutibus tuis atque sollertia illic hiemalia et aestiva disponere ubi tibi nihil deerit, quaerere praeterea ubi carrago sit hostium, et vere scire quanti qualesque sint, ut non in vanum aut annona consumatur aut tela iaciantur, in quibus res bellica constituta est. ego de te tantum deo favente spero quantum de Traiano, si viveret, posset sperare res publica, neque enim minor est, in cuius locum vicemque te legi. consulatum cum eodem Ulpio Crinito in annum sequentem a die undecimo kal. Iuniarum in locum Gallieni et Valeriani sperare te convenit sumptu publico. levanda est enim paupertas eorum hominum, qui diu in re publica viventes pauperes sunt, et nullorum magis. his quoque litteris indicatur quantus fuerit Aurelianus ; et re vera, neque enim quisquam aliquando ad summam rerum pervenit qui non a prima aetate gradibus virtutis ascenderit.

intersum epistula nosco de aurelianus scribo et ipse adrogatio epistula valerianus ad aurelianus si sum alius aurelianus jucundus qui llpii crinio vicis possum impleo tu de is virtus atque sedulitas confero nunc tua cum alius non requiro potuissema suscipio bellum ab pars nicopolis ne nos aegritudo crinio obsum facio quisquis possum multus non dico in tuus sum potestas militia magisterius habeo sagittarius ituraei trecenti armenius sescenti arabus centum quin quaginta saraceni ducenti mesopotamenos auxiliaris quadringenti habeo legio tertius felix et eques cataphractarios octingenti tu sum hariomundus haldagates hildomundus charioviscus commeatus ab praefectus necessarius in omnis castrum sum constituo tuus sum pro virtus tuus atque sollertia illic hiemalia et aestivus dispono ubi tu nihil desum quaero praeterea ubi carrago sum hostis et verus scio quantus qualis sum ut non in vanus aut annona consumo aut telum jacio in qui res bellicus constituo sum ego de tu tantus deus faveo spero quantus de trajanus si vivo possum spero res publicus neque enim paruus sum in qui locus vicemque tu lego consulatus cum idem ulpius crinio in annus sequor ab dies undecimus kal iuniaris in locus gallieni et valerianus spero tu convenio sumo publicus levo sum enim paupertas is homo qui diu in res publicus vivo pauper sum et nullus magis hic quoque littera indico quantus sum aurelianus et res verus neque enim quisquam aliquando ad summa res pervenio qui non ab primus aetas gradus virtus ascenderit


Et quoniam sermo nobis de Trebellio Pollione, qui a duobus Philippis usque ad divum Claudium et eius fratrem Quintilium imperatores tam claros quam obscuros memoriae prodidit, in eodem vehiculo fuit adserente Tiberiano quod Pollio multa incuriose, multa breviter prodidisset, me contra dicente neminem scriptorum, quantum ad historiam pertinet, non aliquid esse mentitum, prodente quin etiam in quo Livius, in quo Sallustius, in quo Cornelius Tacitus, in quo denique Trogus manifestis testibus convincerentur, pedibus in sententiam transitum faciens ac manum porrigens iocando praeterea, Scribe, " inquit, "ut libet, securus quod velis dices, habiturus mendaciorum comites, quos historicae eloquentiae miramur auctores.

et quoniam sermo nos de trebellius pollio qui ab duo philippi usque ad divus claudius et is frater quintilius imperator tam clarus quam obscurus memoria prodo in idem vehiculum sum assero tiberianus qui pollio multus incuriosus multus brevis prodo ego contra dico nemo scriptor quantus ad historia pertineo non aliquis sum mentior prodo quin etiam in quo livius in quo sallustius in quo cornelius tacitus in quo denique trogus manifestus testis convinco pes in sententia transeo facio atque manus porrigo jocor praeterea scribo inquam ut libet securus qui velis dico habeo mendacium comes qui historice eloquentia miror auctor


post haec Valeriani dicta Aurelianus surrexit atque ad manus accessit agens gratias militaribus verbis, quae propria et ipsa adponenda decrevi. Aurelianus dixit: Et ego, domine Valeriane, imperator Auguste, ideo cuncta feci, ideo vulnera patienter excepi, ideo et equos et coniuratos meos lassavi, ut mihi gratias ageret res publica et canscientia mea. at tu plus fecisti, ago ergo gratias bonitati tuae et accipio consulatum, quem das. deus faciat, et deus certus, ut et senatus de me sic iudicet. agentibus igitur gratias omnibus circumstantibus Ulpius Crinitus surrexit atque hac oratione usus est : Apud maiores nostros, Valeriane Auguste, quod et familiae meae amicum ac proprium fuit, ab optimis quibusque in filiorum locum fortissimi viri semper electi sunt, ut vel senescentes familias vel fetus matrimoniis iam caducos substitutae fecunditas prolis ornaret. hoc igitur, quod Cocceius Nerva in Traiano adoptando, quod Ulpius Traianus in Hadriano, quod Hadrianus in Antonino et ceteri deinceps proposita suggestione fecerunt, in adrogando Aureliano, quem mihi vicarium iudicii tui auctoritate fecisti, censui esse referendum. iube igitur ut lege agatur, sitque Aurelianus heres sacrorum, nominis et bonorum totiusque iuris Ulpio Crinito iam consulari viro, ipse actutum te iudice consularis.

post hic valerianus dictum aurelianus surgo atque ad manus accedo ago gratia militaris verbum qui proprius et ipse appono decerno aurelianus dico et ego dominus valerianus imperator augustus ideo cunctus facio ideo vulnero patienter excipio ideo et equus et conjuro meus lasso ut ego gratia ago res publicus et canscientia meus at tu multus facio ago ergo gratia bonitas tuus et accipio consulatus qui do deus facio et deus certus ut et senatus de ego sic iudico ago igitur gratia omnis circumsto ulpius crinio surgo atque hic oratio utor sum apud magnus noster valerianus augustus qui et familia meus amicus atque proprius sum ab bonus quisque in filius locus fortis vir semper eligo sum ut vel senesco familia vel fetus matrimonium iam caducus substituo fecunditas proles orno hic igitur qui cocceius nerva in trajanus adopto qui ulpius trajanus in hadrianus qui hadrianus in antoninus et ceterus deinceps propono suggestio facio in adrogo aurelianus qui ego vicarius iudicium tuus auctoritas facio censeo sum refero jubeo igitur ut lex ago sum aurelianus heres sacer nomen et bonus totus ius ulpius crinio iam consularis vir ipse actus tu iudex consularis


factionum, Aurelianus toto penitus orbe purgavit, hoc quoque ad rem pertinere arbitror, Vaballathi filii nomine Zenobiam, non Timolai et Herenniani, imperium tenuisse quod tenuit. Fuit sub Aureliano etiam monetariorum bellum Felicissimo rationali auctore, quod acerrime severissimeque compescuit, septem tamen milibus suorum militum interemptis, ut epistula docet missa ad Ulpium Crinitum ter consulem, qui eum ante adoptaverat: Aurelianus Augustus Ulpio patri, quasi fatale quiddam mihi sit, ut omnia bella quaecumque gessero, omnes motus ingravescant, ita etiam seditio intramurana bellum mihi gravissimum peperit, monetarii auctore Felicissimo, ultimo servorum, cui procurationem fisci mandaveram, rebelles spiritus extulerunt. hi compress i sunt septem milibus lembariorum et ripariensium et castrianorum et Daciscorum interemptis. unde apparet nullam mihi a dis inmortalibus datam sine difficultate victoriam.

factio aurelianus totus penitus orbis purgo hic quoque ad res pertineo arbitror vaballathi filius nomen zenobia non timolai et herennianus imperium teneo qui teneo sum sub aurelianus etiam monetarius bellum felix rational auctor qui acer severus compesco septem tamen mille suus miles interimo ut epistula doceo mitto ad ulpius crinio ter consul qui is ante adopto aurelianus augustus ulpius pater quasi fatalis quidam ego sum ut omnis bellum quicumque gero omnis moueo ingravesco ita etiam seditio intramuranus bellum ego gravis pario monetarius auctor felix ultimo servus qui procuratio fiscus mando rebello spiritus effero hic compress eo sum septem mille lembariorum et ripariensium et castrianorum et daciscus interimo unde appareo nullus ego ab deus immortalis do sine difficultas victoria


Transactis igitur quae ad saeptiones atque urbis statum et civilia pertinebant contra Palmyrenos, id est contra Zenobiam, quae filiorum nomine orientale tenebat imperium, iter flexit, multa in itinere ac magna bellorum genera confecit, nam in Thraciis et in Illyrico occurrentes barbaros vicit, Gothorum quin etiam ducem Cannaban sive Cannabaudem cum quinque milibus hominum trans Danuvium interemit. atque inde per Byzantium in Bithyniam transitum fecit eamque nullo certamine obtinuit, multa eius magna et praeclara tam facta quam dicta sunt, sed omnia libro innectere nec possumus fastidii evitatione nec volumus, sed ad intellegendos mores atque virtutem pauca libanda sunt. nam cum Tyanam venisset eamque obclusam repperisset, iratus dixisse fertur: Canem in hoc oppido non relinquam. tunc et militibus acrius incumbentibus spe praedae, et Heraclammone quodam timore, ne inter ceteros occideretur,

transigo igitur qui ad saeptio atque urbs status et civile pertineo contra palmyrenus is sum contra zenobia qui filius nomen oriental teneo imperium iter flecto multus in iter atque magnus bellum genus confacio nam in thracia et in illyricus occurro barbarus vinco gothi quin etiam dux cannabum sive cannabaudem cum quinque mille homo trans danuvius interimo atque inde per byzantium in bithynia transeo facio eo nullus certamen obtineo multus is magnus et praeclarus tam facio quam dictum sum sed omnis liber innecto neque possum fastidio evitatio neque volo sed ad intellego mos atque virtus paucus libo sum nam cum tyanam venio eo obclusam reperio irascor dico fero canis in hic oppidum non relinquo tunc et miles acer incumbo spes praeda et heraclammone quidam timor ne inter ceterus occaedes


Die tertio iduum Ianuariarum Fulvius Sabinus praetor urbanus dixit : Referimus ad vos, patres conscripti, pontificum suggestionem et Aureliani principis litteras, quibus iubetur ut inspiciantur fatales libri, quibus spes belli terminandi sacrato deorum imperio continetur. scitis enim ipsi, quotiescumque gravior aliquis exstitit motus, eos semper inspectos, neque prius mala publica esse finita quam ex iis sacrificiorum processit auctoritas. tunc surrexit primae sententiae Ulpius Silanus atque ita locutus est: Sero nimis, patres conscripti, de rei publicae salute consulimur, sero ad fatalia iussa respicimus more languentium, qui ad summos medicos nisi in summa desperatione non mittunt, proinde quasi peritioribus viris maior facienda sit cura, cum omnibus morbis occurri sit melius, meministis enim, patres conscripti, me in hoc ordine saepe dixisse, iam tum cum primum nuntiatum est Marcomannos erupisse, consulenda Sibyllae decreta, utendum Apollinis beneficiis, inserviendum deorum inmortalium praeceptis, recusasse vero quosdam, et cum ingenti calumnia recusasse, cum adulando dicerent tantam principis Aureliani esse virtutem ut opus non sit deos consuli, proinde quasi et ipse vir magnus non deos colat, non de dis inmortalibus speret, quid plura? audivimus litteras, quibus rogavit opem deorum, quae numquam cuiquam turpis est. ut vir fortissimus adiuvetur. agite igitur, pontifices, qua puri, qua mundi, qua sancti, qua vestitu animisque sacris commodi, templum ascendite, subsellia laureata construite, velatis manibus libros evolvite, fata rei publicae, quae sunt aeterna, perquirite, patrimis matrimisque pueris carmen indici te. nos sumptum sacris, nos apparatum sacrificiis, nos arvis Ambarvalia indicemus.

dies tertius iduum ianuariaris fulvus sabinus praetor urbanus dico referio ad tu pater conscribo pontifex suggestio et aurelianus princeps littera qui jubeo ut inspicio fatal liber qui spes bellum termino sacro deus imperium contineo scio enim ipse quotiens gravis aliquis exsisto moueo is semper inspicio neque prior malus publicus sum finio quam ex is sacrificus procedo auctoritas tunc surgo primus sententia ulpius silanus atque ita loquor sum serus nimis pater conscribo de res publicus salus consulo serus ad fatalis iubeo respicio mos langueo qui ad summus medicus nisi in summus desperatio non mitto proinde quasi pereo vis magnus facio sum cura cum omnis morbus occurro sum bonus memini enim pater conscribo ego in hic ordo saepe dico iam tum cum primus nuntio sum marcomannos erumpo consulo sibylla decretum utor apollo beneficium inservio deus immortalis praecipio recuso verus quidam et cum ingens calumnia recuso cum adulo dico tantus princeps aurelianus sum virtus ut opus non sum deus consul proinde quasi et ipse vir magnus non deus colo non de deus immortalis spero quis multus audio littera qui rogo ops deus qui numquam quisquam turpis sum ut vir fortis adjuvo ago igitur pontifex qui purus qui mundus qui sanctus qui vestio animus sacrum commodus templum ascendo subsellium laureatus construite velo manus liber evolvo fatum res publicus qui sum aeternus perquiro patrimus matrimus puer carmen indico tu nos sumo sacrum nos appario sacrificium nos arvum ambarvalia indico


Et causa occidendi eius quae fuerit et quemadmodum sit occisus, ne res tanta lateat, brevi edisseram. Aurelianus, quod negari non potest, severus, truculentus, sanguinarius fuit princeps, hic, cum usque eo severitatem tetendisset, ut et filiam sororis occideret non in magna neque in satis idonea causa, iam primum in odium suorum venit, incidit autem, ut se res fataliter agunt, ut Mnestheum quendam, quem pro notario secretorum habuerat, libertum, ut quidam dicunt, suum, infensiorem sibi minando redderet, quod nescio quid de eo suspicatus esset. Mnestheus, qui sciret Aurelianum neque frustra minari solere neque, si minaretur, ignoscere, brevem nominum conscripsit mixtis iis quibus Aurelianus vere irascebatur cum iis de quibus nihil asperum cogitabat, addito etiam suo nomine, quo magis fidem faceret ingestae sollicitudinis, ac brevem legit singulis quorum nomina continebat, addens disposuisse Aurelianum eos omnes occidere, illos vero debere suae vitae, si viri sint, subvenire. hi cum exarsissent, timore qui merebantur offensam, dolore innocentes, quod beneficiis atque officiis Aurelianus videbatur ingratus, in supra dicto loco iter facientem principem subito adorti interemerunt.

et causa occaedes is qui sum et quemadmodum sum occido ne res tantus lateo brevis edissero aurelianus qui negaris non possum severus truculentus sanguinarius sum princeps hic cum usque is severitas tendo ut et filia soror occaedes non in magnus neque in satis idoneus causa iam primus in odium suus venio incido autem ut sui res fatalis ago ut mnestheum quidam qui pro notarius secretor habeo libertus ut quidam dico suus infensus sui mino reddo qui nescio quis de is suspicor sum mnestheus qui scio aurelianus neque frustra mino soleo neque si mino ignosco brevis nomen conscribo misceo is qui aurelianus verus irasco cum is de qui nihil asperum cogito addo etiam suus nomen quo magis fides facio ingero sollicitudo atque brevis lego singuli qui nomen contineo addo dispono aurelianus is omnis occaedes ille verus debeo suus vita si vir sum subvenio hic cum exardeo timor qui mereo offendo dolor innocens qui beneficium atque officium aurelianus video ingratus in supra dico locus iter facio princeps subeo adorior interimo


Aurelianus filiam solam reliquit, cuius posteri etiam nunc Romae sunt. Aurelianus namque pro consule Ciliciae, senator optimus sui vere iuris vitaeque venerabilis, qui nunc in Sicilia vitam agit, eius est nepos. Quid hoc esse dicam, tam paucos bonos exstitisse principes, cum iam tot Caesares fuerint? nam ab Augusto in Diocletianum Maximianumque principes quae series purpuratorum sit, index publicus tenet. sed in his optimi ipse Augustus, Flavius Vespasianus, Flavius Titus, Cocceius Nerva, divus Traianus, divus Hadrianus, Pius et Marcus Antonini, Severus Afer, Alexander Mamaeae, divus Claudius et divus Aurelianus. Valerianum enim, cum optimus fuerit, ab omnibus infelicitas separavit. vide, quaeso, quam pauci sint principes boni, ut bene dictum sit a quodam mimico scurra Claudii huius temporibus in uno anulo bonos principes posse perscribi atque depingi. at contra quae series malorum! ut enim omittamus Vitellios, Caligulas et Nerones, quis ferat Maximinos et Philippos atque illam inconditae multitudinis faecem? tametsi Decios excerpere debeam, quorum et vita et mors veteribus comparanda est.

aurelianus filia solus relinquo qui posterus etiam nunc roma sum aurelianus namque pro consul cilicia senator bonus suus verus ius vita venerabilis qui nunc in sicilia vita ago is sum nepos quis hic sum dico tam paucus bonus exsisto princeps cum iam tot caesaris sum nam ab augustus in diocletianus maximianumque princeps qui series purpurator sum index publicus teneo sed in hic bonus ipse augustus flavus vespasianus flavus titus cocceius nerva divus trajanus divus hadrianus pius et marcus antoninus severus afor alexander mamaeae divus claudus et divus aurelianus valerianus enim cum bonus sum ab omnis infelicito separo video quaeso quam paucus sum princeps bonus ut bene dico sum ab quidam mimicus scurra claudius hic tempus in unus anulus bonus princeps possum perscribo atque depingo at contra qui series malus ut enim omitto vitellius caligula et nero quis fero maximinos et philippi atque ille inconditus multitudo faecem tametsi decius excerpo debeo qui et vito et mors vetus comparo sum


Atque, ut ad ordinem redeam, Aurelianus modicis ortus parentibus, a prima aetate ingenio vivacissimus, viribus clarus, nullum umquam diem praetermisit, quamvis festum, quamvis vacantem, quo non se pilo et sagittis ceterisque armorum exerceret officiis. matrem quidem eius Callicrates Tyrius, Graecorum longe doctissimus scriptor, sacerdotem templi Solis sui in vico eo in quo habitabant parentes fuisse dicit; habuisse quin etiam non nihilum divinationis, adeo ut aliquando marito suo iurgans ingesserit, cum eius et stultitiam increparet et vilitatem, En imperatoris patrem. ex quo constat illam mulierem scisse fatalia. idem dicit auspicia imperii Aureliano haec fuisse: primum pueri eius pelvem serpentem plerumque cinxisse neque umquam occidi potuisse, postremo ipsam matrem, quae hoc viderat, serpentem quasi familiarem occidere noluisse. his accedit quod ex palliolo purpureo, quod Soli sui temporis imperator obtulerat, sacerdos mulier crepundia filio fecisse perhibetur. addit etiam illud, quod vinctum fasciola Aurelianum aquila innoxie de cunis levaverit et in aram posuerit, quae iuxta sacellum forte sine ignibus erat. idem auctor est vitulum matri eius natum mirae magnitudinis, candidum sed purpurantibus maculis, ita ut haberet

atque ut ad ordo redeo aurelianus modicus ortus parens ab primus aetas ingenium vivacissimus vis clarus nullus umquam dies praetermitto quivis festus quivis vaco quo non sui pilo et sagitta ceter armus exerceo officium mater quidem is callicrates tyrius graecum longus doceo scriptor sacerdos templum soli suus in vicus is in quo habito parens sum dico habeo quin etiam non nihilis divinatio adeo ut aliquando marito suus jurgo ingero cum is et stultitia increpo et vilitas en imperator pater ex quo consto ille mulier scio fatalis idem dico auspicium imperium aurelianus hic sum primus puer is pelvis serpens plerusque cingo neque umquam occido possum postremo ipse mater qui hic video serpens quasi familiaris occaedes nolo hic accedo qui ex palliolum purpureus qui solus suus tempus imperator offero sacerdos mulier crepundia filius facio perhibeo addo etiam ille qui vincio fasciola aurelianus aquila innoxius de cuna levo et in ara pono qui iuxta sacellum fors sine ignis sum idem auctor sum vitulis mater is natus mirus magnitudo candidus sed purpuro maculis ita ut habeo


in latere uno "ave " et 1 in alio coronam, multa superflua in eodem legisse me memini; quippe qui adseveret etiam rosas in eiusdem mulieris chorte nato Aureliano exisse purpureas, odoris rosei, floris aurei. fuerunt et postea multa omina iam militanti futuri, ut res monstravit, imperii, nam ingrediente eo Antiochiam in vehiculo, quod prae vulnere tunc equo sedere non posset, ita pallium purpureum, quod in honore eius pansum fuerat, decidit, ut umeros eius tegeret, et cum in equum transire vellet, quia invidiosum tunc erat vehiculis in civitate uti, equus est ei imperatoris adplicitus, cui per festinationem insedit, sed ubi comperit, semet ad suum transtulit, data est ei praeterea, cum legatus ad Persas isset, patera, qualis solet imperatori dari a rege Persarum, in qua insculptus erat Sol eo habitu quo colebatur ab eo templo in quo mater eius 1"aue" et in alio Hohl; auetrinalio P1; "aue imperator" Peter 2. 2 me ins. by Lessing, v. Winterfeld, Hohl; om. in P and by Peter. fuerat sacerdos, donatus eidem etiam elephantus praecipuus, quem ille imperatori obtulit, solusque omnium privatus Aurelianus elephanti dominus fuit.

in lateo unus avus et in alius corona multus superfluus in idem lego ego memini quippe qui assevero etiam rodo in idem mulier chorte natus aurelianus exeo purpureus odor roseus florus aureus sum et postea multus omen iam milito sum ut res monstro imperium nam ingredior is antiochea in vehiculum qui prae vulnus tunc equus sedeo non possum ita pallium purpureus qui in honor is pansum sum decido ut umerus is tego et cum in equus transeo volo quia invidiosus tunc sum vehiculis in civitas uti equus sum is imperator applico qui per festinatio insedeo sed ubi comperio sui ad suus transfero do sum is praeterea cum legatus ad persa eo patera qualis soleo imperator do ab rex persaris in qui insculptus sum sol is habitus quo colo ab is templum in quo mater is aueo et in alius hohl auetrinalio p aueo imperator peter ego ins by lessing v winterfeld hohl om in p and by peter sum sacerdos dono idem etiam elephantus praecipuus qui ille imperator offero solus omnis privo aurelianus elephantus dominus sum


Panibus urbis 2 Romae unciam de Aegyptio vectigali auxit, ut quadam epistula data ad praefectum annonae urbis etiam ipse gloriatur : Aurelianus Augustus Flavio Arabiano praefecto annonae, inter cetera, quibus dis faventibus Romanam rem publicam iuvimus, nihil mihi est magnificentius quam quod additamento unciae omne annonarum urbicarum genus iuvi. quod ut esset perpetuum, navicularios Niliacos apud Aegyptum novos et Romae amnicos posui, Tiberinas exstruxi ripas, vadum alvei tumentis effodi, dis et Perennitati vota constitui, almam Cererem consecravi. nunc tuum est officium, Arabiane iucundissime, elaborare ne meae dispositiones in irritum veniant, neque enim populo Romano saturo quicquam potest esse laetius.

panis urbs roma uncia de aegyptius vectigal augeo ut quidam epistula do ad praeficio annona urbs etiam ipse glorior aurelianus augustus flavius arabiano praeficio annona inter ceterus qui deus faveo romanus res publicus juvo nihil ego sum magnificentius quam qui additamentum uncia omnis annonaris urbicaris genus juvo qui ut sum perpetuus navicularius niliacus apud aegyptus novi et roma amnicus pono tiberinus exstruo ripa vadum alveus tumeo effodio deus et perennitas veto constituo almus ceres consecro nunc tuus sum officium arabius jucundus elaboraris ne meus dispositio in irritus venio neque enim populus romanus sero quisquam possum sum laetus


Securior denique iterum in Europam rediit atque illic omnes qui vagabantur hostes nota illa sua virtute contudit, interim res per Thracias Europamque omnem Aureliano ingentes agente Firmus quidam exstitit, qui sibi Aegyptum sine insignibus imperii, quasi ut esset civitas libera, vindicavit. ad quem continuo Aurelianus revertit, nec illic defuit felicitas solita, nam Aegyptum statim recepit atque, ut erat ferox animi, cogitationem ultus, vehementer irascens, quod adhuc Tetricus Gallias obtineret, occidentem petiit atque ipso Tetrico exercitum suum prodente, quod eius scelera ferre non posset, deditas sibi legiones obtinuit. princeps igitur totius orbis Aurelianus pacatis oriente et Gallis atque ubique terrarum victor Romam iter flexit, ut de Zenobia et Tetrico, hoc est de oriente et de occidente, triumphum Romanis oculis exhiberet.

securus denique iterum in europa redeo atque illic omnis qui vago hostis nosco ille suus virtus contundo interim res per thracia europa omnis aurelianus ingens ago firmus quidam exsisto qui sui aegyptus sine insignis imperium quasi ut sum civitas liber vindico ad qui continuo aurelianus revorto neque illic desum felicitas soleo nam aegyptus statim recipio atque ut sum ferox animus cogitatio ulciscor vehemens irasco qui adhuc taetricus gallia obtineo occaedes peto atque ipse taetricus exercitus suus prodo qui is scelus fero non possum dedo sui legio obtineo princeps igitur totus orbis aurelianus pacatum orior et gallus atque ubique terra victor roma iter flecto ut de zenobia et taetricus hic sum de orior et de occaedes triumphus romanus oculus exhibeo


Inveni nuper in Ulpia Bibliotheca inter linteos libros epistulam divi Valeriani de Aureliano principe scriptam, quam ad verbum, ut decebat, inserui. Valerianus Augustus Antonino Gallo consuli, culpas me familiaribus litteris, quod Postumo filium meum Gallienum magis quam Aureliano commiserim, cum utique severiori et puer credendus fuerit et exercitus, ne tu id diutius iudicabis, si bene scieris quantae sit Aurelianus severitatis ; nimius est, multus est, gravis est et ad nostra iam non facit tempora. testor autem omnes me etiam timuisse, ne quid etiam erga filium meum severius, si quid ille fecisset, cumâ— ut est natura pronus ad ludicraâ—levius cogitaret. haec epistula indicat quantae fuerit severitatis, ut illum Valerianus etiam timuisse se dicat.

invenio nuper in ulpius bibliotheca inter linteus liber epistula divus valerianus de aurelianus princeps scribo quam ad verbum ut decet inservio valerianus augustus antoninus gallus consul culpo ego familiaris littera qui postumus filius meus gallienum magis quam aurelianus committo cum utique severus et puer credo sum et exercitus ne tu is diu iudico si bene scio quantus sum aurelianus severitas nimius sum multus sum gravis sum et ad noster iam non facio tempus testo autem omnis ego etiam timeo ne quis etiam erga filius meus severus si quis ille facio cuma ut sum natura pronus ad ludicraa levis cogito hic epistula indico quantus sum severitas ut ille valerianus etiam timeo sui dico


De qua pauca saltem libet dicere, meministis enim fuisse in Templo Iovis Optimi Maximi Capitolini pallium breve purpureum lanestre, ad quod cum matronae atque ipse Aurelianus iungerent purpuras suas, cineris specie decolorari videbantur ceterae divini comparatione fulgoris. hoc munus rex Persarum ab Indis interioribus sumptum Aureliano dedisse perhibetur, scribens : Sume purpuram, qualis apud nos est. sed hoc falsum fuit. nam postea diligentissime et Aurelianus et Probus et proxime Diocletianus missis diligentissimis confectoribus requisierunt tale genus purpurae nec tamen invenire potuerunt, dicitur enim sandyx Indica talem purpuram facere, si curetur.

de qui paucus saltem libet dico memini enim sum in templum iuppiter bonus magnus capitolinus pallium brevis purpureus lanestris ad qui cum matrona atque ipse aurelianus jungo purpuro suus cinis species decoloraris video ceterus divinus comparatio fulgor hic munus rex persaris ab indus interior sumo aurelianus do perhibeo scribo sumo purpura qualis apud nos sum sed hic falsus sum nam postea diligens et aurelianus et probus et propior diocletianus mitto diligens confector requaero talis genus purpura neque tamen invenio possum dico enim sandyx indicus talis purpura facio si curo


auri tunc libra serici fuit. habuit in animo ut aurum neque in cameras neque in tunicas neque in pelles neque in argentum mitteretur, dicens plus auri esse in rerum natura quam argenti, sed aurum per varios brattearum, filorum et liquationum usus perire, argentum autem in suo usu manere, idem dederat facultatem, ut aureis qui vellent et vasis uterentur et poculis. dedit praeterea potestatem, ut argentatas privati carruchas haberent, cum antea aerata et eburata vehicula fuissent, idem concessit, ut blatteas matronae tunicas haberent et ceteras vestes, cum antea coloreas habuissent et ut multum oxypaederotinas. ut fibulas aureas gregarii milites haberent idem primus concessit, cum antea argenteas habuissent. paragaudas vestes ipse primus militibus dedit, cum ante non nisi rectas purpureas accepissent, et quidem aliis monolores, aliis dilores, trilores aliis et usque ad pentelores, quales hodie lineae sunt.

aurum tunc liber sericum sum habeo in animus ut aurum neque in camera neque in tunica neque in pello neque in argentum mitto dico multus aurum sum in res natura quam argentum sed aurum per varius brattearis filorum et liquatio utor pereo argentum autem in suus usus maneo idem do facultas ut aureus qui volo et vasum uto et poculum do praeterea potestas ut argentatus privo carruchas habeo cum antea aeratus et eburatus vehiculum sum idem concedo ut blatteus matrona tunica habeo et ceterus vestis cum antea coloreus habeo et ut multus oxypaederotinas ut fibula aureus gregarius miles habeo idem primus concedo cum antea argenteus habeo paragauda vestis ipse primus miles do cum ante non nisi recingo purpureus accipio et quidem alius monolores alius diloris triloris alius et usque ad penteloris qualis hodie linea sum


Litterae de consulatu : Valerianus Augustus Aelio Xiphidio praefecto aerarii. Aureliano, cui consulatum detulimus, ob paupertatem, qua ille magnus est, ceteris maior, dabis ad editionem circensium aureos Antoninianos trecentos, argenteos Philippeos minutulos tria milia, in aere sestertium quinquagies, tunicas multicias viriles decem, lineas Aegyptias viginti, mantelia Cypria paria duo, tapetia Atra decem, stragula Maura decem, porcos centum, oves centum, convivium autem publicum edi iubebis senatoribus et equitibus Romanis, hostias maiores duas, minores quattuor. Et quoniam etiam de adrogatione aliqua me dixeram positurum quae ad tantum principem pertinerent, quaeso ne odiosior verbosiorve in ea re videar, quam fidei causa inserendam credidi ex libris Acholii, qui magister admissionum Valeriani principis fuit, libro actorum eius nono:

littera de consulatus valerianus augustus aelius xiphidio praeficio aerarius aurelianus qui consulatus defero ob paupertas qui ille magnus sum ceterus magnus do ad editio circensis aureus antoninianus trecenti argenteus philippeus minutulus tres mille in aer sestertius quinquagies tunica multicius virilis decem linea aegyptius viginti mantele cyprium par duo tapete ater decem stragula maurus decem porcus centum ovo centum convivium autem publicus edo jubeo senator et eques romanus hostio magnus duo paruus quattuor et quoniam etiam de adrogatio aliqui ego dico pono qui ad tantus princeps pertineo quaeso ne odiosus verbosus in is res video quam fides causa insero credo ex liber acholii qui magister admissio valerianus princeps sum liber actor is nonus


Hic finis Aureliano fuit, principi necessario magis quam bono. quo interfecto cum esset res prodita, et sepulchrum ingens et templum illi detulerunt ii a quibus interemptus est. sane Mnestheus postea subreptus ad stipitem bestiis obiectus est, quod statuae marmoreae positae in eodem loco utrimque significant, ubi et in columnis divo Aureliano statuae constituae sunt, senatus mortem eius graviter tulit, gravius tamen populus Romanus, qui vulgo dicebat Aurelianum paedagogum esse senatorum, imperavit annis sex minus paucis diebus, ac rebus magnis gestis inter divos relatus est. Quia pertinet ad Aurelianum, id quod in historia relatum est tacere non debui, nam multi ferunt Quintilium, fratrem Claudii, cum in praesidio Italico esset, audita morte Claudii sumpsisse imperium. verum postea, ubi Aurelianum comperit imperare, a toto exercitu eum derelictum 1; cumque contra eum contionaretur nec a militibus audiretur, incisis sibimet venis die vicesimo imperii sui perisse. Quidquid sane scelerum fuit, quidquid malae conscientiae vel artium funestarum, quidquid denique

hic finis aurelianus sum princeps necessarius magis quam bonus quo interficio cum sum res prodeo et sepulcrum ingens et templum ille defero is ab qui interimo sum sanus mnestheus postea subrepo ad stipes bestia objectus sum qui statua marmoreus pono in idem locus utrimque significo ubi et in columna divus aurelianus statua constituae sum senatus mors is gravis fero gravis tamen populus romanus qui vulgo dico aurelianus paedagogus sum senator impero annus sex paruus paucus dies atque res magnus gero inter divus refero sum quia pertineo ad aurelianus is qui in historia refero sum taceo non debeo nam multus fero quintilius frater claudius cum in praesidium italicus sum audio mors claudius sumo imperium verus postea ubi aurelianus comperio impero ab totus exercitus is derelinquo cum contra is contionor neque ab miles audio incido sui venio dies vicesimus imperium suus pereo quisquis sanus scelus sum quisquis malus conscientia vel ars funestaris quisquis denique


Recepta Tyana Antiochiam proposita omnibus impunitate brevi apud Daphnem certamine obtinuit atque inde praeceptis, quantum probatur, venerabilis viri Apollonii parens humanior atque clementior fuit. pugnatum est post haec de summa rerum contra Zenobiam et Zabam eius socium apud Emesam magno certamine, cumque Aureliani equites fatigati iam paene discederent ac terga darent, subito vi numinis, quod postea est proditum, hortante quadam divina forma per pedites etiam equites restituti sunt. fugata est Zenobia cum Zaba, et plenissime parta victoria, recepto igitur orientis statu Emesam victor Aurelianus ingressus est ac statim ad Templum Heliogabali tetendit, quasi communi officio vota soluturus. verum illic eam formam numinis repperit quam in bello sibi faventem vidit. quare et illic templa fundavit donariis ingentibus positis et Romae Soli templum posuit maiore honorificentia consecratum, ut suo dicemus loco.

recipio tyana antiochea propono omnis impunitas brevis apud daphnem certamen obtineo atque inde praecipio quantus probo venerabilis vir apollonius parens humanus atque clemens sum pugno sum post hic de summus res contra zenobia et zabam is socius apud emesam magnus certamen cum aurelianus eques fatigo iam paene discedo atque tergum do subeo vis numen qui postea sum prodeo horto quidam divino forma per pedito etiam eques restitus sum fugo sum zenobia cum zaba et plenus pario victoria recipio igitur orior status emesam victor aurelianus ingredior sum atque statim ad templum heliogabal tendo quasi communis officium veto solvo verus illic is forma numen reperio quam in bellum sui faveo video quare et illic templum fundo donarium ingens pono et roma solus templum pono magnus honorificentia consecro ut suus dico locus


Eiusdem Valeriani alia est epistula, quae laudes illius continet, quam ego ex scriniis praefecturae urbanae protuli. nam illi Romam venienti salaria sui ordinis sunt decreta, exemplum epistulae : Valerianus Augustus Ceionio Albino praefecto urbi. vellemus quidem singulis quibusque devotissimis rei publicae viris multo maiora deferre compendia quam eorum dignitas postulat, maxime ubi honorem vita commendatâ—debet enim quid praeter dignitatem pretium esse meritorum, â—sed facit rigor publicus ut accipere de provinciarum inlationibus ultra ordinis sui gradum nemo plus possit. Aurelianum, fortissimum virum, ad inspicienda et ordinanda castra omnia destinavimus, cui tantum a nobis atque ab omni re publica communi totius exercitus confessione debetur, ut digna illo vix aliqua vel nimis magna sint munera, quid enim in illo non clarum? quid non Corvinis et Scipionibus conferendum? ille liberator Illyrici, ille Galliarum restitutor, ille dux magni totius exempli, et tamen nihil praeter ea possum addere tanto viro ad muneris gratiam ; non patitur sobrie et bene gerenda res publica, quare Sinceritas tua, mi parens carissime, supra dicto viro adiciet, quamdiu Romae fuerit, panes militares mundos sedecim, panes militares castrenses quadraginta, vini mensalis sextarios quadraginta, porcellum dimidium, gallinaceos duos, porcinae pondo triginta, bubulae pondo quadraginta, olei sextarium unum et item liquaminis sextarium unum, salis sextarium unum, herbarum holerum quantum sat est. sane quoniam ei aliquid praecipue decernendum est, quamdiu Romae fuerit, pabula extra ordinem decernes, ipsi autem ad sumptus aureos Antoninianos diurnos binos, argenteos Philippeos minutulos quinquagenos, aeris denarios centum. reliqua per praefectos aerarii praebebuntur.

idem valerianus alius sum epistula qui laus ille contineo quam ego ex scrinium praeficio urbanus profero nam ille roma venio salarius suus ordo sum decretum exemplum epistula valerianus augustus ceionio albinus praeficio urbs volo quidem singuli quisque devoveo res publicus vis multus magnus defero compendium quam is dignitas postulo magnus ubi honor vito commendata debeo enim quis praeter dignitas pretium sum meritor a sed facio rigor publicus ut accipio de provinciaris inlatio ultra ordo suus gradus nemo multus possum aurelianus fortis vir ad inspicio et ordino castrum omnis destino qui tantus ab nos atque ab omnis res publicus communis totus exercitus confessio debeo ut dignus ille vix aliqui vel nimis magnus sum munus quis enim in ille non clarus quis non corvinus et scipio confero ille liberator illyricus ille galliaris restitutor ille dux magnus totus exemplum et tamen nihil praeter is possum addo tantus vir ad munus gratia non patior sobrius et bene gero res publicus quare sinceritas tuus ego parens carus supra dico vir adicio quamdiu roma sum panis militaris mundus sedecim panis militaris castrensis quadraginta vinum mensal sextarius quadraginta porcellus dimidium gallinaceus duo porcina pondo triginta bubulus pondo quadraginta oleum sextarius unus et item liquamen sextarius unus sal sextarius unus herba holerum quantus satis sum sanus quoniam is aliquis praecipuus decerno sum quamdiu roma sum pabulum extra ordo decerno ipse autem ad sumptus aureus antoninianus diurnus bini argenteus philippeus minutulus quinquageni aer denarius centum reliquus per praeficio aerarius praebeo


patriam suam prodente civitas capta est. sed Aurelianus duo statim praecipua, quod unum severitatem ostenderet, alterum lenitatem, ex imperatoria mente monstravit. nam et Heraclammonem proditorem patriae suae sapiens victor occidit et, cum milites iuxta illud dictum, quo canem se relicturum apud Tyanos negarat, eversionem urbis exposcerent, respondit his : Canem," inquit, "negavi in hac urbe me relicturum ; canes omnes occidite. grande prin- cipis dictum, grandius militum factum 1; nam iocatum principis, quo praeda negabatur, civitas servabatur, totus exercitus ita quasi ditaretur accepit. Epistula de Heraclammone : Aurelianus Augustus Mallio Chiloni. occidi passus sum cuius quasi beneficio Tyanam recepi, ego vero proditorem amare non potui, et libenter tuli quod eum milites occiderunt; neque enim mihi fidem servare potuisset, qui patriae non pepercit, solum denique ex omnibus, qui oppugnabantur, campus accepit, divitem hominem negare non possum, sed cuius bona eius liberis reddidi, ne quis me causa pecuniae locupletem hominem occidi passum esse criminaretur.

patria suus prodo civitas capio sum sed aurelianus duo statim praecipuus qui unus severitas ostendo alter lenitas ex imperatorius mens monstro nam et heraclammonem proditor patria suus sapio victor occido et cum miles iuxta ille dico quo canis sui relinquo apud tyanos nego eversio urbs exposco respondeo hic canis inquam nego in hic urbs ego relinquo canis omnis occaedes grandis prin cipis dico grandis miles facio nam jocor princeps quo praeda nego civitas servo totus exercitus ita quasi dito accipio epistula de heraclammone aurelianus augustus mallius chilo occido patior sum qui quasi beneficium tyanam recipio ego verus proditor amo non possum et libet fero qui is miles occido neque enim ego fides servaris possum qui patria non parco solus denique ex omnis qui oppugno campus accipio dives homo nego non possum sed qui bonus is liber reddo ne quis ego causa pecunia locupleto homo occido patior sum crimino


Cum autem Aurelianis vellet omnibus simul facta exercitus sui constipatione concurrere, tanta apud Placentiam clades accepta est ut Romanum paene solveretur imperium, et causa quidem huius periculi perfidia et calliditas barbarici fuit motus. nam cum congredi aperto Marte non possent, in silvas se densissimas contulerunt atque ita nostros vespera incumbente turbarunt. denique nisi divina ope post inspectionem Librorum sacriflciorumque curas monstris quibusdam speciebusque divinis impliciti essent barbari, Romana victoria non fuisset. Finito proelio Marcomannico Aurelianus, ut erat natura ferocior, plenus irarum Romam petiit vindictae cupidus, quam seditionum asperitas suggerebat. incivilius denique usus imperio, vir alias optimus, seditionum auctoribus interemptis cruentius ea quae mollius fuerant curanda compescuit. interfecti sunt enim nonnulli etiam nobiles senatores, cum his leve quiddam et quod contemni a mitiore principe potuisset vel unus vel levis vel vilis testis obiceret. quid multa? magnum illud et quod iam fuerat et quod non frustra speratum est infamiae tristioris ictu contaminavit imperium, timeri coepit princeps optimus, non amari, cum alii dicerent perodiendum talem principem, non optandum, alii bonum quidem medicum, sed mala ratione curantem. his actis cum videret posse fieri ut aliquid tale iterum, quale sub Gallieno evenerat, proveniret, adhibito consilio senatus muros urbis Romae dilatavit, nec tamen pomerio addidit eo tempore sed postea, pomerio autem neminem principum licet addere nisi eum qui agri barbarici aliqua parte Romanam rem publicam locupletaverit. addidit autem Augustus, addidit Troianus, addidit Nero, sub quo Pontus Polemoniacus et Alpes Cottiae Romano nomini sunt tributae.

cos autem aurelianis volo omnis simul facio exercitus suus constipatio concurro tantus apud placentia clades accipio sum ut romanus paene solvo imperium et causa quidem hic periculum perfidia et calliditas barbaricus sum moueo nam cum congredior aperio mars non possum in silva sui densus confero atque ita noster vesperus incumbo turbo denique nisi divino ops post inspectio liber sacriflciorumque cura monstrum quidam species divinus implico sum barbaris romanus victoria non sum finio proelium marcomannico aurelianus ut sum natura ferox plenus ira roma peto vindicta cupidus quam seditio asperitas suggero incivilis denique utor imperium vir alius bonus seditio auctor interimo cruentus is qui mollis sum curo compesco interfacio sum enim nonnullus etiam nobilis senator cum hic levis quidam et qui contemno ab mitis princeps possum vel unus vel levis vel vilis testis obicio quis multus magnus ille et qui iam sum et qui non frustra spero sum infamia tristis ictus contamino imperium timeo coepio princeps bonus non amo cum alius dico perodiendum talis princeps non opto alius bonus quidem medicus sed malus ratio curo hic ago cum video possum fio ut aliquis talis iterum qualis sub gallieno evenio provenio adhibeo consilium senatus murus urbs roma dilato neque tamen pomerium addo is tempus sed postea pomerium autem nemo princeps licet addo nisi is qui ager barbaricus aliqui pars romanus res publicus locupleto addo autem augustus addo trojanus addo nero sub quo pontus polemoniacus et alpis cottius romanus nomen sum tribuo


Et quaeritur quidem quae res malos principes faciat; iam primum, mi amice, licentia, deinde rerum copia, amici praeterea improbi, satellites detestanda, eunuchi avarissimi, aulici vel stulti vel detestabiles et, quod negari non potest, rerum publicarum ignorantia, sed ego a patre meo audivi Diocletianum principem iam privatum dixisse nihil esse difficilius quam bene imperare. colligunt se quattuor vel quinque atque unum consilium ad decipiendum imperatorem capiunt, dicunt quid probandum sit. imperator, qui domi clausus est, vera non novit, cogitur hoc tantum scire quod illi loquuntur, facit iudices quos fieri non oportet, amovet a re publica quos debeat obtinere, quid multa? ut Diocletianus ipse dicebat, bonus, cautus, optimus, venditur imperator. haec Diocletiani verba sunt, quae idcirco inserui ut prudentia tua sciret nihil esse difficilius bono principe.

et quaero quidem qui res malus princeps facio iam primus ego amicus licentia deinde res copia amicus praeterea improbus satelles detesto eunuchus avarus aulicus vel stultus vel detestabilis et qui negaris non possum res publicaris ignoro sed ego ab pater meus audio diocletianus princeps iam privo dico nihil sum difficilis quam bene impero colligo sui quattuor vel quinque atque unus consilium ad decipio imperator capio dico quis probo sum imperator qui domus claudo sum verus non nosco cogo hic tantus scio qui ille loquor facio iudex qui fio non oportet amoveo ab res publicus qui debeo obtineo quis multus ut diocletianus ipse dico bonus caveo bonus vendo imperator hic diocletianus verbum sum qui idcirco inservio ut prudentia tuus scio nihil sum difficilis bonus princeps


Non praetereundum videtur quod et populus memoria tenet et fides historica frequentavit, Aurelianum eo tempore quo proficiscebatur ad orientem bilibres coronas populo promisisse, si victor rediret, et, cum aureas populus speraret neque Aurelianus aut posset aut vellet, coronas eum fecisse de panibus, qui nunc siliginei vocantur, et singulis quibusque donasse, ita ut siligineum suum cottidie toto aevo suo unusquisque et acciperet et posteris suis dimitteret, nam idem Aurelianus et porcinam carnem populo Romano distribuit, quae hodieque dividitur. Leges plurimas sanxit, et quidem salutares. sacer- dotia composuit, Templum Solis fundavit et pontifices roboravit; decrevit etiam emolumenta sartis tectis et ministris. His gestis ad Gallias profectus Vindelicos obsidione barbarica liberavit, deinde ad Illyricum rediit paratoque magno potius quam ingenti exercitu Persis, quos eo quoque tempore quo Zenobiam superavit gloriosissime iam vicerat, bellum indixit, sed cum iter faceret, apud Caenophrurium, mansionem quae est inter Heracleam et Byzantium, malitia notarii sui et manu Mucaporis interemptus est.

non praetereo video qui et populus memoria teneo et fides historicus frequento aurelianus is tempus quo proficisco ad orior bilibris corona populus promitto si victor redeo et cum aureus populus spero neque aurelianus aut possum aut volo corona is facio de panis qui nunc siligineus voco et singuli quisque dono ita ut siligineus suus cottidie totus aevum suus unusquisque et accipio et posterus suus dimitto nam idem aurelianus et porcina caro populus romanus distribuo qui hodie divido lex multus sancio et quidem salutaris sacer dotia compono templum soli fundo et pontifex roboro decerno etiam emolumentum sarcio tectum et minister hic gero ad gallia proficiscor vindelici obsidio barbaricus libero deinde ad illyricus redeo paro magnus potis quam ingens exercitus persa qui is quoque tempus quo zenobia supero gloriosus iam vinco bellum indico sed cum iter facio apud caenophrurium mansio qui sum inter heraclea et byzantium malitia notarius suus et manus mucaporis interimo sum


Non iniucundum est ipsas inserere litteras quas a senatum exercitus misit: Felices ac fortes exercitus senatui populoque Romano. Aurelianus imperator noster per fraudem unius hominis et per errorem bonorum ac malorum interemptus est. hunc inter deos referte, sancti domini patres conscripti, et de vobis aliquem, sed dignum vestro iudicio, principem mittite, nos enim de iis qui vel errarunt vel male fecerunt, imperare nobis neminem patimur. Rescriptum ex senatus consulto. cum die III nonarum Februariarum senatus amplissimus in Curiam Pompilianam convenisset, Aurelius Gordianus consul dixit: Referimus ad vos, patres conscripti, litteras exercitus felicissimi. quibus recitatis Aurelius Tacitus, primae sententiae senator, ita locutus est (hic autem est qui post Aurelianum sententia omnium imperator est appellatus): Recte atque ordine consuluissent di immortales, patres conscripti, si boni principes ferro inviolabiles exstitissent, ut longiorem ducerent vitam, neque contra eos aliqua esset potestas iis qui neces infandas tristissima mente concipiunt. viveret enim princeps Aurelianus, quo neque fortior neque utilior fuit quisquam. respirare certe post infelicitatem Valeriani, post Gallieni mala imperante Claudio coeperat nostra res publica, at eadem reddita fuerat Aureliano toto penitus orbe vincente. ille nobis Gallias dedit, ille Italiam liberavit, ille Vindelicis iugum barbaricae servitutis amovit, illo vincente Illyricum restitutum est, redditae Romanis legibus Thraciae. ille, pro pudor! orientem femineo pressum iugo in nostra iura restituit, ille Persas, insultantes adhuc Valeriani nece, fudit, fugavit, oppressit, illum Saraceni, Blemmyes, Axomitae, Bactriani, Seres, Hiberi, Albani, Armenii, populi etiam Indorum veluti praesentem paene venerati sunt deum. illius donis, quae a barbaris gentibus meruit, refertum est Capitolium, quindecim milia librarum auri ex eius liberalitate unum tenet templum, omnia in urbe fana eius micant donis, quare, patres conscripti, vel deos ipsos iure convenio, qui talem principem interire passi sunt, nisi forte secum eum esse maluerunt. decerno igitur divinos honores idque vos omnes aestimo esse facturos, nam de imperatore deligendo ad eundem exercitum censeo esse referendum, etenim in tali genere sententiae nisi fiat quod dicitur, et electi periculum erit et eligentis invidia. probata sententia est Taciti, attamen cum iterum atque iterum mitteretur, ex senatus consulto, quod in Taciti vita dicemus, Tacitus factus est imperator.

non injucundus sum ipse insero littera qui ab senatus exercitus mitto felix atque fortis exercitus senatus populo romanus aurelianus imperator noster per fraudo unus homo et per error bonus atque malus interimo sum hic inter deus refero sanctus dominus pater conscribo et de tu aliquis sed dignus vester iudicium princeps mitto nos enim de is qui vel erro vel malus facio impero nos nemo patior rescribo ex senatus consultum cum dies iii nonaris februariaris senatus amplus in curius pompilianus convenio aurelius gordianus consul dico referio ad tu pater conscribo littera exercitus felix qui recitas aurelius tacitus primus sententia senator ita loquor sum hic autem sum qui post aurelianus sententia omnis imperator sum appello rectus atque ordo consulo deus immortalis pater conscribo si bonus princeps ferrum inviolabilis exsisto ut longus duco vita neque contra is aliqui sum potestas is qui nex infer tristis mens concipio vivo enim princeps aurelianus quo neque fortis neque utilis sum quisquam respiraris certus post infelicitas valerianus post gallieni malus impero claudius coepio noster res publicus at idem reddo sum aurelianus totus penitus orbis vinco ille nos gallia do ille italia libero ille vindelicus iugum barbaricus servitus amoveo ille vinco illyricus restitus sum reddo romanus lex thracia ille pro pudor orior femineus premo iugum in noster ius restituo ille persa insulto adhuc valerianus nex fundo fugo opprimo ille saraceni blemmyes axomitae bactrianus sero hiberus albanus armenius populus etiam indus velut praesens paene veneror sum deus ille donum qui ab barbaris gens mereo refercio sum capitolium quindecim mille libra aurum ex is liberalitas unus teneo templum omnis in urbs fanum is mico donum quare pater conscribo vel deus ipse ius convenio qui talis princeps intereo patior sum nisi fors sui is sum malo decerno igitur divinus honor is tu omnis aestimo sum facio nam de imperator deligo ad idem exercitus censeo sum refero etenim in talis genus sententia nisi fio qui dico et eligo periculum sum et eligo invidia probo sententia sum tacitus attamen cum iterum atque iterum mitto ex senatus consultum qui in tacitus vito dico tacitus facio sum imperator