Satyrarum libri

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


hoc miserae plebi stabat commune sepulcrum;


Pusam aut Pusillam appellet fortique marito


signis perfacile est: venit vilissima rerum


iactat habetque palam, quaerit, quo turpia celet.

iacto habeo palam quaero quo turpis celo


consistit sumptus? neglectis flagitium ingens.

consisto sumptus neglego flagitium ingens


nugari cum illo et discincti ludere, donec


tollis ad astra levis. si nusquam es forte vocatus

tollo ad astrum levis si nusquam sum fors voco


atque haurire queam vitae praecepta beatae.’


cur tua plus laudes cumeris granaria nostris?

cur tuus multus laus cumera granaria noster


sunt quorum ingenium nova tantum crustula promit.

sum qui ingenium novo tantus crustulum promo


famosus, multa cum libertate notabant.


egregio inspersos reprendas corpore naevos,

egregius inspersos reprehendo corpus naevus


ac non ante malis dementem actum Furiis quam

atque non ante malus demo ago furius quam


dicatur metuens, inopi dare nolit amico,


esse in amicorum numero. magnum hoc ego duco,

sum in amicus numerus magnus hic ego duco


carpe viam, mihi crede, comes, terrestria quando

carpo via ego credo comes terrestria quando


membra dedit, vegetus praescripta ad munia surgit.

membrum do vegetus praescribo ad munia surgo


pauca reformido.’ ‘Davusne?’ ‘ita, Davus, amicum


accipe nunc, victus tenuis quae quantaque secum

accipio nunc vinco tenuis qui quantus sui


qui pulchre nosset. consistimus. ‘unde venis et

qui pulcher nosco consisto unde venio et


insanit veteres statuas Damasippus emendo:


non tamen interpres tantundem iuveris. adde


per medios fluviosque ruentis: clamet amica


quidve ad amicitias, usus rectumne, trahat nos


‘aut insanit homo aut versus facit.’ ‘ocius hinc te

aut insanio homo aut verro facio ocior hinc tu


quam temere in nosmet legem sancimus iniquam.


ergo non satis est risu diducere rictum


tolleret: “heu, Fortuna, quis est crudelior in nos

tollo heu fortuna quis sum crudelis in nos


putidius multo cerebrum est, mihi crede, Perilli

putidus multus cerebrum sum ego credo perillus


vix tamen eripiam, posito pavone velis quin


Egressum magna me accepit Aricia Roma


Maecenas serum sub lumina prima venire


quin ubi se a volgo et scaena in secreta remorant

quin ubi sui ab vulgo et scaena in secerno remorant


nollem onus haud umquam solitus portare molestum.

nolo onus haud umquam soleo porto molestus


si vacuum tepido cepisset villula tecto.


potet acetum; age si et stramentis incubet unde-

poto acetum ago si et stramentum incubo unde


asper et attentus quaesitis, ut tamen artum


ad medium fracta est, aliena negotia curo

ad medius frango sum alienus negotium curo


quantum hinc inminuet? quanto aut ego parcius aut vos,

quantus hinc inminuo quantus aut ego parcus aut tu


qui me conmorit — melius non tangere, clamo — ,


tardo cognomen, pingui damus. hic fugit omnis

tardo cognomen pinguis do hic fugio omnis


‘maior dimidio.’ ‘num tanto?’ cum magis atque

magnus dimidio num tantus cum magis atque


hoc potius quam gallina tergere palatum,


ponendum aequo animo.’ ‘Di te, Damasippe, Deaeque

pono aequus animus deus tu damasippus defervesco


respicere ignoto discet pendentia tergo.’


nempe tuo, furiose? ‘meo, sed non furiosus.’

nempe tuus furiosus meus sed non furiosus


nam mihi continuo maior quaerenda foret res


uxore et gnato; mala multa precatus atridis

uxor et nascor malus multus preco atridis


in vita fuerit melius.’ ‘da, si grave non est,


Fuscus et haec utinam Viscorum laudet uterque

fuscus et hic utinam viscum laudo uterque


caecuba vina ferens, Alcon Chium maris expers.

caecuba vinum fero alcon chius mare expers


stultitiae nihilum metuenda timentis, ut ignis,


et quidquid volet.’ hoc veluti virtute paratum


vita labore dedit mortalibus.’ haec dum agit, ecce


iam moechus Romae, iam mallet doctus Athenis


post hoc me docuit melimela rubere minorem

post hic ego doceo melimela rubeo paruus


et quondam maiora tuli. tu protinus, unde


quo rem deducam. si quis Deus ‘en ego’ dicat


belua cognatos eliserit: illa rogare,


decoqueretur holus, soliti. quidquid sum ego, quamvis

decoquo holus soleo quisquis sum ego quivis


dum custodis eges, vitam famamque tueri


credebat libris neque, si male cesserat, usquam


vitalis metuo et maiorum nequis amicus


‘quid mi igitur suades? ut vivam Naevius aut sic

quis ego igitur suadeo ut vivo naevius aut sic


ergo ubi purpurea porrectum in veste locavit

ergo ubi purpureus porrigo in vestis loco


aut citius possit versus? quis membra movere

aut cieo possum verro quis membrum moveo


difficilem et morosum offendet garrulus: ultra

difficilis et morosus offendo garrulus ultra


consilium proprium; neque enim, cum lectulus aut me

consilium proprius neque enim cum lectulus aut ego


quid, siquis gnatam pro muta devovet agna,

quis siquis gnatam pro muto devoveo agna


ac pater ut gnati, sic nos debemus amici

atque pater ut nascor sic nos debeo amicus


Brundisium longae finis chartaeque viaeque est.


“nos nisi damnose bibimus, moriemur inulti,”


et quae sit natura boni summumque quid eius.


ingenio offensi aut laeso doluere Metello

ingenium offendo aut laedo doleo metellus


rem patris oblimare malum est ubicumque. quid inter-

res pater oblimaris malus sum ubicumque quis inter


si veneror stultus nihil horum ‘o si angulus ille

si veneror stultus nihil hic o si angulus ille


molli fulta pede est, emptorem inducat hiantem,


stultitiae atque ignem gladio scrutare. modo, inquam.

stultitia atque ignis gladius scrutaris modo inquam


pauperies epulis regum: nam vilibus ovis


Corycioque croco sparsum stetit, insuper addes


vindemiator et invictus, cui saepe viator

vindemiator et invictus qui saepe viator


sit mihi? quid faciam, si furtum fecerit aut si

sum ego quis facio si furtum facio aut si


tam facilem dicat, votis ut praebeat aurem?


dixero quid, si forte iocosius, hoc mihi iuris


nil ego, si ducor libo fumante: tibi ingens


sordidus a tenui victu distabit Ofello


hinc nos Coccei recipit plenissima villa,


praerupti nemoris patientem vivere dorso?


in cicere atque faba bona tu perdasque lupinis,

in cicer atque faba bonus tu perdo lupinus


dulcia se in bilem vertent stomachoque tumultum

dulcis sui in bilis verto stomachus tumultus


quo vafer ille pedes lavisset Sisyphus aere,


infra Lucili censum ingeniumque, tamen me


donec vos auctor docuit praetorius. ergo


nec magis huic, inter niveos viridisque lapillos

neque magis hic inter niveus viridis lapillus


militia adsuetum Graecari — seu pila velox

militia assuesco graecaris seu pilum velox


non ego me claro natum patre, non ego circum

non ego ego clarus natus pater non ego circum


expugnabis: et est qui vinci possit eoque


et leporum avolsos, ut multo suavius, armos,


cum genus hoc inter vitae versemur, ubi acris


tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris

tum parochus facies nihil sic metuo ut acer


nauta piger saxo religat stertitque supinus.


quale prius, ludas opus, an meretricis amore


maestum ac sollicitum est cantoris morte Tigelli.

maestus atque sollicitus sum cantor mors tigellius


rectum animi servas? ‘quorsum?’ insanus quid enim Aiax

recingo animus servo quorsum insanus quis enim ajax


carne tamen quamvis distat nil, hac magis illam

carnis tamen quivis disto nihil hic magis ille


quodsi interciderit tibi nunc aliquid, repetes mox,

quodsi interciderit tu nunc aliquis repeto mox


sive aliud privum dabitur tibi, devolet illuc,


‘Sic raro scribis, ut toto non quater anno

sic rarus scribo ut totus non quater annus


praesentes, Austri, coquite horum obsonia. quamquam

praesens auster coquo hic obsonium quamquam


interiore diem gyro trahit, ire necesse est.

interior dies gyrus traho eo necesse sum


ad numerandum: hominem sic erigit; addit et illud:


siquis ad ingentem frumenti semper acervum

siquis ad ingens frumentum semper acervus


omnino versus?’ ‘aio.’ ‘peream male, si non


perfidus hic caupo, miles nautaeque, per omne

perfidus hic caupo miles nauta per omnis


num, tibi cum faucis urit sitis, aurea quaeris


desine matronas sectarier, unde laboris


arguta meretrice potes Davoque Chremeta


‘Iamdudum ausculto et cupiens tibi dicere servos

jamdudum ausculto et cupio tu dico servus


nescio an Anticyram ratio illis destinet omnem.

nescio an anticyra ratio ille destino omnis


adde super, dictis quod non levius valeat; nam,

addo super dictum qui non levis valeo nam


instituunt — sic Dis placitum —, tu carminis esto


et iactantior hic paulo est: concinnus amicis

et jacto hic paulus sum concinnus amicus


dimittit neque famosum neque sollicitum, ne

dimitto neque famosus neque sollicitus ne


concute, numqua tibi vitiorum inseverit olim


quos ultra citraque nequit consistere rectum.


sermo oritur, non de villis domibusve alienis,


qui moechis non voltis, ut omni parte laborent

qui moechus non volo ut omnis pars laboro


conventu; laudat Brutum laudatque cohortem,


‘frigida si puerum quartana reliquerit, illo


differtum nautis cauponibus atque malignis.


rusticus urbanum murem mus paupere fertur


nunquam erepsemus, nisi nos vicina Trivici

numquam erepsemus nisi nos vicinum trivicum


‘nil habeo quod agam et non sum piger: usque sequar te.’

nihil habeo qui ago et non sum piger usque sequor tu


frigore te feriat.’ ‘quid? cum est Lucilius ausus

frigor tu ferio quis cum sum lucilius audeo


emovit veterem mire novus, ut solet, in cor

emoveo vetus mirus novus ut soleo in cor


incoluit finis, nemo generosior est te,


siquis erat dignus describi, quod malus ac fur,

siquis sum dignus describo qui malus atque fur


si scalpra et formas non sutor, nautica vela

si scalprum et forma non sutor nauticus velo


dividit ut bona diversis, fugienda petendis,


quidam notus homo cum exiret fornice, ‘macte

quidam notus homo cum exeo fornix mactus


‘tune, Syri Damae aut Dionysi filius, audes

tu syrus dama aut dionysius filius audeo


personam satis est, non illud, quidquid ubique

persona satis sum non ille quisquis ubique


quali igitur victu sapiens utetur et horum


te coniunx aliena capit, meretricula Davum:

tu coniunx alienus capio meretricula davus


nec redeant iterum atque iterum spectanda theatris.

neque redeo iterum atque iterum specto theatrum


ut siqui aegrotet quo morbo Barrus, haberi

ut siquis aegroto quo morbus barrus habeo


virtus, fama, decus, divina humanaque pulchris

virtus fama decus divino humanus pulcher


postera tempestas melior, via peior ad usque

posterus tempestas bonus via malus ad usque


hybrida quo pacto sit Persius ultus, opinor

hybrida quo pacisco sum permulceo ulciscor opinor


ut legat orabit; multum Nasica negatas


doctus eris vivam musto mersare Falerno:


verba putas?’ ‘egomet mi ignosco’ Maenius inquit.

verbum puto nos ego ignosco maenius inquam


audaces mare qui currunt, hac mente laborem


sive aquilo radit terras seu bruma nivalem


cetera de genere hoc (adeo sunt multa) loquacem

ceterus de genus hic adeo sum multus loquax


‘quin id erat curae, quo pacto cuncta tenerem

quin is sum cura quo pacisco cunctus teneo


cur eget indignus quisquam te divite? quare

cur egeo indignus quisquam tu dives quare


exirem, plures calones atque caballi


magnas Graecorum malis inplere catervas.’


desidia, aut quidquid vita meliore parasti


Ilia et Egeria est; do nomen quodlibet illi.


sic inpar sibi. nunc aliquis dicat mihi ‘quid tu?

sic impar sui nunc aliquis dico ego quis tu


his me consolor victurum suavius ac si


ducit te species, video: quo pertinet ergo


‘men’ vivo?’ ‘ut vivas igitur, vigila. hoc age.’ ‘quid vis?’

ego vivo ut vivo igitur vigilo hic ago quis volo


ne te conpilent fugientes, hoc iuvat? horum


iam peritura modis. Hecaten vocat altera, saevam

iam pereo modus hecate voco alter saevus


rapula, lactucae, radices, qualia lassum


custodes; videamus, uter plus scribere possit.’


vester ait, seu conservus, tibi quid sum ego? nempe

vester aio seu conservus tu quis sum ego nempe


olim quae scripsit Lucilius, eripias si


ipse domi, simul ac nummos contemplor in arca.’

ipse domus simul atque nummus contemplo in arca


tostis marcentem squillis recreabis et Afra


discite non inter lances mensasque nitentis,


non umquam pretio pluris licuisse, notante


sic tibi Penelope frugi est; quae si semel uno

sic tu penelops frugi sum qui si semel unus


octoginta annos natus, cui stragula vestis,

octoginta annus nascor qui stragula vestio


sive gravis veteri creterrae limus adhaesit.

sive gravis vetus cratera limus adhaereo


dicitur ex collo furtim carpsisse coronas,


nil sibi legatum praeter plorare suisque.


maiorem censu — ’ ‘teneas, Damasippe, tuis te.’


quae parvo sumi nequeunt, obsonia captas?


‘nam simul ac venas inflavit taetra libido,

nam simul atque vena inflo taeter libido


Crispinus minimo me provocat ‘accipe, si vis,

crispinus paruus ego provoco accipio si volo


ni foret exsecto frons,’ inquit, ‘quid faceres, cum

ni sum exseco frons inquam quis facio cum


non quo fraudatis inmundus Natta lucernis.


inque vicem illorum patiar delicta libenter


iam satis est.’ dum aes exigitur, dum mula ligatur,

iam satis sum dum aes exigo dum mula ligo


cum rapies in ius malis ridentem alienis,


nos facere a volgo longe longeque remotos?

nos facio ab vulgo longus longus removeo


indormis inhians et tamquam parcere sacris


undique concursus. sic me servavit Apollo.


grande ferunt una cum damno dedecus. adde

grandis fero unus cum damnum dedecus addo


in cruce suffigat, Labeone insanior inter


verum ob consilium donent tonsore. sed unde


oppono auriculam. rapit in ius; clamor utrimque,

oppono auricula rapio in ius clamor utrimque


sutor erat: sapiens operis sic optimus omnis


vespertina tepet regio, quin per mala praeceps

vespertinus tepeo regius quin per malus praeceps


ad lunam delecta. quid hoc intersit, ab ipso

ad luna delecto quis hic intersum ab ipse


Graecus Aristippus? qui servos proicere aurum

graecus aristippus qui servus proicio aurum


agmina nec fracta pereuntis cuspide Gallos


tu nihil in magno doctus reprehendis Homero?

tu nihil in magnus doceo reprehendo homerus


Umidius quidam; non longa est fabula: dives

umidus quidam non longus sum fabula dives


Olim truncus eram ficulnus, inutile lignum,

olim truncus sum ficulnus inutilis lignum


pulsa domus strepitu resonet, vepallida lecto

pello domus strepitus resono vepallidus lectus


postulat, ignoscet verrucis illius: aequum est


quorsum abeant? sani ut creta, an carbone notati?

quorsum abeo sanus ut cerno an carbo notas


contemplere oculis, Hypsaea caecior illa,


scriba ex quinqueviro corvum deludet hiantem


verum hic inpransi mecum disquirite. cur hoc?

verus hic impransus ego disquiro cur hic


nam, displosa sonat quantum vesica, pepedi


‘tene relinquam an rem.’ ‘me, sodes.’ ‘non faciam’ ille,

teneo relinquo an res ego sodes non facio ille


magnum adiutorem, posset qui ferre secundas,


te pueri, lasanum portantes oenophorumque.


qui quamvis periurus erit, sine gente, cruentus

qui quivis perjurus sum sine gens cruentus


pastillos Rufillus olet, Gorgonius hircum,

pastillus rufillus oleo gorgonius hircum


subiectat lasso stimulos versatque negantem.


panis ematur, holus, vini sextarius, adde


cum gravius dorso subiit onus. incipit ille:

cum gravis dorsum subeo onus incipio ille


aerugo mera; quod vitium procul afore chartis,

aerugo merus qui vitium procul asum charta


fecit et incolumis laetor quod vivit in Urbe;

facio et incolumis laeto qui vivo in urbs


mille cadis — nihil est: tercentum milibus, acre

mille cado nihil sum tercentum mille acer


vel cum Pausiaca torpes, insane, tabella,

vel cum pausiacus torpeo insanus tabella


cera velit versu; solus multisne coheres,


postmodo quod mi obsit clare certumque locuto

postmodo qui ego obsum claris certus loquor


solos felicis viventis clamat in urbe.


‘Sunt quibus in satura videar nimis acer et ultra

sum qui in sero video nimis acer et ultra


ostrea Circaeis, Miseno oriuntur echini,


vixit inaequalis, clavum ut mutaret in horas,


inlusique pedes vitiosum ferre recusant


laevo suspensi loculos tabulamque lacerto


Roscius orabat sibi adesses ad Puteal cras.’


cuique suus.’ ‘magnum narras, vix credibile.’ ‘atqui

quisque suus magnus narro vix credibilis atqui


iamdudum video; sed nil agis: usque tenebo;

jamdudum video sed nihil ago usque teneo


dum licet, in rebus iucundis vive beatus,


caelibis obsequium nudet te, leniter in spem

caelibis obsequium nudo tu lenis in spes


descripsi docilis praecepta haec, tempore quo me

describo docilis praecipio hic tempus quo ego


Pantolabo scurrae Nomentanoque nepoti


‘Hoc quoque, Tiresia, praeter narrata petenti


ambo propositum peragunt iter, urbis aventes


Lucili. quis tam Lucili fautor inepte est,

lucilis quis tam lucilis fautor ineptus sum


est opifex, solus sic rex.’ vellunt tibi barbam


cum te formidet mulier neque credat amanti.


insano posuere. velut silvis, ubi passim


porticus excepit, desum mihi. ‘rectius hoc est;

porticus excipio desum ego rectus hic sum


adsideat, fomenta paret, medicum roget, ut te

assideo fomentum pareo medicus rogo ut tu


frustrere: insanis et tu stultique prope omnes,

frustro insanus et tu stultus prope omnis


‘solventur risu tabulae, tu missus abibis.’


si peteret per amicitiam patris atque suam, non

si peto per amicitia pater atque suus non


conpressis agito labris; ubi quid datur oti,


non solum facto, verum opprobrio quoque turpi

non solus facio verus opprobrium quoque turpis


Hectora Priamiden, animosum atque inter Achillem

hector priamides animosus atque inter achilles


his mixtum ius est: oleo, quod prima Venafri

hic misceo ius sum oleum qui primus venafrum


et paulum silvae super his foret. auctius atque

et paulus silva super hic sum augeo atque


votiva pateat veluti descripta tabella


deicere de saxo civis aut tradere Cadmo?’


haec mihi Stertinius, sapientum octavos, amico

hic ego stertinius sapiens octavus amicus


cornua quod vincatque tubas: saltem tenet hoc nos.’

cornu qui vinco tuba saltem teneo hic nos


nam male re gesta cum vellem mittere operto

nam malus res gero cum volo mitto operio


fingere qui non visa potest, conmissa tacere

fingo qui non video possum conmitto taceo


seu recreare volet tenuatum corpus, ubique


prorsus iucunde cenam producimus illam.


ut neque calce lupus quemquam neque dente petit bos — ,

ut neque calx lupus quisquam neque dens peto bos


est brevitate opus, ut currat sententia neu se

sum brevitas opus ut curro sententia neu sui


accedent anni, tractari mollius aetas


miscuit.’ o seri studiorum, quine putetis


insidiatorem praeroso fugerit hamo,


tu, mihi qui imperitas, aliis servis miser atque

tu ego qui imperitus alius servio miser atque


vincet enim stultos ratio insanire nepotes.


virtus atque animus cenis responsat opimis?

virtus atque animus cena responso opimus


‘deficient inopem venae te, ni cibus atque


hoc ubi confusum sectis inferbuit herbis


qui species alias veris scelerisque tumultu

qui species alius verus scelerus tumultus


hiscine versiculis speras tibi posse dolores


adde hos praeterea casus, aulaea ruant si,


exciperet dominus, cum venderet. hoc quoque volgus

excipio dominus cum vendo hic quoque vulgus


posterius facias praeponens ultima primis,


Dis etenim facile est’ orabat, sanus utrisque

dis etenim facilis sum oro sanus uterque


voltum habitumque hominis, quem tu vidisse beatus


nunc veterum libris, nunc somno et inertibus horis

nunc vetus liber nunc somnus et iners hora


Fundani, pulcre fuerit tibi, nosse laboro.’


seu Ratio dederit seu Fors obiecerit, illa


ad talos stola demissa et circumdata palla,

ad talus stola demitto et circumdo palla


languidus in cubitum iam se conviva reponet.

languidus in cubitum iam sui conviva repono


‘in primis Lucanus aper: leni fuit Austro


praetextam et latum clavum prunaeque vatillum.

praetexta et latus clavus pruna batillum


et decedet odor nervis inimicus; at illa


seu te discus agit, pete cedentem aera disco:


longa quibus facies ovis erit, illa memento,


‘Stoice, post damnum sic vendas omnia pluris,

stoicus post damnum sic vendo omnis multus


siquis nunc quaerat ‘quo res haec pertinet?’ illuc:

siquis nunc quaero quo res hic pertineo illic


idcirco quidam comoedia necne poema


ac venerata Ceres, ita culmo surgeret alto,

atque veneror cero ita culmus surgo altus


Nasidienus ad haec “tibi Di, quaecumque preceris,

nasidienus ad hic tu deus quicumque preco


cantat et adponit ‘meus est amor huic similis; nam

canto et appono meus sum amor hic similis nam


iam circum loculos et clavis laetus ovansque


est in matrona, ancilla peccesne togata?


Hoc erat in votis: modus agri non ita magnus,

hic sum in voveo modus ager non ita magnus


Vibidius Balatroque secutis omnibus: imi


turpia decipiunt caecum vitia aut etiam ipsa haec

turpis decipio caecus vitio aut etiam ipse hic


hanc ego cum malis, ego faecem primus et allec,

hic ego cum malus ego faecem primus et allec


quicquam proficeret; si conlibuisset, ab ovo


sit mihi — nam multo plures sumus — , ac veluti te

sum ego nam multus multus sum atque velut tu


te, Tiberi, numerare, cavis abscondere tristem,

tu tiberis numeraris caveo abscondo tristis


sub patribus duris tironum. ‘maxime’ quis non


quatenus ima petit volvens aliena vitellus.

quatenus imus peto volvo alienus vitellus


horruerim voces Furiarum et facta duarum?


factus homo, Antoni, non ut magis alter, amicus.

facio homo antonius non ut magis alter amicus


vellem’ ait Harpyiis gula digna rapacibus. at vos

volo aio harpyiae gula dignus rapax at tu


sic teneros animos aliena opprobria saepe

sic tener animus alienus opprobrium saepe


Nasidiene, redis mutatae frontis, ut arte


non ego; nam satis est equitem mihi plaudere, ut audax,

non ego nam satis sum eques ego plaudo ut audax


‘attamen et iustum poteras et scribere fortem,

attamen et iustus possum et scribo fortis


‘par eris.’ haec a te non multum abludit imago.

par sum hic ab tu non multus abludo imago


incipias servosve tuos, quos aere pararis,


iratis exstructa dedit risusque iocosque,


indico bellum, cenantis haud animo aequo


ex quo Maecenas me coepit habere suorum


indice monstraret digito; nam cetera turba,

indico monstro digitus nam ceterus turba


decurrens alio neque, si bene; quo fit ut omnis

decurro alius neque si bene quo fio ut omnis


mercedes sequerer; neque ego essem questus. at hoc nunc

merces sequor neque ego sum queror at hic nunc


quem struit, haud ignara ac non incauta futuri.

qui struo haud ignarus atque non incautus sum


Messius ‘accipio,’ caput et movet. ‘o tua cornu

messus accipio caput et moveo o tuus cornu


mutum et turpe pecus, glandem atque cubilia propter

mutus et turpis pecus glans atque cubile propter


illuc, unde abii, redeo, qui nemo, ut avarus,

illic unde abeo redeo qui nemo ut avarus


urget enim dominus mentem non lenis et acris

urgeo enim dominus mens non lenis et acer


clunibus aut agitavit equum lasciva supinum,


sub cultro linquit. casu venit obvius illi

sub culter linquo casus venio obvius ille


vellet iter faciens et cui concredere nugas


Maenius absentem Novium cum carperet, ‘heus tu’


quidam ait ‘ignoras te an ut ignotum dare nobis

quidam aio ignoro tu an ut ignotus do nos


quare per Divos oratus uterque Penatis


filia Nasicae, metuentis reddere soldum.


optimum erat; verum nequeo dormire.’ ‘ter uncti


cum veto te, fieri vappam iubeo ac nebulonem:

cum veto tu fio vappa iubeo atque nebulo


callidus huic signo ponebam milia centum;


Ostia sub Tusci? laudas, insane, trilibrem

ostium sub tuscus laudo insanus trilibris


evenit, inquirant vitia ut tua rursus et illi.

evenio inquiro vitio ut tuus rursus et ille


discincta tunica fugiendum est et pede nudo,


olim qui magnis legionibus imperitarent,


et cupiat formosus, eat quacumque, puellis


duceris ut nervis alienis mobile lignum.


artis quas doceat quivis eques atque senator

ars qui doceo quivis eques atque senator


absolves hominem et sceleris damnabis eundem


manaret talos. ‘o te, Bollane, cerebri


viribus editior caedebat ut in grege taurus.


natura intendit, sub clara nuda lucerna


ad porri et ciceris refero laganique catinum;

ad porrus et cicer refero laganum catinus


unde uxor media currit de nocte vocata.’


oblitum, quanto curam sumptumque minorem


post hoc ludus erat culpa potare magistra


ingenium cui sit, cui mens divinior atque os

ingenium qui sum qui mens divinus atque os


cum versus facias, te ipsum percontor, an et cum

cum verro facio tu ipse perconto an et cum


o magnus posthac inimicis risus. uterne


corruptus vanis rerum, quia veneat auro


nec laterum dolor aut tussis nec tarda podagra:

neque latus dolor aut tundo neque tardus podagra


non minus ignotos generosis. quo tibi, Tulli,

non paruus ignotus generosus quo tu tullius


et Tyrias dare circum inlota toralia vestis,


cena ministratur pueris tribus et lapis albus


expugnare caput. scribet mala carmina vecors:

expugnaris caput scribo malus carmen vecors


nec sibi coenarum quivis temere arroget artem,

neque sui coenaris quivis temere arrogo ars


demoveat lucro neque hiems, ignis mare ferrum,

demoveo lucrum neque hiems ignis mare ferrum


hic tibi comis et urbanus liberque videtur


virtus Scipiadae et mitis sapientia Laeli,

virtus scipiades et mitis sapientia laelis


‘non est cardiacus’ Craterum dixisse putato


non horam tecum esse potes, non otia recte


saepe forum, adsisto divinis, inde domum me

saepe forum assisto divinus inde domus ego


eripiet quivis oculos citius mihi quam te


viverem uti contentus eo quod mi ipse parasset:


astuta ingenuum volpes imitata leonem?


te coram fuerit, defendas, ut tuus est mos:


sudando: pinguem vitiis albumque neque ostrea


scribendi recte: nam ut multum, nil moror. ecce,

scribo rectus nam ut multus nihil moror ecce


praedonum in turbam, dedit hic pro corpore nummos,

praedo in turba do hic pro corpus nummus


quaesitis sapiens, cum te neque fervidus aestus

quaero sapio cum tu neque fervidus aestus


absentis ranae pullis vituli pede pressis


cum pecore et gnatis fortem mercede colonum

cum pecus et nascor fortis merces colonus


insidias nullique malo latus obdit apertum,


undique dicatur merito. qui discrepat istis,


ambulat et Caprius, rauci male cumque libellis,

ambulo et caprius raucus malus cum libellus


adde huc, quod mercem sine fucis gestat, aperte

addo huc qui merx sine fucus gesto apertus


Pollio, te, Messalla, tuo cum fratre, simulque

pollio tu messalla tuus cum frater simul


scripta legat, volgo recitare timentis ob hanc rem,

scribo lego vulgo recitaris timeo ob hic res


tum Praenestinus salso multoque fluenti


mortalis animas vivunt sortita neque ulla est

mortalis anima vivo sortio neque ullus sum


matutine pater, seu Iane libentius audis,


coeperis inpexa foedum porrigine? quare,


‘nemo dexterius fortuna est usus. haberes


scripturus, neque te ut miretur turba labores,


Fuscus Aristius occurrit, mihi carus et illum

fuscus aristius occurro ego carus et ille


‘non dices hodie, quorsum haec tam putida tendant,

non dico hodie quorsum hic tam putidus tendo


oppida coeperunt munire et ponere leges,


iurantem me scire nihil mirantur ut unum


pocula cum cyatho duo sustinet, adstat echinus

poculum cum cyathus duo sustineo asto echinus


‘o fortunati mercatores’ gravis annis


nec satis est cara piscis averrere mensa

neque satis sum carus piscis averro mensa


heredes voluit? quoad vixit, credidit ingens


convivis praebebit aquam: vitium hoc quoque magnum.

convivo praebeo aqua vitium hic quoque magnus


ipse videretur sibi nequior. ‘omnis enim res,


‘venit enim magnum donandi parca iuventus


sive est naturae hoc sive artis, mirus utroque.’

sive sum natura hic sive ars mirus uterque


scilicet elabi si posset mortua; credo,


rex ibis neque te quisquam stipator ineptum

rex eo neque tu quisquam stipator ineptus


mancipium domino et frugi quod sit satis, hoc est,

mancipium dominus et frugi qui sum satis hic sum


Tantalus a labris sitiens fugientia captat


vino quinquenni, verum citra mare nato,

vinum quinquennis verus citer mare natus


pauca; abeo, et revocas nono post mense iubesque

paucus abeo et revoco nonus post mensis jubeo


verbera, non vereor, cum dicas esse paris res

verbero non vereor cum dico sum paris res


proxima Campano ponti quae villula, tectum

propior campanus pontus qui villula tectum


dura valetudo inciderit seu tarda senectus?

durus valetudo incido seu tardus senectus


dum flamma sine tura liquescere limine sacro

dum flamma sine tus liquesco limen sacro


inportunus amat laudari: donec ‘ohe iam’


cum pater ipse domus palea porrectus in horna

cum pater ipse domus palea porrigo in hornus


ambitione relegata. te dicere possum,


contemnere miser. vitanda est inproba Siren


nocturnam vestem maculant ventremque supinum.


in patina porrecta. sub hoc erus “haec gravida” inquit

in patina porrigo sub hic erus hic gravidus inquam


discedunt. “etenim fateor me” dixerit ille


et Laberi mimos ut pulchra poemata mirer.

et laberius mimus ut pulcher poema miror


nil medium est. sunt qui nolint tetigisse nisi illas

nihil medius sum sum qui nolo tango nisi ille


‘ipsa memor praecepta canam, celabitur auctor.


Tarquinius regno pulsus fugit, unius assis

tarquinius regnum pello fugio unus adsum


inriguumque mero sub noctem corpus habento.


Hercule!’, si quod adest gratum iuvat, hac prece te oro:

herculis si qui adsum gratus juvo hic prex tu oro


colla iugo Liber, “liber sum” dic age. non quis.

collum iugum liber liber sum dico ago non quis


convenit — hoc etenim sunt omnes iure molesti,

convenio hic etenim sum omnis ius molestus


‘accipe quod numquam reddas mihi’ si tibi dicam:

accipio qui numquam reddo ego si tu dico


ut numquam inducant animum cantare rogati,


dictus, erit nulli proprius, sed cedet in usum

dico sum nullus proprius sed cedo in usus


quod nusquam tibi sit potandum. iusserit ad se


tota abit hora. mali culices ranaeque palustres

totus abeo hora malus culex rana paluster


‘in nive Lucana dormis ocreatus, ut aprum

in nivit lucanus dormio ocreatus ut aper


omnia conductis coemens obsonia nummis,


erucas viridis, inulas ego primus amaras


quo patre sit natus, num ignota matre inhonestus,

quo pater sum nascor num ignotus mater inhonestus


namque pila lippis inimicum et ludere crudis.

namque pilum lippio inimicus et ludo crudus


‘sic me’ mirator cunni Cupiennius albi.


non ubivis coramve quibuslibet. in medio qui


duxit ab oppressa meritum Carthagine nomen


Vergilius, post hunc Varius dixere, quid essem.


sese ferre, senes ut in otia tuta recedant,


unus ubi effugit, matri denarrat, ut ingens

unus ubi effugio mater denarro ut ingens


tardius adveniens vitiatum commodius quam


finis, ni sapiens sic Nomentanus amicum


unctum oleo largo nudis umeris tulit heres,

ungo oleum largus nudus umerus fero heres


fiet aper, modo avis, modo saxum et, cum volet, arbor

fio aper modo avus modo saxum et cum volo arbor


at qui tantuli eget quanto est opus, is neque limo

at qui tantulis egeo quantus sum opus is neque limus


ditem Asiam, Rupili et Persi par pugnat, uti non

dives asia rupilis et perses par pugno uti non


haec res et iungit iunctos et servat amicos.


quippe benignus erat. contra hic, ne prodigus esse

quippe benignus sum contra hic ne prodigus sum


et vox et ratio. nam si natura iuberet


tendimus hinc recta Beneventum, ubi sedulus hospes

tendo hinc recta beneventum ubi sedulus hospes


non habitu mutatve loco peccatve superne,


tempora si fastosque velis evolvere mundi.


incedo solus, percontor quanti holus ac far,

incedo solus perconto quantus holus atque far


infernas errare canes lunamque rubentem,


non prius exacta tenui ratione saporum.


non alia quam qua Byzantia putuit orca.

non alius quam qui byzantius putesco orca


invidiae noster. ludos spectaverat, una


conpositum melius cum Bitho Bacchius. in ius

compositum bonus cum bitho bacchius in ius


Persius exclamat: ‘per magnos, Brute, Deos te

permulceo exclamo per magnus brutus deus tu


cruribus haec metuat, doti deprensa, egomet mi.


quid faciam? praescribe.’ ‘quiescas.’ ‘ne faciam, inquis,

quis facio praescribo quiesco ne facio inquam


auriculae — “tibi me virtus tua fecit amicum.

auricula tu ego virtus tuus facio amicus


hoc faciens vivam melius; sic dulcis amicis


‘me Capitolinus convictore usus amicoque


poscit te mulier, vexat foribusque repulsum


audit continuo ‘quis homo hic est? quo patre natus?’

audio continuo quis homo hic sum quo pater nascor


mollius ac siquis pedibus quid claudere senis,

mollis atque siquis pes quis claudo senex


unum ex iudicibus selectis obiciebat,


mercator; tu, consultus modo, rusticus: hinc vos,

mercator tu consulo modo rusticus hinc tu


hunc hominem velles si tradere: dispeream, ni


nam propriae telluris erum natura nec illum

nam proprius tellus erus natura neque ille


sustulit esuriens, minus hoc iucundus amicus


unus vivorum, Fundani, Pollio regum


fuste dolat: quarta vix demum exponimur hora.

fustis dolo quartus vix demum expono hora


mobilia et caeca fluitantia sorte laboret


quod mihi pareret legio Romana tribuno.


propositum; pars multa natat, modo recta capessens,

propono pars multus nato modo recta capesso


nec quisquam noceat cupido mihi pacis! at ille,

neque quisquam noceo cupido ego pax at ille


tamquam ad rem attineat quidquam. num vesceris ista,

tamquam ad res attineo quisquam num vesco iste


ad summum totus moduli bipedalis, et idem

ad superus totus modulis bipedal et idem


sepositi ciceris nec longae invidit avenae,


ut tibi si sit opus liquidi non amplius urna

ut tu si sum opus liquidus non amplus urna


et lapathi brevis herba, sed albo non sine Coo.

et lapathus brevis herba sed album non sine cos


sed fulgente trahit constrictos gloria curru

sed fulgeo traho constringo gloria currus


quem si dissolvas, quivis stomachetur eodem


ille, datis vadibus qui rure extractus in urbem est,

ille do vadibus qui rus extraho in urbs sum


Fannius Hermogenis laedat conviva Tigelli?

fannius hermogenes laedo conviva tigellius


ut nihil omnino gustaremus, velut illis


huic si muttonis verbis mala tanta videnti

hic si muttonis verbum malus tantus video


Eupolis atque Cratinus Aristophanesque poetae

eupolis atque cratinus aristophanes poeta


prolueris melius. si dura morabitur alvus,


hunc capit argenti splendor; stupet Albius aere;

hic capio argentum splendor stupeo albus aer


nil comis tragici mutat Lucilius acci?


continuo fiat. malis tentigine rumpi?


me gessi, certans semper melioribus.’ ‘ergo


hic se praecipitem tecto dedit, ille flagellis

hic sui praecipito tectum do ille flagellum


dedecorique foret. verum hoc se amplectitur uno,

dedecor sum verus hic sui amplector unus


inpediat verbis lassas onerantibus auris,


Massica si caelo suppones vina sereno,

massicum si caelum suppono vinum serenus


ad cenam, laudas securum holus ac, velut usquam

ad cena laudo securus holus atque velut usquam


maluit esse Deum. Deus inde ego, furum aviumque


iure mihi invideat quivis, ita te quoque amicum,

ius ego invideo quivis ita tu quoque amicus


accipiet tandem et tacitus leget invenietque


per quem tot iuvenes patrio caruere sepulcro?

per qui tot juvenis patrius careo sepulcrum


si praeco parvas aut, ut fuit ipse, coactor


singula quid memorem, quo pacto alterna loquentes

singulus quis memoro quo pacisco alternus loquor


molliter austerum studio fallente laborem,


redde age quae deinceps risisti.’ ‘Vibidius dum

reddo ago qui deinceps rideo vibidius dum


caldior est: acris inter numeretur. opinor,


heroas natum tellus me prima tulisset.


subtilis veterum iudex et callidus audis.


altera Tisiphonen: serpentes atque videres


qui nequit: hic niger est, hunc tu, Romane, caveto.

qui nequeo hic niger sum hic tu romanus caveto


ludere par inpar, equitare in harundine longa

ludo par impar equitaris in harundo longus


at tu conclusas hircinis follibus auras


flebit et insignis tota cantabitur Urbe.


ditior hic aut est quia doctior; est locus uni

dives hic aut sum quia doceo sum locus unus


custodes, lectica, ciniflones, parasitae,


Romanoque habitu, prodis ex iudice Dama,


cum stupet insanis acies fulgoribus et cum


nunc ad me redeo libertino patre natum,

nunc ad ego redeo libertinus pater natus


nequiquam caeno cupiens evellere plantam.


lautis mane senex manibus currebat et ‘unum’,


ac mulae nautaeque caput lumbosque saligno


cui male si palpere, recalcitrat undique tutus.’

qui malus si palpo recalcitro undique tueor


an qui contentus parvo metuensque futuri


vilis, cum patera guttus, Campana supellex.

vilis cum patera gutus campanus supellex


adfertur squillas inter murena natantis


dic aliquid dignum promissis. incipe. nil est.

dico aliquis dignus promitto incipio nihil sum


e quibus unus amet quavis aspergere cunctos


‘Unde et quo, Catius?’ ‘non est mihi tempus, aventi

unde et quo catus non sum ego tempus aveo


in nive sectetur, positum sic tangere nolit,


tune mihi dominus, rerum imperiis hominumque


perduci poterit tam frugi tamque pudica,


auctoratus eas, an turpi clausus in arca,


naturas dominus; quem nos sic fugimus ulti,

natura dominus qui nos sic fugio ulciscor


praeterea, ne sic ut qui iocularia ridens


non mediocris inest, fontis ut adire remotos

non mediocris insum fons ut adeo removeo


nil illi larva aut tragicis opus esse cothurnis.

nihil ille larva aut tragicus opus sum cothurnus


inde fit, ut raro, qui se vixisse beatum


divisit medium, fortissima Tyndaridarum.


omnis mortalis curare et quaerere cogit.


transvolat in medio posita et fugientia captat.’


aiebas mecum.’ ‘memini bene, sed meliore


inparibus formis deceptum te petere esto:


inculto latet hoc sub corpore. denique te ipsum

incultus lateo hic sub corpus denique tu ipse


differt sermoni, sermo merus. ‘at pater ardens

differo sermo sermo merus at pater ardeo


flentibus hinc Varius discedit maestus amicis.


dic, ex parte tua seu fundi sive domus sit

dico ex pars tuus seu fundo sive domus sum


ut facerem quid, ‘habes auctorem, quo facias hoc’

ut facio quis habeo auctor quo facio hic


o pueri, nituistis, ut huc novus incola venit?

o puer nitesco ut huc novus incola venio


invertunt Allifanis vinaria tota


‘nil satis est’, inquit, ‘quia tanti quantum habeas sis’:

nihil satis sum inquam quia tantus quantus habeo sum


demeterent ferro. ‘iure’ omnes: Galba negabat.


udos cum foliis ramos urente camino.


in vacuum venias: perraro haec alea fallit.


gaudeat ut populus Priami Priamusque inhumato,

gaudeo ut populus priamus priamus inhumo


vicinus, bene erat non piscibus urbe petitis,


insanos qui inter vereare insanus haberi.

insanus qui inter verearis insanus habeo


at bona pars hominum decepta cupidine falso


siquid Stertinius veri crepat, unde ego mira

siquis stertinius verus crepo unde ego mirus


inludo chartis. hoc est mediocribus illis


pauperiem vitium et cavit nihil acrius, ut, si

pauperies vitium et caveo nihil acer ut si


multa prolutus vappa nauta atque viator


siccat inaequalis calices conviva solutus


porrectus vigilet cum longo fuste neque illinc

porrigo vigilo cum longus fustis neque illinc


hesternis vitiis animum quoque praegravat una

hesternus vitium animus quoque praegravo unus


ponere: namque marem cohibent callosa vitellum.

pono namque maris cohibeo callosus vitellus


magna sonaturum, des nominis huius honorem.


Aufidius forti miscebat mella Falerno:


quo rediturus erat non arcessitus, et haeret


vixi cum quibus? absentem qui rodit, amicum


vincula cum magno risuque iocoque videres.


Plotius et Varius, Maecenas Vergiliusque,


cena desurgat dubia? quin corpus onustum


non satis est puris versum perscribere verbis,

non satis sum purus verro perscribo verbum


audeat esuriens dominus contingere granum


sed convivatoris, uti ducis, ingenium res


cuique domi est, id crede tuum et vel nunc pete vel cras.’

quisque domus sum is credo tuus et vel nunc peto vel creo


ieiunus raro stomachus volgaria temnit.


stet pretio neque cunctetur cum est iussa venire.

sto pretium neque cuncto cum sum iubeo venio


an, quodcumque facit Maecenas, te quoque verum est,

an quicumque facio maecenas tu quoque verus sum


at ni id fit, quid habet pulcri constructus acervus?

at ni is fio quis habeo pulcher construo acervus


‘mille ovium insanus morti dedit, inclitum Ulixen

mille ovis insanus mors do inclutus ulixes


communi sensu plane caret’ inquimus. eheu,

communis sentio planus careo inquam eheu


curreret. hunc medicus multum celer atque fidelis

curro hic medicus multus celer atque fidelis


quod nimium institerat viventi. cautus adito


occupet humanam? grandes rhombi patinaeque


abdiderint furtim terris et imagine cerea


privatusque magis vivam te rege beatus.


ne foret his testis, post magna latere sepulcra.

ne sum hic testis post magnus lateo sepulcrum


frigus quo duramque famem propellere possit.


Mulvius et scurrae, tibi non referenda precati,


ac mihi seu longum post tempus venerat hospes

atque ego seu longus post tempus venio hospes


infans namque pudor prohibebat plura profari —

infer namque pudor prohibeo multus profaris


atque a Fabricio non tristem ponte reverti.

atque ab fabricius non tristis pons revorto


parebit pravi docilis Romana iuventus.


hic oculis ego nigra meis collyria lippus

hic oculus ego niger meus collyrium lippus


iurgatur verbis: ego vectigalia magna


magna movet stomacho fastidia, seu puer unctis

magnus moveo stomachus fastidium seu puer ungo


das aliquid famae, quae carmine gratior aurem


si modo plura mihi bona sunt, inclinet, amari

si modo multus ego bonus sum inclino amo


si puerilius his ratio esse evincet amare


si neque maiorem feci ratione mala rem


callidus ut soleat umeris portare viator.


Villius in Fausta, Sullae gener, hoc miser uno

villius in faustus sulla gener hic miser unus


‘iam faciam quod voltis: eris tu, qui modo miles,

iam facio qui volo sum tu qui modo miles


hunc perminxerunt calones; quin etiam illud


namque est ille, pater quod erat meus.’ ‘hoc tibi Paulus

namque sum ille pater qui sum meus hic tu paulus


me sene quod dicam factum est. anus inproba Thebis

ego seni qui dico facio sum anus improbus thebae


quin, ex quo est habitus male tutae mentis Orestes,

quin ex quo sum habitus malus tueor mens orestes


Iunonis sacra ferret; habebat saepe ducentos,


mater ait pueri mensis iam quinque cubantis,


an tu reris eum occisa insanisse parente


nil referre putas? quare, ne paeniteat te,


quemquam animantem et me veluti custodiet ensis

quisquam animo et ego velut custodio ensis


sub galli cantum consultor ubi ostia pulsat;

sub gallus cano consulto ubi ostium pulso


quingentis empto drachmis deprenderis? aufer

quingenti emo drachmis deprehendo aufero


de medio potare die.’ ‘sic, ut mihi numquam


obiciet vere quisquam mihi, purus et insons,

obicio verus quisquam ego purus et insons


coeperunt; cruor in fossam confusus, ut inde


atque haec rara cadat dura inter saepe pericla.

atque hic rarus cado durus inter saepe periculum


proceros odisse lupos? quia scilicet illis


inventore minor; neque ego illi detrahere ausim

inventor paruus neque ego ille detraho audeo


‘nil fuerit mi’ inquit ‘cum uxoribus umquam alienis.’

nihil sum ego inquam cum uxor umquam alienus


sic me defendam. longe mea discrepat istis

sic ego defendo longus meus discrepo iste


emendaturus fortunam; deinde secuti


manis elicerent animas responsa daturas.


huc iuvenes aequom est descendere, non alienas

huc juvenis aequus sum descendo non alienus


hic porcum Laribus; verum ambitiosus et audax:

hic porcus laris verus ambitiosus et audax


saepe tribus lectis videas cenare quaternos,


et certum vigilans “quartae sit partis Ulixes”


‘ni tua custodis, avidus iam haec auferet heres.’

ni tuus custodio avidus iam hic aufero heres


quam aut aquila aut serpens Epidaurius? at tibi contra

quam aut aquila aut serpens epidaurius at tu contra


hanc furiam, hunc aliud, iussit quod splendida bilis.

hic furio hic alius iubeo qui splendidus bilis


ut quo quisque valet suspectos terreat utque


per caput et circa saliunt latus. ‘ante secundam

per caput et circa salio latus ante secundus


aut magno aut parvo leti fuga: quo, bone, circa,

aut magnus aut parvus letum fuga quo bonus circa


non dico horrendam rabiem — ’ ‘iam desine.’ ’ — cultum

non dico horreo rabies iam desino cultus


quando pauperiem missis ambagibus horres,


contigit? ‘at sermo lingua concinnus utraque


perdere quis velit.’ a turpi meretricis amore


rectius, atque etiam melius persaepe togatae.

rectus atque etiam bonus persaepe togata


saepe dat indignis et famae servit ineptus,

saepe do indignus et fama servio ineptus


fertur uti pulvis collectus turbine, nequid


nec prohibere modo, simul ac vaga luna decorum

neque prohibeo modo simul atque vago luna decorus


esse, daret quantum satis esset nec sibi damno

sum do quantus satis sum neque sui damnum


et comes alter, uti ne solus rusve peregreve

et comes alter uti ne solus rus peregreve


avertunt somnos; absentem cantat amicam


accurrit quidam notus mihi nomine tantum:


condita cum verax aperit praecordia Liber:

condio cum verax aperio praecordia liber


inclamat voce, et ‘licet antestari?’ ego vero

inclamo vox et licet antestaris ego verus


corpore maiorem rides Turbonis in armis


acres procurrunt, magnum spectaculum uterque.

acer procurro magnus spectaculum uterque


fecit? cum stravit ferro pecus, abstinuit vim

facio cum sterno ferrum pecus abstineo vis


oro, qui reges consueris tollere, cur non


excussus propriis. olim nam quaerere amabam,


Valgius et probet haec Octavius optimus atque


percurram — quamquam ridentem dicere verum


conductum pavit: quanto constantior isdem


dum vitant stulti vitia, in contraria currunt.

dum vito stultus vitio in contrarius curro


hic aqua, sed panis longe pulcherrimus, ultra


Scipiadam ut sapiens Lucilius.’ ‘haud mihi dero,

scipiades ut sapio lucilius haud ego desum


cautus uti velet carum caput; extrahe turba

caveo uti velo caris caput extraho turba


accipe qua ratione queas ditescere. turdus


nunc mihi, nunc alii. quocirca vivite fortes

nunc ego nunc alius quocirca vivo fortis


mendosa est natura, alioqui recta, velut si

mendosus sum natura alioqui recta velut si


mendose, quoniam vacuis conmittere venis


arma dedit, posthac ne conpellarer inultus.


quaerere, num illius, num rerum dura negarit


iamque dies aderat, nil cum procedere lintrem

iam dies adsum nihil cum procedo lintrem


non magni pendis, quia contigit; at mihi cura

non magnus pendo quia contingo at ego cura


grande malum Turius, siquid se iudice certes.

grandis malus turius siquis sui iudex certo


quale fuit Cassi rapido ferventius amni

qualis sum casseius rapidus ferveo amnis


obsequium ventris mihi perniciosius est cur?

obsequium venter ego perniciosus sum cur


possem: ‘deprensi non bella est fama Treboni’

possum deprendo non bellum sum fama trebonius


vestrum praetor, is intestabilis et sacer esto.’

vester praetor is intestabilis et sacer sum


pascendi, ducenda petorrita. nunc mihi curto


et quae rimosa bene deponuntur in aure.


nempe inamarescunt epulae sine fine petitae


atque quibusdam aliis, melius quod scribere possem,

atque quidam alius bonus qui scribo possum


non Varium facies; nam quis me scribere pluris

non varius facies nam quis ego scribo multus


re vera pugnent, feriant vitentque moventes


gaudia prodentem voltum celare. sepulcrum


tutus ab infestis latronibus? o pater et rex


ut veni coram, singultim pauca locutus —

ut venio coram singillatim paucus loquor


ridetur fictis rerum Balatrone secundo,


adiuvat hoc quoque, sed vincit longe prius ipsum

adjuvo hic quoque sed vincio longus prior ipse


dissimile hoc illi est, quia non, ut forsit honorem

dissimilis hic ille sum quia non ut forsit honor


incretum puris circumposuisse catillis.


ut mavis, imitare. beatus Fannius ultro


culpari dignos. quemvis media elige turba:

culparis dignus quivis medius eligo turba


‘quid tamen ista velit sibi fabula, si licet, ede.’

quis tamen iste volo sui fabula si licet edo


Albuti senis exemplo, dum munia didit,


nam quamvis memori referas mihi pectore cuncta,

nam quivis memor refero ego pectus cunctus


laudato. scortator erit: cave te roget; ultro


Sarmenti domina exstat: ab his maioribus orti

sarmentum domina exsto ab hic magnus orior


absterrent vitiis. ex hoc ego sanus ab illis

absterreo vitium ex hic ego sanus ab ille


in neutram partem cultus miser. hic neque servis,

in neuter pars cultus miser hic neque servio


at si condoluit temptatum frigore corpus


proelia rubrica picta aut carbone, velut si

proelio rubrico pingo aut carbo velut si


ut vel continuo patuit, cum passeris atque


ignoscent, siquid peccaro stultus, amici


mane, diem totum stertebat; nil fuit unquam


certatim; tandem fessus dormire viator


gallis, hanc Philodemus ait sibi, quae neque magno

galli hic philodemus aio sui qui neque magnus


speravit magnae laudi fore. quid simile isti


nequaquam satis in re una consumere curam,

nequaquam satis in res unus consumo cura


nil aequale homini fuit illi: saepe velut qui

nihil aequal homo sum ille saepe velut qui


aiebat. ‘sapiens, vitatu quidque petitu


hoc in me iacis? est auctor quis denique eorum,

hic in ego jacio sum auctor quis denique is


quae neque in aede sonent certantia, iudice Tarpa,

qui neque in aedes sono certo iudex tarpa


mitulus et viles pellent obstantia conchae


exclusus fore, cum Longarenus foret intus.


ut metiretur nummos, ita sordidus, ut se


respondet. laudatur ab his, culpatur ab illis.


ut plerique solent, naso suspendis adunco

ut plerusque soleo naso suspendo aduncus


frusta dedit, cupiens varia fastidia cena


maxima formido; nam fures dextra coercet

maximus formido nam furo dextera coerceo


volcano summum properabat lambere tectum.


non, ut si solvas ‘postquam discordia taetra

non ut si solvo postquam discordia taeter


Evandri manibus tritum deiecit: ob hanc rem,


‘Chrysippus dicat: sapiens crepidas sibi numquam

chrysippus dico sapio crepida sui numquam


fortis, et in se ipso totus, teres atque rotundus,

fortis et in sui ipse totus tero atque rotundus


tutus erat rhombus tutoque ciconia nido,


milia tum pransi tria repimus atque subimus


mercedem aut nummos unde unde extricat, amaras

merces aut nummus unde unde extrico amarus


obvolvas vitium?” quid, si me stultior ipso


atque aestus curasque gravis e pectore pelli?


quid refert, uri virgis ferroque necari


incolumem possum; simul ac duraverit aetas


postera lux oritur multo gratissima; namque


miscueris elixa, simul conchylia turdis,


nomina sectatur modo sumpta veste virili


‘dixi equidem et dico: captes astutus ubique

dico equidem et dico capto astutus ubique


qui nil portarit. vel dic quid referat intra

qui nihil porto vel dico quis refero intra


candida rectaque sit, munda hactenus, ut neque longa

candidus recingo sum mundo hactenus ut neque longus


aut tacitum inpellat quovis sermone: ‘molestus,


captatorque dabit risus Nasica Corano.’


contra Laevinum, Valeri genus, unde Superbus

contra laevinus valerius genus unde superbus


ire modo ocius, interdum consistere, in aurem

eo modo ocior interdum consisto in auris


excitat hoc pacto: mensam poni iubet atque

excito hic pacisco mensa pono iubeo atque


iam vino quaerens, iam somno fallere curam,


omnibus et lippis notum et tonsoribus esse.


semet prognatos. vestem servosque sequentis,


nam ut quisque insanus nigris medium impediit crus

nam ut quisque insanus niger medius impedio crus


contulerit litis. Messi clarum genus Osci;


sed pullo atque haedo; tum pensilis uva secundas

sed pullo atque haedus tum pensilis labrusca secundus


in Tiberi stabit.’ casus medicusve levarit


diffingit Rheni luteum caput, haec ego ludo,

diffingo rhenus luteus caput hic ego ludo


cum sacris Cereris procedit fuscus Hydaspes

cum sacrum ceres procedo fuscus hydaspes


hortos egregiasque domos mercarier unus


ut suci melioris et ut magis alba rotundis,

ut sucus bonus et ut magis albus rotundus


aridum et ore ferens acinum semesaque lardi


hoc amat et laudat: ‘matronam nullam ego tango’,

hic amo et laudo matrona nullus ego tango


a puero est causaque mea permulta rogatus


accipe iam tabulas; detur nobis locus, hora,


infamis. quid? tunc rhombos minus aequor alebat?

infamis quis tunc rhombus paruus aequor alo


quam puer et validus praesumis mollitiem, seu

quam puer et validus praesumo mollities seu


esse feri similem dico.’ ridemus, et ipse


humanos animos: has nullo perdere possum


filius inmaturus obisset, flere. quis esset


cum prorepserunt primis animalia terris,


‘nonne vides, Albi ut male vivat filius utque

nonne video albis ut malus vivo filius ut


non aliquid patriae tanto emetiris acervo?

non aliquis patria tantus emetior acervus


sic habet.’ ‘accendis quare cupiam magis illi

sic habeo accendo quare cupio magis ille


traditum ab antiquis morem servare tuamque,


proximus esse.’ ‘velis tantummodo: quae tua virtus,

proximus sum velis tantummodo qui tuus virtus


demissum genus Aenea, tellure marique


‘quanto rectius hoc quam tristi laedere versu

quantus rectus hic quam tristis laedo verro


aiunt, cum sibi sint congesta cibaria: sicut


Bari moenia piscosi; dein Gnatia lymphis

baris moenia piscosus deinde gnatia lympha


legati, aversos soliti conponere amicos.


regula, peccatis quae poenas inroget aequas,


divitiis homines an sint virtute beati,


sed non omne mare est generosae fertile testae:

sed non omnis mare sum generosus fertilis testa


caecum agit, insanum Chrysippi porticus et grex

caecus ago insanus chrysippus porticus et grex


hoc iuvat, haud illud quaerentis, num sine sensu,

hic juvo haud ille quaero num sine sentio


qui Veientanum festis potare diebus


necne sit, addubites, flagret rumore malo cum

necne sum addubito flagro rumor malus cum


ridens dissimulare; meum iecur urere bilis.


nam fuit ante Helenam cunnus taeterrima belli

nam sum ante helena cunnus taeter bellum


omnia magna loquens, modo ‘sit mihi mensa tripes et

omnis magnus loquor modo sum ego mensa tripes et


transnanto Tiberim, somno quibus est opus alto,

transno tiberis somnus qui sum opus altus


infelix operam perdas, ut siquis asellum


Appius, ingenuo si non essem patre natus:


aut alio mentis morbo calet: huc propius me,

aut alius mens morbus caleo huc propius ego


rancidum aprum antiqui laudabant, non quia nasus

rancidus aper antiquus laudo non quia nasus


fungitur officiis, praelambens omne quod adfert.

fungor officium praelambo omnis qui affero


unguentarius ac Tusci turba inpia vici,

unguentarius atque tuscus turba impius vinco


pauper Opimius argenti positi intus et auri,

pauper opimus argentum pono intus et aurum


tu cessas? agedum sume hoc tisanarium oryzae.’

tu cesso agedum sumo hic tisanarium oryza


non ego; namque Deos didici securum agere aevom

non ego namque deus disco securus ago aevum


nec tantum Veneris quantum studiosa culinae.

neque tantus venus quantus studiosus culina


fugerit’: hic nigrae sucus lolliginis, haec est


ex more inponens cognata vocabula rebus?


hoc iter ignavi divisimus, altius ac nos


persta atque obdura: seu rubra canicula findet

persto atque obduro seu rubra canicula findo


nec studio citharae nec Musae deditus ulli,

neque studium cithara neque musa dedo ullus


as, laquei pretium. ‘iure’ inquit ‘Trausius istis

as laqueus pretium ius inquam trausius iste


belli ferratos postis portasque refregit’,


pinguibus et ficis pastum iecur anseris albae

pinguis et ficis pasco jecur anser albus


nil praeter Calvum et doctus cantare Catullum.

nihil praeter calvus et doceo canto catullus


quinquennis oleas est et silvestria corna

quinquennis oleo sum et silvestris cornum


corvorum atque in me veniat mictum atque cacatum

corvus atque in ego venio mingo atque caco


frigidus a Rostris manat per compita rumor:

frigidus ab rostrum mano per compitum rumor


quid latura sibi, quid sit dolitura negatum,


magna minorve foro si res certabitur olim,


in campo doceat parentem currere frenis.


tandem urbanus ad hunc “quid te iuvat” inquit, “amice,

tandem urbanus ad hic quis tu juvo inquam amicus


Vibidius, quos Maecenas adduxerat umbras.


effugiet tamen haec sceleratus vincula Proteus.

effugio tamen hic scelero vinculum proteus


vis tu homines urbemque feris praeponere silvis?


Pythagoran Anytique reum doctumque Platona.’


nil sane fecit quod tu reprehendere possis:

nihil sanus facio qui tu reprehendo possum


ast ubi me fessum sol acrior ire lavatum


mundus erit, qua non offendat sordibus atque


praetor et ad sanos abeat tutela propinquos.

praetor et ad sanus abeo tutela propinquus


supremum tempus, ne se penuria victus


atque adfigit humo divinae particulam aurae.


Non quia, Maecenas, Lydorum quidquid Etruscos


si memini, Varius; cum Servilio Balatrone


hic ego propter aquam, quod erat deterrima, ventri

hic ego propter aqua qui sum deterior venter


vel merito, quoniam in propria non pelle quiessem.

vel mereo quoniam in proprius non pello quiesco


‘utne tegam spurco Damae latus? haud ita Troiae

ut tego spurcus dama latus haud ita troius


permissum arbitrio sine sordibus exstrue: funus

permitto arbitrium sine sordes exstruo funus


si te alio pravum detorseris. Avidienus,


ille repotia, natalis aliosve dierum


excidere atque herbas atque incantata lacertis

excido atque herba atque incanto lacertus


formabat puerum dictis et, sive iubebat


pertinet et nescire malum est, agitamus, utrumne


aedificante casas qui sanior? adde cruorem


cole suburbano qui siccis crevit in agris

colo suburbanum qui siccus cerno in ager


nocturna siquid crassi est tenuabitur aura


‘non ego’ narrantem ‘temere edi luce profesta


continuo sanus? minime. cur, Stoice? dicam.


pocula? num esuriens fastidis omnia praeter

poculum num esurio fastidio omnis praeter


quos Venerem incertam rapientis more ferarum


‘rex sum.’ nil ultra quaero plebeius. ‘et aequam

rex sum nihil ultra quaero plebeius et aequus


garrulus hunc quando consumet cumque: loquaces,


‘si bene me novi, non Viscum pluris amicum,

si bene ego nosco non viscum multus amicus


et calices poscit maiores. vertere pallor


in quem manca ruit semper fortuna. potesne


reddere certa sibi, nihilo plus explicet ac si

reddo certus sui nihilum multus explico atque si


ac non incauto fictum astutumque vocamus.


aut si tantus amor scribendi te rapit, aude

aut si tantus amor scribo tu rapio audeo


aut Pacideiani contento poplite miror


pressit cella; garo de sucis piscis Hiberi;

premo cella garus de sucus piscis hiberus


imbecilla volet: tibi quidnam accedet ad istam

imbecillus volo tu quisnam accedo ad iste


matronae peccantis in ambo iusta potestas,


cervius haec inter vicinus garrit anilis


libertinarum dico — Sallustius in quas


his ut sublatis puer alte cinctus acernam


insanire putas? ego nam videor mihi sanus.’


pugnis; quot capitum vivunt, totidem studiorum


pasco libatis dapibus. prout cuique libido est,

pasco libo daps prout quisque libido sum


plenior ut siquos delectet copia iusto,


nudus inopsque domum redeam te vate, neque illic

nudus inops domus redeo tu vates neque illic


quid vetat? ut pueris olim dant crustula blandi

quis veto ut puer olim do crustulum blandio


si vespertinus subito te oppresserit hospes,


quod sunt quos genus hoc minime iuvat, utpote pluris

qui sum qui genus hic paruus juvo utpote multus


iudicio volgi, sanus fortasse tuo, quod


ex vitiis unum; cui si concedere nolis,


tune insanus eris, si acceperis, an magis excors

tu insanus sum si accipio an magis excors


appellat paetum pater, et pullum, male parvos

appello paetus pater et pullus malus parvus


tu cum pro vitula statuis dulcem Aulide natam

tu cum pro vitula statuo dulcis aulis nata


ex testamento sic est elata: cadaver


palantis error certo de tramite pellit,


sollicitudine districtum, ne panis adustus,


est operae pretium duplicis pernoscere iuris


maxima pars hominum morbo iactatur eodem.


versiculos, vetuit me tali voce Quirinus


iam vaga prosiliet frenis natura remotis.


invisum agricolis sidus, venisse: ruebat


Romae rus optas; absentem rusticus Urbem


pauper eris.’ ‘fortem hoc animum tolerare iubebo;

pauper sum fortis hic animus tolero iubeo


ast inportunas volucres in vertice harundo

at importunus volucris in vertex harundo


septimus octavo propior iam fugerit annus,

septimus octavus propior iam fugio annus


suave locus voci resonat conclusus. inanis


ire licet mulo vel si libet usque Tarentum,

eo licet mulus vel si libet usque tarentus


‘mater, te appello’ clamantibus. huic ego volgus


illum ipsum mercatus aravit, dives amico


invisis foribus? ‘nec nunc, cum me vocet ultro,

invideo foris neque nunc cum ego voco ultro


vita senis. sequor hunc, Lucanus an Appulus anceps;

vito senex sequor hic lucanus an appulus anceps


sed puerum est ausus Romam portare docendum


vivere, Vertumnis quotquot sunt natus iniquis.

vivo vertumnis quotquot sum nascor iniquus


sed tamen amoto quaeramus seria ludo:


Di tibi dent capta classem redducere Troia.


ad quartam iaceo; post hanc vagor aut ego lecto

ad quartus jaceo post hic vago aut ego lectus


delectant, veluti Balbinum polypus Agnae.


in matris iugulo ferrum tepefecit acutum?


hic nuptarum insanit amoribus, hic puerorum:


quod pulcrae clunes, breve quod caput, ardua cervix.

qui pulcher clunis brevis qui caput arduus cervix


terra tulit neque quis me sit devinctior alter.

terra fero neque quis ego sum devincio alter


abiecto instrumento artis clausaque taberna


non, ut magna dolo factum negat esse suo pars,

non ut magnus dolus facio nego sum suus pars


trans Tiberim longe cubat is prope Caesaris hortos.’

trans tiberis longus cubo is prope caesar hortus


detrahere et pellem, nitidus qua quisque per ora

detraho et pellis nitidus qui quisque per os


“duci ventre levem, nasum nidore supinor,


sordidus atque animi quod parvi nolit haberi,

sordidus atque animus qui parvus nolo habeo


nil respondebam, ‘misere cupis’ inquit ‘abire:


quod Methymnaeam vitio mutaverit uvam.


infantis statuas, seu pingui tentus omaso


saepe decem servos; modo reges atque tetrarchas,

saepe decem servus modo rex atque tetrarches


cum mihi non tantum furesque feraeque suetae


sit licet, hoc, Cerinthe, tuum tenerum est femur aut crus

sum licet hic cerinthus tuus tener sum femur aut crus


siquis lectica nitidam gestare amet agnam,

siquis lectica nitidus gestaris amo agna


invidiam placare paras virtute relicta?


esset, quaesivere, quod acer spiritus ac vis


pastorem saltaret uti Cyclopa rogabat:


pluribus adsuerit mentem corpusque superbum,


‘militia est potior. quid enim? concurritur: horae

militia sum potis quis enim concurro hora


cognati, quis te salvo est opus?’ ‘haud mihi quisquam.

cognatus quis tu salvo sum opus haud ego quisquam


convivae lecti nihilum nocuere lagoenis.


in media iussit Libya, quia tardius irent


membra animumque tuum, nabis sine cortice.’ sic me

membrum animus tuus no sine cortex sic ego


Lucili ritu, nostrum melioris utroque.


Hellade percussa Marius cum praecipitat se,

hellas percutio marius cum praecipito sui


solatus iussit sapientem pascere barbam


vellem in amicitia sic erraremus et isti


‘certe nescio quid secreto velle loqui te

certus nescio quis secretum volo loquor tu


illam ‘post paulo’ ‘sed pluris’ ‘si exierit vir’


difficile et mirum, Rhodio quod Pitholeonti

difficilis et mirus rhodius qui pitholeonti


illi, scripta quibus comoedia prisca viris est,

ille scribo qui comoedia priscus vis sum


‘num furis? an prudens ludis me obscura canendo?’

num fur an prudens ludus ego obscurus cano


nil servile gulae parens habet? adde, quod idem

nihil servilis gula parens habeo addo qui idem


concha salis puri et toga, quae defendere frigus

concha sal purus et toga qui defendo frigus


corpus. an hic peccat, sub noctem qui puer uvam

corpus an hic pecco sub nox qui puer labrusca


incutiat tibi quid sanctarum inscitia legum:


cum venia dabis: insuevit pater optimus hoc me,

cum venia do insuesco pater bonus hic ego


ante potestatem Tulli atque ignobile regnum

ante potestas tullius atque ignobilis regnum


a certis annis aevum remeare peractum


scilicet egregii mortalem altique silenti.


quarum subsuta talos tegat instita veste,


praedia Caesar an est Itala tellure daturus?’


‘ut quamvis tacet Hermogenes, cantor tamen atque

ut quivis taceo hermogenes canto tamen atque


non Pyladen ferro violare aususve sororem


accessit fervor capiti numerusque lucernis;


solem Asiae Brutum appellat stellasque salubris


nec me nec quemquam statuit: nos expulit ille,

neque ego neque quisquam statuo nos expello ille


circum doctores aderat. quid multa? pudicum,


finiet, ante gravem quae legerit arbore solem.


obiciet nemo sordis mihi, quas tibi, Tulli,


sic tamen, ut limis rapias, quid prima secundo

sic tamen ut limus rapio quis primus secundus


optaret sibi quisque, meis contentus honestos


cum laqueo uxorem interimis matremque veneno,


quondam lethargo grandi est oppressus, ut heres

quondam lethargus grandis sum opprimo ut heres


sive vicarius est, qui servo paret, uti mos

sive vicarius sum qui servo pareo uti mos


arma viri? nequam et cessator Davus; at ipse

arma vir nequam et cessator davus at ipse


— nec meus hic sermo est, sed quae praecepit Ofellus

neque meus hic sermo sum sed qui praecipio ofellus


atque ipsa utilitas, iusti prope mater et aequi.

atque ipse utilitas justus prope mater et aequum


ut siquis solum hoc, mala ne sint vina, laboret,

ut siquis solus hic malus ne sum vinum laboro


Canidia Albuci, quibus est inimica, venenum,

canidia albucius qui sum inimicus venenum


qui non defendit alio culpante, solutos


heres et, siquis casus puerum egerit Orco,


spiritum et incessum: qui ridiculus minus illo?

spiritus et incedo qui ridiculus paruus ille


proximus accedat, qui nunc denormat agellum!’

proximus accedo qui nunc denormo agellus


munifico esse licet, vellet bonus atque benignus

munificus sum licet volo bonus atque benignus


ut vitale putes.’ ‘age libertate Decembri,


hic erus “Albanum, Maecenas, sive Falernum


naribus horum hominum; rideri possit eo quod


eriperem, prudens placavi sanguine Divos.’


errori nomen virtus posuisset honestum.


hinc muli Capuae clitellas tempore ponunt.


praeterea ne vos titillet gloria, iure


ten’ lapides varios lutulenta radere palma


debebat, quod ni fecisset, perdere litem.


culpantur frustra calami inmeritusque laborat


hunc Regem iugulas? operum hoc, mihi crede, tuorum est.’

hic rex jugulo opus hic ego credo tuus sum


nusquam est? unde mihi tam fortem tamque fidelem?”

nusquam sum unde ego tam fortis tam fidelis


fecerat horrendas adspectu. scalpere terram


metiri possis oculo latus. an tibi mavis


eludente senem comis garrire libellos


lusum it Maecenas, dormitum ego Vergiliusque;


pro quaestu sumptum facit hic?’ vix credere possis,

pro quaestus sumo facio hic vix credo possum


sublegit quodcumque iaceret inutile quodque

sublego quicumque iaceo inutilis quisque


‘ede hominis nomen, simul et, Romanus an hospes.’

edo homo nomen simul et romanus an hospes


error, sed variis inludit partibus: hoc te


quatenus id facit: ut quidam memoratur Athenis

quatenus is facio ut quidam memoro athenae


ne longum faciam: seu me tranquilla senectus

ne longus facio seu ego tranquillus senectus


neglectis urenda filix innascitur agris.


doctores, elementa velint ut discere prima —


men’ moveat cimex Pantilius? aut cruciet quod

ego moveo cimex pantilius aut crucio qui


quod puero cecinit divina mota anus urna:


non magis audierit, quam Fusius ebrius olim,


quod sibi poscenti non dentur pocula, dumque


nunc age luxuriam et nomentanum arripe mecum.

nunc ago luxuria et nomentanum arripio ego


responsare cupidinibus, contemnere honores


non tuus hoc capiet venter plus ac meus: ut, si

non tuus hic capio venter multus atque meus ut si


dixeris esse satis neque, siqui scribat uti nos

dico sum satis neque siquis scribo uti nos


sperne cibum vilem; nisi Hymettia mella Falerno

sperno cibus vilis nisi hymettius mel falernum


extimui, ne vos ageret vesania discors,


quod moechus foret aut sicarius aut alioqui

qui moechus sum aut sicarius aut alioqui


cum Tiburte via praetorem quinque secuntur


quae, simul inversum contristat Aquarius annum,

qui simul inverto contristo aquarius annus


Plotius et Varius Sinuessae Vergiliusque


non uxor salvum te volt, non filius; omnes

non uxor salvus tu volo non filius omnis


multos saepe viros nullis maioribus ortos


in Mamurrarum lassi deinde urbe manemus,


officit, evitare? bonam deperdere famam,


integrum perdunt lino vitiata saporem.


quicquam praeter holus fumosae cum pede pernae.

quisquam praeter holus fumosus cum pes perna


agrestem pepulere, domo levis exsilit; inde


cum adsectaretur, ‘numquid vis?’ occupo. at ille

cum assector numquid volo occupo at ille


maiorem natura modum dedit, his breve pondus:

magnus natura modus do hic brevis pondus


quo tu rere, modo; domus hac nec purior ulla est

quo tu reor modo domus hic neque purus ullus sum


ius anceps novi, causas defendere possum;


parcius hic vivit: frugi dicatur; ineptus


vita solutorum misera ambitione gravique;


vix poterat. Balatro suspendens omnia naso


mater, honesta soror cum cognatis, pater, uxor:

mater honestus soror cum cognatus pater uxor


incolumi capite es? quid enim? neque tu hoc facis Argis

incolumis caput sum quis enim neque tu hic facio argus


inquiet, “ut patiens, ut amicis aptus, ut acer?”

inquam ut patior ut amicus aptus ut acer


dum nequid simile huic, esto ut libet.’ ‘o bone, ne te

dum nequid similis hic sum ut libet o bonus ne tu


antiquo censu, gnatis divisse duobus


quisnam igitur liber? sapiens sibi qui imperiosus,

quisnam igitur liber sapio sui qui imperiosus


mane die, quo tu indicis ieiunia, nudus


hoc facit insanum — , multae tibi tum officient res,

hic facio insanus multus tu tum officio res


multa Cicerrus ad haec: donasset iamne catenam


nec verbis nec rebus inest, nisi quod pede certo

neque verbum neque res insum nisi qui pes certus


cum ripa simul avolsos ferat Aufidus acer.

cum ripa simul avulsus fero aufidus acer


fabula quem miserum gnato vixisse fugato


aut spem deponas aut artem inlusus omittas.


Fufidius vappae famam timet ac nebulonis


versiculos natura magis factos et euntis


hoc Staberi prudentem animum vidisse. quid ergo

hic staberius prudens animus video quis ergo


interdum urbani, parcentis viribus atque


illum aut nequities aut vafri inscitia iuris,

ille aut nequities aut vafri inscitia ius


si foret hoc nostrum fato delapsus in aevum,


captus hiet? pontisne inter iactatus an amnis


Campana solitus trulla vappamque profestis,


at quanto meliora monet pugnantiaque istis


possum aliud vere, promitto. liberius si


ut nudam, ne crure malo, ne sit pede turpi;

ut nudus ne crus malus ne sum pes turpis


delassare valent Fabium. ne te morer, audi,

delassaris valeo fabius ne tu moror audio


lenta feret pitvita. vides, ut pallidus omnis

lentus fero pitvita video ut pallidus omnis


huc prius angustis eiecta cadavera cellis


nam Canusi lapidosus, aquae non ditior urna:

nam canusium lapidosus aqua non dives urna


se probet ac potius laudet diversa sequentis,

sui probo atque potis laudo diverto sequor


qui partum? non in caro nidore voluptas


cum referre negas, quali sit quisque parente


vel cyatho ac dicas ‘magno de flumine mallem

vel cyathus atque dico magnus de flumen malo


conminxit lectum potus mensave catillum


putet aper rhombusque recens, mala copia quando

puto aper rhombus recens malus copia quando


cetera, ni Catia est, demissa veste tegentis.

ceterus ni catia sum demitto vestis tego


natura aut etiam consuetudo mala; namque

natura aut etiam consuetudo malus namque


qui iam contento, iam laxo fune laborat.’


latus ut in circo spatiere et aeneus ut stes,

latus ut in circus spatior et aeneus ut sto


summosses omnis.’ ‘non isto vivimus illic,


ne male conditum ius adponatur, ut omnes


nec quod avus tibi maternus fuit atque paternus

neque qui avus tu maternus sum atque paternus


occurrunt, animae, qualis neque candidiores


nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis,


vive memor, quam sis aevi brevis.” haec ubi dicta

vivo memor quam sum aevum brevis hic ubi dictum


te quicquam indignum. pudor” inquit “te malus angit,

tu quisquam indignus pudor inquam tu malus ango


defensor; fama civem causaque priorem


agrestem, veluti succinctus cursitat hospes


expressa arbusto regerit convicia, durus


postremum expellet certe vivacior heres.


‘peccatum fateor, cum te sic tempore laevo

peccatum fateor cum tu sic tempus laevus


conmittes rem omnem et vitam et cum corpore famam

conmitto res omnis et vita et cum corpus fama


forte vehas umero, nihilo plus accipias quam

fors veho umerus nihilum multus accipio quam


audieris “heres”: “ergo nunc Dama sodalis


post mediam noctem visus, cum somnia vera:


ne longum faciam: dum tu quadrante lavatum


hoc stabant, hoc sunt imitandi; quos neque pulcher


quod venale habet ostendit nec, siquid honesti est,

qui venal habeo ostendo neque siquis honestus sum


ut quondam Marsaeus, amator Originis ille,


sed tamen admiror, quo pacto iudicium illud

sed tamen admiror quo pacisco iudicium ille


quo personatus pacto pater. his, ego quae nunc,

quo personatus pacisco pater hic ego qui nunc


quam ex hoc fonticulo tantundem sumere.’ eo fit,

quam ex hic fonticulus tantus sumo is fio


contentus vivat, laudet diversa sequentis?


mollius? invideat quod et Hermogenes, ego canto.’

mollis invideo qui et hermogenes ego canto


Quinti progenies Arri, par nobile fratrum

quintius progenies arius par nobilis frater


summa, sed in te ipso est. tu pulmentaria quaere

summus sed in tu ipse sum tu pulmentaris quaero


praeter Crispinum sectabitur, et mihi dulces


nulla etenim mihi te fors obtulit: optimus olim

nullus etenim ego tu fors offero bonus olim


non ridet versus Enni gravitate minores,


pectinibus patulis iactat se molle Tarentum.

pectinibus patulis iacto sui mollis tarentus


verba facit leno: ‘quidquid mihi, quidquid et horum

verbum facio leno quisquis ego quisquis et hic


naviget Anticyram. quid enim differt, barathrone

navigo anticyra quis enim differo barathrum


aut quia non firmus rectum defendis et haeres

aut quia non firmus recingo defendo et haereo


cum ventum ad verum est: sensus moresque repugnant

cum venio ad verus sum sensus mos repugno


et propero quo scis.’ ‘dubius sum, quid faciam’, inquit,

et propero quo scio dubius sum quis facio inquam


gaudes, si cameram percusti forte, penes te es?

gaudeo si camera percusti fors penis tu sum


frumenti quantum metit Africa. ‘sive ego prave

frumentum quantus metior africanus sive ego pravus


cum res ipsa feret: nisi dextro tempore, Flacci,

cum res ipse fero nisi dexter tempus flaccus


dictantis, quod tu numquam rescribere possis.


at nos virtutes ipsas invertimus atque


scilicet uni aequos virtuti atque eius amicis.

scilicet unus aequus virtus atque is amicus


nam facie praestant, Venucula convenit ollis;

nam facies praesto venucula convenio ille


aegrum ex praecipiti: mater delira necabit


‘porrectum magno magnum spectare catino


haec habeant, tanto reprehendi iustius illis,


quod, si conminuas, vilem redigatur ad assem?


vinea submittit capreas non semper edulis.


contemptum cassa nuce pauperet; haec mea cura est,

contemno cassus nuce paupero hic meus cura sum


quam laudas, pluma? cocto num adest honor idem?

quam laudo pluma coquo num adsum honor idem


et pueros et anus.’ agedum pauca accipe contra.

et puer et anus agedum paucus accipio contra


monstravi incoquere; inlutos Curtillus echinos,

monstro incoquo illutus curtillus echinus


luserat in campo: ‘Fortunae filius’ omnes.


quae procul exstructis inerant hesterna canistris.

qui procul exstruo insum hesternus canistrum


porrigis irato puero cum poma, recusat;


‘hic fossa est ingens, hic rupes maxima: serva!’

hic fossa sum ingens hic rupes maximus servo


cum flueret lutulentus, erat quod tollere velles;


summa deperdat metuens aut ampliet ut rem.


‘faenum habet in cornu, longe fuge; dummodo risum

faenum habeo in cornu longus fugio dummodo risus


si male rem gerere insani est, contra bene sani:

si malus res gero insanio sum contra bene sanus


ille velut fidis arcana sodalibus olim


non patre praeclaro, sed vita et pectore puro.

non pater praeclarus sed vito et pectus purus


tempore dicam; hodie tricensima sabbata: vin tu

tempus dico hodie tricensima sabbata volo tu


summa fuit: duo si discordia vexet inertis


‘in silvam non ligna feras insanius ac si

in silva non lignum ferus insanus atque si


pocula seu modicis uvescit laetius. ergo


i, puer, atque meo citus haec subscribe libello.

eo puer atque meus cieo hic subscribo libellus


cum de se loquitur non ut maiore reprensis?

cum de sui loquor non ut magnus reprensis


putescit, totiens servatis clarus achivis,


sed tamen ut monitus caveas, ne forte negoti

sed tamen ut moneo cavea ne fors negotium


sic qui promittit civis, urbem sibi curae,


Chrysippus ponit fecunda in gente Meneni.

chrysippus pono fecundus in gens menenius


nam mihi quaerenti convivam dictus here illic


admonuit, fugio campum lusumque trigonem.


explicuit vino contractae seria frontis.


lanea, quae poenis conpesceret inferiorem;


dicam, si potero. male verum examinat omnis

dico si possum malus verus examino omnis


causa, sed ignotis perierunt mortibus illi,


quod superat non est melius quo insumere possis?

qui supero non sum bonus quo insumo possum


circumagi: quendam volo visere non tibi notum;


dente lupus, cornu taurus petit: unde nisi intus

dens lupus cornu taurus peto unde nisi intus


sive operum vacuo gratus conviva per imbrem

sive opus vacuus gratus conviva per imber


praemia laturus.’ ‘cupidum, pater optime, vires

praemium fero cupidus pater optume vireo


ut, cum carceribus missos rapit ungula currus,


quae simplex olim tibi sederit. at simul assis

qui simplex olim tu sedeo at simul adsum


ira fuit capitalis, ut ultima divideret mors,


fabula narratur: congestis undique saccis


nescis, quo valeat nummus, quem praebeat usum?

nescio quo valeo nummus qui praebeo usus


iniussi numquam desistant. sardus habebat


ne quis fur esset neu latro neu quis adulter.

ne quis fur sum neu latro neu quis adulter


iudice: nam frustra vitium vitaveris illud,


infesto nigris: ego si risi, quod ineptus


aestates peraget, qui nigris prandia moris


numquid de Dacis audisti?’ ‘nil equidem.’ ‘ut tu

numquid de dacus audio nihil equidem ut tu


‘inprimat his cura Maecenas signa tabellis.’

inprimat hic cura maecenas signum tabella


inprudens olim faciam simile?’ haec ego mecum

imprudens olim facio similis hic ego ego


perfectum traheretur, et in versu faciendo


cum Ilionam edormit, Catienis mille ducentis

cum iliona edormio catienus mille ducenti


rebus agit laetum convivam, cum subito ingens


et qui nocturnus sacra Divum legerit. adsit


‘suaviter, ut nunc est,’ inquam ‘et cupio omnia quae vis.’

suavis ut nunc sum inquam et cupio omnis qui volo


Qui fit, Maecenas, ut nemo, quam sibi sortem


Iudaei cogemus in hanc concedere turbam.


legibus insanis, seu quis capit acria fortis


Iulius, et fragilis Pediatia, furque Voranus.


in corruptorem vel iustior? illa tamen se


aversus mercaturis: delirus et amens


quam Decio mandare novo censorque moveret


o rus, quando ego te adspiciam quandoque licebit

o rus quando ego tu adspecio quandoque liceo


exanimat mortisque metu sibi parcere cogit,


qui meliorem audax vocet in ius, illius esto


deficiunt; neque enim quivis horrentia pilis


ut melius muria quod testa marina remittat.”

ut bonus muria qui testa marinus remitto


si sapiat, vitet, simul atque adoleverit aetas.”

si sapio vito simul atque adolesco aetas


obsequio grassare; mone, si increbruit aura,

obsequium grassaris moneo si increbesco aura


angustoque vagos piscis urgere catino.


rem imperito, ac sicui videor non iustus, inulto

res imperitus atque siquis video non iustus inultus


dicere nescio quid puero, cum sudor ad imos


ponere signa novis praeceptis, qualia vincent

pono signum novus praecipio qualis vinco


pingue pecus domino facias et cetera praeter

pinguis pecus dominus facio et ceterus praeter


reiecta praeda, quam praesens Mercurius fert?

rejecto praeda quam praesens mercurius fero


nos maius veriti, postquam nihil esse pericli

nos magnus vereor postquam nihil sum periculum


ut Nomentanus?’ pergis pugnantia secum


auditoris; et est quaedam tamen hic quoque virtus.

auditor et sum quidam tamen hic quoque virtus


Cervius iratus leges minitatur et urnam,


ridiculus totas semel absorbere placentas;


illuc praevertamur, amatorem quod amicae


qui stupet in titulis et imaginibus. quid oportet

qui stupeo in titulus et imago quis oportet


contudit articulos, qui pro se tolleret atque

contundo articulus qui pro sui tollo atque


Vergilio adnuerunt gaudentes rure Camoenae:


Iuppiter, ut pereat positum robigine telum


dicat et exacto contentus tempore vita


nec timuit, sibi ne vitio quis verteret, olim

neque timeo sui ne vitio quis verto olim


inmane est vitium dare milia terna macello

immanis sum vitium do mille terni macellum


quod pingui miscere mero muriaque decebit


rara avis et picta pandat spectacula cauda:

rarus avus et pingo pando spectaculum cauda


errori similem cunctum insanire docebo.


libertusve senem delirum temperet, illis


furcifer?’ ‘ad te, inquam.’ ‘quo pacto, pessime?’ ‘laudas

furcifer ad tu inquam quo pacisco pessime laudo


matrem: nil faciet sceleris pia dextera — mirum,

mater nihil facio scelus pius dextera mirus


unde datum sentis, lupus hic Tiberinus an alto

unde do sentio lupus hic tiberinus an altus


quamvis crassa queat.’ deciens centena dedisses


testamenta senum neu, si vafer unus et alter

testamentum seni neu si vafer unus et alter


largiter abstulerit longa aetas, liber amicus,

largiter aufero longus aetas liber amicus


conpilasse putes, verbum non amplius addam.


quamque poetarum seniorum turba; sed ille,


vincere tangentis male singula dente superbo,

vinco tango malus singulus dens superbus


excerpam numero: neque enim concludere versum

excerpo numerus neque enim concludo verro


sit facie, sura, quali pede, dente, capillo:


corruptus iudex. leporem sectatus equove


miles ait, multo iam fractus membra labore.

miles aio multus iam frango membrum labor


quid scalptum infabre, quid fusum durius esset.

quis scalpo infabre quis fundo durus sum


tam nigrum surrexe mihi! fugit inprobus ac me

tam niger surrexe ego fugio improbus atque ego


sensit, cum summam patrimoni insculpere saxo

sentio cum summa patrimonium insculpo saxum


vidi egomet nigra succinctam vadere palla


ut nemo Varius ducit, molle atque facetum

ut nemo varius duco mollis atque facetus


huic vestem ut gnatae, paret ancillas, paret aurum,

hic vestis ut gnatae pareo ancilla pareo aurum


convivam: “nemon’ oleum fert ocius? ecquis


nonne, cupidinibus statuat natura modum quem,


occurram; hoc quidam non belle: numquid ego illi

occurro hic quidam non bellus numquid ego ille


ergo ubi me in montes et in arcem ex Urbe removi,

ergo ubi ego in mons et in arx ex urbs removeo


o qui conplexus et gaudia quanta fuerunt.


clarus erit, fortis, iustus.’ ‘sapiensne?’ ‘etiam, et rex

clarus sum fortis iustus sapio etiam et rex


cerritus fuit? an commotae crimine mentis


‘de re communi scribae magna atque nova te

de res communis scriba magnus atque novo tu


pelliculam curare iube; fi cognitor ipse,


atque alios legere, ad fastum quoscumque parentes

atque alius lego ad fastus quicumque parens


sensimus, erigimur; Rufus posito capite, ut si


adversarius et ‘quo tu, turpissime?’ magna


aut alius casus lecto te adflixit, habes qui

aut alius casus lectus tu affligo habeo qui


mille die versus deduci posse. Trebati,

mille dies verro deduco possum trebatius


nec soleas fecit; sutor tamen est sapiens.’ qui?

neque soleo facio sutor tamen sum sapio qui


comis et urbanus, fuerit limatior idem


usque laborantis, dum ferrum molliat ignis,


natura est; aliis male creditur. ille salubris

natura sum alius malus credo ille salubris


insidias fieri pretiumque avellier ante


ambitione mala aut argenti pallet amore,


turbatam haurit aquam neque vitam amittit in undis.

turbo haurio aqua neque vita amitto in unda


sanguine fraterno, fugitivus, ne tamen illi

sanguis fraternus fugitivus ne tamen ille


atque acidas mavolt inulas. necdum omnis abacta

atque acidus malo inula necdum omnis abigo


quis paria esse fere placuit peccata, laborant,


post vinum stomacho; perna magis et magis hillis

post vinum stomachus perna magis et magis hillae


Persius exponit causam; ridetur ab omni


hoc illi recte: ne corporis optima Lyncei


Barrus inops? magnum documentum, ne patriam rem

barrus inops magnus documentum ne patria res


hactenus haec: alias, iustum sit necne poema.

hactenus hic alius iustus sum necne poema


blattarum ac tinearum epulae, putrescat in arca:

blattaris atque tinearis epulae putrescat in arca


momento cita mors venit aut victoria laeta.’

momentum cieo mors venio aut victoria laetus


sicui praeterea validus male filius in re

siquis praeterea validus malus filius in res


praebuit et parochi, quae debent, ligna salemque.

praebeo et parochus qui debeo lignum salemque


verum est cum mimis, est cum meretricibus, unde

verus sum cum mimus sum cum meretrix unde


cum lucro noram; unde frequentia Mercuriale

cum lucrum noram unde frequentia mercurial


sive diem festum rediens advexerit annus,


nequis humasse velit Aiacem, Atrida, vetas cur?


divitias aerisque ruam, dic, augur, acervos.’


sordidus ac dives, populi contemnere voces

sordidus atque dives populus contemno voco


lividus et mordax videor tibi? mentio siquae

lividus et mordax video tu mentior siquis


excutiat sibi, non hic cuiquam parcet amico

excutio sui non hic quisquam parco amicus


quod satis esse putat pater et natura coercet.

qui satis sum puto pater et natura coerceo


est opus hac” ait et “valeas: me silva cavosque

sum opus hic aio et valeo ego silva cavus


ducere me auditum, perges quocumque, memento.


Penelopam facilis potiori trade.’ ‘putasne


quid? cum balba feris annoso verba palato,

quis cum balbus fera annosus verbum palatum


pellibus et latum demisit pectore clavom,


quid vetat et nosmet Lucili scripta legentis


audire atque togam iubeo conponere, quisquis


umbras et caelo diffundere signa parabat:


saetosam laevi frontem turpaverat oris.


ante aras spargisque mola caput, inprobe, salsa,

ante ara spargo mola caput improbus salio


verba per attentam non ibunt Caesaris aurem:


nominaque invenere; dehinc absistere bello,


atque salutandi plures, ducendus et unus


et soleas poscit. tum in lecto quoque videres

et soleo posco tum in lectus quoque video


atque alii, quorum comoedia prisca virorum est,

atque alius qui comoedia priscus vir sum


scurra Volanerius, postquam illi iusta cheragra

scurra volanerius postquam ille iustus cheragra


semper eris derisor.’ ‘at omnes Di exagitent me,

semper sum derisor at omnis deus exagito ego


posset cenantis offendere, ut Attica virgo


dura tibi peragenda rei sit causa petilli?


stultitiane erret nihilum distabit an ira.


quisquis luxuria tristive superstitione


nequitia et nugis pravorum et amore gemellum

nequitia et nugae pravus et amor gemellus


cenem ego; tu piscis hiberno ex aequore verris.

ceno ego tu piscis hiberno ex aequor verro


qui testamentum tradet tibi cumque legendum,


moenia nocturni subrepere. iamque tenebat


tot tantisque minor, quem ter vindicta quaterque

tot tantus paruus qui ter vindicta quater


ferre sinu laxo, donare et ludere vidi,


mutatus Polemon? ponas insignia morbi,


Eupolin, Archilochum, comites educere tantos?


luctandum in turba et facienda iniuria tardis.


iudiciumque.’ ‘esto, siquis mala; sed bona siquis

judicium sum siquis malus sed bonus siquis


‘noris nos’ inquit; ‘docti sumus.’ hic ego ‘pluris

nosco nos inquam doceo sum hic ego multus


suspectum genus hoc scribendi. Sulcius acer


nunc illud tantum quaeram, meritone tibi sit


me Satureiano vectari rura caballo,


qui nisi, cum tristes misero venere Kalendae,

qui nisi cum tristis mitto venio kalendae


opprobriis dignum latraverit, integer ipse?’


dissentis.’ ‘equidem nihil hinc diffindere possum.

dissentio equidem nihil hinc diffindo possum


et pressare manu lentissima bracchia, nutans,

et pressaris manus lentus bracchium nuto


‘matutina parum cautos iam frigora mordent’,


graecorum longe doctissimus; inde forum Appi

graecorum longus doceo inde forum appius


et quodcumque semel chartis inleverit, omnis

et quicumque semel charta inleverit omnis


pastillos Rufillus olet, Gorgonius hircum:

pastillus rufillus oleo gorgonius hircum


in magno ut populo, siqui vidisset, avita

in magnus ut populus siquis video avitus


natus, dum ingenuus, persuades hoc tibi vere,

nascor dum ingenuus persuadeo hic tu verus


incipias, parto quod avebas, ne facias quod


arreptaque manu, ‘quid agis, dulcissime rerum?’


lubrica nascentes inplent conchylia lunae;


thesauro invento qui mercennarius agrum


fervida quod subtile exsurdant vina palatum.

fervidus qui subtilis exsurdo vinum palo


primum ego me illorum, dederim quibus esse poetis,


qui, ne tuberibus propriis offendat amicum,


imperet hoc natura potens, sic collige mecum:

impero hic natura possum sic colligo ego


dives, inops, Romae, seu fors ita iusserit, exsul,

dives inops roma seu fors ita iubeo exsul


nil nisi lene decet: leni praecordia mulso

nihil nisi lenis decet lenis praecordia mulceo


in vitiis, tanto levius miser ac prior illo

in vitium tantus levis miser atque prior ille


accidit, ut cuidam testis caudamque salacem


urbem defricuit, charta laudatur eadem.


quod nisi concedas, habeare insuavis: acerbus

qui nisi concedo habearis insuavis acerbus


non alius quisquam, at tibi amicus, at ingenium ingens

non alius quisquam at tu amicus at ingenium ingens


mendici, mimae, balatrones, hoc genus omne


nec magis his aliena malis; nil mi officit, inquam,

neque magis hic alienus malus nihil ego officio inquam


unguere si caules oleo meliore caputque


in pace, ut sapiens, aptarit idonea bello?


aggere in aprico spatiari, quo modo tristes

aggero in apricus spatiaris quo modo tristis


Castor gaudet equis, ovo prognatus eodem


adclinis falsis animus meliora recusat,


propter onus segnes. uter est insanior horum?

propter onus segnis uter sum insanio hic


Aiax inmeritos cum occidit desipit agnos:


crescentem tumidis infla sermonibus utrem.


albis informem spectabant ossibus agrum,


turbae conparet, hunc atque hunc superare laboret.

turba conparo hic atque hic supero laboro


ut modo; si patinam pede lapsus frangat agaso.

ut modo si patina pes labor frango agaso


“hunc neque dira venena nec hosticus auferet ensis

hic neque dirus veneno neque hosticus aufero ensis


‘quid tibi vis, insane?’ et ‘quam rem agis?’ inprobus urget

quis tu volo insanus et quam res ago improbus urgeo


potorem coclea; nam lactuca innatat acri


primores populi arripuit populumque tributim,

primoris populus arripio populus tributim


ut rupes fluviosque in campo obstare queratur;

ut rupes fluvius in campus obstaris queror


ventre diem durare, domesticus otior. haec est

venter dies duraris domesticus otior hic sum


quo te demisit peccati conscia erilis,


iratum patruum, vicinos, te tibi iniquum


nec modum habet neque consilium, ratione modoque

neque modus habeo neque consilium ratio modus


et vixisse probos amplis et honoribus auctos;


‘unde mihi lapidem?’ ‘quorsum est opus?’ ‘unde sagittas?’

unde ego lapis quorsum sum opus unde sagitto


perditur haec inter misero lux non sine votis:

perdo hic inter mitto lux non sine voveo


perfundit gelida, rursus vocat: eripe turpi

perfundo gelidus rursus voco eripio turpis


atque ego cum Graecos facerem, natus mare citra,

atque ego cum graeci facio nascor mare citer


ne scutica dignum horribili sectere flagello.

ne scutica dignus horribilis sector flagellum


sit melius, causas reddet tibi; mi satis est, si

sum bonus causa reddo tu ego satis sum si


tabescat neque se maiori pauperiorum


nilo deterius dominae ius esse; rogabat


ore trahit quodcumque potest atque addit acervo

os traho quicumque possum atque addo acervus


‘o maior tandem parcas, insane, minori.’


sollicitus plores: quaero, faciasne quod olim


quattuor hinc rapimur viginti et milia raedis,

quattuor hinc rapio viginti et mille raeda


garrulus atque piger scribendi ferre laborem,


pressa Venafranae quod baca remisit olivae.


et quoscumque feret cultus tibi fundus honores

et quicumque fero cultus tu fundus honor


ex re fabellas. siquis nam laudat Arelli


tincta super lectos canderet vestis eburnos

tingo super lectus candeo vestio eburnus


tergo plector enim. qui tu inpunitior illa,


insanire paret certa ratione modoque.’


“haec est condicio vivendi” aiebat, “eoque


ante cibum versus, totidem coenatus, Etrusci

ante cibus verro totidem coenatus etruscus


legem tendere opus; sine nervis altera quidquid

lex tendo opus sine nervus alter quisquis


quali perfundat piscis securus olivo.


furtim defossa timidum deponere terra?


offendet solido — nisi quid tu, docte Trebati,

offendo solidus nisi quis tu doceo trebatius


‘non’ ‘etiam’ sileas; Davus sis comicus atque


non ego; namque parabilem amo Venerem facilemque.

non ego namque parabilis amo venus facilis


an vigilare metu exanimem, noctesque diesque


tene, ut ego accipiar laute, torquerier omni


nudus agris, nudus nummis, insane, paternis;

nudus ager nudus nummus insanus paternus


iratus buccas inflet neque se fore posthac

irascor bucca inflo neque sui sum posthac


cum sibi quisque timet, quamquam est intactus, et odit.’

cum sui quisque timeo quamquam sum intactus et odi


vidimus et merulas poni et sine clune palumbis,

video et merula pono et sine clunis palumbus


interpellandi locus hic erat ‘est tibi mater,


exclusus fuero, desistam; tempora quaeram,


‘relligio est.’ ‘at mi: sum paulo infirmior, unus

religio sum at ego sum paulus infirmus unus


est modus in rebus, sunt certi denique fines,

sum modus in res sum certus denique finis


dixeris: ‘experiar’: ‘si vis, potes,’ addit et instat.

dico experior si volo possum addo et insto


nigrisque est oleis hodie locus. haud ita pridem

niger sum olea hodie locus haud ita pridem


suavis res, si non causas narraret earum et


gestiet a furno redeuntis scire lacuque


iura inventa metu iniusti fateare necesse est,

ius invenio metus injustus fatearis necesse sum


externi nequid valeat per leve morari,


ancilla aut verna est praesto puer, impetus in quem

ancilla aut vernus sum praesto puer impetus in qui


ille cubans gaudet mutata sorte bonisque


suscitet ac reddat gnatis carisque propinquis?

suscito atque reddo nascor caveo propinquus


mille aret? ‘at suave est ex magno tollere acervo.’

mille aro at suavis sum ex magnus tollo acervus


autumat. haec populos, haec magnos formula reges,

autumo hic populus hic magnus formula rex


obtulerim tibi, Maecenas, ut forte legentem


quis manus insudet volgi Hermogenisque Tigelli,

quis manus insudo vulgus hermogenes tigellius


vina, columbino limum bene colligit ovo,


quam sibi non sit amicus, ita ut pater ille, Terenti

quam sui non sum amicus ita ut pater ille terentius


denique, cur umquam fugisset, cui satis una


cum Pedius causas exsudet Poplicola atque


quam nunc accisis. videas metato in agello


res ubi magna nitet domino sene; dulcia poma

res ubi magnus niteo dominus seni dulcis pomum


Hermogenes umquam legit neque simius iste

hermogenes umquam lego neque simius iste


mundior exiret vix libertinus honeste;


naturam. simplex e dulci constat olivo,


siquis nunc mergos suavis edixerit assos,


ni rapis, accedes opera agro nona Sabino.’


et Menelaum una mecum se occidere clamans.’


ad Regem redeo. postquam nihil inter utrumque

ad rex redeo postquam nihil inter uterque


nunc, quia, Maecenas, tibi sum convictor, at olim,

nunc quia maecenas tu sum convictor at olim


ut magnum, versus dictabat stans pede in uno;


Picenis cedunt pomis Tiburtia suco:


quae prima iratum ventrem placaverit esca.’


si nemo praestet, quem non merearis, amorem?


‘consule.’ cur Aiax, heros ab Achille secundus,

consul cur ajax heros ab achilles secundus


‘o Laertiade, quidquid dicam, aut erit aut non:

o laertiades quisquis dico aut sum aut non


nequid tu perdas neu sis iocus.” ire domum atque

nequid tu perdo neu sum iocus eo domus atque


siquod sit vitium non fastidire. strabonem


caulibus instillat, veteris non parcus aceti.


adde poemata nunc, hoc est, oleum adde camino,

addo poema nunc hic sum oleum addo caminus


quanto perditior quisque est, tanto acrius urget;

quantus perdo quisque sum tantus acer urgeo


forte coheredum senior male tussiet, huic tu


difficilis aditus primos habet.’ ‘haud mihi dero:

difficilis aditus primus habeo haud ego desum


ad mortem caesus, fugiens hic decidit acrem


inbecillus, iners, siquid vis, adde, popino.

imbecillus iners siquis volo addo popino


delatis capsis et imagine, cum mea nemo


maius peccatum est: paulum deliquit amicus,

magnus peccatum sum paulus delinquo amicus


cedat uti conviva satur, reperire queamus.


tutus ab insidiis tenui solabitur ervo.”’


stultus et inprobus hic amor est dignusque notari.

stultus et improbus hic amor sum dignus notaris


quae mala sunt, spectes. ‘o crus, o bracchia.’ verum

qui malus sum specto o crus o bracchium verus


at dixi fluere hunc lutulentum, saepe ferentem


festos albatus celebret), cornu ipse bilibri

festus albatus celebro cornu ipse bilibris


“non sum moechus” ais. neque ego hercule fur, ubi vasa

non sum moechus aio neque ego herculis fur ubi vasum


invidia adcrevit, privato quae minor esset.


hoc tantum contentus, amet scripsisse ducentos


scripta foro recitent, sunt multi quique lavantes:

scribo forum recito sum multus quisque lavo


stas animo et purum est vitio tibi cum tumidum est cor?

sto animus et purus sum vitio tu cum tumidus sum cor


haec ubi supposuit dextro corpus mihi laevom,

hic ubi suppono dexter corpus ego laevus


ibis sub furcam prudens dominoque furenti


nec ferro ut demens genetricem occidis Orestes.

neque ferrum ut demens genetrix occaedes orestes


persequar hinc quo nunc iter est tibi.’ ‘nil opus est te

persequor hinc quo nunc iter sum tu nihil opus sum tu


saturnalibus huc fugisti sobrius. ergo


in patinam fecere, trahentia pulveris atri


defendens piscis hiemat mare: cum sale panis


canidiae dentis, altum Saganae caliendrum


ad Maecenatem memori si mente recurras.’


quam nequiere proci recto depellere cursu?’

quam nequeo procus recingo depello cursus