accipe quid contra haec iuvenis responderit aequus.

accipio quis contra hic juvenis respondeo aequus


frustra: nam comes atra premit sequiturque fugacem.’

frustra nam comes ater premo sequor fugax


Di melius fecere. bene est. nil amplius oro,

deus bonus facio bene sum nihil amplus oro


cum semel effugit, reddit se prava catenis?

cum semel effugio reddo sui pravus catena


carpentes iter et factum corruptius imbri.


fertur et hoc moriens pueris dixisse vocatis


si mala condiderit in quem quis carmina, ius est

si malus condo in qui quis carmen ius sum


unguibus et pullam divellere mordicus agnam


tu Nomentanum, tu ne sequerere Cicutam.


aut ob avaritiam aut misera ambitione laborat.

aut ob avaritia aut misero ambitio laboro


Sarmenti Scurrae pugnam Messique Cicerri,


mutatis tantum pedibus numerisque, facetus,


prodiderit conmissa fide sponsumve negarit?


ostentare mihi, quos torret Atabulus et quos

ostentaris ego qui torreo atabulus et qui


si quicquam.’ ‘quid? militibus promissa Triquetra

si quisquam quis miles promitto triquetrus


omnes hi metuunt versus, odere poetas.


adversae nudare solent, celare secundae.”


siquis emat citharas, emptas conportet in unum,


si neque avaritiam neque sordes nec mala lustra

si neque avaritia neque sordeo neque malus lustro


‘si me amas,’ inquit ‘paulum hic ades.’ ‘inteream, si

si ego amo inquam paulus hic adsum intereo si


ad lectum: ‘postquam te talos, Aule, nucesque

ad lectus postquam tu talus aulis nucesque


non satis est Ithacam revehi patriosque penatis

non satis sum ithaca reveho patrius penates


tu cum proiectis insignibus, anulo equestri


quodque aliena capella gerat distentius uber,

quisque alienus capella gero distendo uber


vicini oderunt, noti, pueri atque puellae.


‘verum ego, ut haerentis adverso litore navis


hunc vexare locum curae sunt atque labori


iracundior est paulo, minus aptus acutis


vilibus in scopis, in mappis, in scobe quantus

vilis in scopa in mappa in scobis quantus


iratis precibus, ‘tu pulses omne quod obstat,


voltum ferre negat Noviorum posse minoris.


ingenium, capsis quem fama est esse librisque


illis nullus erat, sed, credo, hac mente, quod hospes

ille nullus sum sed credo hic mens qui hospes


ne gallina malum responset dura palato,


sermoni propiora, putes hunc esse poetam.


adferat. in primis valeas bene; nam variae res

affero in primus valeo bene nam varia res


rumperis et latras, magnorum maxime regum.


inde Rubos fessi pervenimus, utpote longum

inde rubi fatisco pervenio utpote longus


non usquam prorepit et illis utitur ante


ex re praeberi sumptus mihi crederet illos.


balbutit Scaurum pravis fultum male talis.

balbutio scaurus pravus fulcio malus talis


undique? tun sanus? populum si caedere saxis


neu desis operae neve immoderatus abundes.


si volet: hac lege in trutina ponetur eadem.


quo fortes, quibus adversum bellum incidit: inter

quo fortis qui adverro bellum incido inter


tu comes exterior, si postulet, ire recuses.’


ne biberis diluta. foris est promus, et atrum


“capta est, deterior post partum carne futura.

capio sum deterior post pario carnis sum


vinctus eas, ita te felicem dicis amasque,


exanimes trepidare, simul domus alta Molossis

exanimo trepido simul domus altus molossus


siquis eum servum, patinam qui tollere iussus


appellat comites, excepto Rege; canem illum,


ora manusque tua lavimus, Feronia, lympha.


diffissa nate ficus; at illae currere in urbem.

diffindo natus ficus at ille curro in urbs


tu cave ne minuas, tu ne maius facias id


est inter Tanain quiddam socerumque Viselli:


semper ego optarim pauperrimus esse bonorum.


peccatis veniam poscentem reddere rursus.


stultus et insanus. quid, siquis non sit avarus,

stultus et insanus quis siquis non sum avarus


quae super est Caudi cauponas. nunc mihi paucis

qui super sum caudium caupona nunc ego paucus


hunc circumtonuit gaudens Bellona cruentis.


Furius hibernas cana nive conspuet Alpes.

furius hiberno canus nivit conspuo alpis


non ille aut Teucrum aut ipsum violavit Ulixen.

non ille aut teucer aut ipse violo ulixes


non est periurus neque sordidus: inmolet aequis

non sum perjurus neque sordidus inmolo aequus


huic parco, paucis contento, quinque diebus


si positis intus Chii veterisque Falerni


quorsum pertinuit stipare Platona Menandro?

quorsum pertineo stiparis platona menandro


danda est ellebori multo pars maxima avaris:

do sum elleborus multus pars maximus avaris


nil erat in loculis; noctes vigilabat ad ipsum


tristis ex alto caeli demittere tecto.


quid iuvat inmensum te argenti pondus et auri

quis juvo immensus tu argentum pondus et aurum


iudice condiderit laudatus Caesare? siquis


aedificas, hoc est longos imitaris, ab imo

aedifico hic sum longus imitaris ab imus


cur optas quod habes? ‘non nosti, quid pater’ inquit

cur opto qui habeo non nosco quis pater inquam


quone malo mentem concussa? timore Deorum.”


quo tendis?’ rogat et respondet. vellere coepi

quo tendo rogo et respondeo vello coepio


audiret leviora, pater si viveret? ergo


primus et invenior piper album cum sale nigro

primus et invenio piper albus cum sal niger


non es quod simulas? metuens induceris atque


et vivat puris manibus, contemnat utrumque.


ex his ut proprium quid noscere? quinque talenta

ex hic ut proprius quis nosco quinque talentum


“nonne vides” aliquis cubito stantem prope tangens

nonne video aliquis cubo sto prope tango


insanum te omnes pueri clamentque puellae;


nec mala me ambitio perdit nec plumbeus auster

neque malus ego ambitio perdo neque plumbeus auster


multa poetarum veniat manus, auxilio quae

multus poetaris venio manus auxilium qui


garriret, vicos, urbem laudaret. ut illi


noluit in Flavi ludum me mittere, magni


primum nam inquiram, quid sit furere: hoc si erit in te

primus nam inquiro quis sum furo hic si sum in tu


simplicior quis et est, qualem me saepe libenter

simplicior quis et sum qual ego saepe libet


destinet uxorem: interdicto huic omne adimat ius

destino uxor interdictum hic omnis adimo ius


in locuplete domo vestigia, rubro ubi cocco

in locuples domus vestigium rubrus ubi coccum


iurando obstringam ambo: uter aedilis fueritve


hoc’ inquam ‘mihi eris.’ misere discedere quaerens


nec quicquam differre, utrumne in pulvere, trimus

neque quisquam differo uter in pulvis trimus


paene macros arsit dum turdos versat in igni.

paene macros ardeo dum turdus verso in ignis


dives opis natura suae, tu si modo recte


quem neque pauperies neque mors neque vincula terrent,

qui neque pauperies neque mors neque vinculum terreo


at si cognatos nullo natura labore


qui peccas minus atque ego, cum Fulvi Rutubaeque

qui pecco paruus atque ego cum fulvius rutuba


Musa, velim memores et quo patre natus uterque

musa volo memor et quo pater nascor uterque


accedas socius: laudes, lauderis ut absens.


nam fuit hoc vitiosus: in hora saepe ducentos,

nam sum hic vitiosus in hora saepe ducenti


vos, Bibule et Servi, simul his te, candide Furni,

tu bibulis et servius simul hic tu candidus furnius


virtute esto’ inquit sententia dia Catonis;


confice; namque instat fatum mihi triste, Sabella

confacio namque insto fatum ego tristis sabellus


responde, quibus amissas reparare queam res


et nux ornabat mensas cum duplice ficu.


— ‘quid tam magnum?’ addens — , ‘unum me surpite morti!

quis tam magnus addo unus ego surpite mors


pax rursum: haec siquis tempestatis prope ritu

pax rursum hic siquis tempestas prope ritus


at Graecus, postquam est Italo perfusus aceto,

at graecus postquam sum italus perfundo acetum


ne prior officio quisquam respondeat, urge.’

ne prior officium quisquam respondeo urgeo


unde homines operum primos vitaeque labores


desiliat mulier, miseram se conscia clamet,

desiliat mulier miser sui conscius clamo


tum gener hoc faciet: tabulas socero dabit atque

tum gener hic facio tabula socer do atque


sume tibi deciens; tibi tantundem; tibi triplex,


et sermone opus est modo tristi, saepe iocoso,

et sermo opus sum modo tristis saepe jocosus


egregie factum laudet vicinia. siquis


pauperiem metuas minus et finire laborem


accedam? an potius mediter finire dolores?


utque illis multo corrupta dolore voluptas


praecincti recte pueri comptique ministrent.


quod placui tibi, qui turpi secernis honestum

qui placeo tu qui turpis secerno honestus


praeclara sublatus aletur, ne manifestum


intentum Veneri; tum inmundo somnia visu

intentus venus tum immundus somnio video


quantulum enim summae curtabit quisque dierum,


orabant hodie meminisses, Quinte, reverti.’


in pede calceus haeret: at est bonus, ut melior vir

in pes calceus haereo at sum bonus ut bonus vir


atqui voltus erat multa et praeclara minantis,

atqui vultus sum multus et praeclarus mino


milia: me pedibus delectat claudere verba


incipit ex illo montis Appulia notos


tu cum sis quod ego et fortassis nequior, ultro

tu cum sum qui ego et fortassis nequior ultro


integer est animi? ne dixeris. ergo ubi prava

integer sum animus ne dico ergo ubi pravus


Quae virtus et quanta, boni, sit vivere parvo

qui virtus et quantus bonus sum vivo parvus


vilibus in ludis dictari carmina malis?


tractavit calicem manibus, dum furta ligurrit,


ad Caelum manibus sublatis dixerit, urge:


aut labentis equo describit volnera Parthi.’

aut labor equus describo vulnero parthus


saepe caput scaberet vivos et roderet unguis.


ingerere: ‘huc adpelle’; ‘trecentos inseris’; ‘ohe,


Fundos Aufidio Lusco praetore libenter


donec verba, quibus voces sensusque notarent,


quam si cum lumbis quis edit. tum pectore adusto

quam si cum lumbus quis edo tum pectus aduro


prudens praetereo, quibus haec, sint qualiacumque,

prudens praetereo qui hic sum qualiscumque


longe dissimilem noto celantia sucum,


segnis ego, indignus qui tantum possideam; aufer,

segnis ego indignus qui tantus possideo aufero


porrecto iugulo historias captivus ut audit.

porrigo jugulo historia captivus ut audio


emptor, gaudentem nummo te addicere. sed me


non aliam ob causam, nisi quod virtus in utroque

non alius ob causa nisi qui virtus in uterque


rusticius tonso toga defluit et male laxus

rusticus tondeo toga defluo et malus laxus


imperium fore et italiam, delubra Deorum,


Murena praebente domum, Capitone culinam.


fortunam et mores antiquae plebis, et idem,


lanea et effigies erat altera cerea: maior

laneus et effigio sum alter cereus magnus


quem mala stultitia et quemcumque inscitia veri

qui malus stultitia et quicumque inscitia verus


dulcior: inriguo nihil est elutius horto.


tractari non volt. in amore haec sunt mala, bellum,

tractaris non volo in amor hic sum malus bellum


seu recte hoc volui, ne sis patruus mihi’: credo,

seu rectus hic volo ne sum patruus ego credo


non umquam servo melius vestiret, ad usque


inpositum saxis late candentibus Anxur.


divitiis parent; quas qui construxerit, ille


praeteritum temnens extremos inter euntem.


discipularum inter iubeo plorare cathedras.


sentimus, donec cerebrosus prosilit unus


ventum est Esquilias, aliena negotia centum

venio sum esquiliae alienus negotium centum


qui locus a forti Diomede est conditus olim.

qui locus ab fortis diomedes sum condio olim


inspiciunt, ne si facies, ut saepe, decora


nec Natura potest iusto secernere iniquum,

neque natura possum justus secerno iniquus


illud idem in rapidum flumen iaceretve cloacam?

ille idem in rapidus flumen jaceo cloaca


ante Larem gustet venerabilior Lare dives.

ante laris gusto venerabilis laris dives


nomine deceptus, poenas dedit usque superque


ut noceant homini credas, memor illius escae,


effundi saccos nummorum, accedere pluris


finxerunt animi, raro et perpauca loquentis;


scilicet ut deciens solidum absorberet, aceto

scilicet ut decies solidus absorbeo acetum


utque lupi barbam variae cum dente colubrae


stes capite obstipo, multum similis metuenti.


hic tamen ad melius poterit transcurrere quondam,

hic tamen ad bonus possum transcurro quondam


filius aut etiam haec libertus ut ebibat heres,

filius aut etiam hic libertus ut ebibo heres


mullum, in singula quem minuas pulmenta necesse est.

mullus in singulus qui minuo pulmentum necesse sum


‘at Novius collega gradu post me sedet uno;

at novus collega gradus post ego sedeo unus


‘Iuppiter’ exclamat simul atque audivit? ‘at in se

iuppiter exclamo simul atque audio at in sui


sollicitas ignarus opes, sic incipit: ‘olim


causa fuit pater his; qui macro pauper agello

causa sum pater hic qui macer pauper agellus


praeclaram ingrata stringat malus ingluvie rem,

praeclarus ingratus stringo malus ingluvies res


Maltinus tunicis demissis ambulat, est qui


si quidvis satis est, peiuras, surripis, aufers

si quivis satis sum peiuras surripio aufero


integer est mentis Damasippi creditor? esto.

integer sum mens damasippus creditor sum


stultitia, hic summa est insania; qui sceleratus,

stultitia hic summus sum insania qui scelero


cum magnis vixisse invita fatebitur usque


quae siquis sanus fecit, sanus facis et tu.

qui siquis sanus facio sanus facio et tu


commoda dent: ita vir bonus es convivaque comis”

commodus do ita vir bonus sum conviva como


nec scarus aut poterit peregrina iuvare lagois.

neque scarus aut possum peregrinus iuvaris lagois


Electran, tantum maledicit utrique vocando


plura quidem tollenda relinquendis. age quaeso,


cui ‘Canis’ ex vero dictum cognomen adhaeret,

qui canis ex verus dico cognomen adhaereo


primus in hunc operis conponere carmina morem


altera, nil obstat: cois tibi paene videre est

alter nihil obsto coeo tu paene video sum


Maia nate, nisi ut propria haec mihi munera faxis.

maia natus nisi ut proprius hic ego munus facio


divinare etenim magnus mihi donat Apollo.’


qui te deridet caudam trahat. est genus unum

qui tu derideo cauda traho sum genus unus


persuadere cupit. credat Iudaeus Apella,


saevit, quod meretrice nepos insanus amica

saevio qui meretrix nepos insanus amicus


incipit ac missae pastum retinacula mulae

incipio atque mitto pasco retinaculum mula


adspicere?’ ‘o nulli quicquam mentite, vides ut

adspecio o nullus quisquam mentior video ut


ibant octonos referentes Idibus aeris,


aut quia non sentis, quod clamas, rectius esse,

aut quia non sentio qui clamo rectus sum


ambitione procul. felicem dicere non hoc


alterum et huic varum et nihilo sapientius ignis

alter et hic varis et nihilum sapio ignis


uncta satis pingui ponentur holuscula lardo?

unctus satis pinguis pono holusculum lardum


fallacem Circum vespertinumque pererro


namque esto: populus Laevino mallet honorem


nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter.

nihil obsto tu dum ne sum tu dives alter


non ego sim Capri neque Sulci: cur metuas me?

non ego sum caper neque sulcus cur metuo ego


sic festinanti semper locupletior obstat,


mitteret in phimum talos, mercede diurna


qui captat risus hominum famamque dicacis,


praetereo sapiens argentea. tolle periclum:

praetereo sapio argenteus tollo periculum


vagina tectus: quem cur destringere coner


o quando faba Pythagorae cognata simulque


hic mutat merces surgente a sole ad eum, quo


Pantolabum scurram Nomentanumque nepotem,


exclusit; revocat: redeam? non, si obsecret.’ ecce

excludo revoco redeo non si obsecro ecce


hic atque ille?’ avidos vicinum funus ut aegros

hic atque ille avidus vicinus funus ut aeger


cum me hortaretur, parce frugaliter atque


incuteret violenta. sed hic stilus haud petet ultro

incutio violentus sed hic stilus haud peto ultro


Persius hic permagna negotia dives habebat

permulceo hic permagnus negotium dives habeo


quisnam igitur sanus? qui non stultus. quid avarus?

quisnam igitur sanus qui non stultus quis avarus


‘Iuppiter, ingentis qui das adimisque dolores,’


uni nimirum recte tibi semper erunt res,


quisquis erit vitae scribam color.’ ‘o puer, ut sis

quisquis sum vita scribo color o puer ut sum


forte minus locuples uno quadrante perisset,


inducit, non se peius cruciaverit atque hic.


sparge subinde et, si paulum potes inlacrimare, est

spargo subinde et si paulus possum inlacrimaris sum


quam mercem ostendi? leporem venator ut alta

quam merx ostendo lepor venator ut altus


hoc genus: ‘hora quota est?’ ‘Thraex est Gallina Syro par?’

hic genus hora quotus sum thraex sum gallina syrus par


invenias etiam disiecti membra poetae.


ad mediam noctem exspecto; somnus tamen aufert

ad medius nox exspecto somnus tamen aufero


Campanum in morbum, in faciem permulta iocatus,

campanus in morbus in facies permultus jocor


distorquens oculos, ut me eriperet. male salsus

distorqueo oculus ut ego eripio malus salio


ac potius foliis parcus vescatur amaris;


qui teneros caules alieni fregerit horti


cum te servitio longo curaque levarit,


‘summus ego et prope me Viscus Thurinus et infra,

summus ego et prope ego viscus thurii et infra


fama malum gravius quam res trahit. an tibi abunde

fama malus gravis quam res traho an tu abunde


pransus non avide, quantum interpellet inani

prandeo non avidus quantus interpello inanis


unguibus et pugnis, dein fustibus atque ita porro

unguis et pugna deinde fustis atque ita porro


cum tribus anellis, modo laeva Priscus inani

cum tres anellus modo laeva priscus inanis


turgidus Alpinus iugulat dum Memnona dumque


ambustum propriis. fuerit Lucilius, inquam,


quo pueri magnis e centurionibus orti


quando ita maiores voluerunt, utere: narra.’


potores, vel quod maledicunt liberius vel


nec vincet ratio hoc, tantundem ut peccet idemque,

neque vinco ratio hic tantus ut pecco idem


deterius nostra. Demetri, teque, Tigelli,


adrepe officiosus, ut et scribare secundus

arrepo officiosus ut et scribaris secundus


milia frumenti tua triverit area centum:


me voltu terrere; manum stomachumque teneto,


damnati populo paria atque epulum arbitrio arri,

damno populus par atque epulum arbitrium arri


aut valeo stare aut novi civilia iura;


contra alius nullam nisi olenti in fornice stantem.

contra alius nullus nisi oleo in fornix sto


Autumnusque gravis, Libitinae quaestus acerbae.

auctumnus gravis libitina quaestus acerbus


Nomentanus ad hoc, qui, siquid forte lateret,


inmiscere. tuo vitio rerumne labores,


integrum edax dominus consumeret. hos utinam inter

integer edax dominus consumo hic utinam inter


cogeris aut pictis tamquam gaudere tabellis.


qua me stultitia, quoniam non est genus unum,

qui ego stultitia quoniam non sum genus unus


integris opibus novi non latius usum


saeviat atque novos moveat fortuna tumultus:

saevio atque novi moveo fortuna tumultus


nam vaga per veterem dilapso flamma culinam

nam vago per vetus dilabor flamma culina


ne sequerer moechas, concessa cum Venere uti


scire, Deos quoniam propius contingis oportet — ,

scio deus quoniam propius contingo oportet


quaecumque inmundis fervent allata popinis.


regibus hic mos est, ubi equos mercantur: opertos


iratus tibi, quod vini somnique benignus


fortiaque adversis opponite pectora rebus.’


evasti: credo, metues doctusque cavebis:


‘quid, caput abscissum manibus cum portat Agave

quis caput abscindo manus cum porto agave


Canidiam pedibus nudis passoque capillo,


falce recisurum simili te, si tibi regnum


plurima, quae invideant pure adparere tibi rem.


membra gruis sparsi sale multo non sine farre,

membrum grus spargo sal multus non sine far


nec, siquid miri faciat natura, deos id


ille sinistrorsum, hic dextrorsum abit, unus utrique

ille sinistrorsum hic dextrorsum abeo unus uterque


ut quaeque est, ita suppliciis delicta coercet?

ut quisque sum ita supplicium delictum coerceo


quid causae est, merito quin illis Iuppiter ambas

quis causa sum mereo quin ille iuppiter ambo


obscaenoque ruber porrectus ab inguine palus,

obscaenoque ruber porrigo ab inguine palus


qui primus virtutis honos, servavit ab omni


villa recepisset lacrimoso non sine fumo,


durus homo atque odio qui posset vincere Regem,

durus homo atque odium qui possum vinco rex


dum coquitur — cocto Chium sic convenit, ut non

dum coquo coquo chius sic convenio ut non


ne nummi pereant aut puga aut denique fama.

ne nummus pereo aut puga aut denique fama


accepisse cavo, veterem vetus hospes amicum,


ante meum nulli patuit quaesita palatum.


aut si disparibus bellum incidat, ut Diomedi


tam bene me nosti?’ ‘postquam omnis res mea Ianum

tam bene ego nosco postquam omnis res meus janus


aut positum ante mea quia pullum in parte catini

aut pono ante meus quia pullus in pars catinus


sed quod eram narro. respondes, ut tuus est mos,

sed qui sum narro respondeo ut tuus sum mos


aegrum sollicitat stomachum, cum rapula plenus

aeger sollicito stomachus cum rapulum plenus


nec recito cuiquam nisi amicis idque coactus,

neque recito quisquam nisi amicus is cogo


laus illi debetur et a me gratia maior.


quam satis est, pugnis caesus ferroque petitus,


responsura tuo numquam est par fama labori.

respondeo tuus numquam sum par fama labor


felicem’ aiebam tacitus, cum quidlibet ille


ni sic fecissent, gladiatorum dare centum


muneribus missis. Bruto praetore tenente


et frustra mortis cupidum, cum deerit egenti


quaecumque excepit turgentis verbera caudae

quicumque excipio turgentis verbero cauda


Nomentanus erat super ipsum, Porcius infra,


interea suspensa gravis aulaea ruinas


fecundae leporis sapiens sectabitur armos.


inguen ad obscaenum subductis usque; facetus

inguen ad obscaenum subduco usque facetus


membranam poscas, scriptorum quaeque retexens,

membrana posco scriptor quisque retexens


ad casus dubios fidet sibi certius? hic qui


cum prudens scelus ob titulos admittis inanis,

cum prudens scelus ob titulus admitto inanis


pugnabant armis, quae post fabricaverat usus,


plus haurire mali est quam ex re decerpere fructus.

multus haurio malus sum quam ex res decerpo fructus


mansuri oppidulo, quod versu dicere non est,


ponere teque ipsum vitas fugitivus et erro,


piscibus atque avibus quae natura et foret aetas,

piscis atque avis qui natura et sum aetas


nam vitiis nemo sine nascitur; optimus ille est,

nam vitium nemo sine nascor bonus ille sum


quicumque obvius est, me consulit: ‘o bone — nam te

quicumque obvius sum ego consulo o bonus nam tu


milibus atque aliis vivo. quacumque libido est,

mille atque alius vivo quicumque libido sum


Servius Oppidius Canusi duo praedia, dives

servus oppidius canusium duo praedium dives


dicere quod sentit permitto.’ maxime regum,


ignoscas vitiis teneor. fortassis et istinc

ignosco vitium teneo fortassis et istinc


rectius Albanam fumo duraveris uvam.


multaque de magna superessent fercula cena,


facta canit pede ter percusso; forte epos acer

facio cano pes ter percutio fors epos acer


linquimus, insani ridentes praemia scribae,


tanto dissimilem et tanto certare minorem?

tantus dissimilis et tantus certo paruus


filius Aesopi detractam ex aure Metellae,

filius aesopus detraho ex auris metellus


valvarum strepitus lectis excussit utrumque.

valvaris strepitus lectus excutio uterque


defendente vicem modo rhetoris atque poetae,


inposita haud umquam misera formidine privet?


ipse mihi custos incorruptissimus omnis


furta latrociniis et magnis parva mineris

furtum latrocinium et magnus parvus mino


nec sum facturus vitio culpave minorem,


sive quod Appula gens seu quod Lucania bellum

sive qui appula gens seu qui lucania bellum


hoc ego commodius quam tu, praeclare senator,

hic ego commodus quam tu praeclaris senator


magnus erit, forti nubet procera Corano


et praecedere coepit; ego, ut contendere durum

et praecedo coepio ego ut contendo durus


in gelida fixum ripa febrimque reducet,


pavonem rhombumque? tument tibi cum inguina, num, si

pavonem rhombus tumeo tu cum inguina num si


ille gravem duro terram qui vertit aratro,

ille gravis durus terra qui verto arater


nil ego contulerim iucundo sanus amico.


veloci percurre oculo. plerumque recoctus


crede modo insanum, nihilo ut sapientior ille

credo modo insanus nihilum ut sapio ille


ut non hoc fateatur? at idem, quod sale multo

ut non hic fateor at idem qui sal multus


Sisennas, Barros ut equis praecurreret albis.


nec magis alba velit quam dat natura videri.

neque magis albus volo quam do natura video


contractum genibus tangas caput? estne marito


me capite in flumen, dexter stetit et “cave faxis

ego caput in flumen dexter sto et caveo facio


optumus est modulator; ut Alfenus vafer omni

bonus sum modulator ut alfenus vafer omnis


huc venturus erat Maecenas optimus atque


templa ruunt antiqua Deum? cur, inprobe, carae

templum ruo antiquus deus cur improbus carus


flagitat inmorsus refici, quin omnia malit

flagito inmordeo reficio quin omnis malo


sanos dicatur. quanto hoc furiosius atque


voce, modo hac, resonat quae chordis quattuor ima.

vox modo hic resono qui chordus quattuor imus


hic simul accepit patrimoni mille talenta,

hic simul accipio patrimonium mille talentum


non minus insanit quam qui moechatur. at hic si,

non paruus insanio quam qui moechor at hic si


confidens, tumidus, adeo sermonis amari,


Galloni praeconis erat acipensere mensa


‘at magnum fecit, quod verbis Graeca Latinis

at magnus facio qui verbum graecum latinum


frontibus adversis conponere: non ego avarum


contra mercator navim iactantibus Austris,


fascibus et sellis nollem mihi sumere, demens


sic mutilus minitaris?’ at illi foeda cicatrix

sic mutilus minitaris at ille foedus cicatrix


Sisyphus; hunc Varum distortis cruribus, illum


Omnibus hoc vitium est cantoribus, inter amicos

omnis hic vitium sum cantor inter amicus


excepto sapiente, tenet. nunc accipe, quare


quis humana sibi doleat natura negatis.


scribe decem a Nerio: non est satis; adde Cicutae

scribo decem ab nerius non sum satis addo cicuta


nimirum insanus paucis videatur, eo quod


cetera item nequeunt stultis haerentia, cur non

ceterus item nequeo stultus haereo cur non


si interdicta petes, vallo circumdata — nam te


urgeris turba circum te stante miserque


‘sume, Catelle’: negat; si non des, optet. amator

sumo catellus nego si non do opto amator


Surrentina vafer qui miscet faece Falerna

surrentinus vafer qui misceo faex falernum


exclusus qui distat, agit ubi secum, eat an non,


cuius odorem olei nequeas perferre, (licebit


ingustata mihi porrexerit ilia rhombi.


ad pugnam venere. prior Sarmentus ‘equi te


‘pars hominum vitiis gaudet constanter et urget


nodosi tabulas, centum, mille adde catenas:


abnuere et tabulas a te removere memento,


ebrius et, magnum quod dedecus, ambulet ante

ebrius et magnus qui dedecus ambulo ante


‘quid faciam? saltat Milonius, ut semel icto

quis facio saltat milonius ut semel icio


convivas avidos cenam servosque timentis


sperne, domi si gnatus erit fecundave coniux.

sperno domus si nascor sum fecundus conjunx


alter ubi dicto citius curata sopori


quos tibi dat, retinere velis, servareque amicos,


umbrae cum Sagana resonarint triste et acutum

umbra cum sagana resono tristis et acutus


Ambubaiarum collegia, pharmacopolae,


luscinias soliti inpenso prandere coemptas,


‘nullos his mallem ludos spectasse; sed illa


largior arserit ignis et ut non testis inultus

largior ardeo ignis et ut non testis inultus


Caesaris invicti res dicere, multa laborum


qui patrium mimae donat fundumque laremque,


Ibam forte Via Sacra, sicut meus est mos,


qui nummos aurumque recondit, nescius uti


hoc erat, experto frustra Varrone Atacino


gausape purpureo mensam pertersit et alter

gausapes purpureus mensa pertergeo et alter


invidia atque vigent ubi crimina: pro bene sano

invidia atque vigeo ubi crimen pro bene sano


deprendi miserum est: Fabio vel iudice vincam.

deprehendo miser sum fabius vel iudex vinco


nullane habes vitia?’ immo alia et fortasse minora.

nullus habeo vitio immo alius et fortasse parvus


Canidia adflasset, peior serpentibus Afris.’


iniciat curam quaerendi singula, quali


sive vetabat, ‘an hoc inhonestum et inutile factu

sive veto an hic inhonestus et inutilis factus


perniciem quaecumque ferunt, mediocribus et quis

pernicies quicumque fero mediocris et quis


principium. Romae sponsorem me rapis: ‘eia,


farris libra foret, gracili sic tamque pusillo.


nunc ager Umbreni sub nomine, nuper Ofelli

nunc ager umbrenus sub nomen nuper ofellus


solo, nil verbi, pereas quin fortiter, addam.

solum nihil verbum pereo quin fortis addo


inlinere. interea Maecenas advenit atque


denique, quatenus excidi penitus vitium irae,

denique quatenus excido penitus vitium ira


currere per totum pavidi conclave magisque


captus, ut aiebat cenae pater: acria circum


currebat fugiens hostem, persaepe velut qui


de sene gustarit tecum partita lucellum,


insectere velut melior verbisque decoris


imperiosa trahit Proserpina: vive valeque.’


praecinctis unum: minus est gravis Appia tardis.

praecingo unus paruus sum gravis appius tardus


umber et iligna nutritus glande rotundas


fasciolas, cubital, focalia, potus ut ille


conposui pars esse putat similisque meorum


et miror morbi purgatum te illius. atqui


muneribus servos corrumpam; non, hodie si


inposuere mihi cognomen compita.’ ‘novi


sincerum furimus vas incrustare. probus quis

sincerus furio vas incrustaris probus quis


Corvinus, patriis intermiscere petita


flumina — quid rides? mutato nomine de te


protulit os, quin ossa legant herbasque nocentis.


nil me paeniteat sanum patris huius, eoque


nox medium caeli spatium, cum ponit uterque

nox medius caelum spatium cum pono uterque


heredes Staberi summam incidere sepulcro,


in numero, dumtaxat ad hoc, quem tollere raeda

in numerus dumtaxat ad hic qui tollo raeda


quantum carminibus quae versant atque venenis


denique sit finis quaerendi, cumque habeas plus,

denique sum finis quaero cum habeo multus


postquam est inpransi correptus voce magistri?

postquam sum impransus corripio vox magister


vivet uter locuples sine gnatis, inprobus, ultro

vivo uter locuples sine nascor improbus ultro


siquem delectet barbatum, amentia verset.


aut apotheca procis intacta est aut pecus: atqui

aut apotheca procus intactus sum aut pecus atqui


quod non ingenuos habeat clarosque parentes,


dones quidquid habes an numquam utare paratis?

dono quisquis habeo an numquam utaris paro


ditior aut formae melioris meiat eodem.


cum tua pervideas oculis mala lippus inunctis,

cum tuus pervideo oculus malus lippus inungo


auribus atque oculis; mentem, nisi litigiosus,


conpluris alios, doctos ego quos et amicos


furtiva mutat strigili: qui praedia vendit,

furtivus muto strigilis qui praedium vendo


turpis odoratum caput obscurante lacerna,


dum ex parvo nobis tantundem haurire relinquas,

dum ex parvus nos tantus haurio relinquo


quid prius inlustrem Satyris Musaque pedestri?

quis prior illustris satyrus musa pedestri


quaestor avus pater atque meus patruusque fuisset.

quaestor avus pater atque meus patruus sum


nescio quid meditans nugarum, totus in illis:


nil dignum sermone canas. quid fiet? at ipsis

nihil dignus sermo cano quis fio at ipse


stridere secreta divisos aure susurros.’


praesertim cautum dignos adsumere, prava


extenuantis eas consulto. ridiculum acri


quid refert, morbo an furtis pereamque rapinis?’

quis refero morbus an furtum pereo rapina


emunctae naris, durus conponere versus.


qua res, qua ratio suaderet quaque modeste

qui res qui ratio suadeo quisque modestus


nam Laurens malus est, ulvis et harundine pinguis.

nam laurens malus sum ulva et harundo pinguis


te magis adpositis delectat, habemus utrumque.”’


Clazomenis et iam litis cum Rege molestas,


dis inimice senex custodis? ne tibi desit?

deus inimicus senex custodio ne tu desum


gnati infelicis, sibi tunc furiosa videtur?’


possis, o totiens servus. quae belua ruptis,


quid responderet? ‘magno patre nata puella est.’

quis respondeo magnus pater nata puella sum


lascivi pueri, quos tu nisi fuste coerces,

lascivus puer qui tu nisi fustis coerceo


suavior, ut Chio nota si conmixta Falerni est.’

suavis ut chius nosco si conmisceo falernum sum


mane domum veniant. quid tum? venere frequentes,

mane domus venio quis tum venio frequens


quam rudis et Graecis intacti carminis auctor

quam rudis et graecum intactus carmen auctor


cum Sagana maiore ululantem: pallor utrasque


hunc si perconteris, avi cur atque parentis


mentior at siquid, merdis caput inquiner albis

mentior at siquis merda caput inquino albus


o noctes cenaeque Deum, quibus ipse meique


scilicet ut plausus quos fert Agrippa feras tu,

scilicet ut plaudo qui fero agrippa ferus tu


Cocceius, missi magnis de rebus uterque


aut scripto quod me tacitum iuvet unguor olivo,

aut scribo qui ego taceo juvo unguor olivum


arridere velim, doliturus, si placeant spe


conpositis metuensque velut contingere sacrum?


de Capitolini furtis iniecta Petilli


audit?” cum magno blateras clamore fugisque.


postulat ut videatur; at est truculentior atque

postulo ut video at sum truculentus atque


latrantem stomachum bene leniet. unde putas aut

latro stomachus bene lenio unde puto aut


per totum hoc tempus subiectior in diem et horam

per totus hic tempus subjacio in dies et hora


’ — mille puellarum, puerorum mille furores — ’


divitiasque habeo tribus amplas regibus.’ ergo,


plus aequo liber: simplex fortisque habeatur;

multus aequus liber simplex fortis habeo


iudice quo nosti, populo, qui stultus honores

iudex quo nosco populus qui stultus honor


quem rodunt omnes libertino patre natum,


nec male necne Lepos saltet; sed, quod magis ad nos

neque malus necne lepos salto sed qui magis ad nos


humanis!” Varius mappa conpescere risum


et furiosus erit; quem cepit vitrea fama,


inquit ‘et hoc studio pravus facis.’ unde petitum

inquam et hic studium pravus facio unde peto


te Deus? ut semper gaudes inludere rebus


ut fugerem exemplis vitiorum quaeque notando.


sed mala tollet anum vitiato melle cicuta.


agricolam laudat iuris legumque peritus,


di bene fecerunt, inopis me quodque pusilli

deus bene facio inops ego quisque pusillus


cum Lycio Glauco, discedat pigrior, ultro


fortius et melius magnas plerumque secat res.

fortis et bonus magnus plerusque seco res


“Quinte” puta aut “Publi” — gaudent praenomine molles

quintus puto aut publius gaudeo praenomen mollis


siquis ad illa Deus subito te agat, usque recuses,

siquis ad ille deus subeo tu ago usque recuso


‘Ut Nasidieni iuvit te cena beati?


odisti et fugis ut Drusonem debitor aeris,


ut me collaudem, si et vivo carus amicis,


contentus paucis lectoribus. an tua demens


ergo consulere et mox respondere licebit?


missus ad hoc pulsis, vetus est ut fama, Sabellis,

mitto ad hic pello vetus sum ut fama sabellus


exspectans comites. iam nox inducere terris


miraris, cum tu argento post omnia ponas,


curtis Iudaeis oppedere?’ ‘nulla mihi’ inquam


quo ne per vacuum Romano incurreret hostis,

quo ne per vacuus romanus incurro hostis


pervellunt stomachum, siser, allec, faecula Coa.

pervello stomachus siser allec faecula cous


iam satis est. ne me Crispini scrinia lippi

iam satis sum ne ego crispinus scrinium lippio


me possim, casu quod te sortitus amicum;


quid statis?’ nolint. atqui licet esse beatis.


ante larem proprium vescor vernasque procacis


velatumque stola, mea cum conferbuit ira?’


mantica cui lumbos onere ulceret atque eques armos.

mantica qui lumbus onus ulcero atque eques armus


quaeres, quando iterum paveas iterumque perire


lassus ab indomito vel, si Romana fatigat

lassus ab indomitus vel si romanus fatigo


aedificare casas, plostello adiungere muris,

aedificaris cado plostellum adiungo murus


hinc repetit. ‘paucorum hominum et mentis bene sanae.’

hinc repeto paucus homo et mens bene sanus


audire est operae pretium, procedere recte


noctem cum facibus.’ numquid Pomponius istis


cum mea conpenset vitiis bona, pluribus hisce,

cum meus conpenso vitium bonus multus hic


scilicet oblitus patriaeque patrisque Latini,

scilicet obliuiscor patria pater latinum


continuatque dapes nec non verniliter ipsis


quae nisi divitibus nequeunt contingere mensis?’


hic dabat, heredes monumentum ne sequeretur.


et sutor bonus et solus formosus et est rex,

et sutor bonus et solus formosus et sum rex


‘stultum me fateor — liceat concedere veris —


atque etiam insanum; tantum hoc edissere, quo me

atque etiam insanus tantus hic edissero quo ego


quo magis his credas, puer hunc ego parvus Ofellum

quo magis hic credo puer hic ego parvus ofellus


iratis natus paries Diis atque Poetis.


ex voto Laribus, quaerebat; scriba quod esset,


et Messalla videris? at hic, si plostra ducenta

et messalla video at hic si plostra ducenti


ignotos, ut me libertino patre natum.


tempore num faciant alieno. ‘laedere gaudes’


dum quae Crispini docuit me ianitor edo.


quaerit de pueris, num sit quoque fracta lagoena,

quaero de puer num sum quoque frango lagoena


Proscripti Regis Rupili pus atque venenum


cum deterreret: ‘Sectani dissimilis sis.’


nil agit exemplum, litem quod lite resolvit.


curvat aper lances carnem vitantis inertem;


qui minimis urgetur. amicus dulcis, ut aequum est,

qui paruus urgeo amicus dulcis ut aequus sum


nulla taberna meos habeat neque pila libellos,

nullus taberna meus habeo neque pilum libellus


saevus erit, nec sic ut simplex Naevius unctam

saevus sum neque sic ut simplex naevius ungo


terret fixa vetatque novis considere in hortis.

terreo figo veto novus consido in hortus


Nempe inconposito dixi pede currere versus


verba foris malis, Canusini more bilinguis.

verbum foris malus canusinus mos bilinguis


nam Venusinus arat finem sub utrumque colonus,

nam venusinus aro finis sub uterque colonus


praeter eum qui praebet aquam; post hunc quoque potus,

praeter is qui praebeo aqua post hic quoque potus


naturae finis viventi, iugera centum an


tempora certa modosque, et quod prius ordine verbum est

tempus certus modus et qui prior ordo verbum sum


edicit, piscator uti, pomarius, auceps,


nunc licet Esquiliis habitare salubribus atque

nunc licet esquiliae habito salubris atque


sumere depositum clavom fierique tribuno?


concurrantque foro tria funera, magna sonabit,


semesos piscis tepidumque ligurrierit ius,


plures adnabunt thynni et cetaria crescent.


murice Baiano melior Lucrina peloris,


se magis inflaret, ‘non, si te ruperis,’ inquit,


hoc magis ullum aliud — ; pipere albo, non sine aceto,

hic magis ullus alius pipo album non sine acetum


sicui filius est, ut abortivus fuit olim


diceret haec animus ‘quid vis tibi? numquid ego a te

dico hic animus quis volo tu numquid ego ab tu


quantane? num tantum, sufflans se, magna fuisset?

quantus num tantus sufflo sui magnus sum


demitto auriculas, ut iniquae mentis asellus,

demitto auricula ut iniquus mens asellus


cum victore, sequor. ‘Maecenas quomodo tecum?’


depygis, nasuta, brevi latere ac pede longo est.

depygis nasutus brevis lateo atque pes longus sum


instat equis auriga suos vincentibus, illum


flumen ut hibernum, fertur quo rara securis.

flumen ut hibernus fero quo rarus securis


praeterita, et casu tum respondere vadato


surgendum sit mane, obeundus Marsya, qui se


cessisset magna conpellans voce cuculum.


et genus et virtus, nisi cum re, vilior alga est.’

et genus et virtus nisi cum res vilis alga sum


hoc teneram faciet. pratensibus optima fungis


libertinus erat, qui circum compita siccus

libertinus sum qui circum compitum siccus


sic solitus: ‘populus me sibilat, at mihi plaudo

sic soleo populus ego sibilo at ego plaudo


multorum. ignosces; alias loquar.’ huncine solem


vos hinc mutatis discedite partibus. eia,


hic ego mendacem stultissimus usque puellam


parvola—nam exemplo est—magni formica laboris

parvulus nam exemplum sum magnus formica labor


Cocceius Capitoque simul Fonteius, ad unguem

cocceius capito simul fonteius ad unguis


permittant homines. si dives, qui sapiens est,


contemptis aliis, explosa Arbuscula dixit.


haerentem capiti cum multa laude coronam.


famosisque Lupo cooperto versibus? atqui


saepe stilum vertas, iterum quae digna legi sint

saepe stilis verto iterum qui dignus lego sum


vellicet absentem Demetrius? aut quod ineptus


ut sis tu similis Coeli Birrique latronum,


ianua frangatur, latret canis, undique magno


hortus ubi et tecto vicinus iugis aquae fons

hortus ubi et tectum vicinus iugum aqua fons


traiecto lateris miseri capitisve dolore,


ignarum, quibus est ius aptius et quibus assis


hospitio modico; rhetor comes Heliodorus,

hospitium modicus rhetor comes heliodorus


nam ut ferula caedas meritum maiora subire


mille pedes in fronte, trecentos cippus in agrum

mille pes in frons trecenti cippus in ager


interpellarim; sed des veniam bonus, oro.


hinc omnis pendet Lucilius, hosce secutus,


tutior at quanto merx est in classe secunda,

tueor at quantus merx sum in classis secundus


altercante libidinibus tremis ossa pavore.


conservus vili portanda locabat in arca;


occurram in triviis, deducam. nil sine magno

occurro in trivius deduco nihil sine magnus


detereret sibi multa, recideret omne quod ultra

detero sui multus recido omnis qui ultra


ille Tigellius hoc. Caesar, qui cogere posset,

ille tigellius hic caesar qui cogo possum


‘divitias miseras! sed quis cenantibus una,


formidare malos fures, incendia, servos,


ventum erat ad Vestae, quarta iam parte diei

venio sum ad vesta quartus iam pars dies


interdum pravis obnoxia. saepe notatus


dum doceo insanire omnis vos, ordine adite.


dixerit insanum qui me, totidem audiet atque

dico insanus qui ego totidem audio atque


ingenium, utque soles, custos mihi maximus adsis.

ingenium ut soleo custos ego magnus adsum


peccat uter nostrum cruce dignius? acris ubi me


quid? cum Picenis excerpens semina pomis


esset ador loliumque, dapis meliora relinquens.


cederet, introrsum turpis: num Laelius aut qui

cedo introrsum turpis num laelius aut qui


quantum non Aquilo Campanis excitat agris.

quantus non aquilus campanus excito ager


nobiscum vivit, multum demissus homo: illi


aegrotare putes animi vitio.’ ‘accipe: primum

aegrotaris puto animus vitio accipio primus


oppositis umeris; aurem substringe loquaci.


cum faber, incertus scamnum faceretne Priapum,

cum faber incertus scamnum facio priapus


utpote res tenuis, tenui sermone peractas.’


atque animo prius, ut siquid promittere de me

atque animus prior ut siquis promitto de ego


illud ad haec iubeo: mulier si forte dolosa

ille ad hic iubeo mulier si fors dolosus


solveret hospitiis animum. quid multa? neque ille

solvo hospitium animus quis multus neque ille


cum scurris fartor, cum Velabro omne macellum

cum scurra fartor cum velabrum omnis macellum


filius uxorem grandi cum dote recuset,


invidia et fragili quaerens inlidere dentem

invidia et fragilis quaero inlidere dens


rusticus, abnormis sapiens crassaque Minerva;


reticulum panis venalis inter onusto


ingens accedit stomacho fultura ruenti.


cum labor extuderit fastidia, siccus, inanis

cum labor extundo fastidium siccus inanis


artibus atque modis. quid rides?’ ‘iamne doloso


ducere sollicitae iucunda oblivia vitae?


matronae praeter faciem nil cernere possis,

matrona praeter facies nihil cerno possum


‘tempore quo iuvenis Parthis horrendus, ab alto

tempus quo juvenis parthus horreo ab altus


deinde eo dormitum, non sollicitus, mihi quod cras

deinde is dormio non sollicitus ego qui creo


‘hic aeger’. recte est igitur surgetque? negabit.


quaerere plus prodest et inane abscindere soldo?

quaero multus prodo et inanis abscindo soldus


ut lethargicus hic cum fit pugil et medicum urget.

ut lethargicus hic cum fio pugil et medicus urgeo


quid facias illi? iubeas miserum esse, libenter


exspectat seu mors atris circumvolat alis,


cur in amicorum vitiis tam cernis acutum


diluit insignem bacam: qui sanior ac si


magno prognatum deposco consule cunnum


permolere uxores.’ ‘nolim laudarier’ inquit


tum rapere atque omnis restinguere velle videres.

tum rapio atque omnis restinguo volo video


omnis conposui.’ ‘felices. nunc ego resto.


tum pueri nautis, pueris convicia nautae


magnus uterque timor latronibus; at bene siquis

magnus uterque timor latro at bene siquis


dispensare velis ac non fugienda petendis


servus, non paulo sapientior ‘o ere, quae res

servus non paulus sapio o eremus qui res


ac nisi mutatum parcit defundere vinum et


‘docte Cati, per amicitiam Divosque rogatus


usque ad mala citaret ‘Io Bacchae’ modo summa

usque ad malus cito ios baccha modo summus


opprimeret, metuebat. at hunc liberta securi


quinas hic capiti mercedes exsecat atque


personuit canibus. tum rusticus: “haud mihi vita

persono canis tum rusticus haud ego vito


mazonomo pueri magno discerpta ferentes


nec vereor, ne, dum futuo, vir rure recurrat,

neque vereor ne dum futuo vir rus recurro


utrum imitabitur? hac urget lupus, hac canis, aiunt.

utrum imito hic urgeo lupus hic canis aio


ponderibus modulisque suis ratio utitur ac res


atqui si vitiis mediocribus ac mea paucis

atqui si vitium mediocris atque meus paucus


aedibus ex magnis subito se conderet unde


ut canis a corio numquam absterrebitur uncto.

ut canis ab corius numquam absterreo ungo


cerea suppliciter stabat, servilibus ut quae


‘o si urnam argenti fors quae mihi monstret, ut illi,

o si urna argentum fors qui ego monstro ut ille


hoc iuvat et melli est, non mentiar. at simul atras

hic juvo et mel sum non mentior at simul ater


nec tamen hoc tribuens dederim quoque cetera; nam sic

neque tamen hic tribuo do quoque ceterus nam sic


permixtas capiet, commotus habebitur atque


audieris melius. tum Vibidius Balatroni


desipiant omnes aeque ac tu, qui tibi nomen

desipio omnis aequus atque tu qui tu nomen


monstratum? Scaevae vivacem crede nepoti


‘quanti emptae?’ ‘parvo.’ ‘quanti ergo?’ ‘octussibus.’ ‘eheu,

quantus emo parvus quantus ergo octussis eheu