De Arte Poetica liber

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


filius Albini: si de quincunce remota est

filius albinus si de quincunce remoueo sum


inceptis gravibus plerumque et magna professis

inceptum gravis plerusque et magnus profiteor


actoris partis chorus officiumque virile


Pythias, emuncto lucrata Simone talentum,


nomen iambeis, cum senos redderet ictus,


natura fieret laudabile carmen an arte,


et crassum unguentum et Sardo cum melle papaver

et crassus unguentum et sardus cum mel papaver


reddatur formae. 'pictoribus atque poetis


aut, dum vitat humum, nubis et inania captet.


si curat cor spectantis tetigisse querella.


multa senem circumveniunt incommoda, vel quod

multus senex circumvenio incommodus vel qui


verbaque provisam rem non invita sequentur.


dicitur et plaustris vexisse poemata Thespis,


neu pransae Lamiae vivum puerum extrahat alvo.

neu prandeo lamia vivus puer extraho alvus


scimus, et hanc veniam petimusque damusque vicissim;


dilator, spe longus, iners avidusque futuri,


hic meret aera liber Sosiis, hic et mare transit

hic mereo aes liber sosia hic et mare transeo


narrabo interitum. 'Deus inmortalis haberi


iudicis argutum quae non formidat acumen;


turpiter obticuit sublato iure nocendi.


tibicen traxitque vagus per pulpita vestem;


uncia, quid superat? poteras dixisse.' 'triens.' 'eu,


spectatum admissi risum teneatis, amici?


versibus exacuit; dictae per carmina sortes


ausus idem: tantum series iuncturaque pollet,


effutire levis indigna tragoedia versus,


publica materies privati iuris erit, si


ut praeco, ad merces turbam qui cogit emendas,


Colchus an Assyrius, Thebis nutritus, an Argis.

colchus an assyrius thebae nutrio an argus


quae canerent agerentque peruncti faecibus ora.


unde parentur opes, quid alat formetque poetam,


verum operi longo fas est obrepere somnum.

verus operio longus fas sum obrepo somnus


aut nimium teneris iuvenentur versibus umquam


oppida moliri, leges incidere ligno.


ordinis haec virtus erit et venus, aut ego fallor,

ordo hic virtus sum et venus aut ego fallo


rem tibi Socraticae poterunt ostendere chartae


si defendere delictum quam vertere malles,


dives agris, dives positis in fenore nummis.


reddere personae scit convenientia cuique.


aut ad humum maerore gravi deducit et angit:

aut ad humus maeror gravis deduco et ango


nec rude quid prosit video ingenium: alterius sic

neque rudo quis prosum video ingenium alter sic


et longorum operum finis: ne forte pudori


nobilibus trimetris adparet rarus et Enni

nobilis trimetros appareo rarus et ennius


si tribus Anticyris caput insanabile numquam

si tres anticyra caput insanabilis numquam


non fumum ex fulgore, sed ex fumo dare lucem


rem poteris servare tuam. redit uncia, quid fit?'

res possum servaris tuus redeo uncia quis fio


sessuri, donec cantor 'vos plaudite' dicat.


sed non ut placidis coeant inmitia, non ut


quidquid praecipies, esto brevis, ut cito dicta

quisquis praecipio sum brevis ut cito dictum


lectorem delectando pariterque monendo.


fingere cinctutis non exaudita Cethegis,


ille dapes laudet mensae brevis, ille salubrem

ille daps laudo metior brevis ille salubris


nec satis adparet, cur versus factitet, utrum

neque satis appareo cur verro factito utrum


digna geri promes in scaenam multaque tolles


ut festis matrona moveri iussa diebus,


cum semel imbuerit, speremus carmina fingi


fingeris ad rectum et per te sapis, hoc tibi dictum

fingo ad recingo et per tu sapio hic tu dico


ex oculis rorem, saliet, tundet pede terram.


institui: currente rota cur urceus exit?


qualis ab incepto processerit, et sibi constet.

qualis ab inceptum procedo et sui consto


aut fanaticus error et iracunda Diana,


decipimur specie recti: brevis esse laboro,

decipio species recingo brevis sum laboro


sit tibi Musa lyrae sollers et cantor Apollo.

sum tu musa lyra sollers et canto apollo


speret idem, sudet multum frustraque laboret


an sit amicitia dignus; si carmina condes,


cederet aut quarta socialiter. hic et in Acci

cedo aut quartus socialis hic et in attius


versibus inpariter iunctis querimonia primum,

versus impariter iungo querimonia primus


et regat iratos et amet pacare tumentis,


tardior ut paulo graviorque veniret ad auris,


si vero est, unctum qui recte ponere possit

si verus sum ungo qui rectus pono possum


qui purgor bilem sub verni temporis horam.


'qui scis, an prudens huc se deiecerit atque

qui scio an prudens huc sui deicio atque


proiicit ampullas et sesquipedalia verba,

proiicit ampulla et sesquipedalis verbum


summam nummorum vitioque remotus ab omni.


fabula quae posci volt et spectanda reponi.


se puero, castigator censorque minorum.


ne dicam stulte, mirati, si modo ego et vos


undique conlatis membris, ut turpiter atrum


indiciis monstrare recentibus abdita rerum et


Romani tollent equites peditesque cachinnum.


adspirare et adesse choris erat utilis atque

adspiraris et adsum chorus sum utilis atque


aut simul et iucunda et idonea dicere vitae.

aut simul et iucundus et idoneus dico vita


respicere exemplar vitae morumque iubebo


offendunt, poterat duci quia cena sine istis:


Vergilio Varioque? ego cur, adquirere pauca


quid dignum tanto feret hic promissor hiatu?

quis dignus tantus fero hic promissor hiatus


aequis accipiunt animis donantve corona.


nolito ad versus tibi factos ducere plenum


versibus exponi tragicis res comica non volt;

versus expono tragicus res comicus non volo


Romani pueri longis rationibus assem


caedibus et victu foedo deterruit Orpheus,


celsi praetereunt austera poemata Rhamnes:


quodcumque ostendis mihi sic, incredulus odi.

quicumque ostendo ego sic incredulus odi


pleraque differat et praesens in tempus omittat.

plerusque differo et praesens in tempus omitto


tu nihil invita dices faciesve Minerva:


et iuvenum curas et libera vina referre:


musa dedit fidibus Divos puerosque Deorum


indoctum doctumque fugat recitator acerbus;


iratusque Chremes tumido delitigat ore;


ut redeat miseris, abeat fortuna superbis.


dum cupit Empedocles, ardentem frigidus Aetnam

dum cupio empedocles ardeo frigidus aetna


in mala derisum semel exceptumque sinistre.


mandentur iuveni partes pueroque viriles:


legitimumque sonum digitis callemus et aure.


quid valeant umeri. cui lecta potenter erit res,

quis valeo umerus qui lego potens sum res


litibus inplicitum, mirabor, si sciet inter-


gaudet equis canibusque et aprici gramine campi,

gaudeo equus canis et apricus gramen campus


sumite materiam vestris, qui scribitis, aequam


ex oculis, quae mox narret facundia praesens:

ex oculus qui mox narro facundia praesens


aut prodesse volunt aut delectare poetae


continget dabiturque licentia sumpta pudenter,


dignam lege regi: lex est accepta chorusque


quidlibet audendi semper fuit aequa potestas.'


serpentes avibus geminentur, tigribus agni.


navibus, aere dato qui pingitur? amphora coepit


quid deceat, quid non, quo virtus, quo ferat error.

quis decet quis non quo virtus quo fero error


laudavere sales, nimium patienter utrumque,


inlecebris erat et grata novitate morandus


pallescet, super his etiam stillabit amicis


quamvis est monitus, venia caret, et citharoedus

quivis sum moneo venia careo et citharoedus


signatum praesente nota producere nomen.


an custos famulusque Dei Silenus alumni.


spem veniae cautus? vitavi denique culpam,


aetatis cuiusque notandi sunt tibi mores,


prima cadunt: ita verborum vetus interit aetas,

primus cado ita verbum vetus intereo aetas


Archilochum proprio rabies armavit iambo;


ducere quo vellet. fuit haec sapientia quondam,


insiluit. sit ius liceatque perire poetis:


iungere si velit, et varias inducere plumas,


singula quaeque locum teneant sortita decentem.

singulus quisque locus teneo sortio decet


credit et excludit sanos Helicone poetas


ludere qui nescit, campestribus abstinet armis


si paulum summo decessit, vergit ad imum.


migret in obscuras humili sermone tabernas


Telephus et Peleus cum pauper et exsul uterque

telephus et peleus cum pauper et exsul uterque


laude; sed in vitium libertas excidit et vim

laus sed in vitium libertas excido et vis


non laudem merui. vos exemplaria Graeca


multa tulit fecitque puer, sudavit et alsit,


tantum de medio sumptis accedit honoris.


utilium tardus provisor, prodigus aeris,


res gestae regumque ducumque et tristia bella


multa ferunt anni venientes commoda secum,


percipiant animi dociles teneantque fideles:


nam neque chorda sonum reddit quem volt manus et mens,

nam neque chordus sonus reddo qui volo manus et mens


in puteum foveamve, licet 'succurrite' longum


interpres nec desilies imitator in artum,

interpres neque desilies imitator in artus


successit vetus his comoedia, non sine multa

succedo vetus hic comoedia non sine multus


indoctus quid enim saperet liberque laborum


hunc socci cepere pedem grandesque cothurni,

hic soccus capio pedis grandis cothurnus


persimilem, cuius, velut aegri somnia, vanae


Quintilio siquid recitares, 'corrige sodes

quintilius siquis recitaris corrigo sodes


adsentatores iubet ad lucrum ire poeta


et longum noto scriptori prorogat aevum.


nec gemino bellum Troianum orditur ab ovo:

neque geminus bellum trojanus ordior ab ovo


purpureus, late qui splendeat, unus et alter

purpureus latus qui splendeo unus et alter


deficiunt animique; professus grandia turget;


sit Medea ferox invictaque, flebilis Ino,


aut ignoratae premit artis crimine turpi.


nanciscetur enim pretium nomenque poetae,


derisor vero plus laudatore movetur.


et data Romanis venia est indigna poetis.


sic priscae motumque et luxuriem addidit arti


silvis deducti caveant, me iudice, Fauni,


quanto rectius hic, qui nil molitur inepte:

quantus rectus hic qui nihil molio ineptus


clamet, 'io cives', non sit qui tollere curet.


ausi deserere et celebrare domestica facta

audeo desero et celebraris domesticus facio


iura neget sibi nata, nihil non adroget armis.


multa dies et multa litura coercuit atque

multus dies et multus litura coerceo atque


Humano capiti cervicem pictor equinam


nunc satis est dixisse 'ego mira poemata pango;

nunc satis sum dico ego mirus poema pango


serpit humi tutus nimium timidusque procellae:

serpo humus tueor nimium timidus procella


sermonem patrium ditaverit et nova rerum


viribus et versate diu, quid ferre recusent,


maturusne senex an adhuc florente iuventa


vicinas urbes alit et grave sentit aratrum,


sed tamen in pretio est: mediocribus esse poetis

sed tamen in pretium sum mediocris sum poeta


ficta voluptatis causa sint proxima veris:


quem vero arripuit, tenet occiditque legendo,


in verbis etiam tenuis cautusque serendis


hoc' aiebat 'et hoc'. mulius te posse negares


primo ne medium, medio ne discrepet imum.

primus ne medius medium ne discrepo imus


si curet quis opem ferre et demittere funem,


aut operae celeris nimium curaque carentis


tibicen, didicit prius extimuitque magistrum.


servari nolit?' dicam siculique poetae


fiet Aristarchus; non dicet 'cur ego amicum


tibia non, ut nunc orichalco, vincta tubaeque

tibia non ut nunc orichalcum vincio tuba


conversis studiis aetas animusque virilis


Antiphaten, Scyllamque, et cum Cyclope Charybdim;

antiphates scylla et cum cyclope charybdis


et patris et nostras nonumque prematur in annum


membranis intus positis: delere licebit,


moverit incestus: certe furit ac velut ursus,

moveo incestus certus furio atque velut ursus


culpabit duros, incomptis adlinet atrum


nec sic incipies, ut scriptor cyclicus olim:

neque sic incipio ut scriptor cyclicus olim


nondum spissa nimis complere sedilia flatu;


vel qui praetextas vel qui docuere togatas.


'fortunam Priami cantabo et nobile bellum.'


postquam coepit agros extendere victor et urbis

postquam coepio ager extendo victor et urbs


ut silvae foliis pronos mutantur in annos,


valdius oblectat populum meliusque moratur


quemque poetarum limae labor et mora. vos, o

quisque poetaris lima labor et mora tu o


nomina protulerit? licuit semperque licebit


mercatorne vagus cultorne virentis agelli,


Aeschylus et modicis instravit pulpita tignis

aeschylus et modicus insterno pulpitum tignum


maxima pars vatum, pater et iuvenes patre digni,

maximus pars vates pater et juvenis pater dignus


ignotum tragicae genus invenisse Camenae


sic animis natum inventumque poema iuvandis,


Telephe vel Peleu; male si mandata loqueris,

telephus vel peleu malus si mandatum loquor


indignatur item privatis ac prope socco


publica privatis secernere, sacra profanis,


nedum sermonum stet honos et gratia vivax.


nec Deus intersit, nisi dignus vindice nodus

neque deus intersum nisi dignus vindex nodus


'dic mihi, Musa, virum, captae post tempora Troiae

dico ego musa vir capio post tempus troius


quaerit et inventis miser abstinet ac timet uti,

quaero et invenio miser abstineo atque timeo uti


quam si proferres ignota indictaque primus:


partes in bellum missi ducis, ille profecto


quin sine rivali teque et tua solus amares.


sic mihi, qui multum cessat, fit Choerilus ille,

sic ego qui multus cesso fio choerilus ille


quam lingua Latium, si non offenderet unum


et properantis aquae per amoenos ambitus agros

et propero aqua per amoenus ambitus ager


in scaenam missos cum magno pondere versus


aut in avem Procne vertatur, Cadmus in anguem.

aut in avis procne verto cadmus in anguis


utiliumque sagax rerum et divina futuri


reddiderit iunctura novum. si forte necesse est


fervidus, et matrona potens an sedula nutrix,

fervidus et matrona possum an sedulus nutrix


indignor, quandoque bonus dormitat Homerus;

indignor quandoque bonus dormito homerus


quod non edideris, nescit vox missa reverti.


debemur morti nos nostraque: sive receptus


nec virtute foret clarisve potentius armis


denique sit quodvis, simplex dumtaxat et unum.

denique sum quivis simplex dumtaxat et unus


Tyrtaeusque mares animos in Martia bella


post hunc personae pallaeque repertor honestae

post hic persona palla repertor honestus


munus et officium, nil scribens ipse, docebo,

munus et officium nihil scribo ipse doceo


interdum speciosa locis morataque recte


dictus ob hoc lenire tigres rabidosque leones;


ridetur, chorda qui semper oberrat eadem,


omne supervacuum pleno de pectore manat.


latior amplecti murus vinoque diurno


arguet ambigue dictum, mutanda notabit:


offendar maculis, quas aut incuria fudit


non missura cutem, nisi plena cruoris, hirudo.'

non mitto cutis nisi plenus cruor hirudo


inpiger, iracundus, inexorabilis, acer


ut iam nunc dicat iam nunc debentia dici,


cereus in vitium flecti, monitoribus asper,


ne quodcumque volet poscat sibi fabula credi

ne quicumque volo posco sui fabula credo


grammatici certant et adhuc sub iudice lis est;

grammaticus certo et adhuc sub iudex lis sum


et tulit eloquium insolitum facundia praeceps

et fero eloquium insolitus facundia praeceps


aemula, sed tenuis simplexque foramine pauco

aemulo sed tenuis simplex foramen paucus


'semis.' an, haec animos aerugo et cura peculi

semis an hic animus aerugo et cura peculis


numquam te fallent animi sub vulpe latentes.

numquam tu fallo animus sub vulpis lateo


nullum ultra verbum aut operam insumebat inanem,

nullus ultra verbum aut opera insumo inanis


perfidus Ixion, Io vaga, tristis Orestes.


non satis est pulchra esse poemata: dulcia sunto

non satis sum pulcher sum poema dulcis sum


doctum imitatorem et vivas hinc ducere voces.


quem penes arbitrium est et ius et norma loquendi.

qui penis arbitrium sum et ius et norma loquor


quae nunc sunt in honore vocabula, si volet usus,

qui nunc sum in honor vocabulum si volo utor


ne, quicumque Deus, quicumque adhibebitur heros,

ne quicumque deus quicumque adhibeo heros


ut ridentibus adrident, ita flentibus adflent


poscentique gravem persaepe remittit acutum,


intererit multum, Davusne loquatur an heros,


quam versus inopes rerum nugaeque canorae.


et quod non didici sane nescire fateri'.


atque ita mentitur, sic veris falsa remiscet,

atque ita mentior sic verus fallo remisceo


silvestris homines sacer interpresque Deorum


hoc amet, hoc spernat promissi carminis auctor.

hic amo hic sperno promitto carmen auctor


quaerit opes et amicitias, inservit honori,


personam formare novam, servetur ad imum,


fiet homo et ponet famosae mortis amorem.


offendam in nugis?' hae nugae seria ducent


Graiis ingenium, Graiis dedit ore rotundo


Caecilio Plautoque dabit Romanus ademptum


noscere mendacem verumque beatus amicum.


ut mala quem scabies aut morbus regius urget

ut malus qui scabies aut morbus regius urgeo


aut inmunda crepent ignominiosaque dicta.


et quocumque volent animum auditoris agunto.


neve minor neu sit quinto productior actu

neve paruus neu sum quintus produco actus


dictus et Amphion, Thebanae conditor urbis,


adsuitur pannus, cum lucus et ara Dianae


seu cursum mutavit iniquum frugibus amnis


cur nescire pudens prave quam discere malo?

cur nescio pudeo pravus quam disco malus


Democritus, bona pars non unguis ponere curat,

democritus bonus pars non unguis pono curo


non circa vilem patulumque moraberis orbem


ne velut innati triviis ac paene forenses.

ne velut innascor trivius atque paene forensis


qui studet optatam cursu contingere metam,


ludentem lasciva, severum seria dictu.


idcircone vager scribamque licenter? an omnis


Messallae nec scit quantum Cascellius Aulus,

messalla neque scio quantus cascellius aulus


regali conspectus in auro nuper et ostro,

regal conspicio in aurum nuper et ostrum


nec sic enitar tragico differre colori,


desinat in piscem mulier formosa superne,

desino in piscis mulier formosus supernus


pes citus: unde etiam trimetris adcrescere iussit

pes cieo unde etiam trimetros adcresco iubeo


ut nihil intersit, Davusne loquatur et audax


si possum, invideor, cum lingua Catonis et Enni

si possum invideo cum lingua cato et ennius


aut humana palam coquat exta nefarius atreus

aut humanus palam coquo exta nefarius atreus


sunt delicta tamen, quibus ignovisse velimus:


ut, qui conducti plorant in funere, dicunt


incolumi gravitate iocum temptavit eo quod


segnius inritant animos demissa per aurem


vesanum tetigisse timent fugiuntque poetam


primus ad extremum similis sibi: non ita pridem,

primus ad exter similis sui non ita pridem


nesciet: hunc ego me, si quid componere curem,


omne tulit punctum, qui miscuit utile dulci

omnis fero pungo qui misceo utilis dulcis


non quivis videt inmodulata poemata iudex

non quivis video immodulatus poema iudex


rectius Iliacum carmen deducis in actus


discunt in partis centum diducere. 'dicat


et tragicus plerumque dolet sermone pedestri,

et tragicus plerusque doleo sermo pedestri


ne pueros coram populo Medea trucidet


vel quod res omnis timide gelideque ministrat,

vel qui res omnis timidus gelidus ministro


o maior iuvenum, quamvis et voce paterna


reges dicuntur multis urgere culillis


si quid inexpertum scaenae conmittis et audes

si quis inexpertus scaena conmitto et audeo


indoctusque pilae discive trochive quiescit,


causarum mediocris abest virtute diserti


qui didicit, patriae quid debeat et quid amicis,

qui disco patria quis debeo et quis amicus


carminibus venit. post hos insignis Homerus


non magis esse velim quam naso vivere pravo,

non magis sum volo quam naso vivo pravus


doctus iter melius: mortalia facta peribunt,


difficilis, querulus, laudator temporis acti


haec placuit semel, haec deciens repetita placebit.

hic placeo semel hic decies repeto placeo


et frugi castusque verecundusque coibat.


format enim natura prius nos intus ad omnem

formo enim natura prior nos intus ad omnis


desperat tractata nitescere posse relinquit


commodus et patiens, non ut de sede secunda

commodus et patior non ut de sedes secundus


aut dormitabo aut ridebo. tristia maestum


tu seu donaris seu quid donare voles cui,

tu seu donaris seu quis donaris volo qui


delphinum silvis adpingit, fluctibus aprum:


et nova fictaque nuper habebunt verba fidem, si

et novo fingo nuper habeo verbum fides si


obiectos caveae valuit si frangere clatros,


ne spissae risum tollant inpune coronae:


et pugilem victorem et equum certamine primum

et pugilis victor et equus certamen primus


spectandum nigris oculis nigroque capillo.


tonsori Licino conmiserit. o ego laevus,


concubitu prohibere vago, dare iura maritis,


conveniet Satyros, ita vertere seria ludo,


liber et ingenuus, praesertim census equestrem

liber et ingenuus praesertim census equester


et docuit magnumque loqui nitique cothurno.


syllaba longa brevi subiecta vocatur Iambus,

syllaba longus brevis subiectum voco iambus


Graeco fonte cadent parce detorta. quid autem

graecum fons cado parco detorqueo quis autem


inciderit, nec quarta loqui persona laboret.

incido neque quartus loquor persono laboro


abstinuit venere et vino; qui Pythia cantat

abstineo venio et vinum qui pythia canto


semper ad eventum festinat et in medias res

semper ad evenio festino et in medius res


infelix operis summa, quia ponere totum


fabula nullius veneris, sine pondere et arte,


ornamenta, parum claris lucem dare coget,


nec minimum meruere decus vestigia Graeca

neque paruus mereo decus vestigium graecum


ut gratas inter mensas symphonia discors


spondeos stabilis in iura paterna recepit

spondeus stabilis in ius paternus recipio


dixeris egregie, notum si callida verbum


spectator functusque sacris et potus et exlex.

spectator fungor sacrum et potus et exlex


si dicentis erunt fortunis absona dicta,


nec reditum Diomedis ab interitu Meleagri

neque redeo diomedes ab interitus meleagrius


humani voltus. si vis me flere, dolendum est

humanus vultus si volo ego fleo doleo sum


multa renascentur quae iam cecidere cadentque


terra Neptunus classes Aquilonibus arcet,


scriptor. honoratum si forte reponis Achillem,


nil tanti est. ergo fungar vice cotis, acutum

nihil tantus sum ergo fungor vicus cotis acutus


posse linenda cedro et levi servanda cupresso?

possum linenda cedrus et levis servo cupresso


hic, dum sublimis versus ructatur et errat,


transverso calamo signum, ambitiosa recidet

transverto calamus signum ambitiosus recido


qui variare cupit rem prodigialiter unam,


cur ego si nequeo ignoroque poeta salutor?


occupet extremum scabies; mihi turpe relinqui est

occupo exter scabies ego turpis relinquo sum


defendat, neu quid medios intercinat actus


exprimet et mollis imitabitur aere capillos,


ut scriptor si peccat idem librarius usque,

ut scriptor si pecco idem librarius usque


Aemilium circa ludum faber imus et unguis

aemilius circa ludus faber imus et unguis


post effert animi motus interprete lingua.

post effero animus moueo interpres lingua


colligit ac ponit temere et mutatur in horas.

colligo atque pono temere et muto in hora


signat humum, gestit paribus conludere et iram


carmine qui tragico vilem certavit ob hircum,

carmen qui tragicus vilis certo ob hircum


verum ita risores, ita commendare dicacis


unde pedem proferre pudor vetet aut operis lex,

unde pedis profero pudor veto aut opus lex


si plausoris eges aulaea manentis et usque


difficile est proprie communia dicere, tuque


quem bis terve bonum cum risu miror; et idem

qui bis ter bonus cum rideo miro et idem


dignis carminibus narrari cena Thyestae:


multa recedentes adimunt: ne forte seniles


centuriae seniorum agitant expertia frugis,


aut flumen Rhenum aut pluvius describitur arcus;

aut flumen rhenus aut pluvius describo arcus


tu, quid ego et populus mecum desideret, audi,

tu quis ego et populus ego desidero audio


bis terque expertum frustra: delere iubebat


vir bonus et prudens versus reprehendet inertis,

vir bonus et prudens verro reprehendo iners


et iuvenum ritu florent modo nata vigentque.


quo sane populus numerabilis, utpote parvos,

quo sanus populus numerabilis utpote parvus


scimus inurbanum lepido seponere dicto


qui sapiunt, agitant pueri incautique sequuntur.


reddere quae ferrum valet exsors ipsa secandi;


recte concedi: consultus iuris et actor


conmisisse cavet quod mox mutare laboret.


intererit Satyris paulum pudibunda protervis.

intersum satyrus paulus pudibundus protervus


scribendi recte sapere est et principium et fons.

scribo rectus sapio sum et principium et fons


sortilegis non discrepuit sententia Delphis.

sortilegus non discrepo sententia delphi


reddere qui voces iam scit puer et pede certo

reddo qui voco iam scio puer et pes certus


cogitat, ut speciosa dehinc miracula promat,

cogito ut speciosus dehinc miraculum promo


obscurus fio; sectantem levia nervi


ille tegat conmissa Deosque precetur et oret,


nil intemptatum nostri liquere poetae


nec semel hoc fecit nec, si retractus erit, iam

neque semel hic facio neque si retraho sum iam


saxa movere sono testudinis et prece blanda

saxum moveo sonus testudo et prex blandus


laetitiae; clamabit enim 'pulchre! bene! recte!'


quod non proposito conducat et haereat apte.


Pieriis temptata modis ludusque repertus


id tibi iudicium est, ea mens. siquid tamen olim

is tu iudicium sum is mens siquis tamen olim


Musa loqui, praeter laudem nullius avaris.


ut pictura poesis: erit quae, si propius stes,


mox etiam agrestis Satyros nudavit et asper

mox etiam agrestis satyrus nudo et asper


quod sit conscripti, quod iudicis officium, quae

qui sum conscribo qui judex officium qui


accessit numerisque modisque licentia maior.


ipse sibi tradit spectator: non tamen intus

ipse sui trado spectator non tamen intus


rusticus urbano confusus, turpis honesto?

rusticus urbanus confundo turpis honestus


et spondere levi pro paupere et eripere artis

et spondeo levis pro pauper et eripio ars


non secus ac notas auditorem rapit et quae

non secus atque nosco auditor rapio et qui


at nostri proavi Plautinos et numeros et

at noster proavus plautinus et numerus et


sic etiam fidibus voces crevere severis,


placari Genius festis inpune diebus,


fingentur species, ut nec pes nec caput uni

fingo species ut neque pes neque caput unus


offenduntur enim, quibus est equus et pater et res,

offendo enim qui sum equus et pater et res


iustitiam legesque et apertis otia portis,


qui mores hominum multorum vidit et urbes.'


parturient montes, nascetur ridiculus mus.


post etiam inclusa est voti sententia compos;

post etiam includo sum voveo sententia compos


voltum verba decent, iratum plena minarum,

vultus verbum decet irascor plenus minaris


mobilibusque decor naturis dandus et annis.


quo scribi possent numero, monstravit Homerus;

quo scribo possum numerus monstro homerus


et vitae monstrata via est et gratia regum


tolle memor, certis medium et tolerabile rebus

tollo memor certus medius et tolerabilis res


descriptas servare vices operumque colores


credite, Pisones, isti tabulae fore librum


et torquere mero, quem perspexisse laborent


in vitium ducit culpae fuga, si caret arte.


sed nunc non erat his locus. et fortasse cupressum

sed nunc non sum hic locus et fortasse cupressus


nec facundia deseret hunc nec lucidus ordo.

neque facundia desero hic neque lucidus ordo


alternis aptum sermonibus et popularis


fortunarum habitum: iuvat aut inpellit ad iram


ille bonis faveatque et consilietur amice


ingenium misera quia fortunatius arte


primum ipsi tibi: tum tua me infortunia laedent,

primus ipse tu tum tuus ego infortunium laedo


si veluti merulis intentus decidit auceps


non ego inornata et dominantia nomina solum

non ego inornatus et dominor nomen solus


ex noto fictum carmen sequar, ut sibi quivis

ex nosco fingo carmen sequor ut sui quivis


nec, siquid fricti ciceris probat et nucis emptor,

neque siquis frico cicer probo et nucis emptor


et faciunt prope plura dolentibus ex animo, sic

et facio prope multus doleo ex animus sic


sublimis cupidusque et amata relinquere pernix.


aut humana parum cavit natura. quid ergo est?

aut humanus parum caveo natura quis ergo sum


te capiat magis, et quaedam, si longius abstes;

tu capio magis et quidam si longus absto


aut famam sequere aut sibi convenientia finge


scis simulare: quid hoc, si fractis enatat exspes

scio simularis quis hic si frango enato exspes


non homines, non Di, non concessere columnae.


altera poscit opem res et coniurat amice.


aut agitur res in scaenis aut acta refertur.


verbaque, Pisones, Satyrorum scriptor amabo


invitum qui servat, idem facit occidenti.


regis opus, sterilisve diu palus aptaque remis


minxerit in patrios cineres an triste bidental

mingo in patrius cinis an tristis bidental


interdum tamen et vocem comoedia tollit


Pompilius sanguis, carmen reprehendite, quod non

pompilius sanguis carmen reprehendo qui non


sic honor et nomen divinis vatibus atque


haec amat obscurum, volet haec sub luce videri,


quo sit amore parens, quo frater amandus et hospes,

quo sum amor parens quo frater amo et hospes


scripseris, in Meti descendat iudicis auris


quam quae sunt oculis subiecta fidelibus et quae

quam qui sum oculus subiectum fidelis et qui


inberbis iuvenis, tandem custode remoto,


quaesitum est: ego nec studium sine divite vena

quaero sum ego neque studium sine dives vena


nocturna versate manu, versate diurna.


praesectum deciens non castigavit ad unguem.


non barbam, secreta petit loca, balnea vitat.

non barba secerno peto locum balneum vito


quis tamen exiguos elegos emiserit auctor,


verum ubi plura nitent in carmine, non ego paucis

verus ubi multus niteo in carmen non ego paucus


visuros peccata putem mea, tutus et intra


qui nescit versus, tamen audet fingere. quidni?


nec semper feriet quodcumque minabitur arcus.


semper in adiunctis aevoque morabitur aptis.


non alius faceret meliora poemata; verum


nec verbo verbum curabis reddere fidus


et male tornatos incudi reddere versus.


vincentem strepitus et natum rebus agendis;