NIHIL Christiano felicius, cui promittuntur regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de vita periclitatur. Nihil fortius, qui vincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. Utriusque rei exempla sunt plurima. Latro credidit in cruce et statim meretur audire: Amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. Iudas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate convivii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium Dei noverat. Quid Samaritana vilius? Non solum ipsa credidit et post sex viros unum invenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. Quid Salomone sapientius? Attamen infatuatur amoribus feminarum. Bonum est sal nullumque sacrificium absque huius aspersione suscipitur—unde et apostolus praecipit: Sermo vester sit sale conditus —quod, si infatuetur, foras proicitur in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arva condiri et sterile animarum solum pinguescere. Haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiva calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter est, per quod ingrederis, nec tantam sequi gloriam post victoriam, quantam ignominiam post ruinam.

nihil christianus felix qui promitto regnum caelum nihil laboriosus qui cottidie de vito periclitor nihil fortis qui vincio diabolus nihil imbecillis qui ab carnis supero uterque res exemplum sum multus latro credo in crux et statim mereo audio amen amen dico tu hodie ego sum in paradisus judas de apostolatus fastigium in proditio tartaris labor et neque familiaritas convivium neque intinctio buccellae neque osculis gratia frango ne quasi homo trado qui filius deus nosco quis samaritana vilis non solus ipse credo et post sex vir unus invenio dominus messiamque cognosco ad fons qui in templum judaeus populus ignoro sed auctor fio multus salus et apostolus emo cibus exsurio reficio lassus sustento quis salomon sapio attamen infatuatur amor femina bonus sum sal nullus sacrificium absque hic aspersio suscipio unde et apostolus praecipio sermo vester sum sal condio qui si infatuetur foras proicio in tantus perdo nomen dignitas ut ne in sterquilinium quidem utilis sum quo soleo credo arvum condio et sterilis anima solus pinguesco hic dico ut primus tu filis rusticus frons doceo magnus coepio excello sectaris et adulescentia immo pubertas incentivus calceo perficio quidem aetas gradus scando sed lubricus iter sum per qui ingredior neque tantus sequor gloria post victoria quantus ignominia post ruina


Hoc quantum ad habitum pertinet et ornatum. Ceterum vidua,” quae in deliciis est”—non est meum, sed apostoli— vivens mortua est. Quid sibi vult hoc, quod ait: vivens mortua est? Vivere quidem videtur ignorantibus et non esse peccato mortua, sed Christo, quem secreta non fallunt, mortua est. Anima, enim, quae peccaverit, ipsa morietur. Quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem,et subsequuntur. Similiter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se habent, abscondi non possunt. Quod dicit, istius modi est: quidam tam libere et palam peccant, ut, postquam eos videris, statim intellegas peceatores; alios autem, qui callide occultant vitia sua, ex sequenti conversatione cognoscimus. Similiter et bona apud alios in propatulo sunt, in aliis longo usu discimus. Quid ergo necesse est nos iactare pudicitiam, quae sine comitibus et adpendiculis suis, continentia et parcitate, fidem sui facere non potest? Apostolus macerat corpus suum et animae subicit imperio, ne, quod aliis praecipit, ipse non servet: et adulescentia fervente cibis corpore de castitate secura est?

hic quantus ad habitus pertineo et orno ceterum viduo qui in deliciae sum non sum meus sed apostolus vivo morior sum quis sui volo hic qui aio vivo morior sum vivo quidem video ignoro et non sum pecco morior sed christus qui secerno non fallo morior sum anima enim qui pecco ipse morior quidam homo pecco manifestus sum praecedo ad iudicium quidam autem et subsequor similis et facio bonus manifestus sum et qui aliter sui habeo abscondo non possum qui dico iste modus sum quidam tam libo et palam pecco ut postquam is video statim intellego peceator alius autem qui callidus occulto vitio suus ex sequor conversatio cognosco similis et bonus apud alius in propatulum sum in alius longus usus disco quis ergo necesse sum nos iactaris pudicitia qui sine comes et adpendiculis suus continentia et parcitas fides suus facio non possum apostolus macero corpus suus et anima subicio imperium ne qui alius praecipio ipse non servo et adulescentia ferveo cibus corpus de castitas securus sum


Igitur Vercellae Ligurum civitas haud procul a radicibus Alpium sita, olim potens, nunc raro habitatore semiruta. Hanc cum ex more consularis inviseret, oblatam sibi quandam mulierculam una cum adultero—nam id crimen maritus inpegerat—poenali carceris horrore circumdedit. Neque multo post, cum lividas carnes ungula cruenta pulsaret et sulcatis lateribus dolor quaereret veritatem, infelicissimus iuvenis volens conpendio mortis longos vitare cruciatus, dum in suum mentitur sanguinem, accusavit alienum solusque omnium miser meritus visus est percuti, quia non reliquit innoxiae, unde posset negare. At vero mulier sexo fortior suo, cum eculeus corpus extenderet et sordidas paedore carceris manus post tergum vincula cohiberent, oculis, quos tantum tortor alligare non poterat, suspexit ad caelum et volutis per ora lacrimis: Tu, inquit, testis, domine Iesu, cui occultum nihil est, qui es scrutator renis et cordis, non ideo me negare velle, ne peream. At tu, miserrime homo, si interire festinas, cur duos interimis innocentes? Equidem et ipsa cupio mori, cupio invisum hoc corpus exuere, sed non quasi adultera. Praesto iugulum, micantem intrepida excipio mucronem, innocentiam tantum mecum feram. Non moritur, quisquis victurus occiditur.

igitur vercellae ligur civitas haud procul ab radix alpis sino olim possum nunc rarus habitator semirutus hic cum ex mos consularis inviso offertor sui quidam muliercula unus cum adultero nam is crimen maritus inpegerat poenal carcer horror circumdo neque multus post cum lividus caro ungula cruento pulso et sulco later dolor quaero veritas infelix juvenis volo conpendio mors longus vitaris cruciatus dum in suus mentior sanguis accuso alienus solus omnis miser mereor video sum percutio quia non relinquo innoxius unde possum nego at verus mulier sexo fortis suus cum equuleus corpus extendo et sordidus paedor carcer manus post tergum vinculum cohibeo oculus qui tantus tortor alligaris non possum suspicio ad caelum et volvo per os lacrima tu inquam testis dominus iesus qui occulo nihil sum qui sum scrutator renis et chordus non ideo ego nego volo ne pereo at tu miser homo si intereo festino cur duo interimo innocens equidem et ipse cupio morior cupio invideo hic corpus exuo sed non quasi adultero praesto iugulum mico intrepidus excipio mucro innocentia tantus ego fero non morior quisquis vinco occaedes


Veniet, veniet illa dies, qua corruptivum hoc et mortale incorruptionem induat et immortali-tatem. Beatus servus, quem dominus invenerit vigilantem. Tunc ad vocem tubae pavebit terra cum populis, tu gaudebis. Iudicaturo domino lugubre mundus immugiet; tribus ad tribum ferient pectora; potentissimi quondam reges nudo latere palpitabunt; exhibebitur cum prole sua vere tunc ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; Aristoteli argumenta non proderunt. Tunc tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: Ecce crucifixus Deus meus, ecce iudex, qui obvolutus pannis in praesepio vagiit. Hic est ille operarii et quaestuariae filius, hic, qui matris gestatus sinu hominem Deus fugit in Aegyptum, hic vestitus coccino, hic sentibus coronatus, hic magus daemonium habens et Samarites. Cerne manus, Iudaee, quas fixeras cerne latus, Romane, quod foderas. Videte corpus, an idem sit, quod dicebatis clam nocte tulisse discipulos. Ut haec tibi, frater, dicere, ut his interesse contingat, qui nunc labor durus est?

venio venio ille dies qui corruptivum hic et mortalis incorruptio induo et immortal tatem beatus servus qui dominus invenio vigilo tunc ad voco tuba paveo terra cum populus tu gaudeo judico dominus lugubris mundus immugiet tres ad tribus ferio pectus potens quondam rex nudus lateo palpito exhibeo cum proles suus verus tunc ignio iuppiter adduco et cum suus stultus plato discipulis aristotelis argumentum non prosum tunc tu rusticanus et pauper exulto rideo et dico ecce crucifigo deus meus ecce iudex qui obvolvo pannus in praesaepe vagiit hic sum ille operarius et quaestuariae filius hic qui mater gesto sinus homo deus fugio in aegyptus hic vestio coccinum hic sentis corono hic magus daemonium habeo et samarites cerno manus judaeus qui figo cerno latus romanus qui foderas video corpus an idem sum qui dico clam nox fero discipulus ut hic tu frater dico ut hic intersum contingo qui nunc labor durus sum


Excessimus consolandi modum, et, dum unius mortem flere prohibemus, totius orbis mortuos planximus. Xerxes, ille rex potentissimus, qui subvertit montes, maria constravit, cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumerabilem vidisset exercitum, flesse dicitur, quod post centum annos nullus eorum, quos tunc cernebat, superfuturus esset. O si possemus in talem ascendere speculam, de qua universam terram sub nostris pedibus cerneremus! Iam tibi ostenderem totius mundi ruinas, gentes gentibus et regnis regna conlisa; alios torqueri, alios necari, alios obrui fluctibus, alios ad servitutem trahi; hic nuptias, ibi planctum; illos nasci, istos mori; alios affluere divitiis, alios mendicare; et non Xerxis tantum exercitum, sed totius mundi homines, qui nunc vivunt, in brevi spatio defuturos. Vincitur sermo rei magnitudine et minus est omne quod dicimus.

excedo consolor modus et dum unus mors fleo prohibeo totus orbis mortuus planximus xerxes ille rex potens qui subverto mons mare consterno cum de sublimis locus infinitus homo multitudo et innumerabilis video exercitus fleo dico qui post centum annus nullus is qui tunc cerno supersum sum o si possum in talis ascendo specula de qui universus terra sub noster pes cerneremus iam tu ostendo totus mundus ruina gens gens et regnum regnum conlisa alius torqueo alius neco alius obruo fluctus alius ad servitus traho hic nuptiae ibi plango ille nascor iste morior alius affluo divitiae alius mendicaris et non xerxes tantus exercitus sed totus mundus homo qui nunc vivo in brevis spatium desum vincio sermo res magnitudo et paruus sum omnis qui dico


Non mihi nunc per virtutum prata ducendus es nec laborandum ut ostendam tibi variorum pulchri- tudinem Horum, quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum verecundia possideat, quid violae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. Iam enim propitio domino stivam tenes, iam in tectum atque solarium eum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conversione restinguit atque in vase evangeliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse salvari. Rursumque, quod viderat, in specie eandidissimi linteaminis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, quod quasi doctus nauta post multa naufragia rudem conor instruere vectorem, illud est, ut, in quo litore pudicitiae pirata sit, noveris, ubi Charybdis et radix omnium malorum avaritia, ubi Scyllaei obtrectatorum canes, de quibus apostolus loquitur: Ne mordentes invicem mutuo consumamini, quomodo in media tranquillitate securi Libycis interdum vitiorum Syrtibus obruamur, quid venenatorum animantium desertum huius saeculi nutriat.

non ego nunc per virtus pratum duco sum neque laboro ut ostendo tu varius pulcher tudo horus quis in sui lilium habeo puritas quis rosaris verecundia possideo quis viola purpura promitto in regnum quis rutilantium spondeo pingo gemmaris iam enim propitio dominus stiva teneo iam in tectum atque solaris is petro apostolus conscendisti qui esurio in judaeus cornelius saturo fides et fames incredulitas is gens conversio restinguo atque in vasum evangeliorum quadrangulo qui de caelum descendo ad terra doceo et disco omnis homo possum salvaris rursum qui video in species eandidissimi linteamen in supernus transfero et credo turbo de terra in caelum rapio ut pollicitatio dominus conpleo beati mundus cor quoniam ipse deus video totus qui adprehendo manus insinuaris tu cupio qui quasi doceo nauta post multus naufragium rudis conor instruo vector ille sum ut in quo litus pudicitia pirata sum nosco ubi charybdis et radix omnis malus avaritia ubi scyllaeus obtrectator canis de qui apostolus loquor ne mordentes invicem mutuus consumo quomodo in medius tranquillitas securus libycus interdum vitium syrtis obruamur quis venenator animo desertum hic saeculis nutrio


Felix Nepotianus, qui haec non videt; felix, qui ista non audit. Nos miseri, qui aut patimur aut patientes fratres nostros tanta perspicimus; et tamen vivere volumus eosque, qui his carent, flendos potius quam beandos putamus. Olim offensum sentimus nec placamus Deum. Nostris peccatis barbari fortes sunt, nostris vitiis Romanus superatur exercitus; et quasi non hoc sufficeret cladibus plus paene bella civilia quam hostilis mucro consumpsit. Miseri Israhelitae, ad quorum conparationem Nabuchodonosor servus Dei scribitur; infelices nos, qui tantum displicemus Deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeviat. Ezechias egit paenitentiam, et centum octoginta quinque milia Assyriorum ab uno angelo una nocte deleta sunt; Iosophat laudes domino concinebat, et dominus pro laudante superabat; Moyses contra Amalech non gladio sed oratione pugnavit. Si erigi volumus, prosternamur. Pro pudor et stolida usque ad incredulitatem mens! Romanus exercitus, victor orbis et dominus, ab his vincitur, hos pavet, horum ferretur aspectu, qui ingredi non valent, qui, si terram tetigerint, se mortuos arbitrantur, et non intellegimus prophetarum voces: fugient mille uno persequente nec ampu- tamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, statimque cernamus 1 sagittas pilis, tiaras galeis, caballos equis cedere?

felix nepotianus qui hic non video felix qui iste non audio nos miser qui aut patior aut patior frater noster tantus perspicio et tamen vivo volo is qui hic careo flendos potis quam beandos puto olim offendo sentio neque placo deus noster peccatum barbaris fortis sum noster vitium romanus supero exercitus et quasi non hic sufficio clades multus paene bellum civile quam hostilis mucro consumo miser israhelitae ad qui conparatio nabuchodonosor servus deus scribo infelix nos qui tantus displiceo deus ut per rabies barbarus ille in nos ira desaevio ezechias ago paenitentia et centum octoginta quinque mille assyrius ab unus angelus unus nox deleo sum iosophat laus dominus concino et dominus pro laudo supero moyses contra amalech non gladius sed oratio pugno si erigo volo prosterno pro pudor et stolidus usque ad incredulitas mens romanus exercitus victor orbis et dominus ab hic vincio hic paveo hic fero aspectus qui ingredior non valeo qui si terra tango sui mortuus arbitror et non intellego propheta voco fugio mille unus persequor neque ampu tamus causa morbus ut morbus pariter aufero statim cerno sagitto pila tiaras galea caballus equus cedo


Quorsum haec tam longo repetita principio? Ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, verborum lenocinia et per fines capitum singulorum acuta quaedam breviterque conclusa, quae plausus et clamores excitent audientum. Amplexetur me modo sapientia et Abisag nostra, quae numquam senescit, in meo requiescat sinu. Inpolluta est virginitatisque perpetuae et in similitudinem Mariae, cum cotidie generet semperque parturiat, incorrupta est. Hinc reor dixisse et apostolum spiritu ferventes et in evangelio dominum praedicasse, quod in fine mundi, quando iuxta prophetam Zachariam stultus pastor esse coeperit, sapientia decrescente refrigescet caritas multorum. Audi igitur, ut beatus Cyprianus ait, non diserta, sed fortia. Audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus vivendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. Scio quidem ab avunculo tuo, beato Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse, quae sancta sunt, et cotidie discere normamque vitae eius exemplum habere virtutum; sed et nostra, qualiacumque sunt, suscipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum.

quorsum hic tam longus repeto principium ne ab ego quaero puerilis declamatio sententiaris flosculus verbum lenocinium et per finis caput singulus acutus quidam brevis concludo qui plaudo et clamor excito audientum amplexor ego modo sapientia et abisag noster qui numquam senesco in meus requiesco sinus impollutus sum virginitatisque perpetuus et in similitudo maria cum cottidie genero semper parturio incorruptus sum hinc reor dico et apostolus spiritus ferveo et in evangelium dominus praedicasse qui in finis mundus quando iuxta propheta zachariam stultus pastor sum coepio sapientia decresco refrigesco careo multus audio igitur ut beatus cyprianus aio non dissero sed fortis audio frater collegium pater senium qui tu ab incunabulis fides usque ad perficio duco aetas et per singuli gradus vivo praecipio constituo in tu ceterus erudiat scio quidem ab avunculus tuus beatus heliodorus qui nunc pontifex christus sum tu et disco qui sancio sum et cottidie disco norma vita is exemplum habeo virtus sed et noster qualiscumque sum suscipio et libellus hic libellus ille copulo ut cum ille tu monachum erudio hic clericum doceo sum perficio


Quapropter, quia vitae multum iam spatium transivimus fluctuando et navis nostra nunc procellarum concussa turbine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est, quam primum licet, quasi quemdam portum secreta ruris intremus. Ibi cibarius panis et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, viles quidem, sed innocentes cibos praebeant. Ita viventes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione revocabit. Si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si autumnus, ipsa aeris temperies et strata subter folia locum quietis ostendit. Vere ager floribus depingitur et inter querulas aves psalmi dulcius decantabuntur. Si frigus fuerit et brumales nives, ligna non coemam: calidius vigilabo vel dormiam, certe, quod sciam, vilius non algebo. Habeat sibi Roma suos tumultos, harena saeviat, circus insaniat, theatra luxurient, et quia de nostris dicendum est, matronarum cotidie visitetur senatus: nobis adhaerere Deo bonum est, ponere in domino spem nostram, ut, cum paupertatem istam caelorum regna mutaverint, erumpamus in vocem: Quid enim mihi restat in caelo et a te quid volui super terram? Quo scilicet, cum tanta reppererimus in caelo, parva et caduca quaesisse nos doleamus in terra.

quapropter quia vita multus iam spatium transeo fluctuando et navus noster nunc procellaris concutio turbo nunc scopulus inlisio perforo sum quam primus licet quasi quidam portus secerno rus intro ibi cibarius panis et holus noster manus inrigo lac deliciae rusticanae vilis quidem sed innocens cibus praebeo ita vivo non ab oratio somnus non saturitas ab lectio revoco si aestas sum secerno arbor umbra praebeo si auctumnus ipse aer temperies et sterno subter folium locus quiesco ostendo verus ager flos depingo et inter querulus aveo psalmus dulcis decantabuntur si frigus sum et brumal nix lignum non coemam calidus vigilo vel dormio certus qui scio vilis non algebo habeo sui roma suus tumultos harena saevio circus insanio theatrum luxurio et quia de noster dico sum matronaris cottidie visito senatus nos adhaereo deus bonus sum pono in dominus spes noster ut cum paupertas iste caelum regnum muto erumpo in voco quis enim ego resto in caelum et ab tu quis volo super terra quo scilicet cum tantus reppererimus in caelum parvus et caducus quaero nos doleo in terra


Saluta Paulam et Eustochium—velit nolit mundus, in Christo meae sunt—saluta matrem Albinam sororesque Marcellas, Mareellinam quoque et sanctam Felicitatem, et dic eis: Ante tribunal Christi stabimus; ibi parebit, qua mente quis vixerit. Memento mei, exemplum pudicitiae et virginitatis insigne, fluctusque maris tuis precibus mitiga.

saluto paulus et eustochium volo nolo mundus in christus meus sum saluto mater albinam soror marcellas mareellinam quoque et sancio felicitas et dico is ante tribunal christus sto ibi pareo qui mens quis vivo memento meus exemplum pudicitia et virginitas insignis fluctus mare tuus prex mitigo


AMBROSIUS, quo chartas, sumptus, notarios ministrante tam innumerabiles libros vere Adamantius et noster Χαλκέντεροσ; explicavit, in quadam epistula, quam ad eundem de Athenis scripserat, refert numquam se cibos Origene praesente sine lectione sumpsisse, nunquam venisse somnium, nisi e fratribus aliquis sacris litteris personaret, hoc diebus egisse vel noctibus, ut et lectio orationem susciperet et oratio lectionem.

ambrosius quo charta sumptus notarios ministro tam innumerabilis liber verus adamantius et noster explicavit in quidam epistula quam ad idem de athenae scribo refero numquam sui cibus origene praesens sine lectio sumo numquam venio somnium nisi e frater aliquis sacrum littera persono hic dies ago vel nox ut et lectio oratio suscipio et oratio lectio


Vestes pullas aeque vita ut Candidas; ornatus et sanies pari modo fugiendae, quia alterum delicias! alterum gloriam redolet. Non absque amictu lineo incedere, sed pretium vestium linearum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecori referteo marsuppio, quod sudarium orariumque non habeas, gloriari. Sunt, qui pauperibus parum tri- buunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt divitias; quae magis yenatio appellanda est quam elemosyna. Sic bestiae, sic aves, sic capiuntur et pisces: modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo saeculi protrahantur. Scit episcopus, cui commissa est ecclesia, quem dispensationi pauperum curaeque praeficiat. Melius est non habere, quod tribuam, quam impudenter petere. Sed et genus adrogantiae est clementiorem te videri velle, quam pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes. Alius in ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, alius auris, venter et cetera. Lege Pauli ad Corinthios: diversa membra unum corpus efficiunt. Nec rusticus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit, nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem. Multoque melius est e duobus inperfectis rusticitatem sanctam habere quam eloquentiam peccatricem.

vestis pullas aequus vito ut candidus orno et sanies par modo fugio quia alter deliquia alter gloria redoleo non absque amictus lineus incedo sed pretium vestis linearis non habeo laudabilis sum alioqui ridiculus et plenus dedecor referteo marsuppio qui sudarium orariumque non habeo glorior sum qui pauper parum tri buunt ut amplus accipio et sub praetextus elemosynae quaero divitiae qui magis yenatio appello sum quam elemosyna sic bestia sic aveo sic capio et piscis modicus in hamus esca pono ut matronaris in is saeculis protraho scio episcopus qui committo sum ecclesia qui dispensatio pauper cura praeficio bonus sum non habeo qui tribuo quam impudens peto sed et genus arrogantia sum clemens tu video volo quam pontifex christus sum non omnis possum omnis alius in ecclesia oculus sum alius lingua alius manus alius pes alius auris venter et ceterus lex paulis ad corinthii diverto membrum unus corpus efficio neque rusticus et tantus simplex frater ideo sui sancio puto si nihil nosco neque pereo et eloquor in lingua aestimo sanctitas multus bonus sum e duo imperfectus rusticitas sancio habeo quam eloquentia peccatrix


Et quia statim in principio quasi scopulus quidam et procella mihi obtrectatorum eius opponitur, quod secundum sortita matrimonium prius reliquerit, non laudabo conversam, nisi ream absolvero. Tanta prior maritus vitia habuisse narratur, ut ne scortum quidem et vile mancipium ea sustinere posset. Quae si voluero dicere, perdam virtutem feminae, quae maluit culpam subire discidii quam quandam corporis sui infamare partem et maculas eius detegere. Hoc solum proferam, quod verecundae matronae et Christianae satis est. Praecepit dominus uxorem non debere dimitti excepta causa fornicationis et, si dimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris iubetur, hoc consequenter redundat ad feminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est et vir moechus tenendus. Si qui meretrici iungitur, unum corpus facit, ergo et, quae scortatori inpuroque sociatur, unum cum eo corpus efficitur. Aliae sunt leges Caesarum, aliae Christi; aliud Papinianus, aliud Paulus noster praecipit. Apud illos in viris pudicitiae frena laxantur et solo stupro atque adulterio condemnato passim per lupanaria et ancillulas libido permittitur, quasi culpam dignitas faciat, non voluptas. Apud nos, quod non licet feminis, aeque non licet viris et eadem servitus pari condicione censetur. Dimisit ergo, ut aiunt, vitiosum; dimisit illius et illius criminis noxium; dimisit—paene dixi, quod clamante vicinia uxor non sola prodidit. Sin autem arguitur, quare repudiato marito non innupta permanserit, facile culpam fatebor, dum tamen referam necessitatem. Melius est, inquit apostolus, nubere quam uri. Adulescentia erat, viduitatem suam servare non poterat. Videbat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae et se vinctam atque captivam ad coitum trahi. Melius arbitrata est aperte confiteri inbecillitatem suam et umbram quandam miserabilis subire coniugii quam sub gloria univirae exercere meretricium. Idem apostolus vult viduas adulescentulas nubere, filios procreare, nullam dare occasionem maledicti gratia. Et protinus, cur hoc velit, exponit: Iam enim quaedam abierunt retro Satanas. Igitur et Fabia, quia persuaserat sibi et putabat virum iure a se dimissum nec evangelii vigorem noverat, in quo nubendi universa causatio viventibus viris feminis Christianis amputatur, dum multa diaboli vitat vulnera, unum incauta vulnus accepit.

et quia statim in principium quasi scopulus quidam et procella ego obtrectator is oppono qui secundus sortio matrimonium prior relinquo non laudo converro nisi reor absolvo tantus prior maritus vitio habeo narro ut ne scortum quidem et vilis mancipium is sustineo possum qui si volo dico perdo virtus femina qui malo culpa subeo discidium quam quidam corpus suus infamaris pars et maculo is detego hic solus profero qui verecundus matrona et christianus satis sum praecipio dominus uxor non debeo dimitto excipio causa fornicatio et si dimitto sum maneo innubo quisquis vis jubeo hic consequenter redundo ad femina neque enim adultero uxor dimitto sum et vir moechus teneo si qui meretrix jungo unus corpus facio ergo et qui scortator inpuroque socio unus cum is corpus efficio alius sum lex caesaris alius christus alius papinianus alius paulus noster praecipio apud ille in vis pudicitia frenum laxo et solum stuprum atque adulterium condemno passim per lupanaris et ancillula libido permitto quasi culpa dignitas facio non voluptas apud nos qui non licet femina aequus non licet vis et idem servio par condicio censeo dimitto ergo ut aio vitiosus dimitto ille et ille crimen noxius dimitto paene dico qui clamo vicinia uxor non solus prodo sin autem arguo quare repudio marito non innubo permaneo facilis culpa fateor dum tamen refero necessitas bonus sum inquam apostolus nubo quam uro adulescentia sum viduitas suus servaris non possum video alius lex in membrum suus repugno lego mens suus et sui vincio atque captiva ad coeo traho bonus arbitror sum apertus confiteor inbecillitas suus et umbra quidam miserabilis subeo conjugium quam sub gloria univirae exerceo meretricius idem apostolus volo viduo adulescentula nubo filius procrearis nullus do occasio maledico gratia et protinus cur hic volo expono iam enim quidam abeo retro satanas igitur et fabius quia persuadeo sui et puto vir ius ab sui dimitto neque evangelium vigor nosco in quo nubo universus causatio vivo vis femina christianus amputo dum multus diabolus vito vulnero unus incautus vulnus accipio


Quod scriptum est: Timentibus dominum omnia cooperantur in bonum, in obitu tantae feminae vidimus conprobatum. Quodam praesagio futurorum ad multos scripserat monachos, ut venirent et grave onore laborantem absolverent faceretque sibi de iniquo mammona amicos, qui eam reciperent in aeterna tabernacula. Venerunt, amici facti sunt: dormivit illa—quod voluit—et deposita tandem sarcina levior volavit ad caelos. Quantum haberet viventis Fabiolae Roma miraculum, in mortua demonstravit. Necdum spiritum exalaverat necdum debitam Christo reddiderat animam, Et iam fama volans, tanti praenuntia luctus, totius urbis populos exequias congregabat. Sonabant psalmi et aurata tecta templorum reboans in sublime alleluia quatiebat. Hic iuvenum chorus, ille senum, qui carmine laudes Femineas et facta ferant. Non sic Furius de Gallis, non Papirius de Samnitibus, non Scipio de Numantia, non Pompeius de Ponti gentibus triumphavit. Illi corpora vicere, haec spiritales nequitias subiugavit. Audio: praecedentium turmas et catervatim exequias eius multitudinem fluctuantem non plateae, non porticus, non inminentia desuper tecta capere poterant prospectantes. Tunc suos in unum populos Roma conspexit: favebant sibi omnes in gloria paenitentis. Nec mirum, si de eius salute homines exultarent, de cuius conversione angeli laetabantur in caelo.

qui scribo sum timeo dominus omnis cooperor in bonus in obeo tantus femina video conprobo quidam praesagio sum ad multus scribo monachos ut venio et gravis onore laboro absolvo facio sui de iniquus mammona amicus qui is recipio in aeternus tabernaculum venio amicus facio sum dormio ille qui volo et depono tandem sarcina levis volo ad caelus quantus habeo vivo fabiolae roma miraculis in morior demonstro necdum spiritus exalaverat necdum debeo christus reddo anima et iam fama volo tantus praenuntio luctus totus urbs populus exsequiae congrego sono psalmus et auro tectum templum reboans in sublimis alleluia quatio hic juvenis chorus ille seni qui carmen laus femineus et facio fero non sic furius de gallus non papirius de samnites non scipio de numantia non pompejus de pontus gens triumpho ille corpus vinco hic spirital nequitia subjugo audio praecedo turma et catervatim exsequiae is multitudo fluctuo non platea non porticus non imminentia desuper tectum capio possum prospecto tunc suus in unus populus roma conspicio faveo sui omnis in gloria paeniteo neque mirus si de is salus homo exultarent de qui conversio angelus laeto in caelum


Primum scire vos cupio, soror ac filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis suspicer, sed, ne ceteri suspicentur, vestram orare concordiam. Alioquin—quod absit!—si peccati vos aestimarem glutino cohaesisse, numquam scriberem sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut, si mordacius quippiam scripsero, non tam meae austeritatis putetis esse quam morbi. Putridae carnes ferro curantur et cauterio, venena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. Ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia vulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. Mater et filia, nomina pietatis, officiorum vocabula, vincula naturae secundaque post Deum foederatio, non est laus, si vos diligitis; scelus est, quod odistis. Dominus Iesus subiectus est parentibus suis: venerabatur matrem, cuius erat ipse pater, colebat nutricium, quem nutrierat, gestatumque se meminerat alterius utero, alterius brachiis. Unde et in cruce pendens commendat parentem discipulo, quam numquam ante crucem dimiserat.

primus scio tu cupio soror atque filia ego non idcirco scribo quia aliquis de tu suspicor sed ne ceterus suspicor vester oro concordia alioqui qui absum si pecco tu aestimaris glutino cohaereo numquam scribo scio ego surdus narro fabula deinde hic obsecro ut si mordax quispiam scribo non tam meus austeritas puteo sum quam morbus putridae caro ferrum curo et cauterium veneno serpentino pello antidotum qui satis doleo magnus dolor expello ad exter hic dico qui etiam si conscientia vulnus non habeo habeo tamen fama ignominia mater et filia nomen pietas officium vocabulum vinculum natura secundus post deus foederatio non sum laus si tu diligo scelus sum qui odi dominus iesus subicio sum parens suus venerabatur mater qui sum ipse pater colo nutricius qui nutrio gestatumque sui memini alter uterus alter bracchium unde et in crux pendeo commendo parens discipulus quam numquam ante crux dimitto


Neque vero peccantium ducaris multitudine et te pereuntium turba sollicite!, ut tacitus cogites: Quid? ergo omnes peribunt, qui in urbibus habitant? Ecce illi fruuntur suis rebus, ministrant ecclesiis, adeunt balneas, unguenta non spernunt et tamen in omnium flore versantur. Ad quod et ante respondi et nunc breviter respondebo: me in praesenti opusculo non de clericis disputare, sed monachum instituere. Sancti sunt clerici et omnium vita laudabilis. Ita ergo age et vive in monasterio, ut clericus esse merearis, ut adulescentiam tuam nulla sorde conmacules, ut ad altare Christi quasi de thalamo virgo procedas et habeas de foris bonum testimonium feminaeque nomen tuum noverint, vultum nesciant. Cum ad perfectam aetatem veneris, si tamen vita comes fuerit, et te vel populus vel pontifex civitatis in elerum adlegerit, agito, quae clerici sunt, et inter ipsos sectare meliores, quia in omni condicione et gradu optimis mixta sunt pessima.

neque verus pecco ducaris multitudo et tu pereo turba sollicitus ut taceo cogito quis ergo omnis pereo qui in urbs habito ecce ille fruor suus res ministro ecclesia adeo balneae unguentum non sperno et tamen in omnis floreo verso ad qui et ante respondeo et nunc brevis respondeo ego in praesens opusculo non de clericis disputaris sed monachum instituo sanctus sum clerici et omnis vito laudabilis ita ergo ago et vivo in monasterio ut clericus sum merearis ut adulescentia tuus nullus sordeo conmaculis ut ad altare christus quasi de thalamus virgo procedas et habeo de foris bonus testimonium femina nomen tuus nosco vultus nescio cos ad perficio aetas venio si tamen vito comes sum et tu vel populus vel pontifex civitas in elerum adlegerit ago qui clerici sum et inter ipse sectaris bonus quia in omnis condicio et gradus bonus misceo sum malus


Nos hoc tantum dolemus, quod pretiosissimum de sanctis locis monile perdidimus. Recepit Roma, quod amiserat, ac procax et maledica lingua gentilium oculorum testimonio confutata est. Laudent ceteri misericordiam eius, humilitatem, fidem: ego ardorem animi plus laudabo. Librum, quo Heliodorum quondam iuvenis ad heremum cohortatus sum, tenebat memoriter, et Romana cernens moenia inclusam se esse plangebat. Oblita sexus, fragili-tatis inmemor ac solitudinis tantum cupida ibi erat, ubi animo morabatur. Non poterat teneri consiliis amicorum: ita ex urbe quasi de vinculis gestiebat erumpere. Dispensationem pecuniae et cautam distributionem genus infidelitatis vocabat. Non aliis elemosynam tribuere, sed suis pariter effusis ipsa pro Christo stipes optabat accipere. Sic festinabat, sic inpatiens erat morarum, ut illam crederes profecturam. Itaque, dum semper paratur, mors eam invenire non potuit inparatam.

nos hic tantus doleo qui pretiosus de sanctus locus monilis perdo recipio roma qui amitto atque procax et maledicus lingua gentilis oculus testimonium confuto sum laudo ceterus misericordia is humilitas fides ego ardor animus multus laudo liber quo heliodorus quondam juvenis ad heremum cohortor sum teneo memoriter et romanus cerno moenia includo sui sum plango obliviscor sexus fragilis libertas immemor atque solitudo tantus cupidus ibi sum ubi animus moror non possum teneo consilium amicus ita ex urbs quasi de vinculis gestio erumpo dispensatio pecunia et cautam distributio genus infidelitas voco non alius elemosynam tribuo sed suus pariter effundo ipse pro christus stipo opto accipio sic festino sic impatiens sum moraris ut ille credo proficio itaque dum semper paro mors is invenio non possum imparatus


Explosis igitur et exterminatis his, quae nolunt esse virgines, sed videri, nunc ad te mihi omnis dirigitur oratio, quae quanto prima Romanae urbis virgo nobilis esse coepisti, tanto tibi amplius laborandum est, ne et praesentibus bonis careas et futuris. Et quidem molestias nuptiarum et incerta coniugii de domestico exemplo didicisti, cum soror tua Blesilla aetate maior, sed proposito minor, post acceptum maritum septimo mense viduata est. O infelix humana condicio et futuri nescia! Et virginitatis coronam et nuptiarum perdidit voluptatem. Et quamquam secundum pudicitiae gradum teneat, tamen quas illam per momenta sustinere aestimas cruces spectantem cotidie in sorore, quod ipsa perdiderit, et, cum difficilius experta careat voluptate, minorem continentiae habere mercedem? Sit tamen et illa secura, sit gaudens: centesimus et sexagesimus fructus de uno sunt semine castitatis.

explosis igitur et extermino hic qui nolo sum virgo sed video nunc ad tu ego omnis dirigo oratio qui quantus primus romanus urbs virgo nobilis sum coepio tantus tu amplus laboro sum ne et praesens bonus careo et sum et quidem molestia nuptiae et incertus conjugium de domesticus exemplum disco cum soror tuus blesilla aetas magnus sed propono paruus post accipio maritus septimus mensis viduo sum o infelix humanus condicio et sum nescius et virginitas corona et nuptiae perdo voluptas et quamquam secundus pudicitia gradus teneo tamen qui ille per momentum sustineo aestimo crux specto cottidie in soror qui ipse perdo et cum difficilis experior careo voluptas paruus continentia habeo merces sum tamen et ille securus sum gaudeo centesimus et sexagesimus fructus de unus sum semen castitas


En quo me gestorum ordo protraxit! Iam enim ad Evagrii nostri nomen advenimus. Cuius ego pro Christo laborem si arbitrer a me dici posse, non sapiam, si penitus tacere velim, voce in gaudium erumpente non possim. Quis enim valeat digno canere praeconio Auxentium Mediolanii incubantem huius excubiis sepultum paene ante quam mortuum. Romanum episcopum iam paene factionis laqueis inretitum et vicisse adversarios et non nocuisse superatis? Verum haec ipse equidem spatiis exclusus iniquis Praetereo atque aliis post me memoranda relinquo. Praesentis tantum rei fine contentus sum: imperatorem industria adit, precibus fatigat, merito lenit, sollicitudine promeretur, ut redditam vitae redderet libertati.

en quo ego gestor ordo protraho iam enim ad evagrii noster nomen advenio qui ego pro christus labor si arbitror ab ego dico possum non sapio si penitus taceo volo vox in gaudium erumpo non possum quis enim valeo digno cano praeconium auxentium mediolanum incubo hic excubiae sepelio paene ante quam mortuus romanus episcopus iam paene factio laqueus inretitum et vinco adversarius et non noceo supero verus hic ipse equidem spatium excludo iniquus praetereo atque alius post ego memoro relinquo praesum tantus res finis contineo sum imperator industria adeo prex fatigo mereo lenio sollicitudo promo ut reddo vita reddo libertas


Orbata patris morte viro quoque post nuptias septimo mense privata est. Cumque eam Cerealis, cuius clarum inter consules nomen est, propter aetatem et antiquitatem familiae et insignem—quod maxime viris placere consuevit—decorem corporis ac insignem temperantiam ambitiosius peteret suasque longaevus polliceretur divitias et non quasi in uxorem sed quasi in filiam vellet donationem transfundere Albinaque mater tam clarum praesidium viduitati domus ultro appeteret, illa respondit: Si vellem nubere et non aeternae me cuperem pudicitiae dedicare, utique maritum quaererem, non hereditatem. Illoque mandante posse et senes diu vivere et iuvenes cito mori eleganter lusit: Iuvenis quidem potest cito mori, sed senex diu vivere non potest. Qua sententia repudiatus exemplo ceteris fuit, ut eius nuptias desperarent. Legimus in evangelio secundum Lucam: Et erat Anna prophetissa, filia Phanuhelis, de tribu Aser et haec provectae aetatis in diebus plurimis. Vixeratque cum viro annis septem a virginitate sua et erat vidua annis octoginta quattuor nec recedebat de templo ieiuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die. Nec mirum, si videre meruit salvatorem, quem tanto labore quaerebat. Conferamus septem annos septem mensibus, sperare Christum et tenere, natum confiteri et in crucifixum credere, parvulum non negare et virum gaudere regnantem: non facio ullam inter sanctas feminas differentiam, quod nonnulli inter sanctos viros et ecclesiarum principes stulte facere consuerunt, sed illo tendit adsertio, ut, quarum unus labor, unum et praemium sit.

orbo pater mors vir quoque post nuptiae septimus mensis privo sum cos is cereal qui clarus inter consul nomen sum propter aetas et antiquitas familia et insignis qui magnus vis placeo consuesco decoro corpus atque insignis temperantia ambitiosus peto suo longaevus polliceo divitiae et non quasi in uxor sed quasi in filia volo donatio transfundo albinaque mater tam clarus praesidium viduitas domus ultro appeto ille respondeo si volo nubo et non aeternus ego cupio pudicitia dedicaris utique maritus quaero non hereditas ille mando possum et senex diu vivo et juvenis cito morior eleganter ludo juvenis quidem possum cito morior sed senex diu vivo non possum qui sententia repudio exemplum ceterus sum ut is nuptiae despero lego in evangelium secundus luca et sum anna prophetissa filia phanuhelis de tribus aser et hic proveho aetas in dies multus vixeratque cum vir annus septem ab virginitas suus et sum viduo annus octoginta quattuor neque recedo de templum jejunium et obsecratio servio nox atque dies neque mirus si video mereo salvator qui tantus labor quaero confero septem annus septem mensis spero christus et teneo natus confiteor et in crucifixum credo parvulis non nego et vir gaudeo regno non facio ullus inter sancio femina differentia qui nonnullus inter sancio vir et ecclesia princeps stultus facio consuo sed ille tendo assertio ut qui unus labor unus et praemium sum


Si autem et illae virgines virgines sunt, ob alias tamen culpas virginitate corporum non salvantur, quid fiet illis, quae prostituerunt membra Christi et mutaverunt templa Sancti Spiritus in lupanar? Ilico audient: Descende, sede in terra, virgo filia Babylonis, sede in terra: non est thronus filiae Chaldaeorum; non vocaberis ultra mollis et delicata. Accipe molam, mole farinam, discoperi vclamentum, denuda crura tua, transi flumina et revelabitur ignominia tua et apparebunt opprobria tua, et hoc post Dei Filii thalamos, post oscula fratruelis et sponsi illa, de qua quondam sermo propheticus concinebat: Adstitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate. Nudabitur et posteriora eius ponentur in facie ipsius; sedebit ad aquas solitudinis et posito vase divaricabit pedes suos omni transeunti et usque ad verticem polluetur. Rectius fuerat homini subisse coniugium, ambulasse per plana, quam ad altiora tendentem in profundum inferi cadere. Non fiat, obsecro, civitas meretrix fidelis Sion, ne post trinitatis hospitium ibi daemones saltent et sirenae nidificent et hiricii. Non solvatur fascia pectoralis, sed statim ut libido titillaverit sensum, ut blandum voluptatis incendium dulci nos calore perfuderit, erumpamus in vocem: Dominus auxiliator meus, non timebo, quid faciat mihi caro. Cum paululum interior homo inter vitia et virtutes coeperit fluctuare, dicito: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Spera in domino, quoniam confitebor illi, salutare vultus mei et Deus meus. Nolo sinas cogitationem crescere; nihil in te Babylonium, nihil confusionis adolescat. Dum parvus est hostis, interfice; nequitia elidatur in semine. Audi psalmistam loquentem: Filia Babylonis misera, beatus, qui retribuet tibi retributionem tuam; beatus qui tenebit et adlidet parvulos tuos ad petram. Quia ergo inpossibile est in sensum hominis non inruere notum medullarum calorem, ille laudatur, ille praedicatur beatus, qui, statim ut coeperit cogitare, interfecit cogitatus et elidit eos ad petram: petra autem est Christus.

si autem et ille virgo virgo sum ob alius tamen culpo virginitas corpus non salvo quis fio ille qui prostituerunt membrum christus et muto templum sanctus spiritus in lupanar ilico audio deescendo sedes in terra virgo filia babylon sedes in terra non sum sedes filia chaldaeus non voco ultra mollio et delicatus accipio molo moles farina discoperi vclamentum denudo crus tuus transeo flumen et revelo ignominia tuus et appareo opprobrium tuus et hic post deus filius thalamus post osculum fratruelis et sponsus ille de qui quondam sermo propheticus concino asto regina ab dextera tuus in vestio deauro circumdo varietas nudo et posterus is pono in facies ipse sedeo ad aqua solitudo et pono vasum divarico pes suus omnis transeo et usque ad vertex polluo rectus sum homo subeo conjugium ambulo per planum quam ad alo tendo in profundum inferus cado non fio obsecro civitas meretrix fidelis sion ne post trinitas hospitium ibi daemon saltent et sirenae nidifico et hiricii non solvo fascia pectoral sed statim ut libido titillaverit sensus ut blandus voluptas incendium dulcis nos calor perfundo erumpo in voco dominus auxiliator meus non timeo quis facio ego carus cos paululum intereo homo inter vitio et virtus coepio fluctuaris dico quaris tristis sum anima meus et quare conturbo ego spero in dominus quoniam confiteor ille salutaris vultus meus et deus meus nolo sino cogitatio cresco nihil in tu babylonius nihil confusio adolesco dum parvus sum hostis interfacio nequitia elido in semen audio psalmistam loquor filia babylon misero beatus qui retribuo tu retributio tuus beatus qui teneo et adlidet parvulus tuus ad petra quia ergo inpossibilis sum in sensus homo non inruo notus medullaris calor ille laudo ille praedico beatus qui statim ut coepio cogito interfacio cogito et elido is ad petra petra autem sum christus


Haec, mi domina Asella, cum iam navem conscenderem, raptim flens dolensque conscripsi, et gratias ago Deo meo, quod dignus sum, quem mundus oderit. Ora autem, ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Iesus, filius Iosedech; veniat Hesdras, qui interpretatur adiutor, et redueat me in patriam meam. Stultus ego, qui volebam canticum domini in terra aliena et deserto monte Sion Aegypti auxilium flagitabam. Non recordabar evangelii, quod, qui Hierusalem egreditur, statim incidit in latrones, spoliatur, vulneratur, occiditur. Sed licet sacerdos decipiat atque levites, Samaritanus ille misericors est, cui cum diceretur: Samarites es et daemonium habes, daemonem rennuens Samariten non se negavit, quia, quem nos custodem, Hebraei samariten vocant. Maleficum me quidam garriunt: titulum fidei, servus agnosco; magum vocabant et Iudaei dominum meum, seductor et apostolus dictus est. Temptatio me non adprehendit nisi humana. Quotam partem angustiarum perpessus sum, qui cruci milite? Infamiam falsi criminis inportarunt, sed scio per bonam et malam famam perveniri ad regna caelorum.

hic ego domina asella cum iam navo conscenderem raptim fleo dolensque conscribo et gratia ago deus meus qui dignus sum qui mundus odi ora autem ut de babylon hierosolyma regrediar neque ego dominor nabuchodonosor sed iesus filius iosedech venio hesdras qui interpretor adjuto et redueat ego in patria meus stultus ego qui volo canticum dominus in terra alienus et desero mons sion aegyptius auxilium flagito non recordor evangelium qui qui hierusal egredior statim incido in latro spolio vulnero occaedes sed licet sacerdos decipio atque levites samaritanus ille misericors sum qui cum dico samarites sum et daemonium habeo daemon rennuens samarites non sui nego quia qui nos custos hebraei samariten voco maleficus ego quidam garrio titulis fides servus agnosco magus voco et judaeus dominus meus seductor et apostolus dico sum temptatio ego non adprehendo nisi humanus quotus pars angustiaris perpetior sum qui crux miles infamia fallo crimen inportarunt sed scio per bonus et malus fama pervenio ad regnum caelum


Meretrix illa in evangelio baptizata lacrimis suis et crine, qui multos ante deceperat, pedes domini tergente servata est. Non habuit crispantes mitras nec stridentes calceolos nec orbes stibio fuliginatos, quanto foedior, tanto pulchrior, Quid facit in facie Christianae purpurissus et cerussa? Quorum alterum ruborem genarum labiorumque mentitur, alterum candorem oris et colli: ignes iuvenum, fomenta libidinum, inpudicae mentis indicia. Quomodo flere potest pro peccatis suis, quae lacrimis cutem nudat et sulcos ducit in facie? Ornatus iste non domini est, velamen istud antichristi est. Qua fiducia erigit ad caelum vultus, quos conditor non agnoscat? Frustra obtenditur adulescentia et aetas puellaris adseritur: vidua, quae marito placere desivit et iuxta apostolum vere vidua est, nihil habet necessarium nisi persevcrantiam. Meminit pristinae voluptatis, scit, quid amiserit, quo delectata sit: ardentes diaboli sagittae ieiuniorum et vigiliarum frigore restinguendae sunt. Aut loquendum nobis est, ut vestiti sumus, aut vestiendum, ut loquimur. Quid aliud pollicemur et aliud ostendimus? Lingua personat castitatem et totum corpus praefert inpudicitiam.

meretrix ille in evangelium baptizo lacrima suus et crinis qui multus ante decipio pes dominus tergente servo sum non habeo crispantes mitra neque strideo calceolos neque orbo stibium fuliginatos quantus foedus tantus pulcher quis facio in facies christianus purpurissus et cerussa qui alter rubor genaris labiorumque mentior alter candor ora et collum ignis juvenis fomentum libido impudicus mens indicium quomodo fleo possum pro peccatum suus qui lacrima cutis nudo et sulcus duco in facies orno iste non dominus sum velamen iste antichristi sum qui fiducia erigo ad caelum vultus qui conditor non agnosco frustra obtendo adulescentia et aetas puellaris assero viduo qui marito placeo desino et iuxta apostolus verus viduo sum nihil habeo necessarius nisi persevcrantiam memini pristinus voluptas scio quis amitto quo delecto sum ardeo diabolus sagitta ieiuniorum et vigiliaris frigor restinguendae sum aut loquor nos sum ut vestio sum aut vestio ut loquor quis alius polliceo et alius ostendo lingua persono castitas et totus corpus praefero impudicitia


Nolo habeas consortia matronarum, nolo ad nobilium accedas domos, nolo te frequenter videre, quod contemnens virgo esse voluisti. Si sibi solent adplaudere mulierculae de iudicibus viris et in aliqua positis dignitate, si ad imperatoris uxorem concurrit ambitio salutantium, cur tu facias iniuriam viro tuo? Ad hominis coniugem Dei sponsa quid pro-peras? Disce in hac parte superbiam sanctam, scito te illis esse meliorem. Neque vero earum te tantum cupio declinare congressus, quae maritorum inflantur honoribus, quas cunuchorum greges saepiunt i et in quarum vestibus adtenuata in filum metalla! texuntur, sed etiam eas fuge, quas viduas necessitas fecit, non quo mortem optare debuerint maritorum, sed quo datam occasionem pudicitiae libenter arripere. Nunc vero tantum veste mutata pristina non mutatur ambitio. Praecedit caveas basternarum ordo semivir et rubentibus buccis cutis farsa distenditur, ut eas putes maritos non amisisse, sedi quaerere. Plena adulatoribus domus, plena convivis! Clerici ipsi, quos et magisterio esse oportuerat et! timori, osculantur capita patronarum et extenta manu, ut benedicere eos putes velle, si nescias, pretium accipiunt salutandi. Illae interim, quael sacerdotes suo vident indigere praesidio, eriguntur in superbiam et, quia maritorum expertae dominatum viduitatis praeferunt libertatem, castae vocantur et nonnae et post cenam dubiam apostolos somniant.

nolo habeo consortium matronaris nolo ad nobilis accedo domus nolo tu frequens video qui contemno virgo sum volo si sui soleo applaudo muliercula de judex vis et in aliqui pono dignitas si ad imperator uxor concurro ambitio saluto cur tu facio iniuria vir tuus ad homo coniunx deus sponsa quis pro pera discus in hic pars superbia sancio scio tu ille sum bonus neque verus is tu tantus cupio declinaris congredior qui maritus inflo honor qui cunuchorum grex saepio eo et in qui vestis adtenuo in filis metallum texuntur sed etiam is fugio qui viduo necessitas facio non quo mors optaris debeo maritus sed quo do occasio pudicitia libet arripio nunc verus tantus vestis muto pristinus non muto ambitio praecedo cavea basternaris ordo semivir et rubeo bucca cutis farsa distendo ut is puto maritus non amitto sedeo quaero plenus adulator domus plenus convivo clerici ipse qui et magisterius sum oportet et timor osculo caput patronaris et extendo manus ut benedico is puto volo si nescio pretium accipio saluto ille interim quael sacerdos suus video indigeo praesidium erigo in superbia et quia maritus experior dominor viduitas praefero libertas castus voco et nonnae et post cena dubius apostolus somnio


Annis igitur plurimis sic suam transegit aetatem, ut ante se vetulam cerneret, quam adulescentulam fuisse meminisset, laudans illud Platonicum, qui philosophiam meditationem mortis esse dixisset. Unde et noster apostolus: Cotidie morior per vestram salutem, et dominus iuxta antiqua exemplaria: Nisi quis tulerit crucem suam cotidie et secutus fuerit me, non potest meus esse discipulus, multoque ante per prophetam Spiritus Sanctus: Propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis et post multas aetates illa sententia: Memento semper diem mortis et numquam peccabis, disertissimique praeceptum satirici: Vive memor leti, fugit hora, hoc, quod loquor, inde est. Sic ergo—ut dicere coeperamus—aetatem duxit et vixit, ut semper se crederet esse morituram. Sic induta est vestibus, ut meminisset sepulchri, offerens hostiam rationabilem, vivam, placentem Deo.

anna igitur multus sic suus transigo aetas ut ante sui vetula cerno quam adulescentula sum memini laudo ille platonicus qui philosophia meditatio mors sum dico unde et noster apostolus cottidie morior per vester salus et dominus iuxta antiquus exemplaris nisus quis fero crux suus cottidie et sequor sum ego non possum meus sum discipulus multus ante per propheta spiritus sancio propter tu mortifico totus dies aestimo sum ut ovo occisio et post multus aetas ille sententia memento semper dies mors et numquam pecco disertissimique praeceptum satirici vivo memor letum fugio hora hic qui loquor inde sum sic ergo ut dico coepio aetas duco et vivo ut semper sui credo sum morior sic induo sum vestis ut memini sepulcrum offertor hostio rationabilis vivo placeo deus


Vis scire ita esse, ut dicimus? Accipe exempla. Sampson leone fortior, saxo durior et qui unus et nudus mille est persecutus armatos, in Dalilae mollescit amplexibus; David secundum cor domini electus et qui venturum Christum sancto saepe ore cantaverat, postquam deambulans super tectum domus suae Bersabee captus est nuditate, adulterio iunxit homicidium. Ubi et illud breviter adtende, quod nullus sit, etiam in domo, tutus aspectus. Quapropter ad Deum paenitens loquitur: Tibi soli peccavi et malum coram te feci. Rex enim alium non timebat. Salomon, per quem se cecinit ipsa sapientia, qui disputavit a cedro Libani usque ad hysopum, quae exit. per parietem, recessit a domino, quia amator mulierum fuit. Et ne aliquis etiam de sanguinis sibi propinquitate confideret, in inlicitum Thamar sororis Amnon frater exarsit incendium.

volo scio ita sum ut dico accipio exemplum sampson leo fortis saxum durus et qui unus et nudus mille sum persequor armatus in dalilae mollesco amplexus david secundus cor dominus eligo et qui venio christus sancio saepe os canto postquam deambulans super tectum domus suus bersabee capio sum nuditas adulterium iungo homicidium ubius et ille brevis adtendo qui nullus sum etiam in domus tueor aspicio quapropter ad deus paeniteo loquor tu solus pecco et malus coram tu facio rex enim alius non timeo salomon per qui sui cano ipse sapientia qui disputo ab cedrus libanus usque ad hysopum qui exeo per paries recedo ab dominus quia amator mulier sum et ne aliquis etiam de sanguis sui propinquitas confido in illicitus thamar soror amnon frater exardeo incendium


Difficile est in maledica civitate et in urbe, in qua orbis quondam populus fuit palmaque vitiorum, si honestis detraherent et pura ac munda macularent, non aliquam sinistri rumoris fabulam trahere. Unde quasi rem difficillimam ac paene inpossibilem optat propheta potius quam praesumit dicens: Beati inmaeulati in via, qui ambulant in lege domini, inmaculatos in via huius appellans saeculi, quos nulla obscena rumoris aura maeularit, qui obprobrium non acceperint adversus proximos suos. De quibus et salvator in evangelio: Esto, inquit, benivolus —sive bene sentiens — de adversario tuo, dum es eum illo in via. Quis umquam de hae muliere, quod displiceret, audivit, ut crederet? Quis credidit, ut non magis se ipsum malignitatis et infamiae, condemnaret? Ab hae primum confusa gentilitas est, dum omnibus patuit, quae esset viduitas Christiana, quam et conscientia et habitu promittebat. Illae enim solent purpurisso et cerussa ora depingere, sericis nitere vestibus, splendere gemmis, aurum portare cervicibus et auribus perforatis Rubri Maris pretiosissima grana suspendere, flagrare mure, et tandem dominatu virorum se caruisse laetentur quaerantque alios, non quibus iuxta Dei sententiam serviant, sed quibus imperent. Unde et pauperes eligunt, ut nomen tantum virorum habere videantur, qui patienter rivales sustineant, si mussitaverint, ilico proiciendi. Nostra vidua talibus usa est vestibus, quibus obstaret frigus, non membra nudaret, aurum usque ad anuli signaculum repudians et magis .in ventribus egenorum quam in marsuppiis recondens. Nusquam sine matre, nullum clericorum et mon- achorum—quod amplae domus interdum exigebat necessitas—vidit absque arbitris. Semper in comitatu suo virgines ac viduas et ipsas graves feminas habuit sciens ex lascivia puellarum saepe de dominarum moribus iudicari et, qualis quaeque sit, talium consortio delectari.

difficilis sum in maledicus civitas et in urbs in qui orbis quondam populus sum palmo vitium si honestus detraho et purus atque mundo maculo non aliqui sinister rumor fabula traho unde quasi res difficilis atque paene inpossibilis opto propheta potis quam praesumo dico beati inmaeulati in via qui ambulo in lex dominus immaculatus in via hic appello saeculis qui nullus obscenus rumor aura maeularit qui opprobrium non accipio adverro propior suus de qui et salvator in evangelium sum inquam benevolus sive bene sentio de adversarius tuus dum sum is ille in via quis umquam de hic mulier qui displiceo audio ut credo quis credo ut non magis sui ipse malignitas et infamia condemno ab hic primus confundo gentilitas sum dum omnis pateo qui sum viduitas christianus quam et conscientia et habitus promitto ille enim soleo purpurissum et cerussa os depingo serica niteo vestis splendeo gemma aurum porto cervix et auris perforo rubrius mare pretiosus granum suspendo flagraris murus et tandem dominor vir sui careo laeto quaerantque alius non qui iuxta deus sententia servio sed qui impero unde et pauper eligo ut nomen tantus vir habeo video qui patienter rival sustineo si mussitaverint ilico proicio noster viduo talis utor sum vestis qui obsto frigus non membrum nudo aurum usque ad anulis signaculis repudians et magis in venter egenus quam in marsuppiis recondo nusquam sine mater nullus clericorum et mos achorum qui amplus domus interdum exigo necessitas video absque arbiter semper in comito suus virgo atque viduo et ipse gravis femina habeo scio ex lascivia puellaris saepe de dominaris mos iudico et qualis quisque sum talis consortio delectaris


Reddat tibi pensum cotidie scripturarum certum. Ediscat Graecorum versuum numerum. Sequatur statim et Latina eruditio; quae si non ab initio os tenerum conposuit, in peregrinum sonum lingua corrumpitur et externis vitiis sermo patrius sordi-datur. Te habeat magistram, te rudis miretur infantia. Nihil in te et in patre suo videat, quod si fecerit, peccet. Memento vos parentes virginis et magis eam exemplis docere posse quam voce. Cito flores pereunt, cito violas et lilia et crocum pestilens aura corrumpit. Numquam absque te procedat in publicum, basilicas martyrum et ecclesias sine matre non adeat. Nullus ei iuvenis, nullus cincinnatus adrideat. Vigiliarum dies et sollemnes pernoctationes sic virguncula nostra celebret, ut ne transversum quidem unguem a matre discedat. Nolo de ancillulis suis aliquam plus diligat, cuius crebro auribus insusurret. Quicquid uni loquitur, hoc omnes sciant. Placeat ei comes non compta atque formosa, quae liquido gutture carmen dulce moderetur, sed gravis, pallens, sordidata, subtristis. Praeponatur ei probae fidei et morum ac pudicitiae virgo veterana, quae illam doceat et adsuescat exemplo ad orationem et psalmos nocte consurgere, mane hymnos canere, tertia, sexta, nona hora quasi bellatricem Christi stare in acie accensaque lucernula reddere sacrificium vespertinum. Sic dies transeat, sic nox inveniat laborantem. Orationi lectio, lectioni succedat oratio. Breve videbitur tempus, quod tantis operum varietatibus occupatur.

reddo tu pendo cottidie scripturaris certus edisco graecum versus numerus sequor statim et latinum eruditio qui si non ab initium os tener conpono in peregrinus sonus lingua corrumpo et externus vitium sermo patrius sordes do tu habeo magistra tu rudis miro infer nihil in tu et in pater suus video qui si facio pecco memento tu parens virgo et magis is exemplum doceo possum quam vox cito floreo pereo cito violo et lilium et crocum pestilens aura corrumpo numquam absque tu procedo in publicus basilica martyrum et ecclesia sine mater non adeo nullus is juvenis nullus cincinnatus adrideat vigiliaris dies et sollemnis pernoctatio sic virguncula noster celebro ut ne transverto quidem unguis ab mater discedo nolo de ancillulis suus aliqui multus diligo qui creber auris insusurro quisquis unus loquor hic omnis scio placeo is comes non como atque formosus qui liquidus guttur carmen dulcis modero sed gravis palleo sordido subtristis praepono is proba fides et mos atque pudicitia virgo veteranus qui ille doceo et assuesco exemplum ad oratio et psalmus nox consurgo mane hymnus cano tertius sextus nonus hora quasi bellatrix christus sto in acies accendo lucernula reddo sacrificium vespertinus sic dies transeo sic nox invenio laboro oratio lectio lectio succedo oratio brevis video tempus qui tantus opus varietas occupo


Scio, quod nolueris amorem in te civium sic probare, et affectum patriae magis quaesisse in prosperis. Sed huiusce modi officium in bonis iucundius est, in malis gratius. Tota hunc civitas, tota planxit Italia. Corpus terra suscepit, anima Christo reddita est. Tu nepotem quaerebas, ecclesia sacerdotem. Praecessit te successor tuus. Quod tu eras, ille post te iudicio omnium merebatur. Atque ita ex una domo duplex pontificatus egressa est dignitas: dum in altero gratulatio est, quod tenuerit, in altero maeror, quod raptus sit, ne teneret. Platonis sententia est omnem sapienti vitam meditationem esse mortis. Laudant hoc philosophi et in caelum ferunt, sed multo fortius apostolus: Cotidie, inquit, morior per vestram gloriam. Aliud est conari, aliud agere; aliud vivere moriturum, aliud mori victurum. Ille moriturus ex gloria est; iste moritur semper ad gloriam. Debemus igitur et nos animo praemeditari, quod aliquando futuri sumus et quod—velimus nolimus—abesse longius non potest. Nam si nongentos vitae excederemus annos, ut ante diluvium vivebat humanum genus, et Mathusalae nobis tempora donarentur, tamen nihil esset praeterita longitudo, quae esse desisset. Etenim inter eum, qui decem vixit annos, et illum, qui mille, postquam idem vitae finis advenerit et inrecusabilis mortis necessitas, transactum omne tantundem est, nisi quod magis senex onustus peccatorum fasce proficiscitur. Optima quaeque dies miseris mortalibus aevi Prima fugit, subeunt morbi tristisque senectus Et labor et durae rapit inclementia mortis. Naevius poeta Pati, inquit, necesse est multa mortalem mala. Unde et Niobam, qui multum fleverit in lapidem et in diversas bestias conversas alias et Hecubam in canem> commutatam finxit antiquitas, et Hesiodus natales hominum plangens gaudet in funere, prudenterque Ennius: Plebes, ait, in hoc regio 1 antistat loco: licet Lacrimare plebi, regi honeste non licet. Ut regi, sic episcopo, immo minus regi quam episcopo. Ille enim nolentibus praeest, hic volentibus; ille terrore subicit, hic servitute dominatur; ille corpora custodit ad mortem, hic animas servat ad vitam. In te omnium oculi diriguntur, domus tua et conversatio quasi in specula constituta magistra est publicae disciplinae. Quidquid feceris, id sibi omnes faciendum putant. Cave ne committas, quod aut, qui reprehendere volunt, digne lacerasse videantur aut, qui imitari, cogantur delinquere. Vince quantum potes, immo plus quam potes, mollitiem animi tui et ubertim fluentes lacrimas repi-ime, ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in Deum. Desiderandus tibi est quasi absens, non quasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse videaris.

scio qui nolo amor in tu civis sic probaris et afficio patria magis quaero in prosper sed hic modus officium in bonus jucundus sum in malus gratus totus hic civitas totus plango italia corpus terra suscipio anima christus reddo sum tu nepos quaero ecclesia sacerdos praecedo tu successor tuus qui tu sum ille post tu iudicium omnis mereo atque ita ex unus domus duplex pontificatus egredior sum dignitas dum in alter gratulatio sum qui teneo in alter maeror qui rapio sum ne teneo plato sententia sum omnis sapio vita meditatio sum mors laudo hic philosophus et in caelum fero sed multus fortis apostolus cottidie inquam morior per vester gloria alius sum conor alius ago alius vivo morior alius morior vinco ille morior ex gloria sum iste morior semper ad gloria debeo igitur et nos animus praemeditaris qui aliquando sum sum et qui volo nolo absum longus non possum nam si nongenti vita excederemus annus ut ante diluvium vivo humanus genus et mathusalae nos tempus dono tamen nihil sum praetereo longitudo qui sum desino etenim inter is qui decem vivo annus et ille qui mille postquam idem vita finis advenio et inrecusabilis mors necessitas transigo omnis tantus sum nisi qui magis senex onustus peccator fascis proficisco bonus quisque dies miser mortalis aevum primus fugio subeo morbus tero senectus et labor et durus rapio inclemens mors naevius poeta patior inquam necesse sum multus mortal malus unde et nioba qui multus fleo in lapis et in diverto bestia converro alius et hecuba in canis commuto fingo antiquitas et hesiodus natalis homo plango gaudeo in funus prudens ennius plebs aio in hic regius antistat locus licet lacrimaris plebs rex honestus non licet ut rex sic episcopo immo paruus rex quam episcopo ille enim nolo praesum hic volo ille terror subicio hic servitus dominor ille corpus custodio ad mors hic anima servo ad vita in tu omnis oculus dirigo domus tuus et conversatio quasi in speculum constituo magistro sum publicus disciplina quisquis facio is sui omnis facio puto caveo ne committo qui aut qui reprehendo volo dignus lacero video aut qui imitor cogo delinquo vinco quantus possum immo multus quam possum mollities animus tuus et ubertim fluo lacrima repi imus ne grandis pietas in nepos apud incredulas mens desperatio puto in deus desidero tu sum quasi absum non quasi mortuus ut ille expecto non amitto videaris


Ad conparationem quidem superiorum modica sunt, quae dicturi sumus, sed et in parvis idem animus ostenditur. Ut enim creatorem non in caelo tantum miramur et terra, sole et oceano, elefantis, camelis, equis, bubus, pardis, ursis, leonibus, sed et in minutis quoque animalibus, formica, culice, muscis, vermiculis et istius modi genere, quorum magis corpora scimus quam nomina, eandemque in cunctis veneramur sollertiam, ita mens Christo dedita aeque et in maioribus et in minoribus intenta est sciens etiam pro otioso verbo reddendam esse rationem. Erat ergo sollicitus, si niteret altare, si parietes absque fuligine, si pavimenta tersa, si ianitor creber in porta, vela semper in ostiis, si sacrarium mundum, si vasa lucentia; et in omnes caerimonias pia sollicitudo disposita non minus, non maius neglegebat officium. Ubicumque eum in ecclesia quaereres, invenies. Nobilem virum Quintum Fabium miratur antiquitas, qui etiam Romanae scriptor historiae est, sed magis ex pictura quam litteris nomen invenit; et Beselehel nostrum plenum sapientia et spiritu Dei scriptura testatur, Hiram quoque, filium mulieris Tyriae, quod alter tabernaculi, alter templi supellectilem fabricati sunt. Quomodo enim laetae segetes et uberes agri interdum culmis aristisque luxuriant, ita praeclara ingenia et mens plena virtutibus in variarum artium redundat elegantiam. Unde apud Graecos philosophus ille laudatur, qui omne, quod uteretur, usque ad pallium et anulum manu sua factum gloriatus est. Hoc idem possumus et de isto dicere, qui basilicas ecclesiae et martyrum conciliabula diversis floribus et arborum comis vitiumque pampinis adumbraret, ut, quidquid placebat in ecclesia tam dispositione quam visu, laborem presbyteri et studium testaretur.

ad conparatio quidem superus modicus sum qui dico sum sed et in parvus idem animus ostendo ut enim creator non in caelum tantus miror et terra sol et oceanus elefantis camelis equus bos pardus ursus leo sed et in minuo quoque animal formica culex musca vermiculis et iste modus genus qui magis corpus scio quam nomen idem in cunctus veneror sollertia ita mens christus dedo aequus et in magnus et in paruus intendo sum scio etiam pro otiosus verbum reddo sum ratio sum ergo sollicitus si niteo altare si paries absque fuligo si pavimentum tersa si janitor creber in porto velo semper in ostium si sacrarium mundus si vasum luceo et in omnis caerimonia pius sollicitudo dispono non paruus non magnus neglego officium ubius is in ecclesia quaero invenio nobilis vir quintus fabius miro antiquitas qui etiam romanus scriptor historia sum sed magis ex pingo quam littera nomen invenio et beselehel nos plenus sapientia et spiritus deus scribo testor hira quoque filius mulier tyrius qui alter tabernaculum alter templum supellectilis fabrico sum quomodo enim laetus seges et uber ager interdum culmus aristisque luxurio ita praeclarus ingenium et mens plenus virtus in variaris ars redundo elegantia unde apud graeci philosophus ille laudo qui omnis qui uto usque ad pallium et anulus manus suus facio glorior sum hic idem possum et de iste dico qui basilica ecclesia et martyrum conciliabulum diverto flos et arbor como vitium pampinus adumbraret ut quisquis placeo in ecclesia tam dispositio quam video labor presbyterium et studium testo


Novus igitur ensis, novus percussor adponitur. Stat victima Christo tantum favente munita. Semel percussa concutitur, iterum repetita quassatur, tertio vulnerata prosternitur et—O divinae potentiae sublimanda maiestas!—quae prius fuerat quarto percussa nec laesa, ideo paululum visa est mori, ne pro ea periret innoxius.

novus igitur ensis novus percussor appono sto victima christus tantus faveo munio semel percutio concutio iterum repeto quassatur tertius vulnero prosterno et o divina potentia sublimanda maiestas qui prior sum quartum percutio neque laedo ideo paululum video sum morior ne pro is pereo innoxius


Quantas molestias habeant nuptiae et quot sollicitudinibus vinciantur, in eo libro, quem adversus Helvidium de beatae Mariae perpetua virginitate edidimus, puto breviter expressum. Nunc eadem replicare perlongum est et, si cui placet, de illo potest haurire fonticulo. Verum, ne penitus videar omisisse, nunc dicam, quod cum apostolus sine intermissione orare nos iubeat et, qui in coniugio debitum solvit, orare non possit, aut oramus semper et virgines sumus, aut orare desinimus, ut coniugio serviamus. Et si nupserit, inquit, virgo, non peccat; tribulationem tamen carnis habebunt huiusmodi. Et in principio libelli praefatus sum me de angustiis nuptiarum aut nihil omnino aut pauca dicturum et nunc eadem admoneo. At, si tibi placet scire, quot molestiis virgo libera, quot uxor adstricta sit, lege Tertulliani ad amicum philosophum et de virginitate alios libellos et beati Cypriani volumen egregium et papae Damasi super hac re versu prosaque conposita et Ambrosii nostri quae nuper ad sororem scripsit opuscula. In quibus tanto se fudit eloquio, ut, quidquid ad laudem virginum pertinet, exquisierit, ordinant, expresserit.

quantus molestia habeo nuptiae et quot sollicitudo vincio in is liber qui adverro helvidius de beatus maria perpetuus virginitas edo puto brevis exprimo nunc idem replicaris perlongus sum et si qui placeo de ille possum haurio fonticulus verus ne penitus video omitto nunc dico qui cum apostolus sine intermissio oro nos jubeo et qui in conjugium debeo solvo oro non possum aut oro semper et virgo sum aut oro desino ut conjugium servio et si nubo inquam virgo non pecco tribulatio tamen caro habeo huiusmodi et in principium libellus praefor sum ego de angustia nuptiae aut nihil omnino aut paucus dico et nunc idem admoneo at si tu placeo scio quot molestia virgo liber quot uxor adstringo sum lex tertulliani ad amicus philosophus et de virginitas alius libellus et beati cypriani volumen egregius et papae damasi super hic res verro prosaque compositum et ambrosii noster qui nuper ad soror scribo opusculum in qui tantus sui fundo eloquium ut quisquis ad laus virgo pertineo exquaero ordino exprimo


Adde quod ante resurrectionem Christi notus tantum erat in Iudaea Deus, in Israhel magnum nomen eius, et ipsi, qui noverant eum, tamen ad inferos trahebantur. Ubi tunc totius orbis homines ab India usque ad Britanniam, a rigida septentrionis plaga usque ad fervores Atlantici oceani, tam innumerabiles populi et tantarum gentium multitudines quam variae linguis, habitu tam vestis et armis? Piscium ritu ac lucustarum et velut muscae et culices conterebantur; absque notitia enim creatoris sui omnis homo pecus est. Nunc vero passionem Christi et resurrectionem eius cunctarum gentium voces et litterae sonant. Taceo de Hebraeis, Graecis et Latinis, quas nationes fidei suae in crucis titulo dominus dedicavit. Immortalem animam et post dissolutionem corporis subsistentem, quod Pythagoras somniavit, Democritus non credidit, in consolationem damnationis suae Socrates disputavit in carcere, Indus, Persa, Gothus, Aegyptius philosophantur. Bessorum feritas et pellitorum turba populorum, qui mortuorum quondam inferiis homines immolabant, stridorem suum in dulce crucis fregerunt melos et totius mundi una vox Christus est.

addo qui ante resurrectio christus notus tantus sum in judaeus deus in israhel magnus nomen is et ipse qui nosco is tamen ad inferi traho ubius tunc totus orbis homo ab india usque ad britannia ab rigidus septentrio plaga usque ad fervor atlanticus oceani tam innumerabilis populus et tantaris gens multitudo quam varia lingua habitus tam vestio et arma piscis ritus atque lucusta et velut musca et culex conterebantur absque notitia enim creator suus omnis homo pecus sum nunc verus passio christus et resurrectio is cunctaris gens voco et littera sono taceo de hebraei graecum et latinum qui natio fides suus in crux titulus dominus dedico immortal anima et post dissolutio corpus subsistentem qui pythagoras somnio democritus non credo in consolatio damnatio suus socrates disputo in carcer indus persa gothus aegyptius philosophor bessor ferio et pellitor turba populus qui morior quondam inferius homo immolo stridor suus in dulcis crux frango melos et totus mundus unus vox christus sum


Haec idcirco, mi domina Eustochium—dominam quippe debeo vocare sponsam domini mei—ut ex ipso principio lectionis agnosceres non me nunc laudes virginitatis esse dicturum, quam probasti optime, eam cum secuta es, nec enumeraturum molestias nuptiarum, quomodo uterus intumescat, infans vagiat, cruciet paelex, domus cura sollicitet, et omnia, quae putantur bona, mors extrema praecidat—habent enim et maritatae ordinem suum, honorabiles nuptias et cubile immaculatum—sed ut intellegeres tibi exeunti de Sodoma timendum esse Loth uxoris exemplum. Nulla in hoc libello adulatio—adulator quippe blandus inimicus est—nulla erit rhetorici pompa sermonis, quae te iam inter angelos statuat et beatudine virginitatis exposita mundum subiciat pedibus tuis.

hic idcirco ego domina eustochium domina quippe debeo vocaris sponsa dominus meus ut ex ipse principium lectio agnosco non ego nunc laus virginitas sum dico quam probo optume is cum sequor sum neque enumero molestia nuptiae quomodo uterus intumesco infer vagio crucio paelex domus cura sollicito et omnis qui puto bonus mors exter praecido habeo enim et marito ordo suus honorabilis nuptiae et cubile immaculatum sed ut intellego tu exeo de sodoma timeo sum loth uxor exemplum nullus in hic libellus adulatio adulator quippe blandus inimicus sum nullus sum rhetorici pompa sermo qui tu iam inter angelus statuo et beatudo virginitas expono mundus subicio pes tuus


Cum interim, ut tanta confusione rerum, Marcellae quoque domum cruentus victor ingre- ditur— Sit mihi fas audita loqui, immo a sanctis viris visa narrare, qui interfuere praesentes, qui te dicunt in periculo quoque ei fuisse soeiatam—intrepido vultu excepisse dicitur introgressos; cumque posceretur aurum et defossas opes vili excusaret tunica, non tamen fecit fidem voluntariae paupertatis. Caesam fustibus flagellisque aiunt non sensisse tormenta, sed hoc lacrimis, hoc pedibus eorum egisse prostratam, ne te a suo consortio separarent, ne sustineret adulescentia, quod senilis aetas timere non poterat. Christus dura corda mollivit et inter cruentos gladios invenit locum pietas. Cumque et illam et te ad beati Pauli basilicam barbari deduxissent, ut vel salutem vobis ostenderet vel sepulchrum, in tantam laetitiam dicitur erupisse, ut gratias ageret Deo, quod te sibi integram reservasset, quod pauperem illam non fecisset captivitas, sed invenisset, quod egeret cotidiano cibo, quod saturata Christo non sentiret esuriem, quod et voce et opere loqueretur: Nuda exivi de ventre matris meae, nuda et redeam. Sicut domino visum est, ita et factum est. Sit nomen domini benedictum.

cos interim ut tantus confusio res marcellae quoque domus cruentus victor ingre ditur sum ego fas audio loquor immo ab sanctus vis video narro qui intersum praesens qui tu dico in periculum quoque is sum soeiatam intrepidus vultus excipio dico introgressos cum posco aurum et defodio ops vilis excuso tunica non tamen facio fides voluntarius paupertas caedo fustis flagellisque aio non sentio tormentum sed hic lacrima hic pes is ago prosterno ne tu ab suus consortio separo ne sustineo adulescentia qui senilis aetas timeo non possum christus durus cor mollio et inter cruentus gladius invenio locus pietas cos et ille et tu ad beati paulis basilica barbaris deduco ut vel salus tu ostendo vel sepulcrum in tantus laetitia dico erumpo ut gratia ago deus qui tu sui integer reservo qui paupero ille non facio captivitas sed invenio qui egeo cottidianus cibus qui saturo christus non sentio esuries qui et vox et opus loquor nudo exeo de venter mater meus nudo et redeo sicut dominus video sum ita et facio sum sum nomen dominus benedico


Ne ad scribendum cito prosilias et levi ducaris insania. Multo tempore disce, quod doceas. Ne credas laudatoribus tuis, immo inrisoribus aurem ne libenter adcommodes, qui cum te adulationibus foverint et quodam modo inpotem mentis effecerint, si subito respexeris, aut ciconiarum deprehendas post te colla curvari aut manu auriculas agitari asini aut aestuantem canis protendi linguam. Nulli detrahas nec in eo te sanctum putes, si ceteros laceres. Accusamus saepe, quod facimus, et contra nosmet ipsos diserti in nostra vitia invehimur muti de eloquentibus iudicantes. Testudinco Grunnius incedebat ad loquendum gradu et per intervalla quaedam vix pauca verba capiebat, ut eum putares singultire, non proloqui. Et tamen, cum mensa posita librorum exposuisset struem, adducto supercilio contractisque naribus ac fronte rugata duobus digitulis concrepabat hoc signo ad audiendum discipulos provocans. Tunc nugas meras fundere et adversum singulos declamare; criticum diceres esse Longinum censoremque Romanae facundiae notare, quem vellet, et de senatu doctorum excludere. Hic bene nummatus plus placebat in prandiis. Nec mirum, qui multos inescare solitus erat factoque cuneo circumstrepentium garrulorum procedebat in publicum intus Nero, foris Cato, totus ambiguus, ut ex contrariis diversisque naturis unum monstrum novamque bestiam diceres esse conpactum iuxta illud poeticum: Prima leo, postrema draco, media ipsa chimaera.

ne ad scribo cito prosilias et levis ducaris insania multus tempus disco qui doceo ne credo laudator tuus immo inrisor auris ne libet adcommodo qui cum tu adulatio foverint et quidam modo inpoto mens efficio si subeo respicio aut ciconiaris deprehendo post tu collum curvaris aut manus auricula agitaris asinus aut aestuo canis protendo lingua nullus detraho neque in is tu sancio puto si ceterus lacero accuso saepe qui facio et contra nos ipse dissero in noster vitio inveho mutus de eloquor judico testudinco grunnius incedo ad loquor gradus et per intervallum quidam vix paucus verbum capio ut is puto singultire non proloquor et tamen cum mensa pono liber expono strues adduco supercilium contraho naris atque frons rugata duo digitulis concrepabat hic signum ad audio discipulus provoco tunc nugae merus fundo et adverro singuli declamaris criticum dico sum longo censor romanus facundia noto qui volo et de senatus doctor excludo hic bene nummatus multus placeo in prandiis neque mirus qui multus inescaris soleo sum facio cuneus circumstrepentium garrulorum procedo in publicus intus nero foris cato totus ambiguus ut ex contrarius diverto natura unus monstrum novus bestia dico sum compactum iuxta ille poeticus primus leo postremo draco medius ipse chimaera


Alius forsitan scriberet, quod ob salutem illius orientem heremumque dimiseris et me, carissimum sodalem tuum, redeundi spe lactaveris, ut primum, si fieri posset, sororem cum parvulo viduam, dein, si consilium illa respueret, saltem nepotem dulcissimum conservares. Hic est enim ille, de quo tibi quondam vaticinatus sum: Licet parvulus ex collo pendeat nepos. Referret, inquam, alius, quod in palatii militia sub chlamyde et candenti Uno corpus eius cilicio tritura sit, quod stans ante saeculi potestates lurida ieiuniis ora portaverit, quod adhuc sub alterius indumentis alteri militarit et ad hoc habuerit cingulum, ut viduis, pupillis, oppressis, miseris subveniret: mihi non placent dilationes istae inperfectae servitutis Dei et centurionem Cornelium, ut lego iustum, statim audio baptizatum.

alius forsitan scribo qui ob salus ille orior heremumque dimitto et ego carus sodalis tuus redeo spes lactaveris ut primus si fio possum soror cum parvulus vidua deinde si consilium ille respuo saltem nepos dulcis conservaris hic sum enim ille de quo tu quondam vaticinor sum licet parvulus ex collum pendeo nepos refero inquam alius qui in palatium militia sub chlamys et candeo unus corpus is cilicium tero sum qui sto ante saeculis potestas luridus jejunium os porto qui adhuc sub alter indumentum alter milito et ad hic habeo cingulis ut vidua pupillus opprimo miser subvenio ego non placeo dilatio iste imperfectus servitus deus et centurio cornelius ut lego iustus statim audio baptizatum


Sic erudienda est anima, quae futura est templum domini. Nihil aliud discat audire, nihil loqui, nisi quod ad timorem Dei pertinet. Turpia verba non intellegat, cantica mundi ignoret, adhuc tenera lingua psalmis dulcibus inbuatur. Procul sit aetas lasciva puerorum, ipsae puellae et pedisequae a saecularium consortiis arceantur, ne, quod mali didicerint, peius doceant. Fiant ei litterae vel buxeae vel eburneae et suis nominibus appellentur. Ludat in eis, ut et lusus eius eruditio sit, et non solum ordinem teneat litterarum, ut memoria nominum in canticum transeat, sed ipse inter se crebro ordo turbetur et mediis ultima, primis media misceantur, ut eas non sonu tantum, sed et visu noverit. Cum vero coeperit trementi manu stilum in cera dueere, vel alterius superposita manu teneri regantur articuli vel in tabella sculpantur elementa, ut per eosdem sulcos inclusa marginibus trahantur vestigia et foras non queant evagari. Syllabas iungat ad praemium, et, quibus illa aetas delectari potest, munusculis invitetur. Habeat et in discendo socias, quibus invideat, quarum laudibus mordeatur. Non est obiurganda, si tardior sit, sed laudibus excitandum ingenium; et vicisse se gaudeat et victam doleat. Cavendum in primis, ne oderit studia, ne amaritudo eorum percepta in infantia ultra rudes annos transeat. Ipsa nomina, per quae consuescet verba contexere, non sint fortuita, sed certa et coacervata de industria, prophetarum videlicet atque apostolorum, et omnis ab Adam patriarcharum series de Matheo Lucaque descendat, ut, dum aliud agit, futurae memoriae praeparetur. Magister probae aetatis et vitae atque eruditionis est eligendus nec, puto, erubescit doetus vir id facere vel in propinqua vel in nobili virgine, quod Aristoteles fecit in Philippi filio, ut ipse libra-riorum vilitate initia ei traderet litterarum. Non sunt contemnenda quasi parva, sine quibus magna constare non possunt. Ipse elementorum sonus et prima institutio praeceptoris aliter de erudito, aliter de rustico ore profertur. Unde et tibi est providendum, ne ineptis blanditiis feminarum dimidiata dicere filiam verba consuescas et in auro atque purpura ludere, quorum alterum linguae, alterum moribus officit, ne discat in tenero, quod ei postea dediscendum est. Gracchorum 1 eloquentiae multum ab infantia sermo matris scribitur contulisse, Hortensii 2 oratio in paterno sinu coaluit. Difficulter eraditur, quod rudes animi perbiberunt. Lanarum conchylia quis in pristinum candorem revocet? Rudis testa diu et saporem retinet et odorem, quo primum imbuta est. Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis, paedagogi sui, non potuisse carere vitiis, quibus parvulus adhuc fuerat infectus. Proclivis est enim malorum aemulatio et, quorum virtutem adsequi nequeas, cito imitere vitia. Nutrix ipsa non sit temulenta, non lasciva, non garrula; habeat modestam gerulam, nutricium gravem. Cum avum viderit, in pectus eius transiliat, e collo pendeat, nolenti alleluia decantet. Rapiat eam avia, patrem risibus recognoscat, sit omnibus amabilis et universa propinquitas rosam ex se natam gaudeat. Discat statim, quam habeat et alteram aviam, quam amitam, cui imperatori, cui exercitui tiruncula nutriatur. Illas desideret, ad illas tibi minitetur abscessum.

sic erudio sum anima qui sum sum templum dominus nihil alius disco audio nihil loquor nisi qui ad timor deus pertineo turpis verbum non intellego canticum mundus ignoro adhuc tener lingua psalmus dulcis inbuatur procul sum aetas lascivus puer ipse puella et pedisequa ab saecularis consortiis arceo ne qui malus disco malus doceo fio is littera vel buxeae vel eburneae et suus nomen appello ludo in is ut et lusus is eruditio sum et non solus ordo teneo litteraris ut memoria nomen in canticum transeo sed ipse inter sui creber ordo turbo et medius ulter primus medius misceo ut is non sonus tantus sed et video nosco cos verus coepio tremo manus stilis in cero dueere vel alter superpono manus teneo rego articulus vel in tabella sculpo elementum ut per idem sulcus includo margo traho vestigium et foras non queo evagaris syllaba jungo ad praemium et qui ille aetas delectaris possum munusculis invitetur habeo et in disco socio qui invideo qui laus mordeo non sum objurgo si tardus sum sed laus excito ingenium et vinco sui gaudeo et vinco doleo caveo in primus ne odi studium ne amaritudo is percipio in infer ultra rudo annus transeo ipse nomen per qui consuesco verbum contego non sum fortuitus sed certus et coacervo de industria propheta videlicet atque apostolus et omnis ab adam patriarcharis series de matheo lucaque descendo ut dum alius ago sum memoria praeparo magister proba aetas et vita atque eruditio sum eligo neque puto erubesco doetus vir is facio vel in propinquus vel in nobilis virgo qui aristotelis facio in philippus filius ut ipse liber riorum vilitas initium is trado litteraris non sum contemno quasi parvus sine qui magnus constaris non possum ipse elementor sonus et primus institutio praeceptor aliter de erudio aliter de rusticus os profero unde et tu sum provideo ne ineptus blanditia femina dimidio dico filia verbum consuescas et in aurum atque purpura ludo qui alter lingua alter mos officio ne disco in tener qui is postea dediscendum sum gracchus eloquentia multus ab infer sermo mater scribo confero hortensius oratio in paternus sinus coalo difficilis erado qui rudo animus perbiberunt lanaris conchylium quis in pristinus candor revoco rudis testa diu et sapor retineo et odor quo primus imbuo sum graecum narro historia alexander potens rex orbus domitor et in mos et in incedo leonidis paedagogus suus non possum careo vitium qui parvulus adhuc sum inficio proclivis sum enim malus aemulatio et qui virtus assequor nequeo cito imito vitio nutrix ipse non sum temulentus non lascivus non garrulus habeo modestus gerulam nutricius gravis cos avus video in pectus is transiliat e collum pendeo nolo alleluia decanto rapio is avia pater risibus recognosco sum omnis amabilis et universus propinquitas rodo ex sui nata gaudeo disco statim quam habeo et alter avia quam amita qui imperator qui exercitus tiruncula nutrio ille desidero ad ille tu minito abscedo


Dicente te in ecclesia non clamor populi, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione conditus sit. Nolo te declamatorem esse et rabulam garrulumque, sed mysterii peritum et sacramentorum Dei tui eruditissimum. Verba volvere et celeritate dicendi apud inperitum vulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. Adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. Praeceptor quondam meus Gregorius Nazianzenus rogatus a me, ut exponeret, quid sibi vellet in Luca sabbatum δευτερόπρωτον, id est secundoprimum, eleganter lusit: Docebo te, inquiens, super hac re in ecclesia, in qua omni mihi populo acclamante cogeris invitus scire, quod nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis. Nihil tam facile, quam vilem plebiculam et indoctam contionem linguae volubilitate decipere, quae, quidquid non intellegit, plus miratur. Marcus Tullius, ad quem pulcherrimum illud elogium est: Demosthenes tibi praeripuit, ne esses primus orator, tu illi, ne solus, in oratione pro Quinto Gallio quid de favore vulgi et de inperitis contionatoribus loquatur, adtende: His autem ludis—loquor enim, quae sunt ipse nuper I expertus—unus quidam poeta dominatur, homo per-1 litteratus, cuius sunt illa convivia poetarum ac philosophorum, cum facit Euripiden et Menandrum inter! se et alio loco Socraten atque Epicurum disserentes quorum aetates non annis, sed saeculis scimus fuisse! disiunctas. Atque his quantos plausus et clamores! movet! Multos enim condiscipulos habet in theatro! qui simul litteras non didicerunt.

dico tu in ecclesia non clamor populus sed gemitus suscitetur lacrima auditor laus tuus sum sermo presbyterium scripturaris lectio condio sum nolo tu declamator sum et rabula garrulumque sed mysterium peritus et sacramentor deus tuus erudio verbum volvo et celeritas dico apud imperitus vulgus admiratio suus facio indoctor homo sum adtero frons interpretor saepe qui nescio et cum alius suadeo sui quoque usurpo scientia praeceptor quondam meus gregorius nazianzenus rogo ab ego ut expono quis sui volo in luca sabbata is sum secundoprimum eleganter ludo doceo tu inquiens super hic res in ecclesia in qui omnis ego populus acclamante cogo invitus scio qui nescio aut certus si solus taceo solus ab omnis stultitia condemno nihil tam facilis quam vilis plebecula et indoctam contio lingua volubilitas decipio qui quisquis non intellego multus miro marcus tullius ad qui pulcher ille elogium sum demosthenes tu praeripio ne sum primus orator tu ille ne solus in oratio pro quintus gallius quis de favor vulgus et de imperitus contionator loquor adtendo hic autem ludus loquor enim qui sum ipse nuper eo experior unus quidam poeta dominor homo per litteratus qui sum ille convivium poetaris atque philosophus cum facio euripides et menandrum inter sui et alius locus socrates atque epicurus dissero qui aetas non annus sed saeculis scio sum disjungo atque hic quantus plaudo et clamor moveo multus enim condiscipulus habeo in theatrum qui simul littera non disco


Quodsi nihil habes, ut responsurum te scio, cur tam bene paratus ad bella non militas? Nisi forte in patria tua te arbitraris hoc facere, cum in sua dominus signa non fecerit. Et cur id? Cum auctoritate sume rationem: Nemo propheta in sua patria honorem habet. Non quaero, inquies, honorem; sufficit mihi conscientia mea. Neque dominus quaerebat, quippe qui, ne a turbis rex constitueretur, aufugit. Sed ubi honor non est, ibi contemptus est; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur, et ubi minus est, perfectum non potest dici. Ex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. Perfectum autem esse nolle delinquere, est.

quodsi nihil habeo ut respondeo tu scio cur tam bene paro ad bellum non militas nisus fors in patria tuus tu arbitror hic facio cum in suus dominus signum non facio et cur is cos auctoritas sumo ratio nemo propheta in suus patria honor habeo non quaero inquam honor sufficio ego conscientia meus neque dominus quaero quippe qui ne ab turba rex constituo aufugio sed ubi honor non sum ibi contemno sum ubi contemno ibi frequens iniuria ubi autem iniuria ibi et indignatio ubi indignatio ibi quies nullus ubi quies non sum ibi mens ab propono saepe deduco ubi autem per inquietudo aliquis aufero ex studium paruus fio ab is qui tollo et ubi paruus sum perficio non possum dico ex hic supputatio ille summus nascor monachum perficio in patria suus sum non possum perficio autem sum nolo delinquo sum


Ego prolapsus, ego vergipellis et lubricus, ego mendax et Satanae arte decipiens! Quid est astutius, haec vel credidisse vel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? Oseulabantur mihi quidam manus et ore vipereo detrahebant; dolebant labiis, corde gaudebant: videbat dominus et subsannabat eos, et miserum servum suum futuro eum eis iudicio reservabat. Alius incessum meum calumniabatur et risum, ille vultui detrahebat, haec in simplicitate aliud suspicetur. Paene certe trienno cum eis vixi; multa me virginum crebro turba circumdedit; divinos libros, ut potui, nonnullis saepe disserui; lectio adsiduitatem, adsiduitas familiaritatem, familiaritas fiduciam fecerat. Dieant, quid umquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? Pecuniam cuius accepi? Munera vel parva vel magna non sprevi? In manu mea aes alicuius insonuit? Obliquus sermo, oculus petulans fuit? Nihil mihi aliud obicitur nisi sexus meus, et hoc numquam obicitur, nisi cum Hierosolyma Paula proficiscitur. Esto: crediderunt mentienti; cur non credunt neganti? Idem est homo ipse, qui fuerat: fatetur insontem, qui dudum noxium loquebatur; et certe veritatem magis exprimunt tormenta quam risus, nisi quod facilius creditur, quod aut fictum libenter auditur aut non fletum, ut fingatur, inpellitur.

ego prolabor ego vergipellis et lubricus ego mendax et satanas ars decipio quis sum astutus hic vel credo vel fingo de insons an etiam de noxius credo nolo oseulabantur ego quidam manus et os vipereus detraho doleo labium cor gaudeo video dominus et subsannabat is et miser servus suus sum is is iudicium reservo alius incedo meus calumniabatur et risus ille vultus detraho hic in simplicitas alius suspicor paene certus trienno cum is vivo multus ego virgo creber turba circumdo divinus liber ut possum nonnullus saepe disservio lectio adsiduitas assiduitas familiaritas familiaritas fiducia facio dieant quis umquam in ego aliter sentio quam christianus decet pecunia qui accipio munus vel parvus vel magnus non sperno in manus meus aes aliquis insono obliquus sermo oculus petulans sum nihil ego alius obicio nisi sexus meus et hic numquam obicio nisi cum hierosolyma paulus proficisco sum credo mentienti cur non credo nego idem sum homo ipse qui sum fateor insons qui dudum noxius loquor et certus veritas magis exprimo tormentum quam rideo nisi qui facilis credo qui aut fingo libet audio aut non fletus ut fingo inpello


Cave, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam Dei populorum laude commutes. Si adhuc, inquit apostolus, hominibus placerem, Christi servus non essem; desivit placere hominibus et servus factus est Christi. Per bonam et malam famam a dextris et a sinistris Christi miles graditur, nec laude extollitur, nec vituperatione frangitur, non divitiis tumet, non contrahitur paupertate, et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non uret eum neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis; nolo te dilatare fimbrias et ostentui φυλακτήρια habere pia et conscientia repugnante pharisaeica ambitione circumdari. Melius est haec in corde portare quam in corpore, Deum habere fautorem, non aspectus hominum. Vis scire, quales dominus quaerat ornatus? Habeto prudentiam, iustitiam, temperantiam, fortitudinem. His plagis caeli includere, haec te quadriga velut aurigam Christi ad metam concitum ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingens atque protegens; et ornamento tibi sunt et tutamini: gemmae vertuntur in scuta.

caveo ne homo rumusculus aucuperis ne offendo deus populus laus commuto si adhuc inquam apostolus homo placeo christus servus non sum desino placeo homo et servus facio sum christus per bonus et malus fama ab dextera et ab sinister christus miles gradior neque laus extollo neque vituperatio frango non divitiae tumeo non contraho paupertas et laetus contemno et tristis per dies sol non uro is neque luna per nox nolo tu oro in angulis platearis ne recingo iter prex tuus frango aura popularis nolo tu dilataris fimbriae et ostentus habeo pius et conscientia repugno pharisaeica ambitio circumdaris bonus sum hic in cor porto quam in corpus deus habeo fautor non aspicio homo volo scio qualis dominus quaero orno habeo prudentia iustitia temperantia fortitudo hic plaga caelum includo hic tu quadriga velut auriga christus ad meto concieo fero nihil hic monilis pretiosus nihil hic gemmaris varietas distincte ex omnis pars decoraris cingo atque protego et ornamentum tu sum et tutamini gemma verto in scutum