Epistulae. Selections.

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Pro nefas, orbis terrarum ruit et in nobis peccata non coruunt. Urbs inclita et Romani imperii caput uno hausta est incendio. Nulla regio, quae non exules eius habeat. In cineres ac favillas sacrae quondam ecclesiae conciderunt et tamen studemus avaritiae. Vivimus quasi altera die morituri et aedificamus quasi semper in hoc victuri saeculo. Auro parietes, auro laquearia, auro fulgent capita columnarum et nudus atque esuriens ante fores nostras in paupere Christus moritur. Legimus Aaron pontificem isse obviam furentibus flammis et accenso turibulo Dei iram cohibuisse; stetit inter mortem et vitam sacerdos maximus nec ultra vestigia eius ignis procedere ausus est. Moysi loquitur Deus: Dimitte me et delebo populum istum. Quando dicit dimitte me, ostendit se teneri, ne faciat, quod minatus est; Dei enim potentiam servi preces inpediebant. Quis, putas, ille sub caelo est, qui nunc irae Dei possit occurrere, qui obviare flammis et iuxta apostolum dicere: Optabam ego anathema esse pro fratribus meis? Pereunt cum pastoribus greges, quia, sicut populus, sic sacerdos. Moyses conpassionis loquebatur affectu: Si dimittis populo huic, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo. Vult perire cum pereuntibus nec propria salute contentus est. Gloria quippe regis multitudo populi. His Pacatula est nata temporibus, inter haec crepundia primam carpit aetatem ante lacrimas scitura quam risum, prius fletum sensura quam gaudium. Necdum introitus, iam exitus; talem semper fuisse putat mundum. Nescit praeterita, fugit praesentia, futura desiderat. Quae ut tumultuario sermone dictarem et post ncces amicorum luctumque perpetuum infanti senex longo postliminio scriberem, tua me, Gaudenti fratri, inpulit caritas; manuque parum quam nihil omnino poscenti dare, quia in altero voluntas oppressa luctu, in altero amicitiae dissimulatio est.

pro nefas orbis terra ruo et in nos pecco non coruunt urbs inclutus et romanus imperium caput unus haurio sum incendium nullus regius qui non exulis is habeo in cinis atque favilla sacer quondam ecclesia concido et tamen studeo avaritia vivo quasi alter dies morior et aedifico quasi semper in hic vinco saeculum aurum paries aurum laquearia aurum fulgeo caput columnaris et nudus atque esurio ante foris noster in pauper christus morior lego aaro pontifex eo obvius furo flamma et accendo turibulum deus ira cohibeo sto inter mors et vita sacerdos magnus neque ultra vestigium is ignis procedo audeo sum moysi loquor deus dimitto ego et deleo populus iste quando dico dimitto ego ostendo sui teneo ne facio qui mino sum deus enim potentia servio prex inpediebant quis puto ille sub caelum sum qui nunc ira deus possum occurro qui obviaris flamma et iuxta apostolus dico opto ego anathema sum pro frater meus pereo cum pastor grex quia sicut populus sic sacerdos moyses conpassio loquor afficio si dimitto populus hic dimitto sin autem delis ego de liber tuus volo pereo cum pereo neque proprius salus contineo sum gloria quippe rex multitudo populus hic pacatula sum nata tempus inter hic crepundia primus carpo aetas ante lacrima scitura quam risus prior fletus sentio quam gaudium necdum introitus iam exitus talis semper sum puto mundus nescio praetereo fugio praesens sum desidero qui ut tumultuarius sermo dictaris et post ncces amicus lugeo perpetuus infans senex longus postliminium scribo tuus ego gaudeo frater inpello careo manus parum quam nihil omnino posco do quia in alter voluntas opprimo luctus in alter amicitia dissimulatio sum


Verum quia nunc ex latere de ea dicitur et suo, si Christus adnuerit, volumini reservatur, quid ante non plures annos Nitriae gestum sit, referam. Quidam e fratribus parcior magis quam avarior et nesciens triginta argenteis dominum venditum centum solidos, quos lina texendo quaesierat, moriens dereliquit. Initum inter monachos consilium—nam in eodem loco circiter quinque milia divisis cellulis habitant—quid facto opus est. Alii pauperibus distribuendos esse dicebant, alii dandos ecclesiae, nonnulli parentibus remittendos. Macarius vero et Pambos et Isidorus et ceteri, quos patres vocant, sancto in eis loquente spiritu decreverunt infodiendos esse cum domino suo dicentes: Pecunia tua tecum in perditionem. Nec hoc crudeliter quisquam factum putet: tantus per totam Aegyptum cunctos terror invasit, ut unum solidum dimisisse sit criminis.

verus quia nunc ex lateo de is dico et suus si christus annuo volumen reservo quis ante non multus annus nitriae gero sum refero quidam e frater parcus magis quam avarus et nescio triginta argenteus dominus vendo centum solidus qui linum texendo quaero morior derelinquo ineo inter monachos consilium nam in idem locus circiter quinque mille divido cellulis habito quis facio opus sum alius pauper distribuendos sum dico alius do ecclesia nonnullus parens remitto macarius verus et pambos et isidorus et ceterus qui pater voco sancio in is loquor spiritus decerno infodiendos sum cum dominus suus dico pecunia tuus tu in perditio neque hic crudeliter quisquam facio puto tantus per totus aegyptus cunctus terror invado ut unus solidus dimitto sum crimen


Viderint, quid alii sentiant—unusquisque enim suo sensu ducitur—mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. Quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularite censemur? Moyses, ut praeesset populo Iudaeorum, quadraginta annis eruditur in heremo, pastor ovium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piseationem hominum transierunt. Tune habebant patrem, rete, naviculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne virgam quidem in manu habentes. Hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles antequam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. Non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo vivendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. Nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberabilibus studiis eruditus in adulescentia iugum Christi collo suo inposuit.

video quis alius sentio unusquisque enim suus sentio duco ego oppidum carcer sum et solitudo paradisus quis desidero urbs frequentia qui de singularite censeo moyses ut praesum populus judaeus quadraginta annus erudio in heremo pastor ovis homo facio sum pastor apostolus de piscatio lacus genesar ad piseatio homo transeo tu habeo pater reor navicula sequor dominus protinus omnis relinquo porto cottidie crux suus et ne virga quidem in manus habeo hic dico ut etiam si clericatus tu titillo desiderium disco qui possum doceo et rationabilis hostio offertor christus ne miles antequam tiro ne prior magister sum quam discipulus non sum humilitas meus neque metior iudicaris de ceterus et de minister ecclesia sinister quispiam dico habeo ille ordo et gradus suus qui si teneo quomodo tu in is vivo sum edo ad nepotianum liber doceo tu possum nunc monachi incunabula mos discutimus et is monachi qui liberabilis studium erudio in adulescentia iugum christus collum suus inpono


Alia fuit in veteri lege felicitas. Beatus, qui habet semen in Sion et domesticos in Hierusalem, et maledicta sterilis, quae non pariebat, et: Filii tui sicut novella olivarum in circuitu mensae tuae, et repromissio divitiarum, et: Non erit infirmus in tribubus tuis. Nunc dicitur: Ne te lignum arbitreris aridum; habes locum pro filiis et filiabus in caelestibus sempiternum;6 nunc benedicuntur pauperes et Lazarus diviti praefertur in purpura; nunc, qui infirmus est, fortior est. Vacuus erat orbis, et ut de typis taceam, sola erat benedictio liberorum. Propterea et Abraham iam senex Cetturae copulatur et Iacob mandragoris redimitur et conclusam vulvam in ecclesiae figuram Rachel pulchra conqueritur. Paulatim vero increscente segete messor inmissus est. Virgo Helias, Helisaeus virgo, virgines multi filii prophetarum. Hieremiae dicitur: Et tu ne accipias uxorem. Sanctificatus in utero captivitate propinquante uxorem prohibetur accipere. Aliis verbis id ipsud apostolus loquitur: Existimo ergo hoc bonum esse propter instantem necessitatem, quoniam bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas, quae aufert gaudia nuptiarum? Tempus breviatum est; reliquum est, ut et qui habent uxores sic sint, quasi non habentes. In proximo est Nabuchodonosor. Promovit se leo de cubili suo. Quo mihi superbissimo regi servitura coniugia? Quo parvulos, quos propheta conploret dicens: Adhaesit lingua laetantis ad faucem ipsius in siti. Parvuli postulaverunt panem, et, qui frangeret eis, non erat? Inveniebatur ergo, ut diximus, in viris tantum hoc continentiae bonum et in doloribus iugiter Eva pariebat. Postquam vero virgo concepit in utero et peperit nobis puerum, cuius principatus in umero eius, Deum fortem, patrem futuri saeculi, soluta maledictio est. Mors per Evam, vita per Mariam. Ideoque et ditius virginitatis donum fluxit in feminas, quia coepit a femina. Statim ut Filius Dei ingressus est super terram, novam sibi familiam instituit, ut, qui ab angelis adorabatur in caelo, haberet angelos in terris. Tunc Olofernae caput Iudith continens amputavit; tunc Aman, quod interpretatur iniquitas, suo igne conbustus est; tunc Iacobus et Iohannes relicto patre, rete, navicula, secuti sunt salvatorem affectum sanguinis et vincula saeculi et curam domus pariter relinquentes; tunc primum auditum est: Qui vult venire post me, neget se ipsum sibi et tollat crucem suam et sequatur me. Nemo enim miles cum uxore pergit ad proelium. Discipulo ad sepulturam patris ire cupienti non permittitur. Vulpes foveas habent et volucres caeli nidos; filius autem hominum non habet, ubi caput reclinet; ne forsitan contristeris, si anguste manseris. Qui sine uxore est, sollicitus est ea, quae domini sunt, quomodo placeat Deo, qui autem cum uxore est, sollicitus est, quae sunt huius mundi, quomodo placeat uxori. Divisa est mulier et virgo: quae non est nupta, cogitat, quae sunt domini, ut sit sancta corpore et spiritu; nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro.

alius sum in vetus lex felicitas beatus qui habeo semen in sion et domesticus in hierusal et maledico sterilis qui non pario et filius tuus sicut novellus olivaris in circuitus metior tuus et repromissio divitiaris et non sum infirmus in tribus tuus nunc dico ne tu lignum arbitror aridus habeo locus pro filius et filiabus in caelestis sempiternus nunc benedicuntur pauper et lazarus dives praefero in purpura nunc qui infirmus sum fortis sum vacuus sum orbis et ut de typis taceo solus sum benedictio liberi propterea et abraham iam senex cetturae copulo et jacob mandragoras redimo et concludo volva in ecclesia figura rachel pulcher conqueror paulatim verus incresco seges messor immissus sum virgo helias helisaeus virgo virgo multus filius propheta hieremias dico et tu ne accipio uxor sanctifico in uterus captivitas propinquo uxor prohibeo accipio alius verbum is ipsud apostolus loquor existimo ergo hic bonus sum propter insto necessitas quoniam bonus sum homo sic sum qui sum iste necessitas qui aufero gaudium nuptiae tempus brevio sum reliquus sum ut et qui habeo uxor sic sum quasi non habeo in propior sum nabuchodonosor promoveo sui leo de cubile suus quo ego superbus rex servio conjugium quo parvulus qui propheta conploret dico adhaereo lingua laeto ad faucem ipse in sitis parvulis postulo panis et qui frango is non sum invenio ergo ut dico in vis tantus hic continentia bonus et in dolor jugis eva pario postquam verus virgo concipio in uterus et pario nos puer qui principatus in umerus is deus fortis pater sum saeculis solvo maledictio sum mors per eva vito per maria ideo et dives virginitas donum fluo in femina quia coepio ab femina statim ut filius deus ingredior sum super terra novus sui familia instituo ut qui ab angelus adorabatur in caelum habeo angelus in terra tunc olofernae caput iudith contineo amputo tunc amo qui interpretor iniquitas suus ignis conbustus sum tunc iacobus et iohannes relinquo pater reor navicula sequor sum salvator afficio sanguis et vinculum saeculis et cura domus pariter relinquo tunc primus audio sum qui volo venio post ego nego sui ipse sui et tollo crux suus et sequor ego nemo enim miles cum uxor pergo ad proelium discipulus ad sepultura pater eo cupio non permitto vulpis foveo habeo et volucris caelum nidus filius autem homo non habeo ubi caput reclino ne forsitan contristo si angustus maneo qui sine uxor sum sollicitus sum is qui dominus sum quomodo placeo deus qui autem cum uxor sum sollicitus sum qui sum hic mundus quomodo placeo uxor divido sum mulier et virgo qui non sum nubo cogito qui sum dominus ut sum sancio corpus et spiritus nam qui nubo sum cogito qui sum mundus quomodo placeo vir


Hoc tibi, Fabiola, ingenii mei senile munus, has officiorum inferias dedi. Laudavimus virgines, viduas ac maritatas, quarum semper fuere candida vestimenta, quae sequuntur agnum, quocumque vadit. Felix praeconium, quod nulla totius vitae sorde maculatur! Procul livor, facessat invidia. Si pater familias bonus est, quare oculus noster malus? Quae inciderat in latrones, Christi humeris reportata est. Multae mansiones sunt apud patrem. Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia. Cui plus dimittitur, plus amat.

hic tu fabiola ingenium meus senilis munus hic officium inferiae do laudo virgo viduo atque maritatas qui semper sum candidus vestimentum qui sequor agnos quicumque vado felix praeconium qui nullus totus vita sordeo maculo procul livor facesso invidia si pater familia bonus sum quare oculus noster malus qui incido in latro christus humo reporto sum multus mansio sum apud pater ubius abundo peccatum superabundo gratia qui multus dimitto multus amo


Quid igitur faciam? Quod inplere non possum, negare non audeo. Super onerariam navem rudis vector inponor, et homo, qui necdum scalmum in lacu rexi, Euxini Maris credor fragori. Nunc mihi evanescentibus terris caelum undique et undique pontus, nunc unda tenebris horrescens et caeca nocte nimborum spumei fluctus canescunt. Hortaris, ut tumida malo vela suspendam, rudentes explicem, clavum regam. Pareo iam iubenti et, quia caritas omnia potest, spiritu sancto cursum prosequente confidam habiturus in utraque parte solacium: si me ad optatos portus aestus adpulerit, gubernator putabor; si inter asperos orationis anfractus inpolitus sermo substiterit, facultatem forsitan quaeras, voluntatem certe flagitare non poteris.

quis igitur facio qui inpleo non possum nego non audeo super oneraria navo rudis vecto inponor et homo qui necdum scalmus in lacus rego euxinus mare credo fragor nunc ego evanescentibus terra caelum undique et undique pontus nunc unda tenebrae horresco et caecus nox nimbus spumeus fluctus canescunt hortaris ut tumidus malus velo suspendo rudo explico clavus rego pareo iam jubeo et quia careo omnis possum spiritus sancio cursus prosequor confido habeo in uter pars solacium si ego ad opto portus aestus adpello gubernator putabor si inter asper oratio anfractus impolitus sermo substiterit facultas forsitan quaero voluntas certus flagito non possum


Quidam inperite et Debboram inter viduas numerant ducemque Barac arbitrantur Debborae filium, cum aliud scriptura commemoret. Nobis ad hoc nominabitur, quod prophetissa fuerit et in ordine iudicum supputetur. Et quia dicere poterat: Quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel et favum ori meo, apis nomen accepit scripturarum floribus pasta, Spiritus Sancti odore perfusa et dulces ambrosiae sucos prophetali ore conponens. Noomin, quae nobiscum sonat παρακεκλημένη, quam interpretari possumus consolatam, marito et liberis peregre mortuis pudicitiam reportavit in patriam et hoc sustentata viatico nurum Moabitidem tenuit, ut illud Esaiae vaticinium conplerentur: Emitte agnum, domine, dominatorem terrae, de petra deserti. Venio ad viduam de evangelio, viduam pauperculam, omni Isracelitico populo ditiorem, quae accipiens granum sinapis et mittens fermentum in farinae satis tribus Patris et Filii confessionem Spiritus Sancti gratia temperavit et duo minuta misit in gazophylacium quidquid habere poterat in substantia sua universasque divitias in utroque fidei suae obtulit testamento. Haec sunt duo seraphin ter glorificantia Trinitatem et in thesauro ecclesiae condita, unde et forcipe utriusque instrumenti ardens carbo conprehensus purgat labia peccatoris.

quidam imperitus et debboram inter viduo numero dux barac arbitror debborae filius cum alius scribo commemoro nos ad hic nomino qui prophetissa sum et in ordo iudex supputo et quia dico possum quam dulcis guttur meus eloquium tuus super mel et favus aurum meus apis nomen accipio scripturaris flos pasco spiritus sanctus odor perfundo et dulcis ambrosia sucus prophetal os conpono noomin qui nos sono quam interpretaris possum consolatam marito et liber peregre morior pudicitia reporto in patria et hic sustento viaticus nurum moabites teneo ut ille esaias vaticinium conpleo emitto agnos dominus dominator terra de petra desero venio ad vidua de evangelium vidua pauperculus omnis isracelitico populus dives qui accipio granum sinapis et mitto fermentum in farina satis tres patrae et filius confessio spiritus sanctus gratia tempero et duo minuo mitto in gazophylacium quisquis habeo possum in substantia suus universus divitiae in uterque fides suus offero testamentum hic sum duo seraphin ter glorificantia trinitas et in thesaurus ecclesia condio unde et forceps uterque instrumentum ardeo carbo comprehendo purgo labium peccator


Bonosus, ut scribitis, quasi filius ἰχθύοσ aquosa petit, nos pristina contagione sordentes quasi reguli et scorpiones arentia quaeque sectamur. Ille iam calcat super colubri caput, nos serpenti terram ex divina sententia comedenti adhuc cibo sumus. Ille potest summum graduum psalmum scandere, nobis adhuc in primo ascensu Sentibus nescio an dicere aliquando contingat: Levavi oculos meos in montes, unde veniat auxilium mihi. Ille inter minaces saeculi fluctus in tuto insulae, hoc est ecclesiae gremio, sedens ad exemplum Iohannis librum forte iam devorat, ego in scelerum meorum sepulchro iacens et peccatorum vinculis conligatus dominicum de cvangelio expecto clamorem: Hieronyme, veni foras. Bonosus, inquam,—quia secundum prophetam omnis diaboli virtus in lumbo est—trans Euphraten tulit lumbare suum ibi illud in foramine petrae abscondens et postea scissum repperiens cecinit: Domine, tu possedisti renes meos; disrupisti vincula mea; tibi sacrificabo hostiam laudis, me verus Nabuchodonosor ad Babylonem, id est confusionem mentis meae, catenatum duxit; ibi mihi captivitatis iugum inposuit, ibi ferri circulum innectens de canticis Sion cantare praecepit. Cui ego dixi: Dominus solvit conpeditos, dominus inluminat caecos; et, ut breviter coeptam dissimilitudinem finiam, ego veniam deprecor, ille expectat coronam.

bonosus ut scribo quasi filius aquosus peto nos pristinus contagio sordeo quasi regulis et scorpio areo quisque sector ille iam calco super coluber caput nos serpo terra ex divino sententia comedeor adhuc cibus sum ille possum superus gradus psalmus scando nos adhuc in primus ascensus sentis nescio an dico aliquando contingo levo oculus meus in mons unde venio auxilium ego ille inter minax saeculis fluctus in tueor insula hic sum ecclesia gremium sedeo ad exemplum iohannis liber fors iam devoro ego in scelus meus sepulcrum jaceo et peccator vinculis conligo dominicus de cvangelio expecto clamor hieronyme venio foras bonosus inquam quia secundus propheta omnis diabolus virtus in lumbus sum trans euphrates fero lumbaris suus ibi ille in foramen petra abscondo et postea scissus repperiens cano dominus tu possedisti renes meus disrumpo vinculum meus tu sacrifico hostio laus ego verus nabuchodonosor ad babylon is sum confusio mens meus cateno duco ibi ego captivitas iugum inpono ibi fero circulis innecto de canticus sion canto praecipio qui ego dico dominus solvo conpeditos dominus inlumino caecus et ut brevis coepio dissimilitudo finio ego venio deprecor ille expecto corona


RETTULIT mihi quidam frater e Gallia se habere sororem virginem matremque viduam, quae in eadem urbe divisis habitarent cellulis et vel ob hospitii solitudinem vel custodiendas facultatulas praesules sibi quosdam clericos adsumpsissent, ut maiori dedecore iungerentur alienis, quam a se fuerant separatae. Cumque ego ingemescerem et multo plura tacendo quam loquendo significarem: Quaeso te, inquit, corripias eas litteris tuis et ad concordiam revoces, ut mater filiam, filia matrem agnoscat. Cui ego: Optimam, inquam, mihi iniungis provinciam, ut alienus conciliem, quas filius fraterque non potuit, quasi vero episcopalem cathedram teneam et non clausus cellula ac procul a turbis remotus vel praeterita plangam vitia vel vitare nitar praesentia. Sed et incongruum est latere corpore et lingua per orbem vagari. Et ille: Nimium, ait, formidolosus; ubi illa quondam constantia, in qua multo sale urbem defricans Lucilianum quippiam rettulisti? Hoc est, aio, quod me fugat et labra dividere non sinit. Postquam ergo arguendo crimina factus sum criminosus et iuxta tritum vulgi sermone proverbium iurantibus et negantibus cunctis me ames nec credo habere nec tango ipsique parietes in me maledicta resonarunt Et psallebant contra me, qui bibebant vinum, coactus malo tacere didici rectius esse arbitrans ponere custodiam ori meo et ostium munitum labiis meis, quam declinare cor in verba malitiae et, dum carpo vitia, in vitium detractions incurrere. Quod cum dixissem: Non est, inquit, detrahere verum dicere, nec privata correptio generalem doctrinam facit, cum aut rarus aut nullus sit, qui sub huius culpae reatum cadat. Quaeso ergo te, ne me tanto itinere vexatum frustra venisse patiaris. Scit enim dominus, quod post visionem sanctorum locorum hanc vel maxime causam habui, ut tuis litteris sorori me redderes et matri Et ego: Iam iam, inquam, quod vis, faciam; nam et epistulae transmarinae sunt et specialiter sermo dictatus raros potest invenire, quos mordeat. Te autem moneo, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter; sin autem contemptus, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem.

refero ego quidam frater e gallia sui habeo soror virgo mater vidua qui in idem urbs divido habito cellulis et vel ob hospitium solitudo vel custodio facultatulas praesulis sui quidam clericos adsumo ut magnus dedecor jungo alienus quam ab sui sum separo cos ego ingemescerem et multus multus taceo quam loquor significaris quaeso tu inquam corripio is littera tuus et ad concordia revoco ut mater filia filia mater agnosco qui ego bonus inquam ego injungo provincia ut alienus concilio qui filius frater non possum quasi verus episcopal cathedra teneo et non claudo cellula atque procul ab turba removeo vel praetereo plango vitio vel vitaris nitor praesens sed et incongruus sum lateo corpus et lingua per orbis vagaris et ille nimium aio formidulosus ubi ille quondam constantia in qui multus sal urbs defricans lucilianus quispiam refero hic sum aio qui ego fugo et labrum divido non sino postquam ergo arguo crimen facio sum criminosus et iuxta tero vulgus sermo proverbium juro et nego cunctus ego amo neque credo habeo neque tango ipse paries in ego maledico resonarunt et psallebant contra ego qui bibo vinum cogo malus taceo disco rectus sum arbitror pono custodia aurum meus et ostium munio labium meus quam declinaris cor in verbum malitia et dum carpo vitio in vitium detractions incurro qui cum dico non sum inquam detraho verus dico neque privo correptio general doctrina facio cum aut rarus aut nullus sum qui sub hic culpa reatus cado quaeso ergo tu ne ego tantus iter vexo frustra venio patior scio enim dominus qui post visio sancio locus hic vel magnus causa habeo ut tuus littera soror ego reddo et mater et ego iam iam inquam qui volo facio nam et epistula transmarinus sum et specialis sermo dictatus rarus possum invenio qui mordeo tu autem moneo ut clam sermo hic habeo cos portaveris pro viaticus si audio sum laetor pariter sin autem contemno qui et magis reor ego verbum perdo tu iter longitudo


Quamdiu hoc fragili corpusculo continemur, quamdiu habemus thesaurum istum in vasis ficti- libus et concupiscit spiritus adversus carnem et caro adversus spiritum, nulla est certa victoria. Adversarius noster diabolus tamquam leo rugiens aliquid devorare quaerens circuit. Posuisti, ait David, tenebras et facta est nox. In ipsa pertransibunt omnes bestiae silvae, catuli leonum rugientes, ut rapiant et quaerant a Deo escam sibi. Non quaerit diabolus homines infideles, non eos, qui foris sunt et quorum carnes rex in olla succendit Assyrius: de ecclesia Christi rapere festinat. Escae eius secundum Ambacum electae sunt: Iob subvertere cupit et devorato Iuda ad cribrandos apostolos expetit potestatem. Non venit salvator pacem mittere super terram, sed gladium. Cecidit Lucifer, qui mane oriebatur, et ille, qui in paradiso deliciarum nutritus est, meruit audire: Si alte feraris ut aquila, inde te detraham, dicit dominus. Dixerat enim in corde suo: Super sidera caeli ponam sedem meam et ero similis altissimo. Unde cotidie ad eos, qui per scalam Iacob somniante descendunt, loquitur Deus: Ego dixi: dii estis et filii altissimi omnes. Vos autem sicut homines moriemini et tamquam unus de principibus cadetis. Cecidit enim primus diabolus, et cum stet Deus in synagoga deorum, in medio autem deos discernat, apostolus eis, qui dii esse desinunt, scribit: Ubi enim in vobis dissensiones et aemulationes, nonne homines estis et secundum hominem ambulatis?

quamdiu hic fragilis corpusculum contineo quamdiu habeo thesaurus iste in vasum fingo libus et concupisco spiritus adverro caro et carus adverro spiritus nullus sum certus victoria adversarius noster diabolus tamquam leo rugio aliquis devoraris quaero circumeo pono aio david tenebrae et facio sum nox in ipse pertransibunt omnis bestia silva catulis leo rugio ut rapio et quaero ab deus esca sui non quaero diabolus homo infidelis non is qui foris sum et qui caro rex in olla succendo assyrius de ecclesia christus rapio festino esca is secundus ambacum eligo sum iob subverto cupio et devoro judas ad cribrandos apostolus expeto potestas non venio salvator pax mitto super terra sed gladius cado lucifer qui mane orior et ille qui in paradisus deliciae nutrio sum mereo audio si altus fero ut aquila inde tu detraho dico dominus dico enim in cor suus super sidus caelum pono sedes meus et sum similis alo unde cottidie ad is qui per scala jacob somnio descendo loquor deus ego dico dius sum et filius alo omnis tu autem sicut homo morior et tamquam unus de princeps cado cado enim primus diabolus et cum sto deus in synagoga deus in medium autem deus discerno apostolus is qui dius sum desino scribo ubius enim in tu dissensio et aemulatio nonne homo sum et secundus homo ambulo


SAEPE a me, Innocenti carissime, postulasti, ut de eius miraculo rei, quae in nostram aetatem inciderat, non tacerem. Cumque ego id verecunde et vere, ut nunc experior, negarem meque adsequi posse diffiderem, sive quia omnis humanus sermo inferior esset laude caelesti, sive quia otium quasi quaedam ingenii robigo parvulam licet facultatem pristini sic-casset eloquii, tu e contrario adserebas in Dei rebus non possibilitatem inspici debere, sed animum, neque eum posse verba deficere, qui credidisset in verbo.

saepe ab ego innocens carus postulo ut de is miraculum res qui in noster aetas incido non taceo cos ego is verecundus et verus ut nunc experior negaris ego assequor possum diffido sive quia omnis humanus sermo inferus sum laus caelestis sive quia otium quasi quidam ingenium robigo parvulus licet facultas pristinus sic casset eloquium tu e contrarius adserebas in deus res non possibilitas inspicio debeo sed animus neque is possum verbum deficio qui credo in verbum


In hac tranquillitate et domini servitute heretica in his provinciis exorta tempestas cuncta turbavit et in tantam rabiem concitata est, ut nec sibi nec ulli bonorum parceret. Et quasi parum esset hic universa movisse, navem plenam blasphemiarum Romano intulit portui invenitque protinus patella operculum et Romanae fidei purissimum fontem lutosa caeno permiscuere vestigia. Nec mirum, si in plateis et in foro rerum venalium pictus ariolus stultorum verberet nates et obtorto fuste dentes mordentium quatiat, cum venenata spurcaque doctrina Romae invenerit, quos induceret. Tunc librorum περὶ ἀρχῶν infamis interpretatio, tunc discipulus ὄλβιοσ vere nominis sui, si in talem magistrum non inpegisset, tunc nostrorum διάπυροσ contradictio et Pharisaeorum turbata schola. Tunc sancta Marcella, quae diu coniverat, ne per aemulationem quippiam facere crederetur, postquam sensit fidem apostolico ore laudatam in plerisque violari, ita ut sacerdotes quoque nonnullos monachorum maximeque saeculi homines in adsensum sui traheret hereticus ae simplicitati inluderet episcopi, qui de suo ingenio ceteros aestimabat, publice restitit malens Deo placere quam hominibus.

in hic tranquillitas et dominus servitus heretica in hic provincia exorior tempestas cunctus turbo et in tantus rabies concito sum ut neque sui neque ullus bonus parco et quasi parum sum hic universus moveo navo plenus blasphemiaris romanus infero portus invenio protinus patella operculis et romanus fides purus fons lutosus caenum permisceo vestigium neque mirus si in platea et in forum res venalis pingo ariolus stultor verbero nato et obtorqueo fustis dens mordentium quatio cum veneno spurcaque doctrina roma invenio qui induco tunc liber infamis interpretatio tunc discipulus verus nomen suus si in talis magister non inpegisset tunc noster contradictio et pharisaeus turbo schola tunc sancio marcella qui diu coniverat ne per aemulatio quispiam facio credo postquam sentio fides apostolico os laudo in plerusque violaris ita ut sacerdos quoque nonnulli monachorum magnus saeculis homo in assensus suus traho hereticus ae simplicitas illudo episcopus qui de suus ingenium ceterus aestimo publicus resto malens deus placeo quam homo


Postquam grandicula esse coeperit et in exemplum sponsi sui crescere sapientia, aetate et gratia apud Deum et homines, pergat cum parentibus ad templum veri patris, sed cum illis non egrediatur e templo. Quaerant eam in itinere saeculi, inter turbas et frequentiam propinquorum et nusquam alibi reperiant nisi in adyto scripturarum prophetas et apostolos de spiritalibus nuptiis sciscitantem. Imitetur Mariam, quam Gabriel solam in cubiculo suo repperit et ideo forsitan timore perterrita est, quia virum, quem non solebat, aspexit. Aemuletur eam, de qua dicitur: Omnis gloria filiae regis ab intus; loquatur et ipsa electo caritatis iaculo vulnerata: Introduxit me rex in cubiculum suum. Nunquam exeat foras, ne inveniant eam, qui circumeunt civitatem, ne percutiant et vulnerent et auferentes theristrum pudicitiae nudam in sanguine derelinquant; quin potius, cum aliquis ostium eius pulsaverit, dicat: Ego murus et ubera mea turris. Lavi pedes meos, non possum inquinare eos.

postquam grandicula sum coepio et in exemplum sponsus suus cresco sapientia aetas et gratia apud deus et homo pergo cum parens ad templum verus pater sed cum ille non egredior e templum quaero is in iter saeculis inter turbo et frequentia propinquus et nusquam alibi reperio nisi in adytum scripturaris propheta et apostolus de spirital nuptiae sciscitor imitor maria quam gabriel solus in cubiculum suus reperio et ideo forsitan timor perterreo sum quia vir qui non soleo aspicio aemulo is de qui dico omnis gloria filia rex ab intus loquor et ipse eligo caritas jaculus vulnero introduco ego rex in cubiculum suus numquam exeo foras ne invenio is qui circumeo civitas ne percutio et vulnerent et aufero theristrum pudicitia nudus in sanguis derelinquo quin potis cum aliquis ostium is pulso dico ego murus et uber meus turris lavo pes meus non possum inquinaris is


Pudet dicere: sacerdotes idolorum, mimi et aurigae et scorta hereditates capiunt; solis clericis et monachis hoc lege prohibetur et prohibetur non a persecutoribus, sed a principibus Christianis. Nec de lege conqueror, sed doleo, cur meruerimus hanc legem. Cauterium bonum est, sed que mihi vulnus, ut indigeam cauterio? Provida severaque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur avaritia. Per fidei commissa legibus inludimus, et quasi maiora sint imperatorum scita quam Christi, leges timemus, evangelia contemnimus. Sit heres, sed mater filiorum, id est gregis sui, ecclesia, quae illos genuit, nutrivit et pavit. Quid nos inserimus inter matrem et liberos? Gloria episcopi est pauperum opibus providere, ignominia omnium sacerdotum est propriis studere divitiis. Natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem saturare ventrem poteram, nunc similam et mella fastidio, novi et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit caligo, saporibus avium discerno provincias et ciborum me raritas ac novissime damna ipsa delectant. Audio praeterea in senes et anus absque liberis quorundam turpe servitium. Ipsi apponunt mattulam, obsident lectum, et purulentias stomachi et phlegmata pulmonis manu propria suscipiunt. Pavent ad introitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et, si paululum senex vegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus avara torquetur. Timent enim, ne perdant ministerium, et vivacem senem Mathusalae annis conparant. O quanta apud dominum merces, si in praesenti pretium non speraret! Quantis sudoribus hereditas cassa expetitur! Minori labore margaritum Christi emi poterat.

pudeo dico sacerdos idolum mimus et auriga et scortum hereditas capio sol clericis et monachis hic lex prohibeo et prohibeo non ab persecutor sed ab princeps christianus neque de lex conqueror sed doleo cur mereo hic lex cauterium bonus sum sed que ego vulnus ut indigeo cauterium providus severus lex cautio et tamen neque sic refreno avaritia per fides committo lex inludimus et quasi magnus sum imperator scio quam christus lex timeo evangelia contemno sum heres sed mater filius is sum grex suus ecclesia qui ille gigno nutrio et pasco quis nos insero inter mater et liber gloria episcopus sum pauper ops provideo ignominia omnis sacerdos sum proprius studeo divitiae nascor in pauper domus et in tugurium rusticanus qui vix milium et cibarius panis rugientem saturaris venter possum nunc simila et mel fastidium nosco et genus et nomen piscis in quo litus conca lego sum caligo sapor avis discerno provincia et cibus ego raritas atque novus damno ipse delecto audio praeterea in senex et anus absque liber quidam turpis servitium ipse appono mattulam obsido lectus et purulentias stomachus et phlegmata pulmo manus proprius suscipio paveo ad introeo medicus trementibusque labium an commodus habeo sciscitor et si paululum senex vegetior sum periclitor atque simulo laetitia mens intrinsecus avarus torqueo timeo enim ne perdo ministerium et vivax senex mathusalae annus conparo o quantus apud dominus merces si in praesens pretium non spero quantus sudor hereditas cassus expeto parvus labor margaritum christus emo possum


Nulla eo tempore nobilium feminarum noverat Romae propositum monachorum nec audebat propter rei novitatem ignominiosum, ut tunc putabatur, et vile in popidis nomen adsumere. Hace ab Alexandrinis sacerdotibus papaque Athanasio et postea Petro, qui persecutionem Arrianae hereseos declinantes quasi ad tutissimum communionis suae portum Roman confugerant, vitam beati Antonii adhuc tune viventis monasteriaque in Thebaide Pachumii et virginum ae viduarum didicit disciplinam nee erubuit profiteri, quod Christo placere cognoverat. Hanc multos post annos imitata est Sophronia et aliae, quibus rectissime illud Ennianum aptari potest: Utinam ne in nemore Pelio. Huius armcitiis fruita est Paula venerabilis, in huius nutrita cubiculo Eustochium, virginitatis decus, ut facilis aestimatio sit, qualis magistra, ubi tales discipulae. Rideat forsitan infidelis lector me in muliercularum laudibus inmorari: qui si recordetur sanctas feminas, comites domini salvatoris, quae ministrabant ei de sua substantia, et tres Marias stantes ante erucem Mariamque proprie Magdalenen, quae ob sedulitatem et ardorem fidei 'turritae' nomen accepit et prima ante apostolos Christum videre meruit resurgentem, se potius superbiae quam nos condemnabit ineptiarum, qui virtutes non sexu sed animo iudicamus. Unde et Iesus Iohannem evangelistam amabat plurimum, qui propter generis nobilitatem erat notus pontifici et Iudaeorum insidias non timebat, in tantum, ut Petrum introduceret in atrium et staret solus apostolorum ante crucem matremque salvatoris in sua reciperet, ut hereditatem virginis domini virginem matrem filius virgo susciperet.

nullus is tempus nobilis femina nosco roma propono monachorum neque audeo propter res novitas ignominiosus ut tunc puto et vilis in popidis nomen adsumo hace ab alexandrinus sacerdos papaque athanasio et postea petro qui persecutio arrianae hereseos declino quasi ad tueor communio suus portus roma confugio vita beati antonius adhuc tu vivo monasteriaque in thebais pachumii et virgo ae viduaris disco disciplina nee erubesco profiteor qui christus placeo cognosco hic multus post annus imito sum sophronia et alius qui recingo ille ennianus aptaris possum utinam ne in nemus pelius hic armcitiis fruita sum paulus venerabilis in hic nutrio cubiculum eustochium virginitas decus ut facilis aestimatio sum qualis magistro ubi talis discipula rideo forsitan infidelis lector ego in muliercularis laus inmoraris qui si recordor sancio femina comes dominus salvator qui ministro is de suus substantia et tres marias sto ante erucem mariamque proprius magdalenen qui ob sedulitas et ardor fides turritus nomen accipio et primus ante apostolus christus video mereo resurgo sui potis superbia quam nos condemno ineptiaris qui virtus non sexu sed animus judico unde et iesus iohannem evangelista amo multus qui propter genus nobilitas sum notus pontifex et judaeus insidiae non timeo in tantus ut petrum introduco in atrium et sto solus apostolus ante crux mater salvator in suus recipio ut hereditas virgo dominus virgo mater filius virgo suscipio


Oro te, quid tale umquam, quale apostoli, fecimus, ut merito scandalizentur; patrem senem cum navicula et rete dimittunt; publicanus a teloneo surgit et sequitur salvatorem; volens discipulus reverti domum et suis ante renuntiare magistri voce prohibetur; sepultura non datur patri et pietatis genus est inpium esse pro domino. Nos, quia serica veste non utimur, monachi iudicamur, quia ebrii non sumus nec cachinno ora dissolvimus, continentes vocantur et tristes. Si tunica non canduerit, statim illud e trivio: Inpostor et Graecus est. Cavi- lentur vafriora licet et pingui aqualiculo farsos circumferant homines: Blesilla nostra ridebit nec dignabitur loquacium ranarum audire convicia, cum dominus eius dictus sit Beelzebub.

oro tu quis talis umquam qualis apostolus facio ut mereo scandalizentur pater senex cum navicula et reor dimitto publicanus ab teloneo surgo et sequor salvator volo discipulus revorto domus et suus ante renuntiaris magister vox prohibeo sepelio non do pater et pietas genus sum impius sum pro dominus nos quia sericum vestis non utor monachi judico quia ebrius non sum neque cachinnus os dissolvo contineo voco et tristis si tunica non canduerit statim ille e trivius inpostor et graecus sum caveo lentur vafriora licet et pinguis aqualiculo farsos circumfero homo blesilla noster rideo neque digno loquacium ranaris audio convicior cum dominus is dico sum beelzebub


Dicam et aliud, quid in Aegyptio viderim. Graecus adulescens erat in eoenobio, qui nulla continentiae, nulla operis magnitudine flammam poterat carnis extinguere. Hunc periclitantem pater monasterii hac arte servavit. Imperat cuidam viro gravi, ut iurgiis atque conviciis insectaretur hominem et post inrogatam iniuriam primus veniret ad querimonias. Vocati testes pro eo loquebantur, qui contumeliam fecerat. Flere ille contra mendacium; nullus alius credere veritati, solus pater defensionem suam callide opponere, ne abundantiori tristitia absorberetur frater. Quid multa? Ita annus ductus est, quo expleto interrogatus adulescens super cogitationibus pristinis, an adhuc molestiae aliquid sustineret: Papae, inquit, vivere non licet, et fornicari libet? Hic si solus fuisset, quo adiutore superasset?

dico et alius quis in aegyptius video graecus adulescens sum in eoenobio qui nullus continentia nullus opus magnitudo flamma possum caro extinguere hic periclitor pater monasterii hic ars servo impero quidam vir gravis ut jurgium atque convicium insectaretur homo et post inrogo iniuria primus venio ad querimonia voco testis pro is loquor qui contumelia facio fleo ille contra mendacium nullus alius credo veritas solus pater defensio suus callidus oppono ne abundo tristitia absorberetur frater quis multus ita annus duco sum quo expleo interrogo adulescens super cogitatio pristinus an adhuc molestia aliquis sustineo papae inquam vivo non licet et fornicor libet hic si solus sum quo adiutor supero


Respondebis: Quomodo haec omnia mulier saecularis in tanta frequentia hominum Romae custodire potero? Noli ergo subire onus, quod ferre non potes, sed, postquam ablactaveris eam cum Isaac et vestieris cum Samuhele, mitte aviae et amitae. Redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae, et cunis Iesu vagientis inpone. Nutriatur in monasterio, sit inter virginum choros, iurare non discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, vivat angelice, sit in carne sine carne, omne hominum genus sui simile putet et, ut cetera taceam, certe te liberet servandi difficultate et custodiae periculo. Melius est tibi desiderare absentem quam pavere ad singula, cum quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. Trade Eustochio parvulam, cuius nunc et ipse vagitus pro te oratio est, trade comitem, futuram sanctitatis heredem. Illam videat, illam amet, illam primis miretur ab annis, cuius et sermo et habitus et incessus doctrina virtutum est. Sit in gremio aviae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia, quae longo usu didicit nutrire. docere, servare virgines, in cuius corona centenarii cotidie numeri castitas texitur. Felix virgo, felix Paula Toxotii, quae per aviae amitaeque virtutes nobilior est sanctitate quam genere! O si tibi contingeret videre socrum et cognatam tuam et in parvis corpusculis ingentes animos intueri! Pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes filiam et primam Dei sententiam secunda evangelii lege mutares. Ne tu parvi penderes aliorum desideria liberorum et te ipsa magis offerres Deo! Sed quia tempus est amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus et uxor non habet potestatem corporis sui et unusquisque in ea vocatione, qua vocatus est, in ea permaneat in domino, et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem Deo voverat, postquam obtulit tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, ut futurus propheta in huius domo cresceret, quae adhuc alios filios habere cupiebat. Denique, postquam concepit et peperit, non est ausa ad templum accedere et vacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, talique immolato sacrificio reversa domum quinque liberos sibi genuit, quia primogenitum Deo peperat. Miraris felicitatem sanctae mulieris? Imitare fidem. Ipse, si Paulam miseris, balbutientia senex verba formabo multo gloriosior mundi philosopho, qui non regem Macedonum Babylonio periturum veneno, sed ancillam et sponsam Christi erudiam regnis caelestibus offerendam.

respondeo quomodo hic omnis mulier saecularis in tantus frequentia homo roma custodio possum nolo ergo subeo onus qui fero non possum sed postquam ablactaveris is cum isaac et vestio cum samuhelis mitto avia et amita reddo pretiosus gemma cubiculum maria et cuna iesus vagio inpono nutrio in monasterio sum inter virgo chorus iuro non disco mentior sacrilegium puto nescio saeculis vivo angelice sum in carnis sine carnis omnis homo genus suus similis puto et ut ceterus taceo certus tu libero servo difficultas et custodia periculum bonus sum tu desideraris absum quam pasco ad singulus cum quo loquor quis loquor qui annuo qui libet aspicio trado eustochio parvulus qui nunc et ipse vagitus pro tu oratio sum trado comes sum sanctitas heres ille video ille amo ille primus miro ab annus qui et sermo et habitus et incessus doctrina virtus sum sum in gremium avia qui repeto in neptis quisquis praemitto in filia qui longus usus disco nutrio doceo servaris virgo in qui corona centenarius cottidie numerus castitas texitur felix virgo felix paulus toxotii qui per avia amitaeque virtus nobilior sum sanctitas quam genus o si tu contingo video socer et cognata tuus et in parvus corpusculis ingens animus intueor pro inquiro tu pudicitia non ambigerem quin praecederes filia et primus deus sententia secundus evangelium lex mutaris ne tu parvus pendeo alius desiderium liberi et tu ipse magis offertor deus sed quia tempus sum amplexor et tempus longus fio ab conplexibus et uxor non habeo potestas corpus suus et unusquisque in is vocatio qui voco sum in is permaneo in dominus et qui sub iugum sum sic debeo curro ne in lutum comes derelinquo totus reddo in suboles qui in tu interim differo anna filius qui deus voveo postquam offero tabernaculum numquam recipio indeceo arbitror ut sum propheta in hic domus cresco qui adhuc alius filius habeo cupio denique postquam concipio et pario non sum audeo ad templum accedo et vacuus appareo coram dominus nisi prior reddo qui debeo talis immolo sacrificium revorto domus quinque liber sui gigno quia primogenitus deus peperat miror felicitas sancio mulier imitaris fides ipse si paulus miser balbutientia senex verbum formo multus gloriosus mundus philosophus qui non rex macedones babylonius pereo veneno sed ancilla et sponsa christus erudio regnum caelestis offertor


Verum quia nunc de virginibus scribens paene superflue de monachis disputavi, ad tertium genus veniam, quos anchoretas vocant et qui de coenobiis exeuntes excepto pane et sale amplius ad deserta nil perferunt. Huius vitae auctor Paulus, inlustrator Antonius et, ut ad superiora conscendam, princeps Iohannes baptista fuit. Talem virum Hieremias quoque propheta descripsit dicens: Bonum est viro, cum portaverit iugum ab adulescentia sua. Sedebit solus et tacebit, quoniam sustulit super se iugum, dabit percutienti se maxillam, saturabitur inproperiis, quia non in sempiternum abiciet dominus. Horum laborem et conversationem in carne, non carnis, alio tempore, si volueris, explicabo. Nunc ad propositum redeam, quia de avaritia disserens ad monachos verteram. Quorum tibi exempla proponens, non dicam aurum et argentum et ceteras opes, sed ipsam terram caelumque despicies et Christo copulata cantabis: Pars mea dominus.

verus quia nunc de virgo scribo paene superfluo de monachis disputo ad tertius genus venio qui anchoretas voco et qui de coenobiis exeo excipio panis et sal amplus ad desero nihil perfero hic vita auctor paulus inlustrator antonius et ut ad superus conscendo princeps iohannes baptista sum tal vir hieremias quoque propheta describo dico bonus sum vir cum porto iugum ab adulescentia suus sedeo solus et taceo quoniam tollo super sui iugum do percutio sui maxilla saturo inproperiis quia non in sempiternus abicio dominus horus labor et conversatio in carnis non caro alius tempus si volo explico nunc ad propono redeo quia de avaritia dissero ad monachos verteram qui tu exemplum propono non dico aurum et argentum et ceterus ops sed ipse terra caelum despicio et christus copulo canto pars meus dominus


Cave quoque, ne aut linguam aut aures habeas prurientes. id est, ne aut ipse aliis detrahas aut alios audias detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris et adversus filium matris tuae ponebas scandalum; haec fecisti et tacui. Existimasti iniquitatem, quod ero tibi similis; arguam te et statuam contra faciem tuam. Subauditur: Sermones tuos et cuncta, quae de aliis es locutus, ut tua sententia iudiceris in his ipse deprehensus, quae in aliis arguebas. Neque vero illa iusta est excusatio: Referentibus aliis iniuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter refert. Sagitta in lapide numquam Agitur, interdum resiliens percutit dirigentem. Discat detractor, dum te viderit non libenter audire, non facile detrahere. Cum detractoribus, ait Salomon, ne miscearis, quoniam repente veniet perditio eorum, et ruinam utriusque quis novit? Tam videlicet eius, qui detrahit, quam illius, qui aurem accommodat detrahenti.

caveo quoque ne aut lingua aut auris habeo prurio is sum ne aut ipse alius detraho aut alius audio detraho sedeo inquam adverro frater tuus loquebaris et adverro filius mater tuus pono scandalum hic facio et taceo existimo iniquitas qui sum tu similis arguo tu et statua contra facies tuus subaudio sermo tuus et cunctus qui de alius sum loquor ut tuus sententia iudiceris in hic ipse deprehendo qui in alius arguo neque verus ille iustus sum excusatio refero alius iniuria facio non possum nemo invito auditor libet refero sagitta in lapis numquam ago interdum resiliens percutio dirigo disco detractor dum tu video non libet audio non facilis detraho cos detractor aio salomon ne miscearis quoniam repens venio perditio is et ruina uterque quis nosco tam videlicet is qui detraho quam ille qui auris accommodo detrahenti


Sed quid ago? Rursus inprovidus obsecro? Abeant preces, blandimenta discedant; debet amor irasci. Qui rogantem contempseras, forsitan audies obiurgantem. Quid facis in paterna domo, delicate miles? Ubi vallum, ubi fossa, ubi hiemps acta sub pellibus? Ecce de caelo tuba canit, cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur, ecce bis acutus gladius ex regis ore procedens obvia quaeque metit: et tu mihi de cubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem? Corpus adsuetum tunica loricae non suffert, caput opertum linteo galeam recusat, mollem otio manum durus exasperat capulus. Audi edictum regis tui: Qui mecum non est, contra me est; et qui mecum non colligit, spargit. Recordare tiroconii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus sacramenti verba iurasti: pro nomine eius non te matri parciturum esse, non patri. Ecce adversarius in pectore tuo Christum conatur occidere; ecce donativum, quod militaturus acceperas, hostilia castra suspirant. Licet parvulus ex collo pendeat nepos, licet sparso crine et scissis vestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad vexillum crucis vola! Pietatis genus est in hac re esse crudelem.

sed quis ago rursus improvidus obsecro abeo prex blandimentum discedo debeo amor irascor qui rogo contempseras forsitan audio obiurgantem quis facio in paternus domus delicatus miles ubius valles ubi fossa ubi hiems ago sub pellis ecce de caelum tuba cano cum nubis debello orbis imperator armo egredior ecce bis acutus gladius ex rex os procedo obvius quisque metior et tu ego de cubiculum ad acies de umbra egrederis ad sol corpus assuesco tunica lorica non suffero caput operio linteum galea recuso mollis otium manus durus exaspero capulus audio edictum rex tuus qui ego non sum contra ego sum et qui ego non colligo spargo recordaris tiroconii tuus dies quo christus in baptisma consepultus sacramentum verbum juro pro nomen is non tu mater parciturum sum non pater ecce adversarius in pectus tuus christus conor occaedes ecce donativum qui milito accipio hostilis castrum suspiro licet parvulus ex collum pendeo nepos licet spargo crinis et scissus vestis uber qui nutrio mater ostendo licet in limen pater jaceo per calceo pergo pater siccus oculus ad vexillum crux volo pietas genus sum in hic res sum crudelis


NON debet charta dividere, quos amor mutuus copulavit, nec per singulos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic invicem nos ametis, ut non minus tres caritas iungat, quam duos natura sociavit. Quin potius, si rei condicio pateretur, sub uno litterulae apice nomine indiviso concluderem vestris quoque ita me litteris pro vocantibus, ut et in uno tres et in tribus unum putarem. Nam postquam sancto Evagrio transmittente in ea ad me heremi parte delatae sunt, quae inter Syros et Sarracenos vastum limitem ducit, sic gavisus sum, ut illum diem Romanae fclicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam proelio post Cannensem pugnam superba Hannibalis agmina conciderunt, ego vicerim. Et licet supra dictus frater saepe me visitet atque ita ut sua in Christo viscera foveat, tamen longo a me spatio seiunctus non minus mihi dereliquit abeundo desiderium, quam adtulerat veniendo laetitiam.

non debeo charta divido qui amor mutuus copulo neque per singuli officium meus sum partio sermo cum sic invicem nos amo ut non paruus tres careo jungo quam duo natura socio quin potis si res condicio pateo sub unus litterula apex nomen indivisus concluderem vester quoque ita ego littera pro voco ut et in unus tres et in tres unus puto nam postquam sancio evagrio transmitto in is ad ego heremi pars defero sum qui inter syrus et sarracenos vastus limito duco sic gaudeo sum ut ille dies romanus fclicitas quo primus marcellus apud nola proelium post cannensis pugna superbus hannibal agmen concido ego vinco et licet supra dico frater saepe ego visito atque ita ut suus in christus viscera foveo tamen longus ab ego spatium sejungo non paruus ego derelinquo abeo desiderium quam affero venio laetitia


Hace expressius loquor, ut adulescentem meum et linguae et aurium prurigine liberem, ut renatum in Christo sine ruga et macula quasi pudieam virginem exhibeam sanctamque tam mente quam corpore, ne solo nomine glorietur et absque oleo bonorum operum extincta lampade excludatur ab sponso. Habes ibi sanetum doetissimumque pontificem Proeulum, qui viva et praesenti voce nostras scidulas superet cotidianisque tractatibus iter tuum dirigat nee patiatur te in partem alteram declinando viam relinquere regiam, per quam Israhel ad terram repromissionis properans se transiturum esse promittit. Atque utinam exaudiatur vox ecclesiae eonplorantis: Domine, pacem da nobis; omnia enim reddidisti nobis. Utinam, quod renuntiamus saeculo, voluntas sit, non necessitas, et paupertas habeat expetita gloriam, non inlata crueiatum. Ceterum iuxta miserias huius temporis et ubique gladios saevientes satis dives est, qui pane non indiget, nimium potens, qui servire non cogitur. Sanetus Exsuperius, Tolosae episcopus, viduae Sareptensis imitator, esuriens pascit alios et ore patiente ieiuniis fame torquetur aliena omnemque substantiam Christi visceribus erogavit. Nihil illo ditius, qui corpus domini canistro viminco, sanguinem portat vitro, qui avaritiam proiecit e templo, qui absque funiculo et increpatione vendentium columbas, id est dona Spiritus Sancti, mensas subvertit mammonae et nummulariorum aera dispersit, ut domus Dei domus vocaretur orationis et non latronum spelunca. Huius e vicino sectare vestigia et ceterorum, qui virtutum illius similes sunt, quos sacerdotium et humiliores facit et pauperiores, aut, si perfecta desideras, exi cum Abraham de patria et de cognatione tua et perge, quo nescis. Si habes substantiam, vende et da pauperibus, si non habes, grandi onere liberatus es; nudum Christum nudus sequere. Durum, grande, difficile, sed magna sunt praemia.

hace exprimo loquor ut adulescens meus et lingua et auris prurigo libero ut reno in christus sine ruga et macula quasi pudieam virgo exhibeo sancio tam mens quam corpus ne solum nomen glorior et absque oleum bonus opus extingo lampas excludo ab sponsum habeo ibi sanetum doetissimumque pontifex proeulis qui vivus et praesens vox noster scidulas supero cottidianus tractas iter tuus dirigo nee patior tu in pars alter declino via relinquo regia per quam israhel ad terra repromissio propero sui transeo sum promitto atque utinam exaudio vox ecclesia eonplorantis dominus pax do nos omnis enim reddo nos utinam qui renuntio saeculum voluntas sum non necessitas et paupertas habeo expeto gloria non infero crueiatum ceterum iuxta miseria hic tempus et ubique gladius saevio satis dives sum qui panis non indigeo nimium possum qui servio non cogo sanetus exsuperius tolosa episcopus vidua sareptensis imitator esurio pasco alius et os patior jejunium fames torqueo alienus omnis substantia christus viscera erogo nihil ille dives qui corpus dominus canistrum viminco sanguis porto vitrum qui avaritia proicio e templum qui absque funiculus et increpatio vendo columba is sum donum spiritus sanctus mensa subverto mammonae et nummularius aes dispersit ut domus deus domus voco oratio et non latro spelunca hic e vicinus sectaris vestigium et ceterus qui virtus ille similis sum qui sacerdotium et humilis facio et pauperiores aut si perficio desidero exeo cum abraham de patria et de cognatio tuus et pergo quo nescio si habeo substantia vendo et do pauper si non habeo grandis onus libero sum nudus christus nudus sequor durus grandis difficilis sed magnus sum praemium


Ita et nunc, mi Marcella, Blesillam nostram vidimus ardore febrium per triginta ferme dies iugiter aestuasse, ut sciret reiciendas delicias corporis, quod paulo post vermibus exarandum sit. Venit et ad hanc dominus Iesus tetigitque manum eius et surgens ministrat ei. Redolebat aliquid neglegentiae et divitiarum fasciis conligata in saeculi iacebat sepulchro, sed confremuit Iesus et conturbatus in spiritu clamavit dicens: Blesilla, exi foras. Quae vocata surrexit et egressa cum domino vescitur. Iudaei minentur et tumeant, quaerant occidere suscitatam, soli apostoli gloriantur; scit se vitam suam ei debere, cui credidit; scit se eius amplexare pedes, cuius paulo ante iudicium pertimescebat. Corpus paene iacebat examine et anhelos artus mors vicina quatiebat. Ubi tunc erant auxilia propinquorum, ubi verba omni inaniora fumo? Nihil tibi debet, o ingrata cognatio, quae mundo periit et Christo revixit. Qui Christianus est, gaudeat; qui irascitur, non esse se indicat Christianum.

ita et nunc ego marcella blesillam noster video ardor febris per triginta ferme dies jugis aestuasse ut scio reiciendas deliquia corpus qui paulus post vermis exarandum sum venio et ad hic dominus iesus tango manus is et surgo ministro is redolebat aliquis neglegentia et divitiaris fascia conligo in saeculis iaceo sepulcrum sed confremuit iesus et conturbo in spiritus clamo dico blesilla exeo foras qui voco surgo et egredior cum dominus vesco judaeus mino et tumeo quaero occaedes suscitatam solus apostolus glorior scio sui vita suus is debeo qui credo scio sui is amplexaris pes qui paulus ante iudicium pertimesco corpus paene iaceo examen et anhelus artus mors vicinum quatio ubius tunc sum auxilium propinquus ubi verbum omnis inanis fumus nihil tu debeo o ingratus cognatio qui mundus pereo et christus revivo qui christianus sum gaudeo qui irascor non sum sui indico christianus


Si autem haec sustinent illi, qui exeso corpore solis cogitationibus oppugnantur, quid patitur puella, quae deliciis fruitur? Nempe illud apostoli: Vivens mortua est. Si quid itaque in me potest esse consilii, si experto creditur, hoc primum moneo, hoc obtestor, ut sponsa Christi vinum fugiat pro veneno. Haec adversus adulescentiam prima arma sunt daemonum. Non sic avaritia quatit, inflat superbia, delectat ambitio. Facile aliis caremus vitiis: hic hostis intus inclusus est. Quocumque pergimus, nobiscum portamus inimicum. Vinum et adulescentia duplex incendium voluptatis. Quid oleum flammae adicimus? Quid ardenti corpusculo fomenta ignium ministramus? Paulus ad Timotheum: Iam noli, inquit, aquam bibere, sed vinum modicum utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. Vide, quibus causis vini potio concedatur: vix hoc stomachi dolor et frequens meretur infirmitas. Et ne nobis forsitan de aegrotationibus blandiremur, modicum praecepit esse sumendum, medici potius consilio quam apostoli—licet et apostolus sit medicus spiritalis—et, ne Timotheus inbccillitate superatus evangelii praedicandi non posset habere discursus. Alioquin se dixisse meminerat et: vinum, in quo est luxuria, et: bonum est homini vinum non bibere et carnem non manducare. Noe vinum bibit et inebriatus est rudi adhuc saeculo; et tunc primum plantavit vineam: inebriare vinum forsitan nesciebat. Et ut intellegas scripturae in omnibus sacramentum—margarita quippe est sermo Dei et ex omni parte forari potest—post ebrietatem nudatio femorum subsecuta est, libido iuncta luxuriae. Prius venter et statim cetera; manducavit enim populus et bibit, et surrexerunt ludere. Loth, amicus Dei, in monte salvatus et de tot millibus populis solus iustus inventus inebriatur a filiabus suis; et licet putarent genus hominum defecisse et hoc facerent liberorum magis desiderio quam libidinis, tamen virum iustum sciebant hoc nisi ebrium non esse facturum; denique, quid fecerit ignoravit; et—quamquam voluntas non sit in crimine, error in culpa est—inde nascuntur Moabitae et Ammanitae, inimici Israhel qui usque ad quartam et decimam progeniem et usque in aeternum non ingrediuntur ecclesiam Dei.

si autem hic sustineo ille qui exedo corpus sol cogitatio oppugno quis patior puella qui deliciae fruor nempe ille apostolus vivo morior sum si quis itaque in ego possum sum consilium si experior credo hic primus moneo hic obtestor ut sponsa christus vinum fugio pro veneno hic adverro adulescentia primus arma sum daemon non sic avaritia quatio inflo superbia delecto ambitio facilis alius careo vitium hic hostis intus includo sum quicumque pergo nos porto inimicus vinum et adulescentia duplex incendium voluptas quis oleum flamma adicio quis ardeo corpusculum fomentum ignis ministro paulus ad timotheus iam nolo inquam aqua bibo sed vinum modicus utor propter stomachus et frequens tuus infirmitas video qui causa vinum potio concedo vix hic stomachus dolor et frequens mereo infirmitas et ne nos forsitan de aegrotatio blandiremur modicus praecipio sum sumo medicus potis consilium quam apostolus licet et apostolus sum medicus spirital et ne timotheus inbccillitas supero evangelium praedicandi non possum habeo discursus alioqui sui dico memini et vinum in quo sum luxuria et bonus sum homo vinum non bibo et caro non manduco noe vinum bibo et inebrio sum rudo adhuc saeculum et tunc primus planto vinea inebriaris vinum forsitan nescio et ut intellego scribo in omnis sacramentum margaritum quippe sum sermo deus et ex omnis pars foraris possum post ebrietas nudatio femorum subsequor sum libido iungo luxuria prior venter et statim ceterus manduco enim populus et bibo et surgo ludo loth amicus deus in mons salvo et de tot mille populus solus iustus invenio inebrio ab filiabus suus et licet puto genus homo deficio et hic facio liberi magis desiderium quam libido tamen vir iustus scio hic nisi ebrius non sum facio denique quis facio ignoro et quamquam voluntas non sum in crimen error in culpa sum inde nascor moabites et ammanitae inimicus israhel qui usque ad quartus et decimus progenies et usque in aeternus non ingredior ecclesia deus


Sed ne tantum videar disputare de feminis, viros quoque fuge, quos videris catenatos, quibus feminei contra apostolum crines, hircorum barba, nigrum pallium et nudi in patientiam frigoris pedes. Haec omnia argumenta sunt diaboli Talem olim Antimum, talem nuper Sofronium Roma congemuit. Qui postquam nobilium introierint domos et deceperint mulierculas oneratas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes, tristitiam simulant et quasi longa ieiunia furtivis noctium cibis protrahunt; pudet reliqua dicere, ne videar invehi potius quam monere. Sunt alii—de mei ordinis hominibus loquor—qui ideo ad presbyterium et diaconatum ambiunt, ut mulieres licentius videant. Omnis his cura de vestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat. Crines calamistri vestigio rotantur, digiti de anulis radiant et, ne plantas umidior via spargat, vix imprimunt summa vestigia. Tales cum videris, sponsos magis aestimato quam clericos. Quidam in hoc omne studium vitamque posuerunt, ut matronarum nomina, domos moresque cognoscant. E quibus unum, qui huius artis est princeps, breviter strictimque describam, quo facilius magistro cognito discipulos recognoscas. Cum sole festinus exsurgit; salutandi ei ordo disponitur; viarum conpendia requiruntur, et paene usque ad cubilia dormientium senex inportunus ingreditur. Si pulvillum viderit, si mantele elegans, si aliquid domesticae supellectilis, laudat, miratur, adtrectat, et se his indigere conquerens non tam inpetrat quam extorquet, quia singulae metuunt veredarium urbis offendere. Huic inimica castitas, inimica ieiunia; prandium nidoribus probat et altilem quae vulgo ποππύζων nominatur. Os barbarum et procax et in convicia semper armatum. Quocumque te verteris, primus in facie est. Quidquid novum insonuerit, aut auctor aut exaggerator est famae. Equi per horarum momenta mutantur tam nitidi, tam feroces, ut illum Thracii regis putes esse germanum.

sed ne tantus video disputaris de femina vir quoque fugio qui video cateno qui femineus contra apostolus crinis hircorum barba niger pallium et nudus in patientia frigor pes hic omnis argumentum sum diabolus tal olim antimum talis nuper sofronium roma congemo qui postquam nobilis introeo domus et decipio muliercula onero peccatum semper disco et numquam ad scientia veritas pervenio tristitia simulo et quasi longus ieiunium furtivus nox cibus protrahunt pudeo reliquus dico ne video inveho potis quam moneo sum alius de meus ordo homo loquor qui ideo ad presbyterium et diaconatum ambiunt ut mulier licet video omnis hic cura de vestis si bene oleo si pes laxo pello non folleat crinis calamister vestigium roto digitus de anulus radio et ne planto umidus via spargo vix imprimunt summus vestigium tal cum video sponsus magis aestimo quam clericos quidam in hic omnis studium vita pono ut matronaris nomen domus mos cognosco e qui unus qui hic ars sum princeps brevis strictim describo quo facilis magister cognosco discipulus recognosco cos sol festinus exsurgo saluto is ordo dispono viaris conpendia requiro et paene usque ad cubile dormio senex importunus ingredior si pulvillus video si mantelis elego si aliquis domesticus supellectilis laudo miro adtrectat et sui hic indigeo conqueror non tam impetro quam extorqueo quia singulus metuo veredarium urbs offendo hic inimicus castitas inimicus ieiunium prandium nidor probo et altilis qui vulgo nomino os barbaris et procax et in convicior semper armo quicumque tu verto primus in facies sum quisquis novus insono aut auctor aut exaggerator sum fama equus per hora momentum muto tam nitidus tam ferox ut ille thracius rex puto sum germanus


Rogo, quae est ista securitas? Impendentem non timet mortem, laetatur percussa, carnifex pallet; oculi gladium non videntes tantum fibulam vident et, ne parum esset, quod non formidabat interitum, praestabat beneficium saevienti. Iam igitur et tertius ictus: sacramentum frustraverat trinitatis. Iam speculator exterritus et non credens ferro mucronem aptabat in iugulum, ut, qui secare non poterat, saltim premente manu corpori conderetur: O omnibus inaudita res saeculis!—ad capulum gladius reflectitur, et velut dominum suum victus aspiciens confessus est se ferire non posse.

rogo qui sum iste securitas impendeo non timeo mors laeto percutio carnifex palleo oculus gladius non video tantus fibula video et ne parum sum qui non formido interitus praesto beneficium saevio iam igitur et tertius iacio sacramentum frustraverat trinitas iam speculator exterreo et non credo ferrum mucro apto in iugulum ut qui secaris non possum saltem premo manus corpus condo o omnis inaudio res saeculis ad capulus gladius reflecto et velut dominus suus vinco aspicio confiteor sum sui ferio non possum


Primumque tractandum est, utrum solus an cum aliis in monasterio vivere debeas. Mihi placet, ut habeas sanctorum contubernium nec ipse te doceas et absque ductore1 ingrediaris viam, quam numquam ingressus es, statimque in partem tibi alteram declinandum sit et errori pateas plusque aut minus ambules, quam necesse est, ut currens lasseris, moram faciens obdormias. In solitudine cito subrepit superbia et, si parumper ieiunaverit hominemque non viderit, putat se alicuius esse momenti oblitusque sui, unde quo venerit, intus corpore lingua foris vagatur. Iudicat contra apostoli voluntatem alienos servos; quod gula poposcerit, porrigit manus; dormit, quantum voluerit; nullum veretur, omnes se inferiores putat crebriusque in urbibus quam in cellula est et inter fratres simulat verecundiam, qui platearum turbis conliditur. Quid igitur? Solitariam vitam reprehendimus? Minime, quippe quam saepe laudavimus. Sed de ludo monasteriorum huiusce modi volumus egredi milites, quos rudimenta non teneant, qui specimen conversationis suae multo tempore dederint, qui omnium fuerunt minimi, ut primi omnium fierent, quos nec esuries nec saturitas aliquando superavit, qui paupertate laetantur, quorum habitus, sermo, vultus, incessus doctrina virtutum est, qui nesciunt secundum quosdam ineptos homines daemonum obpugnantium contra se portenta contingere, ut apud inperitos et vulgi homines miraculum sui faciant et exinde sectentur lucra.

primus tracto sum utrum solus an cum alius in monasterio vivo debeo ego placeo ut habeo sancio contubernium neque ipse tu doceo et absque ductor ingrediaris via quam numquam ingredior sum statim in pars tu alter declino sum et error pateo multus aut paruus ambulis quam necesse sum ut curro lasso mora facio obdormias in solitudo cito subrepo superbia et si parumper ieiunaverit homo non video puto sui aliquis sum momentum obliviscor suus unde quo venio intus corpus lingua foris vago iudico contra apostolus voluntas alienus servus qui gula posco porrigo manus dormio quantus volo nullus vereor omnis sui inferus puto creber in urbs quam in cellula sum et inter frater simulo verecundia qui platearis turba conliditur quis igitur solitarius vita reprehendo paruus quippe quam saepe laudo sed de ludo monasteriorum hic modus volo egredior miles qui rudimentum non teneo qui specimen conversatio suus multus tempus do qui omnis sum minimus ut primus omnis fio qui neque esuries neque saturitas aliquando supero qui paupertas laeto qui habitus sermo vultus incessus doctrina virtus sum qui nescio secundus quidam ineptus homo daemon obpugno contra sui portentum contingo ut apud imperitus et vulgus homo miraculis suus facio et exinde sector lucrum


Anus interim quaedam, quae ecclesiae sustentabatur opibus, debitum caelo spiritum reddidit, et quasi de industria ordine currente rerum vicarium tumulo corpus operitur. Dubia adhuc luce in lictore zabulus occurrit, quaerit cadaver occisae, sepulchrum sibi monstrari petit; vivere putat, quam mori potuisse miratur. Recens a clericis caespes ostendetur et dudum superiecta humus cum his vocibus ingeritur flagitanti: Erue scilicet ossa iam condita, infer novum sepulchro bellum, et si hoc parum est, avibus ferisque lanianda membra discerpe; septies percussa debet aliquid morte plus perpeti.

anus interim quidam qui ecclesia sustento ops debeo caelum spiritus reddo et quasi de industria ordo curro res vicarius tumulus corpus operio dubius adhuc lux in lictor zabulus occurro quaero cadaver occaedes sepulcrum sui monstraris peto vivo puto quam morior possum miro recens ab clericis caespes ostendo et dudum superjacio humus cum hic vox ingero flagito eruo scilicet os iam condio infero novus sepulcrum bellum et si hic parum sum avis ferio lanio membrum discerpe septies percutio debeo aliquis mors multus perpetior


Coegisti me, Nepotiane carissime, lapidato iam virginitatis libello, quem sanctae Eustochiae Romae scripseram, post annos decem rursus Betheem ora reserare et confodiendum me linguis omnium prodere. Aut enim nihil scribendum fuit, ne hominum iudicium subiremus, quod tu facere prohibuisti, aut scribentes nosse cunctorum adversum nos maledicorum tela torquenda. Quos obsecro, quiescant et desinant maledicere; non enim ut adversarii, sed ut amici scripsimus, nec invecti sumus in eos, qui peccant, sed, ne peccent, monuimus. Neque in illos tantum, sed et in nos ipsos severi iudices fuimus volentesque festucam de oculo alterius tollere nostram prius trabem eiecimus. Nullum laesi, nullus saltim descriptione signatus est, neminem specialiter meus sermo pulsavit: generalis, de vitiis disputatio est. Qui mihi irasci voluerit, prius ipse de se, quod talis sit, confitetur.

cogo ego nepotiane carus lapidato iam virginitas libellus qui sancio eustochiae roma scribo post annus decem rursus betheem os reseraris et confodio ego lingua omnis prodo aut enim nihil scribo sum ne homo iudicium subeo qui tu facio prohibeo aut scribo nosco cunctor adverro nos maledicus telum torqueo qui obsecro quiesco et desino maledico non enim ut adversarius sed ut amicus scribo neque inveho sum in is qui pecco sed ne pecco moneo neque in ille tantus sed et in nos ipse severus iudex sum volo festuca de oculus alter tollo noster prior trabs eicio nullus laedo nullus saltem descriptio signo sum nemo specialis meus sermo pulso general de vitium disputatio sum qui ego irascor volo prior ipse de sui qui talis sum confiteor


SAEPE et multum flagitas, virgo Christi Principia, ut memoriam sanctae feminae Marcellae litteris recolam et bonum, quo diu fruiti sumus, etiam ceteris noscendum imitandumque describant. Satisque doleo, quod hortaris sponte—currentem, et me arbitraris indigere precibus, qui ne tibi quidem in eius dilectione concedam multoque plus accipiam quam tribuam beneficii tantarum recordatione virtutum. Nam ut hucusque reticerem et biennium praeterirem silentio, non fuit dissimulationis, ut male aestimas, sed tristitiae incredibilis, quae ita meum obpressit animum, ut melius iudiearem tacere inpraesentiarum, quam nihil dignum illius laudibus dicere. Neque vero Marcellam tuam, immo meam et, ut verius loquar, nostram, omniumque sanctorum et proprie Romanae urbis inclitum decus, institutis rhetorum praedicabo, ut exponam illustrem familiam, alti sanguinis decus et stemmata per consules et praefectos praetorio decurrentia. Nihil in illa laudabo, nisi quod proprium est et in eo nobilius, quod opibus et nobilitate contempta facta est paupertate et humilitate nobilior.

saepe et multus flagito virgo christus principia ut memoria sancio femina marcellae littera recolo et bonus quo diu fruiti sum etiam ceterus nosco imito describo sero doleo qui hortaris sponte curro et ego arbitror indigeo prex qui ne tu quidem in is dilectio concedo multus multus accipio quam tribuo beneficium tantaris recordatio virtus nam ut hucusque reticeo et biennium praetereo silentium non sum dissimulatio ut malus aestimo sed tristitia incredibilis qui ita meus obpremo animus ut bonus iudiearis taceo inpraesentiaris quam nihil dignus ille laus dico neque verus marcellam tuus immo meus et ut verus loquor noster omne sancio et proprius romanus urbs inclutus decus institus rhetor praedico ut expono illustris familia alo sanguis decus et stemma per consul et praeficio praetorius decurrentia nihil in ille laudo nisi qui proprius sum et in is nobilis qui ops et nobilitas contemno facio sum paupertas et humilitas nobilior


Clerici, quibus id officii erat, cruentum linteo cadaver obvolvunt et fossam humum lapidibus construentes ex more tumulum parant. Festinato sol cursu occasum petit, et misericordiam domini celatura nox advenit. Subito feminae palpitat pectus et oculis quaerentibus lucem corpus animatur ad vitam: iam spirat, iam videt, iam sublevatur et loquitur, iam in illam potest vocem erumpere: Dominus, auxiliator meus, non timebo, quid faciat mihi homo.

clerici qui is officium sum cruentus linteum cadaver obvolvunt et fodio humus lapis construentes ex mos tumulus paro festino sol cursus occasus peto et misericordia dominus celo nox advenio subeo femina palpito pectus et oculus quaero lux corpus animo ad vita iam spiro iam video iam sublevo et loquor iam in ille possum voco erumpo dominus auxiliator meus non timeo quis facio ego homo


Quotiens ille transmarinis epistulis deprecatus est, ut aliquid ad se scriberem! Quotiens nocturnum. de evangelio petitorem et interpellatricem duri' iudicis mihi viduam exhibuit! Cumque ego silentio magis quam litteris denegarem et pudore reticentis pudorem suffunderem postulantis, avunculum mihi opposuit precatorem, qui et liberius pro alio peteret et pro reverentia sacerdotii facilius inpetraret. Feci ergo, quod voluit, et brevi libello amicitias nostras aeternae memoriae consecravi; quo suscepto Croesi opes et Darii divitias se vicisse iactabat. Illum oculis, illum sinu, illum manibus, illum ore retinebat; cumque in strato frequenter evolveret, super pectus soporati dulcis pagina decidebat. Si vero peregri- norum, si amicorum quispiam venerat, laetabatur super se nostro testimonio et, quidquid minus in opusculo erat, distinctione moderata et pronuntiationis varietate pensabat, ut in recitando illo ipse 1 vel placere vel displicere cotidie videretur. Unde his fervor, nisi ex amore Dei? Unde legis Christi indefessa meditatio, nisi ex desiderio eius, qui legem dedit? Alii nummum addant nummo et marsuppium suffocantes matronarum opes venentur obsequiis, sint ditiores monachi, quam fuerant saeculares, possideant opes sub Christo paupere, quas sub locuplete diabolo non habuerant, et suspiret eos ecclesia divites, quos tenuit mundus ante mendicos: Nepotianus noster aurum calcans scedulas consectatur, sed, sicut sui in carne contemptor est et paupertate incedit ornatior, ita totum ecclesiae investigat ornatum.

quotiens ille transmarinus epistula deprecor sum ut aliquis ad sui scribo quotiens nocturnus de evangelium petitor et interpellatrix durus judex ego vidua exhibeo cos ego silentium magis quam littera denegaris et pudor reticentis pudor suffunderem postulo avunculis ego oppono precator qui et liber pro alius peto et pro reverendus sacerdotium facilis impetro facio ergo qui volo et brevis libellus amicitia noster aeternus memoria consecro quo suscepto croesus ops et dareus divitiae sui vinco iacto ille oculus ille sinus ille manus ille os retineo cum in stratum frequens evolvo super pectus soporo dulcis pagina decidebat si verus peregri norum si amicus quispiam venio laetor super sui noster testimonium et quisquis paruus in opusculo sum distinctio modero et pronuntiatio varietas penso ut in recito ille ipse vel placeo vel displiceo cottidie video unde hic fervo nisi ex amor deus unde lex christus indefessus meditatio nisi ex desiderium is qui lex do alius nummus addo nummus et marsuppium suffocantes matronaris ops venor obsequium sum dives monachi quam sum saecularis possideo ops sub christus pauper qui sub locuples diabolus non habeo et suspiro is ecclesia dives qui teneo mundus ante mendicus nepotianus noster aurum calceo scedulas consector sed sicut suus in carnis contemptor sum et paupertas incedo orno ita totus ecclesia investigo orno


Verum, quod coepimus, persequamur. Quaerentibus nobis dignum tantae feminae habitaculum, cum ita solitudinem cuperet, ut diversorio Mariae carere nollet, ecce subito discurrentibus nuntiis oriens totus intremuit, ab ultima Maeotide inter glacialem Tanain et Massagetarum immanes populos, ubi Caucasi rupibus feras gentes Alexandri claustra cohibent, erupisse Hunorum examina, quae pernicibus equis huc illucque volitantia caedis pariter ac terroris cuncta conplerent. Aberat tunc Romanus exercitus et bellis civilibus in Italia tenebatur. Hanc gentem Herodotus refert sub Dario, rege Medorum, viginti annis Orientem tenuisse captivum et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum exegisse vectigal. Avertat Iesus ab orbe Romano tales ultra bestias! Insperati ubique aderant et famam celeritate vincentes non religioni, non dignitatibus, non aetati, non vagienti miserebantur infantiae. Cogebantur mori, qui dudum vivere coeperant et nesci- entes malum suum inter hostium manus ac tela ridebant. Consonus inter omnes rumor petere eos Hierosolymam et ob nimiam auri cupiditatem ad hanc urbem concurrere. Muri neglecti pacis incuria sarciebantur Antiochiae; Tyrus volens a terra abrumpere insulam quaerebat antiquam. Tunc et nos conpulsi sumus parare naves, esse in litore, adventum hostium praecavere et saevientibus ventis magis barbaros metuere quam naufragium, non tam propriae saluti quam virginum castimoniae providentes. Erat in illo tempore quaedam apud nos dissensio et barbarorum pugnam domestica bella superabant. Nos in Oriente tenuerunt iam fixae sedes et inveteratum locorum sanctorum desiderium; illa, quia tota in sarcinis erat et in omni orbe peregrina, reversa est ad patriam, ut ibi pauper viveret, ubi dives fuerat, manens in alieno, quae multos prius hospites habuit, et—ne sermonem longius traham—in conspectu Romanae urbis pauperibus erogaret, quod illa teste vendiderat.

verus qui coepio persequor quaero nos dignus tantus femina habitaculis cum ita solitudo cupio ut diversorio maria careo nolo ecce subeo discurro nuntius orior totus intremo ab ulter maeotis inter glacial tanais et massagetaris immanis populus ubi caucasius rupes ferus gens alexander claustra cohibeo erumpo hunorum examino qui pernix equus huc illic volito caedes pariter atque terror cunctus conpleo absum tunc romanus exercitus et bellum civilis in italia teneo hic gens herodotus refero sub dareus rex medus viginti annus oriens teneo captivus et ab aegyptius atque aethiops annuus exigo vectigal averto iesus ab orbis romanus talis ultra bestia insperatus ubique adsum et fama celeritas vincentes non religio non dignitas non aetas non vagienti misereo infantia cogo morior qui dudum vivo coepio et nescio entes malus suus inter hostis manus atque telum rideo consonus inter omnis rumor peto is hierosolymam et ob nimius aurum cupiditas ad hic urbs concurro murus neglego pax incuria sarciebantur antiochea tyrus volo ab terra abrumpo insula quaero antiquus tunc et nos conpello sum paro navo sum in litus advenio hostis praecaveo et saevio venio magis barbarus metuo quam naufragium non tam proprius salus quam virgo castimonia provideo sum in ille tempus quidam apud nos dissensio et barbarus pugna domesticus bellum supero nos in oriens teneo iam figo sedes et invetero locus sancio desiderium ille quia totus in sarcina sum et in omnis orbis peregrinus revorto sum ad patria ut ibi pauper vivo ubi dives sum maneo in alienus qui multus prior hospes habeo et ne sermo longus traho in conspectus romanus urbs pauper erogaret qui ille testis vendo


Praecepta sunt rhetorum, ut maiores eius, qui laudandus est, et eorum altius gesta repetantur sicque ad ipsum per gradus sermo perveniat, quo videlicet avitis paternisque virtutibus inlustrior fiat et aut non degenerasse a bonis aut medioeres ipse ornasse videatur. Ego carnis bona, quae semper et ipse contempsit, in animae laudibus non requiram nee me iactabo de genere, id est de alienis bonis, eum et Abraham et Isaae, sancti viri, Ismahelem et Esau peccatores genuerint et a regione Iephte in catalogo iustorum apostoli voce numeratus de meretrice sit natus. Anima, inquit, quae peccaverit, ipsa morietur; ergo et, quae non peccaverit, ipsa vivet. Nee virtutes nec vitia parentum liberis inputantur; ab eo tempore censemur, ex quo in Christo renaseimur. Paulus, perseeutor ecclesiae et mane lupus rapax Beniamin, ad vesperam dedit eseam Ananiae ovi submittens eaput. Igitur et Nepotianus noster quasi infantulus vagiens et rudis puer subito nobis de Iordane nascatur.

praecipio sum rhetor ut magnus is qui laudo sum et is altus gero repeto sic ad ipse per gradus sermo pervenio quo videlicet avitus paternus virtus illustris fio et aut non degenero ab bonus aut medioeres ipse orno video ego caro bonus qui semper et ipse contemno in anima laus non requiro nee ego iacto de genus is sum de alienus bonus is et abraham et isaae sanctus vir ismahelis et esau peccator gigno et ab regio iephte in catalogus iustor apostolus vox numero de meretrix sum nascor anima inquam qui pecco ipse morior ergo et qui non pecco ipse vivo nee virtus neque vitio parens liber inputo ab is tempus censeo ex quo in christus renaseimur paulus perseeutor ecclesia et mane lupus rapax beniamin ad vespera do eseam ananiae ovum summitto eaput igitur et nepotianus noster quasi infantulus vagio et rudis puer subeo nos de jordanes nasco


Numquam ergo tales videas nec huiusce modi hominibus adpliceris, ne declines cor tuum in verba malitiae et audias: Sedens adversus fratrem tuum detrahebas et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, et iterum: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae, et alibi: Molliti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula, et apertius in Ecclesiaste: Si mordeat serpens in silentio, sic, qui fratri suo occulte detrahit. Sed dicis: Ipse non detraho, aliis loquentibus facere quid possum? Ad excusandas excusationes in peccatis ista praetendimus. Christus arte non luditur. Nequaquam mea, sed apostoli sententia est: Nolite errare; Deus non inridetur. Ille in corde, nos videmus in facie. Salomon loquitur in Proverbiis: Ventus aquilo dissipat nubes et vultus tristis linguas detrahentium. Sicut enim sagitta, si mittatur contra duram materiam, nonnumquam in mittentem revertitur et vulnerat vulnerantem illudque conpletur: Facti sunt mihi in arcum pravum, et alibi: Qui mittit in altum lapidem, recidet in caput eius, ita detractor, eum tristem faciem viderit audientis, immo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat iudicium sanguinis, ilico contieescit, pallet vultus, haerent labia, saliva siccatur. Unde idem vir sapiens: Cum detractoribus, inquit, non conmiscearis, quoniam repente veniet perditio eorum; et ruinam utriusque quis novit? Tam scilicet eius, qui loquitur, quam illius, qui audit loquentem. Veritas angulos non amat nec quaerit susurrones. Timotheo dicitur: Adversus presbyterum accusationem cito ne receperis. Peccantem autem coram omnibus argue, ut et ceteri metum habeant. Non est facile de perfecta aetate credendum, quam et vita praeterita defendit et honorat vocabulum dignitatis, verum, qui homines sumus et interdum contra annorum maturitatem puerorum vitiis labimur, si me vis corrigi deliquentem, aperte increpa, tantum ne occulte mordeas: Corripiet me iustus in misericordia et increpabit me, oleum autem peccatoris non inpinguet caput meum. Quem enim diligit dominus, corripit, flagellat autem omnium filium, quem recipit. Et per Esaiam clamat Deus: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seducunt vos et semitas pedum vestrorum supplantant. Quid enim mihi prodest, si aliis mala mea referas, si me nesciente peccatis meis, immo detractionibus tuis alium vulneres et, cum certatim omnibus narres, sic singulis loquaris, quasi nulli alteri dixeris? Hoc est non me emendare, sed vitio tuo satisfacere. Praecipit dominus peccantes in nos argui debere secreto vel adhibito teste et, si audire noluerint, referri ad ecclesiam habendosque in malo pertinaces quasi ethnicos et publicanos.

numquam ergo talis video neque hic modus homo adpliceris ne declino cor tuus in verbum malitia et audio sedeo adverro frater tuus detrahebas et adverro filius mater tuus pono scandalum et iterum filius homo dens is arma et sagitta et alibi mollio sum sermo is super oleum et ipse sum jaculus et aperio in ecclesiaste si mordeo serpens in silentium sic qui frater suus occulte detraho sed dico ipse non detraho alius loquor facio quis possum ad excuso excusatio in peccatum iste praetendimus christus ars non ludo nequaquam meus sed apostolus sententia sum nolo erro deus non irrideo ille in cor nos video in facies salomon loquor in proverbium venio aquilus dissipat nubes et vultus tristis lingua detraho sicut enim sagitta si mitto contra durus materia nonnumquam in mitto revorto et vulnero vulnerantem ille conpleo facio sum ego in arcus pravus et alibi qui mitto in altus lapis recido in caput is ita detractor is tristis facies video audio immo ne audio quidem sed obturo auris suus ne audio iudicium sanguis ilico contieescit palleo vultus haereo labium salivo sicco unde idem vir sapio cos detractor inquam non conmiscearis quoniam repens venio perditio is et ruina uterque quis nosco tam scilicet is qui loquor quam ille qui audio loquor vereor angulus non amo neque quaero susurro timotheus dico adverro presbyterum accusatio cito ne recipio pecco autem coram omnis arguo ut et ceterus metus habeo non sum facilis de perficio aetas credo quam et vito praetereo defendo et honoro vocabulis dignitas verus qui homo sum et interdum contra annus maturitas puer vitium labor si ego volo corrigo deliquentem apertus increpo tantus ne occulte mordeas corripio ego iustus in misericordia et increpo ego oleum autem peccator non inpinguet caput meus qui enim diligo dominus corripio flagello autem omnis filius qui recipio et per esaias clamo deus populus meus qui beatus tu dico seduco tu et semita pes vester supplantant quis enim ego prodo si alius malus meus refero si ego nescio peccatum meus immo detractio tuus alius vulneres et cum certatim omnis narro sic singuli loquaris quasi nullus alter dico hic sum non ego emendo sed vitio tuus satisfacere praecipio dominus pecco in nos arguo debeo secretum vel adhibeo testis et si audio nolo refero ad ecclesia habendosque in malus pertinax quasi ethnicos et publicanus


Igitur consularis pastis cruore luminibus, ut fera, quae gustatum semel sanguinem semper sitit, duplicare tormenta iubet et saevum dentibus frendens similem carnifici minitatus est poenam, nisi confiteretur sexus infirmior, quod non potuerat robur virile reticere.

igitur consularis pasco cruor lumen ut ferus qui gustas semel sanguis semper sitio duplicaris tormentum iubeo et saevus dens frendo similis carnifex minito sum poena nisi confiteor sexus infirmus qui non possum robur virilis reticeo


Iuvenum fuge consortia. Comatulos, comptos atque lascivos domus tuae tecta non videant. Cantor pellatur ut noxius; fidicinas et psaltrias et istius modi chorum diaboli quasi mortifera sirenarum carmina proturba ex aedibus tuis. Noli ad publicum subinde procedere et spadonum exercitu praeeunte viduarum circumferri libertate. Pessimae consuetudinis est, cum fragilis sexus et inbecilla aetas suo arbitrio abutitur et putat licere, quod libet. Omnia quidem licent, sed non omnia expediunt. Nec procurator calamistratus nec formosus conlactaneus nec candidulus et rubicundus adsecula adhaereant lateri tuo: interdum animus dominarum et ancillarum habitu iudicatur. Sanctarum virginum et viduarum societatem adpete, et si sermocinandi cum viris incumbit necessitas, arbitros ne devites tantaque confabulandi fiducia sit, ut intrante alio nec paveas nec erubescas. Speculum mentis est facies et taciti oculi cordis fatentur arcana. Vidimus nuper ignominiosum per totum orientem volitasse: et aetas et cultus et habitus et incessus, indiscreta societas, exquisitae epulae, regius apparatus Neronis et Sardanapalli nuptias loquebantur. Aliorum vulnus nostra sit cautio; Pestilente flagellato stultus sapientior erit. Sanctus amor inpatientiam non habet; falsus rumor cito opprimitur et vita posterior iudicat de priori. Fieri quidem non potest, ut absque morsu hominum vitae huius curricula quis pertranseat, maiorumque solacium est bonos carpere, dum peccantium multitudine putant culpam minui peccatorum; sed tamen cito ignis stipulae conquiescit et exundans flamma deficientibus nutrimentis paulatim emoritur. Si anno praeterito fama mentita est aut, si certe verum dixit, cessavit 1 vitium, cessabit et rumor. Haec dico, non quo de te sinistrum quid metuam, sed quo pietatis affectu etiam, quae tuta sunt, pertimescam. O si videres sororem tuam et illud sacri oris eloquium coram audire contingeret, cerneres in parvo corpusculo ingentes animos, audires totam veteris et novi testamenti supellectilem ex illius corde fervere! Ieiunia pro ludo habet, orationem pro deliciis. Tenet tympanum in exemplum Mariae et Pharaone submerso virginum choro praecinit: Cantemus domino: gloriose enim magnificatus est, equum et ascensorem deiecit in mare. Has docet psaltrias Christo, has fidicianas erudit salvatori. Sic dies, sic nox ducitur et oleo ad lampadas praeparato sponsi expectatur adventus. Imitare ergo et tu consanguineam tuam: habeat Roma, quod angustior urbe Romana possidet Bethleem.

juvenis fugio consortium comatulos como atque lascivus domus tuus tectum non video canto pello ut noxius fidicino et psaltrias et iste modus chorus diabolus quasi mortifera sirenaris carmen proturba ex aedes tuus nolo ad publicus subinde procedo et spado exercitus praeeo viduaris circumfero libertas malus consuetudo sum cum fragilis sexus et imbecillus aetas suus arbitrium abutor et puto licet qui libet omnis quidem liceo sed non omnis expedio neque procurator calamistratus neque formosus collactaneus neque candidulus et rubicundus adsecula adhaereo lateo tuus interdum animus dominaris et ancillaris habitus judico sanctaris virgo et viduaris societas adpete et si sermocino cum vis incumbo necessitas arbiter ne devito tantus confabulandi fiducia sum ut intro alius neque paveo neque erubesco speculis mens sum facies et taceo oculus chordus fateor arcanus video nuper ignominiosus per totus orior volito et aetas et cultus et habitus et incessus indiscretus societas exquaero epulae regius apparatus nero et sardanapalli nuptiae loquor alius vulnus noster sum cautio pestilens flagello stultus sapio sum sancio amor impatientia non habeo falsus rumor cito opprimo et vito posterus iudico de prior fio quidem non possum ut absque morsus homo vita hic curriculum quis pertranseat magnus solacium sum bonus carpo dum pecco multitudo puto culpa minuo peccator sed tamen cito ignis stipula conquiesco et exundo flamma deficio nutrimenta paulatim emorior si annus praetereo fama mentior sum aut si certus verus dico cesso vitium cesso et rumor hic dico non quo de tu sinister quis metuo sed quo pietas afficio etiam qui tueor sum pertimesco o si video soror tuus et ille sacer ora eloquium coram audio contingo cerno in parvus corpusculum ingens animus audio totus veto et nosco testamentum supellectilis ex ille cor ferveo ieiunium pro ludo habeo oratio pro deliciae teneo tympanum in exemplum maria et pharao submergo virgo chorus praecino canto dominus gloriosus enim magnifico sum equus et ascensor deicio in mare hic doceo psaltrias christus hic fidicianas erudio salvator sic dies sic nox duco et oleum ad lampada praeparo sponsus expecto advenio imitaris ergo et tu consanguinea tuus habeo roma qui angustus urbs romanus possideo bethleem


Sed forte respondeas: Non bene morata mater est, res saeculi cupit, amat divitias, ignorat ieiunium, oculos stibio linit, vult compta procedere et nocet proposito meo nec possum cum huiusce modi vivere. Primum quidem, etiam si talis est, ut causaris, maius habebis praemium, si talem non deseras. Illa te diu portavit, diu aluit et difficiliores infantiae mores blanda pietate sustinuit. Lavit pannorum sordes et inmundo saepe foedata est stercore. Adsedit aegrotanti et, quae propter te sua fastidia sustinuerat, tua quoque passa est. Ad hanc perduxit aetatem; ut Christum amares, docuit. Non tibi displiceat eius conversatio, quae te sponso tuo virginem consecravit. Quodsi ferri non potest et delicias eius fugis atque, ut vulgo soletis dicere, saecularis est mater, habes alienas virgines, habes sanctum pudicitiae chorum. Quid matrem deserens eum eligis, qui suam forsitan sororem reliquit et matrem? Illa difficilis, sed iste facilis; illa iurgatrix, iste placabilis. Quem quaero utrum secuta sis an postea inveneris. Si secuta es, manifestum est, cur matrem reliqueris; si postea repperisti, ostendis, quid in matris hospitio non potueris invenire. Durus doctor et meo mucrone me vulnerans: Qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter. Tacerem, si me remorderet conscientia, et in aliis meum crimen non reprehenderem nec per trabem oculi mei alterius festucam viderem. Nunc autem, cum inter fratres procul habitans eorumque fruens contubernio honeste sub arbitris et videam raro et videar, inpudentissi- mum est eius te verecundiam non sequi, cuius te sequi testeris exemplum. Quodsi dixeris: Et mihi sufficit conscientia mea; habeo Deum iudicem, qui meae vitae testis est; non curo, quid loquantur homines, audi apostolum scribentem: Providentes bona non solum coram Deo, sed etiam hominibus. Si quis te carpit, quod sis Christiana, quod virgo, ne cures, quod ideo dimiseris matrem, ut in monasterio inter virgines viveres; talis detractio laus tua est. Ubi non luxuria in puella Dei, sed duritia carpitur, crudelitas ista pietas est. Illum enim praefers matri, quem praeferre iubetis et animae tuae. Quem si et ipsa praetulerit, et filiam te sentiet et sororem.

sed fors respondeo non bene moror mater sum res saeculis cupio amo divitiae ignoro ieiunium oculus stibium linit volo como procedo et noceo propono meus neque possum cum hic modus vivo primus quidem etiam si talis sum ut causaris magnus habeo praemium si talis non desero ille tu diu porto diu alo et difficilis infantia mos blandus pietas sustineo lavo pannorum sordeo et immundus saepe foedo sum stercus adsedeo aegroto et qui propter tu suus fastidium sustineo tuus quoque patior sum ad hic perduco aetas ut christus amaris doceo non tu displiceo is conversatio qui tu sponsum tuus virgo consecro quodsi fero non possum et deliquia is fugio atque ut vulgo solo dico saecularis sum mater habeo alienus virgo habeo sancio pudicitia chorus quis mater desero is eligo qui suus forsitan soror relinquo et mater ille difficilis sed iste facilis ille iurgatrix iste placabilis qui quaero utrum sequor sum an postea invenio si sequor sum manifestus sum cur mater relinquo si postea reperio ostendo quis in mater hospitium non possum invenio durus doctor et meus mucro ego vulnero qui ambulo inquam simplex ambulo confidenter taceo si ego remorderet conscientia et in alius meus crimen non reprehendo neque per trabs oculus meus alter festuca video nunc autem cum inter frater procul habito is fruens contubernium honestus sub arbiter et video rarus et video inpudentissi mum sum is tu verecundia non sequor qui tu sequor testo exemplum quodsi dico et ego sufficio conscientia meus habeo deus judico qui meus vita testis sum non curo quis loquor homo audio apostolus scribo provideo bonus non solus coram deus sed etiam homo si quis tu carpo qui sum christianus qui virgo ne curo qui ideo dimitto mater ut in monasterio inter virgo vivo talis detractio laus tuus sum ubius non luxuria in puella deus sed duritia carpo crudelitas iste pietas sum ille enim praefero mater qui praefero jubeo et anima tuus qui si et ipse praefero et filia tu sentio et soror