exactae iam aetatis Camillus erat comitiisque iurare parato in verba excusandae valetudini solita consensus populi restiterat; sed vegetum ingenium in vivido pectore vigebat, virebatque integris sensibus, et civilis iam res haud magnopere obeuntem bella excitabant. Quattuor quattuor legionibus quaternum milium scriptis,

exigo iam aetas camillus sum comitium iuro paro in verbum excuso valetudo soleo consentio populus resto sed vegetus ingenium in vividus pectus vigeo virebatque integer sensus et civilis iam res haud magnopere obeo bellum excito quattuor quattuor legio quaterni mille scribo


Sicyonem inde et Argos, nobiles urbes, adit; inde haud parem opibus Epidaurum, sed inclutam Aesculapi nobili templo, quod quinque milibus passuum ab urbe distans nunc vestigiis revolsorum donorum, tum donis dives erat, quae remediorum salutarium aegri mercedem sacraverant deo.

sicyon inde et argi nobilis urbs adeo inde haud par ops epidaurus sed inclutus aesculapius nobilis templum qui quinque mille passus ab urbs disto nunc vestigium revolsor donum tum donum dives sum qui remedium salutaris aeger merces sacro deus


nec cuiusquam fortunae invidemus, immo agnoscimus clementiam populi Romani — : Rhodios, qui nihil aliud quam quieverunt hoc bello, hostes ex sociis facturi estis?

neque quisquam fortuna invideo immo agnosco clementia populus romanus rhodii qui nihil alius quam quiesco hic bellum hostis ex socius facio sum


“quandoque hisce homines iniussu populi Romani Quiritium foedus ictum iri spoponderunt atque ob ear eam rem noxam nocuerunt, ob ear eam rem, quo populus Romanus scelere inpio sit solutus, hosce homines vobis dedo.”

quandoque hic homo injussus populus romanus quiris foedus ictus eo spoponderunt atque ob ear is res noxa noceo ob ear is res quo populus romanus scelus impius sum soluo hic homo tu dedo


obtestabanturque patres conscriptos, ut se a vi atque iniuria communium hostium tutarentur. responsum legatis curae senatui futurum, ne socios fidei suae paeniteret; Etruscorum prope diem eandem fortunam quam Samnitium fore.

obtestor pater conscribo ut sui ab vis atque iniuria communis hostis tuto responsum legatus cura senatus sum ne socius fides suus paeniteo etruscus prope dies idem fortuna quam samnites sum


ceterum non quantum Romanis pertinaciae ad premendam obsidione Capuam fuit, tantum ad defendendam Hannibali.

ceterum non quantus romanus pertinacia ad premo obsidio capua sum tantus ad defendo hannibal


Tarracinae in mari haud procul portu angues magnitudinis mirae lascivientium piscium modo exultasse; exsultasse;

tarracina in mare haud procul portus anguis magnitudo mirus lascivientium piscis modo exultasse exsulto


adnisi omnes cum C. Claudio M. Livium consulem fecerunt.

annitor omnis cum que claudius m livius consul facio


dein cum aurum argentumque cumulo rerum aliarum interfulgens aviditate ingenii humani rapere ex igni vellent, correpti alii flamma sunt, alii ambusti adflatu vaporis, cum receptus primis urgente ab tergo ingenti turba non esset.

deinde cum aurum argentum cumulo res alius interfulgeo aviditas ingenium humanus rapio ex ignis volo corripio alius flamma sum alius amburo afflo vapor cum recipio primus urgeo ab tergum ingens turba non sum


T. Quinctius nunc est auctor omnium rerum isti et magister. eum sibi te abdicate patre in locum tuum substituit. illic ante omnia clandestina cocta sunt consilia.

t quintius nunc sum auctor omnis res iste et magister is sui tu abdicate pater in locus tuus substituo illic ante omnis clandestinus coquo sum consilium


amnis Aretho ex Athamania fluens cadit in sinum maris ab nomine propinquae urbis Ambracium appellatum.

amnis aretho ex athamania fluo cado in sinum mare ab nomen propinqua urbs ambracius appello


fuerunt autem duo milia ferme et quingenti. ornamenta urbis, statuae et tabulae pictae, et quidquid pretiosae praedae fuit, ad naves delatum; urbs diruta a fundamentis.

sum autem duo mille ferme et quingenti ornamentum urbs statua et tabula pingo et quisquis pretiosus praeda sum ad navo defero urbs diruo ab fundamentum


singulos cum intuemur, M. Aemili, M. Fulvi, neminem hodie in civitate habemus, quem, si revocemur in suffragium, velimus vobis praelatum esse. ambo cum simul aspicimus,

singuli cum intueor m aemilis m fulvius nemo hodie in civitas habeo qui si revoco in suffragium volo tu praefero sum ambo cum simul aspicio


confudit et miscuit omnia in Thessalia Perrhaebiaque spe novarum tabularum, ut manu debitorum obnoxia sibi optumates opprimeret.

confundo et misceo omnis in thessalia perrhaebia spes novaris tabularis ut manus debitor obnoxius sui optumates opprimo


Aperanti eum propter Archidami magnam in ea gente gratiam auctoritatemque consensu omnium acceperunt; is ipse cum octingentorum militum praesidio his est praepositus.

aperanti is propter archidami magnus in is gens gratia auctoritas consensus omnis accipio is ipse cum octingenti miles praesidium hic sum praepono


modum inponere secundis rebus nec nimis credere serenitati praesentis fortunae, prudentis hominis et merito felicis esse.

modus inpono secundus res neque nimis credo serenitas praesum fortuna prudens homo et mereo felix sum


Capuam inde nuntium misit, qua die in castris ad accipiendum frumentum praesto essent omni undique genere vehiculorum iumentorumque ex agris contracto.

capua inde nuntius mitto qui dies in castrum ad accipio frumentum praesto sum omnis undique genus vehiculum jumentum ex ager contraho


eius rei religio tenuit senatum, legatosque Tibur miserunt, ut darent operam, ut ii homines Romanis restituerentur.

is res religio teneo senatus lego tibur mitto ut do opera ut is homo romanus restituo


in Faliscos eodem noxios crimine vis belli conversa est, sed hostes nusquam inventi. cum populatione peragrati fines essent, ab oppugnatione urbium temperatum; legionibusque Romam reductis reliquum anni muris turribusque reficiendis consumptum et aedis Apollinis dedicata est.

in falisci idem noxius crimen volo bellum converro sum sed hostis nusquam invenio cum populatio peragro finis sum ab oppugnatio urbs tempero legio roma reduco reliquus annus murus turris reficio consumo et aedes apollo dedico sum


ut exitium ab urbis tectis templisque ac moenibus Romanis arcerent Veiosque eum averterent terrorem, si sacra renovata rite, si procurata prodigia essent.

ut exitium ab urbs tectum templum atque moenia romanus arceo veii is averto terror si sacer renovo rite si procuro prodigium sum


ipsius imperatoris animus ad pacem inclinatior erat. videbat enim compulso intra moenia hoste nihil praeter obsidionem restare, ear eam autem ancipitem fore et diuturnam;

ipse imperator animus ad pax inclino sum video enim compello intra moenia hostis nihil praeter obsidio resto ear is autem anceps sum et diuturnus


princeps erat exulum Agesipolis, cuius iure gentis regnum Lacedaemone erat, pulsus infans ab Lycurgo tyranno post mortem Cleomenis, qui primus tyrannus Lacedaemone fuit.

princeps sum exsul agesipolis qui ius gens regnum lacedaemon sum pello infer ab lycurgus tyrannus post mors cleomenes qui primus tyrannus lacedaemon sum


Vadunt igitur in proelium ab sua parte omissum et locum, ex quo cesserant, repetunt; momentoque non restituta modo pugna, sed inclinatur etiam Sabinis cornu. eques inter ordines peditum tectus se ad equos recipit.

vado igitur in proelium ab suus pars omitto et locus ex quo cedo repeto momentum non restituo modo pugno sed inclino etiam sabinum cornu eques inter ordo pedes tego sui ad equus recipio


militaria opera pugnando obeunti Alexandro — nam ea quoque haud minus clarum eum faciunt — cessisset videlicet in acie oblatus par Manlius Torquatus aut Valerius Corvus, insignes ante milites quam duces,

militaris opus pugno obeo alexander nam is quoque haud paruus clarus is facio cedo videlicet in acies offertor par manlius torquatus aut valerius corvus insignis ante miles quam dux


arma signaque eadem se noscere, quae ad Trebiam Trasumennumque, postremo ad Cannas viderit habueritque; militem alium profecto se in hiberna Capuam duxisse, alium inde eduxisse.

arma signo idem sui nosco qui ad trebia trasumennumque postremo ad cannae video habeo miles alius profecto sui in hibernus capua duco alius inde educo


succlamationes frequentes erant interrogationesque, cur scelere fratris oppressos Ligures in libertatem non restituisset.

succlamatio frequens sum interrogatio cur scelus frater opprimo ligur in libertas non restituo


neque responsa sortium ulli alii committere ausus duos filios per ignotas ea tempestate terras, ignotiora maria in Graeciam misit.

neque respondeo sors ullus alius committo audeo duo filius per ignotus is tempestas terra ignosco mare in graecia mitto


adventus legatorum auxit potius timorem civitati quam minuit; omnia enim Popilius, quae singuli universique eo bello hostiliter dixerant fecerantque,

advenio legatus augeo potis timor civitas quam minuo omnis enim popilius qui singuli universus is bellum hostilis dico facio


qui ter consul fuerat, cum multa referret sua familiaeque decora,

qui ter consul sum cum multus refero suus familia decus


ad Antiochiam in castra consulis Seleucus, Antiochi filius, ex foedere icto cum Scipione ad frumentum exercitui dandum venit.

ad antiochea in castrum consul seleucus antiochus filius ex foedus icio cum scipio ad frumentum exercitus do venio


cum mittere ambages dictator iuberet et aut peragere verum indicium cogeret aut fateri facinus insimulati falso crimine senatus oblataeque vani furti invidiae, negantem arbitrio inimicorum se locuturum in vincla duci iussit.

cum mitto ambages dictator iubeo et aut perago verus indicium cogo aut fateor facinus insimulo fallo crimen senatus offertor vanus furtum invidia nego arbitrium inimicus sui loquor in vinclum duco iubeo


statutus est comitiis dies; quo necopinantibus omnibus unus ex ultima turba Epicyden nominavit, tum inde alius Hippocratem; crebriores deinde hae voces et cum haudd haud dubio adsensu multitudinis esse.

statuo sum comitium dies quo necopinantibus omnis unus ex ulter turba epicyden nomino tum inde alius hippocrates creber deinde hic voco et cum haudd haud dubius assensus multitudo sum


quod roboris in exercitu erat in Africam transvexit, multis Italici generis, qui in Africam secuturos abnuentes concesserant in Iunonis Laciniae delubrum inviolatum ad eam diem, in templo ipso foede interfectis.

qui robur in exercitus sum in africa transveho multus italicus genus qui in africa sequor abnuo concedo in juno lacinius delubrum inviolo ad is dies in templum ipse foedus interficio


ne frustra adsidendo spectandoque obsidionem sociorum tempus tereret, castra inde movit, ut, quocumque vocasset defectionis ab Romano spes, admoveret exercitum ac praesens suas res foventibus adderet animos.

ne frustra assideo specto obsidio socius tempus tero castrum inde moveo ut quicumque voco defectio ab romanus spes admoveo exercitus atque praesens suus res foveo addo animus


Archimedes is erat, unicus spectator caeli siderumque, mirabilior tamen inventor ac machinator bellicorum tormentorum operumque, quibus quicquid hostes ingenti mole agerent, ipse perlevi momento ludificaretur.

archimedes is sum unicus spectator caelum sidus mirabilis tamen inventor atque machinator bellicus tormentum opus qui quisquis hostis ingens moles ago ipse perlevis momentum ludifico


id cum per litteras miserabiliter pro fratris capite scriptas petisset Fulvius, negassentque patres e re publica esse abscedi a Capua,

is cum per littera miserabilis pro frater caput scribo peto fulvus nego pater e res publicus sum abscedo ab capua


hi primo ad arma concurrerunt; ceterum postquam Amphilochos cum Aetolis esse fugamque ex Athamania Philippi et caedem praesidii eius accepere, et ipsi a Philippo ad Aetolos deficiunt.

hic primus ad arma concurro ceterum postquam amphilochi cum aetolus sum fuga ex athamania philippus et caedes praesidium is accipio et ipse ab philippus ad aetoli deficio


igitur cum duae civitates legatis circa duodecim populos missis inpetrassent, ut ad Voltumnae fanum indiceretur omni Etruriae concilium, velut magno inde tumultu inminente senatus Mam. Aemilium dictatorem iterum dici iussit.

igitur cum duo civitas legatus circa duodecim populus mitto impetro ut ad voltumnae fanum indico omnis etruria concilium velut magnus inde tumultus inminente senatus mam aemilius dictator iterum dico iubeo


itaque satis apparebat nec deos nec homines consulentem ferociter omnia ac praepropere acturum; quoque pronior esset in vitia sua, agitare eum atque inritare Poenus parat,

itaque satis appareo neque deus neque homo consulo ferociter omnis atque praeproperus ago quoque pronus sum in vitio suus agito is atque irrito poenus paro


quinque relaturos de societate Romana se aiebant suffragiumque daturos; quinque lege cautum testabantur, ne quid, quod adversus Philippi societatem esset, aut referre magistratibus aut decernere concilio ius esset. is quoque dies iurgiis est consumptus.

quinque refero de societas romanus sui aio suffragium do quinque lex caueo testo ne quis qui adverro philippus societas sum aut refero magistratus aut decerno concilio ius sum is quoque dies jurgium sum consumo


Hasdrubal ex fuga cum paucis Afrorum urbem proximam petierat, eoque omnes, qui supererant, vestigia ducis sequentes se contulerant; metu deinde, ne dederetur Scipioni, urbe excessit.

hasdrubal ex fuga cum paucus afrorum urbs propior peto eo omnis qui supersum vestigium dux sequor sui confero metus deinde ne dedo scipio urbs excedo


huius generis orationibus ipsius amicorumque victa est praesentis gratia praetoris absentis consulis maiestas, triumphumque frequentes L. Furio decrevertnt. decreverunt.

hic genus oratio ipse amicus vinco sum praesum gratia praetor absum consul maiestas triumphus frequens l furius decrevertnt decerno


profectus ab Elatia primum in hostium terra circa Spercheum amnem posuit castra; inde nocte motis signis prima luce corona moenia est adgressus.

proficiscor ab elatia primus in hostis terra circa spercheos amnis pono castrum inde nox moveo signum primus lux corona moenia sum aggredior


utrumque ab Romano impetratum. adiecta etiam illa vox, bono animo esse regem ut iuberet, quae maxime Aetolos offendit iam tumentis querentisque mutatum victoria imperatorem:

uterque ab romanus impetro adiicio etiam ille vox bonus animus sum rex ut iubeo qui magnus aetoli offendo iam tumeo queror muto victoria imperator


quod in altero morte vindicaverat,


sub haec A. Baeculonium, signiferum suum, notae fortitudinis virum, inferre signum iussit. ille, si se sequerentur, quo celerius fieret, facturum dixit;

sub hic ab baeculonium signifer suus nosco fortitudo vir infero signum iubeo ille si sui sequor quo celer fio facio dico


hi, quia publicum periculum erat a vi tempestatis in iis, quae portarentur ad exercitus, et ementiti erant falsa naufragia et ea ipsa, quae vera renuntiaverant, fraude ipsorum facta erant, non casu. in veteres quassasque naves paucis

hic quia publicus periculum sum ab vis tempestas in is qui porto ad exercitus et ementior sum fallo naufragium et is ipse qui verus renuntiaverant fraus ipse facio sum non casus in vetus quatio navo paucus


ceterum nec causam adventus satis expediebat et in eo maxime haesitabat, quod cum Barcinae solum factionis hominibus collocutum eum arguebant.

ceterum neque causa advenio satis expedio et in is magnus haesito qui cum barcinus solus factio homo collocutum is arguo


Polyxenidas satis omnibus comparatis, nocte remige a Magnesia accersito, deductisque raptim, quae subductae erant, navibus, cum diem non tam apparatu absumpsisset, quam quod conspici proficiscentem classem nolebat,

polyxenidas satis omnis comparo nox remex ab magnesia arcesso deduco raptim qui subduco sum navis cum dies non tam apparatus absumo quam qui conspicio proficisco classis nolo


et aliis partibus securibus dolabrisque caedebantur et refringebantur portae, et ut quisque intraverat eques, ad forum occupandum — ita enim praeceptum erat — citato equo pergebat; additum erat et triariorum equiti praesidium;

et alius pars securis dolabra caedo et refringo porta et ut quisque intro eques ad forum occupo ita enim praeceptum sum cito equus pergo addo sum et triarii equio praesidium


ego quoque approbo; sed totum id vertitur in voluntate Philippi, qui si imperio nostro fidus est, et iter et commeatus et omnia, quae in longo itinere exercitus alunt iuvantque, nobis suppeditabit;

ego quoque approbo sed totus is verto in voluntas philippus qui si imperium noster fidus sum et iter et commeatus et omnis qui in longus iter exercitus alo iuvantque nos suppedito


veteres novaeque, montes proximos fuga capiunt. eo et Romana erigitur acies, nec quicquam satis tuti loci victis est, et de iugis, quae ceperant, funduntur; iamque una voce omnes pacem petebant.

vetus novus mons propior fuga capio is et romanus erigo acies neque quisquam satis tueor locus vinco sum et de iugum qui capio fundo iam unus vox omnis pax peto


ceterum sua propria bona malaque, cum causae dicendae data facultas sit, tur tum se experturum; in praesentia se communi iure civitatis civem Romanum die dicta postulare, ut dicere liceat, ut iudicium populi Romani experiri.

ceterum suus proprius bonus malum cum causa dico do facultas sum tur tum sui experior in praesens sui communis ius civitas civis romanus dies dictum postulo ut dico licet ut iudicium populus romanus experior


et Carthaginienses exilio Hannibalis contentos esse, populum Romanum ne morte quidem P. Scipionis exsatiari, nisi et ipsius fama sepulti laceretur et frater insuper, accessio invidiae, mactetur.

et carthaginiensis exsilium hannibal contendo sum populus romanus ne mors quidem p scipio exsatiaris nisi et ipse fama sepelio lacero et frater insuper accessio invidia macto


quo incendio trepida armatorum multitudo cum de turre sese praecipitaret, eruptio ex oppido simul duabus portis stationes hostium fudit fugavitque in castra, ut eo die obsesso quam obsidenti similior esset Poenus.

quo incendium trepido armator multitudo cum de turris sui praecipito eruptio ex oppidum simul duo porta statio hostis fundo fugo in castrum ut is dies obsedeo quam obsido similis sum poenus


igitar igitur et ipse ab Epheso ad Zmyrnam obsidendam misit et, quae Abydi copiae erant, praesidio tantum modico relicto duci ad Lampsacunm Lampsacum oppugnandam iussit.

igitar igitur et ipse ab ephesus ad smyrna obsido mitto et qui abydi copia sum praesidium tantus modicus relinquo duco ad lampsacunm lampsacus oppugno iubeo


quam ignominiam adeo aegre tulerat, ut rus migraret et per multos annos et urbe et omi omni coetu caruerit hominum.

quam ignominia adeo aeger fero ut rus migro et per multus annus et urbs et omi omnis coitus careo homo


consulatum superesse plebeis; earn eam esse arcem libertatis, id columen. si eo perventum sit, turn tum populum Romanum vere exactos ex urbe reges et stabilem libertatem suam existimaturum;

consulatus supersum plebeis earn is sum arx libertas is columen si is pervenio sum turn tum populus romanus verus exigo ex urbs rex et stabilis libertas suus existimo


cum ad defectionem inclinatos animos cernerent praetores, sed eum motum haud diuturnum fore, si duces amentiae sublati essent, exercitum ducunt Megara,

cum ad defectio inclino animus cerno praetor sed is motus haud diuturnus sum si dux amentia suffero sum exercitus duco megara


quidam Ostiam relegati, quod, cur per eos dies a Fidenis afuissent, parum constabat. colonorum additus numerus agerque iis bello interemptorum adsignatus.

quidam ostia relego qui cur per is dies ab fidena asum parum consto colonus addo numerus ager is bellum interimo adsigno


Duk.= Duker.


deserta omnia, sine capite, sine viribus, dii praesides ac fortuna urbis tutata est, quae Volscis Aequisque praedonum potius mentem quam hostium dedit; adeo enim nullam spem non potiundi modo,

desero omnis sine caput sine vis dius praesideo atque fortuna urbs tuto sum qui volscus aequi praedo potis mens quam hostis do adeo enim nullus spes non potior modo


quos bello Antiochi vovisse sese dicebat, ex collata ad id pecunia ab regibus civitatibusque per dies decem fecit.

qui bellum antiochus voveo sui dico ex confero ad is pecunia ab rex civitas per dies decem facio


Cn. Scipionem alii in tumulo primo impetu hostium caesum tradunt, alii cum paucis in propinquam castris turrim perfugisse; hanc igni circumdatam atque ita exustis foribus, quas nulla moliri potuerant vi, captam omnisque intus cum ipso imperatore occisos. —

cn scipio alius in tumulus primus impetus hostis caedo trado alius cum paucus in propinqua castrum turris perfugio hic ignis circumdo atque ita exuro foris qui nullus molior possum vis capio omne intus cum ipse imperator occido


tum risum obortum Scipioni, et subiecisse “quidnam tu diceres, si me vicisses?” “turtum vero me” inquit “ ,et et ante Alexandrum et ante Pyrrhum et ante alios omnes imperatores esse.”

tum risus oborior scipio et subjacio quisnam tu dico si ego vinco turtum verus ego inquam et et ante alexander et ante pyrrhus et ante alius omnis imperator sum


inde decreto accepto Lamiam venit, exceptus ingenti favore multitudinis cum plausiblus plausibus clamoribusque et quibus aliis laetitia effusa vulgi significatur.

inde decretum accipio lamia venio excipio ingens favor multitudo cum plausiblus plausibus clamor et qui alius laetitia effundo vulgus significo


consules, cum Scaptium non silentio modo, sed cum adsensu etiam audiri animadvertissent, deos hominesque testantes flagitium ingens fieri patrum primores arcessunt.

consul cum scaptius non silentium modo sed cum assensus etiam audio animadverto deus homo testo flagitium ingens fio pater primoris arcesso


videlicet ut mihi iam vivendo, non solum rebus gerendis fesso, si huic negata fuerit, Africa provincia decernatur. cum ea gloria, quae parta est, vivendum atque moriendum est.

videlicet ut ego iam vivo non solus res gero fatisco si hic nego sum africanus provincia decerno cum is gloria qui pario sum vivo atque morior sum


navium maxime Cornelio numerus deminutus: sexaginta quinqueremes datae — neque enim mari venturum aut ea parte belli dimicaturum hostem credebant — et duae Romanae legiones cum suo iusto equitatu et quattuordecim milibus sociorum peditum, equitibus mille sescentis.

navis magnus cornelius numerus deminuo sexaginta quinqueremis do neque enim mare venio aut is pars bellum dimico hostis credo et duo romanus legio cum suus justus equitatus et quattuordecim mille socius pedes eques mille sescenti


nec morati sunt, quin decurrerent, sicut imperatum erat, ad castra; ubi quinque milium armatorum non amplius relictum erat praesidium.

neque moror sum quin decurro sicut impero sum ad castrum ubi quinque mille armator non amplus relinquo sum praesidium


ad Volcianos inde est ventum, quorum celebre per Hispaniam responsum ceteros populos ab societate Romana avertit.

ad volcianos inde sum venio qui celeber per hispania responsum ceterus populus ab societas romanus averto


intentis in apparatum novi belli Romanis ne ab Antiocho quidem cessabatur.

intendo in appario nosco bellum romanus ne ab antiochus quidem cesso


postero die luce prima profectus, magnis itineribus famam et vestigia agminis sequens baud haud procul Venusia hostem adsequitur.

posterus dies lux primus proficiscor magnus iter fama et vestigium agmen sequor baud haud procul venusia hostis assequor


inter haec bella manente discordia domi consules T. Numicius Priscus A. Verginius facti.

inter hic bellum maneo discordia domus consul t numicius priscus ab verginius facio


necatus a Quarta Hostilia uxore dicebatur.


Xenophanes per praesidia Romana in Campaniam, inde, qua proximum fuit, in castra Hannibalis pervenit foedusque cum eo atque amicitiam iungit legibus his,

xenophanes per praesidium romanus in campania inde qui propior sum in castrum hannibal pervenio foedus cum is atque amicitia jungo lex hic


Aetolorum et Boeotorum, qui non explebant plus quam quingentorum omnes numerum, Lyco Achaeus praefectus erat. ex his mixtis tot populorum, tot gentium auxiliis duodecim milia armatorum ferme efficiebantur.

aetolus et boeotor qui non expleo multus quam quingentor omnis numerus lycus achaeus praefectus sum ex hic misceo tot populus tot gens auxilium duodecim mille armator ferme efficio


sub idem tempus L. Manlius et C. Helvius, cum, quoad viam colles obliqui dederunt, escendissent, postquam ad invia ventum est, flexere iter in partem montis,

sub idem tempus l manlius et que helvus cum quoad via collis obliquus do escendo postquam ad invius venio sum flecto iter in pars mons


haec per hiemem gesta; initio autem veris Quinctius Attalo Elatiam excito Boeotorum gentem mcertis incertis ad earn eam diem animis fluctuantem dicionis suae facere cupiens, profectus per Phocidem quinque milia ab Thebis, quod caput est Boeotiae, posuit castra.

hic per hiems gero initium autem verus quintius attalus elatiam excito boeotor gens mcertis incertus ad earn is dies animus fluctuo dicio suus facio cupio proficiscor per phocis quinque mille ab thebae qui caput sum boeotia pono castrum


totidem legiones in Sardiniam P. Manlio Vulsoni praetori decretae, quibus L. Cornelius in eadem provincia priore anno praefuerat.

totidem legio in sardinia p manlius vulsoni praetor decerno qui l cornelius in idem provincia prior annus praesum


his eum fultum societatibus atque amicitiis eos domesticos apparatus belli habere, ut externis non egeat. triginta milibus peditum, quinque milibus equitum in decem annos frumentum praeparasse, ut abstinere et suo et hostium agro frumentandi causa possit.

hic is fulcio societas atque amicitia is domesticus apparatus bellum habeo ut externus non egeo triginta mille pedes quinque mille eques in decem annus frumentum praeparo ut abstineo et suus et hostis ager frumentor causa possum


ita infecta pace ex conloquio ad suos cum se recepissent, frustra verba praelata renuntiant: armis decernendum esse habendamque ear eam fortunam, quam dei dedissent.

ita inficio pax ex colloquium ad suus cum sui recipio frustra verbum praefero renuntio arma decerno sum habeo ear is fortuna quam deus do


ad hoc fessos iam animos Sardorum esse diuturnitate imperii Romani, et proximo iis anno acerbe atque avare imperatum, gravi tributo et conlatione iniqua frumenti pressos; nihil deesse aliud quam auctorem, ad quem deficerent.

ad hic fatisco iam animus sardus sum diuturnitas imperium romanus et propior is annus acerbus atque avaris impero gravis tribuo et conlatio iniquus frumentum premo nihil desum alius quam auctor ad qui deficio


haec atque alia eodem pertinentia seditiosus facinerosusque facinorosusque homo hisque artibus opes domi nactus cum maxime dissereret, intervenit Tarquinius.

hic atque alius idem pertineo seditiosus facinerosusque facinorosus homo hic ars ops domus nanciscor cum magnus dissero intervenio tarquinius


praeerat huic arci Philodemus Argius ab Epicyde impositus; ad quem missus a Marcello Sosis, unus ex interfectoribus tyranni cum longo sermone habito dilatus per frustrationeim frustrationem esset, rettulit Marcello tempus eum ad deliberandum sumpsisse.

praesum hic arx philodemus argus ab epicyde impono ad qui mitto ab marcellus sosis unus ex interfector tyrannus cum longus sermo habeo differo per frustrationeim frustratio sum refero marcellus tempus is ad delibero sumo


Demetrius per vinum, quod excluderetur, paulisper vociferatus in convivium redit, totius rei ignarus.

demetrius per vinum qui excludo paulisper vocifero in convivium redeo totus res ignarus


an iactata sermonibus res apud Romanos perlata ad eos sit, nihil comperti est, nisi quod datis iam obsidibus repente portas clauserunt et ne suorum quidem precibus — miserat enim sub muros consul ad temptandam misericordiam parentium populariumque — desistere ab incepto voluerunt.

an jacto sermo res apud romanus perfero ad is sum nihil comperio sum nisi qui do iam obsidibus repens porta claudo et ne suus quidem prex mitto enim sub murus consul ad tento misericordia pareo popularis desisto ab inceptum volo


ita aequatae res ad Tarentum, Romanis victoribus terra, Tarentinis mari. frumenti spes, quae in oculis fuerat, utrosque frustrata pariter.

ita aequo res ad tarentus romanus victor terra tarentinus mare frumentum spes qui in oculus sum uter frustro pariter


consulibus ambobus Italia provincia cum iis legionibus, quas superiores consules habuissent, decreta, et ut quattuor legiones novas scriberent, duaa duas urbanas, duas, quae quo senatus censuisset mitterentur;

consul ambo italia provincia cum is legio qui superus consul habeo decretum et ut quattuor legio novo scribo duaa duo urbanus duo qui quo senatus censeo mitto


ad Lyncum stativa posuit prope flumen Bevum; inde frumentatum circa horrea Dassaretiorum mittebat. Philippus consternata quidem omnia circa pavoremque ingentem hominum cernebat, sed parum gnarus, quam partem petisset consul, alam equitum ad explorandum, quonam hostes iter intendissent, misit.

ad lyncum stativus pono prope flumen bevum inde frumentas circa horreum dassaretiorum mitto philippus consterno quidem omnis circa pavoremque ingens homo cerno sed parum gnarus quam pars peto consul alo eques ad exploro quonam hostis iter intendo mitto


neque ibi error est, quod tanti ducistantique exercitus vestigia intra tam brevis aevi memoriam potuerint confundi — isse enim ea constat — , tantum id interest,

neque ibi error sum qui tantus ducistantique exercitus vestigium intra tam brevis aevum memoria possum confundo eo enim is consto tantus is intersum


Veientes contra taedio annuae ambitionis, quae interdum discordiarum causa erat, regem creavere. offendit ea res populorum Etruriae animos non maiore odio regni quam ipsius regis.

veiens contra taedium annuus ambitio qui interdum discordiaris causa sum rex creo offendo is res populus etruria animus non magnus odium regnum quam ipse rex


plebes etsi adversus se creatum dictatorem videbat, tamen, cum provocationem fratris lege haberet, nihil ex ea familia triste nec superbum timebat.

plebs etsi adverro sui creo dictator video tamen cum provocatio frater lex habeo nihil ex is familia tristis neque superbus timeo


qui caput hostis rettulisset eum se extemplo liberum iussurum esse; qui loco cessisset, in eum servili supplicio animadversurum;

qui caput hostis refero is sui extemplo liber jubeo sum qui locus cedo in is servilis supplicium animadversurum


Scipio multis invectus in praesentem MAandonium Mandonium absentemque Indibilem verbis, illos quidem merito perisse ipsorum maleficio ait, victuros suo atque populi Romani beneficio.

scipio multus inveho in praesens maandonium mandonius absum indibilis verbum ille quidem mereo pereo ipse maleficium aio vinco suus atque populus romanus beneficium


adiecissetque iam inde a maioribus traditum morem Romanis colendi socios, ex quibus alios in civitatem atque aequum secum ius accepissent, alios in ea fortuna haberent, ut socii esse quam cives mallent;

adicio iam inde ab magnus trado mos romanus colo socius ex qui alius in civitas atque aequus sui ius accipio alius in is fortuna habeo ut socius sum quam civis malo


arx deinde obsidebatur; nec aut vi capi poterat, quia pro spatio loci satis praesidii habebat, aut spem dabat deditionis omni publico frumento, priusquam urbs caperetur, in arcem convecto;

arx deinde obsido neque aut vis capio possum quia pro spatium locus satis praesidium habeo aut spes do deditio omnis publicus frumentum priusquam urbs capio in arx conveho


* armaverat. cum terra marique instrui oppugnationem videret, et ipse copias ita disponit: oppidanorum duo milia ab ea parte,

armo cum terra mare instruo oppugnatio video et ipse copia ita dispono oppidanus duo mille ab is pars


decemviri lustrandum oppidum, supplicationem obsecrationemque habendam, victimis maioribus sacrificandum et in Capitolio Romae et in Campania ad Minervae promunturium renuntiarunt; ludos per decem dies Iovi optimo maximo primo quoque die faciendos.

decemviri lustro oppidum supplicatio obsecratio habeo victima magnus sacrifico et in capitolium roma et in campaneus ad minerva promunturium renuntio ludus per decem dies iuppiter bonus maximus primus quoque dies facio


quippe qui moram temporis quaererent, dum Hannibal in Africam traiceret, legatos alios ad Scipionem, ut indutias facerent, alios Romam ad pacem petendam mittunt, ducentes paucos in speciem captivos perfugasque et fugitives fugitiuos , quo impetrabilior pax esset.

quippe qui mora tempus quaero dum hannibal in africa traicio legatus alius ad scipio ut indutiae facio alius roma ad pax peto mitto duco paucus in species captivus perfuga et fugitives fugitiuus quo impetrabilis pax sum


ne Gallos Cisalpinos neve Etruriam erectam in spem rerum novarum sollicitaret, et Hannibalem suo proprio occupandum bello, ne emergere ex Bruttiis atque obviam ire fratri posset — , Livius cunctabatur, parum fidens suarum provinciarum exercitibus;

ne galli cisalpinus neve etruria erigo in spes res novaris sollicito et hannibal suus proprius occupo bellum ne emergo ex bruttius atque obvius eo frater possum livius cuncto parum fido suus provinciaris exercitus


consilium igitur cepit transfosso pariete iter in urbem patefacere. fallere autem ita se posse, si muros a parte alia scalis adortus tumultu iniecto in custodiam eius loci propugnatores urbis avertisset.

consilium igitur capio transfodio paries iter in urbs patefacio fallo autem ita sui possum si murus ab pars alius scalae adorior tumultus injecto in custodia is locus propugnator urbs averto


ibi certior factus exercitum incolumem esse, scriptis litteris Romam, ne tumultuarentur, ipse remissis auxiliis, quae Gallis imperaverat, ad collegam est profectus.

ibi certus facio exercitus incolumis sum scribo littera roma ne tumultuor ipse remitto auxilium qui gallus impero ad collega sum proficiscor


non nequiquam isti unum Demetrium filium te habere, me subditum et paelice genitum appellant.

non nequiquam iste unus demetrius filius tu habeo ego subdo et paelice gigno appello


tum refecta tandem spe castra propius hostem movit, classemque et ipse instrui pararique iubet ad insulas maritumamque oram tutandam.

tum reficio tandem spes castrum propius hostis moveo classis et ipse instruo paro iubeo ad insula maritumamque ora tuto


nec eum opinio est frustrata; confestim enim ab Heraclea capta nuntius venit, ut oppugnatione absisteret: aequius esse Romanos milites, qui acie dimicassent cum Aetolis, praemia victoriae habere.

neque is opinio sum frustro confestim enim ab heraclea capio nuntius venio ut oppugnatio absisto aequus sum romanus miles qui acies dimico cum aetolus praemium victoria habeo


tandem, ut abscesserit inde dictator, ut obsidione liberatos, extra vallum egressos fudisse ac fugasse hostis.

tandem ut abscedo inde dictator ut obsidio libero extra valles egredior fundo atque fugo hostis


Romanis ferme par numerus erat; equitur equitum copiis tantum, quod Aetoli accesserant, superabant.

romanus ferme par numerus sum equitur eques copia tantus qui aetolus accedo supero


quod non Magnetes ab illis haberent, et in corpora sua citius per furorem saevituros, quam ut Romanam amicitiam violarent.

qui non magnes ab ille habeo et in corpus suus cieo per furor saevituros quam ut romanus amicitia violo


id utrum parum ex intervallo sit conspectum an dolus aliquis suspectus fuerit, incompertum est: impetus hostilis in transfugas factus, nec secus quam adversa acies caesi; eademque porta signa infesta urbi inlata.

is utrum parum ex intervallum sum conspectus an dolus aliquis suspicio sum incompertus sum impetus hostilis in transfuga facio neque secus quam adverso acies caedo idem porto signum infestus urbs infero


commota pedestri acie Samnitium eques in pugnam succedit. in hunc transverso agmine inter duas acies se inferentem Romanus equitatus concitat equos signaque et ordines peditum atque equitum confundit, donec universam ab ea parte avertit aciem.

commoveo pedestri acies samnites eques in pugna succedo in hic transverto agmen inter duo acies sui infero romanus equito concito equus signo et ordo pedes atque eques confundo donec universus ab is pars averto acies


curam acuebat, quod adversus Latinos bellandum erat, lingua, moribus, armorum genere, institutis ante omnia militaribus congruentes: milites militibus, centurionibus centuriones, tribuni tribunis conpares collegaeque iisdem praesidiis, saepe iisdem manipulis permixti fuerant.

cura acuo qui adverro latini bellor sum lingua mos armus genus institus ante omnis militaris congruo miles miles centurio centurio tribunus tribunus conparis collega idem praesidium saepe idem manipulis permisceo sum


cum pro se quisque tenderent ad portas, si qua forte se in agros eicere possent, clausas — id enim primum dictator imperaverat — portas inveniunt. inde alii arma capere,

cum pro sui quisque tendo ad porta si qui fors sui in ager eicio possum claudo is enim primus dictator impero porta invenio inde alius arma capio


his decoratus insignibus bovem eximium Marti immolavit, centum boves militibus dono dedit, qui secum in expeditione fuerant. iisdem militibus legiones libras farris et sextarios vini contulerunt; omniaque ea ingenti alacritate per clamorem militarem, indicem omnium adsensus, gerebantur. Tertia pugna ad Suessulam commissa est,

hic decoro insignis bos eximius martius immolo centum bos miles donum do qui sui in expeditio sum idem miles legio libro far et sextarius vinum confero omne is ingens alacritas per clamor militaris index omnis assensus gero tertius pugno ad suessula committo sum


iisdem istis ferocibus animis egredimini extra portam Esquilinam aut, si ne hoc quidem audetis, ex muris visite agros vestros ferro ignique vastatos, praedam abigi, fumare incensa passim tecta! tecta.

idem iste ferox animus egredior extra porta esquilina aut si ne hic quidem audeo ex murus viso ager vester ferrum ignis vasto praeda abigo fumaris incensum passim tectum tectum


tandem, qui obversati vestibulo tribuni fuerant, nuntiant domi mortuum esse inventum. quod ubi in totam contionem pertulit rumor, sicut acies funditur duce occiso, ita dilapsi passim ali alio. praecipuus pavor tribunos invaserat, quam nihil auxilii sacratae leges haberent, morte collegae monitos. nec patres satis moderate ferre laetitiam;

tandem qui obverso vestibulum tribunus sum nuntio domus mortuus sum invenio qui ubi in totus contio perfero rumor sicut acies fundo dux occido ita dilabor passim al alius praecipuus pavor tribunus invado quam nihil auxilium sacro lex habeo mors collega moneo neque pater satis modero fero laetitia


unoque agmine omnes Brutorum ianuas obsederunt, qui collegarum rogationi intercedebant, nec ante abstiterunt, quam remissa intercessio ab tribunis est.

unus agmen omnis brutor janua obsedeo qui collega rogatio intercedo neque ante absisto quam remitto intercessio ab tribunus sum


post haec tribuni quoque plebi, qui se interrotllrnos intercessuros nrofessi professi erant. cumr cum nauca pauca in eandoem eandem sententiam adiecissent, tum L. Valerius pro rogatione ab se promulgata ita disseruit: “si privati tantummodo ad suadendum dissuadendumque id, quod ab nobis rogatur, processissent, ego quoque, cum satis dictum pro utraque parte existimarem, tacitus suffragia vestra expectassem;

post hic tribunus quoque plebs qui sui interrotllrnos intercedo nrofessi profiteor sum cumr cum nauca paucus in eandoem idem sententia adicio tum l valerius pro rogatio ab sui promulgo ita disseruio si privo tantummodo ad suadeo dissuadeo is qui ab nos rogo procedo ego quoque cum satis dico pro uter pars existimaris taceo suffragium vester expectassem


is, tamquam reos ageret, ab ante acta vita orsus, quaecumque post Hieronis mortem sceleste atque impie facta essent, Adranodorum ac Themistum arguit fecisse.

is tamquam reus ago ab ante ago vito ordior quicumque post hiero mors scelestus atque impius facio sum adranodorum atque themistum arguo facio


eadem ferme in ceteris Galliae conciliis dicta auditaque; nec hospitale quicquam pacatumve satis prius auditum, quam Massiliam venere.

idem ferme in ceterus gallia concilium dictum audio neque hospital quisquam pacatumve satis prior audio quam massilia venio


itaque et in Achaiam legatos misit, simul qui iusiurandum — ita enim pepigerant, quotannis iuraturos in verba Philippi — exigerent, simul qui redderent Achaeis Orchomenon et Heraean et Triphylian Eleis ademptam,

itaque et in achaia legatus mitto simul qui iusiurandum ita enim pepigerant quot juro in verbum philippus exigo simul qui reddo achaeus orchomenus et heraea et triphylius elei adimo


non operae est persequi, ut quaeque acta in his locis sint, cum ad ea, quae propria Romani belli sunt, vix sufficiam.

non opera sum persequor ut quisque ago in hic locus sum cum ad is qui proprius romanus bellum sum vix sufficio


ego maxumam gravissimamque omnium non agi tantum arbitror, sed quodam modo actam esse. nam qui regibus Macedonum Macedonibusque ipsis finibus interdixissemus manereque id decretum sciremus,

ego magnus gravis omnis non ago tantus arbitror sed quidam modo ago sum nam qui rex macedones macedones ipse finis interdico maneo is decretum scio


Achaei cum Aetolis Eleisque haud procul Messene prosperam pugnam fecerunt. Attalus rex et P. Sulpicius Aeginae hibernarunt.

achaeus cum aetolus elei haud procul meto prosper pugna facio attalus rex et p sulpicius aegina hiberno


nisi expugnata urbe se eos in castra non reducturum. eodem tempore, quo pridie, pluribus locis adgressus, cum oppidanos iam vires, iam tela, iam ante omnia animus deficeret, intra paucas horas urbem cepit.

nisi expugno urbs sui is in castrum non reduco idem tempus quo pridie multus locus aggredior cum oppidanus iam vireo iam telum iam ante omnis animus deficio intra paucus hora urbs capio


armatum exercitum decucurrisse cum tripudiis Hispanorum motibusque armorum et corporum suae cuique genti adsuetis, ipso Hannibale omni rerum verborumque honore exequias celebrante. haec tradunt, qui in Lucanis rei gestae auctores sunt.

armo exercitus decurro cum tripudium hispanus motus armus et corpus suus quisque gens assuesco ipse hannibal omnis res verbum honor exsequiae celebro hic trado qui in lucanus res gero auctor sum


Nautium propter expeditionem, qua magni agminis modo terruerat hostes, iuvenem Papirium propter navatam cum equitatu et in proelio operam et nocte, qua fugam infestam Samnitibus ab Aquilonia clam egressis fecit,

nautius propter expeditio qui magnus agmen modo terreo hostis juvenis papirius propter navatam cum equitatus et in proelium opera et nox qui fuga infestus samnites ab aquilonius clam egredior facio


in iis nova terribilisque species visa est, quod armati — ita mos gentis erat — in concilium venerunt.

in is novo terribilis species video sum qui armatus ita mos gens sum in concilium venio


ignibusque in proxima tecta coniectis effusa flamma primo velut sparsa pluribus locis reluxit, dein per continua serpens uno repente omnia incendio hausit.

ignis in propior tectum conicio effundo flamma primus velut spargo multus locus reluceo deinde per continuo serpens unus repens omnis incendium haurio


spectaculo fuit ei, quae venerat, turbae non scaenicum magis ludicrum, non certamina hominum aut curricula equorum, quam praeda Macedonica omnis, ut viseretur, exposita, statuarum tabularumque et textilium et vasorum ex auro et argento et aere et ebore factorum ingenti cura in ea regia,

spectaculum sum is qui venio turba non scaenicus magis ludicrum non certamen homo aut curriculum equus quam praeda macedonicus omnis ut viso expono statua tabula et textile et vasor ex aurum et argentum et aer et ebur factor ingens cura in is regius


ultro citroque nuntii cursare, nec fides ante Pausistrato facta est, quam coram nuntio eius Polyxenidas sua manu scripsit se ea, quae pollicitus esset,

ultro citer nuntius cursaris neque fides ante pausistratus facio sum quam coram nuntio is polyxenidas suus manus scribo sui is qui polliceor sum


sed postquam regem Persea consuli Paulo salutem legit, miserationem omnem stultitia ignorantis fortunam suam exemit.

sed postquam rex perseus consul paulus salus lego miseratio omnis stultitia ignoro fortuna suus eximo


eo et Eumenes rex, primo conatus ab Hellesponto reducere classem in hiberna Elaeam, adversis deinde ventis cum aliquot diebus superare Lecton promunturium non potuisset, in terram egressus, ne deesset principiis rerum, qua proximum fuit, in castra Romana cum parva manu contendit.

is et eumenes rex primus conor ab hellespontus reduco classis in hibernus elaea adverro deinde venio cum aliquot dies supero lego promunturium non possum in terra egredior ne desum principia res qui propior sum in castrum romanus cum parvus manus contendo


idem nominatim adiectum scribit, ne cum Eumene Attali filio — novus is tur tum rex erat — bellum gereret.

idem nominatim adiectus scribo ne cum eumenes attal filius novus is tur tum rex sum bellum gero


et iam Q. Marcius quaestionibus suae regionis perfectis in Ligures provinciam proficisci parabat, tribus milibus peditum Romanorum, centum quinquaginta equitibus, et quinque milibus Latini nominis peditum, ducentis equitibus in supplementum acceptis. eadem provincia,

et iam q marcius quaestio suus regio perficio in ligur provincia proficisco paro tres mille pedes romanus centum quinquaginta eques et quinque mille latinum nomen pedes ducenti eques in supplementum accipio idem provincia


minime opportunus vir novanti res; collega additur ei Agrippa Menenius, cui Lanato erat cognomen;

paruus opportunus vir novanti res collega addo is agrippa menenius qui lanatus sum cognomen


relictum a consule exercitum Q. Fulvius proconsul acciperet, eique in annum imperium esset.

relinquo ab consul exercitus q fulvus proconsul accipio is in annus imperium sum


sub adventum praetoris Romani Poenus agro Nolano excessit et ad mare proxime Neapolim descendit, cupidus maritimi oppidi potiundi, quo cursus navibus tutus ex Africa esset.

sub advenio praetor romanus poenus ager nolanus excedo et ad mare propior neapolis descendo cupidus maritimus oppidum potior quo curro navis tueor ex africanus sum


itaque dilectu clientium habito cum delectis mille et quadringentis equitibus intra paucos dies ad Scipionem revertit.

itaque delectus cliens habeo cum deligo mille et quadringenti eques intra paucus dies ad scipio revorto


consul noctis insequentis tertia vigilia praemisso equitatu ad persequendum hostem, signa legionum luce prima movit.

consul nox insequor tertius vigil praemitto equitatus ad persequor hostis signum legio lux primus moveo


maximae partis sententia erat perseverandum in bello esse et tollendum tyrannum; numquam aliter tutan tutam libertatem Graeciae fore;

magnus pars sententia sum persevero in bellum sum et tollo tyrannus numquam aliter tutan tueor libertas graecia sum


ibi profectum iam regem in Asiam cum audisset filiumque eius sollemne ludorum ad Daphnen celebrantem convenisset, comiter ab eo exceptus nullam moram navigandi fecit.

ibi proficiscor iam rex in asia cum audio filius is sollemnis ludus ad daphne celebro convenio comis ab is excipio nullus mora navigo facio


iamque baud haud procul iusto proelio res erat, ni celeriter diremptum certamen per centuriones esset. adfirmata certe eo casu Tulli apud dictatorem fides est; nec recipiente iam dilationem re in posterum diem edicitur acie pugnaturos.

iam baud haud procul justus proelium res sum ni celer disredimo certamen per centurio sum adfirmo certus is casus tullius apud dictator fides sum neque recipio iam dilatio res in posterus dies edico acies pugno


an, si ad calculos eum res publica vocet, non merito dicat: “annua aera habes, annuam operam ede; an tu aecum censes militia semenstri solidum te stipendium accipere?”

an si ad calculus is res publicus voco non mereo dico annuus aes habeo annuo opera edo an tu aequus censeo militia semenstri solidus tu stipendium accipio


hunc statum rerum Han. nibal Tarenti relinquit regressus ipse in hiberna. ceterum defectio Tarentinorum utrum priore anno an hoc facta sit, in diversum auctores trahunt. plures propioresque aetate memoriae rerum hoc anno factam tradunt.

hic status res hic nibal tarentus relinquo regredior ipse in hibernus ceterum defectio tarentinus utrum prior annus an hic facio sum in diverto auctor traho multus propioresque aetas memoria res hic annus facio trado


legati Romani ab Carthagine sicut iis Romae imperatum erat, in Hispaniam, ut adirent civitates et in societatem perlicerent aut averterent a Poenis, traiecerunt.

legatus romanus ab carthago sicut is roma impero sum in hispania ut adeo civitas et in societas perlicet aut averto ab poenus transjacio


dum in spem pacis intenti segnius munera belli obeunt et ea modo parte, qua murus dirutus erat, ceteris neglectis stationes armatas opponunt, Quinctius noctu ab ea parte, quae minime suspecta erat, impetu facto scalis urbem cepit.

dum in spes pax intendo segnis munus bellum obeo et is modo pars qui murus diruo sum ceterus neglego statio armo oppono quintius nox ab is pars qui paruus suspicio sum impetus facio scalae urbs capio


Cornelius suas in subsidiis tenuit, ipse ad prima signa equo advectus; proque duobus cornibus praetor ac proconsul milites ad inferenda in hostes signa summa vi hortabantur.

cornelius suus in subsidium teneo ipse ad primus signum equus adveho pro duo cornu praetor atque proconsul miles ad infero in hostis signum summus vis horto


auctoremque se exhibendo ac velut visa, quae dubia erant, narrando concitaret iras hominum.

auctoro sui exhibeo atque velut video qui dubius sum narro concito ira homo


quia non statim conveniendi ^ius eius copia fuit, illi ipsi servo, quem ex omnibus domino fidissimum credebat, tradit et adicit a Pisistrato de re magno opere pertinente ad Zeuxippum esse.

quia non statim convenio ius is copia sum ille ipse servo qui ex omnis dominus fidus credo trado et adicio ab pisistratus de res magnus opus pertineo ad zeuxippum sum


vince animum; cave deformes multa bona uno vitio et tot meritorum gratiam maiore culpa, quam causa culpae est, conrumpas.”

vinco animus caveo deformis multus bonus unus vitio et tot meritor gratia magnus culpa quam causa culpa sum conrumpas


partim ex discursu id, quod erat, suspicati ita se in fugam passim sparserunt, ut ab ipsis agrestibus errantes circumvemrentur. circumvenirentur.

pars ex discursus is qui sum suspicor ita sui in fuga passim spargo ut ab ipse agrestis erro circumvemrentur circumvenio


cum Culcha decem et septem oppida, cum Luxinio validas urbes Carmonem et Baldonem, in maritima ora Malacinos Sexetanosque et Baeturiam omnem et quae nondum animos nudaverant ad finitimorum motus consurrectura.

cum culcha decem et septem oppidum cum luxinio validus urbs carmonem et baldonem in maritimus os malacinos sexetanosque et baeturia omnis et qui nondum animus nudaverant ad finitimus moueo consurgo


Placuit placuit inde iam maiore conatu animoque ab unius expugnatione urbis ad perdomandum Latium victorem circumducere exercitum. nec quievere, antequam expugnando aut in deditionem accipiendo singulas urbes Latium omne subegere.

placeo placeo inde iam magnus conatus animo ab unus expugnatio urbs ad perdomo latius victor circumduco exercitus neque quiesco antequam expugno aut in deditio accipio singulus urbs latius omnis subigo


sed cum legione nova, quam consules conscripserant, quinque milibus peditum, trecentis equitibus in Corsicam iussus est transire. dum is ibi bellum gereret, Cornelio prorogatum imperium, uti obtineret Sardiniam.

sed cum legio novo quam consul conscribo quinque mille pedes trecenti eques in corsica iubeo sum transeo dum is ibi bellum gero cornelius prorogo imperium uti obtineo sardinia


nec in Italia segnius Ligurum bellum crescebat. Pisas iam quadraginta milibus honinum, hominum, adfluente cotidie multitudine ad famam belli spemque praedae, circumsedebant. Minucius consul Arretium die quam edixerat ad conveniendum militibus venit.

neque in italia segnis ligur bellum cresco pisae iam quadraginta mille honinum homo affluo cottidie multitudo ad fama bellum spes praeda circumsedeo minucius consul arretium dies quam edico ad convenio miles venio


conperta omnia senatui relaturum; decedentem ex Samnio consulem legati sequerentur. eo anno cum pacatum Samnium exercitus Romanus benigne praebito commeatu peragrasset, foedus antiquum Samnitibus redditum. Ad ad Aequos inde,

conperta omnis senatus refero decedo ex samnium consul legatus sequor is annus cum pacatum samnium exercitus romanus benignus praebeo commeatus peragro foedus antiquus samnites reddo ad ad aequi inde


alii vestrum voluisse quidem nos hoc, non tamen ob id bello persequendos esse: neque moribus neque legibus ullius civitatis ita conparatum esse, ut, si qui velit inimicum perire, si nihil fecerit, quo id fiat, capitis damnetur.

alius vester volo quidem nos hic non tamen ob is bellum persequor sum neque mos neque lex ullus civitas ita conparo sum ut si qui volo inimicus pereo si nihil facio quo is fio capio damno


Fulvius hoc oppido capto, Manlius exercitu tantum in unum coacto, qui dissipatus fuerat, nulla alia memorabili gesta re, exercitus in hiberna deduxerunt.

fulvus hic oppidum capio manlius exercitus tantus in unus cogo qui dissipatus sum nullus alius memorabilis gero res exercitus in hibernus deduco


extremum cornu claudebant quattuor milia, mixti Cyrtii funditores et Elymaei sagittarii.

exter cornu claudo quattuor mille misceo cyrtaei funditor et elymaei sagittarius


ibi castra communita et, quia Gallis ad temptanda ea defuit spes, refecti sunt militum animi, quamquam ad quingentos cecidisse satis constabat.

ibi castrum communio et quia gallus ad tento is desum spes reficio sum miles animus quamquam ad quingenti cado satis consto


defendite.” haec incidens principum foribus, haec obviis, haec excurrentibus in publicum pavidis increpat.

defendo hic incido princeps foris hic obvius hic excurro in publicus pavidus increpo


quod militi admetiatur. nunc mutuas pecunias faenore in stipendium quaerentem, nunc ad portas Chalcidis stantem et mox, inde exclusum, nihil aliud quam Aulide atque Euripo spectatis in Aetoliam redeuntem. male crediderunt et Antiochus Aetolis et Aetoli regiae vanitati:

qui miles admetior nunc mutuo pecunia faenus in stipendium quaero nunc ad porta chalcis sto et mox inde excludo nihil alius quam aulis atque euripus spectas in aetolia redeo malus credo et antiochus aetolus et aetolus regia vanitas


In obsidione Veiorum hibernacula militibus facta sunt. ea res cnm esset nova, indignationem tribunorum plebis movit querentium non dari plebi nec per hiemem militiae requiem. equites tum primum equis suis mereri coeperunt. cum inundatio ex lacu Albano facta esset, vates, qui eam rem interpretaretur, ex hostibus captus est. Furius Camillus dictator decem annis obsessos Veios cepit, simulacrum Iunonis Romam transtulit, decimam praedae Delphos Apollini misit. idem tribunus militum cum Faliscos obsideret, proditos hostium filios parentibus remisit statimque deditione facta Faliscorum victoriam iustitia consecutus est. cum alter ex censoribus C. Iulius decessisset, in locum eius M. Cornelius suffectus est. nec id postea factum est, quoniam eo lustro a Gallis Roma capta est. Furius Camillus, cum dies ei a L. Apuleio tribuno plebis dicta esset, in exilium abiit. cum Galli Senones Clusium obsiderent et legati a senatu missi ad conponendam inter eos et Clusinos pacem pugnantes contra Gallos in acie Clusinorum stetissent, hoc facto eorum concitati Senones urbem infesto exercitu petierunt fusisque ad Aliam Romanis cepere urbem praeter Capitolium, quo se iuventus contulerat; maiores natu cum insignibus honorum, quos quisque gesserat, in vestibulis aedium sedentes occiderunt. et cum per aversam partem Capitolii iam in summum evasissent, proditi clangore anserum M. Manlii praecipue opera deiecti sunt. coactis deinde propter famem Romanis eo descendere, ut mille pondo auri darent et hoc pretio finem obsidionis emerent, Furius Camillus dictator absens creatus inter ipsum conloquiun, quo de pacis con dicionibus agebatur, cum exercitu venit et Gallos post sextum mensem urbe expulit ceciditque.

in obsidio veii hibernacula miles facio sum is res cnm sum novo indignatio tribunus plebs moveo queror non do plebs neque per hiems militia requies eques tum primus equus suus mereo coepio cum inundatio ex lacus albanus facio sum vates qui is res interpretor ex hostis capio sum furius camillus dictator decem annus obsedeo veii capio simulacrum juno roma transfero decimus praeda delphi apollo mitto idem tribunus miles cum falisci obsido prodeo hostis filius parens remitto statim deditio facio faliscus victoria iustitia consequor sum cum alter ex censor que iulius decedo in locus is m cornelius sufficio sum neque is postea facio sum quoniam is lustrum ab gallus roma capio sum furius camillus cum dies is ab l appuleius tribunus plebs dictum sum in exsilium abeo cum gallus senones clusius obsido et legatus ab senatus mitto ad conpono inter is et clusini pax pugno contra galli in acies clusinus sto hic facio is concitas senones urbs infesto exercitus peto fundo ad alius romanus capio urbs praeter capitolium quo sui juventus confero magnus natus cum insignis honor qui quisque gero in vestibulis aedes sedeo occido et cum per averto pars capitolium iam in superus evado prodeo clangor anser m manlius praecipuus opus deicio sum cogo deinde propter fames romanus is descendo ut mille pondo aurum do et hic pretium finis obsidio emo furius camillus dictator absum creo inter ipse conloquiun quo de pax continuo dicio ago cum exercitus venio et galli post sextus mensis urbs expello cado


inde in colonias atque in agrum bello captum stirpis augendae causa missos. quae liberi parentibus deberent, ea illos Romanis debere, si ulla pietas, si memoria antiquae patriae esset.

inde in colonia atque in ager bellum capio stirps augeo causa mitto qui liber parens debeo is ille romanus debeo si ullus pietas si memoria antiquus patria sum


pravo consilio rem gesserunt; sed ego in ea civitate, quae ideo omnibus rebus incipiendis gerendisque deos adhibet, quia nullius calumniae subicit ea, quae dii comprobaverunt, et in sollemnibus verbis habet, cum supplicationem aut triumphum decernit,

pravus consilium res gero sed ego in is civitas qui ideo omnis res incipio gero deus adhibeo quia nullus calumnia subicio is qui dius comprobo et in sollemne verbum habeo cum supplicatio aut triumphus decerno


florere praeterea iuventute, quam stirpem longa pax ediderit, florere opibus regni, florere etiam aetate. quae cum corporis robore ac viribus vigeat, animum esse inveteratum diutina arte atque usu belli.

floreo praeterea iuventus quam stirps longus pax edo floreo ops regnum floreo etiam aetas qui cum corpus robur atque vis vigeo animus sum invetero diutinus ars atque usus bellum


si iam fudisset hostes, conferret ad se signa, ut simul omnis exercitus praeda potiretur.

si iam fundo hostis confero ad sui signum ut simul omnis exercitus praeda potio


Exercitum exercitum conscriptum armatumque trifariam divisit.

exercitus exercitus conscribo armo trifariam divido


L. Atilius tribunus plebis ex auctoritate senatus plebem in haec verba rogavit: “omnes Campani, Atellani, Calatini, Sabatini, qui se dediderunt in arbitrium dicionemque populi Romani Q. Fulvio proconsuli,

l atilius tribunus plebs ex auctoritas senatus plebs in hic verbum rogo omnis campanus atellanus calatinus sabatinus qui sui dedo in arbitrium dicio populus romanus q fulvius proconsulis


in Albano monte tacta de caelo erant signum Iovis arborque templo propinqua et ostium lacus, et Capuae murus Fortunaeque aedis, et Sinuessae murus portaque: haec de caelo tacta.

in albanus mons tango de caelum sum signum iuppiter arbor templum propinquus et ostium lacus et capua murus fortuna aedes et sinuessa murus porto hic de caelum tango


postero die luce prima Marcellus in aciem copias eduxit; nec Hannibal detractavit certamen multis verbis adhortatus milites, ut memores Trasumenni Cannarumque contunderent ferociam hostis:

posterus dies lux primus marcellus in acies copia educo neque hannibal detractavit certamen multus verbum adhortor miles ut memor trasumenni cannae contundo ferocio hostis


eodem et L. Quinctius cum iis navibus, quae Piraei fuerant, Attali regis adventu audito venit iussis, ut quaeque ex sua classe venissent naves, Euboeam petere.

idem et l quintius cum is navis qui piraceus sum attal rex advenio audio venio iussum ut quisque ex suus classis venio navo euboea peto


id ubi vidit praetor, ut et ipse dilataret aciem, duas legiones ex subsidiis dextra laevaque alae, quae in prima acie pugnabat, circumdat aedemque Diiovi vovit, si eo die hostis fudisset.

is ubi video praetor ut et ipse dilato acies duo legio ex subsidium dextera laeva ala qui in primus acies pugno circumdo aedes diiovi voveo si is dies hostis fundo


ita cum pugnatum esset, tantus terror Tarquinium atque Etruscos incessit, ut omissa inrita re nocte ambo exercitus, Veiens Tarquiniensisque , suas quisque abirent domos.

ita cum pugno sum tantus terror tarquinius atque etrusci incedo ut omitto irrito res nox ambo exercitus veiens tarquiniensis suus quisque abeo domus


et clamor inter caedem et vulnera sublatus, an ex trepidatione nocturna esset, confusis sensum veri adimebat.

et clamor inter caedes et vulnero tollo an ex trepidatio nocturnus sum confundo sensus verus adimo


subit animum timor, ne fraudibus humanis vindicandis divini iuris aliquid immixtum violemus. hac vos religione innumerabilia decreta pontificum, senatus consulta, haruspicum denique responsa liberant.

subeo animus timor ne fraus humanus vindico divinus ius aliquis immisceo violemus hic tu religio innumerabilis decretum pontifex senatus consulo haruspex denique respondeo libero


coniunctis exercitibus Latinum primum agrum perpopulati sunt; deinde, postquam ibi nemo vindex occurrebat, tum vero exultantibus exsultantibus belli auctoribus ad moenia ipsa Romae populabundi regione portae Esquilinae accessere vastationem agrorum per contumeliam urbi ostentantes.

conjungo exercitus latinus primus ager perpopulor sum deinde postquam ibi nemo vindex occurro tum verus exultantibus exsulto bellum auctor ad moenia ipse roma populabundus regio porta esquilina accedo vastatio ager per contumelia urbs ostento


qui ut tuto praeterveherentur oram Italiae, classis viginti ferme navium Regii stabat.

qui ut tueor praeterveherentur ora italia classis viginti ferme navis regium sto


iidem Calatiae et Auximi muros faciendos locaverunt; venditisque ibi publicis locis pecuniam, quae redacta erat, tabernis utrique foro circumdandis consumpserunt.

eo calatia et auximum murus facio loco venditisque ibi publicus locus pecunia qui redigo sum taberna uterque forum circumdo consumo


haec post exactos reges domi militiaeque gesta primo anno. inde P. Valerius iterum T. Lucretius consules facti.

hic post exigo rex domus militia gero primus annus inde p valerius iterum t lucretius consul facio


profectus inde toto exercitu, Eordaeam petens, ad Begorritim, quem vocant, lacum positis castris, postero die in Elimeam ad Haliacmona fluvium processit.

proficiscor inde totus exercitus eordaeam peto ad begorritim qui voco lacus pono castrum posterus dies in elimea ad haliacmona fluvius procedo


praevertendum id ratus legatis cum benigno responso dimissis, se neque causam eius belli fuisse nec moram, si modo aequa et honesta condicione liceat,

praeverto is reor legatus cum benignus respondeo dimitto sui neque causa is bellum sum neque mora si modo aequus et honestus condicio licet


inde principio veris, Antiocho filio misso in Syriam ad custodiam ultimarum partium regni, ne quid absente se ab tergo moveretur, ipse cum omnibus terrestribus copiis ad Pisidas, qui circa Sidam incolunt,

inde principium verus antiochus filius mitto in syria ad custodia ultimaris pars regnum ne quis absum sui ab tergum moveo ipse cum omnis terrestris copia ad pisida qui circa sida incolo


duabus simul partibus subire in adversos montes coepit. ea pars, in qua ipse erat, inpigre succedebat. alteram hostes cum propulissent, ut restitueret rem inclinatam, consul equo advectus suos quidem a fuga revocavit, ipse, dum incautius ante signa obversatur, missili traiectus cecidit.

duo simul pars subeo in adverro mons coepio is pars in qui ipse sum impiger succedo alter hostis cum propello ut restituo res inclino consul equus adveho suus quidem ab fuga revoco ipse dum incautus ante signum obverso missilis trajectus cado


quos ubi respexit rex procul grege facto venientes, stringit gladium et per medium amnem transmittit equum; iamque in vadum egressum eminus veruto Lucanus exul transfigit.

qui ubi respicio rex procul grex facio venio stringo gladius et per medius amnis transmitto equus iam in vadum egredior eminus verutus lucanus exul transfigo


ab urbe oppugnanda Poenum absterruere conspecta moenia haudquaquam prompta oppugnanti.

ab urbs oppugno poenus absterreo conspicio moenia haudquaquam promptus oppugno


simul et a classe navales socii, qua ex parte urbs mari adluitur, et terrestris exercitus ab imminente prope ipsis moenibus tumulo est admotus.

simul et ab classis naval socius qui ex pars urbs mare adluo et terrestris exercitus ab immineo prope ipse moenia tumulus sum admoveo


itaque et in senatu causam obtinuere, et ex auctoritate patrum latum ad populum est, ut Privernatibus civitas daretur. eodem anno Anxur trecenti in coloniam missi sunt;

itaque et in senatus causa obtineo et ex auctoritas pater latus ad populus sum ut privernates civitas do idem annus anxur trecenti in colonia mitto sum


Ap. Claudius, et natura inmitis et efferatus hinc plebis odio, illinc patrum laudibus, non miseriis ait, sed licentia tantum concitum turbarum, et lascivire magis plebem quam saevire.

ap claudus et natura immitis et effero hinc plebs odium illinc pater laus non miseria aio sed licentia tantus concieo turba et lascivire magis plebs quam saevio


Hostilium intentius monuit, ut in eo spem non moturos quicquam Etruscos poneret, si, ne quid movere possent, praecavisset.

hostilius intendo moneo ut in is spes non moveo quisquam etrusci pono si ne quis moveo possum praecavisset


Ti. Claudius proconsul, qui praetor priore anno fuerat, cum praesidio legionis unius Pisis praeerat.

tiberius claudus proconsul qui praetor prior annus sum cum praesidium legio unus pisae praesum


consulum alter T. Lucretius porta Naevia cum aliquot manipulis militum egressus, ipse Valerius Caelio monte cohortes delectas educit.

consul alter t lucretius porto naevius cum aliquot manipulis miles egredior ipse valerius caelius mons cohors delecto educo


iam inde Bomilcar ad Hannonem in Bruttios profectus erat, et Locrenses portas Romanis clauserunt: Appius magno conatu nulla re gesta Messanam repetit.

iam inde bomilcar ad hanno in bruttii proficiscor sum et locrensis porta romanus claudo appius magnus conatus nullus res gero messana repeto


quo tu imperio meo spreto, incertis auspiciis, turbatis religionibus adversus morem militarem disciplinamque maiorum et numen deorum ausus es cum hoste confligere.

quo tu imperium meus sperno incertus auspicium turbo religio adverro mos militaris disciplina magnus et numen deus audeo sum cum hostis confligo


primo stupor omnes admiratione rei tam atrocis defixit; silentium inde aliquamdiu tenuit. dein, cum M. Claudius circumstantibus matronis iret ad prendendam virginem lamentabilisque eum mulierum comploratio excepisset,

primus stupor omnis admiratio res tam atrox defigo silentium inde aliquamdiu teneo deinde cum m claudus circumsto matrona eo ad prendendam virgo lamentabilis is mulier comploratio excipio


ante omnes de provocatione adversus magistratus ad populum sacrandoque cum bonis capite eius, qui regni occupandi consilia inisset, gratae in vulgus leges fuere.

ante omnis de provocatio adverro magistratus ad populus sacro cum bonus caput is qui regnum occupo consilium ineo gratus in vulgus lex sum


qui enim restitissent agili et nautico instrumento aptae et armatae classi naves tormenta machinasque portantes et aut in onerariarum usum versae aut ita adpulsae muris, ut pro aggere ac pontibus praebere ascensus possent?

qui enim resto agilis et nauticus instrumentum aptus et armo classis navo tormentum machina porto et aut in onerariaris usus verro aut ita adpello murus ut pro aggero atque pons praebeo ascensus possum


alter consul Postumius consumpta aestate in recognoscendis agris, ne visa quidem provincia sua comitiorum causa Romam rediit.

alter consul postumus consumo aestas in recognosco ager ne video quidem provincia suus comitium causa roma redeo


Flaccum Potitumque varie in annalibus cognomen consulis invenio; ceterum in eo parvi refert, quid veri sit; illud pervelim — nec omnes auctores sunt — proditum falso esse, venenis absumptos, quorum mors infamem annum pestilentia fecerit;

flaccus potitus varius in annal cognomen consul invenio ceterum in is parvus refero quis verus sum ille pervolo neque omnis auctor sum prodeo fallo sum venenum absumo qui mors infamo annus pestilentia facio


praedivites alii, alii, quos fortuna non aequarent, his sumptibus pares; regius omnibus victus vestitusque, nulli civilis animus, neque legum neque libertatis aequae patiens.

praedivites alius alius qui fortuna non aequo hic sumptus par regius omnis vinco vestio nullus civilis animus neque lex neque libertas aequus patior


senatus deinde habitus est. patres censuerunt, ut Q. Cassius Persea regem cum Alexandro filio Albam in custodiam duceret; comites, pecuniam, argentum, instrumentum, quod haberet, nihil detrahens habere sineret;

senatus deinde habitus sum pater censeo ut q casseius perseus rex cum alexander filius alba in custodia duco comes pecunia argentum instrumentum qui habeo nihil detraho habeo sino


sociis dimidio minus quam civibus datum. itaque taciti, ut iratos esse sentires, secuti sunt currum.

socius dimidio paruus quam civis do itaque taceo ut irascor sum sentio sequor sum currus


ita enim convenerat — censuerunt, uti consules provincias inter se conpararent sortirenturve, uter Italiam, uter classem navium quinquaginta haberet; cui classis obvenisset, in Siciliam navigaret;

ita enim convenio censeo uti consul provincia inter sui conparo sortirenturve uter italia uter classis navis quinquaginta habeo qui classis obvenio in sicilia navigo


ac primo etiam tumultuose decurrerat multitude multitudo ad prohibendos, si in terram egrederentur.

atque primus etiam tumultuosus decurro multitudo multitudo ad prohibeo si in terra egredior


ab Andro Cythnum traiecerunt. ibi dies aliquot oppugnanda urbe nequiquam absumpti, et, quia vix operae pretium erat, abscessere.

ab andros cythnos transjacio ibi dies aliquot oppugno urbs nequiquam absumo et quia vix opera pretium sum abscedo


eques extemplo insecutus ita institit agmini, ut, donec lucesceret, proelio abstineret;

eques extemplo insequor ita insto agmen ut donec lucesco proelium abstineo


una eum res, cum victo leges imponerentur, maxime angebat, quod qui Macedonum ab se defecerant in bello, in eos ius saeviendi ademptum ei ab senatu erat,

unus is res cum vinco lex impono magnus ango qui qui macedones ab sui deficio in bellum in is ius saevio adimo is ab senatus sum


Wesenb. = Wesenberg.


quod ubi consul vidit, duas cohortes delectas ab dextro latere hostium circumduci iubet et ab tergo se ostendere, priusquam concurrerent peditum acies.

qui ubi consul video duo cohors delecto ab dexter lateo hostis circumduco iubeo et ab tergum sui ostendo priusquam concurro pedes acies


subsidunt Hispani adversus emissa tela ab hoste, inde ad mittenda ipsi consurgunt; quae cum Romani conferti, ut solent, densatis excepissent scutis, tum pes cum pede conlatus et gladiis geri res coepta est.

subsido hispanus adverro emitto telum ab hostis inde ad mitto ipse consurgo qui cum romanus confercio ut soleo densatis excipio scutum tum pes cum pes confero et gladius gero res coepio sum


Scipio, cum fide solvendi pariter omnibus noxiis innoxiisque stipendii tum vultu ac sermone in omnes placato facile reconciliatis militum animis,

scipio cum fides solvo pariter omnis noxius innoxius stipendium tum vultus atque sermo in omnis placo facilis reconcilio miles animus


ipsi inter se partitis copiis succedunt hostium munimentis et simul undique adorti, cum pars fossas explerent, pars vellerent vallum atque in fossas proruerent nec virtus modo insita sed ira etiam exulceratos ignominia stimularet animos, castra invasere et pro se quisque,

ipse inter sui partio copia succedo hostis munimentum et simul undique adorior cum pars fossa expleo pars vellerent valles atque in fossa proruo neque virtus modo inquiro sed ira etiam exulcero ignominia stimulo animus castrum invado et pro sui quisque


obsidio inde urbis et munitiones, et interdum per occasionem impetus oppidanorum in Romanas stationes proeliaque parva fieri, et teri tempus neutro inclinata spe, cum frumentum copiaeque aliae ex ante convecto largius obsessis quam obsidentibus suppeterent.

obsidio inde urbs et munitio et interdum per occasio impetus oppidanus in romanus statio proelio parvus fio et tero tempus neuter inclino spes cum frumentum copia alius ex ante conveho largus obsedeo quam obsido suppeto


illa etiam res accendit, quod eo ipso tempore, quo pacem ab Romanis petebant, Dolopiae atque Athamaniae bellum inferebant.

ille etiam res accendo qui is ipse tempus quo pax ab romanus peto dolopia atque athamania bellum infero


indutiae annuae datae. stipendium exercitu Romano ab hoste in eum annum pensum et binae tunicae in militem exactae; ea merces indutiarum fuit.

indutiae annuus do stipendium exercitus romanus ab hostis in is annus pendo et bini tunica in miles exigo is merces indutiaris sum


nee nec adeo vilis tibi vita esset nostra, ut nee nec praeterito periculo meo movereris, neque futuro, si insidiantibus sit impune.

nee neque adeo vilis tu vito sum noster ut nee neque praetereo periculum meus movereris neque sum si insidior sum impunis


turn tum Quinctius consules immerito increpari ait, qui constricti legibus de provocatione ad dissolvendum imperium latis nequaquam tantum virium in magistratu ad ear eam rem pro atrocitate vindicandam quantum animi haberent. opus esse non forti solum viro, sed etiam libero exsolutoque legum vinclis.

turn tum quintius consul immeritus increparis aio qui constringo lex de provocatio ad dissolvendum imperium fero nequaquam tantus vis in magistratus ad ear is res pro atrocitas vindico quantus animus habeo opus sum non fortis solus vir sed etiam liber exsolvo lex vinclum


nam si aliter socio atque amico regi et bene merito hoc ipso in bello, de cuius praemiis agitur, honos haberi nullus posset, nisi liberas civitates in servitutem traderetis ei, esset deliberatio anceps,

nam si aliter socius atque amicus rex et bene mereo hic ipse in bellum de qui praemium ago honor habeo nullus possum nisi libero civitas in servitus trado is sum deliberatio anceps


et Hampsicora cum paucis equitibus fugiens, ut super adflictas res necem quoque fili audivit, nocte, ne cuius interventus coepta inpediret, mortem sibi conscivit.

et hampsicora cum paucus eques fugio ut super affligo res nex quoque filis audio nox ne qui intervenio coepio inpediret mors sui conscio


horum opportunus adventus consules imperii potentes fecit, cum ambitio alterius suam primum apud eos prava indulgentia maiestatem solvisset.

hic opportunus advenio consul imperium potens facio cum ambitio alter suus primus apud is pravus indulgeo maiestas solvo


Maeander ex arce summa Celaenarum ortus, media urbe decurrens, per Caras primum, deinde Tonas Ionas in sinum maris editur, qui inter Prienen et Miletum est.

maeander ex arx summus celaenaris ortus medius urbs decurro per caveo primus deinde tono ionas in sinum mare edo qui inter priene et miletus sum


iam prope erat, ut ne consulum quidem maiestas coerceret iras hominum, cum incerti, morando an veniendo plus periculi contraherent, tandem in senatum veniunt; frequentique curia non modo inter patres sed ne inter consules quidem ipsos satis conveniebat.

iam prope sum ut ne consul quidem maiestas coerceo ira homo cum incertus moror an venio multus periculum contraho tandem in senatus venio frequens curia non modo inter pater sed ne inter consul quidem ipse satis convenio


per idem tempus Seleucus Antiochi filius,

per idem tempus seleucus antiochus filius


haec omnia celeritate ingenti acta; relictoque Cn. Iulio consule ad praesidium urbis et L. Iulio magistro equitum ad subita belli ministeria, ne qua res, qua eguissent in castris, moraretur, dictator praeeunte A. Cornelio pontifice maximo ludos magnos tumultus causa vovit

hic omnis celeritas ingens ago relinquo cn julius consul ad praesidium urbs et l julius magister eques ad subeo bellum ministerium ne qui res qui egeo in castrum moror dictator praeeo ab cornelius pontifex maximus ludus magnus tumultus causa voveo


id se omne advexisse, ne cuius nisi temporis gratia regi fieret.

is sui omnis adveho ne qui nisi tempus gratia rex fio


nam et Samnitium dux Gellius Egnatius pabulatum cum cohortibus paucis ierat suoque impetu magis milites quam cuiusquam ductu aut imperio pugnam capessebant,

nam et samnites dux gellius egnatius pabulor cum cohors paucus eo suo impetus magis miles quam quisquam ductus aut imperium pugna capesso


idem error apud consulem erat; movisse ex hibernis regem sciebat, quam regionem petisset, ignorans.

idem error apud consul sum moveo ex hibernus rex scio quam regio peto ignoro


urbem a propinquo flumine Hiberam appellatam, opulentissimam ea tempestate regionis eius, oppugnare parant.

urbs ab propinquo flumen hiberus appello opulens is tempestas regio is oppugnaris paro


Galli nova re trepidi arma capiunt iraque magis quam consilio in Romanos incurrunt. iam verterat fortuna, iam deorum opes humanaque consilia rem Romanam adiuvabant. igitur primo concursu baud haud maiore momento fusi Galli sunt, quam ad Aliam vicerant.

gallus novo res trepidus arma capio ira magis quam consilium in romanus incurro iam verto fortuna iam deus ops humanus consilium res romanus adjuvo igitur primus concursus baud haud magnus momentum fundo gallus sum quam ad alius vinco


testareturque deos hominesque hic, nullam penes se culpam esse, quod Hannibal iam velut usu cepisset Italiam: se constrictum a collega teneri; ferrum atque arma iratis et pugnare cupientibus adimi militibus;

testo deus homo hic nullus penis sui culpa sum qui hannibal iam velut usus capio italia sui constringo ab collega teneo ferrum atque arma irascor et pugno cupio adimo miles


clamor undique ortus, referret nominatim de iis; et cum omnia ira, non consilio gererentur, capitis damnati sunt. paucos post dies Romani legati venerunt. his Clitore in Arcadia datum est concilium.

clamor undique ortus refero nominatim de is et cum omnis ira non consilium gero capio damno sum paucus post dies romanus legatus venio hic clitor in arcadius do sum concilium


ingens pavor primo discurrentis ad suas res tollendas in hospitia perculit; proficiscentibus deinde indignatio oborta, se ut consceleratos contaminatosque ab ludis, festis diebus, coetu quodam modo hominum deorumque abactos esse.

ingens pavor primus discurro ad suus res tollo in hospitium percello proficisco deinde indignatio oborior sui ut consceleratus contamino ab ludus festus dies coitus quidam modo homo deus abigo sum


nec enim inde votis aut inploratione deum sed vi ac virtute evadendum esse; per medias acies ferro viam fieri et, quo timoris minus sit, eo minus ferme periculi esse.

neque enim inde voveo aut inploratio deus sed vis atque virtus evado sum per medius acies ferrum via fio et quo timor paruus sum is paruus ferme periculum sum


L. Siccium in Sabinis, per invidiam decemviralem tribunorum creandorum secessionisque mentiones ad vulgus militum sermonibus occultis serentem, prospeculatum ad locum : castris capiendum mittunt.

l siccium in sabinum per invidia decemviral tribunus creo secessio mentio ad vulgus miles sermo occulo sero prospeculor ad locus castrum capio mitto


Lycurgi leges moresque abrogarent, Achaeorum adsuescerent legibus institutisque: ita unius eos corporis fore et de omnibus rebus facilius consensuros.

lycurgus lex mos abrogo achaeus assuesco lex instituo ita unus is corpus sum et de omnis res facilis consentio


Scipio, quando tanto opere peterent, accepturum se pollicitus poni ante pedes iussit vocatoque ad se Allucio “super dotem” inquit, “quam accepturus a socero es, haec tibi a me dotalia dona accedent” aurumque tollere ac sibi habere iussit.

scipio quando tantus opus peto accipio sui polliceor pono ante pes iubeo vocatoque ad sui allucio super doto inquam quam accipio ab socer sum hic tu ab ego dotalis donum accedo aurum tollo atque sui habeo iubeo


itaque trepidatum Romae est, et primo dubia victoria magna utrimque caede pugnatum est. reductis deinde in castra hostium copiis datoque spatio Romanis ad conparandum de integro bellum Tarquinius, equitem maxime suis deesse viribus ratus ad Ramnes, Titienses, Luceres, quas centurias Romulus scripserat, addere alias constituit suoque insignes relinquere nomine.

itaque trepido roma sum et primus dubius victoria magnus utrimque caedes pugno sum reduco deinde in castrum hostis copia do spatium romanus ad conparo de integer bellum tarquinius eques magnus suus desum vis reor ad ramnes titiensis luceo qui centurio romulus scribo addo alius constituo suo insignis relinquo nomen


Panhormum petit. Pausistratus primo ut in re necopinata turbatus parumper, deinde vetus miles celeriter collecto animo terra melius arceri quam mari hostes posse ratus,

panhormus peto pausistratus primus ut in res necopinatus turbo parumper deinde vetus miles celer colligo animus terra bonus arceo quam mare hostis possum reor


Valerius Antias atque Tubero M. Manlium et Q. Sulpicium consules in eum annum edunt. ceterum in tam discrepanti editione et Tubero et Macer libros linteos auctores profitentur; neuter tribunos militum eo anno fuisse traditum ab scriptoribus antiquis dissimulat.

valerius antius atque tubero m manlius et q sulpicius consul in is annus edo ceterum in tam discrepo editio et tubero et macer liber linteus auctor profiteor neuter tribunus miles is annus sum trado ab scriptor antiquus dissimulo


sed simus aeque subiecti ac Thessali Aetolique: nihilo plus fidei auctoritatisque habemus adversus Romanos, qui semper socii atque amici fuimus, quam Aetoli, qui paulo ante hostes fuerunt?

sed sum aequus subicio atque thessal aetolus nihilum multus fides auctoritas habeo adverro romanus qui semper socius atque amicus sum quam aetolus qui paulus ante hostis sum


amicitiam expetere Romanorum Antiochum, sed quae impetrata gloriae sibi, non pudori sit.

amicitia expeto romanus antiochus sed qui impetro gloria sui non pudor sum


quae ex foedere debebantur, Siciliam inde petit fretoque Messanam praetervectus, cum sex Punicas naves ad auxilium missas accepisset et ab Reginis Locrisque et eiusdem iuris sociis debitas exegisset naves, lustrata classe ad Lacinium, altum petit.

qui ex foedus debeo sicilia inde peto fretus messana praetervehor cum sex punicus navo ad auxilium mitto accipio et ab rego locri et idem ius socius debeo exigo navo lustro classis ad lacinius altus peto


qui ubi tribus ad suffragium ineundum citari a Licinio Sextioque viderunt, stipati patrum praesidiis ne recitari rogationes nec sollemne quidquam aliud ad sciscendum plebi fieri passi sunt.

qui ubi tres ad suffragium ineo citaris ab licinius sestius video stipo pater praesidium ne recitaris rogatio neque sollemnis quisquam alius ad scisco plebs fio patior sum


quo territus Antiochus, quia possessione maris pulsus longinqua tueri diffidebat se posse, praesidium ab Lysimachia, ne opprimeretur ibi ab Romanis, deduci pravo, ut res ipsa postea docuit, consilio iussit.

quo terreo antiochus quia possessio mare pello longinquus tueor diffido sui possum praesidium ab lysimachia ne opprimo ibi ab romanus deduco pravus ut res ipse postea doceo consilium iubeo


ceteraque publice ac privatim hospitaliter fact facta certatumque, ne a muliere Canusina populus Venusinua Uenusinus officiis vinceretur.

ceter publicus atque privatim hospitalis fact facio certo ne ab mulier canusinus populus venusinua venusinus officium vinco


respondit Magnetarches Eurylochus ad amicos venisse eum; sed abstineret portu et sineret Magnetas in concordia et libertate esse nec per colloquii speciem multitudinem sollicitaret.

respondeo magnetarches eurylochus ad amicus venio is sed abstineo portus et sino magnetas in concordia et libertas sum neque per colloquium species multitudo sollicito


cedidere eo die ab Romanis ducenti equites, duo milia haud minus peditum; capti sescenti ferme. ex regiis autem viginti equites, quadraginta pedites interfecti.

cedidere is dies ab romanus ducenti eques duo mille haud paruus pedes capio sescenti ferme ex regius autem viginti eques quadraginta pedito interfacio


Papirius novo exercitu — ita enim decretum erat — scripto Duroniam urbem expugnavit. minus quam collega cepit hominum, plus aliquanto occidit; praeda opulenta utrobique est parta. inde pervagati Samnium consules,

papirius novo exercitus ita enim decretum sum scribo duroniam urbs expugno paruus quam collega capio homo multus aliquantus occido praeda opulentus utrobique sum pario inde pervagor samnium consul


ne pedestres quidem copiae ante lucem castris egressae; eques luce demum ausus incursare in hostem carpendo novissimos premendoque iniquis ad transitum locis agmen detinuit. interim pedes equitem adsecutus; et totis iam copiis Samnis urgebat.

ne pedester quidem copia ante lux castrum egredior eques lux demum audeo incursaris in hostis carpo novus premo iniquus ad transeo locus agmen detineo interim pes eques assequor et totus iam copia samnis urgeo


inde cum altercatione congressi certamine irarum ad caedem vertuntur; ibi in turba ictus Remus cecidit. vulgatior fama est ludibrio fratris Remum novos transiluisse muros; inde ab irato Romulo, cum verbis quoque increpitans adiecisset “sic deinde, quicumque alius transiliet moenia mea,” interfectum.

inde cum altercatio congredior certamen ira ad caedes verto ibi in turba iacio remus cado vulgatior fama sum ludibrium frater remus novi transsileo murus inde ab irascor romulus cum verbum quoque increpito adicio sic deinde quicumque alius transiliet moenia meus interficio


hi expositis prius, quae cum Philippo acta essent et quibus legibus data pax, non minorem belli molem instare ab Antiocho docuerunt:

hic expono prior qui cum philippus ago sum et qui lex do pax non paruus bellum moles insto ab antiochus doceo


Romanis quoque, qui in praesidio Tarenti erant, suspecta esse iam segnis moral mora eius desierat.

romanus quoque qui in praesidium tarentus sum suspicio sum iam segnis moral mora is desino


inexplorato pabulatum cohortes misere; quibus velut circumventis, cum id falso nuntiatum esset, dum, praesidio ut essent, citati feruntur, ne auctore quidem adservato, qui eos, hostis Latinus pro milite Romano, frustratus erat, ipsi in insidias praecipitavere.

inexploratus pabulor cohors mitto qui velut circumvenio cum is fallo nuntio sum dum praesidium ut sum citas fero ne auctor quidem adservo qui is hostis latinus pro miles romanus frustro sum ipse in insidiae praecipito


dum accensum recenti amore Numidam habet, perpellit blanditiis quoque puellae adhibitis, ut legatos in Siciliam ad Scipionem mittat, per quos moneat eum, ne prioribus suis promissis fretus in Africam traiciat:

dum accendo recens amor numida habeo perpello blanditia quoque puella adhibeo ut legatus in sicilia ad scipio mitto per qui moneo is ne prior suus promitto fretus in africa traicio


itaque cum summus quisque evadere non posset, subirent tamen alii, onere ipso frangebantur. quidam stantibus scalis, cum altitudo caliginem oculis offudisset, ad terram delati sunt.

itaque cum summus quisque evado non possum subeo tamen alius onus ipse frango quidam sto scalae cum altitudo caligo oculus offundo ad terra defero sum


ita Arpi sine clade — ullius praeterquam unius veteris proditoris, novi perfugae, restituti ad Romanos.

ita arpi sine clades ullus praeterquam unus veto proditor nosco perfuga restitus ad romanus


itaque, si vobis videtur, tantum parate militum, quantum ad Oreum et Chalcidem et Corinthum tuenda satis sit, ut meis ab tergo tutis securus bellum Nabidi inferam et Lacedaemoniis.”

itaque si tu video tantus paro miles quantus ad oreus et chalcis et corinthus tueor satis sum ut meus ab tergum tueor securus bellum nabidi infero et lacedaemonius


sed interdum spes animum subibat deflagrare iras vestras purgari suspiciones posse. etiam hostes armis positis foedus icisse, et privatas multorum simultates finitas: subituram vobis aliquando germanitatis memoriam,

sed interdum spes animus subeo deflagraris ira vester purgaris suspicio possum etiam hostis arma pono foedus icisse et privo multus simultas finio subeo tu aliquando germanitas memoria


cum iidem huic orationi, qui litteris regis adsensi erant, adsentirentur, indignatione principum, quod, quam rem ne legatione quidem dignam iudicasset Perseus, litteris paucorum versuum impetraret, decretum differtur.

cum eo hic oratio qui littera rex adsentio sum adsentio indignatio princeps qui quam res ne legatio quidem dignus judico perseus littera paucus versus impetro decretum differo


eo certamine superior Alexander, incertum qua fide culturus, si perinde cetera processissent, pacem cum Romanis fecit. eodem anno census actus novique cives censi.

is certamen superus alexander incertus qui fides colo si perinde ceterus procedo pax cum romanus facio idem annus census ago nosco civis censeo


igitur operibus oppugnare urbem adgressus, ad mare partibus duabus pariter munitionibus deductis, utrimque vineas et aggerem muro iniunxit et testudinibus arietes admovit.

igitur opus oppugnaris urbs aggredior ad mare pars duo pariter munitio deduco utrimque vinea et aggero murus injungo et testudo aries admoveo


Henna excelso loco ac praerupto undique sita, cum loco inexpugnabilis erat, tum praesidium in arce validum praefectumque praesidii haud sane opportunum insidiantibus habebat.

henna excelsum locus atque praerumpo undique sino cum locus inexpugnabilis sum tum praesidium in arx validus praeficio praesidium haud sanus opportunus insidior habeo


nec magis in bello virtutem Romani ducis quam in victoria temperantiam iustitiamque et moderationem miraretur, senatus consultum, quo bellum adversus Nabim Lacedaemonium decretum erat,

neque magis in bellum virtus romanus dux quam in victoria temperantia justitia et moderatio miro senatus consulo quo bellum adverro nabis lacedaemonius decretum sum


dato deinde signo ex equo desilit et proximum signiferum manu arreptum secum in hostem rapit “infer,

do deinde signum ex equus desilo et propior signifer manus arrepo sui in hostis rapio infero


cum praesertim nemo tam hebes sit, qui ignorare possit dicendi ac suadendi, quod quisque aut velit aut optimum putet, nunc occasionem esse, priusquam quicquam decernamus; ubi semel decretum erit, omnibus id, etiam quibus ante displicuerit, pro bono atque utili fore defendendum.”

cum praesertim nemo tam hebeo sum qui ignoro possum dico atque suadeo qui quisque aut volo aut bonus puto nunc occasio sum priusquam quisquam decerno ubi semel decretum sum omnis is etiam qui ante displiceo pro bonus atque utilis sum defendo


ex parte altera imperium invictum populi Romani et disciplina rei militaris et dictatoris edictum pro numine semper observatum et Manliana imperia et posthabita filii caritas publicae utilitati iactabantur. hoc etiam L. Brutum,

ex pars alter imperium invictus populus romanus et disciplina res militaris et dictator edictum pro numen semper observo et manlianus imperium et posthabeo filius careo publicus utilitas jacto hic etiam l brutus


tulit coronas aureas quinquaginta duas,


cum exercitibus commeatus quoque omnis generis ex Asia venturos; in praesentia curae esse Aetolis debere, ut copia frumenti suis et annona tolerabilis rerum aliarum suppeditetur.

cum exercitus commeatus quoque omnis genus ex asia venio in praesens cura sum aetolus debeo ut copia frumentum suus et annona tolerabilis res alius suppedito


tum Pontius debellatum esse respondit et, quoniam ne victi quidem ac capti fortunam fateri scirent, inermes cum singulis vestimentis sub iugum missurum; alias condiciones pacis aequas victis ac victoribus fore:

tum pontius debello sum respondeo et quoniam ne vinco quidem atque capio fortuna fateor scio inermis cum singuli vestimentum sub iugum mitto alius condicio pax aequo vinco atque victor sum


nec enim nunc, quia dolent iniuriam acceptam Samnites, sed quia gaudent oblatam sibi esse causam, oppugnatum nos veniunt.

neque enim nunc quia doleo iniuria accipio samnites sed quia gaudeo offertor sui sum causa oppugno nos venio


Chalcis et Euripus adempta regi forent; nam ut terra Thermopylarum angustiae Graeciam, ita mari fretum Euripi claudit.

chalcis et euripus adimo rex sum nam ut terra thermopylaris angustia graecia ita mare fretus euripus claudo


ibi naves in proelio quassatas cum refecisset, L. Aemilium Scaurum cum triginta navibus Hellespontum ad exercitum traiciendum misit, Rhodios parte praedae et spoliis navalibus decoratos domum redire iubet.

ibi navo in proelium quasso cum reficio l aemilius scaurus cum triginta navis hellespontus ad exercitus traicio mitto rhodii pars praeda et spolium naval decoro domus redeo iubeo


tum Menippus deprecari et Quinctium et patres institit, ne festinarent decernere,

tum menippus deprecor et quintius et pater insto ne festino decerno


tanto adsensu auditum est decretum, adeo dimissum Scipionem laeti homines viderunt, ut vix in eadem civitate videretur factum iudicium.

tantus assensus audio sum decretum adeo dimitto scipio laetus homo video ut vix in idem civitas video facio iudicium


nec per Macedoniam tantum, sed per Thraciam etiam, ubi inter cetera pax quoque praestanda a barbaris erat.

neque per macedonia tantus sed per thracia etiam ubi inter ceterus pax quoque praesto ab barbaris sum


visendam, magis quia terrestribus copiis exercitum Romanum et duos Scipiones imperatores videbat sustineri non posse, quam quod res navalis ipsa per se aut temptata sibi umquam feliciter aut tunc magnae et certae fiduciae esset.

viso magis quia terrestris copia exercitus romanus et duo scipio imperator video sustineo non possum quam qui res naval ipse per sui aut tento sui umquam feliciter aut tunc magnus et certus fiducia sum


occasionem esse ratus frangendi finitimorum spes animosque, ne quid averso se in Romanum bellum periculi ab iis esset, cum a Threcia pacem Cotys, ab Epiro Cephalus repentina defectione ab Romanis praestarent, Dardanos recens domuisset bellum,

occasio sum reor frango finitimus spes animus ne quis averto sui in romanus bellum periculum ab is sum cum ab thracia pax cotys ab epirus cephalus repentinus defectio ab romanus praesto dardani recens domo bellum


ceterum quando neque celari adventus Numidarum poterat — vagati enim in urbe obversatique praetorio erant — et, si sileretur, quid petentes venissent, periculum erat, ne vera eo ipso, quod celarentur, sua sponte magis emanarent, timorque in exercitum incideret, ne simul cum rege et Carthaginiensibus foret bellandum, avertit a vero falsis praeoccupando mentes hominum

ceterum quando neque celaris advenio numidaris possum vago enim in urbs obversatique praetorius sum et si sileo quis peto venio periculum sum ne verus is ipse qui celo suus sponte magis emano timor in exercitus incido ne simul cum rex et carthaginiensis sum bellor averto ab verus falsum praeoccupo mens homo


in Hispania nequaquam tantum belli fuit, quantum auxerat fama.

in hispania nequaquam tantus bellum sum quantus augeo fama


Minium Cerrinium Campanum Ardeam in vincula mittendum censuerunt, magistratibusque Ardeatium praedicendum, ut intentiore eum custodia adservarent, non solum ne effugeret, sed ne mortis consciscendae locum haberet. Sp. Postumius aliquanto post Romam venit:

minius cerrinius campanus ardea in vinculum mitto censeo magistratus ardeates praedico ut intendo is custodia adservarent non solus ne effugio sed ne mors conscisco locus habeo spurius postumus aliquantus post roma venio


Carthaginem ipsam qui tueatur, neque imperatorem alium quam Hannibalem neque exercitum alium quam Hannibalis superesse.

carthago ipse qui tueor neque imperator alius quam hannibal neque exercitus alius quam hannibal supersum


deinde, ut maior nec iam toleranda vis hostium inferebat se, pulsi loco intra munimenta subductis ordinibus concesserunt; inde ex vallo prope alterum vallum hastis prae se obiectis fecerunt.

deinde ut magnus neque iam tolero volo hostis infero sui pello locus intra munimentum subduco ordo concedo inde ex vallo prope alter valles hasta prae sui objecta facio


postremo, cum ingenuitatis magis quam praesentis condicionis memorem videret, nudari iubet verberaque adferri.

postremo cum ingenuitas magis quam praesum condicio memoro video nudaris iubeo verberaque affero


timorique perpetuo ipsum malum continens fuit, cum signa infesta portis sunt inlata. nequaquam tamen ea nocte neque insequenti die similis illi, quae ad Aliam tam pavide fugerat, civitas fuit.

timor perpetuus ipse malus contineo sum cum signum infestus porta sum infero nequaquam tamen is nox neque insequor dies similis ille qui ad alius tam pavide fugio civitas sum


Nolani muros portasque adire vetiti, subsidiaque destinata inpedimentis praesidio data, ne occupatis proelio legionibus in ea impetus fieret. ita instructi intra portas stabant Hannibali sub signis,

nolanus murus porto adeo veto subsidium destino impedimentum praesidium do ne occupo proelium legio in is impetus fio ita instruo intra porta sto hannibal sub signum


ceterum ne hiberna quidem Romanis quieta erant vagantibus passim Numidis equitibus et, ut quaeque iis impeditiora erant, Celtiberis Lusitanisque. omnes igitur undique clausi commeatus erant, nisi quos Pado naves subveherent.

ceterum ne hibernus quidem romanus quietus sum vago passim numida eques et ut quisque is impedio sum celtiberi lusitanus omnis igitur undique claudo commeatus sum nisi qui padus navo subveho


postero die sub ortum solis instruxere ab alto naves velut ad iustum proelium navale et tamquam exituris contra Romanis.

posterus dies sub orior sol instruo ab altus navo velut ad iustus proelium naval et tamquam exeo contra romanus


ruina Carthaginis oppressit.” iam hoc ipsum praesagiens animo praeparaverat ante naves. itaque inutili militum turba praesidii specie in oppida Bruttii agri, quae pauca metu magis quam fide continebantur, dimissa,

ruina carthago opprimo iam hic ipse praesagio animus praeparo ante navo itaque inutilis miles turba praesidium species in oppidum bruttius ager qui paucus metus magis quam fides contineo dimitto


quod si extemplo rem fortunae commisisset, haud scio an, qui tur tum animi ab decemvirorum infelicibus auspiciis Romanis hostibusque erant, magno detrimento certamen staturum fuerit. castris mille passuum ab hoste positis copias continebat.

qui si extemplo res fortuna committo haud scio an qui tur tum animus ab decemviri infelix auspicium romanus hostis sum magnus detrimentum certamen sto sum castrum mille passus ab hostis pono copia contineo


id consul ubi audivit, “etiam atque etiam videte” inquit, “Aetoli, ut ita permittatis.” tur tum decretum Phaeneas, in quo id diserte scriptum erat, ostendit.

is consul ubi audio etiam atque etiam video inquam aetolus ut ita permittas tur tum decretum phaeneas in quo is dissero scribo sum ostendo