quia ita persuasum erat duci, et Samnites et Gallos primo impetu feroces esse, quos sustineri satis sit; longiore certamine sensim residere Samnitium animos,

quia ita persuadeo sum duco et samnites et galli primus impetus ferox sum qui sustineo satis sum longus certamen sensim resideo samnites animus


quam ut, priusquam intro vocarentur ad suffragium tribus, Ap. Claudi praetoris adlatas ex Etruria litteras audirent, comitio abiit. nec minore populi consensu quam senatus provincia Etruria extra sortem Fabio decreta est.

quam ut priusquam intro voco ad suffragium tres ap claudius praetor affero ex etruria littera audio comitium abeo neque paruus populus consensus quam senatus provincia etruria extra sors fabius decretum sum


sed alii aversabantur preces aut verecundia aut metu; alii se suosque mulcatos querentes atroci responso iudicium suum praeferebant.

sed alius aversor prex aut verecundia aut metus alius sui suus mulco queror atrox respondeo iudicium suus praefero


duae factiones senatum distinebant, una, cuius principes erant defectionis a populo Romano auctores, altera fidelium civium. certatum ab utrisque tamen est, ut ad reconciliandam pacem consuli opera navaretur.

duo factio senatus distineo unus qui princeps sum defectio ab populus romanus auctor alter fidelis civis certas ab uterque tamen sum ut ad reconcilio pax consul opus navaretur


separatimque greges sui cuiusque generis nocte remeabant ad stabula, numquam insidiis ferarum, non fraude violati hominum.

separatim grex suus quisque genus nox remeo ad stabulum numquam insidiae ferus non fraus violo homo


postquam nec, ut dederent se, conpellere neque capere obsidendo poterat, ne duabus oppugnationibus nequiquam fatigatus miles esset, quam prius intactam urbem reliquerat, diripuit.

postquam neque ut dedo sui conpello neque capio obsido possum ne duo oppugnatio nequiquam fatigo miles sum quam prior intactus urbs relinquo diripio


id magis credo quam Q. Fabium ea aetate atque eis honoribus Valerio subiectum; ceterum ex Maximi cognomine ortum errorem haud abnuerim.

is magis credo quam q fabius is aetas atque is honor valerius subicio ceterum ex magnus cognomen orior error haud abnuo


se quidem tertium annum circumsedere Syracusas, non ut populus Romanus servam eam civitatem haberet, sed ne transfugarum mercennariorumque duces captam et oppressam tenerent.

sui quidem tertius annus circumsedeo syracusae non ut populus romanus serva is civitas habeo sed ne transfugaris mercenarius dux capio et opprimo teneo


ubi ad moenia adcessere, quia silentium erat, solitudo visa; metuque concessum barbarus ratus moliri portas et claustra refringere parat,

ubi ad moenia adcedo quia silentium sum solitudo video metus concedo barbarus reor molior porta et claustra refringo paro


itaque expertem eum pater omnium de rebus Romanis consiliorum habebat: totus in Persea versus cum eo cogitationes eius rei dies ac noctes agitabat.

itaque expers is pater omnis de res romanus consilium habeo totus in perseus verro cum is cogitatio is res dies atque nox agito


Cerceiensinm quoque quidam cogniti et coloni a Velitris; Romamque omnes missi percunctantibus primoribus patrum eadem, quae dictatori, defectionem sui quisque populi, haud perplexe indicavere.

cerceiensinm quoque quidam cognosco et colonus ab velitrae roma omnis mitto percuncto primoris pater idem qui dictator defectio suus quisque populus haud perplexus indico


tamen armis inter tumultum captis et eruptionem temptaverunt et, cum evadere nequirent, pugnantes ad ultumum occubuerunt, nec plus quinquaginta ex ius in potestatem hostium vivi venerunt.

tamen arma inter tumultus capio et eruptio tento et cum evado nequeo pugno ad ultumum occumbo neque multus quinquaginta ex ius in potestas hostis vivo venio


ne expectent, dum ab Roma legati auxilium petentes veniant; periculum ipsum discrimenque ac sociales deos fidemque foederum id poscere. demerendi beneficio tam potentem, tam propinquam civitatem numquam parem occasionem daturos deos. placet ferri auxilium;

ne expecto dum ab roma legatus auxilium peto venio periculum ipse discrimen atque social deus fides foedus is posco demereo beneficium tam potens tam propinqua civitas numquam par occasio do deus placeo fero auxilium


qui Galliam provinciam erat sortitus, additumque Fabio consuli centum pondo auri praecipuum, quod in arcem Tarentinam portaretur; cetero auro usi sunt ad vestimenta praesenti pecunia locanda exercitui, qui in Hispania bellum secunda sua fama ducisque gerebat.

qui gallia provincia sum sortior addo fabius consul centum pondo aurum praecipuus qui in arx tarentinus porto ceterus aurum utor sum ad vestimentum praesens pecunia loco exercitus qui in hispania bellum secundus suus fama duco gero


timidum pro cauto, tardum pro considerate, inbellem pro perito belli vocent. malo, te sapiens hostis metuat, quam stulti cives laudent. omnia audentea audentem contemnet Hannibal, nihil temere agentem metuet nec ego,

timidus pro caveo tardus pro considero imbellis pro pereo bellum voco malus tu sapio hostis metuo quam stultus civis laudo omnis audentea audeo contemno hannibal nihil temere ago metuo neque ego


Drak. = Drakenborch.


uno consule ad Ticinum victo alterum ex Sicilia revocatum; duobus consulibus, duobus consularibus exercitibus victis quos alios duces, quas alias legiones esse, quae arcessantur?

unus consul ad ticinus vinco alter ex sicilia revoco duo consul duo consularis exercitus vinco qui alius dux qui alius legio sum qui arcesso


censoribus deinde postulantibus, ut pecuniae summa sibi, qua in opera publica uterentur, attribueretur, vectigal annuum decretum est.

censor deinde postulo ut pecunia summus sui qui in opus publicus uto attribuo vectigal annuus decretum sum


T. Veturius Sp. Postumius consules apud furcas Caudinas deducto in locum artum exercitu, cum spes nulla esset evadendi, foedere cum Samnitibus facto et sescentis equitibus Romanis obsidibus datis ita exercitum abduxerunt, ut omnes sub iugum mitterentur; iidemque auctore Sp. Postumio consule, qui in senatu suaserat, ft eorum deditione, quorum culpa tam deforme foedus ictum erat, publica fides liberaretur, cum duobus tribunis plebis et omnibus, qui foedus spoponderant, dediti Samnitibus non sunt recepti. nec multo post fusis a Papirio Cursore Samnitibus et sub iugum missis receptisque sescentis equitibus Romanis, qui obsides dati erant, pudor flagitii prioris abolitus est. tribus duae adiectae sunt, Ofentina et Falerna. Suessa et Pontiae coloniae deductae sunt. Ap. Claudius censor aquam Claudiam perduxit; viam stravit, quae Appia vocata est; libertinorum filios in senatum legit; ideoque, quoniam is ordo indignis inquinatus videbatur, sequentis anni consules senatum observaverunt, quem ad modum ante proximos censores fuerat. res praeterea contra Apulos et Etruscos et Vmbros et Marsos et Paelignos et Aequos et Samnites, quibus foedus restitutum est, prospere gestas continet. Cn. Flavius scriba, libertino patre natus, aedilis curulis fuit, per forensem factionem creatus, quae, cum comitia et campum turbaret et in his propter nimias vires dominaretur, a Q. Fabio censore in quattuor tribus redacta est, quas urbanas appellavit; eaque res Fabio Maximo nomen dedit. in hoc libro mentionem habet Alexandri, qui temporibus his fuit, et aestimatis populi Romani viribus, quae tunc erant, colligit, si Alexander in Italiam traiecisset, non tam facilem ei victoriam de populo Romano fore, quam de iis gentibus, quas ad orientem imperio suo subiecerat.

t veturius spurius postumus consul apud furca caudinus deduco in locus artus exercitus cum spes nullus sum evado foedus cum samnites facio et sescenti eques romanus obsidibus do ita exercitus abduco ut omnis sub iugum mitto eo auctor spurius postumius consul qui in senatus suadeo ft is deditio qui culpa tam deformis foedus ictus sum publicus fides libero cum duo tribunus plebs et omnis qui foedus spoponderant dedo samnites non sum recipio neque multus post fundo ab papirius cursor samnites et sub iugum mitto recipio sescenti eques romanus qui obses do sum pudor flagitium prior abolitus sum tres duo adicio sum ofentina et falernum suessa et pontia colonia deduco sum ap claudus censor aqua claudia perduco via sterno qui appius voco sum libertinus filius in senatus lego ideo quoniam is ordo indignus inquino video sequor annus consul senatus observo qui ad modus ante propior censor sum res praeterea contra appulus et etrusci et vmbros et marsi et peligni et aequi et samnites qui foedus restitus sum prosperus gero contineo cn flavus scriba libertinus pater nascor aedilis curulis sum per forensis factio creo qui cum comitium et campus turbo et in hic propter nimius vireo dominor ab q fabius censor in quattuor tres redigo sum qui urbanus appello is res fabius maximus nomen do in hic liber mentio habeo alexander qui tempus hic sum et aestimo populus romanus vis qui tunc sum colligo si alexander in italia transjacio non tam facilis is victoria de populus romanus sum quam de is gens qui ad orior imperium suus subjacio


decem milia peditum fuere et quingenti equites, sex elephanti, vix ad Graeciam nudam occupandam satis copiarum, nedum ad sustinendum Romanum bellum.

decem mille pedes sum et quingenti eques sex elephantus vix ad graecia nudus occupo satis copia nedum ad sustineo romanus bellum


adeo tamen ad extremum spei venit reus, ut octo centuriae ad damnationem defuerint. absoluto Claudio tribunus plebis negavit se Gracchum morari.

adeo tamen ad exter spes venio reus ut octo centuria ad damnatio desum absolvo claudius tribunus plebs nego sui gracchus moraris


additumque, ut, si placeret vellentque, eodem iure amicitiae Elei Lacedaemoniique et Attalus et Pleuratus et Scerdilaedus essent, Asiae Attalus, hi Thracum et Illyriorum reges;

addo ut si placeo vellentque idem ius amicitia elei lacedaemonius et attalus et pleuratus et scerdilaedus sum asia attalus hic thracus et illyrius rex


diviserunt. Trocmis Hellesponti ora data; Tolostobogii Aeolida atque loniam, Ioniam, Tectosages mediterranea Asiae sortiti sunt. et stipendium tota cis Taurum Asia exigebant,

divido trocmi hellespontus os do tolistobogii aeolides atque loniam ionia tectosages mediterraneus asia sortio sum et stipendium totus cis taurus asia exigo


inde non iam pugna sed trucidatio velut pecorum fieri, donec ipse dux fugae auctor in proximos colles cum sex milibus ferme semermium evasit; ceteri caesi captique.

inde non iam pugno sed trucidatio velut pecus fio donec ipse dux fuga auctor in propior collis cum sex mille ferme semermium evado ceterus caedo capio


et pedites aliena gloria accensi, praecipue qui Macedonum phalangis erant, sibi quoque et navandae regi operae et similem gloriam ex hoste pariendi occasionem optabant.

et pedito alienus gloria accendo praecipuus qui macedones phalanx sum sui quoque et navo rex opera et similis gloria ex hostis pario occasio opto


foedera alia aliis legibus, ceterum eodem modo omnia fiunt. tum ita factum accepimus, nec ullius vetustior foederis memoria est. fetialis regem Tullum ita rogavit: “iubesne me, rex, cum patre patrato populi Albani foedus ferire?” iubente rege “sagmina” inquit “te, rex, posco.”

foedero alius alius lex ceterum idem modo omnis fio tum ita facio accipio neque ullus vetustus foedo memoria sum fetialis rex tullus ita rogo jubeo ego rex cum pater patro populus albanus foedus ferio jubeo rex sagmen inquam tu rex posco


P. Sulpicio eadem legione eademque classe Macedoniam obtinere iusso prorogatum in annum imperium. triginta quinqueremes ex Sicilia Tarentum ad Q. Fabium consulem mitti iussae;

p sulpicius idem legio idem classis macedonia obtineo jubeo prorogo in annus imperium triginta quinqueremis ex sicilia tarentus ad q fabius consul mitto jubeo


ut, cum ad eum legiones ex Etruria venissent, missis in vicem earum quinque milibus sociorum, quae interim Etruriae praesidio essent, proficisceretur ipse ad coloniam liberandam obsidione.

ut cum ad is legio ex etruria venio mitto in vicis is quinque mille socius qui interim etruria praesidium sum proficiscor ipse ad colonia libero obsidio


Nabidi et ipsi faciendum esse, ut quas haberet copias non sineret sub tectis marcescere otio, sed educeret et in armis decurrere cogeret, simul animos acueret et corpora exerceret;

nabidi et ipse facio sum ut qui habeo copia non sino sub tectum marcesco otium sed educo et in arma decurro cogo simul animus acuo et corpus exerceo


quid enim simile habet civitatium earum, quas comparasti, causa? ab Reginis et Neapolitanis et Tarentinis, ex quo in nostram venerunt potestatem, uno et perpetuo tenore iuris, semper usurpato, numquam intermisso,

quis enim similis habeo civitas is qui comparo causa ab rego et neapolitanus et tarentinus ex quo in noster venio potestas unus et perpetuus tenor ius semper usurpo numquam intermitto


ita dimisso legato Philippus auro,


reliqua erat in obsidione spes nec ea satis efficax, quia arcem tenentes, quae in paeneinsula posita imminet faucibus portus, mare liberum habebant, urbs contra exclusa maritimis commeatibus propiusque inopiam erant obsidentes quam obsessi.

reliquus sum in obsidio spes neque is satis efficax quia arx teneo qui in paeneinsula pono immineo fauces portus mare liber habeo urbs contra excludo maritimus commeatus propius inopia sum obsido quam obsedeo


nisi T. Quinctium credis, cuius nutu et consiliis me nunc arguis regi, cum et ipse tali pietate vivat cum fratre, mihi fraternae caedis fuisse auctorem.

nisi t quintius credo qui nutus et consilium ego nunc arguo rex cum et ipse talis pietas vivo cum frater ego fraternus caedes sum auctor


non tulit populus nec patris lacrimas nec ipsius parem in omni periculo animum, absolveruntque admiratione magis virtutis quam iure causae. itaque, ut caedes manifesta aliquo tamen piaculo lueretur, imperatum patri, ut filium expiaret pecunia publica.

non fero populus neque pater lacrima neque ipse par in omnis periculum animus absolveruntque admiratio magis virtus quam ius causa itaque ut caedes manifestus aliquis tamen piaculum luo impero pater ut filius expio pecunia publicus


hunc tumultum sensit Fabius; ceterum et insidias esse ratus et ab nocturno utique abhorrens certamine suos munimentis tenuit.

hic tumultus sentio fabius ceterum et insidiae sum reor et ab nocturnus utique abhorreo certamen suus munimentum teneo


eae causae cum Fabium tenerent, Sempronius in obsidione erat et iam operibus oppugnabatur.

is causa cum fabius teneo sempronius in obsidio sum et iam opus oppugno


extremo aestatis huius classis Punica navium quadraginta cum praefecto Hamilcare in Sardiniam traiecta Olbiensem primo,

exter aestas hic classis punicus navis quadraginta cum praeficio hamilcaris in sardinia traicio olbiensis primus


quodsi in curru scandentis Capitolium, auratos purpuratosque, ex inferiore loco L. Paulus in turba togatorum unus privatus interroget “L. Anici, Cn. Octavi, utrum vos digniores triumpho esse an me censetis?” curru ei cessuri et prae pudore videntur insignia ipsi sua tradituri.

quodsi in currus scando capitolium auro purpuro ex inferus locus l paulus in turba togator unus privo interrogo l anicius cn octavius utrum tu dignus triumphus sum an ego censeo currus is cedo et prae pudor video insigne ipse suus trado


itaque, ut quibus libertas Antiocho pulso, pax Gallis domitis data esset, non gratulatum miodo modo venerant, sed coronas etiam aureas pro suis quaeque facultatibus attulerant.

itaque ut qui libertas antiochus pulso pax gallus domo do sum non gratulor miodo modo venio sed corona etiam aureus pro suus quisque facultas affero


Thebani nihil moti sunt, quamquam et damnatis principibus et restitutis exulibus suscensebant Romanis.

thebanus nihil moveo sum quamquam et damno princeps et restitus exulis suscenseo romanus


utrum tandem videtur honestius, liberas velle omnis, quae ubique sunt, Graeciae urbis,

utrum tandem video honestus libero volo omnis qui ubique sum graecia urbs


itaque quem ad modum, quia certi solis lunaeque et ortus et occasus sint, nunc pleno orbe, nunc senescentem exiguo cornu fulgere lunam non mirarentur, ita ne obscurari quidem, cum condatur umbra terrae, trahere in prodigium debere.

itaque qui ad modus quia certus sol luna et ortus et occido sum nunc plenus orbis nunc senesco exiguus cornu fulgeo luna non miro ita ne obscuraris quidem cum condo umbra terra traho in prodigium debeo


haec etiam facienti Philippo acerba erant, sed e terra mox futura hostium corpora saltem eripere sociorum volebat.

hic etiam facio philippus acerbus sum sed e terra mox sum hostis corpus saltem eripio socius volo


iam admodum mitigati animi raptis erant; at raptarum parentes tum maxime sordida veste lacrimisque et querellis civitates concitabant. nec domi tantum indignationes continebant, sed congregabantur undique ad T. Tatium, regem Sabinorum, et legationes eo, quod maximum Tatii nomen in iis regionibus erat, conveniebant.

iam admodum mitigo animus rapio sum at raptaris parens tum magnus sordidus vestis lacrima et querela civitas concito neque domus tantus indignatio contineo sed congrego undique ad t tatius rex sabinum et legatio is qui magnus tatius nomen in is regio sum convenio


eo facto utrum ab se prodita an servata patria videatur, in fide Romana positum esse. sibi privatim nec pacisci quicquam nec petere; publice petere quam pacisci magis,

is facio utrum ab sui prodeo an servo patria video in fides romanus pono sum sui privatim neque pacisco quisquam neque peto publicus peto quam pacisco magis


sed videlicet, cui nullum crimen, nullum probrum dicere poterat, eius obtrectare laudes voluit. diem integrum hesterno die ad accusandum L. Paulum petit: quattuor horas, quantum supererat diei, dicendo absumpsit.

sed videlicet qui nullus crimen nullus probrum dico possum is obtrecto laus volo dies integer hesternus dies ad accuso l paulis peto quattuor hora quantus supersum dies dico absumo


lenis ab tergo clivus erat inter aciem et castra; et, quod multitude multitudo suppeditabat, aliquot validas cohortes in castris armatas instructasque reliquerant, quae inter commissum iam certamen, ubi vallo adpropinquasset hostis, erumperent.

lenis ab tergum clivus sum inter acies et castrum et qui multitudo multitudo suppedito aliquot validus cohors in castrum armo instruo relinquo qui inter committo iam certamen ubi vallo appropinquo hostis erumpo


addidit et aliam fidentis speciem, quod prior in aciem eduxit; nec detractavit Hannibal, at signa portis efferri vidit.

addo et alius fido species qui prior in acies educo neque detractavit hannibal at signum porta effero video


turn tum iam fides agi visa deditos non prodi; nec facturum aequa Samnitium populum censebant, si agrum urbemque per deditionem factam populi Romani oppugnarent. Legatos legatos itaque extemplo mitti ad Samnites placuit.

turn tum iam fides ago video dedo non prodo neque facio aequus samnites populus censeo si ager urbs per deditio facio populus romanus oppugno legatus legatus itaque extemplo mitto ad samnites placeo


tantum fortunam mutasse, ut, qui modo ipsi exercitum ante moenia Romana habuissent victores stratisque tot hostium exercitibus omnes Italiae populos aut vi aut voluntate in deditionem accepissent,

tantus fortuna muto ut qui modo ipse exercitus ante moenia romanus habeo victor sterno tot hostis exercitus omnis italia populus aut vis aut voluntas in deditio accipio


ut nemo ante ab tergo senserit captam urbem, quam tela in aversos inciderunt et utrimque ancipitem hostel hostem habebant.

ut nemo ante ab tergum sentio capio urbs quam telum in averto incido et utrimque anceps hostel hostis habeo


sic eques, sic pedes, ut praeceperat, pugnant; nee nec dux legiones nec fortuna fefellit ducem.

sic eques sic pes ut praecipio pugno nee neque dux legio neque fortuna fallo dux


Veis interim non animi tantum in dies, sed etiam vires crescebant. nec Romanis solum eo convenientibus ex agris, qui aut proelio adverso aut clade captae urbis palati fuerant, sed etiam ex Latio voluntariis confluentibus,

via interim non animus tantus in dies sed etiam vireo cresco neque romanus solus is convenio ex ager qui aut proelium adverso aut clades capio urbs palatium sum sed etiam ex latius voluntarius confluo


consurgunt deinde ipsi integri, recentes, instructi; in hostes inordinatos, effusos, labore etiam et vulneribus fessos impetum faciunt.

consurgo deinde ipse integer recens instruo in hostis inordinatus effundo labor etiam et vulnus fatisco impetus facio


digna res visa, ut simulacrum celebrati eius diei Gracchus, postquam Romam rediit, pingi iuberet in aede Libertatis, quam pater eius in Aventino ex multaticia pecunia faciendam curavit dedicavitque.

dignus res video ut simulacrum celebro is dies gracchus postquam roma redeo pingo iubeo in aedes libertas quam pater is in aventinus ex multaticius pecunia facio curo dedico


iuvenis ante doctrinam deos spernentem natus rem inquisitam, ne quid inconpertum deferret, ad consulem detulit.

juvenis ante doctrina deus sperno nascor res inquisitus ne quis inconpertum defero ad consul defero


itaque imperat Laelio, ut per colles quam occultissimo itinere circumducat equites segregetque, quantum possit, equestrem a pedestri pugnam;

itaque impero laelius ut per collis quam occulo iter circumduco eques segrego quantus possum equester ab pedestri pugna


adventu eius in propincum propinquum agrum mota Nolana est plebs, iam diu aversa ab Romanis et infesta senatui suo. itaque legati ad arcessendum Hannibalem cum haud dubio promisso tradendae urbis venerunt.

advenio is in propincum propinquus ager moueo nolanus sum plebs iam diu averto ab romanus et infestus senatus suus itaque legatus ad arcesso hannibal cum haud dubius promitto trado urbs venio


signum inde receptui ab consule datum est; ad quod pars maior receperunt sese, pars certaminis studio et spe potiundi castris hostium perstitit ad vallum.

signum inde receptus ab consul do sum ad qui pars magnus recipio sui pars certamen studium et spes potior castrum hostis persto ad valles


volucres ad terrain terram delapsas clamore rnilitum militum ait, tantamque multitudinem conscendisse naves, ut nemo mortalium aut in Italia aut in Sicilia relinqui videretur.

volucris ad terrain terra delabor clamor rnilitum miles aio tantus multitudo conscendo navo ut nemo mortalis aut in italia aut in sicilia relinquo video


ut iret, quo senatus censuisset, Brundisium ad classem ire placuit, atque ibi recognoscere socios navales, dimissisque, si qui parum idonei essent, supplementum legere ex libertinis et dare operam, ut duae partes civium Romanorum, tertia sociorum esset.

ut eo quo senatus censeo brundisium ad classis eo placeo atque ibi recognosco socius naval dimitto si qui parum idoneus sum supplementum lego ex libertinus et do opera ut duo pars civis romanus tertius socius sum


spectaculorum quoque omnis generis magnificentia superiores reges vicit, reliquorum sui moris et copia Graecorum artificum;

spectaculum quoque omnis genus magnificentia superus rex vinco reliquus suus mos et copia graecum artifex


C. Terentius ut Arretium cum legione venit, claves portarum cum magistratus poposcisset, negantibus iis comparere, fraude amotas magis ratus quam neglegentia intercidisse, ipse alias claves omnibus portis imposuit, cavitque cum cura, ut omnia in potestate sua essent;

que tero ut arretium cum legio venio clavo portaris cum magistratus posco nego is comparo fraus amoveo magis reor quam neglegentia intercidisse ipse alius clavo omnis porta impono cavitque cum cura ut omnis in potestas suus sum


cum suspectos quosdam civium haberet, eductis in campum omnibus copiis —

cum suspicio quidam civis habeo educo in campus omnis copia


et liberari omnia Asiae emporia portusque. Achaei Corinthum et Argos repetebant. praetor Aetolorum Phaeneas cum eadem fere, quae Romani, ut Graecia decederetur, postulasset, redderenturque Aetolis urbes,

et liberaris omnis asia emporium portus achaeus corinthus et argi repeto praetor aetolus phaeneas cum idem fere qui romanus ut graecia decedo postulo reddo aetolus urbs


cum inter triremes fortuna regente anceps proelium misceretur, quinqueremis Romana seu pondere tenacior, seu pluribus remorum ordinibus scindentibus vertices cum facilius regeretur, duas triremes suppressit, unius praelata impetu lateris alterius remos detersit;

cum inter triremis fortuna rego anceps proelium misceo quinqueremis romanus seu pondus tenax seu multus remi ordo scindo vertex cum facilis rego duo triremis supprimo unus praefero impetus lateo alter remus detergeo


qui eas temperantia sua frenavit ac domuit, multo maius decus maioremque victoriam sibi peperit, quam nos Syphace victo habemus.

qui is tempero suus freno atque domo multus magnus decus magnus victoria sui pario quam nos syphace vinco habeo


itaque iam baud haud dubie dextrum cornu hostium in fugam inclinabat. Eudamum in alto multitudine navium maxime Hannibal, ceteris omnibus longe praestantem, urgebat, et circumvenisset, ni signo sublato ex praetoria nave, quo dispersam classem in unum colligi mos erat, omnes quae in dextro cornu vicerant naves ad opem ferendam suis concurrissent.

itaque iam baud haud dubius dexter cornu hostis in fuga inclino eudamum in altus multitudo navis magnus hannibal ceterus omnis longus praesto urgeo et circumvenio ni signum tollo ex praetorius navus quo dispermulceo classis in unus colligo mos sum omnis qui in dexter cornu vinco navo ad ops fero suus concurro


“sine modo” inquit, “sese praeda praepediant.” alii deinde super alios diripi passim ferrique fortunas militum vociferabantur. tur tum magistro equitum accito “vides tu” inquit,

sine modo inquam sui praeda praepediant alius deinde super alius diripio passim fero fortuna miles vocifero tur tum magister eques accio video tu inquam


arma quod inpigre ceperint, laudare, magis laudaturum, si non utantur nisi ultima necessitate coacti.

arma qui impiger capio laudo magis laudo si non utor nisi ulter necessitas cogo


per aliquantum spatium secuti non plus tamen octo milia hominum in fuga — nam pugna nulla fuit — ceciderunt; reliqui flumen Halyn traiecerunt.

per aliquantus spatium sequor non multus tamen octo mille homo in fuga nam pugno nullus sum cado reliquus flumen halyn transjacio


contionem rex Argivorum postulabat, ut id sciri posset; nec tyrannus abnuere; sed deductis ex urbe praesidiis liberam contionem non immixtis Lacedaemoniis declaraturam, quid Argivi vellent, praeberi debere dicebat rex; tyrannus negavit deducturum.

contio rex argivus postulo ut is scio possum neque tyrannus abnuo sed deduco ex urbs praesidium liber contio non immisceo lacedaemonius declaro quis argivus volo praebeo debeo dico rex tyrannus nego deduco


cum ille ferociter ad haec, se patris sui tenere sedem, multo quam servum potiorem filium regis regni heredem, satis illum diu per licentiam eludentem insultasse dominis, clamor ab utriusque fautoribus oritur, et concursus populi fiebat in curiam apparebatque regnaturum, qui vicisset.

cum ille ferociter ad hic sui pater suus teneo sedes multus quam servus potis filius rex regnum heres satis ille diu per licentia eludo insulto dominus clamor ab uterque fautor orior et concursus populus fio in curia appareo regno qui vinco


quae res accendit militi animos, postquam summam belli ac regias omnis copias terramque hostilem tam e propinquo conspexerunt.

qui res accendo miles animus postquam summa bellum atque regia omnis copia terra hostilis tam e propinquo conspicio


et conditum ab Quinctio lustrum. censa civium capita centum quattuor milia septingenta quattuordecim dicuntur praeter orbos orbasque.

et condio ab quintius lustrum censeo civis caput centum quattuor mille septingenti quattuordecim dico praeter orbus orbo


Lucius Tarquinius et Tullia minor, prope continuatis funeribus cum domos vacuas novo matrimonio fecissent, iunguntur nuptiis magis non prohibente Servio quam adprobante.

lucius tarquinius et tullia paruus prope continuo funus cum domus vacuus novo matrimonium facio jungo nuptiae magis non prohibeo servius quam adprobo


primo turbaverunt incompositos; dein, cum longius certamen fieret et Romanorum ex propinquis castris facili subsidio cresceret numerus, regii fessi iam et pluris non sustinentes recipere se conati circa ripam amnis, priusquam flumen ingrederentur, ab instantibus tergo aliquot interfecti sunt.

primus turbo incompositus deinde cum longus certamen fio et romanus ex propinquus castrum facilis subsidium cresco numerus regius fatisco iam et multus non sustineo recipio sui conor circa ripa amnis priusquam flumen ingredior ab insto tergum aliquot interfacio sum


iis tuenda moenia Chalcidis oppidani cum tradidissent, ipsi omnibus copiis transgressi Euripum ad Salganea posuerunt castra.

is tueor moenia chalcis oppidanus cum trado ipse omnis copia transgredior euripus ad salganea pono castrum


sub dicione vestra sumus; mittite, qui arma, qui obsides, qui urbem patentibus portis accipiant. nec vos fidei nostrae nec nos imperii vestri paenitebit.”

sub dicio vester sum mitto qui arma qui obses qui urbs pateo porta accipio neque tu fides noster neque nos imperium vester paeniteo


quod T. Quinctium Flamininum consulatum ex quaestura petere non patiebantur:

qui t quintius flamininus consulatus ex quaestura peto non patior


tutorem eum Graeci, ut cognomine a ceteris regibus distinguerent, appellarunt.

tutor is graecum ut cognomen ab ceterus rex distinguo appello


traditur inde, dictu mirabile et quod demovendis statu suo sacris religionem facere possit, cum duodecim familiae ea tempestate Potitiorum essent, puberes ad triginta, omnis intra annum cum stirpe exstinctos;

trado inde dico mirabilis et qui demovendis status suus sacrum religio facio possum cum duodecim familia is tempestas potitius sum pubes ad triginta omnis intra annus cum stirps exstinguo


primum ingressi sunt pacato agmine. digressu deinde Cottonis et Antigoni et baud haud multo post fama mortis Philippi neque Thraces commercio faciles erant, neque Bastarnae empto contenti esse poterant aut in agmine contineri, ne decederent via.

primus ingredior sum pacatum agmen digressus deinde cotton et antigonus et baud haud multus post fama mors philippus neque thraces commercium facilis sum neque bastarnae emo contendo sum possum aut in agmen contineo ne decedo via


exitu aestatis eius qua haec gesta perscripsimus, litterae a P. et Cn. Scipionibus venerunt, quantas quamque prosperas in Hispania res gessissent; sed pecuniam in stipendium vestimentaque et frumentum exercitui et sociis navalibus omnia deesse.

exeo aestas is qui hic gero perscribo littera ab p et cn scipio venio quantus quisque prosper in hispania res gero sed pecunia in stipendium vestimentaque et frumentum exercitus et socius naval omnis desum


non illum consulare imperium, sed tribuniciam potestatem invisam intolerandamque facere, quam placatam reconciliatamque patribus de integro in antiqua redigi mala. neque ilium illum se deprecari, quo minus pergat, ut coeperit; “vos” inquit Fabius,

non ille consularis imperium sed tribunicius potestas invideo intolero facio quam placo reconcilio pater de integer in antiquus redigo malus neque ille ille sui deprecor quo paruus pergo ut coepio tu inquam fabius


ex equis desilirent, omnium turmarum equitibus velut ad consulis imperium motis “nisi haec” inquit “parmata cohors sistit impetum hostium, actum de imperio est. sequimini pro vexillo cuspidem meam; ostendite Romanis Volscisque neque equitibus vobis ullos equites nec peditibus esse pedites pares.” cum clamore conprobata adhortatio esset,

ex equus desilirent omnis turmaris eques velut ad consul imperium moveo nisi hic inquam parmatus cohors sisto impetus hostis ago de imperium sum sequor pro vexillum cuspis meus ostendo romanus volscisque neque eques tu ullus eques neque pedes sum pedito par cum clamor conprobo adhortatio sum


nullum iis aliud responsum datum, quam ut Tynetem venirent; eo se moturum castra. ipse ad contemplandum Carthaginis situm non tam noscendi in praesentia quam terrendi hostis causa provectus Uticam, eodem et Octavio revocato, rediit.

nullus is alius responsum do quam ut tynetem venio is sui moveo castrum ipse ad contemplo carthago sino non tam nosco in praesens quam terreo hostis causa proveho utica idem et octavius revoco redeo


tamen adeo haud dubia victoria fuit ut plures numero, quam ipsi erant,

tamen adeo haud dubius victoria sum ut multus numerus quam ipse sum


edicimus itaque, omnes, qui in verba iurastis, crastina die armati ad lacum Regillum adsitis.” cavillari turn tum tribuni et populum exsolvere religione velle: privatum eo tempore Quinctium fuisse, cum sacramento adacti sint.

edico itaque omnis qui in verbum juro crastinus dies armatus ad lacus regillus adsum cavillaris turn tum tribunus et populus exsolvo religio volo privo is tempus quintius sum cum sacramentum adigo sum


Flaminio, Paulo, Graccho, Postumio Albino, M. Marcello, T. Quinctio Crispino, Cm. Cn. Fulvio, Scipionibus meis, tot tar tam praeclaris imperatoribus uno bello absumptis superstes est populus Romanus eritque mille aliis nunc ferro nunc morbo morientibus — : meo unius funere elata populi Romani esset res publica?

flaminius paulus gracchus postumius albinus m marcellus t quintius crispinus cm cn fulvius scipio meus tot tar tam praeclaris imperator unus bellum absumo supersto sum populus romanus sum mille alius nunc ferrum nunc morbus morior meus unus funus effero populus romanus sum res publicus


et, cum eo anno primum placuisset tribunos militum ad legiones suffragio fieri — nam antea, sicut nunc, quos Rufulos vocant, imperatores ipsi faciebant — , secundum in sex locis tenuit, nullis domi militiaeque ad conciliandam gratiam meritis, ut qui rure et procul coetu hominum iuventam egisset.

et cum is annus primus placeo tribunus miles ad legio suffragium fio nam antea sicut nunc qui rufuli voco imperator ipse facio secundus in sex locus teneo nullus domus militia ad concilio gratia meritum ut qui rus et procul coitus homo juventa ago


ibi duo duces sagaciter moti sunt, alter ad inferendam, alter ad cavendam fraudem.

ibi duo dux sagax moveo sum alter ad infero alter ad cavendam fraudo


pro se quaeque civitates gentesque, singuli etiam privatim — gravis enim accola omnibus erat — Romam aut ad spem levandae iniuriae aut ad deflendae solacium venerunt.

pro sui quisque civitas gens singuli etiam privatim gravis enim accola omnis sum roma aut ad spes levo iniuria aut ad defleo solacium venio


quinque milia ferme ab regiis castris cum abesset, loco munito relictis legionibus ipse cum expeditis progressus act ad speculanda loca postero die consilium habuit,

quinque mille ferme ab regius castrum cum absum locus munio relinquo legio ipse cum expeditus progredior act ad speculor locum posterus dies consilium habeo


et alii manendum in Romana societate, alii non aspernandam amicitiam regis censerent, media visa est Clyti sententia eoque accepta,

et alius maneo in romanus societas alius non aspernor amicitia rex censeo medius video sum clytus sententia eo accipio


Valerius Antias, ut qui nec orationem Catonis legisset et fabulae tantum sine auctore editae credidisset, aliud argumentum, simile tamen et libidine et crudelitate peragit. Placentiae famosam mulierem,

valerius antius ut qui neque oratio cato lego et fabula tantus sine auctor edo credo alius argumentum similis tamen et libido et crudelitas perago placentia famosus mulier


et Attalus primo Oreum est profectus; inde, cum fama accidisset Prusian Bithyniae regem in fines regni sui transgressum, omissis Romanis rebus atque Aetolico bello in Asiam traiecit.

et attalus primus oreus sum proficiscor inde cum fama accido prusia bithynia rex in finis regnum suus transgredior omitto romanus res atque aetolicus bellum in asia transiacio


alia tota serenda fabula est Gracchi orationi conveniens, et illi auctores sequendi sunt, qui, cum L. Scipio et accusatus et damnatus sit pecuniae captae ab rege legatum in Etruria fuisse Africanum tradunt;

alius totus sero fabula sum gracchus oratio convenio et ille auctor sequor sum qui cum l scipio et accuso et damno sum pecunia capio ab rex legatus in etruria sum africanus trado


naves paratae fuerunt, quae tollerent atque asportarent, auctoritate censoria sociis deterritis id sacrilegium prohibere.

navo paro sum qui tollo atque asporto auctoritas censorius socius deterreo is sacrilegium prohibeo


nec ante, quam vires ad standum in muris ferendaque arma deerant, expugnati sunt.

neque ante quam vireo ad sto in murus fero arma desum expugno sum


homines prope quadringentos produxisse dicitur, quibus sine faenore expensas pecunias tulisset, quorum bona venire, quos duci addictos prohibuisset;

homo prope quadringenti produco dico qui sine faenus expendo pecunia fero qui bonus venio qui duco addico prohibeo


itaque nihil eorum, quae postularet consul, decernendum in praesentia censere.

itaque nihil is qui postulo consul decerno in praesens censeo


utrisque consulibus Italia decreta provincia est et duo consulur consulum prioris anni exercitus — tertius Venusiae tum erat, cui Marcellus praefuerat — , ita, ut ex tribus eligerent duo, quos vellent, tertius ei traderetur, cui Tarentum et Sallentini provincia evenisset.

uterque consul italia decretum provincia sum et duo consulur consul prior annus exercitus tertius venusiae tum sum qui marcellus praesum ita ut ex tres eligo duo qui volo tertius is trado qui tarentus et salentini provincia evenio


haec primo ignorare consul et intentus recipiendo exercitui esse; iam enim praeceps in occasum sol erat et adpetens nox periculosa et suspecta omnia etiam victoribus faciebat.

hic primus ignoro consul et intendo recipio exercitus sum iam enim praeceps in occasus sol sum et adpeto nox periculosus et suspicio omnis etiam victor facio


tum vero irasci plebs tribunorum magis silentio quam consulum imperio et dicere actum esse de libertate sua, rursus ad antiqua reditum; cum Genucio una mortuam ac sepultam tribuniciam potestatem. aliud agendum ac cogitandum, quo modo resistatur patribus;

tum verus irascor plebs tribunus magis silentium quam consul imperium et dico ago sum de libertas suus rursus ad antiquus redeo cum genucio unus morior atque sepelio tribunicius potestas alius ago atque cogito quo modo resisto pater


tertia pars, optuma eadem et prudentissima, si utique optio domini potioris daretur, sub Romanis quam sub rege malebat esse;

tertius pars bonus idem et prudens si utique optio dominus potis do sub romanus quam sub rex malo sum


numerus captivorum baud haud dubie milia quadraginta explevit, quia omnis generis aetatisque turham turbam secum traxerant demigrantium magis quam in bellum euntium modo.

numerus captivus baud haud dubius mille quadraginta expleo quia omnis genus aetas turham turba sui traho demigro magis quam in bellum eo modo


oppidum quoque aedificare coepisse, quod indicium esset nee nec agro nec urbi ulli vim adlaturos venisse. nuper M. Claudium ad se nuntium misisse bellum se cum iis, ni dederentur, gesturum. se certam,

oppidum quoque aedificaris coepio qui indicium sum nee neque ager neque urbs ullus vis affero venio nuper m claudius ad sui nuntius mitto bellum sui cum is ni dedo gero sui certus


neglegentiam insitam ingenio ducis augebat spes ea, quod labare iis adversus Poenur Poenum fidem senserat, postquam Salapia amissa excessisse iis locis in Bruttios Hannibalem auditum est.

neglegentia inquiro ingenium dux augeo spes is qui labaris is adverro poenur poenus fides sentio postquam salapia amitto excedo is locus in bruttii hannibal audio sum


sicubi nimis arduum et leve saxum occurrebat, clavos per modica intervalla figentes cum velut gradus fecissent,

sicubi nimis arduus et levis saxum occurro clavus per modicus intervallum figo cum velut gradus facio


quia Cn. Fulvium praetorem biennio ante in isdem devicerat locis, increpans, similem eventum pugnae fore adfirmabat.

quia cn fulvius praetor biennium ante in idem devinco locus increpo similis evenio pugna sum adfirmo


Ptolomaeo Aegypti regi reddendas urbes, quas post Philopatoris ptolomaei Ptolomaei mortem occupavisset. suas populique Roiani Romani condiciones has esse; ceterum et socium audiri postulata verum esse.

ptolomaeus aegyptius rex reddo urbs qui post philopator ptolomaei ptolomaeus mors occupo suus populus roiani romanus condicio hic sum ceterum et socius audio postulo verus sum


consul tumultu excitus cohortes duas sociorum, Lucanam Suessanamque, quae proximae forte erant, tueri praetorium iubet; manipulos legionum principali via inducit.

consul tumultus excio cohors duo socius lucanus suessanus qui proximus fors sum tueor praetorium iubeo manipulus legio principal via induco


itaque extemplo consul Ostiam proficisci iussus navibusque, quae ad urbem Romanam aut Ostiae essent, completis milite ac navalibus sociis persequi hostium classem ac litora Italiae tutari.

itaque extemplo consul ostia proficisco iubeo navis qui ad urbs romanus aut ostia sum compleo miles atque naval socius persequor hostis classis atque litus italia tutaris


tradito palam telo custodibus hostium transgressus munimenta ad praetorem Saguntinum — et ipse ita iubebat — est deductus.

trado palam telum custos hostis transgredior munimentum ad praetor saguntinus et ipse ita jubeo sum deduco


consul metuens, ne nimis instando renovaret certamen, signum receptui dedit.

consul metuo ne nimis insto renovo certamen signum receptus do


quo lenius agunt, segnius incipiunt, eo, cum coeperint, vereor ne perseverantius saeviant. Aegatis Aegates insulas Erycemque ante oculos proponite, quae terra marique per quattuor et viginti annos passi sitis.

quo lenis ago segnis incipio is cum coepio vereor ne persevero saevio aegatis aegates insula erycemque ante oculus propono qui terra mare per quattuor et viginti annus patior sum


ceterum maior praesentis veneratio cepit; et, praeterquam quod suapte natura multa maiestas inerat, adornabat promissa caesaries habitusque corporis non cultus munditiis, sed virilis vere ac militaris,

ceterum magnus praesum veneratio capio et praeterquam qui suapte natura multus maiestas insum adorno promitto caesaries habeo corpus non cultus munditia sed virilis verus atque militaris


eo anno Q. Fabius Gurges, consulis filius, aliquot matronas ad populum stupri damnatas pecunia multavit, ex quo multaticio aere Veneris aedem, quae prope circuni Circum est, faciendam curavit. Supersunt supersunt etiam nunc Samnitium bella,

is annus q fabius gurges consul filius aliquot matrona ad populus stuprum damno pecunia multo ex quo multaticius aer venus aedes qui prope circuni circum sum facio curo supersum supersum etiam nunc samnites bellum


M. Duillius deinde tribunus plebis plebem rogavit plebesque scivit, qui plebem sine tribunis reliquisset quique magistratum sine provocatione creasset, tergo ac capite puniretur.

m duellius deinde tribunus plebs plebs rogo plebs scio qui plebs sine tribunus relinquo quisque magistratus sine provocatio creo tergum atque caput punior


pedites ab dextro cornu egregie pugnavere haud segniter resistentibus Volscis.

pedito ab dexter cornu egregius pugno haud segnis resisto volscus


Tristem tristem hiemem sive ex intemperie caeli raptim mutatione in contrarium facta sive alia qua de causa gravis pestilensque omnibus animalibus aestas excepit. cuius insanabili perniciei quando

tristis tristis hiems sive ex intemperies caelum raptim mutatio in contrarius facio sive alius qui de causa gravis pestilens omnis animal aestas excipio qui insanabilis pernicies quando


edit nomina eorum, quibus conventis opus esset; instruit etiam secretis notis, per quas haud dubie agnoscerent sua mandata esse.

edo nomen is qui convenio opus sum instruo etiam secerno nosco per qui haud dubius agnosco suus mandatum sum


a Chalcide Aulidem traicit, trium milium spatio distantem, portum inclutum statione quondam mille navium Agamemnoniae classis, Dianaeque templum, ubi navibus cursum ad Troiam filia victima aris admota rex ille regum petiit.

ab chalcis aulis traicio tres mille spatium disto portus inclutus statio quondam mille navis agamemnonius classis diana templum ubi navis cursus ad troius filia victima ara admoueo rex ille rex peto


Ap. Claudius in Volscos missus, Quinctio Aequi provincia evenit. eadem in militia saevitia Appi, quae domi, esse, liberior, quod sine tribuniciis vinculis erat.

ap claudus in volsci mitto quintius aequum provincia evenio idem in militia saevitia appius qui domus sum liber qui sine tribunicius vinculis sum


Capuae interim Flaccus dum bonis principum vendendis, agro, qui publicatus erat, locando — locavit autem omnem frumento — tempus terit, ne deesset materia in Campanos saeviendi, novum in occulto gliscens per indicium protractum est facinus.

capua interim flaccus dum bonus princeps vendo ager qui publico sum loco loco autem omnis frumentum tempus tero ne desum materia in campani saevio novus in occulo glisco per indicium protraho sum facinus


legati tres missi, Cn. Servilius, M. Claudius Marcellus, Q. Terentius Culleo. qui cum Carthaginem venissent, ex consilio inimicorum Hannibalis quaerentibus causam adventus dici iusserunt,

legatus tres mitto cn servilis m claudus marcellus q tero culleus qui cum carthago venio ex consilium inimicus hannibal quaero causa advenio dico jubeo


huic tam perplexae legationi quia non satis in promptu erat, quid responderet, legatos se missurum ad eos dixit, qui de iis, quae ad illos seque communiter pertinerent, loquerentur.

hic tam perplexus legatio quia non satis in promptus sum quis respondeo legatus sui mitto ad is dico qui de is qui ad ille sequor communis pertineo loquor


itaque, quo maturius fatis, ominibus oraculisque portendentis sese victoriae compotes fierent, id cogitare atque agitare, quae ratio transportandae Romam deae esset.

itaque quo maturus fatum omen oraculum portendo sui victoria compotor fio is cogito atque agito qui ratio transporto roma dea sum


ut Rhodiis bellum indiceretur, et ex magistratibus eius anni deligerent, qui ad id bellum cum classe mitteretur, se eum sperans futurum esse.

ut rhodius bellum indico et ex magistratus is annus deligo qui ad is bellum cum classis mitto sui is spero sum sum


mille adscribi iussi, dum ne quis in eo numero esset, qui post P. Cornelium et Ti. Sempronium consules hostis faisset.

mille adscribo iubeo dum ne quis in is numerus sum qui post p cornelius et tiberius sempronius consul hostis faisset


et ex Hirpinis oppida tria, quae a populo Romano defecerant, vi recepta per M. Valerium praetorem, Vercellium, Vescellium, Sicilinum, et auctores defectionis securi percussi. supra quinque milia captivorum sub hasta venierunt;

et ex hirpinus oppidum tres qui ab populus romanus deficio vis recipio per m valerius praetor vercellium vescellium sicilinum et auctor defectio securus percutio supra quinque mille captivus sub hasta venierunt


partim cum Philocrate renuntiare Rhodum legationem placuit, partim cum Astymede Romae subsistere, qui, quae agerentur, scirent certioresque suos facerent.

pars cum philocrate renuntiaris rhodos legatio placeo pars cum astymede roma subsisto qui qui ago scio certus suus facio


hoc proelio fractae iterum Etruscorum vires, et pacto annuo stipendio et duum mensum frumento permissum ab dictatore, ut de pace legatos mitterent Romam.

hic proelium frango iterum etruscus vireo et pacisco annuo stipendium et duum metior frumentum permitto ab dictator ut de pax legatus mitto roma


cuius noscendi gratia Sp. Servilius Priscus Q. Cloelius Siculus censores facti, ne rem agerent, bello impediti sunt;

qui nosco gratia spurius servilis priscus q cloelius siculus censor facio ne res ago bellum impedio sum


advexisse etiam trecenta milia modium tritici, ducenta hordei, ne commeatus deessent, et quantum praeterea opus esset, quo iussissent, subvecturos.

adveho etiam trecenti mille modius triticum ducenti hordeum ne commeatus desum et quantus praeterea opus sum quo jubeo subvecturos


quid in his terris fieret, et hoc, quo finem imperii Romani Taurum montem statuistis, quo libertatem, immunitatem civitatibus datis, quo aliis fines adicitis, alias agro multatis, aliis vectigal imponitis, regna augetis minuitis donatis adimitis, curae vestrae censetis esse, ut pacem terra marique habeant.

quis in hic terra fio et hic quo finis imperium romanus taurus mons statuo quo libertas immunitas civitas do quo alius finis adicio alius ager multas alius vectigal impono regnum augeo minuo dono adimo cura vester censeo sum ut pax terra mare habeo


Vixdum uixdum perfunctum eum bello atrocior domi seditio excepit; et per ingentia certamina dictator senatusque victus, ut rogationes tribuniciae acciperentur; et comitia consulum adversa nobilitate habita, quibus L. Sextius de plebe primus consul factus.

vixdum uix perfungor is bellum atrox domus seditio excipio et per ingens certamen dictator senatus vinco ut rogatio tribunicius accipio et comitium consul adverso nobilitas habeo qui l sestius de plebs primus consul facio


ut Genucius ad hostes magno conatu profectus in insidias praecipitaret et legioniba legionibus necopinato pavore fusis consul circumventus ab insciis, quem intercepissent, occideretur. Quod quod ubi est Romam nuntiatum,

ut genucius ad hostis magnus conatus proficiscor in insidiae praecipito et legioniba legio necopinatus pavor fundo consul circumvenio ab inscius qui intercipio occaedes qui qui ubi sum roma nuntio


ceterum transportati milites in Siciliam — et erant maior pars Latini nominis sociorumque prope magni motus causa fuere: adeo ex parvis saepe magnarum momenta rerum pendent.

ceterum transportas miles in sicilia et sum magnus pars latinum nomen socius prope magnus moueo causa sum adeo ex parvus saepe magnaris momentum res pendeo


ubi cum L. Veturius Philo pugnatum cum Hannibale esse suprema Carthaginiensibus pugna finemque tandem lugubri bello inpositum ingenti laetitia patrum exposuisset,

ubi cum l veturius philus pugno cum hannibal sum superus carthaginiensis pugno finis tandem lugubris bellum inpono ingens laetitia pater expono


senatum et sibi et plebi obnoxium Pacuvius Calavius fecerat, nobilis idem ac popularis homo, ceterum malis artibus nanctus opes.

senatus et sui et plebs obnoxius pacuvius calavius facio nobilis idem atque popularis homo ceterum malus ars nanciscor ops


itaque principio anni censuit, priusquam quisquam agrariae legis auctor tribunus existeret, occuparent patres ipsi suum munus facere, captivum agrum plebi quam maxime aequaliter darent:

itaque principium annus censeo priusquam quisquam agrarius lex auctor tribunus exsisto occupo pater ipse suus munus facio captivus ager plebs quam magnus aequalis do


ut vero pro contione praedam captae urbis edixit militum fore, adeo accensi omnes sunt, ut, si extemplo signum datum esset, nulla vi resisti videretur posse.

ut verus pro contio praeda capio urbs edico miles sum adeo accendo omnis sum ut si extemplo signum do sum nullus vis requiro video possum


Hasdrubal intentissima conquisitione cum ad triginta milia peditum, tria equitum confecisset, non tamen ante adventum Syphacis castra propius hostem movere est ausus.

hasdrubal intendo conquisitio cum ad triginta mille pedes tres eques confacio non tamen ante advenio syphacis castrum propius hostis moveo sum audeo


et Diomedis Argivi campos et Cannam flumen ii, qui militaverant in iis locis, iuxta atque ipsam cladem agnoscebant.

et diomedes argivus campus et canna flumen is qui milito in is locus iuxta atque ipse clades agnosco


inter primos, quorum concursus alios exciverat, atrox proelium fuit; alia multitudo, priusquam ad coniectum teli veniret, terga vertit. primo per Volscos Falernumque agrum dissipati sunt; inde Apuliam ac mare superum petierunt.

inter primus qui concursus alius excio atrox proelium sum alius multitudo priusquam ad conicio telis venio tergum verto primus per volsci falernum ager dissipati sum inde appulia atque mare superi peto


itaque suis sociorumque viribus consurgere hostes ad bellum, et haudquaquam pari defungendum esse certamine. Hie hic terror,

itaque suus socius vis consurgo hostis ad bellum et haudquaquam par defungor sum certamen hic hic terror


nisi creditis, qui exercitu incolumi pugnam detractavere, eos duabus partibus peditum equitumque in transitu Alpium amissis plus spei nactos esse.

nisi credo qui exercitus incolumis pugna detracto is duo pars pedes equio in transeo alpis amitto multus spes nanciscor sum


procedente certamine et numero vicere tyranni auxiliares, et quia ita praeceptum a Philopoemene praefectis erat, ut modico edito proelio in fugam inclinarent hostemque ad locum insidiarum pertraherent. effuse secuti fugientes per convallem plerique et vulnerati et interfecti sunt, priusquam occultum hostem viderent.

procedo certamen et numerus vinco tyrannus auxiliaris et quia ita praeceptum ab philopoemene praefectus sum ut modicus edo proelium in fuga inclino hostis ad locus insidiaris pertraho effuse sequor fugio per convallis plerusque et vulnero et interfacio sum priusquam occulo hostis video


de senatu Privernate ita decretum, ut, qui senator Priverni post defectionem ab Romanis mansisset, trans Tiberim lege eadem, qua Veliterni, habitaret.

de senatus privernate ita decretum ut qui senator priverni post defectio ab romanus maneo trans tiberis lex idem qui veliternus habito


Terentium Culleonem patres iusserunt. ad hunc praetorem, adeo amicum Corneliae familiae, ut, qui Romae mortuum elatumque P. Scipionem — est enim ea quoque fama — tradunt, pilleatum, sicut in triumpho ierat, in funere quoque ante lectum isse memoriae prodiderint, et ad Portam Capenam mulsum prosecutis funus dedisse, quod ab eo inter alios captivos in Africa ex hostibus receptus esset,

terentius culleo pater jubeo ad hic praetor adeo amicus cornelius familia ut qui roma mortuus effero p scipio sum enim is quoque fama trado pilleatus sicut in triumphus eo in funus quoque ante lectus eo memoria prodo et ad porta capena mulsum prosequor funus do qui ab is inter alius captivus in africanus ex hostis recipio sum


Rhodii moti precibus Eumene etiam rege adsumpto simul suas necessitudines commemorando, simul obsessae regio praesidio urbis casum miserando pervicerunt, ut oppugnatione abstineretur.

rhodius moveo prex eumenes etiam rex adsumo simul suus necessitudo commemoro simul obsedeo regius praesidium urbs casus misero pervicerunt ut oppugnatio abstineo


consules satis exploratis itineribus sequentes Poenum, ut ventum ad Cannas est et in conspectu Poenum habebant, bina castra communiunt eodem ferme intervallo, quo ad Gereonium, sicut ante copiis divisis.

consul satis exploro iter sequor poenus ut venio ad cannae sum et in conspectus poenus habeo bini castrum communio idem ferme intervallum quo ad gereonium sicut ante copia divido


praemissus ab legatis M. Valerius Falto nuntiavit deam adportari; quaerendum virum optimum in civitate esse, qui eam rite hospitio acciperet.

praemitto ab legatus m valerius falto nuntio dea adportaris quaero vir bonus in civitas sum qui is rite hospitium accipio


quod saepe Romanos equites cum magna laude fecisse sua memoriae proditum est.”

qui saepe romanus eques cum magnus laus facio suus memoria prodeo sum


is quibusdam piacularibus sacrificiis factis, quae deinde genti Horatiae tradita sunt, transmisso per viam tigillo capite adoperto velut sub iugum misit iuvenem. id hodie quoque publice semper refectum manet; sororium tigillum vocant.

is quidam piacularis sacrificium facio qui deinde gens horatia trado sum transmitto per via tigillum caput adoperio velut sub iugum mitto juvenis is hodie quoque publicus semper reficio maneo sororius tigillum voco


auspiciis omnes adsuetos, quos secum in patriam ad meritum triumphum deducere velit, quos consulatum petenti, velut si omnium communis agatur honos, adfuturos speret.

auspicium omnis assuesco qui sui in patria ad mereo triumphus deduco volo qui consulatus peto velut si omnis communis ago honor adsum spero


cottidie coibant remotis arbitris; inde inpotentibus instructi consiliis, quae secreto ab aliis coquebant, iam baud haud dissimulando superbiam, rari aditus, conloquentibus difficiles, ad idus Maias rem perduxere.

cottidie coeo remoueo arbiter inde inpotentibus instruo consilium qui secretum ab alius coquo iam baud haud dissimulo superbia raris aditus conloquor difficilis ad idus maia res perduco


sed omitto haec: vetus atque usitata res est in oppugnanda hostium urbe labores ac pericula pati.

sed omitto hic vetus atque usitor res sum in oppugno hostis urbs labor atque periculum patior


quibus cum adesset idem, qui litis erat sator, nec certamen iuris, sed vim quaeri appareret, legati a Saguntinis Romam missi auxilium ad bellum iam haud dubie imminens orantes.

qui cum adsum idem qui lis sum sator neque certamen ius sed vis quaero appareo legatus ab saguntinus roma mitto auxilium ad bellum iam haud dubius immineo oro


id iam fidei documentum in adversis rebus nostris dederunt; meliores prudentiores constantiores nos tempus diesque facit; Hannibal contra in aliena,

is iam fides documentum in adverro res noster do bonus prudens consto nos tempus dies facio hannibal contra in alienus


eoque ocius transmisit in Italiam, ut quam maxime procul abesset urbe Pandosia in Epiro et Acheronte amni, quem ex Molosside fluentem in stagna inferna accipit Thesprotius sinus. ceterum ut ferme fugiendo in media fata ruitur,

eo ocior transmitto in italia ut quam magnus procul absum urbs pandosia in epirus et acheron amnis qui ex molossis fluo in stagnum infernus accipio thesprotius sinus ceterum ut ferme fugio in medius fatum ruo


veris initio Corinthumn Corinthum conventu edicto venit. ibi omnium civitatium legationes in contionis modum circumfusas est adlocutus,

verus initium corinthumn corinthus convenio edictum venio ibi omnis civitas legatio in contio modus circumfundo sum alloquor


insequenti anno, Q. Fabio L. Fulvio consulibus, A. Cornelius Arvina dictator et M. Fabius Ambustus magister equitum metu gravioris in Samnio belli — conducta enim pretio a finitimis iuventus dicebatur — intentiore dilectu habito egregium exercitum adversus Samnites duxerunt.

insequor annus q fabius l fulvius consul ab cornelius arvina dictator et m fabius amburo magister eques metus gravis in samnium bellum conduco enim pretium ab finitimus juventus dico intendo delectus habeo egregius exercitus adverro samnites duco


haec non gloriandi causa rettuli — neque enim ea nunc nostra est fortuna — , sed ut admonerem, quemadmodum adiuvare socios solerent Rhodii.”

hic non glorior causa rettulis neque enim is nunc noster sum fortuna sed ut admoneo quemadmodum adiuvaris socius soleo rhodius


ibi mortuus sepultusque Alexander. tres, quae ex Asia profectae eundem portum tenuerant, naves audita exercitus clade Ephesum redierunt. Isidorus ab Cenaeo Demetriadem, si forte eo deferret fuga regem, traiecit. —

ibi mortuus sepelio alexander tres qui ex asia proficio idem portus teneo navo audio exercitus clades ephesus redeo isidorus ab cenaeum demetrias si fors is defero fuga rex transiacio


H vel Harl. = Harleianus prior saec. X.


ita reges gesserant bella, ita deinde exactores regum Iunii Valeriique, ita deinceps Fabii, Quinctii, Cornelii, ita Furius Camillus, quem iuvenes ii, quibus cum Alexandro dimicandum erat, senem viderant.

ita rex gero bellum ita deinde exactor rex junius valeriique ita deinceps fabius quintius cornelius ita furius camillus qui juvenis is qui cum alexander dimico sum senex video


postero die deterritis tribunis ingenti consensu accepta est. pontifices creantur suasor legis P. Decius Mus, P. Sempronius Sophus, C. Marcius Rutilus, M. Livius Denter; quinque augures item de plebe: C. Genucius, P. Aelius Paetus, M. Minucius Faesus, C. Marcius, T. Publilius. ita octo pontificum, novem augurum numerus factus.

posterus dies deterreo tribunus ingens consensus accipio sum pontifex creo suasor lex p decius mus p sempronius sophus que marcius rutilus m livius denter quinque auguro item de plebs que genucius p aelius paetus m minucius faesus que marcius t publilius ita octo pontifex novo augur numerus facio


necubi tamen aut motus alicuius temere egressi aut fulgor armorum fraudem in valle tam aperta detegeret, missis paucis prima luce ad ; capiendum quem ante diximus tumulum avertit oculos hostium.

necubi tamen aut moueo aliquis temere egredior aut fulgor armus fraudo in valles tam apertus detego mitto paucus primus lux ad capio qui ante dico tumulus averto oculus hostis


per eos dies consilium habenti regi de summa rerum,cum iam consedisset ferocia ab re bene gesta, ausi sunt quidam amicorum consilium dare, ut secunda fortuna in condicionem honestae pacis uteretur potius, quam spe vana evectus in casum inrevocabilem se daret.

per is dies consilium habeo rex de summus res cum iam consido ferocia ab res bene gero audeo sum quidam amicus consilium do ut secundus fortuna in condicio honestus pax uto potis quam spes vanus eveho in casus inrevocabilis sui do


sanguini tamen nominique et praesentibus periculis consanguineorum id dari, ut, si qui iuventutis suae voluntate ad id bellum eant, non inpediant.

sanguis tamen nomen et praesens periculum consanguineus is do ut si qui iuventus suus voluntas ad is bellum eo non inpediant


lucus erat, quem medium ex opaco specu fons perenni rigabat aqua. quo quia se persaepe Numa sine arbitris velut ad congressum deae inferebat, Camenis eum lucum sacravit, quod earum ibi concilia cum coniuge sua Egeria essent.

lucus sum qui medius ex opacus specus fons perenni rigo aqua quo quia sui persaepe numa sine arbiter velut ad congredior dea infero camena is lucus sacro qui is ibi concilio cum coniunx suus egeria sum


paulum producto cornu, regia cohors erat; argyraspides a genere armorum appellabantur; Dahae deinde, equites sagittarii, mille et ducenti; tur tum levis armatura, trium milium, pari ferme numero, pars Cretenses, pars Tralles; duo milia et quingenti Mysi sagittarii his adiuncti erant.

paulus produco cornu regius cohors sum argyraspis ab genus armus appello dahae deinde eques sagittarius mille et ducenti tur tum levis armo tres mille par ferme numerus pars cretensis pars tralles duo mille et quingenti mysus sagittarius hic adjungo sum


itaque, praeterquam quod in potestate Romanorum sese insulamque totam et templum cernebant esse, ne inmerito quidem ea sibi exprobrari rati, Theondan, qui summus magistratus apud eos erat — regem ipsi appellant — , ad Persea mittunt, qui nuntiaret argui caedis Euandrum Cretensem;

itaque praeterquam qui in potestas romanus sui insula totus et templum cerno sum ne immeritus quidem is sui exprobraris reor theondan qui summus magistratus apud is sum rex ipse appello ad perseus mitto qui nuntio arguo caedes euander cretensis


acrior impetus atque animis quam compositior ullo ordine pugna fuit. itaque pulsus eques, qui primus se hosti obtulerat, terrorem intulit levi armaturae; pugnatumque sub ipso vallo foret, ni robur legionum perexiguo ad instruendum dato tempore aciem derexisset.

acer impetus atque animus quam compono ullus ordo pugno sum itaque pello eques qui primus sui hostis offero terror infero levis armo pugno sub ipse vallo sum ni robur legio perexiguus ad instruo do tempus acies derexisset


Postumius suis in tutum receptis cum contione advocata terrorem increparet ac fugam, fusos esse ab ignavissimo ac fugacissimo hoste, conclamat universus exercitus merito se ea audire et fateri admissum flagitium, sed eosdem correcturos esse neque diuturnum id gaudiuux gaudium hostibus fore.

postumus suus in tueor recipio cum contio advoco terror increpo atque fuga fundo sum ab ignavus atque fugax hostis conclamo universus exercitus mereo sui is audio et fateor admitto flagitium sed idem corrigo sum neque diuturnus is gaudiuux gaudium hostis sum


ibi legati Rhodiorum auditi. et quamquam ea legatio erat,

ibi legatus rhodius audio et quamquam is legatio sum


ceterum cum censoribus creandis indicta comitia essent, professus censuram se petere C. Marcius Itutilus, qui primus dictator de plebe fuerat, concordiam ordinum turbavit. quod videbatur quidem tempore alieno fecisse,

ceterum cum censor creo indico comitium sum profiteor censeo sui peto que marcius itutilus qui primus dictator de plebs sum concordia ordo turbo qui video quidem tempus alienus facio


turn tum collatas ei pecunias congregatosque per Asiam artifices, et quorum ludorum post bellum, in quo votes votos diceret, mentionem non fecisset, de iis post legationem demum in senatu actum.

turn tum confero is pecunia congrego per asia artifex et qui ludus post bellum in quo veto votos dico mentio non facio de is post legatio demum in senatus ago


non quin breviter reddi responsum potuerit, non recipi reges, ideo potius delectos patrum ad eum missos, quam legatis eius Romae daretur responsum, sed ut in perpetuum mentio eius rei finiretur, neu in tantis mutuis beneficiis in vicem animi sollicitarentur, cum ille peteret, quod contra libertatem populi Romani esset, Romani, nisi in perniciem suam faciles esse vellent, negarent, cui nihil negatum vellent.

non quin brevis reddo responsum possum non recipio rex ideo potis deligo pater ad is mitto quam legatus is roma do responsum sed ut in perpetuus mentior is res finio neu in tantus mutuus beneficium in vicis animus sollicito cum ille peto qui contra libertas populus romanus sum romanus nisi in pernicies suus facilis sum volo nego qui nihil nego volo


et apud Romanos tantum vulnerum fuit, ut plures post proelium saucii decesserint quam ceciderant in acie.

et apud romanus tantus vulnus sum ut multus post proelium saucius decedo quam cado in acies


ut postmodo praeparati incautos, armati inermes atque etiam sopitos per occasionem adgredi possetis. nec huius occasionis spem, milites, forte temere, sed ex re ipsa conceptam habeo.

ut postmodo praeparo incautus armatus inermis atque etiam sopio per occasio aggredior possum neque hic occasio spes miles fors temere sed ex res ipse concipio habeo


magna eius diei, quo in Sentinati agro bellatum, fama est etiam vero stanti;

magnus is dies quo in sentino ager bello fama sum etiam verus sto


T. et C. Aelii tribuni militum legionem tertiam, quae pabulatores et lignatores tueretur, via, quae Aquileiam fert, duxerant.

t et que aelius tribunus miles legio tertius qui pabulator et lignator tueor via qui aquileia fero duco


inter hunc tumultum Tullia domo profugit exsecrantibus, quacumque incedebat, invocantibusque parentum furias viris mulieribusque.

inter hic tumultus tullia domus profugio exsecror quicumque incedo invocantibusque parens furio vis mulier


cum otium ad flumen esset neutris lacessentibus, hora circiter nona iumentum e manibus curantium elapsum in ulteriorem ripam effugit.

cum otium ad flumen sum neuter lacesso hora circiter nonus jumentum e manus curo elabor in ulter ripa effugio


M. Lucretius tribunus plebis cum de ea re consuleret, ita decrevit senatus, ut consul, priusquam ab urbe discederet, populum rogaret, quem dictatorem dici placeret eumque, quem populus iussisset, diceret dictatorem; si consul noluisset, praetor populum rogaret; si ne is quidem vellet, tum tribuni ad plebem ferrent.

m lucretius tribunus plebs cum de is res consulo ita decerno senatus ut consul priusquam ab urbs discedo populus rogo qui dictator dico placeo is qui populus iubeo dico dictator si consul nolo praetor populus rogo si ne is quidem volo tum tribunus ad plebs fero


consul deinde M’. Acilius ex senatus consulto ad collegium fetialium rettulit, ipsine utique regi Antiocho indiceretur bellum, an satis esset ad praesidium aliquod eius nuntiari;

consul deinde m acilius ex senatus consultum ad collegium fetialis refero ipse utique rex antiochus indico bellum an satis sum ad praesidium aliqui is nuntiaris


imperium populi Romani propagaverit in ultimos terrarum fines, regem Eumenem, Rhodios, alias tot Asiae urbes devinxerit populi Romani beneficiis, plurimos duces hostium in triumpho ductos carcere incluserit, non passurum inter hostes populi Romani in carcere et vinculis esse, mittique eum se iubere.

imperium populus romanus propago in ulter terra finis rex eumenes rhodii alius tot asia urbs devincio populus romanus beneficium multus dux hostis in triumphus duco carcer includo non patior inter hostis populus romanus in carcer et vinculis sum mitto is sui iubeo


Tum Perseus “aperienda nimirum nocte ianua l fuit et armati comisatores accipiendi praebendumque ferro iugulum, quando non creditur nisi perpetratilln perpetratum facinus, et eadem petitus insidiis audio, quae latro atque insidiator.

tum perseus aperio nimirum nox ianua l sum et armatus comisator accipio praebeo ferrum iugulum quando non credo nisi perpetratilln perpetro facinus et idem peto insidiae audio qui latro atque insidiator


sed in consule ea vis animi atque ingenii fuit, ut omnia maxima minimaque per se adiret atque ageret nec cogitaret modo imperaretque,

sed in consul is volo animus atque ingenium sum ut omnis maximus minimus per sui adeo atque ago neque cogito modo impero


post maceriam se abdiderunt gradibus adstructis, ut ex ea velut e muro tela in praetereuntem conicerent.

post maceria sui abdo gradus adstruo ut ex is velut e murus telum in praetereo conicio


Sabinis etiam creatus Romae dictator eo magis, quod propter se creatum crediderant, metum incussit. itaque legatos de pace mittunt.

sabinum etiam creo roma dictator is magis qui propter sui creo credo metus incutio itaque legatus de pax mitto


permittente eo ad Demetriadem copias admovit haud ignarus, quanta ibi tur tum turbatio esset.

permitto is ad demetrias copia admoveo haud ignarus quantus ibi tur tum turbatio sum


consul a Pydna profectus cum toto exercitu die altero Pellam pervenit et cum castra mille passus inde posuisset, per aliquot dies ibi stativa habuit, situm urbis undique aspiciens, quam non sine causa delectam esse regiam animadvertit. sita est in tumulo vergente in occidentem hibernum;

consul ab pydna proficiscor cum totus exercitus dies alter pella pervenio et cum castrum mille patior inde pono per aliquot dies ibi stativus habeo sino urbs undique aspicio quam non sine causa deligo sum regia animadverto sino sum in tumulus vergo in occaedes hibernus


ut omittam alios, Coelius triplicem gestae rei memoriam edit: unam traditam fama, alteram scriptam in laudatione fili, qui rei gestae interfuerit, tertiam, quam ipse pro inquisita ac sibi conperta adfert.

ut omitto alius caelius triplex gero res memoria edo unus trado fama alter scribo in laudatio filis qui res gero intersum tertius quam ipse pro inquisitus atque sui conperta affero


Campanos facile a vallo Appius arcebat; maior vis ab altera parte Fulvium Hannibal

campani facilis ab vallo appius arceo magnus volo ab alter pars fulvius hannibal


iactatae sunt pacis condiciones; finis rei quia absentibus ducibus imponi non poterat, convenit, uti consul regesque eo loco postero die congrederentur.

jacto sum pax condicio finis res quia absum dux impono non possum convenio uti consul rego is locus posterus dies congredior


alterum ridiculum esse, se reddere rationem, quos portus mercatores aut nautici petant, alterum mores respuere suos.

alter ridiculus sum sui reddo ratio qui portus mercator aut nauticus peto alter mos respuo suus


merito ergo a vobis prospere bello gesto triumphumn triumphum petent, quibus auctoribus gesserunt.”

mereo ergo ab tu prosperus bellum gero triumphumn triumphus peto qui auctor gero


ita ab diutina ira tandem in concordiam redactis ordinibus cum dignam ear eam rem senatus censeret esse, meritoque id, si quando umquam alias, deum inmortalium fore, ut ludi maximi fierent et dies unus ad triduum adiceretur,

ita ab diutinus ira tandem in concordia redigo ordo cum dignus ear is res senatus censeo sum mereo is si quando umquam alius deus immortalis sum ut ludo magnus fio et dies unus ad triduum adicio


ita duo deinceps reges, alius alia via, ille bello hic pace, civitatem auxerunt. Romulus septem et triginta regnavit annos, Numa tres et quadraginta. cum valida tur tum temperata et belli et pacis artibus erat civitas.

ita duo deinceps rex alius alius via ille bellum hic pax civitas augeo romulus septem et triginta regno annus numa tres et quadraginta cum validus tur tum tempero et bellum et pax ars sum civitas


quibus purgantibus civitatem omnis facti dictique hostilis adversus Romanos, et iuvisse eos commeatu classem hostium arguit, et quantum vini Polyxenidae promisissent; quae si eadem Romanae classi darent, revocaturum se a populatione militem;

qui purgo civitas omnis facio dico hostilis adverro romanus et juvo is commeatus classis hostis arguo et quantus vinum polyxenidae promitto qui si idem romanus classis do revocaturum sui ab populatio miles


his praetoribus provinciae decretae, duae iure Romae dicendo, Hispania et Sicilia et Sardinia, ut uni sors integra esset, quo senatus censuisset.

hic praetor provincia decerno duo ius roma dico hispania et sicilia et sardinia ut unus sors integer sum quo senatus censeo


quod inter Trebiam Padumque agri est, Galli tum incolebant, in duorum praepotentium populorum certamine per ambiguum favorem baud haud dubie gratiam victoris spectantes.

qui inter trebia padus ager sum gallus tum incolo in duo praepossum populus certamen per ambiguus favor baud haud dubius gratia victor specto


postero die profecti ex composito fumo significant transisse et baud haud procul abesse. quod ubi accepit Hannibal, ne tempori deesset, dat signum ad traiciendum.

posterus dies proficiscor ex compono fumus significo transeo et baud haud procul absum qui ubi accipio hannibal ne tempus desum do signum ad traicio


consul, adfirmante Attalo venturos reges et transigi rem posse, profectus e castris, cum eodem quo antea praesidio equitum quinque milia fere processisset nec multum a constituto loco abesset, repente concitatis equis cum impetu hostili videt Gallos venientis.

consul adfirmo attalus venio rex et transigo res possum proficiscor e castrum cum idem quo antea praesidium eques quinque mille fere procedo neque multus ab constituo locus absum repens concitas equus cum impetus hostilis video galli venio


quindecim milia peditum Mazaetullo, decem milia equitum erant, quibus cum Masinissa nequaquam tantum peditum equitumve habente acie conflixit. vicit tamen et veterum militum virtus et prudentia inter Romana et Punica arma exercitati ducis;

quindecim mille pedes mazaetullo decem mille eques sum qui cum masinissa nequaquam tantus pedes equitumve habeo acies confligo vinco tamen et vetus miles virtus et prudentia inter romanus et punicus arma exercitas dux


magna pars tamen ignara tanti mali erat et gravatis omnibus vino somnoque et in vastae magnitudinis urbe partium sensu non satis pertinente in omnia.

magnus pars tamen ignarus tantus malus sum et gravo omnis vinum somnus et in vastus magnitudo urbs pars sentio non satis pertineo in omnis


“etiamne circumsedebimur” inquit “in castris, ut fame potius per ignominiam quam ferro, si necesse est, per virtutem moriamur?” di bene verterent; facerent, quod se dignum quisque ducerent:

etiam circumsedeo inquam in castrum ut fames potis per ignominia quam ferrum si necesse sum per virtus morior deus bene verto facio qui sui dignus quisque duco


et hostis et regionum brevi operae pretium facturum et, quibus artibus ad id locorum nostri et duces et exercitus capti forent, iis adversus inventorem usurum.

et hostis et regio brevis opera pretium facio et qui ars ad is locus noster et dux et exercitus capio sum is adverro inventor utor


tribus locis, sicut ante dictum est, ad Pyrrheum opera Romana erant, quae omnia simul, sed nec apparatu nec vi simili, Aetoli adgressi sunt:

tres locus sicut ante dico sum ad pyrrheum opus romanus sum qui omnis simul sed neque apparatus neque vis similis aetolus aggredior sum


haec occulta in fraud fraude cautio est, qua usi adhuc sumus; cui quoniam parum succedit, aperte ac propalam claves portarurn portarum reposcunt; quas simul tradiderimus, Carthaginiensium extemplo Henna erit, foediusque hic trucidabimur, quam Murgantiae praesidium interfectum est.

hic occulo in fraud fraus cautio sum qui utor adhuc sum qui quoniam parum succedo apertus atque propalam clavo portarurn portaris reposco qui simul trado carthaginiensis extemplo henna sum foedus hic trucido quam murgantia praesidium interficio sum


quam inconditam turbam cum vixdum in ripam egressi clamore ac tumultu fugassent, in stationem quoque pro vallo locatam atque in ipsas prope portas evecti sunt.

quam inconditus turba cum vixdum in ripa egredior clamor atque tumultus fugo in statio quoque pro vallo loco atque in ipse prope porta eveho sum


eo praemio inductus Campanorum Calaviorum servus — Manus ei nomen erat — indicavit dominos et quinque praeterea iuvenes nobiles Campanos, quorum parentes a Q. Fulvio securi percussi erant, id incendium fecisse vulgoque facturos alia, ni conprendantur.

is praemium induco campanus calaviorum servus manus is nomen sum indico dominus et quinque praeterea juvenis nobilis campani qui parens ab q fulvius securus percutio sum is incendium facio vulgo facio alius ni comprehendo


si sciam, dicere ausim, quippe qui cum veterem tum vulgatam esse rem videam, dum novi semper scriptores aut in rebus certius aliquid allaturos se aut scribendi arte rudem vetustatem superaturos credunt. utcumque erit,

si scio dico audeo quippe qui cum vetus tum vulgo sum res video dum nosco semper scriptor aut in res certus aliquis affero sui aut scribo ars rudis vetustas supero credo utcumque sum


quod phalanx Macedonum gravis atque immobilis nec circumagere se poterat, nec hoc qui a fronte paulo ante pedem referentes tunc ultro territis instabant patiebantur.

qui phalanx macedones gravis atque immobilis neque circumago sui possum neque hic qui ab frons paulus ante pedis refero tunc ultro terreo insto patior


devicto Philippo Macedonibusque cum in Italiam reportati ac dimissi essemus, continuo miles voluntarius cum M. Porcio consule in Hispaniam sum profectus.

devinco philippus macedones cum in italia reportas atque dimitto sum continuo miles voluntarius cum m porcius consul in hispania sum proficiscor


praeterea aliquot nobiles adulescentes conscii adsumpti, quorum vetustate memoria abiit. interim cum in senatu vicisset sententia,

praeterea aliquot nobilis adulescens conscius adsumo qui vetustas memoria abeo interim cum in senatus vinco sententia


octavo ferme post damnationem anno M. Claudius Marcellus et M. Valerius Laevinus consules redduxerant eum in urbem; sed erat veste obsoleta capilloque et barba promissa, prae se ferens in vultu habituque insignem memoriam ignominiae acceptae.

octavus ferme post damnatio annus m claudus marcellus et m valerius laevinus consul redduxerant is in urbs sed sum vestis obsolesco capillus et barba promitto prae sui fero in vultus habeo insignis memoria ignominia accipio


paulisper tamen adfectos animos recreavit repentina profectio Hannibalis in Oretanos Carpetanosque, qui duo populi dilectus acerbitate consternati retentis conquisitoribus metum defectionis cum praebuissent, oppressi celeritate Hannibalis omiserunt mota arma.

paulisper tamen afficio animus recreo repentinus profectio hannibal in oretani carpesii qui duo populus delectus acerbitas consterno retineo conquisitor metus defectio cum praebeo opprimo celeritas hannibal omitto moueo arma


levis armatura etiam per anfractus iugi procurrere et ab lateribus cum levi armatura conserere per iniqua atque aequa loca pugnam poterat. pluribus ea die volneratis quam interfectis proelium nocte diremptum est.

levis armo etiam per anfractus jugo procurro et ab later cum levis armo consero per iniquus atque aequus locum pugna possum multus is dies vulnero quam interficio proelium nox disredimo sum


et Priverni satis constabat bovem locutum, volturiumque frequenti foro in tabernam devolasse, et Sinuessae natum ambiguo inter marem ac feminam sexu infantem, quos androgynos volgus,

et priverni satis consto bos loquor volturiumque frequens forum in taberna devolasse et sinuessa natus ambiguus inter maris atque femina sexu infer qui androgynus vulgus


nam plebeios nobiles iam eisdem initiatos esse sacris et contemnere plebem, ex quo contemni a patribus desierint, coepisse.

nam plebeius nobilis iam idem initio sum sacrum et contemno plebs ex quo contemno ab pater desino coepio


at enim illa certe vestra sunt, Achaei, quod leges disciplinamque vetustissimam Lycurgi sustulistis, quod muros diruistis.

at enim ille certus vester sum achaeus qui lex disciplina vetustus lycurgus tollo qui murus diruo


Ingauni — Ligurum ea gens est — bellum ea tempestate gerebant cum Epanteriis Montanis.

ingauni ligur is gens sum bellum is tempestas gero cum epanteriis montani


ne suas quidem simultates pro magistratu exercere boni exempli esse: a]ienarum alienarum vero simultatum tribunum plebis cognitorem fieri turpe et indignum collegii eius potestate et sacratis legibus esse.

ne suus quidem simultas pro magistratus exerceo bonus exemplum sum ab ienaris alienaris verus simultas tribunus plebs cognitor fio turpis et indignus collegium is potestas et sacro lex sum


tria eo die laudabilia fecisse putatur, unum, quod circumducto exercitu procul navibus suis castrisque, ubi spem nusquam nisi in virtute haberent, inter medios hostes proelium commisit.

tres is dies laudabile facio puto unus qui circumduco exercitus procul navis suus castra ubi spes nusquam nisi in virtus habeo inter medius hostis proelium committo


et invexisse in Galliam vinum inliciendae gentis causa Arruntem Clusinum ira corruptae uxoris ab Lucumone, cui tutor ipse fuerat, praepotente iuvene et a quo expeti poenae, nisi externa vis quaesita esset, nequirent;

et inveho in gallia vinum inliciendae gens causa arruntem clusinus ira corrumpo uxor ab lucumo qui tuto ipse sum praepotente juvenis et ab quo expeto poena nisi externus volo quaero sum nequeo


quartis castris ad Insulam pervenit. ibi Isara Rhodanusque amnes diversis ex Alpibus decurrentes agri aliquantum amplexi confluunt in unum;

quartum castrum ad insula pervenio ibi isara rhodanus amnis diverto ex alpis decurro ager aliquantus amplector confluo in unus


se de Gallis Bois postulare triumphum, quos acie vicerit, castris exuerit, quorum gentem biduo post pugnam totam acceperit in deditionem, a quibus obsides abduxerit, pacis futurae pignus.

sui de gallus boo postulo triumphus qui acies vinco castrum exuo qui gens biduus post pugna totus accipio in deditio ab qui obses abduco pax sum pignus


nullo inpediente omnibus iunioribus sacramento adactis tres exercitus scriberent, unum ad praesidium urbis, alterum, qui, si qui alibi motus extitisset, ad subita belli mitti posset; tertium longe validissimum P. Valerius et L. Aemilius ad Satricum duxere.

nullus inpediente omnis iunioribus sacramentum adigo tres exercitus scribo unus ad praesidium urbs alter qui si qui alibi moueo extitisset ad subeo bellum mitto possum tertius longus validus p valerius et l aemilius ad satrix duco


se solos sine vulnere, sine ferro, sine acie victos; sibi non stringere licuisse gladios, non manum cum hoste conferre; sibi nequiquam animos datos. Haec haec frementibus hora fatalis ignominiae advenit,

sui solus sine vulnus sine ferrum sine acies vinco sui non stringo liceo gladius non manus cum hostis confero sui nequiquam animus do hic hic fremo hora fatal ignominia advenio


qui nudus atque inermis hostem maneat, ei aut mortem aut servitutem patiendam.

qui nudus atque inermis hostis maneo is aut mors aut servitus patior


quid ita tum nemo aetatem meam, vim hostium, difficultatem belli, patris patruique recentem cladem commemorabat? utrum maior aliqua nunc in Africa calamitas accepta est, quam tunc in Hispania erat?

quis ita tum nemo aetas meus vis hostis difficultas bellum pater patruus recens clades commemoro utrum magnus aliqui nunc in africanus calamitas accipio sum quam tunc in hispania sum


senatus in eadem perstare sententia, ut absurdum esse diceret ignorare regem, quid sperans aut petens venerit; quae accommodata regno suo sint, ipsum optime scire; Asiam longe melius quam senatum nosse; revocandum igitur et cogendum, quae vellet quaeque sentiret, expromere.

senatus in idem perstaris sententia ut absurdus sum dico ignoro rex quis spero aut peto venio qui accommodo regnum suus sum ipse optume scio asia longus bonus quam senatus nosco revoco igitur et cogo qui volo quisque sentio expromo


si penes Romanos victoria esset, sua quoque in eodem statu mansura esse, neque ultra quidquam movendum; non enim passuros Romanos vim Carthaginiensibus adferri;

si penis romanus victoria sum suus quoque in idem status maneo sum neque ultra quisquam moveo non enim patior romanus vis carthaginiensis affero


ibi pari ferme utrimque spatio in medio pugnatum est. primo stetit ambigua spe pugna nequi quam saepe conatis equitibus Romanis impetu turbare hostium aciem.

ibi par ferme utrimque spatium in medium pugno sum primus sto ambiguus spes pugno nequi quam saepe conor eques romanus impetus turbo hostis acies


ita dimissus Mandonius pecunia tantummodo imperata, ex qua stipendium militi praestari posset.

ita dimitto mandonius pecunia tantummodo impero ex qui stipendium miles praestaris possum


Aetoli legati in senatum introducti, cum et causa eos sua et fortuna hortaretur, ut confitendo seu culpae seu errori veniam supplices peterent,

aetolus legatus in senatus introduco cum et causa is suus et fortuna horto ut confiteor seu culpa seu error venio supplex peto


a tergo caetrati erant, frontem adversus clupeatos habebat; chalcaspides appellabantur. secundam legionem L. Albinus consularis ducere adversus leucaspidem phalangem iussus; ea media acies hostium fuit.

ab tergum caetratus sum frons adverro clupeatos habeo chalcaspides appello secundus legio l albinus consularis duco adverro leucaspis phalanx iubeo is medius acies hostis sum


id ex voluntario inter ipsos foedere ad tribunos ac legitimam iuris iurandi adactionem translatum.

is ex voluntarius inter ipse foedus ad tribunus atque legitimus ius iuro adactio transfero


et, cum primi agmins agminis cohortes inductae in proelium essent, qui modo terrori fierant, fuerant, trepidantes in urbem compulsi sunt.

et cum primus agmins agmen cohors induco in proelium sum qui modo terror fierant sum trepido in urbs compello sum


transgressis ponte perfecto flumen praeter ripam euntibus Galli Matris Magnae a Pessinunte occurrere cum insignibus suis, vaticinantes fanatico carmine deam Romanis viam belli et victoriam dare imperiumque eius regionis.

transgredior pons perficio flumen praeter ripa eo gallus matrae magnus ab pessinus occurro cum insignis suus vaticinor fanaticus carmen dea romanus via bellum et victoria do imperium is regio


ut perinde esset, ac si ipse aedilis iurasset. et de altero aedile scitum plebi est factum; rogantibus tribunis, quos duos in Hispaniam cum imperio ad exercitus ire iuberent, ut C. Cornelius aedilis curulis ad magistratum gerendum veniret,

ut perinde sum atque si ipse aedilis juro et de alter aedilis scio plebs sum facio rogo tribunus qui duo in hispania cum imperium ad exercitus eo iubeo ut que cornelius aedilis curulis ad magistratus gero venio


equestre proelium secundum fuit, summotique hostes sunt. et quia multis locis comprimendi tumultus erant, qui temere oriebantur, placuit omnes, qui dictatores, consules censoresve fuissent, cum imperio esse, donec recessisset a muris hostis.

equester proelium secundus sum summoveo hostis sum et quia multus locus comprimo tumultus sum qui temere orior placeo omnis qui dictator consul censoresve sum cum imperium sum donec recedo ab murus hostis


tantoque irarum certamiine certamine gesta res est, ut ab neutra parte emissa sint tela. gladiis pugna coepit et acerrime commissa ipso certamine, quod aliquamdiu anceps fuit, accensa est, ut non cum Etruscis totiens victis, sed cum aliqua nova gente videretur dimicatio esse.

tantus ira certamiine certamen gero res sum ut ab neuter pars emitto sum telum gladius pugno coepio et acer committo ipse certamen qui aliquamdiu anceps sum accendo sum ut non cum etruscus totiens vinco sed cum aliqui novo gens video dimicatio sum


conlegam ex duobus consularibus egregiis exercitibus et tertio, cui Q. Claudius Tarenti praeesset, electionem habere; intuleratque mentionem de volonibus revocandis ad signa.

collega ex duo consularis egregius exercitus et tertius qui q claudus tarentus praesum electio habeo infero mentio de volonibus revoco ad signum


ubi is finem fecit, extemplo ab ea turba, quae in comitio erat, clamor flebilis est sublatus, manusque ad curiam tendebant orantes, ut sibi liberos, fratres, cognatos redderent.

ubi is finis facio extemplo ab is turba qui in comitium sum clamor flebilis sum tollo manus ad curia tendo oro ut sui liber frater cognatus reddo


rebus quam verbis adsequi malui, ut qui aliorum iudicio mihi comparatus erat, sua mox confessione me sibi praeferret;

res quam verbum assequor malo ut qui alius iudicium ego comparo sum suus mox confessio ego sui praefero


ita inrito incepto dimissis Achaeis reditum ad naves est. Attalus Piraeuml, Piraeum, Romani Corcyram petierunt.

ita irrito inceptum dimitto achaeus redeo ad navo sum attalus piraeuml piraceus romanus corcyra peto


ab regiis sinistro cornu, quod ab alto obiectum erat, Hannibal, dextro Apollonius, purpuratorum unus, praeerat; et iam in frontem derectas habebant naves.

ab regius sinister cornu qui ab altus obicio sum hannibal dexter apollonius purpurator unus praesum et iam in frons derecingo habeo navo


quod ad leges ademptas attinet, ego antiquas Lacedaemoniis leges tyrannos ademisse arbitror; nos non suas ademisse, quas non habebant, sed nostras leges dedisse;

qui ad lex adimo attineo ego antiquus lacedaemonius lex tyrannus adimo arbitror nos non suus adimo qui non habeo sed noster lex do


comitiis perfectis, quas provincias praetoribus esse placeret, retulit ad senatum consul. decreverunt duas Romae iuris dicendi causa, duas extra Italiam, Siciliam ac Sardiniam, duas in Italia, Tarentum et Galliam;

comitium perficio qui provincia praetor sum placeo refero ad senatus consul decerno duo roma ius dico causa duo extra italia sicilia atque sardinia duo in italia tarentus et gallia


itaque inde consules, ne criminationi locus esset, in prata Flaminia, ubi nunc aedes Apollinis est — iam turn tum Apollinare appellabant — , avocavere senatum.

itaque inde consul ne criminatio locus sum in pratum flaminius ubi nunc aedes apollo sum iam turn tum apollinaris appello avocavere senatus


cum alibi terror ac fuga, alibi pertinax in mala iam spe proelium esset, Hasdrubal, qui ea parte praeerat, subductos ex media acie Numidas, quia segnis eorum cum adversis pugna erat,

cum alibi terror atque fuga alibi pertinax in malus iam spes proelium sum hasdrubal qui is pars praesum subduco ex medius acies numida quia segnis is cum adverro pugno sum


id unum ex iis, qui sibi rem aperuisset, arguere sese paratam esse. products productus primo satis constanter ignorare se mulierem simulabat; paulatim dein convictus veris, cum tormenta posci et~ et parari videret,

is unus ex is qui sui res aperio arguo sui paro sum products produco primus satis consto ignoro sui mulier simulo paulatim deinde convinco verus cum tormentum posco et et paro video


postquam Sp. Lucretius, maior aetate ac dignitate, socer praeterea ipsius, agere varie rogando alternis suadendoque coepit, ut vinci se consensu civitatis pateretur,

postquam spurius lucretius magnus aetas atque dignitas socer praeterea ipse ago varius rogo alternus suadeo coepio ut vinco sui consensus civitas pateo


Ap. Claudius, consularis candidatus, vir acer et ambitiosus, non sui magis honoris causa, quam ut patricii recuperarent duo consularia loca, cum suis turn tum totius nobilitatis viribus incubuit, ut se cum Q. Fabio consulem dicerent.

ap claudus consularis candido vir acer et ambitiosus non suus magis honor causa quam ut patricius recipero duo consularis locum cum suus turn tum totus nobilitas vis incumbo ut sui cum q fabius consul dico


is magistrum equitum A. Sempronium Atratinum dixit. quod ubi auditum est — tantus eius magistratus terror erat — , simul hostes a moenibus recessere et iuniores Romani ad edictum sine retractatione convenere.

is magister eques ab sempronius atratinus dico qui ubi audio sum tantus is magistratus terror sum simul hostis ab moenia recedo et iuniores romanus ad edictum sine retractatio convenio


itaque, praeterquam quod admissi auditique sunt, ea quoque vana atque irrita legatio tuit. fuit.

itaque praeterquam qui admitto audio sum is quoque vanus atque irrito legatio tuit sum


Valerius quadrato agmine peditem ducit; Brutus ad explorandum cum equitatu antecessit. eodem modo primus eques hostium agminis fuit; praeerat Arruns Tarquinius, filius regis; rex ipse cum legionibus sequebatur.

valerius quadro agmen pedito duco brutus ad exploro cum equitatus antecedo idem modo primus eques hostis agmen sum praesum arruns tarquinius filius rex rex ipse cum legio sequor


relicto firmo praesidio de vigilia tertia, qua duci proxime potest, expeditas legiones ad collegam, et ipsum adversus alios sedentem, ducit.

relinquo firmus praesidium de vigil tertius qui duco propior possum expedio legio ad collega et ipse adverro alius sedeo duco


“si, ex quo traiecimus in Graeciam, adhibitus essem in consilium, cum de Euboea deque Achaeis et de Boeotia agebatur, eandem sententiam dixissem, quam hodie, cum de Thessalis agitur, dicam.

si ex quo transjacio in graecia adhibeo sum in consilium cum de euboea de achaeus et de boeotius ago idem sententia dico quam hodie cum de thessal ago dico


et Phaeneas se quidem et qui adsint Aetolorum scire facienda esse, quae imperentur, dixit, sed ad decernenda ea concilio Aetolorum opus esse; ad id petere ut decem dierum indutias daret.

et phaeneas sui quidem et qui adsum aetolus scio facio sum qui impero dico sed ad decerno is concilio aetolus opus sum ad is peto ut decem dies indutiae do


ibi duces ambo, ibi pars maior peditum equitumque Romanorum, ibi Hispani, vetus miles peritusque Romanae pugnae, et Ligures, durum in armis genus. eodem versi elephanti, qui primo impetu turbaverant antesignanos et iam signa moverant loco;

ibi dux ambo ibi pars magnus pedes equio romanus ibi hispanus vetus miles pereo romanus pugna et ligur durus in arma genus idem verro elephantus qui primus impetus turbo antesignanus et iam signum moveo locus


vestitus nihil inter aequales excellens; arma atque equi conspiciebantur. equitum peditumque idem longe primus erat; princeps in proelium ibat, ultimus conserto proelio excedebat.

vestio nihil inter aequal excello arma atque equus conspicio eques pedes idem longus primus sum princeps in proelium eo ulter consero proelium excedo


magnae partis fuga inde primum coepit; et iam nec lacus nec montes pavori obstabant: per omnia arta praeruptaque velut caeci evadunt, armaque et viri super alios alii praecipitantur.

magnus pars fuga inde primus coepio et iam neque lacus neque mons pavori obsto per omnis artus praerumpo velut caecus evado armo et vir super alius alius praecipito


et seclusum hostiliter lacerant et prope exsanguem naso auribusque mutilatis relinquunt.

et secludo hostilis lacero et prope exsanguis naso auris mutilo relinquo


sic senemr senem se perfunctumque et me infra aetatem fili etiam sui posuit, tamquam non longius, quam quantum vitae humanae spatium est, cupiditas gloriae extendatur maximaque pars eius in memoriam ac posteritatem promineat.

sic senemr senex sui perfungor et ego infra aetas filis etiam suus pono tamquam non longus quam quantus vita humanus spatium sum cupiditas gloria extendo magnus pars is in memoria atque posteritas promineo


praeterquam quod, unde classes tueamur, unde commeatibus praebendis sufficiamus, nihil reliqui est, quid? periculi tandem quantum adeatur, quem fallit?

praeterquam qui unde classis tueor unde commeatus praebeo sufficio nihil reliquus sum quis periculum tandem quantus adeo qui fallo


munera ex senatus consulto emere regulo quaestor iussus ex centum pondo argenti et prosequi eum Puteolos omnemque sumptum, quoad in Italia esset, praebere et duas naves conducere, quibus ipse comitesque eius in Africam deveherentur;

munus ex senatus consultum emo regulus quaestor iubeo ex centum pondo argentum et prosequor is puteoli omnis sumo quoad in italia sum praebeo et duo navo conduco qui ipse comito is in africa deveherentur


quae si maneret, captarum tamen urbium illa lex foret; Thessaliae civitates sua voluntate in dicionem nostram venerunt.”

qui si maneo captaris tamen urbs ille lex sum thessalia civitas suus voluntas in dicio noster venio


alios in vincula condendos, ac de iis posterius consulendum; aliorum Campanorum summam etiam census distinxerunt, publicanda necne bona essent.

alius in vinculum condo atque de is posterus consulo alius campanus summa etiam census distinguo publico necne bonus sum


ne Claudiae genti earn eam inustam maculam vellent, ut carcere et vinculis viderentur digni. virum honoratissimae imaginis futurum ad posteros, legum latorem conditoremque Romani iuris, iacere vinctum inter fures nocturnos ac latrones! latrones.

ne claudia gens earn is inuro macula volo ut carcer et vinculis video dignus vir honoro imago sum ad posterus lex lator conditor romanus ius iacio vincio inter furo nocturnus atque latro latro


si vero ad externum bellum domestica seditio adiciatur, sisti non posse. nec aliud eum, quam, ne frater in regno moriatur, sibi ipsi spem propinquam regni erepturum.

si verus ad externus bellum domesticus seditio adicio sino non possum neque alius is quam ne frater in regnum morior sui ipse spes propinqua regnum eripio


cum ita conparatum a maioribus sit, ut comitiis censoriis, nisi duo confecerint legitima suffragia, non renuntiato altero comitia differantur, ego te, qui solus censor creari non possis, solum censuram gerere patiar.”

cum ita conparo ab magnus sum ut comitium censorius nisi duo confacio legitimus suffragium non renuntio alter comitium differo ego tu qui solus censor creo non possum solus censeo gero patior


quotiens in obsidentis quam inimice eruperimus, castra oppugnarimus, Hannibalem vocaverimus ad opprimendos eos? hoc, quod recentissimum est, ad oppugnandam Romam hinc eum miserimus?

quotiens in obsido quam inimicus erumpo castrum oppugno hannibal voco ad opprimo is hic qui recens sum ad oppugno roma hinc is mitto


ita aequante fortuna suspensa omnia utrisque erant integra spe, integro metu, velut illo tempore primun primum bellum inciperent.

ita aequo fortuna suspendo omnis uterque sum integer spes integer metus velut ille tempus primun primus bellum incipio


eae litterae ad novos consules allatae ac per eos in senatu recitatae sunt, consultusque de iis litteris ita decrevit senatus,

is littera ad novi consul affero atque per is in senatus recito sum consulo de is littera ita decerno senatus


profecti inde in diversas regiones. Petilius adversus Ballistae et Leti iugum, quod eos montes perpetuo dorso inter se iungit, castra habuit.

proficiscor inde in diverto regio petilus adverro ballista et letus iugum qui is mons perpetuus dorsum inter sui jungo castrum habeo


servati consulis decus Coelius ad servum natione Ligurem delegat; malim equidem de filio verum esse, quod et plures tradidere auctores et fama obtinuit.

servo consul decus caelius ad servus natio ligur delego malo equidem de filius verus sum qui et multus trado auctor et fama obtineo


Polyxenidas certior per dispositas speculatorias naves factus Deli stare Romanam classem, nuntios ad regem misit.

polyxenidas certus per dispono speculatoria navo facio delis sto romanus classis nuntius ad rex mitto