cum per totum diem stetissent intenti ad certamen, nocti cessere. et Romani quidem pleni spei corpora curabant; haudquaquam pari hostes animo nuntios passim trepidi ad revocandos praedatores dimittunt. recurritur ex proximis locis; ulteriores non inventi.

cum per totus dies sto intendo ad certamen nox cedo et romanus quidem plenus spes corpus curo haudquaquam par hostis animus nuntius passim trepidus ad revoco praedator dimitto recurro ex propior locus ulteriores non invenio


ipse post cum robore peditum circumspectans sollicitusque ad omnia incedebat. ubi in angustiorem viam et parte altera subiectam iugo insuper inminenti ventum est, undique ex insidiis barbari a fronte ab tergo coorti comminus eminus petunt, saxa ingentia in agmen devolvunt.

ipse post cum robur pedes circumspecto sollicitus ad omnis incedo ubi in angustus via et pars alter subicio iugum insuper inminenti venio sum undique ex insidiae barbaris ab frons ab tergum coorior comminus eminus peto saxum ingens in agmen devolvo


utraque classis postero die luce prima, tamquam eo die pugnatura, e portu movit; et postquam superavere Rhodii promunturium, quod ab Sida prominet in altum, extemplo et conspecti ab hostibus sunt et ipsi eos viderunt.

uter classis posterus dies lux primus tamquam is dies pugno e portus moveo et postquam supero rhodius promunturium qui ab sida promineo in altus extemplo et conspicio ab hostis sum et ipse is video


oppugnatum oppidum captumque. in his tribus urbibus capta aut caesa ad decem milia hominum, ita ut parvo admodum plures caperentur. sortientibus provincias consulibus Etruria Carvilio evenit secundum vota militum, qui vim frigoris iam in Samnio non patiebantur. Papirio ad Saepinum maior vis hostium restitit.

oppugno oppidum capio in hic tres urbs capio aut caedo ad decem mille homo ita ut parvus admodum multus capio sortio provincia consul etruria carvilius evenio secundus veto miles qui vis frigor iam in samnium non patior papirius ad saepinum magnus volo hostis resto


tibi quoque inter multa egregia non in ultimis laudum hoc fuerit, Hannibalem, cui tot de Romanis ducibus victoriam di dedissent, tibi cessisse, teque huic bello, vestris prius quam nostris cladibus insigni, finem imposuisse.

tu quoque inter multus egregius non in ulter laus hic sum hannibal qui tot de romanus dux victoria deus do tu cedo tu hic bellum vester prior quam noster clades insignio finis impono


et Athenienses in deos inferos superosque nefanda atque inhumana scelera eius referendo quid mihi aut cuiquam reliquerunt, quod obicere ultra possim?

et atheniensis in deus inferi superus nefandus atque inhumanus scelus is refero quis ego aut quisquam relinquo qui obicio ultra possum


eo usque me vivere vultis, donec alterius vestrum superstes baud haud ambiguum regem alterum mea morte faciam. nec fratrem nee nec patrem potestis pati nihil cari, nihil sancti est. in omnium vicem regni unius insatiabilis amor successit.

is usque ego vivo volo donec alter vester supersto baud haud ambiguus rex alter meus mors facio neque frater nee neque pater possum patior nihil carus nihil sanctus sum in omnis vicis regnum unus insatiabilis amor succedo


tantusque simul maeror patres misericordiaque sociorum peremptorum indigne et pudor non lati auxilii et ira in Carthaginienses metusque de summa rerum cepit, velut si iam ad portas hostis esset, ut tot uno tempore motibus animi turbati trepidarent magis quam consulerent:

tantus simul maeror pater misericordia socius peremptor indignus et pudor non latus auxilium et ira in carthaginiensis metus de summus res capio velut si iam ad porta hostis sum ut tot unus tempus motus animus turbo trepido magis quam consulo


sed superiecere quidam augendo fidem, qui in hostium exercitu peditum milia trecenta triginta, equitum sex et quadraginta milia, mille carpentorum scripsere fuisse,

sed superjacio quidam augeo fides qui in hostis exercitus pedes mille trecenti triginta eques sex et quadraginta mille mille carpentor scribo sum


ab hoc sermone omni genere honoris producere eum non destitit. cum in Thracia Perseus abesset, circumire Macedoniae urbes principibusque Antigonum commendare; et si vita longior suppetisset, baud haud dubium fuit, quin eum in possessione regni relicturus fuerit.

ab hic sermo omnis genus honor produco is non desisto cum in thracia perseus absum circumeo macedonia urbs princeps antigonus commendaris et si vito longus suppeto baud haud dubius sum quin is in possessio regnum relinquo sum


hic miles magis placuit cum pretio minore redimendi captivos copia fieret.

hic miles magis placeo cum pretium paruus redimo captivus copia fio


distendit ea res Samnitium animos, quod nec ad Luceriam ire, ne ab tergo instaret hostis, nec manere, ne Luceria interim amitteretur,

distendo is res samnites animus qui neque ad luceria eo ne ab tergum insto hostis neque maneo ne luceria interim amitto


tum quia propter opportunitatem loci, per duo diversa maria omnium rerum usus ministrantis humano generi, concilium Asiae Graeciaeque is mercatus erat;

tum quia propter opportunitas locus per duo diverto mare omnis res utor ministro humanus gener concilium asia graecia is mercor sum


qua cupiditate offensis patribus negantibusque nisi Pedo capto aut dedito triumphum, hinc alienatus ab senatu Aemilius seditiosis tribunatibus similem deinde consulatum gessit.

qui cupiditas offendo pater nego nisi pedum capio aut dedo triumphus hinc alieno ab senatus aemilius seditiosus tribunatus similis deinde consulatus gero


omnium primum liberos esse iubere Macedonas, habentis urbes easdem agrosque, utentes legibus suis, annuos creantis magistratus; tributum dimidium eius, quod pependissent regibus, pendere populo Romano.

omnis primus liber sum iubeo macedonas habeo urbs idem ager uto lex suus annuus creo magistratus tribuo dimidium is qui pendeo rex pendeo populus romanus


baud haud tam facile dictu est, faciendumne fuerit, quam potuisse arbitror fieri, ut condicionibus laxandi annonam et tribuniciam potestatem et omnia invitis iura inposita patres demerent sibi.

baud haud tam facilis dico sum facio sum quam possum arbitror fio ut condicio laxo annona et tribunicius potestas et omnis invitus ius inpono pater demo sui


satius igitur esse reconciliari eo dono plebis animos, exhaustis atque exinanitis tributo tot annorum succurri et sentire praedae fructum ex eo bello, in quo prope consenuerint. gratius id fore laetiusque, quod quisque sua manu ex hoste captum domum rettulerit, quam si multiplex alterius arbitrio accipiat.

sero igitur sum reconciliaris is donum plebs animus exhaurio atque exinanio tribuo tot annus succurro et sentio praeda fructus ex is bellum in quo prope consenesco gratus is sum laetus qui quisque suus manus ex hostis capio domus refero quam si multiplex alter arbitrium accipio


itaque si quis est, qui, quod e re publica sit, suadere se mihi in eo bello, quod gesturus sum, confidat, is ne deneget operam rei publicae et in Macedoniam mecum veniat. nave, equo, tabernaculo, viatico etiam a me iuvabitur;

itaque si quis sum qui qui e res publicus sum suadeo sui ego in is bellum qui gero sum confido is ne denego opera res publicus et in macedonia ego venio navus equus tabernaculum viaticus etiam ab ego iuvabitur


hic Quinctium simul pugnantem hortantemque suos incautum hasta transfigit, atque ille praeceps cum armis procidit ante proram.

hic quintius simul pugno horto suus incautus hasta transfigo atque ille praeceps cum arma procaedo ante prora


conatus paulo post ultro inferre pedem, ut neminem cedere atque obstinatos mori in vestigio quemque suo vidit, patefacta acie, quod ut facere posset multitudo armatorum facile suppeditabat, cornua hostium amplexus, in orbem pugnantes ad unum omnes occidit.

conor paulus post ultro infero pedis ut nemo cedo atque obstinatus morior in vestigium quisque suus video patefacio acies qui ut facio possum multitudo armator facilis suppedito cornu hostis amplector in orbis pugno ad unus omnis occido


ex onerariis, quae cum commeatu sequebantur, perpaucae in potestatem hostium venere, aliae ad incertos ventos hinc atque illinc obliqua transferentes vela in altum evectae sunt.

ex oneraria qui cum commeatus sequor perpaucus in potestas hostis venio alius ad incertus venio hinc atque illinc obliquus transfero velo in altus eveho sum


armis scalisque capi posse, missum ab Antiocho praesidium trium milium armatorum cum intrasset urbem, extemplo oppugnatione omissa classis ad insulam se recepit nihil aliud quam depopulato circa urbem hostium agro.

arma scala capio possum mitto ab antiochus praesidium tres mille armator cum intro urbs extemplo oppugnatio omitto classis ad insula sui recipio nihil alius quam depopulor circa urbs hostis ager


mali rem exempli esse de nihilo hospites corripi; idem Carthaginiensibus et Tyri et in aliis emporiis, quo frequenter commeent, eventurum.

malus res exemplum sum de nihilum hospes corripio idem carthaginiensis et tyrius et in alius emporium quo frequens conmeo evenio


pulsi enim et fuga conglobati, cum ducenti amplius in ipsis faucibus portae cecidissent, tantum intulerunt terrorem, ut oratores extemplo ad praetorem mitteret Gentius Teuticum et Bellum, principes gentis, per quos indutias peteret, ut deliberare de statu rerum suarum posset.

pello enim et fuga conglobo cum ducenti amplus in ipse fauces porta caedo tantus infero terror ut orator extemplo ad praetor mitto gentius teuticus et bellum princeps gens per qui indutiae peto ut deliberaris de status res suus possum


venerant autem ad pecunias pro facultatibus quaeque suis et frumentum pollicendum ad bellum.

venio autem ad pecunia pro facultas quisque suus et frumentum polliceo ad bellum


unde cum perpopulatus omnia circumiecta urbi frequentis et amoeni agri loca esset, nullo iam hostium porta excedente castra movit ad fluvium Eurotam. inde vallem Taygeto subiectam agrosque ad mare pertinentis evastat.

unde cum perpopulor omnis circumjacio urbs frequens et amoenus ager locum sum nullus iam hostis porto excedo castrum moveo ad fluvius eurotas inde vallo taygetus subicio ager ad mare pertineo evastat


Post post profectionem ex Sicilia Marcelli Punica classis octo milia peditum, tria Numidarum equitum exposuit. ad eos Murgentia et Ergetium urbes defecere. secutae defectionem earum Hybla et Macella sunt et ignobiliores quaedam aliae.

post post profectio ex sicilia marcellus punicus classis octo mille pedes tres numidaris eques expono ad is murgentia et ergetium urbs deficio sequor defectio is hybla et macellum sum et ignobilis quidam alius


caesa ibi milia hominum duo ferme atque octingenti, capta quattuor milia ducenti septuaginta.

caedo ibi mille homo duo ferme atque octingenti capio quattuor mille ducenti septuaginta


ab Reginis triremi una sumpta, ab Locris duabus, ab Uritibus quattuor, praeter oram Italiae supervectus Calabriae extremum promunturium Ionio mari Dyrrhachinorum, traicit.

ab rego triremis unus sumo ab locri duo ab uritibus quattuor praeter ora italia supervectus calabria exter promunturium ionius mare dyrrhachinorum traicio


sacerdotes publici ea pestilentia mortui sunt Cn. Servilius Caepio pontifex, pater praetoris, et Ti. Sempronius Ti. filius Longus decemvir sacrorum et P. Aelius Paetus augur et Ti. Sempronius Gracchus et C. Mamilius Atellus curio maximus et M. Sempronius Tuditanus pontifex. pontifices suffecti sunt C. Sulpicius Galba in locum Tuditani.

sacerdos publicus is pestilentia mortuus sum cn servilis caepio pontifex pater praetor et tiberius sempronius tiberius filius longus decemvir sacer et p aelius paetus augur et tiberius sempronius gracchus et que mamilius atellus curio magnus et m sempronius tuditanus pontifex pontifex sufficio sum que sulpicius galba in locus tuditanus


incolumem cernebant, fecit, ut intra paucos dies sex milia peditum armatorum, quattuor equitum ad eum convenirent, iamque non in possessione modo paterni regni esset, sed etiam socios Carthaginiensium populos Masaesuliorumque fines — id Syphacis regnum erat — vastaret. inde inritato ad bellum Syphace, inter Cirtam Hipponemque in iugis opportunorum ad omnia montium consedit.

incolumis cerno facio ut intra paucus dies sex mille pedes armator quattuor eques ad is convenio iam non in possessio modo paternus regnum sum sed etiam socius carthaginiensis populus masaesuliorumque finis is syphacis regnum sum vasto inde irrito ad bellum syphace inter cirta hippo in iugum opportunus ad omnis mons consido


cum de supplemento legionum, quae in provinciis erant, ageretur, tempus esse a quibusdam senatoribus subiectum est, quae dubiis in rebus utcumque tolerata essent, ea dempto iam tandem deum benignitate metu non ultra pati.

cum de supplementum legio qui in provincia sum ago tempus sum ab quidam senator subicio sum qui dubius in res utcumque tolero sum is dempto iam tandem deus benignitas metus non ultra patior


nemo adversus praepotentis viros hiscere audebat; tandem Theodotus quidam, nobilis et ipse adulescens, cum maior a Romanis metus timorem a principibus suis vicisset, “quae vos rabies” inquit “agitat, qui duorum hominum noxae civitatem accessionem facitis?

nemo adverro praepossum vir hisco audeo tandem theodotus quidam nobilis et ipse adulescens cum magnus ab romanus metus timor ab princeps suus vinco qui tu rabio inquam agito qui duo homo noxa civitas accessio facio


proelium varium et anceps fuit, tristius tamen eventu Romanis, et quia insueti erant vinci et quia digredientes magis quam in ipso certamine senserunt, quantum in sua parte plus vulnerum ac caedis fuisset. itaque is terror in castris ortus,

proelium varius et anceps sum tristis tamen evenio romanus et quia insuetus sum vinco et quia digredior magis quam in ipse certamen sentio quantus in suus pars multus vulnus atque caedes sum itaque is terror in castrum ortus


interim ex fatalibus libris sacrificia aliquot extraordinaria facta; inter quae Gallus et Galla, Graecus et Graeca in foro bovario sub terram vivi demissi sunt in locum saxo consaeptum, iam ante hostiis humanis, minime Romano sacro, inbutum.

interim ex fatal liber sacrificium aliquot extraordinarius facio inter qui gallus et gallus graecus et graecum in forum boarius sub terra vivo demitto sum in locus saxum consaepio iam ante hostia humanus paruus romanus sacro inbutum


adversus quam actionem primo et consules et patres summa ope adnisi sunt; concedendo deinde, ut, quem ad modum in tribunis consulari potestate creandis ius sissent adaequari, sic in quaestoribus liberum esset arbitrium populi, cum parum proficerent, totam rem de augendo quaestorum numero omittunt.

adverro quam actio primus et consul et pater summus ops annitor sum concedo deinde ut qui ad modus in tribunus consularis potestas creo ius sino adaequaris sic in quaestor liber sum arbitrium populus cum parum proficio totus res de augeo quaestor numerus omitto


Romanus tunc exercitus in agro Larinati erat. praeerat Minucius magister equitum profecto, sicut ante dictum est, ad urbem dictatore.

romanus tunc exercitus in ager larinati sum praesum minucius magister eques profecto sicut ante dico sum ad urbs dictator


secundum talem orationem universi rursus prociderunt supplices ramosque oleae iactantes; tandem excitati curia excesserunt. tunc sententiae interrogari coeptae.

secundus talis oratio universus rursus prociderunt supplex ramus olea jacto tandem excitas curia excedo tunc sententia interrogo coepio


si ita videretur patribus, mitterent ad collegam, ut is, qui profligatum bellum haberet, ad comitia Romam rediret;

si ita video pater mitto ad collega ut is qui profligo bellum habeo ad comitium roma redeo


cum haec agerentur, iam consul via Labicana ad fanum Quietis erat. eo missa plaustra iumentaque alia ab urbe exercitum adfectum proelio ac via nocturna excepere.

cum hic ago iam consul via labicana ad fanum quieta sum is mitto plaustrum jumentum alius ab urbs exercitus afficio proelium atque via nocturnus excipio


haec procella equestris primo confudit et turbavit, deinde dissipavit aciem Gallorum,

hic procella equester primus confundo et turbo deinde dissipavit acies gallus


illa longa oratio nec ad vos pertinens sit, si, quem ad modum Q. Fabius meas res gestas in Hispania elevavit, sic ego contra gloriam eius eludere et meam verbis extollere velim.

ille longus oratio neque ad tu pertineo sum si qui ad modus q fabius meus res gero in hispania elevo sic ego contra gloria is eludo et meus verbum extollo volo


haec Aricinus in regem Romanum increpans ex concilio abiit. quam rem Tarquinius aliquanto quam videbatur aegrius ferens confestim Turno necem machinatur, ut eundem terrorem, quo civium animos domi oppresserat, Latinis iniceret.

hic aricia in rex romanus increpo ex concilio abeo quam res tarquinius aliquantus quam video aeger fero confestim turnus nex machinor ut idem terror quo civis animus domus opprimo latinum inicio


legati ab Thyatira et Magnesia ab Sipylo ad dedendas urbes venerunt.

legatus ab thyatira et magnesia ab sipylus ad dedo urbs venio


orare patres, ut et Lucanos in fidem accipiant et vim atque iniuriam ab se Samnitium arceant: se, quamquam bello cum Samnitibus suscepto necessaria iam facta adversus Romanos fides sit, tamen obsides dare paratos esse.

oro pater ut et lucani in fides accipio et vis atque iniuria ab sui samnites arceo sui quamquam bellum cum samnites suscepto necessarius iam facio adverro romanus fides sum tamen obses do paro sum


in Iispaniis Hispaniis duabus Ti. Sempronio et L. Postumio cum iisdem exercitibus, quos haberent, prorogatum imperium est;

in iispaniis hispania duo tiberius sempronius et l postumius cum idem exercitus qui habeo prorogo imperium sum


quinto anno secundi Punici belli Q. Fabius Maximus quartum M. Claudius Marcellus tertium consulatum ineuntes plus solito converterant in se civitatis animos; multis enim annis tale consulum par non fuerat.

quintus annus secundus punicus bellum q fabius magnus quartus m claudus marcellus tertius consulatus ineo multus soleo converto in sui civitas animus multus enim annus talis consul par non sum


id consules ambos ad exercitum morando quaesisse; id postea, quia invitis iis dictator esset dictus comitiorum causa, expugnatum esse, cum vitiosus dictator per augures fieret. habere igitur interregnum eos;

is consul ambo ad exercitus moror quaero is postea quia invitus is dictator sum dico comitium causa expugno sum cum vitiosus dictator per auguro fio habeo igitur interregnum is


cum loca non iniqua esse dicerent, praesidiis autem regiis obsideri, spem cepit, si nocte inproviso valida manu adgressus necopinantis esset, deici praesidia posse:

cum locum non iniquus sum dico praesidium autem regius obsideri spes capio si nox improvide validus manus aggredior necopinans sum deicio praesidium possum


nec discordia intestina coire eos in unum sinet neque singuli nobis resistere poterunt. vos modo, milites, favete nomini Scipionum, suboli imperatorum vestrorum velut accisis recrescenti stirpibus.

neque discordia intestinum coeo is in unus sino neque singuli nos resisto possum tu modo miles faveo nomen scipio suboles imperator vester velut accido recresco stirps


postremo quia manendi in Graecia retinendique exercitus Argos et Nabim causam facerent.

postremo quia maneo in graecia retineo exercitus argi et nabis causa facio


Igitur igitur L. Cornelio Lentulo Q. Publilio Philone iterum consulibus, fetialibus Palaepolim ad res repetendas missis, cum relatum esset a Graecis, gente lingua magis strenua quam factis, ferox responsum, ex auctoritate patrum populus Palaepolitanus bellum fieri iussit.

igitur igitur l cornelius lentulus q publilius philo iterum consul fetial palaepolim ad res repeto mitto cum refero sum ab graecum gens lingua magis strenuus quam facio ferox responsum ex auctoritas pater populus palaepolitanus bellum fio iubeo


nec tamen ne ita quidem prius mittendum ad exercitum Q. Fabium, quam consulem in locum C. Flamini suffecisset.

neque tamen ne ita quidem prior mitto ad exercitus q fabius quam consul in locus que flaminius sufficio


itaque dimittendum Cotyn ad sua tuenda ratus, magnis proficiscentem donis prosequitur. ducenta talenta, semestre stipendium, equitatui numerat, cum primo annuum dare constituisset.

itaque dimitto cotyn ad suus tueor reor magnus proficisco donum prosequor ducenti talentum semestris stipendium equitatus numero cum primus annuus do constituo


sinistrum deinde cornu ab Quinctio consule pelli coeptum; in dextro plurimum laboris fuit. ibi Agrippa, aetate viribusque ferox, cum omni parte pugnae melius rem geri quam apud se videret, arrepta signa ab signiferis ipse inferre, quaedam iacere etiam in confertos hostes coepit;

sinister deinde cornu ab quintius consul pello coepio in dexter multus labor sum ibi agrippa aetas vis ferox cum omnis pars pugna bonus res gero quam apud sui video arrepo signum ab signifer ipse infero quidam iacio etiam in confercio hostis coepio


ad nuntium tam atrocem constitit agmen, concitatisque omnibus duces — erant autem Sosis ac Dinomenes — , quid agerent, consultabant.

ad nuntius tam atrox consto agmen concito omnis dux sum autem sosis atque dinomenes quis ago consulto


fremitus ortus cum adsensu, deinde universorum voces idem petentium confusae in unum orationem interpellarunt.

fremo ortus cum assensus deinde universor voco idem peto confundo in unus oratio interpello


creavit consules Q. Fabium Maximi f. Gurgitem et D. Iunium Brutum Scaevam; ipse Papirius praetor factus.

creo consul q fabius magnus f gurges et d junius brutus scaeva ipse papirius praetor facio


ceterum terga dantes circumducto cornu, quo pepulerat Sardos, inclusit Romanus.

ceterum tergum do circumduco cornu quo pello sardi includo romanus


patres solliciti de summa rerum, cum senatus cottidie esset, iurgiis saepius terunt tempus quam consiliis. Sicci caedes decemviris

pater sollicitus de summus res cum senatus cottidie sum jurgium saepis tero tempus quam consilium siccus caedes decemviri


ob haec ratus auspiciis ementiendis Latinarumque feriarum mora et consularibus allis impedimentis retenturos se in urbe, simulato itinere privatus clam in provinciam abiit.

ob hic reor auspicium ementior latinae feriaris mora et consularis allus impedimentum retendo sui in urbs simulo iter privo clam in provincia abeo


haec eo anno, quo Ap. Claudius M. Sempronius consules fuerunt, domi militiaeque gesta.

hic is annus quo ap claudus m sempronius consul sum domus militia gero


consules M. Valerius P. Postumius. eo anno bene pugnatum cum Sabinis;

consul m valerius p postumus is annus bene pugno cum sabinum


nihil enim Marcellus ita egerat, ut aut fortunae aut temere hosti commissum dici posset: explorato cum firmisque praesidiis, tuto receptu praedatum ierat, omniaque velut adversus praesentem Hannibalem cauta provisaque fuerant.

nihil enim marcellus ita ago ut aut fortuna aut temere hostis committo dico possum exploro cum firmus praesidium tueor recipio praedor eo omne velut adverro praesens hannibal caveo provisaque sum


sarta tecta acriter et cum summa fide exegerunt; viam e foro Bovario ad Veneris circa foros publicos et aedem Matris Magnae in Palatio faciendam locaverunt. vectigal etiam novum ex salaria annona statuerunt.

sarcio tectum acer et cum summus fides exigo via e forum boarius ad venus circa fori publicus et aedes matrae magnus in palatium facio loco vectigal etiam novus ex salarius annona statuo


deinde auxilia Ligurum Gallorumque Baliaribus Manrisque Maurisque admixtis; in secunda acie Carthaginienses Afrosque et Macedonum legionem;

deinde auxilium ligur gallus baliaris manrisque maurus admisceo in secundus acies carthaginiensis afrosque et macedones legio


itaque primo impetu fusi vix teimptato temptato certamine turpi fuga repetunt castra; caesi captique, quos equites ab agmine fugientium interclusere.

itaque primus impetus fundo vix teimptato tento certamen turpis fuga repeto castrum caedo capio qui eques ab agmen fugio intercludo


cum haec dicerentur audirenturque et deploratum paene Romanum nomen in concilio sociorum fidelium esset,

cum hic dico audio et deploro paene romanus nomen in concilio socius fidelis sum


Perusini Clusini Russellani Rusellani abietem in fabricandas naves et frumenti magnum numerum; abiete ex publicis silvis est usus.

perusinus clusinus russellani rusellanus abies in fabrico navo et frumentum magnus numerus abies ex publicus silva sum utor


geruntur postque gerentur, ea mihi, populo plebique Romanae, sociis nominique Latino, qui populi Romani quique meam sectam, imperium auspiciumque terra mari que secuntur, bene verruncent, eaque vos omnia bene iuvetis, bonis auctibus auxitis;

gero post gero is ego populus plebs romanus socius nomen latinum qui populus romanus quisque meus seco imperium auspicium terra mare que secor bene verrunco is tu omnis bene iuvetis bonus auctus auxitis


in acie Quinctius dextrum cornu, Agrippa sinistrum tenuit; Sp. Postumio Albo legato datur media acies tuenda, legatum alterum P. Sulpicium equitibus praeficiunt.

in acies quintius dexter cornu agrippa sinister teneo spurius postumius album legatus do medius acies tueor legatus alter p sulpicius eques praeficio


numquam deinde principes Syracusanorum desisse ad Marcellum transire pollicerique se urbem, cum vellet, ei tradituros; sed eum primo vi capere maluisse;

numquam deinde princeps syracusanus desino ad marcellus transeo polliceo sui urbs cum volo is trado sed is primus vis capio malo


ut vero tot hominum iumentorumque incessu dilapsa est, per nudam infra glaciem fluentemque tabem liquescentis nivis ingrediebantur.

ut verus tot homo jumentum incedo dilabor sum per nudus infra glacio fluo tabes liquesco nix ingredior


benigne audivit. inde ad Hellesponti fauces navigat et decem navibus in statione contra Abydum relictis cetera classe in Europam ad Sestum oppugnandam traiecit.

benignus audio inde ad hellespontus fauces navigo et decem navis in statio contra abydum relinquo ceterus classis in europa ad sestus oppugno transiacio


“tu vero abi” inquit, “in te magis quam in me hostilia ausus. iuberem macte virtute esse, si pro mea patria ista virtus staret; nunc iure belli liberum te intactum inviolatumque hinc dimitto.”

tu verus abeo inquam in tu magis quam in ego hostilis audeo jubeo mactus virtus sum si pro meus patria iste virtus sto nunc ius bellum liber tu intactus inviolo hinc dimitto


Cn. Scipio postquam movisse ex hibernis hostem audivit, primo idem consilii fuit; deinde minus terra propter ingentem famam novorum auxiliorum concurrere ausus, delecto milite ad naves inposito quinque et triginta navium classe ire obviam hosti pergit.

cn scipio postquam moveo ex hibernus hostis audio primus idem consilium sum deinde paruus terra propter ingens fama novum auxilia concurro audeo delecto miles ad navo inpono quinque et triginta navis classis eo obvius hostis pergo


cum et loco et praesidio valido inexpugnabilis urbs esset, abstitit incepto. in Perrhaebiam flexis itineribus Malloea primo impetu capta ac direpta, Tripoli aliaque Perrhaebia recepta, Larisam redit.

cum et locus et praesidium validus inexpugnabilis urbs sum absisto inceptum in perrhaebia flecto iter malloea primus impetus capio atque direptor tripolis alius perrhaebia recipio larisam redeo


moram voto publico Licinius pontifex maximus attulit, qui negavit ex incerta pecunia vovere licere; ex certa voveri debere, quia ea pecunia non posset in bellum usui esse seponique statim deberet nec cum alia pecunia misceri; quod si factum esset, votum rite solvi non posse.

mora veto publicus licinius pontifex magnus affero qui nego ex incertus pecunia voveo licet ex certus voveri debeo quia is pecunia non possum in bellum usus sum sepono statim debeo neque cum alius pecunia misceo qui si facio sum voveo rite solvo non possum


eum magnum advenisse hostium numerum fama Romae erat; eoque mitescere discordiae intestinae metu communi, ut fit, coepere.

is magnus advenio hostis numerus fama roma sum eo mitesco discordia intestinus metus communis ut fio coepio


versis itaque subito voluntatibus faceret, quod e re publica populi Romani sociorumque esse crederet, imperatori permiserunt.

verro itaque subeo voluntas facio qui e res publicus populus romanus socius sum credo imperator permitto


ceterum proxumis censoribus adeo omnibus notis ignominiisque confectos esse, ut quidam eorum mortem sibi ipsi extemplo consciverint, ceteri non foro solum omni deinde vita sed prope luce ac publico caruerint.

ceterum proximus censor adeo omnis nosco ignominia confacio sum ut quidam is mors sui ipse extemplo conscio ceterus non forum solus omnis deinde vito sed prope lux atque publicus careo


inquit “aut mediocris res, Achaei, quibusdam videtur agi:

inquam aut mediocris res achaeus quidam video ago


ego hoc ferro saepe vexatum corpus vetus miles adulescentibus militibus ostendi:

ego hic ferrum saepe vexo corpus vetus miles adulescens miles ostendo


Claudius, secutus Graecos Acilianos libros, P. Africanum in ea fuisse legatione tradit eumque Ephesi collocutum cum Hannibale, et sermonem unum etiam refert:

claudus sequor graeci acilianus liber p africanus in is sum legatio trado is ephesus collocutum cum hannibal et sermo unus etiam refero


et Popilius et ea legatio, quae missa ad Antiochum erat, Romam redit; rettulit controversias inter reges sublatas esse exercitumque ex Aegypto in Syriam reductum.

et popilius et is legatio qui mitto ad antiochus sum roma redeo refero controversia inter rex suffero sum exerceo ex aegyptus in syria reduco


ulterior Hispania eo anno in pace fuit, quia et P. Sempronius proconsul diutino morbo est implicitus, et nullo lacessente peropportune quieverunt Lusitani.

ulterior hispania is annus in pax sum quia et p sempronius proconsul diutinus morbus sum implico et nullus lacesso peropportunus quiesco lusitanus


decurritur ad leniorem verbis sententiam, vim tamen eandem habentem, ut videant magistratus, ne quid ex perniciosis consiliis M. Manli res publica detrimenti capiat.

decurro ad lenis verbum sententia vis tamen idem habeo ut video magistratus ne quis ex perniciosus consilium m manlius res publicus detrimentum capio


senatum facturum, ad ea rex, si ab aliis sibi praemiorum optio deferretur, libenter, data modo facultate consulendi senatum Romanum, consilio amplissimi ordinis usurum fuisse, ne quid aut immoderate cupisse aut petisse parum modeste videri posset;

senatus facio ad is rex si ab alius sui praemium optio defero libet do modo facultas consulo senatus romanus consilium amplus ordo utor sum ne quis aut immoderatus cupio aut peto parum modestus video possum


ut ardorem eum, quui qui resederat, excitaret rursus novaretque et impleret homines certioris spei, quam quantam fides promissi humani aut ratio ex fiducia rerum subicere solet.

ut ardor is quui qui resedeo excito rursus novaretque et impleo homo certus spes quam quantus fides promitto humanus aut ratio ex fiducia res subicio soleo


haec dicenti ei cum adsensum esset, Marcius auctor fuit mittendi Romam legatos; cum experienda omnia ad ultimum nec praetermittendam spem ullam censuisset rex, reliqua consultatio erat, quonam modo tutum iter legatis esset.

hic dico is cum assensus sum marcius auctor sum mitto roma legatus cum experior omnis ad ulter neque praetermitto spes ullus censeo rex reliquus consultatio sum quonam modo tueor iter legatus sum


neque ante dimisit eum, quam fidem dedit adulescens ab his sacris se temperaturum.

neque ante dimitto is quam fides do adulescens ab hic sacrum sui tempero


cum se iunxissent, concitant Carpetanos, adortique Hannibalem regressum ex Vaccaeis haud procul Tago flumine agmen grave praeda turbavere.

cum sui jungo concito carpesii adorior hannibal regredior ex vaccaei haud procul tagus flumen agmen gravis praeda turbo


quo tandem igitur nos praemio atque honore digni apud vos sumus, qui numquam hostes, semper socii fuimus?

quo tandem igitur nos praemium atque honor dignus apud tu sum qui numquam hostis semper socius sum


in valle occulta post Tifata montem imminentem Capuae consedit. adveniens cum castellum Galatiam praesidio vi pulso cepisset, in circumsedentis Capuam se vertit,

in valles occulo post tifata mons immineo capua consido advenio cum castellum galatia praesidium vis pulso capio in circumsedentis capua sui verto


latores rogationis contione advocata proditores plebis commodorum ac servos consularium appellantes aliaque truci oratione in collegas invecti actionem deposuere.

lator rogatio contio advoco proditor plebs commodus atque servus consularis appello alius trux oratio in collega inveho actio depono


ad bella nova priore anno destinata Falisci quoque hostes exorti duplici crimine, quod et cum Tarquiniensibus iuventus eorum militaverat, et eos, qui Falerios perfugerant, cum male pugnatum est, repetentibus fetialibus Romanis non reddiderant.

ad bellum novo prior annus destino faliscus quoque hostis exorior duplex crimen qui et cum tarquiniensis juventus is milito et is qui falerii perfugio cum malus pugno sum repeto fetial romanus non reddo


cum anceps diu pugna esset, Hannibal elephantos in primam aciem induci iussit, si quem inicere ea res tumultum ac pavorem posset.

cum anceps diu pugno sum hannibal elephantus in primus acies induco iubeo si qui inicio is res tumultus atque pavor possum


redierant, qui post compertam a Pythagora coniurationem et caede iam coepta effugerant; libertatem ex longo intervallo libertatisque auctores Romanos, quibus causa bellandi cum tyranno ipsi fuissent, cernebant. testata quoque ipso Nemeorum die voce praeconis libertas est Argivorum.

redeo qui post comperio ab pythagoras coniuratio et caedes iam coepio effugio libertas ex longus intervallum libertas auctor romanus qui causa bellor cum tyrannus ipse sum cerno testo quoque ipse nemea dies vox praeco libertas sum argivus


navigia parva in stationem occultam agri Argivi contraxit; in ea expedites expeditos milites, caetratos plerosque, cum fundis et iaculis et alio levi genere armaturae imposuit.

navigium parvus in statio occulo ager argivus contraho in is expedites expedio miles caetrati plerus cum fundo et iaculis et alius levis genus armo impono


Aetolos eo in maiore futuros honore, quod gentium transmarinarum in amicitiam primi venissent: Philippum eis et Macedonas gravis accolas esse,

aetoli is in magnus sum honor qui gens transmarinaris in amicitia primus venio philippus is et macedonas gravis accolo sum


operibus ingentibus saepta urbs est, quibus intra muros coercetur hostis; agrum non coluit, et culta evastata sunt bello;

opus ingens saeptum urbs sum qui intra murus coerceo hostis ager non colo et colo evasto sum bellum


ac iunxisset sibi non metu solum sed etiam voluntate Gallos accolas Padi, ni eos circumspectantis defectionis tempus subito adventu consul oppressisset.

atque jungo sui non metus solus sed etiam voluntas galli accolo padus ni is circumspecto defectio tempus subeo advenio consul opprimo


et Fidei sollemne instituit. ad id sacrarium flamines bigis curru arcuato vehi iussit manuque ad digitos usque involuta rem divinam facere, significantes fidem tutandam sedemque eius etiam in dexteris sacratam esse.

et fides sollemnis instituo ad is sacrarium flamen biga currus arcuo veho iubeo manus ad digitus usque involvo res divina facio significo fides tuto sedo is etiam in dexter sacro sum


eodem fere tempore et Cn. Manlius consul in Asiam et Q. Fabius Labeo praetor ad classem venit.

idem fere tempus et cn manlius consul in asia et q fabius labeo praetor ad classis venio


non leges auspicato ferantur, non magistratus creentur nec centuriatis nec curiatis comitiis patres auctores fiant; Sextius et Licinius tamquam Romulus ac Tatius in urbe Romana regnent, quia pecunias alienas, quia agros dono dant.

non lex auspico fero non magistratus creo neque centurio neque curiatus comitium pater auctor fio sestius et licinius tamquam romulus atque tatius in urbs romanus regno quia pecunia alienus quia ager donum do


“M. Fabi, ab hostium equite omissam pugnam? haerent inpediti inpedimentis nostris.

m fabius ab hostis eques omitto pugna haereo inpediti impedimentum noster


in earn eam legationem Mnasilochus et qui eius factionis erant de industria coniecti, clam missis, qui regem admovere copias iuberent, ipsi terebant tempus.

in earn is legatio mnasilochus et qui is factio sum de industria conicio clam mitto qui rex admoveo copia iubeo ipse tero tempus


nulli ea placere sententia. Eumenes rex quaesivit, quid tandem? ubi demersis navibus frenassent claustra maris, utrum libera sua classe abscessuri inde forent ad opem ferendam sociis terroremque hostibus praebendum, an nihilo minus tota classe portum obsessuri?

nullus is placeo sententia eumenes rex quaero quis tandem ubi demergo navis freno claustra mare utrum liber suus classis abscedo inde sum ad ops fero socius terror hostis praebeo an nihilum paruus totus classis portus obsedeo


ad Senam castra alteriue consulis erant, et quingentos ferme inde passus Hasdrubal aberat. itaque cum iam adpropinquaret, tectus montibus substitit Nero, ne ante noctem castra ingrederetur.

ad sena castrum alteriue consul sum et quingenti ferme inde patior hasdrubal absum itaque cum iam appropinquo tego mons substo nero ne ante nox castrum ingredior


haec ferme Hannibalis oratio fuit; quam laudarunt magis in praesentia, qui aderant, quam rebus ipsis exsecuti sunt; nihil enim eorum factum est, nisi quod ad classem copiasque accersendas ex Asia Polyxenidam misit.

hic ferme hannibal oratio sum quam laudo magis in praesens qui adsum quam res ipse exsequor sum nihil enim is facio sum nisi qui ad classis copia arcesso ex asia polyxenidam mitto


pepulerunt tamen iam paucos superantis et labore ac vulneribus fessos. inde dissipati omnes sunt, equosque ad fugam qui poterant repetebant.

pello tamen iam paucus supero et labor atque vulnus fatisco inde dissipati omnis sum equus ad fuga qui possum repeto


inter hunc tumultuin tumultum Q. Fulvium proconsulem profectum cum exercitu Capua adfertur; cui ne minueretur imperium, si in urbem venisset, decernit senatus, ut Q. Fulvio par cum consulibus imperium esset.

inter hic tumultuin tumultus q fulvius proconsulis proficiscor cum exercitus capua affero qui ne minuo imperium si in urbs venio decerno senatus ut q fulvius par cum consul imperium sum


id aegre passi Hernici; concilium populorum omnium habentibus Anagninis in circo, quem Maritimum vocant, praeter Aletrinatem Ferentinatemque et Verulanum omnes Hernici nominis populo Romano bellum indixerunt.

is aeger patior hernicus concilium populus omnis habeo anagninum in circus qui maritimus voco praeter aletrinas ferentinatemque et verulanum omnis hernicus nomen populus romanus bellum indico


concitat milites; nec peditum virtuti equites aut legatorum studia ducibus cedunt.

concito miles neque pedes virtus eques aut legatus studium dux cedo


nec suis nec externis viribus iam stare poterant; tamen bello non abstinebant: adeo ne infeliciter quidem defensae libertatis taedebat et vinci quam non temptare victoriam malebant.

neque suus neque externus vis iam sto possum tamen bellum non abstineo adeo ne infelicito quidem defendo libertas taedet et vinco quam non tento victoria malo


quorum saepe exercitus fuderit — ; itaque magno audacique aliquo facinore earn eam indignitatem vindicandam ratus primo sua sponte penetrare in hostium castra constituit;

qui saepe exercitus fundo itaque magnus audax aliquis facinus earn is indignitas vindico reor primus suus sponte penetraris in hostis castrum constituo


pridie quam ab urbe proficisceretur, contio fuit, verior quam gratior populo, qua nihil inclementer in Varronem dictum nisi id modo, mirari se,

pridie quam ab urbs proficiscor contio sum verus quam gratus populus qui nihil inclemens in varro dico nisi is modo miror sui


Hasdrubaler movisse ex hibernis et iam Alpes transire; octo milia Ligurum conscripta armataque coniunctura se transgresso in Italiam esse, nisi mitteretur in Ligures qui eos bello occuparet; se cum invalido exercitu quoad tutum putaret, progressurum.

hasdrubaler moveo ex hibernus et iam alpis transeo octo mille ligur conscribo armo conjungo sui transgredior in italia sum nisi mitto in ligur qui is bellum occupo sui cum invalidus exercitus quoad tueor puto progredior


eum contra dicere velle, proficiscentemque in provinciam ita sibi mandasse, ut ea disceptatio integra in adventum suum servaretur. Fulvium temporis iacturam facere: senatum etiam praesente consule quod vellet decreturum.

is contra dico volo proficisco in provincia ita sui mando ut is disceptatio integer in advenio suus servo fulvius tempus jacio facio senatus etiam praesens consul qui volo decerno


unam, si nos nihil, quod ad urbes Asiae attinet, curare velit, ut et ipse omni Europa abstineat;

unus si nos nihil qui ad urbs asia attineo curo volo ut et ipse omnis europa abstineo


et ne fuga quidem eorum seditio conpressa est, impetusque in Syracusanos milites fiebant; nec ab ullo temperatum foret, ni Epicydes atque Hippocrates irae multitudinis obviam issent, non a misericordia aut humano consilio, sed ne spem reditus praeciderent sibi et,

et ne fuga quidem is seditio conpremo sum impetus in syracusani miles fio neque ab ullus tempero sum ni epicydes atque hippocrates ira multitudo obvius eo non ab misericordia aut humanus consilium sed ne spes redeo praecido sui et


commeatum exercitui dierum triginta praesto fore, si ea loca intrasset, iuventutemque Camertium Vmbrorum Umbrorum in armis paratam imperio futuram.

commeatus exercitus dies triginta praesto sum si is locum intro iuventutemque camertes vmbrorum umber in arma paro imperium sum


qui patriciorum agros intactos servarent, sive infensus plebi magis, sive ut discordia inde inter patres plebemque oreretur.

qui patricius ager intactus servo sive infensus plebs magis sive ut discordia inde inter pater plebs orior


cum comitiorum tempus adpeteret et per dictatorem comitia haberi placuisset, C. Claudius consul M. Livium conlegam dictatorem dixit, Livius Q. Caecilium magistrum equitum.

cum comitium tempus adpeto et per dictator comitium habeo placeo que claudus consul m livius collega dictator dico livius q caecilius magister eques


et in agrum latiorem evecti omnia propinqua viae tecta incendunt; proximo deinde vico inferunt ignem; ferro flammaque omnia pervastant.

et in ager fero eveho omnis propinquus via tectum incendo propior deinde vicus infero ignis ferrum flammo omnis pervastant


primo impetu ac clamore dissipati ordines sunt; dein, postquam nullo loco constabat acies, terga vertunt consternatique et praeter castra etiam sua pavore praelati non prius se ab effuso cursu sistunt, quam in conspectu Praeneste fuit.

primus impetus atque clamor dissipati ordo sum deinde postquam nullus locus consto acies tergum verto consterno et praeter castrum etiam suus pavor praefero non prior sui ab effundo cursus sisto quam in conspectus praeneste sum


sed exorti repente insidiatores eum tumultum terroremque in latera utrimque ab tergoque incursantes fecerunt, ut nec animus ad pugnam neque ad fugam spes cuiquam superesset.

sed exorior repens insidiator is tumultus terror in latus utrimque ab tergeo incurso facio ut neque animus ad pugna neque ad fuga spes quisquam supersum


et Philippus implorantibus Achaeis auxilium tulit, quos et Machanidas tyrannus Lacedaemoniorum finitimo bello urebat, et Aetoli navibus per fretum, quod Naupactum et Patras interfluit — Rhion incolae vocant — , exercitu traiecto depopulati erant.

et philippus imploro achaeus auxilium fero qui et machanidas tyrannus lacedaemonius finitimus bellum uro et aetolus navis per fretus qui naupactus et patrae interfluo rhion incola voco exercitus traicio depopulor sum


nec incruentam victoriam fuisse; supra quattuor milia et trecentos de exercitu consulis cecidisse; signa sinistrae alae quinque amissa.

neque incruentus victoria sum supra quattuor mille et trecenti de exercitus consul cado signum sinister ala quinque amitto


“imperium maiestatemque populi Romani gens Aetolorum conservato sine dolo malo; ne quem exercitum, qui adversus socios amicosque eorum ducetur, per fines suos transire sinito, neve ulla ope iuvato;

imperium majestas populus romanus gens aetolus conservo sine dolus malus ne qui exercitus qui adverro socius amicus is duco per finis suus transeo sino neve ullus ops iuvato


aptum autem fore colloquium credebat, ut sibi liberum esset vel ad bellum manenti vel ad pacem decedenti rem inclinare.

aptus autem sum colloquium credo ut sui liber sum vel ad bellum maneo vel ad pax decedo res inclinaris


cum commissum proelium esset, consules transfugas Numidarum, qui tum in Aventino ad mille et ducenti erant, media urbe transire Esquilias iusserunt,

cum committo proelium sum consul transfuga numidaris qui tum in aventinus ad mille et ducenti sum medius urbs transeo esquiliae jubeo


si ante lucem ad castra ventum foret, tantum pavoris fuisse, ut relicturi signa fuerint; nunc pudore a fuga contineri, alioqui pro victis esse.

si ante lux ad castrum venio sum tantus pavor sum ut relinquo signum sum nunc pudor ab fuga contineo alioqui pro vinco sum


multis tamen locis decussus murus erat, cum adlatum est successorem Apolloniae exposito exercitu per Epirum ac Thessaliam venire.

multus tamen locus decutio murus sum cum affero sum successor apollonia expono exercitus per epirus atque thessalia venio


qui Locris essent, omnes in Siciliam transportari; quattuor cohortes sociorum Latini nominis in praesidium Locros adduci.

qui locri sum omnis in sicilia transportaris quattuor cohors socius latinum nomen in praesidium locri adduco


nam si ista lex vetus aut ideo lata esset, ut finiret libidinem muliebrem, verendum foret, ne abrogata incitaret; cur sit autem lata, ipsum indicabit tempus.

nam si iste lex vetus aut ideo fero sum ut finio libido muliebris vereor sum ne abrogo incito cur sum autem fero ipse indico tempus


earn eam classem in stationem ad Zelasium miserunt — Phthiotidis super Demetriadem promunturium est peropportune obiectum ,

earn is classis in statio ad zelasium mitto phthiotis super demetrias promunturium sum peropportunus obicio


ibi ea, quae convenerant, circumfuso agmine equitum facta, quos adesse foederi sanciendo cum Gentio societatis volebat rex, aliquantum eam rem ratus animorum iis adiecturam.

ibi is qui convenio circumfundo agmen eques facio qui adsum foedus sancio cum gentius societas volo rex aliquantus is res reor animus is adicio


auctores fuere contra ius caedis inpiae legatorum nostrorum; Etruriam omnem adversus nos concitare voluerunt hodieque id moliuntur; res repetentis legatos nostros haud procul afuit quin violarent.

auctor sum contra ius caedes impius legatus noster etruria omnis adverro nos concitaris volo hodie is molio res repeto legatus noster haud procul asum quin violo


et vos Gentium quam Persea duci in triumpho mavoltis, Quirites, et de accessione potius belli quam de bello triumphari?

et tu gentius quam perseus duco in triumphus mavoltis quiris et de accessio potis bellum quam de bellum triumpharis


C. Sempronius Blaesus Siciliam, Q. Naevius Matho Sardiniam et ut idem quaereret de veneficiis, A. Terentius Varro Hispaniam citeriorem, P. Sempronius Longus Hispaniam ulteriorem.

que sempronius blaesus sicilia q naevius matho sardinia et ut idem quaero de veneficium ab tero varro hispania citer p sempronius longus hispania ulter


id cum ipsis castris percommodum fuit, tum salutare praecipue futurum erat, cum aciem dirigerent, ipsi aversi, terga tantum adflante vento, in occaecatum pulvere offuso hostem pugnaturi.

is cum ipse castrum percommodus sum tum salutaris praecipuus sum sum cum acies dirigo ipse averto tergum tantus afflo venio in occaeco pulvis offundo hostis pugno


iam tum erat inclitum Dianae Ephesiae fanum; id communiter a civitatibus Asiae factum fama ferebat. eum consensum deosque consociatos laudare mire Servius inter proceres Latinorum, cum quibus publice privatimque hospitia amicitiasque de industria iunxerat. saepe iterando eadem perpulit tandem, ut Romae fanum Dianae populi Latini cum populo Romano facerent. ea erat confessio caput rerum Romam esse,

iam tum sum inclutus diana ephesius fanum is communis ab civitas asia facio fama fero is consensus deus consocio laudo mirus servus inter proceres latinum cum qui publicus privatim hospitium amicitia de industria jungo saepe itero idem perpello tandem ut roma fanum diana populus latinum cum populus romanus facio is sum confessio caput res roma sum


Iannibal spem nanctus locis natis ad equestrem pugnam, qua parte virium invictus erat, facturos copiam pugnandi consules, derigit aciem lacessitque Numidarum procursatione hostis.

iannibal spes nanciscor locus obstino ad equester pugna qui pars vis invictus sum facio copia pugno consul derego acies lacesso numidaris procursatio hostis


incusati graviter ab senatu aediles triumvirique eapitales, quod non prohiberent, cum emovere ear eam multitudinem e foro ac disicere adparatus sacrorum conati essent, baud haud procul afuit, quin violarentur.

incuso gravis ab senatus aedilis triumvirique eapital qui non prohibeo cum emoveo ear is multitudo e forum atque disicio apparatus sacer conor sum baud haud procul asum quin violo


Iuno regina, quae nunc Veios colis, precor, ut nos victores in nostram tuamque mox futuram urbem sequare, ubi te dignum amplitudine tua templum accipiat.”

juno regina qui nunc veii colo precor ut nos victor in noster tuus mox sum urbs sequaris ubi tu dignus amplitudo tuus templum accipio


homines, qui sequi possent, sedibus excibat; oppida incendebat. rerum suarum, quas possent, ferendarum secum dominis ils ius fiebat, cetera militis praeda erat.

homo qui sequor possum sedes excio oppidum incendo res suus qui possum ferendaris sui dominus ils ius fio ceterus miles praeda sum


liberare vos a Philippo iam diu magis vultis quam audetis. sine vestro labore et periculo qui vos in libertatem vindicarent, cum magnis classibus exercitibusque mare traiecerunt.

liberaris tu ab philippus iam diu magis volo quam audeo sine vester labor et periculum qui tu in libertas vindico cum magnus classis exercitus mare transjacio


et iam magnificentia crescente notatum est ludis circensibus P. Corneli Scipionis Nasicae et P. Lentuli aedilium curulium sexaginta tres Africanas et quadraginta ursos et elephantos lusisse.

et iam magnificentia cresco notas sum ludus circensis p cornelis scipio nasica et p lentulis aedilis curulis sexaginta tres africanae et quadraginta ursus et elephantus ludo


deinde Veientium exercitu accito — nam Falisci perpelli ad instaurandum bellum neque clade Romanorum neque sociorum precibus potuere — duo populi transiere Anienem atque baud haud procul Collina porta signa habuere.

deinde veiens exercitus accio nam faliscus perpello ad instauro bellum neque clades romanus neque socius prex possum duo populus transeo anienem atque baud haud procul collina porto signum habeo


tandem Romani, diu ac saepe conisi, obliqua fronte acieque densa inpulere hostium cuneum nimis tenuem eoque parum validum, a cetera prominentem acie.

tandem romanus diu atque saepe conitor obliquus frons acieris densus inpello hostis cuneus nimis tenuis eo parum validus ab ceterus promineo acies


nullo suo merito eum ante inplacabilem in se fuisse: quid iratum, quod Roaiam Romam de se questum venisse Siculos sciat, facturuml facturum? obrui Aetnae ignibus aut mergi freto satius illi insulae esse quam velut dedi noxae inimico.

nullus suus mereo is ante inplacabilis in sui sum quis irascor qui roaiam roma de sui queror venio siculi scio facturuml facio obruo aetna ignis aut mergo fretus sero ille insula sum quam velut do noxa inimicus


consilium de iis Carthagini erat, certabaturque sententiis, utrum in auctores tantum seditionis — erant autem ii numero haud plus quam quinque et triginta — animadverteretur, an plurium supplicio vindicanda tam foedi exempli defectio magis quam seditio esset.

consilium de is carthago sum certo sententia utrum in auctor tantus seditio sum autem is numerus haud multus quam quinque et triginta animadverto an multus supplicium vindico tam foedus exemplum defectio magis quam seditio sum


et, cum adversus Tiburtem hostem duce consule contenta res publica esset, Gallicus tumultus dictatorem creari coegit. creatus Q. Servilius Ahala T. Quinctium magistrum equitum dixit et ex auctoritate patrum, si prospere id bellum evenisset, ludos magnos vovit.

et cum adverro tiburtem hostis dux consul contineo res publicus sum gallicus tumultus dictator creo cogo creo q servilis ahala t quintius magister eques dico et ex auctoritas pater si prosperus is bellum evenio ludus magnus voveo


eodem tempore ex Sicilia litterae Marci Marcelli de postulatis militum, qui cum P. Lentulo militabant, in senatu recitatae sunt.

idem tempus ex sicilia littera marcius marcellus de postulo miles qui cum p lentulus milito in senatus recito sum


ad spectaculum consederant, et praeco cum tubicine, ut mos est, in mediam aream, unde sollemni carmine ludicrum indici solet, processit et tuba, tuba silentio facto ita pronuntiat:

ad spectaculum consido et praeco cum tubicine ut mos sum in medius areo unde sollemnis carmen ludicrum indico soleo procedo et tuba tuba silentium facio ita pronuntio


bellum inde duobus populis indictum. C. Iulius censor decessit; in eius locum M. Cornelius suffectus, quae res postea religioni fruit, quia eo lustro Roma est capta;

bellum inde duo populus indico que iulius censor decedo in is locus m cornelius sufficio qui res postea religio sum quia is lustrum roma sum capio


quo priore anno Sulpicius Macedoniam intraverat, circumduceret copias. hoc consilium per multos dies agitanti ei nuntius venit T. Quinctium consulem factum sortitumque provinciam Macedoniam maturato itinere iam Corcyram traiecisse.

quo prior annus sulpicius macedonia intro circumduco copia hic consilium per multus dies agito is nuntius venio t quintius consul facio sortio provincia macedonia maturo iter iam corcyra transjacio


eodem anno Cn. Baebius Tamphilus, qui ab C. Aurelio, consule anni prioris, provincial provinciam Galliam acceperat, temere ingressus Gallorum Insubrum finis prope cum toto exercitu est circumventus: supra sex milia et septingentos milites ainisit; amisit;

idem annus cn baebius tamphilus qui ab que aurelius consul annus prior provincial provincia gallia accipio temere ingredior gallus insubrum finis prope cum totus exercitus sum circumvenio supra sex mille et septingenti miles ainisit amitto


ab aede tantum matris Matutae abstinuere ignem. praeda omnis militi data. extra praedam quattuor milia deditorum habita; eos vinctos consul ante currum triumphans egit; venditis deinde magnam pecuniam in aerarium redegit. sunt,

ab aedes tantus mater matuta abstineo ignis praeda omnis miles do extra praeda quattuor mille deditor habeo is vincio consul ante currus triumpho ago vendo deinde magnus pecunia in aerarius redigo sum


nocte profectus Vermina, qui ex occulto adgressurus erat; Syphax autem interdiu aperto itinere, ut qui signis conlatis acie dimicaturus esset, movit castra.

nox proficiscor vermino qui ex occulo aggredior sum syphax autem interdiu aperio iter ut qui signum confero acies dimico sum moveo castrum


Acilio, quia id expectari sciebat, satius visum est inopinatam adgredi rem et Lamiam oppugnare;

acilius quia is expecto scio sero video sum inopinor aggredior res et lamia oppugnaris


animis autem Zeuxippum auctorem destinabant caedis.

animus autem zeuxippum auctor destino caedes


cum sensissent ea moveri patres, offerendum ultro rati, quod amissuri erant, ita gratiam ineunt summa potestate populo permissa, ut non plus darent iuris, quam retinerent.

cum sentio is moveo pater offertor ultro reor qui amitto sum ita gratia ineo summus potestas populus permitto ut non multus do ius quam retineo


ni facesserent propere ex urbe finibusque, daturos, quod Lars Tolumnius dedisset, responderi iussit.

ni facesso properus ex urbs finis do qui lars tolumnius do respondeo iubeo


et se gloriae seniorum subcrevisse et ad suam gloriam consurgentes alios laetum aspicere; nec honores magnos fortissimis viris Romae nec honoribus deesse fortes viros.

et sui gloria senex subcrevisse et ad suus gloria consurgo alius laetus aspicio neque honor magnus fortis vis roma neque honor desum fortis vir


et magna pars rupibus inviis in profundae altitudinis convalles delapsa est, pars in silvis vepribusque occisa.

et magnus pars rupes invius in profundus altitudo convallis delabor sum pars in silva vepribusque occaedes


cui de triumpho agenti negatus honos et ob amissa tot milia militum et quod captivos sine pactione sub iugum misisset.

qui de triumphus ago nego honor et ob amitto tot mille miles et qui captivus sine pactio sub iugum mitto


nec, ut iniustus in pace rex, ita dux belli pravus fuit;

neque ut injustus in pax rex ita dux bellum pravus sum


alii plerique milites, quippe pro parte totiens intra paucos dies victa, iisdem animis, quibus priores, eodemque eventu pugnavere:

alius plerusque miles quippe pro pars totiens intra paucus dies vinco idem animus qui prior idem evenio pugno


Rhodii, quo magis cessatum priore aestate erat, eo maturius aequinoctio verno eundem Pausistratum classis praefectum cum sex et triginta navibus miserunt.

rhodius quo magis cesso prior aestas sum is maturus aequinoctium vernus idem pausistratus classis praeficio cum sex et triginta navis mitto


sed quia in civitate bellicosa plures Romuli quam Numae similes reges putabat fore iturosque ipsos ad bella, ne sacra regiae vicis desererentur, flaminem Iovi adsiduum sacerdotem creavit insignique eum veste et curuli regia sella adornavit. huic duos flamines adiecit, Marti unum, alterum Quirino;

sed quia in civitas bellicosus multus romulis quam numa similis rex puto sum eo ipse ad bellum ne sacer regia vicus desero flamen iuppiter assiduus sacerdos creo insignio is vestis et curulis regius sella adorno hic duo flamen adiicio martius unus alter quirinus


cum mille expeditis Eupolemus Ambraciam profectus per nondum commissa inter se munimenta urbem intravit.

cum mille expeditus eupolemus ambracia proficiscor per nondum committo inter sui munimentum urbs intro


locum nimirum, non periculum mutatum; cuius tantae dimicationis vatem, qui nuper decessisset, Q. Fabium baud haud frustra canere solitum graviorem in sua terra futurum hostem Hannibalem, quam in aliena fuisset.

locus nimirum non periculum muto qui tantus dimicatio vates qui nuper decedo q fabius baud haud frustra cano soleo gravis in suus terra sum hostis hannibal quam in alienus sum


Antiochum, cui, priusquam hostem cerneret, satis omnia permunita et praesidiis obsaepta videbantur, timor incessit, ne quas per imminentia iuga calles inveniret ad transitum Romanus;

antiochus qui priusquam hostis cerno satis omnis permunio et praesidium obsaepio video timor incedo ne qui per immineo iugum calleo invenio ad transeo romanus


summa legionum trium et viginti ita per provincias divisa: binae consulum essent, quattuor Hispania haberet. binas tres praetores, in Sicilia et Sardinia et Gallia, duas C. Terentius in Etruria,

summus legio tres et viginti ita per provincia divido bini consul sum quattuor hispania habeo bini tres praetor in sicilia et sardinia et gallia duo que tero in etruria


tum clamore ab tergo captae urbis audito refugientium undique ex silvis insidiatorum caedes facta est.

tum clamor ab tergum capio urbs audio refugio undique ex silva insidiator caedes facio sum


ii procul clamore pavido suorum audito cum tela equosque expedissent, integri profligatam pugnam acceperunt.

is procul clamor pavidus suus audio cum telum equus expedio integer profligo pugna accipio


quod, quos belli socios habuisset, cum iis communicaret pacis consilia; falli autem eum tota re, si aut Romanis pacem aut Graeciae libertatem satis firmam se credat relicturum nisi Philippo aut occiso aut regno pulso; quae utraque proclivia esse, si fortuna uti pellet. vellet.

qui qui bellum socius habeo cum is communico pax consilium fallo autem is totus res si aut romanus pax aut graecia libertas satis firmus sui credo relinquo nisi philippus aut occido aut regnum pulso qui uter proclivis sum si fortuna uti pello volo


prope una voce omnes nihil responderi et bellum geri iusserunt; et pro se quisque, qualia multitudo solet, bonum animum habere et bene sperare iubentes, fortis fortunam adiuvare aiebant.

prope unus vox omnis nihil respondeo et bellum gero jubeo et pro sui quisque qualis multitudo soleo bonus animus habeo et bene spero jubeo fortis fortuna adiuvaris aio


et quia interposita nocte a contentione pugnae remiserant animos et quod nec in acie ancipiti usquam certaverant proelio nec tum impetu aut vi capiebant urbem, sine ira, sine ardore animorum ingressi postero die urbem patente Collina porta in forum perveniunt circumferentes oculos ad templa deum arcemque solam belli speciem tenentem.

et quia interpono nox ab contentio pugna remitto animus et qui neque in acies anceps usquam certo proelium neque tum impetus aut vis capio urbs sine ira sine ardor animus ingredior posterus dies urbs pateo collina porto in forum pervenio circumfero oculus ad templum deus arx solus bellum species teneo


neque enim hominum modo turba mulierum puerorumque agminibus immixta, omnes passim compleverat vias, sed pecora quoque prae se agrestes agebant, ut relinqui subito Africam diceres.

neque enim homo modo turba mulier puer agmen immisceo omnis passim compleo via sed pecus quoque prae sui agrestis ago ut relinquo subeo africa dico


legumque peregrinarum expectatio praebuit, dein duo simul mala ingentia exorta, fames pestilentiaque, foeda homini, foeda pecori. vastati agri sunt, urbs adsiduis exhausta funeribus; multae et clarae lugubres domus.

lex peregrinaris expectatio praebeo deinde duo simul malus ingens exorior fames pestilens foedus homo foedus pecus vastas ager sum urbs assiduus exhaurio funus multus et clarus lugubris domus


iurasse sibi inimicitias cum Scipionibus, quae fuissent, manere, nec se gratiae quaerendae causa quicquam facere, sed, in quem carcerem reges et imperatores hostium ducentem vidisset P. Africanum, in eum se fratrem eius duci non passurum.

iuro sui inimicitia cum scipio qui sum maneo neque sui gratia quaero causa quisquam facio sed in qui carcer rex et imperator hostis duco video p africanus in is sui frater is duco non patior


Numidarum paucorum illi quidem praeda erunt praesidiumque miseris simul nobis et Nolae ademeris, si modo, quos, ut socios haberes, dignos duxisti, haud indignos iudicas, quos in fidem receptos tuearis.”

numidaris paucus ille quidem praeda sum praesidium miser simul nos et nola adimo si modo qui ut socius habeo dignus duco haud indignus iudico qui in fides recipio tuearis


has diversas sententias media sententia P. Valerii Flacci vicit, qui utriusque rei memor imperatoribus, qui ad Capuam essent, scribendum censuit, quid ad urbem praesidii esset; quantas autem Hannibal copias duceret aut quanto exercitu ad Capuam obsidendam opus esset, ipsos scire.

hic diverto sententia medius sententia p valerius flaccus vinco qui uterque res memor imperator qui ad capua sum scribo censeo quis ad urbs praesidium sum quantus autem hannibal copia duco aut quantus exercitus ad capua obsido opus sum ipse scio


nec temperatum manibus foret, ni propere consules, P. Servilius et Ap. Claudius, ad conprimendam seditionem intervenissent. at in eos multitudo versa ostentare vincula sua deformitatemque aliam.

neque tempero manus sum ni properus consul p servilis et ap claudus ad conprimendam seditio intervenio at in is multitudo verso ostentaris vinculum suus deformitas alius


adde defectionem Italiae, Siciliae maioris partis, Sardiniae; adde ultimum terrorem ac pavorem, castra Punica inter Anienem ac moenia Romana posita et visum prope in portis victorem Hannibalem: in hac ruina rerum stetit una integra atque immobilis virtue uirtus populi Romani, haec omnia strata humi erexit ac sustulit.

addo defectio italia sicilia magnus pars sardinia addo ulter terror atque pavor castrum punicus inter anienem atque moenia romanus pono et video prope in porta victor hannibal in hic ruina res sto unus integer atque immobilis virtue uirtus populus romanus hic omnis sterno humus erigo atque tollo


per biduum tamen nihil aliud quam steterunt parati ad pugnandum, si quis contra egrederetur; tertio subiere ad vallum castraque simul ab omni parte adgressi sunt.

per biduus tamen nihil alius quam sto paro ad pugno si quis contra egredior tertius subeo ad valles castro simul ab omnis pars aggredior sum


Romae destinabant quidem sermonibus hostem Antiochum, sed nihildum ad id bellum praeter animos parabant.

roma destino quidem sermo hostis antiochus sed nihildum ad is bellum praeter animus paro


senatus his auditis in sententia perseveravit, ut consulibus ambobus Ligures provincia esset; Manlium Fulviumque decedere de provinciis et exercitus inde deducere ac redire Romam placuit.

senatus hic audio in sententia persevero ut consul ambo ligur provincia sum manlius fulviumque decedo de provincia et exercitus inde deduco atque redeo roma placeo


optimum ducunt condita in doliolis sacello proximo aedibus flaminis Quirinalis, ubi nunc despui religio est, defodere; cetera inter se onere partito ferunt via, quae sublicio ponte ducit ad Ianiculum. in eo clivo eas cum L. Albinius,

bonus duco condio in doliolum sacellum propior aedes flamen quirinal ubi nunc despuo religio sum defodio ceterus inter sui onus partio fero via qui sublicius pons duco ad ianiculis in is clivus is cum l albinius


et ab aedilibus curulibus C. Valerio Flacco, famine flamine Diali, et C. Corneio Cornelio Cethego ludi Romani magno apparatu facti.

et ab aedilis curulis que valerius flaccus famine flamen dial et que corneio cornelius cethegus ludo romanus magnus apparatus facio


nec descendere in aciem nec extra vallum arma ferre; deceptos potius quodcumque casus ferat passuros, quam ut sprevisse pacis auctores Tarentinos videantur. accipere se omen consules aiunt

neque descendo in acies neque extra valles arma fero decipio potis quicumque casus fero patior quam ut sperno pax auctor tarentini video accipio sui omen consul aio


pars magna equitum mediam traiecit aciem et ad terga pugnantium pervasit. inde terror iniectus Liguribus;

pars magnus eques medius transiacio acies et ad tergum pugno pervado inde terror injectus ligur


nebula matutina texerat inceptum; qua dilabente ad primum teporem solis perlucens iam aliquid, incerta tamen, ut solet, lux speciem omnium multiplicem intuenti reddens, tum quoque frustrata Romanos, multo maiorem iis, quam erat, hostium aciem ostendit.

nebula matutinus tego incipio qui dilabor ad primus tepor sol perluceo iam aliquis incertus tamen ut soleo lux species omnis multiplico intueor reddo tum quoque frustro romanus multus magnus is quam sum hostis acies ostendo


aurum, argentum, aes signatum omne senatores crastino die in publicum conferamus, ita ut anulos sibi quisque et coniugi et liberis, et filio bullam, et, quibus uxor filiaeve sunt, singulas uncias pondo auri relinquant; argenti,

aurum argentum aes signo omnis senator crastinus dies in publicus confero ita ut anulus sui quisque et conjunx et liber et filius bulla et qui uxor filiaeve sum singulus uncia pondo aurum relinquo argentum


legiones impetu ingenti confligunt. Romanus odio accensus inpium Fidenatem, praedonem Veientem, ruptores indutiarum, cruentos legatorum infanda caede, respersos sanguine colonorum suorum, perfidos socios, inbelles hostes compellans factis simul dictisque odium explet.

legio impetus ingens confligo romanus odium accendo impius fidenatem praedo veiens ruptor indutiaris cruentus legatus infer caedes respergo sanguis colonus suus perfidus socius imbellis hostis compello facio simul dico odium expleo


is prospiciens animo, quanto cum periculo suo hereditas regni ventura esset ad Persea, ut primum labare animum regis et ingemiscere interdum filii desiderio sensit,

is prospicio animus quantus cum periculum suus hereditas regnum venio sum ad perseus ut primus labaris animus rex et ingemisco interdum filius desiderium sentio


luxuriae enim peregrinae origo ab exercitu Asiatico invecta in urbem est. ii primum lectos aeratos, vestem stragulam pretiosam, plagulas et alia textilia, et quae tum magnificae supellectilis habebantur, monopodia et abacos Romam advexerunt.

luxuria enim peregrina origo ab exercitus asiaticus inveho in urbs sum is primus lectus aeratus vestis stragulus pretiosus plagula et alius textile et qui tum magnificus supellectilis habeo monopodius et abacos roma advexerunt


debebatur omnium consensu consuli triumphus, sed dilata res est tribuno de lege agente; id antiquius consuli fuit.

debeo omnis consensus consul triumphus sed differo res sum tribunus de lex ago is antiquus consul sum


iam castro Mutilo adpropinquabat, curm cum veritus, ne intercluderetur simul a Bois Liguribusque, exercitum eadem via, qua adduxerat, reduxit et magno circuitu per aperta eoque tuta loca ad collegam pervenit.

iam castro mutilum appropinquo curm cum vereor ne intercludo simul ab boo ligur exercitus idem via qui adduco reduco et magnus circuitus per apertus eo tueor locum ad collega pervenio


nam et acie frequenti armatis adversus longum et impeditum turba pecorum agmen et recenti milite adversus fessos longo itinere concurrerat.

nam et acies frequens armo adverro longus et impedio turba pecus agmen et recens miles adverro fatisco longus iter concurro


quid sibi vellent Arpini, quam ob noxam Romanorum, aut quod meritum Poenorum pro alienigenis ac barbaris Italici adversus veteres socios Romanos bellum gererent et vectigalem ac stipendiariam Italiam Africae facerent;

quis sui volo arpinus quam ob noxa romanus aut qui mereo poenus pro alienigena atque barbaris italicus adverro vetus socius romanus bellum gero et vectigal atque stipendiarius italia africa facio


certatumque haud incruento proelio foret, ni Quinctius, consul alter, consularibus negotio dato, ut collegam vi, si aliter non possent, de foro abducerent, ipse nunc plebem saevientem precibus lenisset, nunc orasset tribunos, ut concilium dimitterent;

certo haud incruentus proelium sum ni quintius consul alter consularis negotium do ut collega vis si aliter non possum de forum abduco ipse nunc plebs saevientem prex lenio nunc oro tribunus ut concilium dimitto


pars in fugam effusi, pars in medio caesi, ubi et ipse Cn. Fulvius cum undecim tribunis militum cecidit.

pars in fuga effundo pars in medium caedo ubi et ipse cn fulvus cum undecim tribunus miles cado


periculum esse, sive iuncti unum premant sive diversi gerant bellum, ne ad omnia simul obire unus non possit.

periculum sum sive jungo unus premo sive diverto gero bellum ne ad omnis simul obeo unus non possum


ibi praeda omni atque impedimentis relictis, exercitu partito Magonem regionis eius urbes aut deficientis ab Romanis accipere aut detractantis cogere ad defectionem iubet,

ibi praeda omnis atque impedimentum relinquo exercitus partio mago regio is urbs aut deficio ab romanus accipio aut detracto cogo ad defectio iubeo


nostra nunc compara. quanto magis florentem Italiam, quanto magis integras res, salvis ducibus, salvis tot exercitibus, quos Punicum postea bellum absumpsit, adgressus Pyrrhus tamen concussit et victor prope ad ipsam urbem Romanam venit!

noster nunc comparo quantus magis floreo italia quantus magis integer res salvus dux salvus tot exercitus qui punicus postea bellum absumo aggredior pyrrhus tamen concutio et victor prope ad ipse urbs romanus venio


forte is integer fuit, ut universis solus nequaquam par, sic adversus singulos ferox. ergo, ut segregaret pugnam eorum, capessit fugam, ita ratus secuturos, ut quemque vulnere adfectur adfectum corpus sineret.

fors is integer sum ut universus solus nequaquam par sic adverro singuli ferox ergo ut segrego pugna is capesso fuga ita reor sequor ut quisque vulnus adfectur afficio corpus sino


Arthetaurum Illyrium, quia scripta ab eo quaedam vobis conperit, socium item atque amicum vestrum, interfecit;

arthetaurum illyrius quia scribo ab is quidam tu conperit socius item atque amicus vester interfacio


ea ludificatio veri et ipsa in verum vertit; nam cum fame ferroque urgerentur nec spes ulla superesset sisti posse, iis, qui nati in spem honorum erant,

is ludificatio verus et ipse in verus verto nam cum fames ferrum urgeo neque spes ullus supersum sino possum is qui nascor in spes honor sum


dicenti haec lacrimae simul spiritur spiritum et vocem intercluserunt.

dico hic lacrima simul spiritur spiritus et voco intercludo


an obsidione Syracusas premeret, quamquam nec vi capi videbat posse inexpugnabilem terrestri ac maritimo situ urbem nec fame, ut quam prope liberi a Carthagine commeatus alerent,

an obsidio syracusae premo quamquam neque vis capio video possum inexpugnabilis terrestris atque maritimus sino urbs neque fames ut quam prope liber ab carthago commeatus alo


id patres rati contemptu accidere, quod Veliternis civibus suis tam diu inpunita defectio esset, decreverunt, ut primo quoque tempore ad populum ferretur de bello eis indicendo.

is pater reor contemptus accido qui veliternis civis suus tam diu impunis defectio sum decerno ut primus quoque tempus ad populus fero de bellum is indico


multi comprehensi venierunt. porticus ex ea pecunia Megalopoli permissu Achaeorum refecta est, quam Lacedaemonii diruerant.

multus comprehendo venierunt porticus ex is pecunia megalopolis permitto achaeus reficio sum quam lacedaemonius diruo


Etruria erat vicina, proximi Etruscorum Veientes. inde ob residuas bellorum iras maxime sollicitatis ad defectionem animis voluntarios traxere, et apud vagos quosdam ex inopi plebe etiam merces valuit; publico auxilio nullo adiuti sunt, valuitque apud Veientes — nam de ceteris minus mirum est — pacta cum Romulo indutiarum fides.

etruria sum vicinum propior etruscus veiens inde ob residuae bellum ira magnus sollicitas ad defectio animus voluntarii traho et apud vagus quidam ex inops plebs etiam merces valeo publicus auxilium nullus adjuvo sum valeo apud veiens nam de ceterus paruus mirus sum paciscor cum romulus indutiaris fides


cui legationi responsum ab rege est, praesidium se propter indutias cum Romanis factas mittere non posse; tamen ita suadere ab Thebanorum iniuriis, qua possent, ut se vindicarent, ne Romanis praeberent causam in se saeviendi.

qui legatio responsum ab rex sum praesidium sui propter indutiae cum romanus facio mitto non possum tamen ita suadeo ab thebanus iniuria qui possum ut sui vindico ne romanus praebeo causa in sui saevio


postquam sparsam tempestate classem vidit, occasionem primo adgrediendi ratus, paulo post increbrescente vento et maiores iam volvente fluctus,

postquam spargo tempestas classis video occasio primus aggredior reor paulus post increbrescente venio et magnus iam volvo fluctus


“non tamen” inquit, “T. Quincti, par perfidiae praemium est, si fraude agatur, Philippus et Phaeneas; neque enim aeque difficulter Aetoli praetoremn praetorem alium ac Macedones regem in meum locum substituant.”

non tamen inquam t quintius par perfidia praemium sum si fraus ago philippus et phaeneas neque enim aequus difficilis aetolus praetoremn praetor alius atque macedones rex in meus locus substituo


ceterum, etsi communes socii sint, tamen nisi ex auctoritate populi Romani neque classem neque exercitum defendendi aut oppugnandi cuiusquam causa regem in Graeciam missurum esse;

ceterum etsi communis socius sum tamen nisi ex auctoritas populus romanus neque classis neque exercitus defendo aut oppugno quisquam causa rex in graecia mitto sum


et morte nostra eripiamus ex obsidione circumventas legiones,” si hoc P. Sempronius diceret, nec viros equidem nec Romanos vos ducerem, si nemo tantae virtutis extitisset comes.

et mors noster eripio ex obsidio circumvenio legio si hic p sempronius dico neque vir equidem neque romanus tu duco si nemo tantus virtus extitisset comes


confestim inde castra movit, et, quacumque incedebat agmen, legati dedentium civitates suas occurrebant,

confestim inde castrum moveo et quicumque incedo agmen legatus dedo civitas suus occurro


nec atrox visum facinus; non enim ut in Romanos verterent arma agebatur, et merces, quanta vel pro bello satis esset, dabatur, ne bellum gererent, et cum quiesi quies ipsa, tum reditus domum fructusque videndi suoi suos suaque grata vulgo erant.

neque atrox video facinus non enim ut in romanus verto arma ago et merces quantus vel pro bellum satis sum do ne bellum gero et cum quiesi quies ipse tum redeo domus fruor video suoi suus suum gratus vulgo sum


quod ubi audivere barbari, ceterorum quidem fremitus fuit indignantium se frustra excitos sedibus suis; Clondicus rursus interrogat, ecquid ipsis quinque milibus, quod convenisset, numeraret?

qui ubi audio barbaris ceterus quidem fremo sum indignor sui frustra excio sedes suus clondicus rursus interrogo ecquis ipse quinque mille qui convenio numero


iam M. Manlius unus agmine scandentis in Capitolium detrusit Gallos. et illis maioribus nostris cum haud dubiis Gallis, in sua terra genitis, res erat; hi iam degeneres sunt, mixti, et Gallograeci vere,

iam m manlius unus agmen scando in capitolium detrudo galli et ille magnus noster cum haud dubius gallus in suus terra gigno res sum hic iam degenero sum misceo et gallograeci verus


quae nunc secundait secundae nunc adversae occupabant cogitationes hominum, ne Tarentinae quidem arcis excidit memoria.

qui nunc secundait secundus nunc adverro occupo cogitatio homo ne tarentinus quidem arx excido memoria


profecto haud mediocri clade absterritum insequi non ausum; magno opere vereri, ne perditis rebus serum ipse auxilium venisset Romanisque eadem iam fortuna in Italia quae in Hispania esset.

profecto haud mediocris clades absterreo insequor non audeo magnus opus vereor ne perdo res serus ipse auxilium venio romanus idem iam fortuna in italia qui in hispania sum


Scipionem et per eum consulem adierunt; praebitoque iis petentibus frequenti consilio ad mandata edenda, “non tam, quid ipsi dicamus, habentes venimus” inquit Zeuxis, “quam ut a vobis quaeramus, Romani, quo piaculo expiare errorem regis, pacem veniamque impetrare a victoribus possimus.

scipio et per is consul adeo praebeo is peto frequens consilium ad mandatum edo non tam quis ipse dico habeo venio inquam zeuxis quam ut ab tu quaero romanus quo piaculum expiaris error rex pax venio impetro ab victor possum


si tumultus in Hispania esset, placere tumultuarios milites extra Italiam scribi a praetore. mens ea senatus fuit, ut in Hispania tumultuarii milites legerentur.

si tumultus in hispania sum placeo tumultuarius miles extra italia scribo ab praetor mens is senatus sum ut in hispania tumultuarius miles lego


plebeios alios tribunos militum consulari potestate omnes fere centuriae dixere: M. Pomponium, Cn. Duillium, Voleronem Publilium, Cn. Genucium, L. Atilium.

plebeius alius tribunus miles consularis potestas omnis fere centuria dico m pomponius cn duellius voleronem publilius cn genucium l atilius


multos primo impetu custodes oppresserunt; dein, postquam clamor tumultusque in castra est perlatus datumque a consule signum, arma capiunt et omnibus portis ad opem ferendam effunduntur.

multus primus impetus custos opprimo deinde postquam clamor tumultus in castrum sum perfero do ab consul signum arma capio et omnis porta ad ops fero effundo


iam montani signo dato ex castellis ad stationem solitam conveniebant, cum repente conspiciunt alios arce occupata sua super caput inminentis, alios via transire hostis.

iam montanus signum do ex castellum ad statio soleo convenio cum repens conspicio alius arx occupo suus super caput inminentis alius via transeo hostis


multos eo die, priusquam in urbem inveheretur, in circo Flaminio tribunos praefectos equites centuriones, Romanos sociosque, donis militaribus donavit. militibus ex praeda vicenos quinos denarios divisit, duplex centurioni, triplex equiti.

multus is dies priusquam in urbs inveho in circus flaminius tribunus praeficio eques centurio romanus socius donum militaris dono miles ex praeda viceni quini denarius divido duplex centurio triplex equio


his peractis, quae ad deos pertinebant quaeque per senatum agi poterant, tum demum agitantibus tribunis plebem adsiduis contionibus, ut relictis ruinis in urbem paratam Veios transmigrarent, in contionem universe senatu prosequente escendit atque ita verba fecit:

hic perago qui ad deus pertineo quisque per senatus ago possum tum demum agito tribunus plebs assiduus contio ut relinquo ruina in urbs paro veii transmigro in contio universus senatus prosequor escendo atque ita verbum facio


lux pugnae initium fuit, quam aliquamdiu aequam, et quia pro aris ac focis dimicabatur et quia ex tectis adiuvabat inbellis multitude multitudo certamen, Fregellani sustinuerunt.

lux pugna initium sum quam aliquamdiu aequus et quia pro ara atque focus dimico et quia ex tectum adjuvo imbellis multitudo multitudo certamen fregellanus sustineo


et in Etruria per eosdem dies ab Cn. Fulvio propraetore res ex sententia gesta et praeter ingentem inlatam populationibus agrorum hosti cladem pugnatum etiam egregie est Perusinorumque

et in etruria per idem dies ab cn fulvius propraetor res ex sententia gero et praeter ingens infero populatio ager hostis clades pugno etiam egregius sum perusinum


ut et levi momento nec ambigue est victus, ita brevitate ipsa loci facilique receptu in tam propinqua castra haud aegre militem a multa caede est tutatus,

ut et levis momentum neque ambiguus sum vinco ita brevitas ipse locus facilis recipio in tam propinquus castrum haud aeger miles ab multus caedes sum tuto


concilioque ei et locus et dies certa indicta; interim triginta dierum indutiae impetratae.

concilio is et locus et dies certus indico interim triginta dies indutiae impetro


cum hoc responso Prusias est dimissus. munera ei ex sestertiis iussa dari et vasorum argenteorum pondo quinquaginta.

cum hic respondeo prusia sum dimitto munus is ex sestertius iubeo do et vasor argenteus pondo quinquaginta


nec gloriandi tempus adversus unum est, et ego contemnendo potius quam adpetendo gloriam modum excesserim; sed ita res se habet: una ratio belli gerendi adversus Hannibalem est, qua ego gessi.

neque glorior tempus adverro unus sum et ego contemno potis quam adpeto gloria modus excedo sed ita res sui habeo unus ratio bellum gero adverro hannibal sum qui ego gero


puberes omnes interfecti sunt; coniuges liberosque eorum in custodiam dedit;

pubes omnis interfacio sum coniunx liber is in custodia do


tu, T. Quincti, equitem intentus ad primum initium moti certaminis teneas; ubi haerere iam aciem conlato pede videris, tur tum terrorem equestrem occupatis alio pavore infer invectusque ordines pugnantium dissipa.”

tu t quintius eques intendo ad primus initium moveo certamen teneo ubi haereo iam acies confero pes video tur tum terror equester occupo alius pavor infero invectusque ordo pugno dissipa


Carthaginiensem nobilem feminam, sororis filiam Hannibalis, quae proxime Oezalci regi nupta fuerat, matrimonio sibi iungit spe Carthaginiensium societatis

carthaginiensis nobilis femina soror filia hannibal qui propior oezalci rex nubo sum matrimonium sui jungo spes carthaginiensis societas


si sua voluntate tot sociob socios reliquit hostibus diripiendos, qui recusare potest, quin et socii sibi consulant? si metu, nobis quoque ignoscat timentibus; si victus armis cessit, Achaei Romana arma sustinebimus, Cleomedon, quae vos Macedones non sustinuistis?

si suus voluntas tot sociob socius relinquo hostis diripio qui recusaris possum quin et socius sui consulo si metus nos quoque ignosco timeo si vinco arma cedo achaeus romanus arma sustineo cleomedon qui tu macedones non sustineo


sacerdotes eorum sacrorum, seu viri seu feminae essent, non Romae modo sed per omnia fora et conciliabula conquiri, ut in consulum potestate essent; edici praeterea in urbe Roma et per totam Italiam edicta mitti,

sacerdos is sacer seu vir seu femina sum non roma modo sed per omnis foro et conciliabulum conquaero ut in consul potestas sum edico praeterea in urbs roma et per totus italia edico mitto


tulerat eain eam C. Oppius tribunus plebis Q. Fabio Ti. Sempronio consulibus, in medio ardore Punici belli, ne qua mulier plus semunciam auri haberet neu vestimento versicolori uteretur neu iuncto vehiculo in urbe oppidove aut propius inde mille passus nisi sacrorum publicorum causa veheretur.

fero eain is que oppius tribunus plebs q fabius tiberius sempronius consul in medium ardor punicus bellum ne qui mulier multus semuncia aurum habeo neu vestimentum versicolorus uto neu jungo vehiculum in urbs oppidove aut propius inde mille patior nisi sacer publicus causa veho


si animus sit, non defore auxilium; consentire omnes tribunos. nullum terrorem externum, nullum periculum esse; cavisse deos priore anno, ut tuto libertas defendi posset. haec tribuni.

si animus sum non desum auxilium consentio omnis tribunus nullus terror externus nullus periculum sum caveo deus prior annus ut tueor libertas defendo possum hic tribunus


agite dum, quotiens sacra instaurentur, quia aliquid ex patrio ritu neglegentia casuve praetermissum est. modo quae res post prodigium lbani Albani lacus nisi instauratio sacrorum auspiciorumque renovatio adfectae Veienti bello rei publicae remedio fuit?

ago dum quotiens sacer instauro quia aliquis ex patrius ritus neglegentia cado praetermitto sum modo qui res post prodigium lbani albanus lacus nisi instauratio sacer auspicium renovatio afficio veiens bellum res publicus remedium sum


vexari praeterea et subigi multo acrius quam Veientes; quippe illos hiemem sub tectis suis agere egregiis muris situque naturali urbem tutantes,

vexaris praeterea et subigo multus acer quam veiens quippe ille hiems sub tectum suus ago egregius murus sino natural urbs tuto


orabant, ut pacatus finis iniret cohiberetque a populatione agri militem, et in corona aurea quindecim talenta adferebant.

oro ut pacatus finis ineo cohibeo ab populatio ager miles et in corona aureus quindecim talentum affero


nota vox eius et familiare iamt iam signum cum excitasset vigilem, dicente vix sustinerit sustineri grandis bestiae onus, portula aperitur.

nosco vox is et familiaris iamt iam signum cum excito vigilis dico vix sustinerit sustineo grandis bestia onus portula aperio


et ille inter aurum accipiendum et in spem pacis solutis animis Gallos adgressus sit, ipse armatos capientesque arcem depulerit, illius gloriae pars virilis apud omnes milites sit, qui simul vicerint, suae victoriae neminem omnium mortalium socium esse constet. His opinionibus inflato animo,

et ille inter aurum accipio et in spes pax soluo animus galli aggredior sum ipse armatus capio arx depello ille gloria pars virilis apud omnis miles sum qui simul vinco suus victoria nemo omnis mortalis socius sum consto hic opinio inflo animus


quorum princeps “neque primo” inquit, “Syracusani a vobis defecimus, sed lieronymus, nequaquam tam in vos impius quam in nos;

qui princeps neque primus inquam syracusanus ab tu deficio sed lieronymus nequaquam tam in tu impius quam in nos


comitiis confectis, ut traditum antiquitus est, censores in Campo ad aram Martis sellis curulibus consederunt; quo repente principes senatorum cum agmine venerunt civitatis, inter quos Q. Caecilius Metellus verba fecit.

comitium conficio ut trado antiquus sum censor in campus ad ara mars sella curulis consido quo repens princeps senator cum agmen venio civitas inter qui q caecilius metellus verbum facio


lex horrendi carminis erat: duumviri perduellionem iudicent; si a duumviris provocarit, provocatione certato; si vincent, caput obnubito; infelici arbori reste suspendito; verberato vel intra pomerium vel extra pomerium.

lex horreo carmen sum duoviri perduellio judico si ab duoviri provocarit provocatio certo si vinco caput obnubo infelix arbor restis suspendo verbero vel intra pomerium vel extra pomerium


praebuissetque baud haud dubiam eo facto spem libertatis, nisi omnia intoleranda libidine foeda ac deformia effecisset. vagabatur enim cum uno aut altero comite per maritas domos dies noctesque,

praebeo baud haud dubius is facio spes libertas nisi omnis intolero libido foedus atque deformis efficio vago enim cum unus aut alter comes per marito domus dies nox


ceterum mitescente iam hieme educto ex hibernis milite Casilinum redit,

ceterum mitesco iam hiems educo ex hibernus miles casilinus redeo


una voce praeconis liberatas omnis Graeciae atque Asiae urbes; hoc spe concipere audacis animi fuisse, ad effectum adducere et virtutis et fortunae ingentis.

unus vox praeco libero omnis graecia atque asia urbs hic spes concipio audax animus sum ad efficio duco et virtus et fortuna ingens


id praesidii additum Anicio praeter duas legiones, quas portare in Macedoniam est iussus, quina milia peditum et ducenos habentes, trecenos equites. et in classem quinque milia navalium socium sunt scripta.

is praesidium addo anicius praeter duo legio qui porto in macedonia sum iubeo quini mille pedes et duceni habeo treceni eques et in classis quinque mille navalis socius sum scribo


aut delere urbem pulcherrimam aut ipsi possidere volunt. sed vos potius, Romani, beneficio vestro occupate ear, quam illos habere per maleficium sinatis. non loquor apud recusantem iusta bella populum; sed tamen, si ostenderitis auxilia vestra, ne bello quidem arbitror vobis opus fore.

aut deleo urbs pulcher aut ipse possideo volo sed tu potis romanus beneficium vester occupo ear quam ille habeo per maleficium sino non loquor apud recuso iustus bellum populus sed tamen si ostendo auxilium vester ne bellum quidem arbitror tu opus sum


adeo ignavissimos hostis magis timetis quam Iovem Martemque, per quos iurastis? at ego iniuratus aut victor revertar aut prope te hic, Q. Fabi, dimicans cadam.” consuli tum K. Fabius, prioris anni consul: “verbisne istis, frater, ut pugnent, te impetraturum credis? dii impetrabunt, per quos iuravere;

adeo ignavus hostis magis timeo quam iuppiter mars per qui juro at ego injuro aut victor revorto aut prope tu hic q fabius dimico cado consul tum k fabius prior annus consul verbisne iste frater ut pugno tu impetro credo dius impetro per qui juro


Marcellum et ipsum cupientem ferre auxilium obsessis et Volturnus amnis inflatus aquis et preces Nolanorum Acerranorumque tenebant Campanos timentium, si praesidium Romanum abscessisset.

marcellus et ipse cupio fero auxilium obsedeo et vulturnus amnis inflo aqua et prex nolanus acerrani teneo campani timeo si praesidium romanus abscedo


numquamne vos res potius quam auctores spectabitis, sed omnia semper, quae magistratus ille dicet, secundis auribus, quae ab nostrum quo dicentur, adversis accipietis?

numquam tu res potis quam auctor specto sed omnis semper qui magistratus ille dico secundus auris qui ab nos quo dico adverro accipio


gloriam captae nobilissimae pulcherrimaeque urbis Graecarum dei tibi dederunt, Marcelle. quidquid umquam terra marique memorandum gessimus, id tui triumphi titulo accedit.

gloria capio nobilis pulcher urbs graecaris deus tu do marcellus quisquis umquam terra mare memoro gero is tuus triumphus titulus accedo


ceterum fortuna Samnitium, vix a se ipsis eo tempore propulsantium bellum, propius ut sit vero facit, non Apulis ab Samnitibus arma inlata, sed cum utraque simul gente bellum Romanis fuisse. nec tamen res ulla memorabilis acta;

ceterum fortuna samnites vix ab sui ipse is tempus propulso bellum propius ut sum verus facio non apulis ab samnites arma infero sed cum uter simul gens bellum romanus sum neque tamen res ullus memorabilis ago


divisis copiis inter se duces Poeni cum agrum Thurinum ingressi essent, Hanno cum peditum agmine infestis signis ire ad urbem pergit, Mago cum equitatu tectus collibus apte ad tegendas insidias oppositis subsistit.

divido copia inter sui dux poenus cum ager thurinus ingredior sum hanno cum pedes agmen infestus signum eo ad urbs pergo magus cum equitatus tego collis aptus ad tego insidiae oppono subsisto


rota una in altiorem orbitam depressa ita turrim inclinavit, ut speciem ruentis hostibus, trepidationem † insanam superstantibus armatis praebuerit.

rota unus in alo orbita deprimo ita turris inclino ut species ruo hostis trepidatio insanus supersto armo praebeo


“an imitari” inquit unus ex legatis “Romanorum licentiam, an levitatem dicam, mavultis? qui cum legatis vestris Romae responderi ita iussissent: “quid ad nos venitis, Aetoli, sine quorum auctoritate pacem cum Philippo fecistis?”,

an imitor inquam unus ex legatus romanus licentia an levitas dico malo qui cum legatus vester roma respondeo ita jubeo quis ad nos venio aetolus sine qui auctoritas pax cum philippus facio


praeda, ut in gente inopi, spe maior fuit, et omnis militibus concessa est. quinque milia capitum sescenta triginta duo sub corona venierunt. auctores belli virgis caesi et securi percussi.

praeda ut in gens inops spes magnus sum et omnis miles concedo sum quinque mille caput sescenti triginta duo sub corona venierunt auctor bellum virga caedo et securus percutio


inde non per Macedoniam modo sed etiam Thraeciam prosequente et praeparante omnia Phiiippo Philippo ad Hellespontum perventum est.

inde non per macedonia modo sed etiam thraeciam prosequor et praeparo omnis phiiippo philippus ad hellespontus pervenio sum


maxime hastis, quae pleraeque adversae cadentes velut vallo obiecto iter impediebant.

magnus hasta qui plerus adverro cado velut vallo obicio iter impedio


itaque cum hoc unum propter Salonium ab senatu non impetraretur, tur tum Salonius obtestatus patres conscriptos, ne suum honorem pluris quam concordiam civitatis aestimarent, perpulit, ut id quoque ferretur. aeque inpotens postulatum fuit,

itaque cum hic unus propter salonium ab senatus non impetro tur tum salonius obtestor pater conscribo ne suus honor multus quam concordia civitas aestimo perpello ut is quoque fero aequus impotens postulo sum


non solum ut ipsi potius adipiscerentur, nec quia indignabantur novum hominem censorem videre, sed etiam quod tristem censuram periculosamque multorum famae et ab laeso a plerisque et laedendi cupido exspectabant.

non solus ut ipse potis adipiscerentur neque quia indignor novus homo censor video sed etiam qui tristis censeo periculosus multus fama et ab laedo ab plerusque et laedo cupido exspecto


Fulvius Romam comitiorum causa arcessitusa arcessitus cum comitia consulibus rogandis haberet, praerogativa Voturia Uoturia iuniorum T. Manlium Torquatum et T. Otacilium absentem consoles dixit.

fulvus roma comitium causa arcessitusa arcesso cum comitium consul rogo habeo praerogativa voturia uoturia iuniorum t manlius torquatus et t otacilius absum consolo dico


breve certamen levis armaturae maxime cum procursatoribus fuit; equites peditesque sine tumultu in castra redierunt. demessis circa segetibus Romani ad Crannona, intactum agrum, castra movent.

brevis certamen levis armo magnus cum procursator sum eques pedito sine tumultus in castrum redeo demeto circa seges romanus ad crannona intactus ager castrum moveo


tur tum dictator magistro equitum equitibusque, tur tum ex montibus Quinctio accito proelium ciens ipse in sinistrum cornu, quod, incendio similius quam proelio, territum cesserat flammis, accurrit claraque voce

tur tum dictator magister eques eques tur tum ex mons quintius accio proelium cieo ipse in sinister cornu qui incendium similis quam proelium terreo cedo flamma accurro clarus vox


Q. Petilius consul collegam, qui extemplo magistratum occiperet, creavit C. Valerium Laevinum. ipse iam diu cupidus provinciae, cum opportunae cupiditati eius litterae adlatae essent Ligures rebellasse, nonis Sextilibus paludatus . senatus litteris auditis tumultus eius causa legionem tertiam ad C. Claudium proconsulem in Galliam proficisci iussit, et duumviros navales cum classe Pisas ire, qui Ligurum oram, maritumum quoque terrorem admoventes, circumvectarentur.

q petilus consul collega qui extemplo magistratus obcapio creo que valerius laevinus ipse iam diu cupidus provincia cum opportunus cupiditas is littera affero sum ligur rebello nonus sextilis paludatus senatus littera audio tumultus is causa legio tertius ad que claudius proconsulis in gallia proficisco iubeo et duoviri naval cum classis pisae eo qui ligur ora maritimus quoque terror admoventes circumvectarentur


facturos se in praesentia quod vellet, legati respondent fide accepta, ut remitteret extemplo eum, si imperatores sui non comprobassent factum.

facio sui in praesens qui volo legatus respondeo fides accipio ut remitto extemplo is si imperator suus non comprobo facio


consuli deinde, cui Graecia provincia decreta erat, ad eum exercitum, quem a M’. Acilio — duae autem legiones erant — accepturus esset, in supplementum addita peditum civium Romanorum tria milia,

consul deinde qui graecia provincia decretum sum ad is exercitus qui ab m acilius duo autem legio sum accipio sum in supplementum addo pedes civis romanus tres mille


novemque tribunorum adversus unum moratorem publici commodi auxilio dilectum consules habent.

novo tribunus adverro unus morator publicus commodus auxilium dilectus consul habeo


“ne qui postea adsumerentur;” et cum adsumere novos liceret socios, quis aequum censeret aut ob nulla quemquam merita in amicitiam recipi aut receptos in fidem non defendi? tantum ne Carthaginiensium socii aut sollicitarentur ad defectionem aut sua sponte desciscentes reciperentur.

ne qui postea adsumo et cum adsumo novi licet socius quis aequus censeo aut ob nullus quisquam mereo in amicitia recipio aut recipio in fides non defendo tantus ne carthaginiensis socius aut sollicito ad defectio aut suus sponte descisco recipio


idibus Martiis, quo die Sempronius Claudiusque consulatum inierunt, mentio tantum de provinciis Sardinia Histriaque et utriusque hostibus fuit, qui in his provinciis bellum concivissent.

idus martius quo dies sempronius claudius consulatus ineo mentior tantus de provincia sardinia histria et uterque hostis sum qui in hic provincia bellum concivissent


sex milia armatorum habebant, peditem inbellem, equitatu plus poterant; itaque equestribus proeliis lacessebant hostem.

sex mille armator habeo pedito imbellis equitatus multus possum itaque equester proelium lacesso hostis


ceterum non numero tantum nec armorum genere, sed animis quoque paribus et aequa spe pugnarunt. Achaei primi torrente superato in Agrianas impetus fecerunt;

ceterum non numerus tantus neque armus genus sed animus quoque par et aequus spes pugno achaeus primus torreo supero in agrianas impetus facio


et hos audita obsidione non dubitabat ad opem sociae urbi ferendam classem ab Samo moturos; eam occasionem Polyxenidae ad rem gerendam fore.

et hic audio obsidio non dubito ad ops socia urbs fero classis ab samos moveo is occasio polyxenidae ad res gero sum


non negaverim et totam Asiae regionem inaniora parere ingenia, et nostrorum tumidiorem sermonem esse, quod excellere inter finitimas civitates videamur, et id ipsum non tam viribus nostris quam vestris honoribus ac iudiciis.

non nego et totus asia regio inanis pareo ingenium et noster tumidus sermo sum qui excello inter finitimus civitas video et is ipse non tam vis noster quam vester honor atque iudicium


per quos ut est facta fides compositusque rei gerendae modus, portam ad mare ferentem Numidae cum occupassent pulsis inde custodibus aut caesis, Romanos ad id ipsum missos in urbem acceperunt.

per qui ut sum facio fides compono res gero modus porta ad mare fero numida cum occupo pello inde custos aut caedo romanus ad is ipse mitto in urbs accipio