nocte occupare fauces Polyxenidas in animo habebat, et denis navibus ad promunturia stantibus, quae ab utroque cornu in latera exeuntium navium pugnarent, ex cetera classe, sicut ad Panhormum fecerat, armatis in littora expositis terra marique simul hostis opprimere.

nox occuparis fauces polyxenidas in animus habeo et deni navis ad promunturium sto qui ab uterque cornu in latus exeo navis pugno ex ceterus classis sicut ad panhormus facio armo in litus expono terra mare simul hostis opprimo


Mutinae cum obsiderentur, et gens ad oppugnandarum urbium artes rudis, pigerrima eadem ad militaria opera, segnis intactis adsideret muris,

mutina cum obsido et gens ad oppugnandaris urbs ars rudis piger idem ad militaris opus segnis intactus assideo murus


cum Aetolorum gentem sustulissent, omnibus copiis in Asiam traicere.

cum aetolus gens tollo omnis copia in asia traicio


et cum haud procul castris abessent, ceteri silva prope viam sese occuluerunt, Nico et Philemenus progressi ad stationes comprehensique, ultro id petentes, ad Hannibalem deducti sunt.

et cum haud procul castrum absum ceterus silva prope via sui occulo nico et philemenus progredior ad statio comprehendo ultro is peto ad hannibal deduco sum


itaque latius, quam qua caederetur, ruebat, perque patentia ruinis agmina armatorum in urbem vadebant.

itaque fero quam qui caedo ruo per pateo ruina agmen armator in urbs vadebant


quod ad Sidicinos attineat, nihil intercedi, quo minus Samniti populo pacis bellique liberum arbitrium sit.

qui ad sidicini attineo nihil intercedo quo paruus samniti populus pax bellus liber arbitrium sum


tum Vibellius “quando quidem” inquit “capta patria, propinquis amicisque amissis, cum ipse manu mea coniugem liberosque interfecerim, ne quid indigni paterentur, mihi ne mortis quidem copia eadem est, quae his civibus meis, petatur a virtute invisae huius vitae vindicta.”

tum vibellius quando quidem inquam capio patria propinquus amicus amitto cum ipse manus meus coniunx liber interfacio ne quis indignus pateo ego ne mors quidem copia idem sum qui hic civis meus peto ab virtus invideo hic vita vindicta


ego patres conscripti, Syracusas spoliatas si negaturus essem, numquam spoliis earum urbem Romam exornarem. quae autem singulis victor aut ademi aut dedi, cum belli iure tum ex cuiusque merito satis scio me fecisse.

ego pater conscribo syracusae spolio si nego sum numquam spolium is urbs roma exornaris qui autem singuli victor aut adimo aut do cum bellum ius tum ex quisque mereo satis scio ego facio


quam solum aut imperium pati Antiochi aut abnuentem vi atque armis cogi; ob haec, quantum auctoritate, quantum consilio valebat, incitabat Romanos ad bellum.

quam solus aut imperium patior antiochus aut abnuo vis atque arma cogo ob hic quantus auctoritas quantus consilium valeo incito romanus ad bellum


alii non dubitare inpudenter obviam crimini eundo suspicionem averti. torti post paulo insontes, canl cum scirent ipsi nihil, opinione omnium pro indicio Zeuxippum et Pisistratum nominaverunt nullo adiecto,

alius non dubitaris impudens obvius crimen eo suspicio averto torqueo post paulus insons canl cum scio ipse nihil opinio omnis pro indicium zeuxippum et pisistratus nomino nullus adicio


binis castris hostium, novem oppidis vi captis, Praeneste in deditionem accepto Romam revertit triumphansque signum Praeneste devectum Iovis Imperatoris in Capitolium tulit.

bini castrum hostis novo oppidum vis capio praeneste in deditio accipio roma revorto triumpho signum praeneste deveho iuppiter imperator in capitolium fero


Carthaginienses quibus nusquam receptus erat, cumr cum ipsis ducibus Hippocrate atque Himilcone ad internecionem omnes perierunt.

carthaginiensis qui nusquam recipio sum cumr cum ipse dux hippocrates atque himilcone ad internecio omnis pereo


plusque aliquanto damni haec ala equitum amissa Hannibali quam Salapia fuit; nec deinde umquam Poenus, quo longe plurimum valuerat, equitatu superior fuit.

multus aliquantus damnum hic ala eques amitto hannibal quam salapia sum neque deinde umquam poenus quo longus multus valeo equitatus superus sum


dolabrae calonibus dividuntur ad vallum proruendum fossasque inplendas. intra munimenta instruitur acies, delectae cohortes ad portarum exitus conlocantur.

dolabra calo divido ad valles proruo fodio inplendas intra munimentum instruo acies deligo cohors ad portaris exitus conloco


et qui Pergami erant amentiam magis quam audaciam credere esse, et hostes paulisper in eos versi, ut nihil moveri viderunt, nec ipsi quicquam ex solita neglegentia, insuper etiam eludentes paucitatem, mutarunt.

et qui pergamum sum amentia magis quam audacia credo sum et hostis paulisper in is verro ut nihil moveo video neque ipse quisquam ex soleo neglegentia insuper etiam eludo paucitas muto


festinatio curam exemit vicos derigendi, dum omisso sui alienique discrimine in vacuo aedificant.

festinatio cura eximo vicus derigendi dum omitto suus alienus discrimen in vacuus aedifico


pertinacius Romani Euripum tuebantur. hi quoque tamen, cum terra marique obsiderentur et iam machinas tormentaque adportari viderent, non tulere obsidionem.

pertinax romanus euripus tueor hic quoque tamen cum terra mare obsido et iam machina tormentum adportaris video non fero obsidio


rem atrocem incidisse. Sp. Lucretius cum P. Valerio Volesi filio, Conlatinus Collatinus cum L. Iunio Bruto venit, cum quo forte Romam rediens ab nuntio uxoris erat conventus. Lucretiam sedentem maestam in cubiculo inveniunt.

res atrox incido spurius lucretius cum p valerius volesus filius conlatinus collatinus cum l junius brutus venio cum quo fors roma redeo ab nuntio uxor sum convenio lucretius sedeo maestus in cubiculum invenio


bellum propter nos suscepistis, susceptum quartum decimum annum tam pertinaciter geritis, ut saepe ad ultimum discrimen et ipsi veneritis et populum Carthaginiensem adduxeritis.

bellum propter nos suscipio suscipio quartus decimus annus tam pertinax gero ut saepe ad ulter discrimen et ipse venio et populus carthaginiensis adduco


ibi Scipio partem copiarum Laelio Masinissamque ac Numidas adtribuit et castra Syphacis invadere ignesque conicere iubet.

ibi scipio pars copia laelius masinissa atque numida adtribuo et castrum syphacis invado ignis conicio iubeo


decem demersis. Romanae classis una Punica navis, in primo certamine ab duabus circumventa, periit. Polyxenidas non prius quam in portu Ephesi fugae finem fecit.

decem demergo romanus classis unus punicus navus in primus certamen ab duo circumvenio pereo polyxenidas non prior quam in portus ephesus fuga finis facio


eos Manlius Ephesum venire iussit; ipse — iam enim medium autumni erat — locis gelidis propinquitate Tauri montis excedere properans victorem exercitum in hiberna maritimae orae reduxit.

is manlius ephesus venio iubeo ipse iam enim medius auctumnus sum locus gelidus propinquitas taurus mons excedo propero victor exercitus in hibernus maritimus ora reduco


postquam rediere in castra victores, omnes quidem laeti, ante alios Thracum insolens laetitia eminebat; cum cantu enim superfixa hastis capita hostium portantes redierunt.

postquam redeo in castrum victor omnis quidem laetus ante alius thracus insoleo laetitia emineo cum cantus enim superfigo hasta caput hostis porto redeo


hac victoria contenta plebes cessit patribus, ut in praesentia consulum mentione omissa tribuni militum crearentur. creati A. et M. Cornelii iterum, M. Geganius, P. Manlius, L. Veturius, P. Valerius sextum.

hic victoria contineo plebs cedo pater ut in praesens consul mentio omitto tribunus miles creo creo ab et m cornelius iterum m geganius p manlius l veturius p valerius sextus


neque aliud tempus belli fuit, quo Carthaginienses Romanique pariter variis casibus immixtis magis in ancipiti spe ac metu fuerint.

neque alius tempus bellum sum quo carthaginiensis romanus pariter varius casus immisceo magis in anceps spes atque metus sum


dein cum undique plus in illo senili animo non consilii modo, sed etiam virtutis esse quam in omnibus aliis dicerent laudibusque baud haud inmeritis onerarent et consul nihil remitteret, precatus tandem deos inmortales Cincinnatus,

deinde cum undique multus in ille senilis animus non consilium modo sed etiam virtus sum quam in omnis alius dico laus baud haud immeritus onero et consul nihil remitto preco tandem deus inmortal cincinnatus


nec haec tantum Persei per avaritiam est dimissa res, cum pecunia soluta aut pacem habere per Eumenen, quae vel parte regni redimenda esset, aut deceptus protrahere inimicum mercede onustum et hostes merito ei Romanos posset facere;

neque hic tantus perseus per avaritia sum dimitto res cum pecunia solvo aut pax habeo per eumenes qui vel pars regnum redimo sum aut decipio protraho inimicus merces onustus et hostis mereo is romanus possum facio


biduum consul et rex, alter alterius conatus expectantes, continuere suos intra vallum; tertio die Romanus omnis in aciem copias eduxit.

biduus consul et rex alter alter conor exspecto contineo suus intra valles tertius dies romanus omnis in acies copia educo


pace parta instare tur tum tribuni patribus, ut, P. Valeri fidem exsolverent, instare C. Claudio, ut collegae manes fraude liberaret, agi de lege sineret. consul, antequam collegam sibi subrogasset, negare passurum agi de lege.

pax pario insto tur tum tribunus pater ut p valerius fides exsolverent insto que claudius ut collega manes fraus libero ago de lex sino consul antequam collega sui subrogo nego patior ago de lex


ibi, quoniam primum vanum inceptum evasisset, consultare cum Aetolis rex, quid deinde fieret. placuit Boeotos Achaeos Amynandrum regem Athamanum temptare.

ibi quoniam primus vanus incipio evado consulto cum aetolus rex quis deinde fio placeo boeoti achaeus amynandrum rex athamanes tento


optare igitur unusquisque vestrum debet, ut bona mens suis omnibus fuerit. si quem libido, si furor in ilium illum gurgitem abripuit, illorum eum, cum quibus in omne flagitium et facinus coniuravit, non suum iudicet esse.

optaris igitur unusquisque vester debeo ut bonus mens suus omnis sum si qui libido si furor in ille ille gurges abripio ille is cum qui in omnis flagitium et facinus conjuro non suus iudico sum


quo duce et auctore nos reliquistis, ab eo ipsi relicti estis,

quo dux et auctor nos relinquo ab is ipse relinquo sum


nam neque sine publicano exerceri posse et, ubi publicanus esset, ibi aut ius publicum vanum aut libertatem sociis nullam esse.

nam neque sine publicanus exerceo possum et ubi publicanus sum ibi aut ius publicus vanus aut libertas socius nullus sum


periculo suo te exterret, ut innoxio fratri per eundem te maturet perniciem. perfugium sibi nusquam gentium esse ait, ut ego ne apud te quidem spei quicquam reliqui habeam.

periculum suus tu exterreo ut innoxius frater per idem tu maturo pernicies perfugium sui nusquam gens sum aio ut ego ne apud tu quidem spes quisquam reliquus habeo


cum iis, praemisso nuntio ad paternos suosque amicos, cum ad fines regni pervenisset, quingenti ferme Numidae ad eum convenerunt.

cum is praemitto nuntio ad paternus suus amicus cum ad finis regnum pervenio quingenti ferme numida ad is convenio


inde cum perpopulato agro urbemn urbem oppugnare adortus esset, cum magna caede suorum repulsus, coniectans ex unius coloniae baud minus prospere temptatae viribus, quanta moles Romanae urbis esset, in agrum Picenum avertit iter non copia solum omnis.

inde cum perpopulor ager urbemn urbs oppugnaris adorior sum cum magnus caedes suus repello conjecto ex unus colonia baud paruus prosperus tento vis quantus moles romanus urbs sum in ager picenus averto iter non copia solus omnis


tum vero ita obsequio principum et licentia plebei lascivire, ut nec libidini nec sumptibus modus esset.

tum verus ita obsequium princeps et licentia plebes lascivire ut neque libido neque sumptus modus sum


ubi cum constituisset Romanos semitamque angustam et arduam erectam ex oppido in arcem ostendisset, “hoc quidem ascensu” inquit “vel tres armati quamlibet multitudinem arcuerint; vos et decem numero et,

ubi cum constituo romanus semita angustus et arduus erigo ex oppidum in arx ostendo hic quidem ascensus inquam vel tres armatus quamlibet multitudo arceo tu et decem numerus et


apparebat non admissos protinus Carthaginem ituros. litteras igitur nuntiosque ad principes factionis Barcinae praemittit, ut praepararent suorum animos, ne quid pars altera gratificari populo Romano posset.

appareo non admitto protinus carthago eo littera igitur nuntius ad princeps factio barcinus praemitto ut praeparo suus animus ne quis pars alter gratificaris populus romanus possum


principio statim anni ad ultimam dimicationem de legibus ventum; et cum tribus vocarentur nec intercessio collegarum latoribus obstaret, trepidi patres ad duo ultima auxilia, ad summum imperium summumque civem, decurrunt.

principium statim annus ad ulter dimicatio de lex venio et cum tres voco neque intercessio collega lator obsto trepidus pater ad duo ulter auxilium ad superus imperium summus civis decurro


sic eat, quaecumque Romana lugebit hostem.” atrox visum id facinus patribus plebique, sed recens meritum facto obstabat. tamen raptus in ius ad regem. rex, ne ipse tamen tristis ingratique ad vulgus iudicii ac secundum iudicium supplicii auctor esset, concilio populi advocato “duumviros” inquit, “qui Horatio perduellionem iudicent, secundum legem facio.”

sic eo quicumque romanus lugeo hostis atrox video is facinus pater plebs sed recens mereo facio obsto tamen rapio in ius ad rex rex ne ipse tamen tristis ingratus ad vulgus iudicium atque secundus iudicium supplicium auctor sum concilio populus advoco duoviri inquam qui horatius perduellio judico secundus lex facio


quia magnar magnam famam attulisse Fabio Tarentum rebatur, omne genus tormentorum machinarumque ex Sicilia arcessierat;

quia magnar magnus fama affero fabius tarentus reor omnis genus tormentum machina ex sicilia arcessierat


talis oratio Furii et Aemilii fuit. Manlium in hunc maxime modum respondisse accepi: “tribuni plebis antea solebant triumphum postulantibus adversari, patres conscripti;

talis oratio furius et aemilius sum manlius in hic magnus modus respondeo accipio tribunus plebs antea soleo triumphus postulo adversaris pater conscribo


alterius mollitis animis, segnius bellum esset, Campani per se adorti sunt rem Cumanam suae dicionis facere, primo sollicitantes, ut ab Romanis deficerent; ubi id parum processit, dolum ad capiendos eos comparant.

alter mollio animus segnis bellum sum campanus per sui adorior sum res cumana suus dicio facio primus sollicito ut ab romanus deficio ubi is parum procedo dolus ad capio is comparo


ibi aliquamdiu nec cessatum ab armis est neque naviter pugnatum; lacessendo quietos, resistentibus cedendo comminandoque magis quam inferendo pugnam dies absumebatur.

ibi aliquamdiu neque cesso ab arma sum neque naviter pugno lacesso quiesco resisto cedo commino magis quam infero pugna dies absumo


Gallorum tamen ad undecim milia, Romanorum quinque milia sunt occisa. Galli recepere in intima finium sese; consul Placentiam legiones duxit.

gallus tamen ad undecim mille romanus quinque mille sum occaedes gallus recipio in intimo finis sui consul placentia legio duco


itaque parvi Achaeorum existimationem, quibus notos esse se scirent, fecisse; legatis regis et per eos absenti regi eum se iactasse.

itaque parvus achaeus existimatio qui nosco sum sui scio facio legatus rex et per is absum rex is sui jacto


itaque aut eximendum id de foedere esse, aut legem ear eam foederis non accipiendam. facile multitudini persuasum;

itaque aut eximo is de foedus sum aut lex ear is foedo non accipio facilis multitudo persuadeo


ille circumducto hoste, qua voluit, alio itinere ad Capuam redit.

ille circumduco hostis qui volo alius iter ad capua redeo


hostes quingentos passus aberant. ex eodem rivo utrique cum praesidio levis armaturae aquatic aquati sunt; et priusquam, qualia propinquis castris solent,

hostis quingenti patior absum ex idem rivus uterque cum praesidium levis armo aquatic aquor sum et priusquam qualis propinquus castrum soleo


ab eodem robore animi neque controverso auspicio revocari a proelio potuit et in ipso discrimine, quo templa deis inmortalibus voveri mos erat, voverat Iovi Victori, si legiones hostium fudisset, pocillum mulsi, priusquam temetum biberet, sese facturum. id votur uotum discordi fuit, et auspicia in bonum verterunt.

ab idem robur animus neque controverso auspicium revocaris ab proelium possum et in ipse discrimen quo templum deus immortalis voveri mos sum voveo iuppiter victor si legio hostis fundo pocillum mulsum priusquam temetum bibo sui facio is votur uotum discordi sum et auspicium in bonus verto


armaverat contraxeratque eos Didas Paeon, qui adulescentem Demetrium occiderat.

armo contraho is disdo paeon qui adulescens demetrius occido


haec legatis responsa; et post dies paucos rursus Hasdrubal et Syphax copias iunxerunt. is omnis exercitus fuit triginta ferme milium armatorum.

hic legatus respondeo et post dies paucus rursus hasdrubal et syphax copia iungo is omnis exercitus sum triginta ferme mille armator


quae ruinis strata erant, concurrerunt. huic operi intentis supervenit Q. Antonius a praetore missus, qui castigata pertinacia eorum maiorem curam Romanis quam illis ostenderet esse, ne in perniciem urbis pugnaretur;

qui ruina sterno sum concurro hic operio intendo supervenio q antonius ab praetor mitto qui castigo pertinacia is magnus cura romanus quam ille ostendo sum ne in pernicies urbs pugno


Cornelio tribuno militum imperat, equites per patentes in hostium acie vias permittere equos iubeat.

cornelius tribunus miles impero eques per pateo in hostis acies via permitto equus jubeo


ibi viribus nulla arte adiutis tantum veterani robore exercitus rex Romanus vicit persecutusque fusos ad moenia hostes urbe valida muris ac situ ipso munita abstinuit; agros rediens vastat ulciscendi magis quam praedae studio.

ibi vis nullus ars adjuvo tantus veteranus robur exercitus rex romanus vinco persequor fundo ad moenia hostis urbs validus murus atque sino ipse munio abstineo ager redeo vasto ulciscor magis quam praeda studium


M’. Acilius vendita aut concessa militi circa Heracleam praeda, postquam nec Hypatae pacata consilia esse, et Naupactum concurrisse Aetolos, ut inde totum impetum belli sustinerent,

m acilius vendo aut concedo miles circa heraclea praeda postquam neque hypata paco consilium sum et naupactus concurro aetoli ut inde totus impetus bellum sustineo


eodem anno L. Duronius, qui praetor anno superiore fuerat, ex Illyrico cum decem navibus Brundisium rediit. inde in portu relictis navibus cum venisset Romam, inter exponendas res, quas ibi gessisset, baud haud dubie in regem lllyriorum Illyriorum Gentium latrocinii omnis maritimi causam avertit:

idem annus l duronius qui praetor annus superus sum ex illyricus cum decem navis brundisium redeo inde in portus relinquo navis cum venio roma inter expono res qui ibi gero baud haud dubius in rex lllyriorum illyrius gentius latrocinium omnis maritimus causa averto


neque ea res morata diu est; nam ut proximis casis iniectus ignis haesit, extemplo proxima quaeque et deinceps continua amplexus totis se passim dissipavit castris.

neque is res moror diu sum nam ut propior cado injectus ignis haereo extemplo propior quisque et deinceps continuo amplector totus sui passim dissipavit castrum


haec nuntiantes orabant, ut opem ferret hostemque baud haud dubium Romanis mari ac terra a maritimis urbibus arceret, quae ob nullam aliam causam, nisi quod imminerent Italiae, peterentur.

hic nuntio oro ut ops fero hostis baud haud dubius romanus mare atque terra ab maritimus urbs arceo qui ob nullus alius causa nisi qui immineo italia peto


consules profecti ad Pontium in conloquium, pum cum de foedere victor agitaret, negarunt iniussu populi foedus fieri posse nec sine fetialibus caerimoniaque alia sollemni.

consul proficiscor ad pontius in colloquium pum cum de foedus victor agito nego injussus populus foedus fio possum neque sine fetial caerimonia alius sollemnis


et satis ferme armatorum ad tam exigua moenia et flumine altera parte cincta tuenda erat; penuria frumenti, nimium etiam ut videretur hominum, efficiebat.

et satis ferme armator ad tam exiguus moenia et flumen alter pars cingo tueor sum penuria frumentum nimium etiam ut video homo efficio


venisse se ad controversias quae cum Masinissa rege Numidarum Carthaginiensibus essent, dirimendas.

venio sui ad controversia qui cum masinissa rex numidaris carthaginiensis sum dirimo


ab eo creati sex tribuni militum consulari potestate, ut, etiam si cui eorum incommoda valetudo fuisset, copia magistratuum rei publicae esset.

ab is creo sex tribunus miles consularis potestas ut etiam si qui is incommodus valetudo sum copia magistratus res publicus sum


gratulati dein de victoria sunt, quam ope sua si quid imperatum foret, adiuturum regem fuisse.

gratulor deinde de victoria sum quam ops suus si quis impero sum adjuvo rex sum


hoc fiduciam in posterum quoque praebuerat, levatos se oneribus inpensisque, quibus, alia aliis inperantibus, exhauriebantur.

hic fiducia in posterus quoque praebeo levo sui onus impensa qui alius alius impero exhaurio


tria milia militum satis esse, nec hostis, si tanta manus venisset, mansuros. ad ea consul, moveri quidem se vel periculo eorum vel metu, dicere;

tres mille miles satis sum neque hostis si tantus manus venio maneo ad is consul moveo quidem sui vel periculum is vel metus dico


postquam censor rediit, tegulae expositae de navibus ad templum portabantur.

postquam censor redeo tegula expono de navis ad templum porto


nulli omnium placere partium, quibus cessurus aut non cessurus esset, destinatio: plus enim amitti in iis quam acquiri, nec umquam, nisi tota deduxisset Graecia praesidia, causas certaminum defore.

nullus omnis placeo pars qui cedo aut non cedo sum destinatio multus enim amitto in is quam acquiri neque umquam nisi totus deduco graecia praesidium causa certamen desum


causam fortasse diceremus apud victorem, quem ad modum apud vos dicimus.

causa fortasse dico apud victor qui ad modus apud tu dico


hoc iudicium et promulgata lex exercuit civitatem; ab externis armis otium fuit.

hic iudicium et promulgo lex exerceo civitas ab externus arma otium sum


cum haec Romae agebantur, Chalcide Antiochus, ne cessaret per hibernorum tempus, partim ipse sollicitabat civitatium animos mittendis legatis, partim ultro ad eum veniebant, sicut Epirotae communi gentis consensu et Elei e Peloponneso venerunt.

cum hic roma ago chalcis antiochus ne cesso per hibernus tempus pars ipse sollicito civitas animus mitto legatus pars ultro ad is venio sicut epirotes communis gens consensus et elei e peloponnesus venio


dedi inde inermes coepti, et ad praedam miles permissu dictatoris discurrit. quae cum ante oculos eius aliquantum spe atque opinione maior maiorisque pretii rerum ferretur, dicitur manus ad caelum tollens precatus esse,

do inde inermis coepio et ad praeda miles permitto dictator discurro qui cum ante oculus is aliquantus spes atque opinio magnus magnus pretium res fero dico manus ad caelum tollo preco sum


ob ea infensus consulibus senatus, quorum cunctatione proditi socii essent, dictatorem dici iussit. dictus C. Claudius Inregillensis magistrum equitum C. Claudium Hortatorem dixit. religio inde iniecta de dictatore,

ob is infensus consul senatus qui cunctatio prodeo socius sum dictator dico iubeo dico que claudus inregillensis magister eques que claudius hortator dico religio inde inicio de dictator


lapides pluere et fulmina iaci de caelo et insuetos fetus animalia edere vos portenta esse putatis: noc hoc est portentum, quod nullis hostiis, nullis supplicationibus sine sanguine eorum, qui tantum ausi facinus sunt, expiari possit.

lapis pluo et fulmen jacio de caelum et insuetus fetus animal edo tu portentum sum puto noc hic sum portendo qui nullus hostia nullus supplicatio sine sanguis is qui tantus audeo facinus sum expio possum


feminas quoque metus ac necessitas in foro turbae virorum inmiscuerat. senatus summotis arbitris consuli coeptus.

femina quoque metus atque necessitas in forum turba vir inmiscuerat senatus summoveo arbiter consul coepio


et Eumeni absenti et praesenti Attalo gratiae actae, et aedes liberae locus lautia decreta, et munera data, equi duo, bina equestria arma et vasa argentea centum pondo et aurea viginti pondo.

et eumenes absum et praesens attalus gratia ago et aedes liber locus lautia decretum et munus do equus duo bini equester arma et vasum argenteus centum pondo et aureus viginti pondo


erat autem Philopoemen praecipuae in ducendo agmine locisque capiendis solertiae atque usus, nec belli tantum temporibus, sed etiam in pace ad id maxime animum exercuerat.

sum autem philopoemen praecipuus in duco agmen locus capio solertiae atque utor neque bellum tantus tempus sed etiam in pax ad is magnus animus exerceo


videbam, quam inpar esset sors, cum ille vobis bellum pararet, vos ei securam pacem praestaretis, quamquam mihi quidem non parare, sed gerere paene bellum videbatur. Abrupolim, socium atque amicum vestrum, regno expulit;

video quam impar sum sors cum ille tu bellum paro tu is securus pax praesto quamquam ego quidem non paro sed gero paene bellum video abrupolim socius atque amicus vester regnum expello


et ab Appio legati per portum missi forte in quinqueremi erant. praemissa quadriremis cum intrasset fauces: portus, capitur;

et ab appius legatus per portus mitto fors in quinqueremis sum praemitto quadriremis cum intro fauces portus capio


Villius ab Epheso Apameam processit. eo et Antiochus audito legatorum Romanorum adventu occurrit.

villius ab ephesus apamea procedo is et antiochus audio legatus romanus advenio occurro


ex quo semel fuerit aeger, umquam non modo visum in publico, sed ne adsurrexisse quidem ex morbo multorumque tabe mensum mortuum,

ex quo semel sum aeger umquam non modo video in publicus sed ne assurgo quidem ex morbus multi tabeo metior mortuus


Hannibalem hoc anno Antias Valerius decessisse est auctor legatis ad ear eam rem ad Prusiam missis praeter T. T Quinctium Flamininum, cuius in ea re celebre est nomen, L. Scipione Asiatico et P. Scipione Nasica.

hannibal hic annus antius valerius decedo sum auctor legatus ad ear is res ad prusia mitto praeter t t quintius flamininus qui in is res celeber sum nomen l scipio asiaticus et p scipio nasica


huic orationi Servius cum intervenisset trepido nuntio excitatus, extemplo a vestibulo curiae magna voce “quid hoc” inquit, “Tarquini, rei est? qua tu audacia me vivo vocare ausus es patres aut in sede considere mea?”

hic oratio servus cum intervenio trepido nuntio excito extemplo ab vestibulum curia magnus vox quis hic inquam tarquinius res sum qui tu audacia ego vivo vocaris audeo sum pater aut in sedes consido meus


, octoginta praeterea aut senatores aut qui eos magistratus gessissent, unde in senatum legi deberent, cum sua voluntate milites in legionibus facti essent.

octoginta praeterea aut senator aut qui is magistratus gero unde in senatus lego debeo cum suus voluntas miles in legio facio sum


ab his editis nominibus evocati litteris imperatoris ex Aetolia Acarnaniaque et Epiro et Boeotia, qui Romam ad causam dicendam sequerentur; in Achaiam ex decem legatorum numero profecti duo, C. Claudius et Cn. Domitius, ut ipsi edicto evocarent.

ab hic edo nomen evoco littera imperator ex aetolius acarnania et epirus et boeotius qui roma ad causa dico sequor in achaia ex decem legatus numerus proficiscor duo que claudus et cn domitius ut ipse edictum evoco


nec continentis modo praelecta est ora, sed in Ebusum insulam transmissum. ibi urbe, quae caput insulae est,

neque contineo modo praelego sum os sed in ebusus insula transmitto ibi urbs qui caput insula sum


Q. Minucius consul de Liguribus Boisque Gallis in monte Albano triumphavit. is triumphus, ut loco et fama rerum gestarum et, quod sumptum non erogatum ex aerario omnes sciebant, inhonoratior fuit, ita signis carpentisque et spoliis ferme aequabat pecuniae etiam prope par summa fuit;

q minucius consul de ligur boo gallus in mons albanus triumpho is triumphus ut locus et fama res gero et qui sumo non erogo ex aerarius omnis scio inhonoro sum ita signum carpo et spolium ferme aequo pecunia etiam prope par summus sum


nec, quam magni nominis bellum est, tam difficilem existimaritis victoriam fore: saepe et contemptus hostis cruentum certamen edidit et incluti populi regesque perlevi momento victi sunt.

neque quam magnus nomen bellum sum tam difficilis existimo victoria sum saepe et contemno hostis cruentus certamen edo et inclutus populus rego perlevis momentum vinco sum


inde iniuriae ultro citroque fieri, quarum in dies incremento bellum exarsit. postremo Thraces cum vim ac multitudinem sustinere hostium non possent, relictis campestribus vicis in montem ingentis altitudinis — Donucam vocant — concesserunt.

inde iniuria ultro citer fio qui in dies incrementum bellum exardeo postremo thraces cum vis atque multitudo sustineo hostis non possum relinquo campestre vicus in mons ingens altitudo donucam voco concedo


extemplo inprovisa res pavorem incutit Poenis mirabundique, unde tot hostes subito exorti prope deleto exercitu forent, unde tanta audacia, tanta fiducia sui victims uictis ac fugatis, quis imperator duobus Scipionibus caesis exstitisset, quis castris praeesset, quis signum dedisset pugnae —

extemplo improvide res pavor incutio poenus mirabundus unde tot hostis subeo exorior prope deleo exercitus sum unde tantus audacia tantus fiducia suus victims uinco atque fugo quis imperator duo scipio caedo exsisto quis castrum praesum quis signum do pugna


postero die circa eandem horam in eumdem locum rex copias admovit plaustris cum aqua sequentibus; nam duodecim milium passuum via omnis sine aqua et plurimi pulveris erat; adfectosque siti, si primo in conspectu dimicassent, pugnaturos fuisse apparebat.

posterus dies circa idem hora in is locus rex copia admoveo plaustrum cum aqua sequor nam duodecim mille passus via omnis sine aqua et plurimus pulvis sum adfectosque sitis si primus in conspectus dimico pugno sum appareo


nam apud Graeciae atque Asiae civitates vereri maiestatem eius omnes. nec pro quibus meritis, pro qua munificentia tantum ei tribuatur, cernere nec dicere pro certo posse, utrum felicitate id quadam eius accidat, an.

nam apud graecia atque asia civitas vereor maiestas is omnis neque pro qui meritum pro qui munificentia tantus is tribuo cerno neque dico pro certus possum utrum felicitas is quidam is accido an


ipse etiam interdum Hannibal de fuga in Galliam dicitur agitasse, ita ut relicto peditatu omni cum equitibus se proriperet.

ipse etiam interdum hannibal de fuga in gallia dico agito ita ut relinquo pedito omnis cum eques sui proripio


M. Valerius consul litteris excitus, provincia exercituque mandate L. Cincio praetori, M. Valerioi Ualerio Messalla praefecto classis cum parte navium in ad Africam praedatum simul speculatumque, quae populus Carthaginiensis ageret pararetque, misso,

m valerius consul littera excio provincia exerceo mando l cincius praetor m valerioi valerius messalla praeficio classis cum pars navis in ad africa praedor simul speculor qui populus carthaginiensis ago paro mitto


non Achaei interfecerunt; nec iure an iniuria caesi sint, argulnentari argumentari refert.

non achaeus interfacio neque ius an iniuria caedo sum argulnentaris argumentaris refero


ubi Lucretiam haudquaquam ut regias nurus, quas in convivio luxuque cum aequalibus viderant tempus terentes, sed nocte sera deditam lanae inter lucubrantes ancillas in medio aedium sedentem inveniunt. muliebris certaminis laus penes Lucretiam fuit.

ubi lucretius haudquaquam ut regia nurus qui in convivium luxus cum aequal video tempus tero sed nox serus dedo lana inter lucubro ancilla in medium aedes sedeo invenio muliebris certamen laus penis lucretius sum


neque ulla alia res maius bello impedimentum ad eam diem fuisset, quam quod vixdum inchoatis rebus in ipso conatu gerendi belli prior consul revocaretur.

neque ullus alius res magnus bellum impedimentum ad is dies sum quam qui vixdum incoho res in ipse conatus gero bellum prior consul revoco


et Macedoniam Illyricumque eosdem, L. Paulum et L. Anicium, obtinere, donec de sententia legatorum res et bello turbatas et in statum alium ex regno formandas conposuissent.

et macedonia illyricus idem l paulis et l anicius obtineo donec de sententia legatus res et bellum turbo et in status alius ex regnum formo conpono


ceterum, sicut ante dictum est, ad Romanum incitatus bellum Lissum omnis copias contraxit. quindecim milia armatorum fuerunt.

ceterum sicut ante dico sum ad romanus incito bellum lissum omnis copia contraho quindecim mille armator sum


itaque si sua intrepidus defendens primam speciem adpropinquantis terroris sustinuisset, neque receptus Romanis per Tempe in Thessaliam neque commeatibus pervehendis ea patuisset iter.

itaque si suus intrepidus defendo primus species appropinquo terror sustineo neque recipio romanus per tempe in thessalia neque commeatus pervehendis is pateo iter


L. Cornelius consul peractis, quae Romae agenda erant, pro contione edixit, ut milites, quos ipse in supplementum scripsisset, quique in Bruttiis cum A. Cornelio propraetore essent, ut hi omnes idibus Quinctilibus Brundisium convenirent.

l cornelius consul perago qui roma ago sum pro contio edico ut miles qui ipse in supplementum scribo quisque in bruttius cum ab cornelius propraetor sum ut hic omnis idus quinctilis brundisium convenio


iusso deinde eo ceterisque eius. dem noxae reis causam dicere, cum purgari nequissent, pronuntiarunt verba orationemque eos adversus rein rem publicam habuisse, quo coniuratio deserendae Italiae causa fieret.

jubeo deinde is ceter is do noxa redeo causa dico cum purgaris nequeo pronuntio verbum oratio is adverro rein res publicus habeo quo coniuratio desero italia causa fio


Poenus cum castra tum forte in Baetica ad sociorum animos continendos in fide haberet, signis repente sublatis fugae magis quam itineris modo penitus ad Oceanum et Gades ducit ceterum,

poenus cum castrum tum fors in baetica ad socius animus contineo in fides habeo signum repens tollo fuga magis quam iter modo penitus ad oceanus et gades duco ceterum


haec ubi audita sunt et ad eos, qui consederant in insidiis, perlata, consurrectum repente ex latebris est et in patentem ad conspectum undique campum prolata signa.

hic ubi audio sum et ad is qui consido in insidiae perfero consurgo repens ex latebra sum et in pateo ad conspectus undique campus profero signum


oppidani ad omnia tuenda atque obeunda, multifariam distineri coepti, non sufficiebant.

oppidanus ad omnis tueor atque obeo multifarius distineo coepio non sufficio


his condicionibus paratum se esse foedus cum consulibus ferire; si quid eorum displiceat, legatos redire ad se vetuit. Haec haec cum legatio renuntiaretur.

hic condicio paro sui sum foedus cum consul ferio si quis is displiceo legatus redeo ad sui veto hic hic cum legatio renuntio


triumviros agro dando creat T. Quinctium, A. Verginium, P. Furium.

triumviri ager do creo t quintius ab verginium p furius


dum ambo consules omnisque Romana vis in Etruscum bellum magis inclinat, in Samnio novi exercitus exorti ad populandos imperil imperii Romani fines per Vescinos in Campaniam Falernumque agrum transcendunt ingentesque praedas faciunt.

dum ambo consul omne romanus volo in etruscus bellum magis inclino in samnium nosco exercitus exorior ad populo imperil imperium romanus finis per vescinos in campania falernum ager transcendo ingens praeda facio


tertio iterum voluntarius miles factus sum in eum exercitum, qui adversus Aetolos et Antiochum regem est missus. a M’. Acilio mihi primus princeps prioris centuriae est adsignatus.

tertius iterum voluntarius miles facio sum in is exercitus qui adverro aetoli et antiochus rex sum mitto ab m acilius ego primus princeps prior centuria sum adsigno


iam et tribuni plebis civitate aedificando occupata contiones suas frequentare legibus agrariis conabantur.

iam et tribunus plebs civitas aedifico occupo contio suus frequento lex agrarius conor


magna multitudo et muros transcendebat, sed ii passim ad caedem oppidanorum versi; illa, quae portam ingressa erat, iusta acies cum ducibus, cum ordinibus media urbe usque in forum processit.

magnus multitudo et murus transcendo sed is passim ad caedes oppidanus verro ille qui porta ingredior sum iustus acies cum dux cum ordo medius urbs usque in forum procedo


Aricini atque Ardeates de ambiguo agro cum saepe bello certassent, multis in vicem cladibus fessi iudicem populum Romanum cepere.

aricinus atque ardeates de ambiguus ager cum saepe bellum certo multus in vicis clades fatisco judico populus romanus capio


iustitio indicto dilectuque habito Furius acl ac Valerius ad Satricum profecti, quo non Volscorum modo iuventutem Antiates ex nova subole lectam sed ingentem vim Latinorum Hernicorumque conciverant ex integerrimis diutina pace populis.

justitium indico diligo habeo furius acl atque valerius ad satrix proficiscor quo non volscus modo iuventus antias ex novo suboles lego sed ingens vis latinum hernicus concieo ex integer diutinus pax populus


periculi magis quam damni memores, ut Romanis intercluderent iter, Coracem occupaverunt montem; neque enim dubitabant ad oppugnationem Naupacti eos principio veris redituros esse.

periculum magis quam damnum memor ut romanus intercludo iter corax occupo mons neque enim dubito ad oppugnatio naupactus is principium verus redeo sum


extemplo conpressis ordinibus velut claudebant vias unoque continenti agmine iam nulla spe post relicta in hostem incidebant; id erat formidolosissimum hosti, cum velut victos insecuti novam repente aciem exsurgentem, auctam numero, cernebant.

extemplo conpremo ordo velut claudo via unus contineo agmen iam nullus spes post relinquo in hostis incido is sum formidulosus hostis cum velut vinco insequor novus repens acies exsurgo augeo numerus cerno


Thessalis auditis Perrhaebi Gonnocondylum, quod Philippus Olympiadem appellaverat, Perrhaebiae fuisse, et ut sibi restitueretur, agebant; et de Malloea et Ericinio eadem postulatio erat.

thessal audio perrhaebi gonnocondylum qui philippus olympias appello perrhaebia sum et ut sui restituo ago et de malloea et ericinium idem postulatio sum


non exercitum, non ducem scribendo exercitui esse? an bello intestine bellum externum propulsaturos? quae si in unum conveniant, vix deorum opibus, quin obruatur Romana res, resisti posse. quin illi remittendo de summa quisque iuris mediis copularent concordiam,

non exercitus non dux scribo exercitus sum an bellum intestine bellum externus propulso qui si in unus convenio vix deus ops quin obruo romanus res requiro possum quin ille remitto de summus quisque ius medius copulo concordia


quae conloquia occulta et legationes infames quidem erant, sed, quid actum esset quidve inter reges convenisset, ignorabatur. res autem ita sese habuit.

qui colloquium occulo et legatio infamo quidem sum sed quis ago sum quis inter rex convenio ignoro res autem ita sui habeo


ceterum animus ducis rei maiori, Antio, inminebat:

ceterum animus dux res magnus antius inminebat


tum undique omnes exorti et clamore sublato impetum fecere. cum in ea valle consules essent, ut neque evadere possent in iugum occupatum ab hoste nec receptum ab tergo circumventi haberent, extrahi tamen diutius certamen potuisset, ni coepta ab Etruscis fuga pavorem ceteris iniecisset.

tum undique omnis exorior et clamor tollo impetus facio cum in is valles consul sum ut neque evado possum in iugum occupo ab hostis neque recipio ab tergum circumvenio habeo extraho tamen diu certamen possum ni coepio ab etruscus fuga pavor ceterus injacio


Latinis quoque ab Lavinio auxilium, dum deliberando terunt tempus, victis demum ferri coeptum;

latinum quoque ab lavinium auxilium dum delibero tero tempus vinco demum fero coepio


consul, ut stativa tuta copiosaque — et ita erant — petisse videretur, postquam et munimentis castra firmavit et omni apparatu rerum utilium instruxit,

consul ut stativus tueor copiosus et ita sum peto video postquam et munimentum castrum firmo et omnis apparatus res utilis instruo


eorum in deditionem compulit. multi et aliarum civitatium, qui Emporias perfugerant, dediderunt se. quos omnes appellatos benigne vinoque et cibo curator curatos domos dimisit.

is in deditio compello multus et alius civitas qui emporiae perfugio dedo sui qui omnis appello benignus vinum et cibus curator curo domus dimitto


et regulo Gallorum absenti et his populis responsum est senatum ea, quae facta querantur, neque scisse futura, neque, si sint facta, probare. sed indicta causa damnari absentem consularem virum iniurium esse, cum is rei publicae causa absit;

et regulus gallus absum et hic populus responsum sum senatus is qui facio queror neque scio sum neque si sum facio probaris sed indico causa damnaris absum consularis vir injurius sum cum is res publicus causa absum


hi pacti erant eques denos praesentes aureos, pedes quinos, mille dux eorum.

hic paciscor sum eques deni praesens aureus pes quini mille dux is


tecta semiruta vici per vastationem agrorum deusti haud procul castris Romanorum aberant. ibi abditis armatis pecus in conspectum praesidii Romani, cui praeerat Cn. Fulvius legatus, propulsum.

tectum semirutus vinco per vastatio ager deuro haud procul castrum romanus absum ibi abdo armo pecus in conspectus praesidium romanus qui praesum cn fulvus legatus propello


sibi placere M. Pomponium praetorem, cui Sicilia provincia sorti evenisset, triduo proximo in provinciam proficisci; consules decem legatos, quos iis videretur, ex senatu legere, quos cum praetore mitterent, et duos tribunos plebei atque aedilem;

sui placeo m pomponius praetor qui sicilia provincia sortio evenio triduum propior in provincia proficisco consul decem legatus qui is video ex senatus lego qui cum praetor mitto et duo tribunus plebes atque aedilis


L. Cornelio Scipione C. Laelio consulibus nulla prius secundum religiones acta in senatu res est quam de Aetolis. et legati eorum institerunt, quia brevem indutiarum diem habebant, et ab T. Quinctio, qui tum Romam ex Graecia redierat, adiuti sunt.

l cornelius scipio que laelius consul nullus prior secundus religio ago in senatus res sum quam de aetolus et legatus is insto quia brevis indutiaris dies habeo et ab t quintius qui tum roma ex graecia redeo adjuvo sum


quod ubi conspexit, primos equites clamore sublato iu in hostem emisit;

qui ubi conspicio primus eques clamor tollo iu in hostis emitto


Eretria summa vi oppugnabatur; nam et trium iunctarum classium naves omnis generis tormenta machinasque ad urbium excidia secum portabant, et agri adfatim materiae praebebant ad nova molienda opera.

eretria summus vis oppugno nam et tres iungo classis navo omnis genus tormentum machina ad urbs excidium sui porto et ager affatim materia praebeo ad novo molio opus


et in senatu et ad populum acta res postremo eo deducta est, ut senatui permitterent. patres igitur iurati —

et in senatus et ad populus ago res postremo is deduco sum ut senatus permitto pater igitur juro


alii elephanti pedibus insistentes, alii clunibus subsidentes prolabebantur. ubi planities altera pontis excepisset eos, rursus simili ruina inferioris pontis deferebantur, donec ad aequiorem vallem perventum est.

alius elephantus pes insisto alius clunis subsido prolabor ubi planities alter pons excipio is rursus similis ruina inferus pons defero donec ad aequus vallo pervenio sum


pergunt domos eorum, apud quem quisque servierant; gratias agunt liberaliter habiti cultique in calamitate sua; inde hospitia iungunt. numquam alias ante publice privatimque Latinum nomen Romano imperio coniunctius fuit.

pergo domus is apud qui quisque servio gratia ago liberalis habeo colo in calamitas suus inde hospitium iungo numquam alius ante publicus privatim latinus nomen romanus imperium conjungo sum


ante horam secundam pulsi sunt; ad quindecim milia caesa aut capta, signa adempta duo et triginta. castra etiam eo die expugnata debellatumque; nam qui superfuere proelio, in oppida sua dilapsi sunt. quieti deinde paruerunt imperio.

ante hora secundus pello sum ad quindecim mille caedo aut capio signum adimo duo et triginta castrum etiam is dies expugno debello nam qui supersum proelium in oppidum suus dilabor sum quiesco deinde pareo imperium


id Romani, modo ne quid moverent, aequo satis, Poenus periniquo animo ferebat, ab Gallis accitum se venisse ad liberandos eos dictitans. ob ear eam iram,

is romanus modo ne quis moveo aequus satis poenus periniquus animus fero ab gallus accio sui venio ad libero is dictito ob ear is ira


dum cultores altius moliuntur terram, duae lapideae arcae, octonos ferme pedes longae, quaternos latae, inventae sunt, operculis plumbo devinctis.

dum cultor altus molio terra duo lapideus arca octoni ferme pes longus quaterni fero invenio sum operculis plumbo devincio


haec prodigia hostiis maioribus procurata decreto pontificum; et supplicatio diem unum Romae ad omnia pulvinaria, alterum in Capenati agro ad Feroniae lucum indicta.

hic prodigium hostia magnus procuro decretum pontifex et supplicatio dies unus roma ad omnis pulvinaris alter in capenati ager ad feronia lucus indico


senatus iussu Chalcidensibus Q. Maenius praetor respondit, quae bene meritos sese et ante et in eo bello, quod geratur, de populo Romano dicant, ea et scire vera eos referre senatum et perinde ac debeant grata esse.

senatus iussus chalcidensis q maenius praetor respondeo qui bene mereo sui et ante et in is bellum qui gero de populus romanus dico is et scio verus is refero senatus et perinde atque debeo gratus sum


et civitates socias adisse: ceteras satis fidas, Rhodios fluctuantis et inbutos Persei consiliis invenisse.

et civitas socio adeo ceterus satis fido rhodii fluctuo et inbutos perseus consilium invenio


qui supra deciens, septem; senatores octo nautas cum annuo stipendio darent. ex hoc edicto dati nautae armati instructique ab dominis cum triginta dierum coctis cibariis naves conscenderunt tum primum est factum, ut classis Romana sociis navalibus privata inpensa paratis conpleretur.

qui supra decies septem senator octo nauta cum annuo stipendium do ex hic edictum do nauta armatus instruo ab dominus cum triginta dies coquo cibarius navo conscendo tum primus sum facio ut classis romanus socius naval privo impensa paro conpleo


triarii consurgentes, ubi in intervalla ordinum suorum principes et hastatos recepissent,

triarii consurgo ubi in intervallum ordo suus princeps et hastati recipio


inde victor exercitus Bovianum ductus. caput hoc erat Pentrorum Samnitium longe ditissimum atque opulentissimum armis virisque.

inde victor exercitus bovianum duco caput hic sum pentri samnites longus dives atque opulens arma vis


unum hominem caput columenque imperii Romani esse, sub umbra Scipionis civitatem dominam orbis terrarum latere, nutum eius pro decretis patrum, pro populi iussis esse. infamia intactum invidia, qua possunt, urgent.

unus homo caput columen imperium romanus sum sub umbra scipio civitas domina orbis terra lateo nutus is pro decretum pater pro populus iussum sum infamia intactus invidia qui possum urgeo


ubi primum agger iniunctus muro est, et cohors regia, quos Nicatoras appellant, transcendit, et scalis multis simul partibus inpetus in urbem est factus.

ubi primus agger injungo murus sum et cohors regius qui nicatoras appello transcendo et scalae multus simul pars impetus in urbs sum facio


cum exteriore ordine remorum velut una navis agerentur, turres contabulatas machinamentaque alia quatiendis muris portabant.

cum exter ordo remi velut unus navus ago turris contabulo machinamentum alius quatio murus porto


inde cum in proxima Samiae vellent traicere, non expectato solis ortu, ex quo statum caeli notare gubernatores possent, in incertam tempestatem miserunt.

inde cum in propior samia volo traicio non expectato sol ortus ex quo status caelum noto gubernator possum in incertus tempestas mitto


Philopoemen, utcumque possent, instare et persequi auxiliaribus iussis — utique enim equitibus baud haud facilem futuram fugam — , ipse gravius agmen via patentiore ad Eurotan amnem deduxit.

philopoemen utcumque possum insto et persequor auxiliaris iussum utique enim eques baud haud facilis sum fuga ipse gravis agmen via pateo ad eurotas amnis deduco


ne Gracchi quidem oratio aut Petilliorum accusatorum Africani aut diei dictae Africano ullam mentionem habet.

ne gracchus quidem oratio aut petilliorum accusator africanus aut dies dico africanus ullus mentio habeo


postremo, cum haud dubie fortuna hostium esset, ne superstes tanto exercitui suum nomen secuto esset, concitato equo se in cohortem Romanam inmisit. ibi, ut patre Hamilcare et Hannibale fratre dignum erat, pugnans cecidit.

postremo cum haud dubius fortuna hostis sum ne supersto tantus exercitus suus nomen sequor sum concito equus sui in cohors romanus inmitto ibi ut pater hamilcaris et hannibal frater dignus sum pugno cado


cum sic aliquot spectatis paribus adfectos dimisisset, contione inde advocata ita apud eos locutus fertur:

cum sic aliquot spectas par afficio dimitto contio inde advoco ita apud is loquor fero


cum diu disceptatum esset, utrum satis iam causae videretur, cur decerneretur bellum, an permitterent T. Quinctio, quod ad Nabim Lacedaemoniun Lacedaemonium attineret, faceret, quod e re publica censeret esse permiserunt,

cum diu disceptas sum utrum satis iam causa video cur decerno bellum an permitto t quintius qui ad nabis lacedaemoniun lacedaemonius attineo facio qui e res publicus censeo sum permitto


nisi vos feceritis, minimum hoc eorum est, quae iniquo animo feminae sibi aut moribus aut legibus iniuncta patiuntur. omnium rerum libertatem, immo licentiam, si vere dicere volumus, desiderant.

nisi tu facio paruus hic is sum qui iniquus animus femina sui aut mos aut lex injungo patior omnis res libertas immo licentia si verus dico volo desidero


inde donumr donum pelvis aurea facta lataque in Aventinum, pureque et caste a matronis sacrificatum.

inde donumr donum pelvis aureus facio fero in aventinus purus et castus ab matrona sacrifico


gerite bellum, quando Sp. Postumius modo legatum fetialem genu perculit. ita di credent Samnitem civem Postumium, non civem Romanum esse et a Samnite legatum Romanum violatum: eo vobis iustum in nos factum esse bellum.

gero bellum quando spurius postumus modo legatus fetial genu percello ita deus credo samnitem civis postumius non civis romanus sum et ab samnite legatus romanus violo is tu iustus in nos facio sum bellum


comprobavimus ergo id facinus? an bello persecuti sceleratam legionem, in potestatem nostram redactam, tergo et cervicibus poenas sociis pendere cum coegissemus, urbem, agros suaque omnia cum libertate legibusque Reginis reddidimus?

comprobavimus ergo is facinus an bellum persequor scelero legio in potestas noster redigo tergum et cervix poena socius pendeo cum cogo urbs ager suum omnis cum libertas lex rego reddo


cum multitude multitudo Icili maxime interventu resisti posse Appio crederet, lictor decresse ait vociferantemque Icilium submovet.

cum multitudo multitudo icilis magnus intervenio requiro possum appius credo lictor decerno aio vociferantemque icilius submoveo


et quamquam prope abscisa spes erat, tamen non ab re esse Quinctio visum est sociorum aliquos legatos interesse ei concilio, qui admonerent Romanae societatis Aetolos, qui vocem liberam mittere adversus regis legatum auderent.

et quamquam prope abscido spes sum tamen non ab res sum quintius video sum socius aliquis legatus intersum is concilio qui admoneo romanus societas aetoli qui voco liber mitto adverro rex legatus audeo


cum iis litteris sicut erant signatis L. Verginio tribuno militum ducendi ad Claudium consulem traduntur.

cum is littera sicut sum signo l verginio tribunus miles duco ad claudius consul trado


postero die ad Labicos ductus exercitus oppidumque corona circumdata scalis captum ac direptum est. dictator exercitu victore Romam reducto die octavo,

posterus dies ad labici duco exercitus oppidum corona circumdo scalae capio atque disrepo sum dictator exercitus victor roma reduco dies octavus


primores patrum odisse decemviros, odisse plebem; nec probare, quae fierent, et credere haud indignis accidere; avide ruendo ad libertatem in servitutem elapsos iuvare nolle, cumulari quoque iniurias,

primoris pater odi decemviri odi plebs neque probaris qui fio et credo haud indignus accido avidus ruo ad libertas in servitus elabor iuvaris nolo cumularis quoque injuria


itaque Marcellus nocte navem onerariam cum armatis remulco quadriremis trahi ad Achradinam assit exponique milites regione portae, quae prope fontei fontem Arethusam est.

itaque marcellus nox navo oneraria cum armo remulcum quadriremis traho ad achradina adsum expono miles regio porta qui prope fontei fons arethusa sum


Cretensium legatis commemorantibus se, quantum sibi imperatum a P. Licinio consule esset sagittariorum,

cretensis legatus commemoro sui quantus sui impero ab p licinius consul sum sagittarius


fuga ad castra inclinavit; sed pauci intra munimenta sese recepere; pars maior dextra laevaque praelati, qua quemque impetus tulit,

fuga ad castrum inclino sed paucus intra munimentum sui recipio pars magnus dextera laeva praefero qui quisque impetus fero


postquam laevo latere nudato circumagere hastas in venientem ex transverso hostem conati sunt, turbati extemplo tumultun tumultum primo inter se fecerunt, terga deinde vertunt, postremo abiectis armis in praecipitem fugam effunduntur.

postquam laevus lateo nudo circumago hasta in venio ex transverto hostis conor sum turbo extemplo tumultun tumultus primus inter sui facio tergum deinde verto postremo abicio arma in praecipito fuga effundo


equi sine frenis, deformis ipse cursus rigida cervice et extento capite currentium. hunc contemptum de industria augentes labi ex equis et per ludibrium spectaculo esse.

equus sine frenum deformis ipse curro rigidus cervix et extendo caput curro hic contemno de industria augeo labor ex equus et per ludibrium spectaculum sum


haec oratio cum ingenti adsensu hominum acciperetur, “ita tamen aequum est” inquit “me vestra meis armis tutari, ne mea interim nudentur praesidiis.

hic oratio cum ingens assensus homo accipio ita tamen aequus sum inquam ego vester meus arma tutaris ne meus interim nudo praesidium


docere et monere iubet in illis spem omnem vincendi et retinendae Hispaniae esse: si illi loco cedant, neminem eius exercitus non modo Italiam, sed ne Tagi quidem ulteriorem ripam umquam visurum.

doceo et moneo iubeo in ille spes omnis vinco et retineo hispania sum si ille locus cedo nemo is exercitus non modo italia sed ne tagus quidem ulter ripa umquam video


et quem ad modum, quia a me bellum coeptum est, ne quem eius paeniteret, quoad ipsi invidere dei, praestiti, ita adnitar, ne quem pacis per me partae paeniteat.”

et qui ad modus quia ab ego bellum coepio sum ne qui is paeniteo quoad ipse invideo deus praesto ita annitor ne qui pax per ego pario paeniteo


bellum ut extemplo Aetoli cum Philippo terra gererent; navibus ne minus viginti quinque quinqueremibus adiuvaret Romanus;

bellum ut extemplo aetolus cum philippus terra gero navis ne paruus viginti quinque quinqueremis adjuvo romanus


nam quod ad se privatim attineat, si suae gloriae sibi inter dimicationem patriae meminisse sit fas, sibi amplum quoque esse urbem ab se captam frequentari, cotidie se frui monumento gloriae suae et ante oculos habere urbem latam in triumpho suo, insistere omnes vestigiis laudum suarum;

nam qui ad sui privatim attineo si suus gloria sui inter dimicatio patria memini sum fas sui amplus quoque sum urbs ab sui capio frequentaris cottidie sui fruor monumentum gloria suus et ante oculus habeo urbs fero in triumphus suus insisto omnis vestigium laus suus


uterque magna patrum indignatione damnatus, Romilius decem milibus aeris, Veturius quindecim. nec haec priorum calamitas consulum segniores novos fecerat consules; et se damnari posse aiebant, et plebem et tribunos legem ferre non posse.

uterque magnus pater indignatio damno romulius decem mille aer veturius quindecim neque hic prior calamitas consul segnis novi facio consul et sui damnaris possum aio et plebs et tribunus lex fero non possum


qui regno ita potitus urbem novam, conditam vi et armis, iure ear eam legibusque ac moribus de integro condere parat.

qui regnum ita potior urbs novus condo vis et arma ius ear is lex atque mos de integer condo paro


latum ad populum est, ne C. Servilio fraudi esset, quod patre, qui sella curuli sedisset, vivo, cum id ignoraret, tribunus plebis atque aedilis plebis fuisset, contra quam sanctum legibus erat. hac rogatione perlata in provinciam rediit.

latus ad populus sum ne que servilius fraus sum qui pater qui sella curulis sedeo vivo cum is ignoro tribunus plebs atque aedilis plebs sum contra quam sancio lex sum hic rogatio perfero in provincia redeo


sed cum Placentiam consul venit, iam ex stativis moverat Hannibal Taurinorumque unam urbem, caput gentis eius, quia volentes in amicitiara amicitiam non veniebant, vi expugnarat;

sed cum placentia consul venio iam ex stativus moveo hannibal taurinus unus urbs caput gens is quia volo in amicitiara amicitia non venio vis expugno


sed eos Ser. Sulpicius Galba, qui tribunus militum secundae legionis in Macedonia fuerat, privatim imperatori inimicus, prensando ipse et per suae legionis milites sollicitando stimulaverat, ut frequentes ad suffragium adessent.

sed is seruius sulpicius galba qui tribunus miles secundus legio in macedonius sum privatim imperator inimicus prehenso ipse et per suus legio miles sollicito stimulaverat ut frequens ad suffragium adsum


atque ea clades, ut urbis in media Sicilia sitae claraeque vel ob insignem munimento naturali locum vel ob sacrata omnia vestigiis raptae quondam Proserpinae, prope uno die omnem Siciliam pervasit.

atque is clades ut urbs in medius sicilia sino clarus vel ob insignis munimentum natural locus vel ob sacro omnis vestigium rapio quondam proserpina prope unus dies omnis sicilia pervado


non tranquillo navigamus, sed iam aliquot procellis submersi paene sumus; itaque, quis ad gubernacula sedeat, summa cura providendum ac praecavendum vobis est in minore te experti, T. Otacili, re sumus; baud haud sane, cur ad maiora tibi fidamus, documenti quicquam dedisti.

non tranquillus navigo sed iam aliquot procella submergo paene sum itaque quis ad gubernaculum sedeo summus cura provideo atque praecaveo tu sum in paruus tu experior t otacilis res sum baud haud sanus cur ad magnus tu fido documentum quisquam do


cum ad unum omnes ferrum pugnamque poscerent et deiecta in id sors esset, se quisque eum optabat, quem fortuna in id certamen legeret;

cum ad unus omnis ferrum pugna posco et deicio in is sors sum sui quisque is opto qui fortuna in is certamen lego


dignam itaque rem Scipio ratus, quae, quoniam aliter non posset, magno periculo peteretur, L. Marcio Tarracone, M. Silano Carthagine Nova, quo pedibus ab Tarracone itineribus magnis ierat, ad praesidium Hispaniae relictis,

dignus itaque res scipio reor qui quoniam aliter non possum magnus periculum peto l marcius tarraco m silanus carthago novo quo pes ab tarraco iter magnus eo ad praesidium hispania relinquo


dictator contionibus se abstinuit in actione minime popularis. ne in senatu quidem satis aequis auribus audiebatur, cum hostem verbis extolleret biennique

dictator contio sui abstineo in actio paruus popularis ne in senatus quidem satis aequus auris audio cum hostis verbum extollo biennique


et praetores praeter C. Papirium Carbonem, cui Sardinia evenerat, in provincias iere. eum ius dicere Romae — nam eam quoque sortem habebat — inter cives et peregrinos patres censuerant.

et praetor praeter que papirius carbo qui sardinia evenio in provincia eo is ius dico roma nam is quoque sors habeo inter civis et peregrinus pater censeo


consules deinde T. Geganius P. Minucius facti. eo anno, cum et foris quieta omnia a bello essent et domi sanata discordia,

consul deinde t geganius p minucius facio is annus cum et foris quietus omnis ab bellum sum et domus sano discordia


ea die ad senatum hi populi venerunt: Ostiensis Alsiensis Antias Anxurnas Menturnensis Minturnensis Sinuessanus et ab supero mari Senensis.

is dies ad senatus hic populus venio ostiensis alsiensis antius anxurnas menturnensis minturnensis sinuessanus et ab supero mare senensis


agite, conscelerate aures paternas, decernite criminibus, mox ferro decreturi, dicite palam quidquid aut veri potestis aut libet comminisci:

ago consceleratus auris paternus decerno crimen mox ferrum decerno dico palam quisquis aut verus possum aut libet comminisci


ac deserendae urbis auctores essent, pars, quando deserti a veteribus sociis essent, adiungendi se ceteris Bruttiis ac per eos dedendi Hannibali.

atque desero urbs auctor sum pars quando desero ab vetus socius sum adjungo sui ceterus bruttius atque per is dedo hannibal


perfectis quaestionibus prior Q. Marcius in Ligures Apuanos est profectus.

perficio quaestio prior q marcius in ligur apuanos sum proficiscor


idem et Romanus, magis necessitate quam occasione pugnae inductus, fecit. dextrum cornu elephantis ante signa instructis in subsidiis reliquit; laevo cum omni levi armatura in hostem vadit,

idem et romanus magis necessitas quam occasio pugna induco facio dexter cornu elephantus ante signum instruo in subsidium relinquo laevus cum omnis levis armo in hostis vado


Veientibus annorum viginti indutiae datae et Aequis triennii, cum plurium annorum petissent; et ab seditionibus urbanis otium fait. fuit.

veiens annus viginti indutiae do et aequi triennium cum multus annus peto et ab seditio urbanus otium fait sum


cum Camillus subiectus ab circumstantibus in equum et raptim subsidiis oppositis “haec est” inquit, “milites, pugna, quam poposcistis? quis homo, quis deus est, quem accusare possitis?

cum camillus subicio ab circumsto in equus et raptim subsidium oppono hic sum inquam miles pugno quam posco quis homo quis deus sum qui accuso possum


in duabus tamen magnis honestisque rebus vere regius erat animus, in urbium donis et deorum cultu.

in duo tamen magnus honestus res verus regius sum animus in urbs donum et deus cultus


Perseus certior factus omnia detecta esse, potentior quidem erat, quam ut fugam necessariam duceret: tantum ut procul abesset,

perseus certus facio omnis detego sum possum quidem sum quam ut fuga necessaria duco tantus ut procul absum


si in proelium hostis non exiret. Cn. Domitius ad explorandum iter, et qua parte adiri hostium vallum posset, missus, postquam omnia certa rettulit, postero die propius admoveri castra placuit; tertio signa in medium campi prolata et instrui acies coepta est.

si in proelium hostis non exeo cn domitius ad exploro iter et qui pars adeo hostis valles possum mitto postquam omnis certus refero posterus dies propius admoveo castrum placeo tertius signum in medius campus profero et instruo acies coepio sum


tum, quoniam res Romana contra spem votaque eius velut resurgere ab stirpibus videatur, novam referre proditionem proditis polliceatur, aliunde stet semper, aliunde sentiat, infidus socius, vanus hostis; ad Faleriorum Pyrrhique proditorem tertium transfugis id documentum esset.

tum quoniam res romanus contra spes veto is velut resurgo ab stirps video novus refero proditio prodeo polliceo aliunde sto semper aliunde sentio infidus socius vanus hostis ad falerii pyrrhus proditor tertius transfugio is documentum sum


et iam classes quoque undique concurrerant, et passim permixtis navibus pugnabatur.

et iam classis quoque undique concurro et passim permisceo navis pugno


egressus e curia consul, cum Rhodii gratulatum se de victoria purgatumque civitatis crimina dicentes venisse petissent, ut senatus sibi daretur, pronuntiat sociis et amicis et alia comiter atque hospitaliter praestare Romanos et senatum dare consuesse:

egredior e curia consul cum rhodius gratulor sui de victoria purgo civitas crimen dico venio peto ut senatus sui do pronuntio socius et amicus et alius comis atque hospitalis praesto romanus et senatus do consuesse


quam ut ear eam statim capere animo posset. itaque voluntatem se laudare Maharbalis ait; ad consilium pensandum temporis opus esse.

quam ut ear is statim capio animus possum itaque voluntas sui laudo maharbal aio ad consilium penso tempus opus sum


ita trifariam re bello bene gesta, de domesticarum rerum eventu nec patribus nec plebi cura decesserat; tanta cum gratia tum arte praeparaverant faeneratores, quae non modo plebem, sed ipsum etiam dictatorem frustrarentur.

ita trifariam res bellum bene gero de domesticaris res evenio neque pater neque plebs cura decedo tantus cum gratia tum ars praeparo faenerator qui non modo plebs sed ipse etiam dictator frustro


Hasdrubal, cum hostium res tantis augescere incrementis cerneret, suas imminui, ac fore ut, nisi audendo aliquid moveret, qua coepissent, fluerent, dimicare quam primum statuit.

hasdrubal cum hostis res tantus augesco incrementum cerno suus imminuo atque sum ut nisi audeo aliquis moveo qui coepio fluo dimicaris quam primus statuo


in exilium agere, bonis multare poterat non suspectos modo aut invisos, sed unde nihil aliud quam praedam sperare posset.

in exsilium ago bonus multaris possum non suspicio modo aut invideo sed unde nihil alius quam praeda spero possum


J. Gron.= Jacob Gronov.


ex victoribus ducenti triginta septem milites perierunt, plures in matutina fuga quam in recipiendis castris.

ex victor ducenti triginta septem miles pereo multus in matutinus fuga quam in recipio castrum


duos praetores Sicilia atque Sardinia occupatos, quarum neutra hoc tempore praetore egeat; M. Minucium magistrum equitum, ne hostem videret, ne quid rei bellicae gereret, prope in custodia habitum.

duo praetor sicilia atque sardinia occupo qui neuter hic tempus praetor egeo m minucius magister eques ne hostis video ne quis res bellicus gero prope in custodia habitus


condita est a Cassandro rege in ipsis faucibus, quae Pallenensem agrum ceterae Macedoniae iungunt, hinc Toronaico, hinc Macedonico saepta mari.

condio sum ab cassander rex in ipse fauces qui pallenensis ager ceterus macedonia iungo hinc toronaico hinc macedonicus saeptum mare


revocatis in senatum Rhodiis, cum quanto opere tenderet legatus regius, exposuissent, adiecerunt, si utique ear eam rem ad civitatis suae dignitatem pertinere censerent Rhodii, senatum omni modo expugnaturum pertinaciam legatorum.

revoco in senatus rhodius cum quantus opus tendo legatus regius expono adicio si utique ear is res ad civitas suus dignitas pertineo censeo rhodius senatus omnis modo expugno pertinacia legatus


cum obviam filius progrederetur, lictoresque verecundia maiestatis eius taciti anteirent, praeter undecim fasces equo praevectus senex, ut consul animadvertere proximum lictorem iussit et is, ut descenderet ex equo, inclamavit, tum demum desiliens “experiri” inquit “volui, fili, satin’ scires consulem te esse.”

cum obvius filius progredior lictor verecundia maiestas is taceo anteeo praeter undecim fascis equus praeveho senex ut consul animadverto propior lictor iubeo et is ut descendo ex equus inclamo tum demum desiliens experior inquam volo filis sero scio consul tu sum


Herculem in ea loca Geryone interempto boves mira specie abegisse memorant ac prope Tiberim fluvium, qua prae se armentum agens nando traiecerat, loco herbido, ut quiete et pabulo laeto reficeret boves, et ipsum fessum via procubuisse.

herculis in is locum geryones interimo bos mirus species abigo memoro atque prope tiberis fluvius qui prae sui armentum ago no transjacio locus herbidus ut quiesco et pabulum laeto reficio bos et ipse fatisco via procumbo


addita insequens nox spatium dedit et alios emittendi.

addo insequor nox spatium do et alius emitto


primus certe hic imperator nomine victae ab se gentis est nobilitatus; exemplo deinde huius nequaquam victoria pares insignes imaginum titulos claraque cognomina familiarum asciverunt.

primus certus hic imperator nomen vinco ab sui gens sum nobilito exemplum deinde hic nequaquam victoria par insignis imago titulus clarus cognomino familia asciverunt


intercluso per Tempe simul aditu commeatibus, simul reditu ipsis, montes, per quos descenderant, repetendi erant.

intercludo per tempe simul aditus commeatus simul reditus ipse mons per qui descendo repeto sum


recitabatque rogationis carmen, in quo est: “tribunos plebei decem rogabo; si qui vos minus hodie decem tribunos plebei feceritis, tum ut ii, quos hi sibi collegas cooptassint, legitimi eadem lege tribuni plebei sint, ut illi, quos hodie tribunos plebei feceritis.”

recito rogatio carmen in quo sum tribunus plebes decem rogo si qui tu paruus hodie decem tribunus plebes facio tum ut is qui hic sui collega cooptassint legitimus idem lex tribunus plebes sum ut ille qui hodie tribunus plebes facio


nec nunc me, ut redirem, mea voluntas mutata, sed vestra fortuna perpulit; quippe, ut in sua sede maneret patria, id agebatur, non ut ego utique in patria essem. et nunc quiescerem ac tacerem libenter, nisi haec quoque pro patria dimicatio esset, cui deesse, quoad vita suppetat, aliis turpe, Camlllo Camillo etiam nefas est.

neque nunc ego ut redeo meus voluntas muto sed vester fortuna perpello quippe ut in suus sedes maneo patria is ago non ut ego utique in patria sum et nunc quiesco atque taceo libet nisi hic quoque pro patria dimicatio sum qui desum quoad vito suppeto alius turpis camlllo camillus etiam nefas sum


itaque iam feriebantur arietibus muri quassataeque multae partes erant; una continentibus ruinis nudaverat urbem: tres deinceps turres quantumque inter eas muri erat cum fragore ingenti prociderant.

itaque iam ferio aries murus quasso multus pars sum unus contineo ruina nudo urbs tres deinceps turris quantus inter is murus sum cum fragor ingens prociderant


Syracusanis octo milium armatorum agmine profectis domo ad Mylan flumen nuntius occurrit captam urbem esse, cetera falsa mixta veris ferens:

syracusanus octo mille armator agmen proficio domus ad mylas flumen nuntius occurro capio urbs sum ceterus fallo misceo verus fero


movit aliquantum oratio regis legatos. itaque medio responso rem suspenderunt: si decem legatorum decreto Eumeni datae civitates eae essent, nihil se mutare;

moveo aliquantus oratio rex legatus itaque medium respondeo res suspendo si decem legatus decretum eumenes do civitas is sum nihil sui muto


haec ego, quo melior laetiorque in dies fortuna rei publicae est imperiumque crescit — et iam in Graeciam Asiamque transcendimus omnibus libidinum illecebris repletas et regias etiam adtrectamus gazas — , eo plus horreo,

hic ego quo bonus laetus in dies fortuna res publicus sum imperium cresco et iam in graecia asia transcendo omnis libido illecebra repletas et regia etiam adtrectamus gaza is multus horreum


simulari coeptum de pace agi, evocatique ab Gallorum principibus legati ad conloquium non contra ius modo gentium sed violata etiam, quae data in id tempus erat, fide conprehenduntur, negantibus Gallis, nisi obsides sibi redderentur, eos dimissuros.

simularis coepio de pax ago evoco ab gallus princeps legatus ad colloquium non contra ius modo gens sed violo etiam qui do in is tempus sum fides comprehendo nego gallus nisi obses sui reddo is dimitto


quia ipse, si frui liceret ludo aetatis, praesertim in recto et legitimo amore, et non res publica animum nostrum occupasset, veniam mihi dari sponsam impensius amanti vellem, tuo, cuius possum, amori faveo.

quia ipse si fruor licet ludo aetas praesertim in recingo et legitimus amor et non res publicus animus nos occupo venio ego do sponsa impendo amo volo tuus qui possum amor faveo


Masinissa fiducia maxime loci, quo multo aequiore pugnaturus erat, et ipse derigit suos. atrox proelium et diu anceps fuit, loco et virtute militum Masinissam, multitudine, quae nimio maior erat, Syphacem iuvante.

masinissa fiducia magnus locus quo multus aequus pugno sum et ipse derego suus atrox proelium et diu anceps sum locus et virtus miles masinissa multitudo qui nimius magnus sum syphacem juvo


nec Fulvius est cunctatus, non tam sua ulla spe quam militum impetu fortuito tractus. itaque eadem teneritate, qua processum in aciem est, instruitur ipsa acies ad libidinem militum forte procurrentium consistentiumque, quo loco ipsorum tulisset animus, deinde per libidinem aut metum deserentium locum.

neque fulvus sum cunctor non tam suus ullus spes quam miles impetus fortuitus traho itaque idem teneritas qui procedo in acies sum instruo ipse acies ad libido miles fors procurro consisto quo locus ipse fero animus deinde per libido aut metus desero locus


vera erant, quae dicebantur; eo magis regem moverunt. itaque in praesentia pecuniam, quae ad usus belli necessaria erat, legatis dedit;

verus sum qui dico is magis rex moveo itaque in praesens pecunia qui ad utor bellum necessarius sum legatus do


sic igitur libris fatalibus, sic disciplina Etrusca traditum esse, quanto aqua Albana abundasset, tur tum , si earn eam Romanus rite emisisset, victoriam de Veientibus dari; antequam id fiat, deos moenia Veientium deserturos non esse. exsequebatur inde, quae sollemnis derivatio esset.

sic igitur liber fatal sic disciplina etruscus trado sum quantus aqua albanus abundo tur tum si earn is romanus rite emitto victoria de veiens do antequam is fio deus moenia veiens desero non sum exsequor inde qui sollemnis derivatio sum


cum omnes censerent primo quoque tempore consulibus eundum ad bellum — nam et Hasdrubali occurrendum esse descendenti ab Alpibus,

cum omnis censeo primus quoque tempus consul eo ad bellum nam et hasdrubal occurro sum descendo ab alpis


Boi ut egressum suis finibus hostem sensere, sequebantur silenti agpnine, agmine, locum insidiis quaerentes. nocte praetergressi castra Romana saltum, qua transeundum erat Romanis, insederunt.

boo ut egredior suus finis hostis sentio sequor sileo agpnine agmen locus insidiae quaero nox praetergredior castrum romanus saltus qui transeo sum romanus insedeo


haec velut procella partim vulneribus missilium undique coniectorum partim clamoribus dissonis ita consternavit equos, ut repente velut effrenati passim incerto cursu ferrentur;

hic velut procella pars vulnus missile undique coniector pars clamor dissonus ita consternavit equus ut repens velut effreno passim incertum cursus fero


tune nihil quoque, ne confestim bellum indiceretur neve exercitus mitterentur, religio obstitit; fetiales prius mittendos ad res repetendas censuere.

tu nihil quoque ne confestim bellum indico neve exercitus mitto religio obsto fetial prior mitto ad res repeto censeo


inter quae etiam aquarum insolita magnitudo in religionem versa; nam ita abundavit Tiberis, ut ludi Apollinares circo inundato extra portam Collinam ad aedem Erycinae Veneris parati sint.

inter qui etiam aqua insolitus magnitudo in religio verso nam ita abundo tiberis ut ludo apollinaris circus inundo extra porta collina ad aedes erycina venus paro sum


nihil ergo vobis nec nobiscum est, quibus nihil mandastis, nec cum Samnitibus, cum quibus nihil egistis.

nihil ergo tu neque nos sum qui nihil mando neque cum samnites cum qui nihil ago


et gaza regia in eo loco erat; sed tum nihil praeter trecenta talenta, quae missa Gentio regi, deinde retenta fuerant, inventum est.

et gaza regius in is locus sum sed tum nihil praeter trecenti talentum qui mitto gentius rex deinde retineo sum invenio sum


ibi vero exiguo divisam freto cernentibus Asiam multo magis animi ad transeundum accensi; nuntiosque ad Antipatrum praefectum eius orae de transitu mittebant. quae res cum lentius spe ipsorum traheretur,

ibi verus exiguus divido fretus cerno asia multus magis animus ad transeo accendo nuntius ad antipater praeficio is ora de transeo mitto qui res cum lentus spes ipse traho


supererat bellum integrum cum Tectosagis. ad eos profectus consul tertiis castris Ancyram, nobilem in illis locis urbem, pervenit, unde hostes paulo plus decem milia aberant.

supersum bellum integer cum tectosagi ad is proficiscor consul tertius castrum ancyra nobilis in ille locus urbs pervenio unde hostis paulus multus decem mille absum


communiter inde edicunt, ne quis L. Quinctium consulem faceret; si quis fecisset, se id suffragium non observaturos.

communis inde edico ne quis l quintius consul facio si quis facio sui is suffragium non observaturos


quod casus tulisset. cum se frequenti concilio intulissent, primo murmur ac fremitus admirantium, silentium mox a verecundia simul pristinae dignitatis ac misericordia praesentis fortunae ortum est.

qui casus fero cum sui frequens concilio infero primus murmur atque fremo admiror silentium mox ab verecundia simul pristinus dignitas atque misericordia praesum fortuna orior sum


sacrum anniversarium eo forte tempore Eretriae Amarynthidis Dianae erat, quod non popularium modo sed Carystiorum etiam coetu celebratur.

sacer anniversarius is fors tempus eretria amarynthis diana sum qui non popularis modo sed carystius etiam coitus celebro


vi agebatur, metusque omnis et periculum, cum in conspectu consulis singuli a pluribus violarentur, in creditores a debitoribus verterant. super haec timor incessit Sabini belli;

vis ago metus omnis et periculum cum in conspectus consul singuli ab multus violo in creditor ab debitor verto super hic timor incedo sabinum bellum


qui rem difficillimam tractatu et plerumque parti utrique, semper certe alteri gravem cum alia moderatione tur tum inpendio magis publico quam iactura sustinuerunt.

qui res difficilis tracto et plerusque pario uterque semper certus alter gravis cum alius moderatio tur tum impendium magis publicus quam iactura sustineo


qui ad Cannas victor ire tamen ad urbem ausus non esset, eum a Capua repulsum spem potiundae urbis Romae cepisse!

qui ad cannae victor eo tamen ad urbs audeo non sum is ab capua repello spes potio urbs roma capio


ut qui eo anno triumphasset. accedebat, quod alter decimum iam prope annum adsiduus in oculis hominum fuerat, quae res minus verendos magnos homines ipsa satietate facit, consul iterum post devictum Hannibalem censorque fuerat;

ut qui is annus triumpho accedo qui alter decimus iam prope annus assiduus in oculus homo sum qui res paruus vereor magnus homo ipse satietas facio consul iterum post devinco hannibal censor sum


vix mille ducenti ex tanta multitudine, qui arma haberent, perpauci equites, qui equos secum eduxissent, inventi sunt; cetera deformis turba velut lixarum calonumque, praeda fere futura, si belli hostes meminissent.

vix mille ducenti ex tantus multitudo qui arma habeo perpaucus eques qui equus sui educo invenio sum ceterus deformis turba velut lixaris calo praeda fere sum si bellum hostis memini


fraudem quoque super tumultum adiectam inmissis ab Hannibale, qui habitu Italico gnari Latinae linguae iuberent consulum verbis, quoniam amissa castra essent, pro se quemque militum in proxumos montes fugere;

fraudo quoque super tumultus adicio inmitto ab hannibal qui habitus italicus gnaris latinus lingua iubeo consul verbum quoniam amitto castrum sum pro sui quisque miles in proximus mons fugio


postero die ut a praesenti motu averteret animum eius, in tribunal escendit et contionem advocari iussit. ibi Masinissam, primum regem appellatum eximiisque ornatum laudibus, aurea corona, aurea patera, sella curuli et scipione eburneo, toga picta et palmata tunica donat.

posterus dies ut ab praesens motus averto animus is in tribunal escendo et contio advocaris iubeo ibi masinissa primus rex appello eximius orno laus aureus corona aureus patera sella curulis et scipio eburneo toga pingo et palmo tunica dono


Sulpicius tam facili ad Oreum successu elatus Chalcidem inde protinus victrici classe petit; ubi haudquaquam ad spem eventus respondit.

sulpicius tam facilis ad oreus succedo effero chalcis inde protinus victrix classis peto ubi haudquaquam ad spes evenio respondeo


consuli Laevino Capuam praetereunti circumfusa multitudo Campanorum est obsecrantium cum lacrinis, ut sibi Romam ad senatum ire liceret oratum, si qua misericordia tandem flecti possent, ne se ad ultimum perditum irent nomenque Campanorum a Q. Flacco deleri sinerent.

consul laevinus capua praetereo circumfundo multitudo campanus sum obsecro cum lacrinis ut sui roma ad senatus eo licet oro si qui misericordia tandem flecto possum ne sui ad ulter perdo eo nomen campanus ab q flaccus deleo sino


Comitia comitia consularia habita ab Q. Fabio Maximo consule. creati consules ambo absentes Q. Fabius Maximus, consulis filius, et Ti. Sempronius Gracchus iterum.

comitium comitium consularis habeo ab q fabius maximus consul creo consul ambo absum q fabius magnus consul filius et tiberius sempronius gracchus iterum


nocte ferme proficiscebantur, ut et quam longissime a castris procederent et inopinantis opprimerent. et exercebat ea res novos milites, et hostium magna vis excipiebatur; nec iam egredi extra munimenta castellorum audebant.

nox ferme proficisco ut et quam longus ab castrum procedo et inopinor opprimo et exerceo is res novi miles et hostis magnus volo excipio neque iam egredior extra munimentum castellum audeo


absit invidia verbo et civilia bella sileant: [numquam nunquam ab equite hoste] hoste numquam a pedite, numquam aperta acie, numquam aequis, utique numquam nostris locis laboravimus; equitem sagittas,

absum invidia verbum et civile bellum sileo numquam numquam ab eques hostis hostis numquam ab pedo numquam apertus acies numquam aequus utique numquam noster locus laboro eques sagitto


consulibus ambobus Italia provincia decreta est, ita ut inter se compararent sortirenturve,

consul ambo italia provincia decretum sum ita ut inter sui comparo sortirenturve


et mox aqua levata vento cum super gelida montium iuga concreta esset, tantum nivosae grandinis deiecit, ut omnibus omissis procumberent homines tegminibus suis magis obruti quam tecti; tantaque vis frigoris insecuta est,

et mox aqua levo venio cum super gelidus mons iugum concretum sum tantus nivosae grando deicio ut omnis omitto procumbo homo tegimen suus magis obruo quam tectum tantus volo frigor insequor sum


suo quemque loco, et arma expedire iubendo sedavit, et sarcinis iumentisque in unum locum coactis copias omnes partim ipse partim per legatos tribunosque militum, ut tempus,

suus quisque locus et arma expedio jubeo sedo et sarcina jumentum in unus locus cogo copia omnis pars ipse pars per legatus tribunus miles ut tempus


Achaei quinge.nti quingenti et ab Eumene rege modicum auxilium missum duce Xenoclide Chalcidensi nondum obsessis itineribus tuto transgressi Euripum Chalcidem pervenerunt;

achaeus quinge nti quingenti et ab eumenes rex modicus auxilium mitto dux xenoclide chalcidensis nondum obsedeo iter tueor transgredior euripus chalcis pervenio


inter sarcinas omissas repente, obiacentes pedibus fugientium consternatorumque equorum, neque pugnae neque fugae satis potentes caeduntur.

inter sarcina omitto repens objaceo pes fugio consterno equus neque pugna neque fuga satis potens caedo


his decretis, consulibus Italia et Macedonia, praetoribus praeter duas iurisdictiones in urbe classis et Hispania et Sicilia et Sardinia provinciae nominatae sunt.

hic decretum consul italia et macedonius praetor praeter duo iurisdictio in urbs classis et hispania et sicilia et sardinia provincia nomino sum


dux, stultitia et temeritate Centenio par, animo haudquaquam comparandus, ubi rem inclinatam ac trepidantis suos videt, equo arrepto cum ducentis ferme equitibus effugit;

dux stultitia et temeritas centenio par animus haudquaquam comparo ubi res inclino atque trepido suus video equus arrepo cum ducenti ferme eques effugio


ut in parte praedae essent, maturum iam videbatur repeti patriam eripique ex hostium manibus;

ut in pars praeda sum maturus iam video repeto patria eripio ex hostis manus


pauci admodum patrum, quos casus obtulerat, contracti ab consulibus; ceteros metus non curia modo sed etiam foro arcebat, nec agi quicquam per infrequentiam poterat senatus.

paucus admodum pater qui casus offero contraho ab consul ceterus metus non curia modo sed etiam forum arceo neque ago quisquam per infrequentia possum senatus


inde praegressi, qui nuntiarent regi, Antigonus et Cotto: Cotto nobilis erat Bastarna, Antigonus e regiis unus, saepe cum ipso Cottone legatus ad concitandos Bastarnas missus. baud haud procul Amphipoli fama, inde certi nuntii occurrerunt mortuum esse regeml.ZZZ regem; quae res omnem ordinem consilii turbavit.

inde praegredior qui nuntio rex antigonus et cottus cottus nobilis sum bastarna antigonus e regius unus saepe cum ipse cotton legatus ad concito bastarnae mitto baud haud procul amphipolis fama inde certus nuntius occurro mortuus sum regeml zzz rex qui res omnis ordo consilium turbo


iisdem mandatum, ut ab Aeno et Maronea praesidia deducerentur, maritimaque omnis Thraciae ora a Philippo et Macedonibus liberaretur.

idem mando ut ab aenus et maroneus praesidium deduco maritimus omnis thracia os ab philippus et macedones libero


tandem sub noctem vano incepto cum abstitissent, Teum postero die accessere, et in portu, qui ab tergo urbis est — Geraesticum ipsi appellant — , navibus constitutis praetor ad depopulandum circa urbem agrum emisit milites.

tandem sub nox vanus inceptum cum absisto teos posterus dies accedo et in portus qui ab tergum urbs sum geraesticum ipse appello navis constitus praetor ad depopulor circa urbs ager emitto miles


postero die ubi signa coeperunt canere, primi omnium parati instructique ad praetorium conveniunt. sole orto Gracchus in aciem copias educit; nec hostes moram dimicandi fecerunt.

posterus dies ubi signum coepio cano primus omnis paro instruo ad praetorium convenio sol orior gracchus in acies copia educo neque hostis mora dimico facio


nec dictatore umquam opus fore rei publicae, si talis viros in magistratu habeat, tam concordibus iunctos animis, parere atque imperare iuxta paratos laudemque conferentis potius in medium quam ex communi ad se trahentis.

neque dictator umquam opus sum res publicus si talis vir in magistratus habeo tam concordibus jungo animus pareo atque impero iuxta paro laudo conferentis potis in medius quam ex communis ad sui traho


quod per quinquennium arcem tutatus esset, maximeque unius eius opera receptum Tarentum foret,

qui per quinquennium arx tuto sum magnus unus is opus recipio tarentus sum


Diophanen concilium Achaeorum extemplo sibi praebere iussit. ibi de Zacyntho intercepta per fraudem insula questus postulavit, ut restitueretur Romanis.

diophanes concilium achaeus extemplo sui praebeo iubeo ibi de zacynthus intercipio per fraudo insula queror postulo ut restituo romanus


non eninm enim eos neque natos in eadem terra nee nec ulla secum societate iunctos esse; eam, quae sola fuerit, fidei atque amicitiae, ipsos per scelus rupisse.

non eninm enim is neque nascor in idem terra nee neque ullus sui societas jungo sum is qui solus sum fides atque amicitia ipse per scelus rumpo


et iam omnia trans Hiberum praeter Saguntinos Carthaginiensium erant.

et iam omnis trans hiberus praeter saguntini carthaginiensis sum


res, fama vitaque omnium in illorum potestate erat. qui unum eius ordinis offendisset, omnis adversos habebat, nec accusator apud infensos iudices deerat.

res fama vito omnis in ille potestas sum qui unus is ordo offendo omnis adverro habeo neque accusator apud infensus iudex desum


legati in senatum introducti nuntiarunt caedem C. Flamini consulis exercitusque allatam adeo aegre tulisse regem Hieronem, ut nulla sua propria regnique sui clade moveri magis potuerit.

legatus in senatus introduco nuntio caedes que flaminius consul exerceo affero adeo aeger fero rex hiero ut nullus suus proprius regnum suus clades moveo magis possum


praeerat castris M. Aemilius tribunus militum, M. Lepidi filius, qui post paucos annos pontifex maximus factus est.

praesum castrum m aemilius tribunus miles m lepidus filius qui post paucus annus pontifex magnus facio sum


mediis campis Insulae nomen inditum. incolunt prope Allobroges, gens iam inde nulla Gallica gente opibus aut fama inferior. tum discors erat: regni certamine ambigebant fratres;

medius campus insula nomen indo incolo prope allobroges gens iam inde nullus gallicus gens ops aut fama inferus tum discors sum regnum certamen ambago frater


supererat unus iusti concilii dies; tertio enim lex iubebat decretum fieri; in quem adeo exarsere studia, ut vix parentes ab liberis temperaverint.

supersum unus justus concilium dies tertius enim lex jubeo decretum fio in qui adeo exardeo studium ut vix parens ab liber temperaverint


libertatem difficilem ad consensum, inopiam publicam, malignitatem conferendi ex privato.

libertas difficilis ad consensus inopia publicus malignitas confero ex privo


anno quingentesimo quinquagesimo primo a ab urbe condita, P. Sulpicio Galba C. Aurelio consulibus hbllum bellum culm cum rege Philippo initum eat, est, paucis mensibu mensibus post pacem Carthaginiensibus datam.

annus quingentesimus quinquagesimus primus ab ab urbs condio p sulpicius galba que aurelius consul hbllum bellum culm cum rex philippus ineo eo sum paucus mensibu mensis post pax carthaginiensis do


at hercule iidem nos — monente fortuna, quid, si hostem habuissemus, casurum fuisset — cum redeuntes in latrunculos Thracas incidissemus, caesi, fugati, exuti impedimentis sumus.

at herculis eo nos moneo fortuna quis si hostis habeo cado sum cum redeo in latrunculus thraca incido caedo fugo exuo impedimentum sum


et colonia Antium dare Quinctio subitarios milites — ita tum repentina auxilia appellabant — iussi.

et colonia antius do quintius subitarius miles ita tum repentinus auxilium appello iubeo


sed neque illos excire ad arma potuit, gaudentes utcumque composita cum Philippo pace, et ipse Rhodiique, cum, si institissent Philippo, egregium liberatae per se Graeciae titulum habere potuissent,

sed neque ille excio ad arma possum gaudeo utcumque compono cum philippus pax et ipse rhodius cum si insto philippus egregius libero per sui graecia titulis habeo possum


quin aut toto cedendum esse, ut plebeius iam magistratus consulatus fiat, aut totum possidendum, quam possessionem integram a patribus accepissent.

quin aut totus cedo sum ut plebeius iam magistratus consulatus fio aut totus possideo quam possessio integer ab pater accipio


quae audiebat, interesset, amens metu “ Per per ego te,” inquit “fili, quaecumque iura liberos iungunt parentibus, precor quaesoque, ne ante oculos patris facere et pati omnia infanda relis. uelis.

qui audio intersum amens metus per per ego tu inquam filis quicumque ius liber iungo parens precor quaeso ne ante oculus pater facio et patior omnis infer relis uelum


et ipse adiecit, cum pro Argivis adversus tyrannum bellum susceptum sit, quid minus conveniens esse, quam omisso hoste Argos oppugnari?

et ipse adiicio cum pro argivus adverro tyrannus bellum suscipio sum quis paruus convenio sum quam omitto hostis argi oppugnaris


dein, cum iam spiritum includeret nec reciprocare animam sineret, aversi a vento parumper consedere.

deinde cum iam spiritus includo neque reciprocaris anima sino averto ab venio parumper consido


unde aquari possent, rupem occupavit; eo impedimenta omnia et calonum turbam collectam armatis circumdedit et pro natura loci castra communivit; tabernacula statuere in aspretis et inaequabili solo difficile erat.

unde aquaris possum rupes occupo is impedimentum omnis et calo turba colligo armo circumdo et pro natura locus castrum communio tabernaculum statuo in aspretum et inaequabilis solum difficilis sum


ita medio itinere intercepto ceterae copiae silenti agmine ad proximos hostis, ductae, et, cum statio nulla pro portis neque in vallo custodiae essent, velut in sua castra nullo usquam obsistente penetravere.

ita medium iter intercipio ceterus copia sileo agmen ad propior hostis duco et cum statio nullus pro porta neque in vallo custodia sum velut in suus castrum nullus usquam obsisto penetro


additae huic quoque sunt ad earn eam classem, quam habebat, sex apertae naves.

addo hic quoque sum ad earn is classis quam habeo sex aperio navo


“tecta urbis” dicat aliquis “et moenia et earn eam turbam, a qua urbs incolitur.” immo hercule produntur ea omnia deleto hoc exercitu, non servantur.

tectum urbs dico aliquis et moenia et earn is turba ab qui urbs incolo immo herculis prodo is omnis deleo hic exercitus non servo


Boeotorum gentem, captatam Philippo, numquam ad scribendum amicitiae foedus adduci potuisse;

boeotor gens capto philippus numquam ad scribo amicitia foedus adduco possum


Astapa urbs erat, Carthaginiensium semper partis; neque id tam dignum ira erat, quam quod extra necessitates belli praecipuum in Romanos gerebant odium.

astapa urbs sum carthaginiensis semper pars neque is tam dignus ira sum quam qui extra necessitas bellum praecipuus in romanus gero odium


ceterum tota invidia tribuniciae potestatis versa in auctorem est, nec in eum consules acrius quam ipsius collegae coorti sunt, auxilioque eorum dilectum consules habent.

ceterum totus invidia tribunicius potestas verso in auctor sum neque in is consul acer quam ipse collega coorior sum auxilio is dilectus consul habeo


his per se aegra mens senis stimulabatur, et animo magis quam vultu ea crimina accipiebat.

hic per sui aeger mens senex stimulo et animus magis quam vultus is crimen accipio


Hasdrubal tum forte, cum haec gerebantur, apud Syphacem erat; qui Numidae, baud haud sane multum ad se pertinere credenti,

hasdrubal tum fors cum hic gero apud syphacem sum qui numida baud haud sanus multus ad sui pertineo credo


quae ne aeterna illis licentia sit, legem se promulgaturum, ut quinque viri creentur legibus de imperio consulari scribendis: quod populus in se ius dederit, eo consulem usurum; non ipsos libidinem ac licentiam suam pro lege habituros.

qui ne aeternus ille licentia sum lex sui promulgo ut quinque vir creo lex de imperium consularis scribo qui populus in sui ius do is consul utor non ipse libido atque licentia suus pro lex habeo


tum Pinarius: at illi, si ad consulem gravarentur mittere, sibi saltem darent populi concilium, ut sciretur, utrum paucorum ea denuntiatio an universe civitatis esset. consensa in posterum diem contio.

tum pinarius at ille si ad consul gravo mitto sui saltem do populus concilium ut scio utrum paucus is denuntiatio an universus civitas sum consentio in posterus dies contio


intestinis externisque praeterea multis caedibus infamem nec ullo commendabilem merito praeferebant vulgo civitates tam pio erga propinquos, tam iusto in civis, tam munifico erga omnes homines regi,

intestinum externus praeterea multus caedes infamo neque ullus commendabilis mereo praefero vulgo civitas tam pius erga propinquus tam justus in civis tam munificus erga omnis homo rex


haec Hannibal apud Carthaginienses. Scipio contione advocata Masinissam ad regnum paternum Cirta oppido et ceteris urbibus agrisque, quae ex regno Syphacis in populi Romani potestatem venissent, adiectis donavit.

hic hannibal apud carthaginiensis scipio contio advoco masinissa ad regnum paternus cirta oppidum et ceterus urbs ager qui ex regnum syphacis in populus romanus potestas venio adicio dono


multa secunda proelia fecit, aliquot urbes hostium vi cepit. praedae erat largitor et benignitatem per se gratam comitate adiuvabat militemque his artibus fecerat et periculi et laboris avidum.

multus secundus proelio facio aliquot urbs hostis vis capio praeda sum largitor et benignitas per sui gratus comitas adjuvo milito hic ars facio et periculum et labor avidus


Hasdrubal dum lux viam ostenderet, ripa fluminis signa ferri iubet, et per tortuosi amnis sinus flexusque cum iter errore revolvens baud multum processisset, ubi prima lux transitum opportunum ostendisset, transiturus erat.

hasdrubal dum lux via ostendo ripa flumen signum fero iubeo et per tortuosus amnis sinus flecto cum iter error revolvo baud multus procedo ubi primus lux transeo opportunus ostendo transeo sum


quo ab se descivissent; invectusque graviter in perfidiam eorum, Argos tamen se iis redditurum dixit;

quo ab sui descio invectusque gravis in perfidia is argi tamen sui is reddo dico


qui ut regnare coepit, et avitae gloriae memor et quia proximum regnum, cetera egregium, ab una parte haud satis prosperum fuerat, aut neglectis religionibus aut prave cultis, longe antiquissimum ratus sacra publica, ut ab Numa instituta erant, facere, omnia ea ex commentariis regis pontificem in album relata proponere in publico iubet. inde et civibus otii cupidis et finitimis civitatibus facta spes in avi mores atque instituta regem abiturum.

qui ut regno coepio et avitus gloria memor et quia propior regnum ceterus egregius ab unus pars haud satis prosper sum aut neglego religio aut pravus colo longus antiquus reor sacer publicus ut ab numa institutum sum facio omnis is ex commentarius rex pontifex in albus refero propono in publicus iubeo inde et civis otium cupidus et finitimus civitas facio spes in avus mos atque institutum rex abeo


eodem a Venusia consul Romanus exploratis itineribus contendit, et mille fere et quingentos passus castra ab hoste locat.

idem ab venusia consul romanus exploro iter contendo et mille fere et quingenti patior castrum ab hostis loco


et illos nihil indicta causa passuros. silentium prae metu ceterorum fuit; quos nominatim depoposcerat, ipsi se ituros professi sunt, fide accepta a legatis vim abfuturam, donec causam dixissent.

et ille nihil indico causa patior silentium prae metus ceterus sum qui nominatim deposco ipse sui eo profiteor sum fides accipio ab legatus vis absum donec causa dico


dimissis Siculis Campanisque dilectus habitus.

dimitto siculis campanus delectus habitus


neque vos illorum scelus similisque sceleri eventus deterrere a vecordi discordia potuit, neque horum bona mens, bona fortuna ad sanitatem flectere.

neque tu ille scelus similis scelus evenio deterreo ab vecordi discordia possum neque hic bonus mens bonus fortuna ad sanitas flecto


ne quis plus quingentas iugera agri possideret; tertiam, ne tribunorum militum comitia fierent consulumque utique alter ex plebe crearetur, — cuncta ingentia et quae sine certamine maximo obtineri non possent. Omnium omnium igitur simul rerum,

ne quis multus quingenti iugerum ager possideo tertius ne tribunus miles comitium fio consul utique alter ex plebs creo cunctus ingens et qui sine certamen maximus obtineo non possum omnis omnis igitur simul res


id si nullum sit, si sibi a consule negetur, deos hominesque se testis facere, invitos et coactos se, ne eadem, quae Saguntini passi sint, patiantur, defecturos et cum ceteris potius Hispanis quam solos perituros esse.

is si nullus sum si sui ab consul nego deus homo sui testis facio invitus et cogo sui ne idem qui saguntinus patior sum patior deficio et cum ceterus potis hispanus quam solus pereo sum


in Galbam pro se quisque probra ingerere. tandem hoc tumultu sedato M. Servilius, qui consul et magister equitum fuerat, ut de integro eam rem agerent ab tribunis petere, dicendique sibi ad populum potestatem facerent.

in galba pro sui quisque probrum ingero tandem hic tumultus sedo m servilis qui consul et magister eques sum ut de integer is res ago ab tribunus peto dico sui ad populus potestas facio