nisi magnifice instaurarentur ii ludi, periculum urbi fore; iret, ea consulibus nuntiaret. quamquam hand haud sane liber erat religione animus, verecundia tamen maiestatis magistratuum cum timore vicit, ne in ora hominum pro ludibrio abiret.

nisi magnificus instauro is ludo periculum urbs sum eo is consul nuntio quamquam hand haud sanus liber sum religio animus verecundia tamen maiestas magistratus cum timor vinco ne in os homo pro ludibrium abeo


prodigia quoque, priusquam ab urbe consules proficiscerentur, procurari placuit.

prodigium quoque priusquam ab urbs consul proficisco procuraris placeo


legati ab Orico ad M. Valerium praetorem venerunt, praesidentem classi Brundisio Calabriaeque circa litoribus, nuntiantes Philippum primum Apolloniam temptasse lembis biremibus centum viginti flumine adverso subvectum;

legatus ab oricos ad m valerius praetor venio praesideo classis brundisium calabria circa litus nuntio philippus primus apollonia tento lembus biremis centum viginti flumen adverso subvectum


primis ferme tenebris, cum in conspectu iam castra, iam Aquiloniam habuissent, clamor eos utrimque par accidens sustinuit;

primus ferme tenebrae cum in conspectus iam castrum iam aquilonia habeo clamor is utrimque par accido sustineo


ubi cum ea, quae imperarentur ab Romanis, exposuisset et graviora atque indigniora quaedam falso adfinxisset, et ad singula nunc ab universis, nunc a partibus contionis acclamaretur, interrogavit, quid se respondere ad ea aut quid facere vellent.

ubi cum is qui impero ab romanus expono et gravis atque indignus quidam fallo affingo et ad singulus nunc ab universus nunc ab pars contio acclamo interrogo quis sui respondeo ad is aut quis facio volo


qui iam antea id senserat agi, sed earn eam occasionem, ut litterae legatis darentur, quae deprehensae rem coarguere possent, expectabat. postquam datas sensit, rem ad consules detulit.

qui iam antea is sentio ago sed earn is occasio ut littera legatus do qui deprehendo res coarguo possum expectabat postquam do sentio res ad consul defero


inde ingens ferocia superbae suopte ingenio genti crevit, multisque proeliis lacessebant Romanos; sed intentiores ad cavendum consules una pugna fecerat incaute atque inconsulte inita.

inde ingens ferocia superbus suopte ingenium gens cerno multa proelium lacesso romanus sed intendo ad caveo consul unus pugno facio incautus atque inconsultus ineo


profecti consules, quo expeditiores commeatus essent et incertior hostis, qua venturum bellum foret, Fabius per Soranum, Decius per Sidicinum agrum in Samnium legiones ducunt.

proficiscor consul quo expedio commeatus sum et incertus hostis qui venio bellum sum fabius per soranus decius per sidicinus ager in samnium legio duco


et coitiones honorum adipiscendorum causa factas adversus rem publicam esse. latiorque et re et personis quaestio fieri, baud haud abnuente dictatore sine fine ulla quaestionis suae ius esse.

et coitio honor adipiscendorum causa facio adverro res publicus sum fero et res et persona quaestio fio baud haud abnuo dictator sine finis ullus quaestio suus ius sum


ibi cum velut saeptos montium altitudo teneret Gallos circumspectarentque, quanam per iuncta caelo iuga in alium orbem terrarum transirent, religio etiam tenuit, quod adlatum est advenas quaerentes agrum ab Salluvium gente oppugnari.

ibi cum velut saepio mons altitudo teneo galli circumspecto quisnam per iungo caelum iugum in alius orbis terra transeo religio etiam teneo qui affero sum advena quaero ager ab salluvium gens oppugnaris


itaque relicta obsidione, quia nullus in tota Acarnaniae atque Aetoliae ora portus erat, qui simul et omnis onerarias, quae commeatum exercitui portabant, caperet et tecta ad hibernandum legionibus praeberet,

itaque relinquo obsidio quia nullus in totus acarnania atque aetolia os portus sum qui simul et omnis oneraria qui commeatus exercitus porto capio et tectum ad hiberno legio praebeo


in sinu maris intimo posita haec urbs est, oblonga forma; duum milium et quingentorum passuum spatium murus amplectitur, coit deinde ex utraque parte in artiorem velut cuneum;

in sinus mare intimo pono hic urbs sum oblongus forma duum mille et quingentor passus spatium murus amplector coeo deinde ex uter pars in artus velut cuneus


interim animi eorum, qui Stratoniceam praesidio obtinebant, confirmati sunt. mox et Dinocrates cum iis, quae proelio superfuerant, copiis intravit muros.

interim animus is qui stratonicea praesidium obtineo confirmo sum mox et dinocrates cum is qui proelium supersum copia intro murus


et ne id ei facere liberum esset, Rhodii Chariclitum cum viginti navibus rostratis ad Patara et Megisten portum miserunt.

et ne is is facio liber sum rhodius chariclitum cum viginti navis rostratus ad patara et megiste portus mitto


Aenesidemus, ne flos Achaeorum iuventutis simul cum urbe amitteretur, pactus a Philocle, ut abire illis liceret, ipse quo loco steterat armatus cum paucis clientibus non excessit.

aenesidemus ne flos achaeus iuventus simul cum urbs amitto paciscor ab philocle ut abeo ille licet ipse quo locus sto armo cum paucus cliens non excedo


fugae sequendique non ante noctem finis fuit. capta quoque ac direpta eodem die castra Volscorum, praedaque omnis praeter libera corpora militi concessa est.

fuga sequor non ante nox finis sum capio quoque atque direptor idem dies castrum volscus praeda omnis praeter liber corpus miles concedo sum


sedendo et cunctando, bellum gerebat receperatque suos in priora castra, quae pro Gereoni moenibus erant. iusta quoque acie

sedeo et cuncto bellum gero recipio suus in prior castrum qui pro gereoni moenia sum iustus quoque acies


et turba Coronaeorum Haliartiorumque convenerat ad defendendum decretum regiae societatis. sed constantia principum docentium cladibus Philippi Antiochique, quanta esset vis et fortuna imperii Romani, victa tandem multitudo et, ut tolleretur regia societas, decrevit, et eos, qui auctores paciscendae amicitiae fuerant, ad satisfaciendum legatis Chalcidem misit fideique legatorum commendari civitatem iussit.

et turba coronaeus haliartii convenio ad defendo decretum regia societas sed constantia princeps doceo clades philippus antiochus quantus sum volo et fortuna imperium romanus vinco tandem multitudo et ut tollo regius societas decerno et is qui auctor pacisco amicitia sum ad satisfaciendum legatus chalcis mitto fides legatus commendaris civitas iubeo


Quinctium rebus divinis Romae maiorem partem anni retentum ita gessisse tamen res, ut, si ant aut maturius in provinciam venisset, aut hiems magis scra sera fuisset, potuerit debellare;

quintius res divinus roma magnus pars annus retendo ita gero tamen res ut si ant aut maturus in provincia venio aut hiems magis scra serus sum possum debellaris


medius omnium rex erat; circa eum agema quod vocant, equitumque sacrae alae.

medius omnis rex sum circa is agema qui voco equio sacer ala


deinde aliae quoque civitates, quae ad Hampsicoram Poenosque defecerant, obsidibus datis dediderunt sese; quibus stipendio frumentoque imperato pro cuiusque aut viribus aut delicto Caralis exercitum reduxit.

deinde alius quoque civitas qui ad hampsicoram poeni deficio obsidibus do dedo sui qui stipendium frumentum impero pro quisque aut vis aut delinquo caral exercitus reduco


constitit rex, incertus, quantae hostium copiae essent. duas inde ex agmine turmas Threcum, duas Macedonum cum binis Cretensium cohortibus et Threcum misit.

consto rex incertus quantus hostis copia sum duo inde ex agmen turma threcum duo macedones cum bini cretensis cohors et threcum mitto


ludi Apollinares et priore anno fuerant et, eo anno ut fierent, referente Calpurnio praetore, senatus decrevit, ut in perpetuum voverentur. —

ludo apollinaris et prior annus sum et is annus ut fio refero calpurnius praetor senatus decerno ut in perpetuus voverentur


equites L. Veturium et Q. Caecilium legatos magnis tulisse laudibus hortatosque esse plebem, ut eos consules in proxumum annum crearent;

eques l veturius et q caecilius legatus magnus fero laus horto sum plebs ut is consul in proximus annus creo


agrum sese daturum esse in Italia Africa Hispania, ubi quisque velit, immunem ipsi, qui accepisset, liberisque; qui pecuniam quam agrum maluisset, ei se argento satisfacturum;

ager sui do sum in italia africanus hispania ubi quisque volo immunis ipse qui accipio libo qui pecunia quam ager malo is sui argentum satisfacturum


“ista quidem sententia” inquit “ea est, quae neque amicos parat nec inimicos tollit. servate modo quos ignominia inritaveritis: ea est Romana gens, quae victa quiescere nesciat.

iste quidem sententia inquam is sum qui neque amicus paro neque inimicus tollo servo modo qui ignominia inritaveritis is sum romanus gens qui vinco quiesco nescio


hac perculsi clade Boeoti, cum omnia terrore ac fuga completa essent, legatos mittunt. qui cum in castra non admitterentur, Achaei Atheniensesque supervenerunt.

hic percello clades boeotus cum omnis terror atque fuga compleo sum legatus mitto qui cum in castrum non admitto achaeus atheniensis supervenio


et P. Cornelius in locum eius quae missa cum praetore erat, scripta legione nova profectus ab urbe sexaginta longis navibus praeter oram Etruriae Ligurumque et inde Salluvium montis pervenit Massiliam et ad proxumum ostium Rhodani —

et p cornelius in locus is qui mitto cum praetor sum scribo legio novo proficiscor ab urbs sexaginta longus navis praeter ora etruria ligur et inde salluvium mons pervenio massilia et ad proximus ostium rhodanus


ingemuistis modo voce huius audita. quid id refert? iam si suffragium detur, hunc, qui malum vobis minatur, iis, qui agros sedesque ac fortunas stabilire volunt, praeferetis.”

ingemo modo vox hic audio quis is refero iam si suffragium do hic qui malus tu mino is qui ager sedeo atque fortuna stabilio volo praefero


copias omnis contrahit. ipse centum hostiis sacrificio regaliter Minervae, quam vocant Alcidemon, facto cum purpuratorum et satellitum manu profectus Citium est. eo iam omnes Macedonum et externorum auxiliorum convenerant copiae.

copia omnis contraho ipse centum hostia sacrificium regaliter minerva quam voco alcidemon facio cum purpurator et satelles manus proficiscor citius sum is iam omnis macedones et externus auxilia convenio copia


Cretenses et hostium auxiliares, equitumque idem genus, Tarentini, praesidio aquatoribus erant. aliquamdiu dubium proelium fuit ut eodem ex parte utraque hominum genere et armis paribus;

cretensis et hostis auxiliaris equio idem genus tarentinus praesidium aquator sum aliquamdiu dubius proelium sum ut idem ex pars uter homo genus et arma par


ibi cum interdiu milites in navibus tenuisset, nocte in litus expositos ad partem eam muri, qua capta Carthago ab Romanis fuerat, ducit, nec praesidio satis valido urbem teneri ratus et aliquos oppidanorum ad spem novandi res aliquid moturos.

ibi cum interdiu miles in navis teneo nox in litus expono ad pars is murus qui capio carthago ab romanus sum duco neque praesidium satis validus urbs teneo reor et aliquis oppidanus ad spes novo res aliquis moveo


haec approbantibus cunctis iubentibusque dicere ipsum, omissa in id verecundia, quid sibi ab senatu populoque Romano tribui aequum censeret; propensius cumulatiusque, si quo possit, prout eius merita sint,

hic approbo cunctus jubeo dico ipse omitto in is verecundia quis sui ab senatus populo romanus tribuo aequus censeo propendeo cumulo si quo possum prout is mereo sum


eo referente senatus consultum factum est, ut M. Fulvius in Hispaniam relegaretur ultra novam Carthaginem; litteraeque ei datae sunt a consule ad P. Manlium in Hispaniam ulteriorem deferendae:

is refero senatus consulo facio sum ut m fulvus in hispania relego ultra novus carthago littera is do sum ab consul ad p manlius in hispania ulter defero


sed ubi iam baud haud plus quingentos passus acies inter sese aberant, signo receptui dato Scipio patefactisque ordinibus equitatum omnem levemque armaturam, in medium acceptam divisamque in partes duas, in subsidiis post cornua locat.

sed ubi iam baud haud multus quingenti patior acies inter sui absum signum receptus do scipio patefacio ordo equitas omnis levo armo in medius accipio divisamque in pars duo in subsidium post cornu loco


Histri, ut primum ad lacum Timavi castra Romana sunt mota, ipsi post collem occulto loco consederunt, et inde obliquis itineribus agmen sequebantur, in omnem occasionem intenti;

histrus ut primus ad lacus timavus castrum romanus sum moueo ipse post collis occulo locus consido et inde obliquus iter agmen sequor in omnis occasio intendo


tum vocatos ad contionem milites praetor signa extra urbem efferre iubet castraque in campo locat cum gravi edicto, si quis miles aut in urbe restitisset ant aut secum extulisset quod suum non esset; Locrensibus se permittere, ut, quod sui quisque cognosset, prenderet, si quid non compareret, repeteret.

tum voco ad contio miles praetor signum extra urbs effero iubeo castro in campus loco cum gravis edictum si quis miles aut in urbs resto ant aut sui effero qui suus non sum locrensis sui permitto ut qui suus quisque cognosco prehendo si quis non compareo repeto


tur tum Appius, iam prope esse ratus, ut, ni violentiae eorum pari resisteretur audacia, victum imperium esset,

tur tum appius iam prope sum reor ut ni violentia is par resisto audacia vinco imperium sum


alibi popularis iuventus erat. nec cetera modo tribuni tranquillo peregere, sed refecti quoque in insequentem annum. ne voce quidem incommodi, nedum ut ulla vis fieret, paulatim permulcendo tractandoque mansuefecerant plebem. his per totum annum artibus lex elusa est.

alibi popularis juventus sum neque ceterus modo tribunus tranquillus perago sed reficio quoque in insequor annus ne vox quidem incommodus nedum ut ullus volo fio paulatim permulceo tracto mansuefacio plebs hic per totus annus ars lex eludo sum


in eum campum via alia per cavam rupem Romani demisso agmine cum ad alias angustias protinus pergerent, saeptas deiectu arborum saxorumque ingentium obiacente mole invenere. cum fraus hostilis apparuisset, praesidium etiam in summo saltu conspicitur.

in is campus via alius per caveo rupes romanus demitto agmen cum ad alius angustiae protinus pergo saepio deiectus arbor saxum ingens objaceo moles invenio cum fraus hostilis appareo praesidium etiam in superus saltus conspicio


ita diu repugnante P. Scipione Africano, qui parum ex dignitate populi Romani esse ducebat subscribere odiis accusatorum Hannibalis

ita diu repugno p scipio africanus qui parum ex dignitas populus romanus sum duco subscribo odium accusator hannibal


relicum ex Illyrico praedae ducenti viginti lembi erant; de Gentio rege captos eos Corcyraeis et Apolloniatibus et Dyrrhachinis Q. Cassius ex senatus consulto tribuit.

relicum ex illyricus praeda ducenti viginti lembus sum de gentius rex capio is corcyraeus et apolloniatibus et dyrrhachinis q casseius ex senatus consultum tribuo


L. Coelius, legatus Romanus, praeerat Illyrico; qui moveri non ausus, cum in iis locis rex esset, post profectionem demum eius conatus in Penestis Uscanam recipere, a praesidio, quod ibi Macedonum erat, cum multis volneribus repulsus Lychnidum copias reduxit.

l caelius legatus romanus praesum illyricus qui moveo non audeo cum in is locus rex sum post profectio demum is conor in penestae uscana recipio ab praesidium qui ibi macedones sum cum multus vulnus repello lychnidus copia reduco


neque enim in Aeolidem Ioniamque coloniae in servitutem regiam missae sunt, sed stirpis augendae causa gentisque vetustissimae per orbem terrarum propagandae.”

neque enim in aeolis ionia colonia in servitus regia mitto sum sed stirps augeo causa gens vetustus per orbis terra propago


ea ultima fuit causa, cum multae ante querimoniae ultro citroque iactatae essent, cur per fetiales rebus repetitis bellum Tiburti populo indiceretur.

is ulter sum causa cum multus ante querimonia ultro citer jacto sum cur per fetial res repeto bellum tiburtus populus indico


scire sese populi Romani aerarium bello exhauriri, et cum iuxta pro urbibus agrisque sociorum ac pro capite atque arce Italiae, urbe Romana, atque imperio geratur, aequum censuisse Neapolitanos,

scio sui populus romanus aerarius bellum exhaurio et cum iuxta pro urbs ager socius atque pro caput atque arx italia urbs romanus atque imperium gero aequus censeo neapolitani


binaque castra clade una deleta. duces tamen ambo et ex tot milibus armatorum duo milia peditum et quingenti equites semermes, magna pars saucii adfiatique adflatique incendio effugerunt.

bini castrum clades unus deleo dux tamen ambo et ex tot mille armator duo mille pedes et quingenti eques semermes magnus pars saucius adfiatique afflo incendium effugio


nusquam alibi quam in Macedonia bellum erat. suspectum tamen Gentium, Illyriorum regem, habebant.

nusquam alibi quam in macedonius bellum sum suspicio tamen gentius illyrius rex habeo


victus esset consiliis iuvenis unius, ne singulos nominem, senatus ille, quem qui ex regibus constare dixit unus veram speciem Romani senatus cepit!

vinco sum consilium juvenis unus ne singuli nomino senatus ille qui qui ex rex constaris dico unus verus species romanus senatus capio


inventi quidam sunt mersis in effossam terram capitibus, quos sibi ipsos fecisse foveas obruertisque obruentesque ora superiecta humo interclusisse spiritum apparebat.

invenio quidam sum mergo in effodio terra caput qui sui ipse facio foveo obruertisque obruo os superjacio humo intercludo spiritus appareo


ut suae leges, sui magistratus Capuae essent; ut trecentos ex Romanis captivis Poenus daret Campanis, quos ipsi elegissent, cum quibus equitum Campanorum, qui in Sicilia stipendia facerent, permutatio fieret.

ut suus lex suus magistratus capua sum ut trecenti ex romanus captivus poenus do campanus qui ipse eligo cum qui eques campanus qui in sicilia stipendium facio permutatio fio


M. Cornelius novo consuli tradere exercitum iussus; ipse prorogato imperio Galliam provinciam obtineret cum legionibus iis, quas L. Scribonius priore anno habuisset.

m cornelius novo consul trado exercitus iubeo ipse prorogo imperium gallia provincia obtineo cum legio is qui l scribonius prior annus habeo


ceterum nemini omnium maior ea iustiorque quam ipsi consuli videri; gaudio efferri, qua parte copiarum alter consul victus foret, ea se vicisse:

ceterum nemo omnis magnus is justus quam ipse consul video gaudium effero qui pars copia alter consul vinco sum is sui vinco


issentque confestim ad urbem, ni venire contra exercitum dictatoremque adversus se M. Valerium Corvum dictum audissent et nagistrum magistrum equitum L. Aemilium Mamercinum.

eo confestim ad urbs ni venio contra exercitus dictator adverro sui m valerius corvus dico audio et nagistrum magister eques l aemilius mamercinus


nec tamen is terror, cum omnia bello flagrarent, fide socios dimovit, videlicet quia iusto et moderato regebantur imperio nec abnuebant, quod unum vinculum fidei est, melioribus parere.

neque tamen is terror cum omnis bellum flagro fides socius dimoveo videlicet quia justus et modero rego imperium neque abnuo qui unus vinculis fides sum bonus pareo


amicitiam renuntiatam uideri, videri, cum legatis totiens repetentibus res nec reddi nec satisfieri aequum censuissent;

amicitia renuntio uideo video cum legatus totiens repeto res neque reddo neque satisfieri aequus censeo


petiere, ne, priusquam ipsi senatum Romanum adissent, Veios iretur. ab senatu impetratum, quia discordia intestina laborarent Veientes, ne res ab iis repeterentur; tantum afuit, ut ex incommodo alieno sua occasio peteretur.

peto ne priusquam ipse senatus romanus adeo veii iretur ab senatus impetro quia discordia intestinum laboro veiens ne res ab is repeto tantus asum ut ex incommodus alienus suus occasio peto


errorem et tuba audita ex theatro faciebat, nam et Romana erat, a proditoribus ad hoc ipsum praeparata, et inscienter a Graeco inflata, quis aut quibus signum daret, incertum efficiebat.

error et tuba audio ex theatrum facio nam et romanus sum ab proditor ad hic ipse praeparo et insciens ab graecum inflo quis aut qui signum do incertus efficio


postremo se collegae honores praemiaque concessurum verecundia aetatis eius maiestatisque; cum periculum, cum dimicatio proposita sit, neque cedere sua sponte neque cessurum;

postremo sui collega honor praemium concedo verecundia aetas is majestas cum periculum cum dimicatio propono sum neque cedo suus sponte neque cedo


potiemur praeterea cum pulcherrima opulentissimaque arbe, tum opportunissima portu egregio, unde terra marique, quae belli usus poscunt, suppeditentur. quae cum magna ipsi habebimus, tum dempserimus hostibus multo maiora.

potio praeterea cum pulcher opulens arbe tum opportunus portus egregius unde terra mare qui bellum utor posco suppedito qui cum magnus ipse habeo tum demo hostis multus magnus


additi erant Bruttiorum indidem perfugae, et audacia et audendi omnia necessitatibus pares.

addo sum bruttius indidem perfuga et audacia et audeo omnis necessitas par


ad ea Epicydes, si qua ad se mandata haberent, responsum eis ait se daturos fuisse; cum in eorum, ad quos venerint, manu res Syracusana esset, tum reverterentur.

ad is epicydes si qui ad sui mandatum habeo responsum is aio sui do sum cum in is ad qui venio manus res syracusanus sum tum revorto


nec rei navalis cura omissa. duumviros in earn eam rem consules creare iussi, per quos naves viginti deductae navalibus sociis civibus Romanis, qui servitutem servissent, complerentur, ingenui tantum ut iis praeessent.

neque res naval cura omitto duoviri in earn is res consul crearis iubeo per qui navo viginti deduco naval socius civis romanus qui servitus servissent compleo ingenuus tantus ut is praesum


quisquis magistratus eos ludos quando ubique faxit, hi ludi recte facti donaque data recte sunto.” supplicatio inde ab duobus consulibus edicta per biduum fuit.

quisquis magistratus is ludus quando ubique facio hic ludo rectus facio dono do rectus sum supplicatio inde ab duo consul edico per biduus sum


statua in comitio posita; agri quantum uno die circumaravit datum. privata quoque inter publicos honores studia eminebant;

statua in comitium pono ager quantus unus dies circumaravit do privo quoque inter publicus honor studium emineo


an ab illo consilio velut transiliendum ad aliud fuit, ut ferro te, et quidem eodem die, per speciem comisationis occiderem?

an ab ille consilium velut transiliendum ad alius sum ut ferrum tu et quidem idem dies per species comisatio occaedes


products productus ad populum a magistratibus praefectus Romanus cum consulis de ea re ius ac potestatem esse,

products produco ad populus ab magistratus praefectus romanus cum consul de is res ius atque potestas sum


inde Rhodum non tam victoria laeti, quam alius alium accusantes, quod, cum potuisset, non omnis submersa aut capta classis hostium foret, redierunt.

inde rhodos non tam victoria laetus quam alius alius accuso qui cum possum non omnis submergo aut capio classis hostis sum redeo


Samnites eo anno imperatorem C. Pontium, Herenni filium, habuerunt, patre longe prudentissimo natum, primum ipsum bellatorem ducemque.

samnites is annus imperator que pontius herennius filius habeo pater longus prudens natus primus ipse bellator dux


igitur Democrates, qui praefectus antea classis fuerat, forte illo loco praepositus, postquam quieta omnia circa se vidit, alias partes eo tumultu personare, ut captae urbis interdum excitaretur clamor,

igitur democrates qui praefectus antea classis sum fors ille locus praepono postquam quietus omnis circa sui video alius pars is tumultus personaris ut capio urbs interdum excito clamor


ceterum hic quoque ei timor causa fuit maturius movendi ex hibernis. per idem tempus Cn. Servilius consul Romae idibus Martiis magistratum iniit.

ceterum hic quoque is timor causa sum maturus moveo ex hibernus per idem tempus cn servilis consul roma idus martius magistratus ineo


M. Aemilius Regillus flamen est Quirinalis, quem neque mittere a sacris neque retinere possumus, ut non deum aut belli deseramus curam.

m aemilius regillus flamen sum quirinal qui neque mitto ab sacrum neque retineo possum ut non deus aut bellum desero cura


C. Servilius pontifex maximus piacula irae deum conquirere iussus, decemviri libros inspicere, consul Apollini Aesculapio Saluti dona vovere et dare signa inaurata:

que servilis pontifex magnus piaculum ira deus conquiro iubeo decemviri liber inspicio consul apollo aesculapius salus donum voveo et do signum inauro


tantum par Camillo defuit actor; cetera eodem ordine eodemque fortunae eventu gesta. quin etiam ducibus captivis, qui caedi nocturnae superfuerant, ad aliam manum Tuscorum ad salinas profecti nocte insequenti ex inproviso maiorem caedem edidere duplicique victoria orantes Veios redeunt.

tantus par camillus desum actor ceterus idem ordo idem fortuna evenio gero quin etiam dux captivus qui caedo nocturnus supersum ad alius manus tuscus ad salinae proficiscor nox insequor ex improvide magnus caedes edo duplex victoria oro veii redeo


citatum agmen praeter Capuam rapit, obviosque ex fuga Campanorum dato praesidio Capuam duci, saucios vehiculis portari iubet.

citas agmen praeter capua rapio obviosque ex fuga campanus do praesidium capua duco saucius vehiculis porto iubeo


spatio autem indutiarum sumpto aecum bellum futurum: illum nihilo paratiorem, Romanos omnibus instructiores rebus coepturos bellum. Boeotorum quoque se concilium arte distraxisse, ne coniungi amplius ullo consensu Macedonibus possent.

spatium autem indutiaris sumo aequus bellum sum ille nihilum paro romanus omnis instruo res coepio bellum boeotor quoque sui concilium ars distraho ne conjungo amplus ullus consensus macedones possum


non tamen omisere pugnam deserti ab Etruscis Fregellani, donec integri consules hortando ipsique ex parte pugnando rem sustinebant;

non tamen omitto pugna desero ab etruscus fregellanus donec integer consul horto ipse ex pars pugno res sustineo


cum his cogitationibus omnium ordinum homines proficiscentem consulem prosecuti sunt.

cum hic cogitatio omnis ordo homo proficisco consul prosequor sum


multi circumventi in acie caesi; multi per patentem circa campum fuga sparsi tenente omnia equitatu passim interierunt.

multus circumvenio in acies caedo multus per pateo circa campus fuga spargo teneo omnis equitatus passim intereo


meridie fere receptui cani suis consul iussit. ita eo die diremptum proelium est haud paucis utrimque interfectis.

meridies fere receptus canis suus consul iubeo ita is dies disredimo proelium sum haud paucus utrimque interficio


pecuniane a nobis adiutum an frumento? auxiliis terrestribus an navalibus? quod praesidium tenuisse nos? ubi pugnasse aut sub illius ducibus aut per nos ipsos? si quaereret, ubi miles noster, ubi navis intra praesidia sua fuisset, quid responderemus?

pecunia ab nos adjuvo an frumentum auxilium terrestris an naval qui praesidium teneo nos ubi pugno aut sub ille dux aut per nos ipse si quaero ubi miles noster ubi navus intra praesidium suus sum quis respondeo


plus itaque misericordia ad poenae veniam inpetrandam quam causa ad crimen purgandum valuit.

multus itaque misericordia ad poena venio impetro quam causa ad crimen purgo valeo


ac nescio an maiora vincula maioresque necessitates vobis quam captivis vestris fortuna circumdederit:

atque nescio an magnus vinculum magnus necessitas tu quam captivus vester fortuna circumdo


de qua re querente graviter Q. Caecilio et simul Lacedaemoniis deplorantibus moenia diruta, abductam plebem in Achaiam et venumdatam, ademptas, quibus ad earn eam diem civitas stetisset,

de qui res queror gravis q caecilius et simul lacedaemonius deploro moenia diruo abduco plebs in achaia et venumdatam adimo qui ad earn is dies civitas sto


legis Liciniae patrocinium tribuni iactabant; propior dolor plebi faenoris ingravescentis erat, curaeque privatae in certaminibus publicis erumpebant.

lex licinia patrocinium tribunus jacto propior dolor plebs faenus ingravescentis sum cura privo in certamen publicus erumpo


is est, qui cum ad inferendum populo Romano bellum ex Asia in Europam transisset, nihil memorabilius toto tempore hibernorum gesserit, quam quod amoris causa ex domo privata et obscuri etiam inter popularis generis uxorem duxit, et novus maritus,

is sum qui cum ad infero populus romanus bellum ex asia in europa transeo nihil memorabilis totus tempus hibernus gero quam qui amor causa ex domus privo et obscurus etiam inter popularis genus uxor duco et novus maritus


id vectigal commentum alterum ex censoribus satis credebant, populo iratum, quod iniquo iudicio quondam damnatus esset; et in pretio salis maxime oneratas tribus, quarum opera damnatus erat, credebant.

is vectigal commentus alter ex censor satis credo populus irascor qui iniquus iudicium quondam damno sum et in pretium sal magnus onero tres qui opus damno sum credo


— cum omnes victi metu permitterent, “Claudam” inquit “in curia vos et tamquam et ipse cogitati facinoris particeps adprobando consilia, quibus nequiquam adversarer, viam saluti vestrae inveniam.

cum omnis vinco metus permitto claudo inquam in curia tu et tamquam et ipse cogitas facinus particeps adprobo consilium qui nequiquam adverso via salus vester invenio


ad veteres exercitus duae urbanae legiones consulibus scriptae, summaque trium et viginti legionum eo anno effecta est.

ad vetus exercitus duo urbanus legio consul scribo summum tres et viginti legio is annus efficio sum


causam inaugurari coacti flaminis libens reticuissem, ni ex mala fama in bonam vertisset. ob adulescentiam neglegentem luxuriosamque C. Flaccus flamen captus a P. Licinio pontifice maximo erat, L. P. Flacco fratri germano cognatisque aliis ob eadem vitia invisus.

causa inauguraris cogo flamen libet reticeo ni ex malus fama in bonus verto ob adulescentia neglego luxuriosus que flaccus flamen capio ab p licinius pontifex maximus sum l p flaccus frater germanus cognatus alius ob idem vitio invideo


controversias inter se iure ac iudicio disceptanto, aut, si utrisque placebit, bello.”

controversia inter sui ius atque iudicium disceptanto aut si uterque placeo bellum


per eosdem forte dies M. Iunius consul ex Histria comitiorum causa Romam venit.

per idem fors dies m junius consul ex histria comitium causa roma venio


opinio etiam sine auctore exierat non in praesentis modo temporis eos iniuriam conspirasse, sed foedus clandestinum inter ipsos iure iurando ictum, ne comitia haberent perpetuoque decemviratu possessum semel obtinerent imperium.

opinio etiam sine auctor exeo non in praesum modo tempus is iniuria conspiro sed foedus clandestinus inter ipse ius iuro ictus ne comitium habeo perpetuus decemviratu possessus semel obtineo imperium


consulatum unum certe plebis Romanae esse, populum eum liberum habiturum ac daturum ei, qui mature vincere quam diu imperare malit.

consulatus unus certus plebs romanus sum populus is liber habeo atque do is qui maturus vinco quam diu impero malo


tum utique inmodice inmodesteque non [ Iannibale Hannibale magis victo ab se quam Q. Fabio gloriari: illum,

tum utique immodicus inmodesteque non iannibal hannibal magis vinco ab sui quam q fabius glorior ille


proinde inter Capuam Suessulamque castra castris conferamus et, Samnis Romanusne imperio Italiam regat, decernamus.”

proinde inter capua suessula castrum castrum confero et samnis romanus imperium italia rego decerno


et silentio nequiquam per praeconem temptato, cum prae strepitu ac tumultu nec ipsius dictatoris nec apparitorum eius vox audiretur, nox velut in proelio certamini finem fecit.

et silentium nequiquam per praeco tento cum prae strepitus atque tumultus neque ipse dictator neque apparitor is vox audio nox velut in proelium certamen finis facio


ne ear eam patriam, pro qua fortissime felicissimeque ipsi ac patres eorum dimicassent, desererent, Capitolium, aedem Vestae, cetera circa templa deorum ostentantes;

ne ear is patria pro qui fortis felix ipse atque pater is dimico desero capitolium aedes vesta ceterus circa templum deus ostento


haec ubi Asello sunt nuntiata in castra, id modo moratus, ut consulem percunctaretur, liceretne extra ordinem in provocantem hostem pugnare,

hic ubi asellus sum nuntio in castrum is modo moror ut consul percuncto liceo extra ordo in provoco hostis pugno


aequum censebant; nam quod ad eas civitates attineret,

aequus censeo nam qui ad is civitas attineo


peterent pro societate amicitiaque, ut dediticiis suis parcerent neque in eum agrum, qui populi Romani factus esset, hostilia arma inferrent;

peto pro societas amicitia ut dediticius suus parco neque in is ager qui populus romanus facio sum hostilis arma infero


eadem aestate et L. Postumium in Hispania ulteriore bis cum vaccaeis Vaccaeis egregie pugnasse scribunt:

idem aestas et l postumius in hispania ulterior bis cum vaccaeis vaccaei egregius pugno scribo


et L. Manlius Acidinus decederet de provincia multos post annos, plebes Cn. Cornelio Lentulo et L. Stertinio pro consulibus imperium esse in Hispania iussit.

et l manlius acidinus decedo de provincia multus post annus plebs cn cornelius lentulus et l stertinius pro consul imperium sum in hispania iubeo


causam excidii fuisse urbi, quod, cum centum milia denarium et tritici quinquaginta milia modium imperaret, spatium petierint, quo de ea re et ad Hostilium consulem et Romam mitterent legatos.

causa excidium sum urbs qui cum centum mille denarius et triticum quinquaginta mille modius impero spatium peto quo de is res et ad hostilius consul et roma mitto legatus


per eosdem dies principes Aetolorum tres et quadraginta, inter quos Damocritus et frater eius erant, ab duabus cohortibus missis a M’. Acilio Romam deducti et in Lautumias coniecti sunt. cohortes inde ad exercitum redire L. Cornelius consul iussit.

per idem dies princeps aetolus tres et quadraginta inter qui damocritus et frater is sum ab duo cohors mitto ab m acilius roma deduco et in lautumiae conicio sum cohors inde ad exercitus redeo l cornelius consul iubeo


paria quinque et viginti pugnarunt. M. Aurelius Cotta decemvir sacrorum mortuus; in eius locum M’. Acilius Glabrio suffectus.

par quinque et viginti pugno m aurelius cotta decemvir sacer mortuus in is locus m acilius glabrio sufficio


Samnitibus ferociam augebant novae res gestae et paucos ante dies geminata victoria, Romanis contra quadringentorum annorum decora et conditae urbi aequalis victoria;

samnites ferocio augeo novus res gero et paucus ante dies gemino victoria romanus contra quadringentor annus decus et condio urbs aequalis victoria


consules triumpharunt. maiore inde mole Sabini bellum parabant. adversus eos et ne quid simul ab Tusculo, unde, etsi non apertum, suspectum tamen bellum erat, repentini periculi oriretur, P. Valerius quartum T. Lucretius iterum consules facti.

consul triumpho magnus inde moles sabinum bellum paro adverro is et ne quis simul ab tusculus unde etsi non aperio suspicio tamen bellum sum repentinus periculum orior p valerius quartus t lucretius iterum consul facio


T. Quinctium Poenum legatum occupare montes iubet occultumque id iugum capere, quod ab tergo hostibus foret.

t quintius poenus legatus occuparis mons iubeo occulo is iugum capio qui ab tergum hostis sum


duabus quinqueremibus in Africam navigaverit, Hasdrubal Poenorum imperator non ipse modo ad eum in regnum venerit, sed etiam filiam ei nuptum dederit. habuisse eum uno tempore in potestate duos imperatores Poenum Romanumque.

duo quinqueremis in africa navigo hasdrubal poenus imperator non ipse modo ad is in regnum venio sed etiam filia is nubo do habeo is unus tempus in potestas duo imperator poenus romanus


ubi eo ventum est, quacumque incedit armata multitude, pavorem ac tumultum facit; rursus ubi anteire primores civitatis vident, quidquid sit, baud haud temere esse rentur.

ubi is venio sum quicumque incedo armo multitudo pavor atque tumultus facio rursus ubi anteeo primoris civitas video quisquis sum baud haud temere sum reor


Cyzici in prytaneo — id est penetrale urbis, ubi publice, quibus is honos datus est, vescuntur — vasa aurea mensae unius posuit. Rhodiis, ut nihil unum insigne, ita omnis generis, ut quaeque usus eorum postulaverunt, dona dedit.

cyzicus in prytaneum is sum penetral urbs ubi publicus qui is honor do sum vesco vasum aureus metior unus pono rhodius ut nihil unus insignis ita omnis genus ut quisque utor is postulo donum do


postquam deterrere eum a bello nequiit, primo subtrahere sese per alias atque alias causas, ne interesset iis, quae non probabat, coepit; postremo, cum suspectum se esse cerneret et proditionis interdum crimine insimulari, ad Romanos transfugit et magno usui consuli fuit.

postquam deterreo is ab bellum nequeo primus subtraho sui per alius atque alius causa ne intersum is qui non probo coepio postremo cum suspicio sui sum cerno et proditio interdum crimen insimularis ad romanus transfugio et magnus usus consul sum


novum atque iniquum postulare est visus; censuerunt ergo, quos ludos inconsulto senatu ex sua unius sententia vovisset, eos vel de manubiis, si quam pecuniam ad id reservasset, vel sua ipse impensa faceret. eos ludos per dies decem P. Cornelius fecit.

novus atque iniquus postulo sum video censeo ergo qui ludus inconsultus senatus ex suus unus sententia vovisset is vel de manubiae si quam pecunia ad is reservo vel suus ipse impensa facio is ludus per dies decem p cornelius facio


satis eum poenarum dedisse. iam ipse adulescens, iam pater M. Fabius contentionis obliti procumbere ad genua et iram deprecari dictatoris. Tum tum dictator silentio facto “bene habet” inquit,

satis is poena do iam ipse adulescens iam pater m fabius contentio obliuiscor procumbo ad genu et ira deprecor dictator tum tum dictator silentium facio bene habeo inquam


quae in rem esse videbantur, nunc in dextrum cornu ad suos adequitandi, mox inde velut imperato, quod res poposcisset, recipiendi se ad tyrannum.

qui in res sum video nunc in dexter cornu ad suus adequito mox inde velut impero qui res posco recipio sui ad tyrannus


hunc annum — seu tribunos modo seu tribunis suffectos consules quoque habuit — sequitur annus baud haud dubiis consulibus M. Geganio Macerino iterum,

hic annus seu tribunus modo seu tribunus sufficio consul quoque habeo sequor annus baud haud dubius consul m geganio macerino iterum


L. Cincio praetori ad obtinendam Siciliam Cannenses milites dati duarum instar legionum.

l cincius praetor ad obtineo sicilia cannensis miles do duaris instar legio


nullam inde ne fugae quidem patere viam; illo loco aut cadendum esse aut stratis hostibus per corpora eorum evadendum.

nullus inde ne fuga quidem pateo via ille locus aut cado sum aut sterno hostis per corpus is evado


et visa interdiu classis erat, nec sine causa electam ante urbem stationem apparebat. itaque instructi armatique intra portam ad stagnum ac mare versam continebantur.

et video interdiu classis sum neque sine causa eligo ante urbs statio appareo itaque instruo armo intra porta ad stagnum atque mare verro contineo


usque ad nos contemptus Samnitium pervenit, supra non ascendit; itaque umbra vestri auxilii, Romani, tegi possumus, quidquid deinde habuerimus, quidquid ipsi fuerimus, vestrum id omne existimaturi. vobis arabitur ager Campanus,

usque ad nos contemno samnites pervenio supra non ascendo itaque umbra vester auxilium romanus tego possum quisquis deinde habeo quisquis ipse sum vester is omnis existimo tu aro ager campanus


ipse dextrum cornu adversus M. Livium sibi atque Hispanis — et ibi maxime in vetere milite spem habebat — sumpsit;

ipse dexter cornu adverro m livius sui atque hispanus et ibi magnus in veto miles spes habeo sumo


Fabius ab Suessula profectus Arpos primum institit oppugnare. ubi cum a quingentis fere passibus castra posuisset, contemplatus ex propinquo situm urbis moeniaque, quae pars tutissima moenibus erat, quia maxime neglectam custodia vidit, ea potissimum adgredi statuit.

fabius ab suessula proficiscor arpi primus insto oppugnaris ubi cum ab quingenti fere passus castrum pono contemplo ex propinquo sino urbs moenia qui pars tueor moenia sum quia magnus neglego custodia video is potis aggredior statuo


an maiores nunc sunt exercitus in Africa et duces plures melioresque, quam tunc in Hispania fuerunt? an aetas mea tunc maturior bello gerendo fuit, quam nunc est?

an magnus nunc sum exercitus in africanus et dux multus bonus quam tunc in hispania sum an aetas meus tunc maturus bellum gero sum quam nunc sum


et Anagniae et Fregellis nuntiatum est murum portasque de caelo tactas, et in foro Subertano sanguinis rivos per diem totum fluxisse, et Ereti lapidibus pluvisse, et Reate mulam peperisse.

et anagnia et fregellae nuntio sum murus porto de caelum tango et in forum subertanus sanguis rivus per dies totus fluo et eretum lapis pluvisse et reate mula pario


laetitiaque ingenti celebrati festi dies, eo magis etiam, quod populariter dempto capitis insigni purpuraque atque alio regio habitu aequaverat ceteris se in speciem, quo nihil gratius est civitatibus liberis;

laetitia ingens celebro festus dies is magis etiam qui popularis dempto capio insignio purpuro atque alius regius habitus aequo ceterus sui in species quo nihil gratus sum civitas liber


aequi alia ex parte castra in Algido locant depopulanturque inde excursionibus Tusculanum agrum. legati ea ab Tusculo praesidium orantes nuntiant.

aequum alius ex pars castrum in algidus loco depopulor inde excursio tusculanus ager legatus is ab tusculus praesidium oro nuntio


placuit quingentos milites praesidii causa relinqui Chalcide ab Eumene rege, ipsum Athenas ire.

placeo quingenti miles praesidium causa relinquo chalcis ab eumenes rex ipse athenae eo


senatum consules vocant: iubentur subitarium scribere exercitum atque in Algidum ducere. inde posito legis certamine nova de dilectu contentio orta;

senatus consul voco jubeo subitarius scribo exercitus atque in algidus duco inde pono lex certamen novo de delectus contentio orior


muros per inaequalis ductos colles, pleraque alta et difficilia aditu, submissa quaedam et quae planis vallibus adiri possent, ut cuique aptum visun uisum est loco, ita genere omni tormentorum instruxit.

murus per inaequal duco collis plerusque altus et difficilis aditus summitto quidam et qui planus valles adeo possum ut quisque aptus video uideo sum locus ita genus omnis tormentum instruo


per eosdem dies cum ad Marcellum venientem in Siciliam legati Syracusani missi ab Appio essent, auditis condicionibus pacis Marcellus posse rem convenire ratus et ipse legatos Syracusas, qui coram cum praetoribus de renovando foedere agerent, misit.

per idem dies cum ad marcellus venio in sicilia legatus syracusanus mitto ab appius sum audio condicio pax marcellus possum res convenio reor et ipse legatus syracusae qui coram cum praetor de renovo foedus ago mitto


omnia ferro ignique vastantur; praedae undique actae. nec solum modo vastum hosti relictum sed castellis etiam vicisque inlatus ignis; urbibus oppugnandis temperatum, in quas timor Etruscos conpulerat.

omnis ferrum ignis vasto praeda undique ago neque solus modo vastus hostis relinquo sed castellum etiam vicus infero ignis urbs oppugno tempero in qui timor etrusci conpello


“ Si si civis vester Alco, sicut ad pacem petendam ad Hannibalem venit, ita pacis condiciones ab Hannibale ad vos rettulisset, supervacaneum hoc mihi fuisset iter, quo nec orator Hannibalis nec transfuga ad vos veni;

si si civis vester alco sicut ad pax peto ad hannibal venio ita pax condicio ab hannibal ad tu refero supervacaneus hic ego sum iter quo neque orator hannibal neque transfuga ad tu venio


his adiunctis Ephesum hostem persecuti ante ostium portus acie instructa steterunt. postquam confessionem victis satis expresserunt, Rhodii et Eumenes domos dimissi;

hic adjungo ephesus hostis persequor ante ostium portus acies instruo sto postquam confessio vinco satis exprimo rhodius et eumenes domus dimitto


vicinae urbis audita clades spatium colonis dedit ad claudendas portas praesidiaque per muros disponenda, ut obsiderentur tamen prius quam expugnarentur nuntiosque mitterent ad praetorem Romanum.

vicina urbs audio clades spatium colonia do ad claudeo porta praesidium per murus dispono ut obsido tamen prior quam expugno nuntius mitto ad praetor romanus


nec alia profecto species hesterno die oblata oculis animisque vestris memorabile illud edidit proelium, quo documentum dedistis hostibus non cum Scipionibus extinctum esse nomen Romanum et,

neque alius profecto species hesternus dies offertor oculus animus vester memorabilis ille edo proelium quo documentum do hostis non cum scipio exstinctus sum nomen romanus et


alterum, cum pares bello aequo foedere in pacem atque amicitiam venirent; tunc enim repeti reddique per conventionem res et, si quarum turbata bello possessio sit, eas aut ex formula iuris antiqui aut ex partis utriusque commodo componi;

alter cum par bellum aequus foedus in pax atque amicitia venio tunc enim repeto reddo per conventio res et si qui turbo bellum possessio sum is aut ex formula ius antiquus aut ex pars uterque commodum compono


huius seditionis peropportuna disceptatio cum ad Hannibalem delegata esset, arbiter regni factus, quod ea senatus principumque sententia fuerat, imperium maiori restituit.

hic seditio peropportunus disceptatio cum ad hannibal delego sum arbiter regnum facio qui is senatus princeps sententia sum imperium magnus restituo


quae id pati posset, incusabant: duas maximas orbis terrarum urbes ingratas uno prope tempore in principes inventas, Romam ingratiorem, si quidem victa Carthago victum Hannibalem in exilium expulisset,

qui is patior possum incuso duo magnus orbis terra urbs ingratus unus prope tempus in princeps invenio roma ingratus si quidem vinco carthago vinco hannibal in exsilium expello


locum iniuriae esse ratus agrum maritimum eorum et depopulatus est et quasdam urbes vectigalis Carthainiensium Carthaginiensium sibi coegit stipendium pendere.

locus iniuria sum reor ager maritimus is et depopulor sum et quidam urbs vectigal carthainiensium carthaginiensis sui cogo stipendium pendeo


itaque adhibitis legatis ipse circumiens saucios milites, inserens in tentoria caput singulosque, ut sese haberent, rogitans curam eorum nominatim legatis tribunisque et praefectis demandabat.

itaque adhibeo legatus ipse circumeo saucius miles insero in tentorius caput singulus ut sui habeo rogito cura is nominatim legatus tribunus et praefectus demando


Eodem tempore M. Cornelius consul in altera parte Italiae non tam armis quam iudiciorum terrore Etruriam continuit, totam ferme ad Magonem ac per eum ad spem novandi res versam.

eos tempus m cornelius consul in alter pars italia non tam arma quam iudicium terror etruria contineo totus ferme ad mago atque per is ad spes novo res verro


ea frequentia stipatus antecedentibus lictoribus deductus est domum. et plebis concursus ingens fuit; sed ea nequaquam tam laeta Quinctium vidit, et imperii nimium et virum ipso imperio vehementiorem rata. et illa quidem nocte nihil praeterquam vigilatum est in urbe.

is frequentia stipo antecedo lictor deduco sum domus et plebs concursus ingens sum sed is nequaquam tam laetus quintius video et imperium nimium et vir ipse imperium vehemens reor et ille quidem nox nihil praeterquam vigilo sum in urbs


huius atrocitas facinoris novam velut flammam regis invidiae adiecit, ut vulgo ipsum liberosque exsecrarentur; quae dirae brevi ab omnibus diis exauditae, ut saeviret ipse in suum sanguinem, effecerunt.

hic atrocitas facinus novus velut flamma rex invidia adiicio ut vulgo ipse liber exsecror qui dirus brevis ab omnis diuus exaudio ut saevio ipse in suus sanguis efficio


quem facile elici ad certamen temere ineundum rebantur posse non militum, quos perpaucos habebat, fiducia, quam iuventutis Thurinae; ear eam ex industria centuriaverat armaveratque ad talis casus.

qui facilis elicio ad certamen temere ineo reor possum non miles qui perpaucus habeo fiducia quam iuventus thurinus ear is ex industria centuriaverat armaveratque ad talis casus


nec urbem aut situ aut munimento tutam habebant, quae ferociores iis animos faceret; sed ingenia incolarum latrocinio laeta, ut excursiones in finitimum agrum sociorum populi Romani facerent, impulerant, et vagos milites Romanos lixasque et mercatores exciperent.

neque urbs aut sino aut munimentum tueor habeo qui ferox is animus facio sed ingenium incolaris latrocinium laetus ut excursio in finitimus ager socius populus romanus facio impello et vagus miles romanus lixa et mercator excipio


cum Philippo iam gratiae privatae locum quaerere, ut dura atque aspera belli Aetoli exhauserint,

cum philippus iam gratia privo locus quaero ut durus atque asper bellum aetolus exhaurio


senatum postero die habuerunt de remigum supplemento; ubi cum multa disseruissent, cur aequa plebis recusatio esset, verterunt orationem eo, ut dicerent privatis id seu aequum seu iniquum onus iniungendum esse:

senatus posterus dies habeo de remex supplementum ubi cum multus disservio cur aequus plebs recusatio sum verto oratio is ut dico privo is seu aequus seu iniquus onus injungo sum


dubitas ergo, quin sedendo superaturi simus eum, qui senescat in dies, non commeatus, non supplementum, non pecuniam habeat?

dubito ergo quin sedeo supero sum is qui senesco in dies non commeatus non supplementum non pecunia habeo


Sucronemne vos domicilium habituri eratis? ubi si vos decedens confecta provincia imperator relinquerem, deum hominumque fidem implorare debebatis, quod non rediretis ad coniuges liberosque vestros.

sucro tu domicilium habeo sum ubi si tu decedo conficio provincia imperator relinquo deus homo fides imploraris debeo qui non rediretis ad coniunx liber vester


numero quoque peditum equitumque legiones auctas milibus peditum et centenis equitibus in singulas adiectis, ut quina milia peditum, treceni equites essent, socii duplicem numerum equitum darent,

numerus quoque pedes equio legio augeo mille pedes et centeni eques in singulus adicio ut quini mille pedes treceni eques sum socius duplico numerus eques do


neque enim dilatari castra opus esse, ne hostis adventum alterius consulis sentiret; et coartatio plurium in angusto tendentium facilior futura erat, quod Claudianus exercitus nihil ferme praeter arma secum in expeditionem tulerat. ceterum in ipso itinere auctum voluntariis agmen erat,

neque enim dilataris castrum opus sum ne hostis advenio alter consul sentio et coartatio multus in angustus tendo facilis sum sum qui claudianus exercitus nihil ferme praeter arma sui in expeditio fero ceterum in ipse iter augeo voluntarius agmen sum


, monumentoque quod esset, templum Fortunae muliebri aedificatum dedicatumque est. rediere deinde Volsci adiunctis Aequis in agrum Romanum, sed Aequi Attium Tullium baud haud ultra tulere ducem.

monumentum qui sum templum fortuna muliebris aedifico dedico sum redeo deinde volscus adjungo aequi in ager romanus sed aequum attius tullius baud haud ultra fero dux


ita praeteritis silentio obliteratis in futurum tamen consultum ab senatu Hispanis, quod impetrarunt, ne frumenti aestimationem magistratus Romanus haberet neve cogeret vicensumas vendere Hispanos, quanti ipse vellet, et ne praefecti in oppida sua ad pecunias cogendas imponerentur.

ita praetereo silentium obliteratis in sum tamen consulo ab senatus hispanus qui impetro ne frumentum aestimatio magistratus romanus habeo neve cogo vicensumas vendo hispani quantus ipse volo et ne praefectus in oppidum suus ad pecunia cogo impono


utique postquam legati Romani venerunt, et cogebatur decedere Thracia praesidiaque deducere et alia aut ex decreto priorum legatorum aut ex nova constitutione senatus facere.

utique postquam legatus romanus venio et cogo decedo thracia praesidium deduco et alius aut ex decretum prior legatus aut ex novo constitutio senatus facio


ceterum aut me amor negotii suscepti fallit, aut nulla umquam res publica nec maior nec sanctior nec bonis exemplis ditior fuit, nec in quam civitatem tam serae avaritia luxuriaque inmigraverint, nec ubi tantus ac tam diu paupertati ac parsimoniae honos fuerit: adeo quanto rerum minus, tanto minus cupiditatis erat;

ceterum aut ego amor negotium suscipio fallo aut nullus umquam res publicus neque magnus neque sancio neque bonus exemplum dives sum neque in quam civitas tam sera avaritia luxurio inmigraverint neque ubi tantus atque tam diu paupertas atque parsimonia honor sum adeo quantus res paruus tantus paruus cupiditas sum


ingratos appellans et exprobrans non victoriam modo de Philippo virtute Aetolorum partam sed etiam salutemr, salutem, ipsumque et exercitum sua opera servatos.

ingratus appello et exprobro non victoria modo de philippus virtus aetolus pario sed etiam salutemr salus ipse et exercitus suus opus servo


tertia demum hora sacrificio rite perpetrato ad consilium vocavit; atque ibi, quod rei gerendae tempus esset, loquendo et intempestive consultando videbatur quibusdam extrahere. adversus eos sermones talem consul orationem habuit.

tertius demum hora sacrificium rite perpetro ad consilium voco atque ibi qui res gero tempus sum loquor et intempestivus consulto video quidam extraho adverro is sermo talis consul oratio habeo


tandem collectis ex dissipato cursu militibus consul, cum revocando nequiquam suos persecutus esset, in pacato agro castra posuit; advocataque contione invectus baud haud falso in proditorem exercitum militaris disciplinae,

tandem colligo ex dissipato cursus miles consul cum revoco nequiquam suus persequor sum in pacatum ager castrum pono advocataque contio inveho baud haud fallo in proditor exercitus militaris disciplina


circumspiciebat omnia, inquirens oculis, ubinam bellum fuisset;

circumspicio omnis inquiro oculus ubi bellum sum


Cassandreae deductae naves in portus primum, qui sub Atho monte sunt, inde Tenedum placido mari cum traiecissent, stantis in portu Rhodias apertas naves Eudamumque, praefectum earum, inviolatos atque etiam benigne appellatos dimiserunt.

cassandrea deduco navo in portus primus qui sub athos mons sum inde tenedus placidus mare cum transjacio sto in portus rhodius aperio navo eudamumque praeficio is inviolo atque etiam benignus appello dimitto


ipse scalas ferri ad muros ab omni parte urbis iussit ac testudine ad portas successit; simul et refringebantur portae et vis undique in muros fiebat. Samnites sicut, antequam in muris viderent armatos, satis animi habuerunt ad prohibendos urbis aditu hostes,

ipse scala fero ad murus ab omnis pars urbs iubeo atque testudo ad porta succedo simul et refringo porta et volo undique in murus fio samnites sicut antequam in murus video armatus satis animus habeo ad prohibeo urbs aditus hostis


ante pugnam omnia magna parvaque communicare cum sociis solitum; nunc omnium expertes consiliorum esse, suo ipsum arbitrio cuncta agere,

ante pugna omnis magnus parvus communicaris cum socius soleo nunc omnis expers consilium sum suus ipse arbitrium cunctus ago


ipse in Phrygia hibernavit undique auxilia accersens. etiam in Gallograeciam miserat; bellicosiores ea tempestate erant, Gallicos adhuc, nondum exoleta stirpe gentis, servantes animos.

ipse in phrygius hiberno undique auxilium arcesso etiam in gallograecia mitto bellicosus is tempestas sum gallicus adhuc nondum exoletus stirps gens servo animus


propior inde ei atque ipsis imminens Romanorum castris tumulus apparuit; ad quem capiendum si luce palam iretur, quia haud dubie hostis breviore via praeventurus erat, nocte clam missi Numidae ceperunt.

propior inde is atque ipse immineo romanus castrum tumulus appareo ad qui capio si lux palam iretur quia haud dubius hostis brevis via praeventurus sum nox clam mitto numida capio


per eosdem dies P. Scipionem par terror, periculum maius ab novo hoste urgebat.

per idem dies p scipio par terror periculum magnus ab novo hostis urgeo


duobusne in locis sua voluntate impertituros plebi honorem, qui octona loca tribunis militum creandis occupare soliti sint, et ad consulatum viam fieri passuros, qui tribunatum saeptum tam diu habuerint?

duobusne in locus suus voluntas impertio plebs honor qui octoni locum tribunus miles creo occuparis soleo sum et ad consulatus via fio patior qui tribunatus saepio tam diu habeo


postero denique die ecquid praesidii usquam habueris, an tu cohorsque in castra vestra virtute perruperitis; ecquem in castris consulem, ecquem exercitum inveneritis, an deserta castra, relictos saucios milites.

posterus denique dies ecquis praesidium usquam habeo an tu cohors in castrum vester virtus perrumpo ecqui in castrum consul ecqui exercitus invenio an desero castrum relinquo saucius miles


Hispaniae extra sortem prioris anni praetoribus cum suis exercitibus servatae. praetores ita sortiri iussi, uti flamini Diali utique altera iuris dicendi Romae provincia esset:

hispania extra sors prior annus praetor cum suus exercitus servo praetor ita sortior iubeo uti flo dial utique alter ius dico roma provincia sum


sed cum aut morte tua sancienda sint consulum imperia aut inpunitate in perpetuum abroganda, ne te quidem, si quid in te nostri sanguinis est, recusare censeam, quin disciplinam militarem culpa tua prolapsam poena restituas.

sed cum aut mors tuus sancio sum consul imperium aut impunitas in perpetuus abrogo ne tu quidem si quis in tu noster sanguis sum recusaris censeo quin disciplina militaris culpa tuus prolabor poena restituo


eodem Hanno ex Bruttiis cum supplemento Carthagine advecto atque elephantis venit. castris baud haud procul positis longe alia omnia inquirenti conperta sunt, quam quae a legatis sociorum audierat.

idem hanno ex bruttius cum supplementum carthago adveho atque elephantus venio castrum baud haud procul pono longus alius omnis inquiro conperta sum quam qui ab legatus socius audio


L. Atilio praefecto praesidii quique cum eo milites Romani erant, clam in portum deductis atque impositis in navis, ut Regium deveherentur, Hamilcarem Poenosque ea condicione, ut foedus extemplo aequis legibus fieret, in urbem acceperunt.

l atilius praeficio praesidium quisque cum is miles romanus sum clam in portus deduco atque impono in navus ut regius deveherentur hamilcaris poeni is condicio ut foedus extemplo aequus lex fio in urbs accipio


tamen primo ipsa audacia terruere hostem; deinde rari in confertos inlati, cum paucitas parum tuta esset, respicere alii alios et undique pulsi coire in orbem,

tamen primus ipse audacia terreo hostis deinde raris in confercio infero cum paucitas parum tueor sum respicio alius alius et undique pello coeo in orbis


nec is qui aperta religione, propalam et quaestum et disciplinam profitendo, animos errore imbueret, sed occultorum et nocturnorum antistes sacrorum.

neque is qui apertus religio propalam et quaestus et disciplina profiteor animus error imbuo sed occultor et nocturnus antistes sacer


id quia tam trepide nuntiabant, maturandum Hannibal ratus, ne praevenirent Romani, profectus Arpis ad Tifata in veteribus castris super Capuam consedit.

is quia tam trepidus nuntio maturo hannibal reor ne praevenio romanus proficiscor arpi ad tifata in vetus castrum super capua consido


haberet, venerunt. Micythio erat cum iis, legatus ab Chalcide ad Quinctium ad id ipsum praesidium petendum missus.

habeo venio micythio sum cum is legatus ab chalcis ad quintius ad is ipse praesidium peto mitto


promissis enim ingentibus praemiis petere institit ab eo rex, quoniam duces omnes legatique Romani hospitio eius uti adsuessent, quibus eorum ipse scripsisset, ut venenum dandum curaret.

promitto enim ingens praemium peto insto ab is rex quoniam dux omnis lego romanus hospitium is uti adsuessent qui is ipse scribo ut venenum do curo


ob id cum haruspicum monitu sacrificium instauraretur atque intentius exta reservarentur, iterum ac tertium tradunt adlapsos libatoque iocinere intactos angues abisse.

ob is cum haruspex moneo sacrificium instauro atque intendo exta reservarentur iterum atque tertius trado adlapsos libatoque iocinere intactus anguis abeo


nihil magnopere ea Cretenses moverunt; captivos praeter Gortynios nulli reddiderunt. Valerius Antias quattuor milia captivorum,

nihil magnopere is cretensis moveo captivus praeter gortynii nullus reddo valerius antius quattuor mille captivus


tant tanto maiore pecunia in stipendium opus erat, eaque tributo conferebatur, invitis conferentibus qui domi remanebant, quia tuentibus urbem opera quoque militari laborandum serviendumque rei publicae erat.

tant tantus magnus pecunia in stipendium opus sum is tribuo confero invitus confero qui domus remaneo quia tueor urbs opus quoque militaris laboro serviendumque res publicus sum


in cornua equitibus dispositis manum cum hoste conseruisset, terrorem ab tergo praebuisse, atque inde turbatos equestri velut procella hostis ad peditum agmen non accessisse.

in cornu eques dispono manus cum hostis consero terror ab tergum praebeo atque inde turbo equester velut procella hostis ad pedes agmen non accedo


huic ex usurpata libertate in servitutem velut adserendi erant; et ita mota omnia accepit, ut alii in armis essent, alii obsidione ad defectionem cogerentur nec, nisi in tempore subventum foret, ultra sustentaturi fuerint.

hic ex usurpo libertas in servitus velut assero sum et ita moueo omnis accipio ut alius in arma sum alius obsidio ad defectio cogo neque nisi in tempus subvenio sum ultra sustento sum


contraheretur certamen, nox intervenit. postero die apparebat pugnandum pro aquatoribus circa rivum esse. nocte in valle a conspectu hostium aversa, quantam multitudinem locus occulere poterat, condidit caetratorum.

contraho certamen nox intervenio posterus dies appareo pugno pro aquator circa rivus sum nox in valles ab conspectus hostis averto quantus multitudo locus occulo possum condo caetrator


secundum hoc concilium legati a Perseo rege venerunt privati maxime hospitii fiducia, quod ei paternum cum Marcio erat. ab huius necessitudinis commemoratione orsi petierunt legati, in conloquium veniendi regi potestatem faceret.

secundus hic concilium legatus ab perseus rex venio privo magnus hospitium fiducia qui is paternus cum marcius sum ab hic necessitudo commemoratio ordior peto legatus in colloquium venio rex potestas facio


Camertes cum aequo foedere cum Romanis essent, cohortem armatam sescentorum hominum miserunt.

camertes cum aequus foedus cum romanus sum cohors armo sescentor homo mitto


ut viginti annorum militiam vestram cum illa virtute, cum illa fortuna taceam, ab Herculis columnis, ab Oceano terminisque ultimis terrarum per tot ferocissimos Hispaniae et Galliae populos vincentes huc pervenistis;

ut viginti annus militia vester cum ille virtus cum ille fortuna taceo ab hercules columna ab oceanus terminus ulter terra per tot ferox hispania et gallia populus vincentes huc pervenio


palati alii Apuliam maxime petentes cum fuga se longinqua, tur tum quod passim eos simul pavor errorque distulerant, ab hoste tutati sunt. dictatori consensu patrum plebisque triumphus decretus.

palatium alius appulia magnus peto cum fuga sui longinquus tur tum qui passim is simul pavor erro differo ab hostis tutas sum dictator consensus pater pleo triumphus decerno


sic huic L. Scipioni, sic illi M’. Acilio de rege Antiocho, sic paulo ante T. Quinctio de rege Philippo, sic P. Africano de Hannibale et Poenis et Syphace triumphus datus.

sic hic l scipio sic ille m acilius de rex antiochus sic paulus ante t quintius de rex philippus sic p africanus de hannibal et poenus et syphace triumphus do


eodem tempore et Nymphius praetorem Samnitium arte adgressus perpulerat, ut, quoniam omnis Romanus exercitus aut circa Palaepolim aut in Samnio esset, sineret se classe circumvehi ad Romanum agrum, non oram modo maris sed ipsi urbi propinqua loca depopulaturum.

idem tempus et nymphius praetor samnites ars aggredior perpello ut quoniam omnis romanus exercitus aut circa palaepolim aut in samnium sum sino sui classis circumvehor ad romanus ager non ora modo mare sed ipse urbs propinquus locum depopulor


Hannibalis interim miles ignibus ante tentoria factis oleoque per manipulos, ut mollirent artus, misso et cibo per otium capto, ubi transgressos flumen hostis nuntiatum est, alacer animis corporibusque arma capit atque in aciem procedit.

hannibal interim miles ignis ante tentorius facio oleo per manipulus ut mollio artus mitto et cibus per otium capio ubi transgredior flumen hostis nuntio sum alacer animus corpus arma capio atque in acies procedo


diu anceps pugna stetit. numero Achaei mille ipsi, quadringentos loco pepulere; inclinato deinde laevo cornu in dextrum omnes conisi.

diu anceps pugno sto numerus achaeus mille ipse quadringenti locus pello inclino deinde laevus cornu in dexter omnis conitor


seditio tur tum inter Antiates Latinosque coorta, cum Antiates victi malis subactique bello, in quo et nati erant et consenuerant, deditionem spectarent,

seditio tur tum inter antias latini coorior cum antias vinco malus subigo bellum in quo et nascor sum et consenesco deditio specto


luce prima Hispani acie instructa ad vallum accesserunt, vacuaque praeter spem castra ingressi, quae relicta inter nocturnam trepidationem erant, diripuerunt, regressique in castra sua paucos dies quieti stativis manserunt.

lux primus hispanus acies instruo ad valles accedo vacuus praeter spes castrum ingredior qui relinquo inter nocturnus trepidatio sum diripio regredior in castrum suus paucus dies quiesco stativus maneo


bellum innoxiis Antiatibus indici, geri cum plebe Romana, quam oneratam armis ex urbe praecipiti agmine acturi essent, exilio et relegatione civium ulciscentes tribunos.

bellum innoxius antias indico gero cum plebs romanus quam onero arma ex urbs praeceps agmen ago sum exsilium et relegatio civis ulciscor tribunus


in dextro cornu Aetoli erant, et qui ante auxiliares tyranni fuerant, et qui venerant mille cum Alexameno.

in dexter cornu aetolus sum et qui ante auxiliaris tyrannus sum et qui venio mille cum alexamenus


itaque litteris missis ad senatum populumque Romanum de rebus ab se gestis diversi Papirius ad Saepinum, Carvilius ad Veliam oppugnandam legiones ducunt.

itaque littera mitto ad senatus populus romanus de res ab sui gero diverto papirius ad saepinum carvilius ad velia oppugno legio duco


“quam mallem” inquit Volumnius, “tu a me strenue facere quam ego abs te scite loqui didicissem.” postremo condicionem ferre, quae decretura sit, non orator — neque enim id desiderare rem publicam — , . sed imperator uter sit melior.

quam malo inquam volumnius tu ab ego strenuus facio quam ego abs tu scio loquor disco postremo condicio fero qui decerno sum non orator neque enim is desideraris res publicus sed imperator uter sum bonus


atque ipse quidem, cum tam gravia et indigna imperarentur, inopem consilii diem consumpsisse deliberando aiebat;

atque ipse quidem cum tam gravis et indignus impero inops consilium dies consumo delibero aio


simul castra castris coniunxissent, satis confidere nec sceleratissimis hostibus diuturnum ex ignominia exercitus Romani gaudium fore, et populum Romanum intellecturum,

simul castrum castrum conjungo satis confido neque scelero hostis diuturnus ex ignominia exercitus romanus gaudium sum et populus romanus intellego


bigatorum nummorum ducenta triginta quattuor. militibus, qui currum secuti sunt, centenos vicenos quinos asses divisit, duplex centurioni, triplex equiti.

bigator nummus ducenti triginta quattuor miles qui currus sequor sum centeni viceni quini asso divido duplex centurio triplex equio


Omnis omnes ante me auctores secutus A. Cornelium Cossum tribunum militum secunda spolia opima Iovis Feretrii templo intulisse exposui;

omnis omnis ante ego auctor sequor ab cornelius cossus tribunus miles secundus spolium opimus iuppiter feretrius templum infero expono


quantum spes hominum falli! falli. in liberata patria coniugem eius ac liberos de vita dimicare — quid obstantes libertati aut legibus?

quantus spes homo fallo fallo in libero patria coniunx is atque liber de vito dimicaris quis obsto libertas aut lex


armis subactos parere. senatus, ne quid absente rege statueret, legatos ad eas controversias disceptandas misit Q. Caecilium Metellum M. Baebium Tamphilum Ti. Sempronium.

arma subigo pareo senatus ne quis absum rex statuo legatus ad is controversia discepto mitto q caecilius metellus m baebius tamphilis tiberius sempronius


rem per se popularem ita dextere egit, ut medendis corporibus animi multo prius militum imperatori reconciliarentur nec quicquam ad salubritatem efficacius fuerit, quam quod grato animo ea cura accepta est.

res per sui popularis ita dexter ago ut medeor corpus animus multus prior miles imperator reconcilio neque quisquam ad salubritas efficax sum quam qui gratus animus is cura accipio sum


haud multo post M. Aurelius Cotta legatus L. Scipionis cum Antiochi regis legatis et Eumenes rex Rhodiique Romam venerunt.

haud multus post m aurelius cotta legatus l scipio cum antiochus rex legatus et eumenes rex rhodius roma venio


id se, etiamsi iam pridem vellet, minus praestare in Hispania, aliena atque ignota terra, potuisse; in qua autem genitus educatusque in spem paterni regni esset, facile praestaturum.

is sui etiamsi iam pridem volo paruus praesto in hispania alienus atque ignotus terra possum in qui autem gigno educo in spes paternus regnum sum facilis praesto


plus aliquanto Graecos Romana arma signaque non ante visa animique militum tam prompte succedentium muros terruere;

multus aliquantus graeci romanus arma signo non ante video animus miles tam promptus succedo murus terreo


nam famae quidem ac fidei damna maiora esse, quam quae aestimari possent: hoc legatos referre domum, hoc vulgari, hoc socios audire, hoc hostes, quo cum dolore hos, quo cum gaudio illos! illos?

nam fama quidem atque fides damno magnus sum quam qui aestimaris possum hic legatus refero domus hic vulgaris hic socius audio hic hostis quo cum dolor hic quo cum gaudium ille ille


una vox audiebatur ad mare vocantium; id forte temere ab uno exclamatum totis passim personabat castris.

unus vox audio ad mare voco is fors temere ab unus exclamo totus passim persono castrum


quod M. Minucius absente Fabio prospere pugnasset duas legiones hosti ad caedem obiectas, deinde ex ipsa caede ereptas, ut pater patronusque appellaretur, qui prius vincere prohibuisset Romanos quam vinci.

qui m minucius absum fabius prosperus pugno duo legio hostis ad caedes objecto deinde ex ipse caedes eripio ut pater patronus appello qui prior vinco prohibeo romanus quam vinco


non enim de bello deliberatis, patres conscripti, quod inferre potestis, gerere non potestis, cum nemo Rhodiorum arma adversus vos sit laturus.

non enim de bellum delibero pater conscribo qui infero possum gero non possum cum nemo rhodius arma adverro tu sum fero


itaque cum id nuntiatum a Massiliensibus legatis esset, senatus decrevit, ut P. Furius et Cn. Servilius, quibus succedebatur, inter se sortirentur, uter citeriorem Hispaniam prorogato imperio obtineret.

itaque cum is nuntio ab massiliensis legatus sum senatus decerno ut p furius et cn servilis qui succedo inter sui sortio uter citer hispania prorogo imperium obtineo


ingenti classe, egregio terrestri exercitu in Europam eum traiecisse et, nisi avertisset vana spes, ex vaniore rumore orta, Aegypti invadendae, mox bello Graeciam arsuram fuisse; neque enim ne Aetolos quidem quieturos, cum ingenio inquietam tum iratam Romanis gentem.

ingens classis egregius terrestris exercitus in europa is transjacio et nisi averto vanus spes ex vaniore rumor orior aegyptius invado mox bellum graecia ardeo sum neque enim ne aetoli quidem quiesco cum ingenium inquietus tum irascor romanus gens


falsas esse et a scriba vitiatas signumque adulterinum vulgo in regia fremebant.

fallo sum et ab scriba vitio signum adulterinus vulgo in regius fremo


ita equestre proelium erat, cum procul visus Sempronianus exercitus, cui Cn. Cornelius quaestor praeerat, utrique parti parem metum praebuit, ne hostes novi adventarent.

ita equester proelium sum cum procul video sempronianus exercitus qui cn cornelius quaestor praesum uterque pario par metus praebeo ne hostis nosco advento


mos vetustus erat Romanis, cum quo nee nec foedere nec aequis legibus iungeretur amicitia, non prius imperio in eum tamquam pacatum uti, quam omnia divina humanaque dedidisset, obsides accepti, arma adempta, praesidia urbibus imposita forent.

mos vetustus sum romanus cum quo nee neque foedus neque aequus lex jungo amicitia non prior imperium in is tamquam pacatum uti quam omnis divino humanus dedo obses accipio arma adimo praesidium urbs impono sum


eadem causa Indibili Mandonioque fuit, baud haud dubie omnis Hispaniae principibus, cum omni popularium manu relicto Hasdrubale secedendi in imminentes castris eius tumulos, unde per continentia iuga tutus receptus ad Romanos esset.

idem causa indibilis mandonius sum baud haud dubius omnis hispania princeps cum omnis popularis manus relinquo hasdrubal secedo in immineo castrum is tumulus unde per continentia iugum tueor recipio ad romanus sum


sentiunt Hernici et praedicunt Romanis Ecetranum ad Aequos descisse. suspecta et colonia Antium fuit, quod magna vis hominum inde, cum oppidum captum esset, confugisset ad Aequos; isque miles per bellum Aequicum vel acerrimus fuit.

sentio hernicus et praedico romanus ecetrani ad aequi descio suspicio et colonia antius sum qui magnus volo homo inde cum oppidum capio sum confugio ad aequi eo miles per bellum aequicus vel acer sum


id cum ad senatum relatum esset senatusque ad pontificum collegium reiecisset, pontificibus, quia non recte factae Latinae essent, instaurari Latinas placuit, Lanuvinos, quorum opera instaurandae essent, hostias praebere.

is cum ad senatus refero sum senatus ad pontifex collegium reicio pontifex quia non rectus facio latinus sum instauraris latinae placeo lanuvinos qui opus instauro sum hostio praebeo


huius orationem subsecutae multitudinis preces sunt; Eurylochus ex concilio itineribus occultis ad portam atque inde protinus in Aetoliam profugit.

hic oratio subsequor multitudo prex sum eurylochus ex concilio iter occulo ad porta atque inde protinus in aetolia profugio


sin autem minor cura sit civitatium in Thracia positarum, multo verius esse, quae sub Antiocho fuerint, praemia belli Eumenem quam Philippum habere,

sin autem paruus cura sum civitas in thracia positaris multus verus sum qui sub antiochus sum praemium bellum eumenes quam philippus habeo


inter simul complorationem feminarum puerorumque, simul nefandam caedem, milites transgressi murum oppidum intrarunt.

inter simul comploratio femina puer simul nefandus caedes miles transgredior murus oppidum intro


secuti indicem et coquentis quasdam medicamenta et recondita alia invenerunt.

sequor index et coquentis quidam medicamentum et recondo alius invenio


aucta etiam invidia est Popili litteris , quibus iterum cum Statellatibus Liguribus proconsul pugnasse se scripsit ac sex milia eorum occidisse; propter cuius iniuriam belli ceteri quoque Ligurum populi ad arma ierunt.

augeo etiam invidia sum popilis littera qui iterum cum statellatibus ligur proconsul pugno sui scribo atque sex mille is occido propter qui iniuria bellum ceterus quoque ligur populus ad arma eo


si quidem eundem Scipionem ducem in Africam Romani mittant, satis sperare perbrevis aevi Carthaginem esse.

si quidem idem scipio dux in africa romanus mitto satis spero perbrevis aevum carthago sum


caesos rettulere ad quattuor milia octingentos. ne Romanis quidem laeta victoria fuit; recensente consule biduo acceptam cladem amissorum militum numerus relatus septem milium octingentorum. Dum dum haec in Apulia gerebantur,

caedo refero ad quattuor mille octingenti ne romanus quidem laetus victoria sum recenseo consul biduus accipio clades amissor miles numerus refero septem mille octingenti dum dum hic in appulia gero


creatus P P. Claudius Pulcher praeter spem suam et ceterorum. locum suum tenuit L. Porcius Licinus, quia moderatis studiis, non vi Claudiana inter plebeios certatum est.

creo p p claudus pulcher praeter spes suus et ceterus locus suus teneo l porcius licinus quia modero studium non vis claudianus inter plebeius certas sum


ingressi proxima, ea parte, quia nox adpropinquabat, quievere. nocte oppidum ab hostibus desertum est.

ingredior propior is pars quia nox appropinquo quiesco nox oppidum ab hostis desertum sum


tandem pugnando in obsidionem iustam coegit hostes obsidendoque vi atque operibus urbem expugnavit. itaque ab ira plus caedis editum capta urbe:

tandem pugno in obsidio iustus cogo hostis obsido vis atque opus urbs expugno itaque ab ira multus caedes edo capio urbs


haec legati. summotis his cum consultarent, Romana constantia vicit in consilio. ita tum mos erat, in adversis rebus voltum secundae fortunae gerere, moderari animo in secundis.

hic legatus summoveo hic cum consulto romanus constantia vinco in consilium ita tum mos sum in adverro res vultus secundus fortuna gero moderaris animus in secundus


et mixtur mixtum in poculo ferre ad Sophonibam iubet ac simul nuntiare Masinissam libenter primam ei fidem praestaturum fuisse, quam vir uxori debuerit; quoniam eius arbitrium, qui possint, adimant, secundam fidem praestare, ne viva in potestatem Romanorum veniat. memor patris imperatoris patriaeque et duorum regum,

et mixtur misceo in poculum fero ad sophoniba iubeo atque simul nuntiaris masinissa libet primus is fides praesto sum quam vir uxor debeo quoniam is arbitrium qui possum adimo secundus fides praesto ne vivus in potestas romanus venio memor pater imperator patria et duo rex


sub idem fere tempus et Caunii descivere ab iis, et Mylassenses Euromensium oppida occuparunt.

sub idem fere tempus et caunii descio ab is et mylassenses euromensium oppidum occupo


Latinorum sibi maxime gentem conciliabat, ut peregrinis quoque opibus tutior inter cives esset, neque hospitia modo cum primoribus eorum, sed adfinitates quoque iungebat. Octavio Mamilio Tusculano —

latinum sui magnus gens concilio ut peregrinus quoque ops tueor inter civis sum neque hospitium modo cum primoris is sed adfinitas quoque jungo octavius mamilius tusculanus


tamen omnia, quibus a bonis fidelibusque sociis bella iuvari soleant, misisse; quae ne accipere abnuant, magno opere se patres conscriptos orare.

tamen omnis qui ab bonus fidelis socius bellum iuvaris soleo mitto qui ne accipio abnuo magnus opus sui pater conscribo oro


atqui et ad Aliam cum Gallis et ad Heracleam cum Pyrrho utraque non tam clade infamis quam pavore et fuga pugna fuit. Cannenses campos acervi Romanorum corporum tegunt, nec supersumus pugnae, nisi in quibus trucidandis et ferrum et vires hostem defecerunt.

atqui et ad alius cum gallus et ad heraclea cum pyrrhus uter non tam clades infamis quam pavor et fuga pugno sum cannensis campus acervus romanus corpus tego neque supersum pugna nisi in qui trucido et ferrum et vireo hostis deficio


erat iuvenis acer et sociorum ea tempestate prope nobilissimus eques. seminecem eum ad Cannas in acervo caesorum corporum inventum curatumque benigne etiam cum donis Hannibal domum remiserat.

sum juvenis acer et socius is tempestas prope nobilis eques seminecis is ad cannae in acervus caesor corpus invenio curo benignus etiam cum donum hannibal domus remitto


imber continens per noctem totam usque ad horam tertiam diei insequentis tenuit; itaque quamquam utraque pars avidi certaminis erant, eo die tenuerunt sese tamen munimentis.

imber contineo per nox totus usque ad hora tertius dies insequor teneo itaque quamquam uter pars avidus certamen sum is dies teneo sui tamen munimentum


apparuitque, quantam excitatura molem vera fuisset clades, cum vanus rumor tantas procellas excivisset. non socii in fide, non exercitus in officio mansit.

appareo quantus excito moles verus sum clades cum vanus rumor tantus procella excivisset non socius in fides non exercitus in officium maneo


seorsum Volsci castra communivere, intentiorque quam umquam ante muniendi exercendique militem cura ducibus erat.

seorsus volscus castrum communio intendo quam umquam ante munio exerceo miles cura dux sum


sed neque circa urbem tuta statio erat, nec ante ostium portus in salo stare poterant aspero mari et nocte imminente.

sed neque circa urbs tueor statio sum neque ante ostium portus in salum sto possum asper mare et nox immineo


misisset, haud procul Pandosia urbe, inminente Lucanis ac Bruttiis finibus, tris tumulos aliquantum inter se distantes insedit, ex quibus incursiones in omnem partem agri hostilis faceret;

mitto haud procul pandosia urbs inminente lucanus atque bruttius finis tres tumulus aliquantus inter sui disto insedeo ex qui incursio in omnis pars ager hostilis facio


is, ut animum eius cura sacrorum et caerimoniarum cepit, ita repente exuit antiquos mores, ut nemo tota iuventute haberetur prior nec probatior primoribus patrum, suia suis pariter alienisque, esset.

is ut animus is cura sacer et caerimoniaris capio ita repens exuo antiqui mos ut nemo totus iuventus habeo prior neque probo primoris pater suia suus pariter alienus sum


inde altero die ad Stratum perventum; ubi prope Inachum amnem castris positis, cum expectaret effusos omnibus portis Aetolos in fidem suam venturos, clausas portas atque ipsa ea nocte, qua venerat, receptum Romanum praesidium cum C. Popilio legato invenit.

inde alter dies ad stratos pervenio ubi prope inachus amnis castrum pono cum expectaret effundo omnis porta aetoli in fides suus venio claudo porta atque ipse is nox qui venio recipio romanus praesidium cum que popilius legatus invenio


novo autem an vetere exercitu opus sit, eius esse dicere, qui scire possit, qua fide Celtiberi in pace mansuri sint, simul et qui illud exploratum habeat, quieturos milites, si diutius in provincia retineantur.

novo autem an veto exercitus opus sum is sum dico qui scio possum qui fides celtiberi in pax mando sum simul et qui ille exploro habeo quiesco miles si diu in provincia retineo


nam quod ad Euboeam Boeotosque et Thessalos attinet, cui dubium est, quin, ut quibus nullae suae vires sint, praesentibus adulando semper, quem metum in consilio habeant, eodem ad impetrandam veniam utantur,

nam qui ad euboea boeoti et thessali attineo qui dubius sum quin ut qui nullus suus vireo sum praesens adulo semper qui metus in consilium habeo idem ad impetro venio utor


tardius navigaverant regii adverso tempore etesiaruni, etesiarum, quod velut statum favoniis ventis est. Rhodiorum duae et triginta quadriremes et quattuor triremes fuere;

tardus navigo regius adverso tempus etesiaruni etesiaris qui velut status favoniis venio sum rhodius duo et triginta quadriremis et quattuor triremis sum


erat eo tempore valida urbs, et multitudine civium incolarumque et omni bellico apparatu instructa.

sum is tempus validus urbs et multitudo civis incola et omnis bellicus apparatus instruo


Caeninenses Crustuminique et Antemnates erant, ad quos eius iniuriae pars pertinebat. lente agere his Tatius Sabinique visi sunt; ipsi inter se tres populi communiter bellum parant.

caeninensis crustuminus et antemnates sum ad qui is iniuria pars pertineo lentus ago hic tatius sabinum video sum ipse inter sui tres populus communis bellum paro


cum haec toto ex concilio certatim omnes vociferarentur, ad Philippum quoque procul stantem vox est perlata.

cum hic totus ex concilio certatim omnis vocifero ad philippus quoque procul sto vox sum perfero


tamen quia ab satisfaciendi quoque cura imperata enixe facere videt, ex praesenti eos potius quam ex praeterito aestimat habitu et ea ipsa facilitate veniae animos eorum in posterum conciliat.

tamen quia ab satisfaciendi quoque cura impero enitor facio video ex praesens is potis quam ex praetereo aestimo habitus et is ipse facilitas venia animus is in posterus concilio


compertum sehabere dilectum indictum a magistratibus universumque Samnium erectum ac vicinos populos, Privernatem Fundanumque et Formianum, baud haud ambigue sollicitari.

comperio sehabere dilectus indico ab magistratus universus samnium erigo atque vicinus populus privernatem fundanus et formiani baud haud ambiguus sollicito


frumentatum exeunti Hannibali diversis locis opportuni aderant carpentes agmen palatosque excipientes; in casum universae dimicationis, quam omnibus artibus petebat hostis, non veniebant;

frumentas exeo hannibal diverto locus opportunus adsum carpo agmen palo excipio in casus universus dimicatio quam omnis ars peto hostis non venio


Appius contra testari deos atque homines rem publicam prodi per metum ac deseri, non consulem senatui, sed senatum consuli deesse; graviores accipi leges, quam in Sacro monte acceptae sint. victus tamen patrum consensu quievit. lex silentio perfertur.

appius contra testaris deus atque homo res publicus prodo per metus atque desero non consul senatus sed senatus consul desum gravis accipio lex quam in sacro mons accipio sum vinco tamen pater consensus quiesco lex silentium perfero


et, ut in numero impari, duae regiae unam circumsistunt, et primum ab utroque latere remos detergunt, deinde transcendunt armati et deiectis caesisque propugnatoribus navem capiunt;

et ut in numerus imparis duo regia unus circumsisto et primus ab uterque lateo remus detergeo deinde transcendo armatus et deicio caedo propugnator navo capio


itaque, qui primi erant, hastati per cumulos corporum armorumque et tabem sanguinis, qua quisque poterat, sequentes hostem et signa et ordines confuderunt. principum quoque signa fluctuari coeperant vagam ante se cernendo aciem.

itaque qui primus sum hastas per cumulus corpus armus et tabes sanguis qui quisque possum sequor hostis et signum et ordo confundo princeps quoque signum fluctuaris coepio vagus ante sui cerno acies


et cum velut inter pugnae fugaeque consilium trepidante equitatu pedes quoque referret gradum, plenis repente portis effusi hostes inpulsa Romana acie studio instandi sequendique trahuntur ad locum insidiarum.

et cum velut inter pugna fuga consilium trepido equitatus pes quoque refero gradus plenus repens porta effundo hostis impulsor romanus acies studium insto sequor traho ad locus insidiaris


mitti tamen ad principes eorum placuit, ut secernerent se ab Etruscis fidemque, quam inplorassent ab Romanis, ipsi praestarent.

mitto tamen ad princeps is placeo ut secerno sui ab etruscus fides quam inplorassent ab romanus ipse praesto


ita decem numero tribunos militares creant. neque in Sabinis quievit exercitus.

ita decem numerus tribunus militaris creo neque in sabinum quiesco exercitus


urbs Croto murum in circuitu patentem duodecim milia passuum habuit ante Pyrrhi in Italiam adventum.

urbs croto murus in circuitus pateo duodecim mille passus habeo ante pyrrhus in italia advenio


qui, quoniam gratis sibi redderetur virgo, ad quam redimendam satis magnum attulissent auri pondus,

qui quoniam gratus sui reddo virgo ad quam redimo satis magnus affero aurum pondus


silentio per praeconem facto Paulus Latine, quae senatui, quae sibi ex consilii sententia visa essent, pronuntiavit. ea Cn. Octavius praetor — nam et ipse aderat — interpretata sermone Graeco referebat:

silentium per praeco facio paulus latinum qui senatus qui sui ex consilium sententia video sum pronuntio is cn octavus praetor nam et ipse adsum interpretor sermo graecum refero


postremo se relinqui a civibus in patria posse; ut relinquant. patriam atque cives, nullam vim umquam subacturam, et T. Sicinium — is enim ex tribunis plebis rogationis eius lator erat — conditorem Veios sequantur relicto deo Romulo, dei filio, parente et auctore urbis Romae:

postremo sui relinquo ab civis in patria possum ut relinquo patria atque civis nullus vis umquam subigo et t sicinius is enim ex tribunus plebs rogatio is lator sum conditor veii sequor relinquo deus romulus deus filius pareo et auctor urbs roma


eo infestior facta plebes seditione domestica bellum externum excivit. bello deinde civiles discordiae intermissae. uno animo patres ac plebs rebellantes Volscos et Aequos duce Aemilio prospera pugna vicere.

is infestus facio plebs seditio domesticus bellum externus excio bellum deinde civilis discordia intermitto unus animus pater atque plebs rebello volsci et aequi dux aemilius prosper pugno vinco


inde procedentibus ad Tynetem nuntius allatus Verminam Syphacis filium cum equitibus pluribus quam peditibus venire Cartharginiensibus Carthaginiensibus auxilio.

inde procedo ad tynetem nuntius affero verminam syphacis filius cum eques multus quam pedes venio cartharginiensibus carthaginiensis auxilium


octo capta.


eodem anno Galli Transalpini transgressi in Venetiam sine populatione aut bello baud haud procul inde, ubi nunc Aquileia est, locum oppido condendo ceperunt.

idem annus gallus transalpinus transgredior in venetia sine populatio aut bellum baud haud procul inde ubi nunc aquileia sum locus oppidum condo capio


nam quemadmodum comminus, ubi in vicem pati et inferre vulnera licet, accendit ira animos eorum, ita, ubi ex occulto et procul levibus telis vulnerantur, nec, quo ruant caeco impetu, habent, velut ferae transfixae in suos temere incurrunt.

nam quemadmodum comminus ubi in vicis patior et infero vulnero licet accendo ira animus is ita ubi ex occulo et procul levis telum vulnero neque quo ruo caecus impetus habeo velut fera transfigo in suus temere incurro


post hanc orationem silentium fuit, partim traductis in sententiam eius, partim verentibus nequiquam offendere in eo, quod utcumque praetermissum revocari non posset.

post hic oratio silentium sum pars traduco in sententia is pars verentibus nequiquam offendo in is qui utcumque praetermitto revocaris non possum


“qui enim” inquit “aut honeste, inclusi moenibus et obsessi, velut leges pacis accipiemus? aut cui rata ista pax erit, quam sine consule, non ex auctoritate senatus, non iussu populi Romani pepigerimus?

qui enim inquam aut honestus includo moenia et obsedeo velut lex pax accipio aut qui reor iste pax sum quam sine consul non ex auctoritas senatus non iussus populus romanus pepigerimus


ipse constitit in tribunali, circa se habens filios duos, quorum maior Philippus natura frater, adoptione filius, minor, quem Alexandrum vocabant, naturalis erat.

ipse consto in tribunal circa sui habeo filius duo qui magnus philippus natura frater adoptio filius paruus qui alexander voco natural sum


venerant Romam legati a Gentio, qui, quo tempore Romani conveniendi regis causa venissent, aegrum forte eum in ultimis partibus fuisse regni dicerent:

venio roma legatus ab gentius qui quo tempus romanus convenio rex causa venio aeger fors is in ulter pars sum regnum dico


omnium igitur tibi, Ap. Appi Claudi, quae impie nefarieque per biennium alia super alia es ausus, gratiam facio; unius tantum criminis nisi iudicem dices, te ab libertate in servitutem contra leges vindicias non dedisse, in vincla te duci iubebo.” nec in tribunicio auxilio Appius

omnis igitur tu ap appius claudius qui impius nefarius per biennium alius super alius sum audeo gratia facio unus tantus crimen nisi judico dico tu ab libertas in servitus contra lex vindicia non do in vinclum tu duco iubeo neque in tribunicius auxilium appius


ad ea Crispinus nec sibi nec illi ait hostes deesse, in quibus virtutem ostendant: se, etiamsi in acie occurrerit, declinaturum, ne hospitali caede dextram violet;

ad is crispinus neque sui neque ille aio hostis desum in qui virtus ostendo sui etiamsi in acies occurro declino ne hospital caedes dexter violo


sed unde coepit oratio mea, ibi desinet: hoc eodem loco iidem homines de eiusdem Philippi pace triennio ante decrevistis iisdem improbantibus ear eam pacem Romanis, qui nunc pactam et compositam turbare volunt. in qua consultatione nihil fortuna mutavit, cur vos mutetis, non video.”

sed unde coepio oratio meus ibi desino hic idem locus eo homo de idem philippus pax triennium ante decerno idem improbo ear is pax romanus qui nunc paciscor et compono turbo volo in qui consultatio nihil fortuna muto cur tu muto non video


ad quam pestem frugum tollendam Cn. Sicinius, praetor designatus, cum imperio in Apuliam missus, ingenti agmine hominum ad colligendas eas coacto aliquantum temporis absumpsit.

ad quam pestis frugum tollo cn sicinius praetor designo cum imperium in appulia mitto ingens agmen homo ad colligo is cogo aliquantus tempus absumo


vicino militi, dum is arma pararet vallumque peteret, cibaria coquere iussit.

vicinus miles dum is arma paro valles peto cibaria coquo iubeo


Syphax pulsis inde praefectis praesidiisque suis vetere se continebat regno, neutiquam quieturus.

syphax pello inde praefectus praesidium suus veto sui contineo regnum neutiquam quiesco


et iam magis insignis sordibus et facie reorum turba Manliana erat, amotusque post triumphum abdicatione dictaturae terror et linguam et animos liberaverat hominum.

et iam magis insignis sordes et facies reus turba manlianus sum amoveo post triumphus abdicatio dicto terror et lingua et animus libero homo


et Hannibal haudquaquam similis dux neque simili exercitu neque ita instructo aderat. ergo ne clamorem quidem atque impetum primum eorum Romani sustinuere.

et hannibal haudquaquam similis dux neque similis exercitus neque ita instruo adsum ergo ne clamor quidem atque impetus primus is romanus sustineo


permisso “utrum nos, hospites Samothraces, vere accepimus an falso sacram hanc insulam et augusti totam atque inviolati soli esse?”

permitto utrum nos hospes samothraces verus accipio an fallo sacer hic insula et augustus totus atque inviolo solus sum


ego hos malo propitios deos et ita spero futuros, si in suis manere sediblu sedibus patiemur.

ego hic malus propitius deus et ita spero sum si in suus maneo sediblu sedes patior


quid? si non Galli hoc, sed veteres hostes vestri, Aequi Volscive, faciant, ut commigrent Romam, velitisne illos Romanos, vos Veientes esse? an malitis hanc solitudinem vestram quam urbem hostium esse? non equidem video, quid magis nefas sit. haec scelera, quia piget aedificare, haec dedecora pati parati estis? si tota urbe nullum melius ampliusve tectum fieri possit,

quis si non gallus hic sed vetus hostis vester aequum volscive facio ut commigro roma velitisne ille romanus tu veiens sum an malo hic solitudo vester quam urbs hostis sum non equidem video quis magis nefas sum hic scelus quia pigeo aedificaris hic dedecus patior paro sum si totus urbs nullus bonus ampliusve tectum fio possum


quem sorore huius ortum in alio tractu orbis, invictum bellis, iuvenem fortuna morbo extinxit.

qui soror hic orior in alius traho orbis invictus bellum juvenis fortuna morbus extingo


namque Papirius dictator a pullario monitus cum ad auspicium repetendum Romam proficisceretur, magistro equitum denuntiavit, ut sese loco teneret neu absente se cum hoste manum consereret.

namque papirius dictator ab pullarius moneo cum ad auspicium repeto roma proficiscor magister eques denuntio ut sui locus teneo neu absum sui cum hostis manus consero


T. Quinctio suspectis non solum Antiocho et Aetolis, sed iam etiam Nabide, Lacedaemoniorum tyranno, prorogatum in annum imperium est, duas legiones ut haberet. in eas si quid supplementi opus esset, consules scribere et mittere in Macedoniam iussi.

t quintius suspicio non solus antiochus et aetolus sed iam etiam nabide lacedaemonius tyrannus prorogo in annus imperium sum duo legio ut habeo in is si quis supplementum opus sum consul scribo et mitto in macedonia iubeo


seu fama et maiestate Macedonum regum praeoccupati ad spernendam originem novi regni, seu mutationis rerum cupidi, seu quia sua non obiecta esse Romanis volebant.

seu fama et maiestas macedones rex praeoccupo ad sperno origo nosco regnum seu mutatio res cupidus seu quia suus non objecto sum romanus volo


M. Sempronius tribunus plebis ex auctoritate patrum plebem rogavit, plebesque scivit, ut cum sociis ac nomine Latino creditae pecuniae ius idem quod cum civibus Romanis esset. haec in Italia domi militiaeque acta.

m sempronius tribunus plebs ex auctoritas pater plebs rogo plebs scio ut cum socius atque nomen latinum credo pecunia ius idem qui cum civis romanus sum hic in italia domus militia ago


ex his Cossus praefuit urbi; tres dilectu habito profecti sunt Veios documentoque fuere, quam plurium imperium bello inutile esset. tendendo ad sua quisque consilia, cum aliud alii videretur, aperuerunt occasionem ad bene rem gerendam hosti;

ex hic cossus praesum urbs tres delectus habeo proficiscor sum veii documentum sum quam multus imperium bellum inutilis sum tendo ad suus quisque consilium cum alius alius video aperio occasio ad bene res gero hostis


haec mandata ad eos cum pertulisset Antigonus adiecissetque, per quantam omnium praeparatam cura regis copiam ituri forent quibusque muneribus principes advenientes vestis, argenti equorumque excepturus rex esset, de his quidem se coram cognituros respondent,

hic mandatum ad is cum perfero antigonus adicio per quantus omnis praeparo cura rex copia eo sum quisque munus princeps advenio vestio argentum equus excipio rex sum de hic quidem sui coram cognosco respondeo


adeoque ea victoria laeta patribus fuit, ut postero die referentibus consulibus senatus consultum fieret, ut agri Veientani septena iugera plebi dividerentur nec patribus familiae tantum, sed ut omnium in domo liberorum capitum ratio haberetur, vellentque in ear eam spem liberos tollere.

adeo is victoria laetus pater sum ut posterus dies refero consul senatus consulo fio ut ager veientanus septeni iugerum plebs divido neque pater familia tantus sed ut omnis in domus liberi caput ratio habeo vellentque in ear is spes liber tollo


ut sedentibus ipsis ad Romana moenia alia porta exercitus Romanus in Hispaniam duceretur.

ut sedeo ipse ad romanus moenia alius porto exercitus romanus in hispania duco


alii vi captain captam urbem Vitruviumque vivum in potestatem venisse, alii, priusquam ultima adhiberetur vis, ipsos se in dicionem consulis caduceum praeferentes permississe permisisse auctores sunt Vitruviumque ab suis traditum.

alius vis captain capio urbs vitruviumque vivus in potestas venio alius priusquam ulter adhibeo volo ipse sui in dicio consul caduceum praefero permississe permitto auctor sum vitruviumque ab suus trado


ipse autem, quod minime quis crederet, cum hostis propius esset, tertiam partem militum frumentatum duabus in castris retentis dimisit,

ipse autem qui paruus quis credo cum hostis propius sum tertius pars miles frumentas duo in castrum retineo dimitto


colonia Graviscae eo anno deducta est in agrum Etruscum, de Tarquiniensibus quondam captum. quina iugera agri data;

colonia gravisca is annus deduco sum in ager etruscus de tarquiniensis quondam capio quini iugerum ager do


latera regis duo filii iuvenes cingebant, Perseus iam tricesimum annum agens, Demetrius quinquennio minor, medio iuventae robore ille, hic flore, fortunati patris matura suboles, si mens sana fuisset.

latus rex duo filius juvenis cingo perseus iam tricesimum annus ago demetrius quinquennium paruus medium juventa robur ille hic floreo fortuno pater maturo suboles si mens sano sum


sed magis oboedienter ventum in curiam esse quam obnoxie dictas sententias accepimus.

sed magis oboedienter venio in curia sum quam obnoxius dico sententia accipio


dicitur Ofillius Calavius, Ovi filius, clarus genere factisque, tur tum etiam aetate verendus, longe aliter se habere rem dixisse:

dico ofillius calavius ovum filius clarus genus facio tur tum etiam aetas vereor longus aliter sui habeo res dico