etiam ad Aliam fusae legiones eandem, quam per pavorem amiserant, patriam profectae postea a Veis virtute recuperavere. nobis deum benignitate, felicitate tua populique Romani et res et gloria est integra.

etiam ad alius fundo legio idem quam per pavor amitto patria proficio postea ab via virtus recuperavere nos deus benignitas felicitas tuus populus romanus et res et gloria sum integer


credo quod tribuni militum initio asni anni fuerunt, eo, perinde ac si totum annum in imperio fuerint, suffectorum iis consulum praetermissa nomina [consulum consulum horum]. horum.

credo qui tribunus miles initium asni annus sum is perinde atque si totus annus in imperium sum suffector is consul praetermitto nomen consul consul hic hic


alii, cum instructae acies constitissent, priusquam signa canerent, processisse Latinum inter primores ducemque advenarum evocasse ad conloquium; percunctatum deinde, qui mortales essent, unde aut quo casu profecti domo quidve quaerentes in agrum Laurentem exissent,

alius cum instruo acies consto priusquam signum cano procedo latinus inter primoris dux advenaris evoco ad colloquium percunctas deinde qui mortalis sum unde aut quo casus proficiscor domus quis quaero in ager laurens exeo


matronae, quia nihil in ipsis opis erat, in preces obtestationesque versae, per omnia delubra vagae suppliciis votisque fatigare deos.

matrona quia nihil in ipse ops sum in prex obtestatio verro per omnis delubrum vagus supplicium voveo fatigaris deus


quam isti stolidos ac socordes videri creditis eos, qui intra vicesimum diem ingentibus rebus gestis dictatura se abdicaverunt aut qui vitio creati abierunt magistratu?

quam iste stolidus atque socordes video credo is qui intra vicesimus dies ingens res gero dicto sui abdico aut qui vitio creo abeo magistratus


primo ad Castrum Album — locus est insignis caede magni Hamilcaris — castra Romani habuere.

primus ad castra albus locus sum insignis caedes magnus hamilcaris castrum romanus habeo


stat sententia non minuere copias, ne quid interim hostes inferant ignominiae;

sto sententia non minuo copia ne quis interim hostis infero ignominia


dictator quamquam rem bonam exemplo baud haud probabili actam censebat, tamen facturum, quod milites vellent, in se recepit Tulliumque secreto, quaenam haec res sit aut quo acta more, percunctatur.

dictator quamquam res bonus exemplum baud haud probabilis ago censeo tamen facio qui miles volo in sui recipio tullius secretum quisnam hic res sum aut quo ago mos percuncto


ibi ex utroque exercitu electa peditum quadraginta milia, duo milia et quingenti equites, quibus consul adversus Hannibalem rem gereret: reliquas copias Hostilius Capuam ducere iussus, ut Q. Fulvio proconsuli traderet.

ibi ex uterque exercitus eligo pedes quadraginta mille duo mille et quingenti eques qui consul adverro hannibal res gero reliquus copia hostilis capua duco iubeo ut q fulvius proconsulis trado


Hasdrubal omissa munitione castrorum postquam pugnandum vidit, in prima acie ante signa elephantos locat, circa eos laevo in cornu adversus Claudium Gallos opponit, baud haud tantum iis fidens, quantum ab hoste timeri eos credebat;

hasdrubal omitto munitio castrum postquam pugno video in primus acies ante signum elephantus loco circa is laevus in cornu adverro claudius galli oppono baud haud tantus is fido quantus ab hostis timeo is credo


signa et tabulae priscae artis ornamentaque eius generis plura quam pro urbis magnitudine aut opibus ceteris inventa.

signum et tabula priscus ars ornamentum is genus multus quam pro urbs magnitudo aut ops ceterus invenio


ego quantum in tanto intervallo temporum conicio, cum Valerio atque Horatio consulibus, qui praeter Volscos et Aequos Sabini etiam belli perfecti gloriam pepererant, negatus ab senatu triumphus esset, verecundiae fruit fuit pro parte dimidia rerum consulibus petere triumphum, ne, etiamsi impetrassent, magis hominum ratio quam meritorum habita videretur.

ego quantus in tantus intervallum tempus conicio cum valerius atque horatius consul qui praeter volsci et aequi sabinum etiam bellum perficio gloria pario nego ab senatus triumphus sum verecundia sum sum pro pars dimidio res consul peto triumphus ne etiamsi impetro magis homo ratio quam meritor habeo video


pro se quisque scelus regium ac vim queruntur. movet cum patris maestitia, tum Brutus castigator lacrimarum atque inertium querellarum auctorque, quod viros, quod Romanos deceret, arma capiendi adversus hostilia ausos.

pro sui quisque scelus regius atque vis queror moveo cum pater maestitia tum brutus castigator lacrimaris atque iners querellaris auctor qui vir qui romanus decet arma capio adverro hostilis audeo


igitur Latini, cum quibus Tullo regnante ictum foedus erat, sustulerant animos et, cum incursionem in agrum Romanum fecissent, repetentibus res Romanis superbe responsum reddunt, desidem Romanum regem inter sacella et aras acturum esse regnum rati.

igitur latinum cum qui tullus regno ictus foedus sum tollo animus et cum incursio in ager romanus facio repeto res romanus superbus responsum reddo desidem romanus rex inter sacellum et ara ago sum regnum reor


sin autem, quod circumventis in solitudine natura ipsa subicit, ut hominum, quos numquam viderint, fidem tamen implorent, mihi quoque ferrum in me strictum cernenti vocem mittere licet,

sin autem qui circumvenio in solitudo natura ipse subicio ut homo qui numquam video fides tamen imploro ego quoque ferrum in ego stringo cerno voco mitto licet


iis imperarent, quantum quaeque earum coloniarum militum plurumum plurimum dedisset populo Romano, ex quo hostes in Italia essent, duplicatum eius summae numerum peditum daret et equites centenos vicenos;

is impero quantus quisque is colonia miles plurimus multus do populus romanus ex quo hostis in italia sum duplico is summa numerus pedes do et eques centeni viceni


Cassandreae deinde centum navium longarum carinis positis contractaque ad effectum eius operis multitudine fabrorum navalium, quia res in Graecia tranquillas et profectio Attali fecerat et in tempore laborantibus sociis latum ab se auxilium, retro in regnum concessit, ut Dardanis bellum inferret.

cassandrea deinde centum navis longaris carina pono contraho ad efficio is opus multitudo faber navalis quia res in graecia tranquillus et profectio attal facio et in tempus laboro socius latus ab sui auxilium retro in regnum concedo ut dardanus bellum infero


circumactis deinde equis cum prior ad iterandum ictum Manlius consurrexisset, spiculum inter aures equi fixit. ad cuius vulneris sensum cum equus prioribus pedibus erectis magna vi caput quateret,

circumago deinde equus cum prior ad itero ictus manlius consurgo spiculis inter auris equus figo ad qui vulnus sensus cum equus prior pes erigo magnus vis caput quatio


praefectus is Pisis erat — adlatae, Ligurum viginti milia armatorum coniuratione per omnia conciliabula universae gentis facta Lunensem primum agrum depopulatos, Pisanum deinde finem transgressos omnem oram maris peragrasse.

praefectus is pisae sum affero ligur viginti mille armator coniuratio per omnis conciliabulum universus gens facio lunensis primus ager depopulor pisanus deinde finis transgredior omnis ora mare peragro


per eosdem dies Amynander cum Athamanum iuventute occupat Pellinaeum, et Menippus cum tribus milibus peditum Aetolorum et ducentis equitibus in Perrhaebiam profectus Malloeam et Cyretias vi cepit et depopulatus est agrum Tripolitanum.

per idem dies amynander cum athamanes iuventus occupo pellinaeum et menippus cum tres mille pedes aetolus et ducenti eques in perrhaebia proficiscor malloea et cyretiae vis capio et depopulor sum ager tripolitanus


eodem tempore duae ex Asia classes profectae, una cum Attalo rege — eae quattuor et viginti quinqueremes erant — , Rhodia altera viginti navium tectarum;

idem tempus duo ex asia classis proficio unus cum attalus rex is quattuor et viginti quinqueremis sum rhodius alter viginti navis tectaris


inde postero die cum expediti utrimque ad occupandos super urbem tumulos processissent, pari ferme intervallo ab iugo, quod capiendum erat,

inde posterus dies cum expedio utrimque ad occupo super urbs tumulus procedo par ferme intervallum ab iugum qui capio sum


is concitatis popularibus, apud quos invidia regum magnae auctoritatis erat, castris palam positis descendere regem in aciem ac dimicare de regno coegit.

is concitas popularis apud qui invidia rex magnus auctoritas sum castrum palam pono descendo rex in acies atque dimicaris de regnum cogo


agunt cum Terentilio tribuni, dilataque in speciem actione, re ipsa sublata consules extemplo arcessiti.

ago cum terentilio tribunus differo in species actio res ipse tollo consul extemplo arcesso


Pergamum ad regem venerunt. is legatos comiter acceptos Pessinuntem in Phrygiam deduxit sacrumque iis lapidem, quam matrem deum esse incolae dicebant, tradidit ac deportare Romam iussit.

pergamum ad rex venio is legatus comis accipio pessinus in phrygia deduco sacer is lapis quam mater deus sum incola dico trado atque deportaris roma iubeo


“ Si si aut collegam, id quod mallem, tui similem, L. Aemili, haberes aut tu collegae tui esses similis, supervacanea esset oratio mea;

si si aut collega is qui malo tuus similis l aemilis habeo aut tu collega tuus sum similis supervacaneus sum oratio meus


consurrexere omnes, contemplatique trepidationem fugamque hostium prope una voce omnes, ut sequerentur, exclamaverunt.

consurgo omnis contemplo trepidatio fuga hostis prope unus vox omnis ut sequor exclamo


nequaquam eodem animo se ire professus est ad vindicandum id scelus, quo civilem errorem nuper sanaverit.

nequaquam idem animus sui eo profiteor sum ad vindico is scelus quo civilis error nuper sano


tridui viam aberat; ubi, quo minus mirum esset uno eodemque loco stativa eum tam diu habere, aegrum simulabat.

triduum via absum ubi quo paruus mirus sum unus idem locus stativus is tam diu habeo aeger simulo


Athamania ea tempestate pulso Amynandro sub praefectis Philippi regio tenebatur praesidio, qui superbo atque immodico imperio desiderium Amynandri fecerant.

athamania is tempestas pulso amynandro sub praefectus philippus regius teneo praesidium qui superbus atque immodicus imperium desiderium amynandri facio


uni viro, Messio, fortuna hostium innititur. multa utrimque vulnera, multa passim caedes est. iam ne duces quidem Romani incruenti pugnant.

unus vir messio fortuna hostis innitor multus utrimque vulnero multus passim caedes sum iam ne dux quidem romanus incruentus pugno


eo forte die Polyxenidas cum regia classe a Colophone profectus postquam movisse a Samo Romanos audivit et ad Myonnesum piratas persecutos Teiorum agrum depopulari, naves in Geraestico portu stare, ipse adversus Myonnesum in insula —

is fors dies polyxenidas cum regius classis ab colophon proficiscor postquam moveo ab samos romanus audio et ad myonnesum pirata persequor teius ager depopularis navo in geraestico portus sto ipse adverro myonnesum in insula


diei reliquum ac noctem insequentem fessi labore ac vulneribus vallum sumus tutati;

dies reliquus atque nox insequor fatisco labor atque vulnus valles sum tutas


procedente deinde certamine cum aliis partibus multitude multitudo superaret Latinorum, Manlius consul audito eventu collegae cum, ut ius fasque erat, lacrumis non minus quam laudibus debitis prosecutus tam memorabilem mortem esset,

procedo deinde certamen cum alius pars multitudo multitudo supero latinum manlius consul audio evenio collega cum ut ius for sum lacrima non paruus quam laus debeo prosequor tam memorabilis mors sum


quae per eum agenda esset, deerat, et dictator M. Iunius Pera rebus divinis perfectis latoque, ut solet, ad populum, ut equum escendere liceret, praeter duas urbanas legiones, quae principio anni a consulibus conscriptae fuerant, et servorum dilectum cohortesque ex agro Piceno et Gallico collectas ad ultimum prope desperatae rei publicae auxilium,

qui per is ago sum desum et dictator m junius pera res divinus perficio fero ut soleo ad populus ut equus escendo licet praeter duo urbanus legio qui principium annus ab consul conscribo sum et servus dilectus cohorto ex ager picenus et gallicus colligo ad ulter prope despero res publicus auxilium


praeclarum ipsis potestatique esse non ad vexandum senatum discordiamque ordinum movendam plus in tribunatu virium esse quam ad resistendum inprobis collegis.

praeclaris ipse potestas sum non ad vexo senatus discordia ordo moveo multus in tribunatus vis sum quam ad resisto improbus collega


magnitudo rei nec ut crederet nec ut aspernaretur dicta effecit. Panhormum Samiae terrae petit, ibique ad explorandam rem, quae oblata erat, substitit.

magnitudo res neque ut credo neque ut aspernor dictum efficio panhormus samia terra peto ibi ad exploro res qui offertor sum substo


orsus a parricidio Persei perpetrato in fratrem, cogitato in parentem, adiecit post scelere partum regnum veneficia, caedes, latrocinio nefando petitum Eumenen, iniurias in populum Romanum, direptiones sociarum urbium contra foedus; ea omnia quam diis quoque invisa essent, sensurum in exitu rerum suarum:

ordior ab parricidium perseus perpetro in frater cogito in parens adiicio post scelus pario regnum veneficium caedes latrocinium nefandus peto eumenes injuria in populus romanus direptio socius urbs contra foedus is omnis quam diuus quoque invideo sum sentio in exeo res suus


Hannibal ab Nola remisso in Bruttios Hannone cum quibus venerat copiis, ipse Apuliae hiberna petit circaque Arpos consedit.

hannibal ab nola remitto in bruttii hanno cum qui venio copia ipse appulia hibernus peto circo arpi consido


Q. Pleminius Romano, Hamilcar Punico praesidio praeerat; arcessentes ex propinquis locis subsidia copias augebant.

q pleminius romanus hamilcar punicus praesidium praesum arcesso ex propinquus locus subsidium copia augeo


tum tribuni consulari potestate tribunique plebi — nam ei, quia eundem et suae potestatis, quem libertatis omnium, finem cernebant, patrum auctoritati se dediderant — hi tur tum omnes, quid opus facto sit, consultant.

tum tribunus consularis potestas tribunus plebs nam is quia idem et suus potestas qui libertas omnis finis cerno pater auctoritas sui dedo hic tur tum omnis quis opus facio sum consulto


quotiens ego audientibus vobis detestatus exempla discordiarum fraternarum horrendos eventus eorum rettuli, qui se stirpemque suam, domos, regna funditus evertissent.

quotiens ego audio tu detesto exemplum discordiaris fraternaris horreo evenio is rettulis qui sui stirps suus domus regnum fundus evertissent


militibus ex praeda divisit in singulos ducenos septuagenos aeris, triplex equiti.

miles ex praeda divido in singuli duceni septuageni aer triplex equio


quae postea non fefellere Eumenen; et quamquam dissimulare et tacite habere et pati statuerat, tamen in primo congressu non temperavit, quin uxoris petendae immaturam festinationem fratri obiceret. Romam quoque fama de morte Eumenis perlata est.

qui postea non fallo eumenes et quamquam dissimulo et taceo habeo et patior statuo tamen in primus congredior non tempero quin uxor peto immaturus festinatio frater obicio roma quoque fama de mors eumenes perfero sum


tum, ut bellum iuberent, latum ad populum est, et nequiquam dissuadentibus tribunis plebis omnes tribus bellum iusserunt. Apparatum apparatum eo anno bellum est,

tum ut bellum iubeo latus ad populus sum et nequiquam dissuadeo tribunus plebs omnis tres bellum jubeo appario appario is annus bellum sum


sed evocatum eum ab legatis Damarata uxor, filia Hieronis, inflata adhuc regiis animis ac muliebri spiritu, admonet saepe usurpatae Dionysi tyranni vocis, qua pedibus tractum,

sed evoco is ab legatus damarata uxor filia hiero inflo adhuc regius animus atque muliebris spiritus admoneo saepe usurpo dionysius tyrannus vox qui pes traho


ad quod bellum ubi ex senatus consulto consules dilectum habere occipiunt, obstare tune tunc enixe tribuni sibi plebique ear eam fortunam oblatam memorantes.

ad qui bellum ubi ex senatus consultum consul dilectus habeo occipio obstaris tu tunc enitor tribunus sui plebs ear is fortuna offertor memoro


si centum tectae naves et quinquaginta leviores apertae et triginta Issaei lembi maritimam oram vastare et expositas prope in ipsis litoribus urbes coeperint oppugnare, in mediterraneas scilicet nos urbes recipiemus, tamquam non intestino et haerente in ipsis visceribus uramur bello!

si centum tego navo et quinquaginta levis aperio et triginta issaei lembus maritimus ora vastaris et expono prope in ipse litus urbs coepio oppugnaris in mediterraneus scilicet nos urbs recipio tamquam non intestinus et haereo in ipse viscera uro bellum


per eosdem forte dies Elaeam ex Achaia mille pedites cum centum equitibus, Diophane omnibus iis copiis praeposito, accesserunt, quos egressos navibus obviam missi ab Attalo nocte Pergamum deduxerunt.

per idem fors dies elaea ex achaia mille pedito cum centum eques diophanes omnis is copia praepono accedo qui egredior navis obvius mitto ab attalus nox pergamum deduco


inde pars per agros dilapsi, pars urbes petunt finitimas sine ullo duce aut consensu suam quisque spem, sua consilia communibus deploratis sequentes.

inde pars per ager dilabor pars urbs peto finitimus sine ullus dux aut consensus suus quisque spes suus consilium communis deploro sequor


certe id et natura aequum et exemplo utile esse et ad famam populi Romani pertinere, eos consules esse, quorum utrolibet duce bellum Etruscum geri recte possit. Fabius nihil aliud precatus populum Romanum,

certus is et natura aequus et exemplum utilis sum et ad fama populus romanus pertineo is consul sum qui utrolibet dux bellum etruscus gero rectus possum fabius nihil alius preco populus romanus


de auctoribus supplicium sumpsit bonaque eorum alterius factionis principibus ob egregiam fidem adversus Romanos concessit.

de auctor supplicium sumo bonus is alter factio princeps ob egregius fides adverro romanus concedo


erant autem non Aetoli modo in seditionibus propter ingentem vim aeris alieni, sed Thessali etiam; et contagione, velut tabes, in Perrhaebiam quoque id pervaserat malum.

sum autem non aetolus modo in seditio propter ingens vis aer alienus sed thessal etiam et contagio velut tabes in perrhaebia quoque is pervado malus


is primo animum temptavit; quem cum abhorrentem a voluntario videret stupro, corpori, quod servum fortuna erat, vim fecit.

is primus animus tento qui cum abhorreo ab voluntarius video stuprum corpus qui servus fortuna sum vis facio


hunc exul Eurylochus, de cuius fuga causaque fugae ante dictum est, quia reditus in patriam nulla alia erat spes, adiuvit.

hic exul eurylochus de qui fuga causa fuga ante dico sum quia redeo in patria nullus alius sum spes adjuvo


Tum sacerdotibus creandis animum adiecit, quamquam ipse plurima sacra obibat, ea maxime, quae nunc ad Dialem flaminem pertinent.

tum sacerdos creo animus adiicio quamquam ipse multus sacer obeo is magnus qui nunc ad dial flamen pertineo


multa spolia hostium captivis carpentis travecta, multa militaria signa; aeris lata trecenta viginti milia, argenti bigati ducenta triginta quattuor milia.

multus spolium hostis captivus carpo travecta multus militaris signum aer fero trecenti viginti mille argentum bigatus ducenti triginta quattuor mille


nunc in mille curias contionesque, cum alia Esquiliis, alia in Aventino fiant concilia, dispersam et dissipatam esse rem publicam. unum hercule virum — id enim plus esse quam consulem — , qualis Ap. Claudius fuerit, momento temporis discussurum illos coetus fuisse.

nunc in mille curia contio cum alius esquiliae alius in aventinus fio concilio dispermulceo et dissipatam sum res publicus unus herculis vir is enim multus sum quam consul qualis ap claudus sum momentum tempus discutio ille coitus sum


ita in medio circumventi hostes caesique; pars capti classem indicant regemque Cleonymum tria milia abesse.

ita in medium circumvenio hostis caedo pars capio classis indico rex cleonymum tres mille absum


alteri consuli duae legiones decretae, quas L. Cornelius consul superioris anni habuisset, et socium ac Latini nominis ex eodem exercitu quindecim milia et equites quingenti.

alter consul duo legio decerno qui l cornelius consul superus annus habeo et socius atque latinum nomen ex idem exercitus quindecim mille et eques quingenti


eum volebant prius opprimi duces Romani, et spes erat satis superque ad id virium esse;

is volo prior opprimo dux romanus et spes sum satis supo ad is vis sum


proinde ipsi primum statuerent apud animos, quid vellent, deinde comitiis tribuniciis declararent voluntatem. si coniuncte ferri ab se promulgatas rogationes vellent, esse, quod eosdem reficerent tribunos plebis; perlaturos enim, quae promulgaverint;

proinde ipse primus statuo apud animus quis volo deinde comitium tribunicius declaro voluntas si conjungo fero ab sui promulgo rogatio volo sum qui idem reficio tribunus plebs perfero enim qui promulgaverint


et P. Aelium Paetum magistrum equitum;


adversus quae tela quosque viros pugnandum foret, pavidi vulgo cernebant. ipsum quoque regem terror cepit nondum iusto proelio cum Romanis congressum.

adverro qui telum quisque vir pugno sum pavidus vulgo cerno ipse quoque rex terror capio nondum justus proelium cum romanus congredior


hae difficultates et quod haud satis dignum tanti laboris periculique pretium erat,

hic difficultas et qui haud satis dignus tantus labor periculum pretium sum


Demetrium est portus in promunturio quodam Samothracae; ibi lembus stabat. sub occasum solis deferuntur, quae ad usum necessaria erant; defertur et pecunia, quanta clam deferri poterat.

demetrius sum portus in promunturium quidam samothraca ibi lembus sto sub occasus sol defero qui ad usus necessarius sum defero et pecunia quantus clam defero possum


Volscum Aequicumque inter seditionem Romanam est bellum coortum. vastaverant agros, ut, si qua secessio plebis fieret, ad se receptum haberet; conpositis deinde rebus castra retro movere.

volscus aequicus inter seditio romanus sum bellum coorior vasto ager ut si qui secessio plebs fio ad sui recipio habeo compositum deinde res castrum retro moveo


tria oppida vi expugnant; inde cumn cum ipso Hasdrubale duobus proeliis egregie pugnant; ad quindecim milia hostium occiderunt, quattuor milia cum multis militaribus signis capiunt.

tres oppidum vis expugno inde cumn cum ipse hasdrubal duo proelium egregius pugno ad quindecim mille hostis occido quattuor mille cum multus militaris signum capio


fuere autem tribuni T. Quinctius Capitolinus, Q. Quinctius Cincinnatus, C. Iulius Iulus iterum, A. Manlius, L. Furius Medullinus tertium, M. Aemilius Mamercus.

sum autem tribunus t quintius capitolinus q quintius cincinnatus que iulius iulus iterum ab manlius l furius medullinus tertius m aemilius mamercus


id quamquam nihil portendentibus deis ceterum neglegentia humana acciderat, tamen et hostiis maioribus procurari et supplicationem ad Vestae haberi placuit. priusquam proficiscerentur consules ad bellum,

is quamquam nihil portendo deus ceterum neglegentia humanus accido tamen et hostia magnus procuraris et supplicatio ad vesta habeo placeo priusquam proficisco consul ad bellum


levia inde proelia per quadriduum primum sine ullo satis certo eventu commissa;

levis inde proelio per quadriduum primus sine ullus satis certus evenio committo


quod cum summo imperatore esse opus rei publicae sciret seque eum baud haud dubie esse, minoris invidiam suam, si qua ex ea re oreretur, quam utilitatem rei publicae fecisset.

qui cum superus imperator sum opus res publicus scio sequor is baud haud dubius sum paruus invidia suus si qui ex is res orior quam utilitas res publicus facio


ex Campania in Samnium, inde in Paelignos pervenisse praeterque oppidum Sulmonem in Marrucinos transisse, inde Albensi agro in Marsos, hinc Amiternum Forulosque vicum venisse.

ex campaneus in samnium inde in peligni pervenio praeter oppidum sulmo in marrucini transeo inde albensi ager in marsi hinc amiternum foruli vicus venio


itaque, ne in conspectos procul inmitteretur eques, sublatis raptim signis quam citatissimo poterant agmine sese abripuerunt.

itaque ne in conspicio procul inmitto eques tollo raptim signum quam citatus possum agmen sui abripio


fecerunt praeteritis Zeuxippo et Pisistrato aliisque, qui Romanae societatis auctores fuerant.

facio praetereo zeuxippo et pisistratus alius qui romanus societas auctor sum


legati nonis Iuniis ex Africa redierunt, qui convento prius Masinissa rege Carthaginem ierant; ceterum certius aliquanto, quae Carthagine acta essent, ab rege scierant quam ab ipsis Carthaginiensibus.

legatus nonus junius ex africanus redeo qui convenio prior masinissa rex carthago eo ceterum certus aliquantus qui carthago ago sum ab rex scio quam ab ipse carthaginiensis


praeterquam quod hostes superbe increpabant, cum miserabili confessione eludentes.

praeterquam qui hostis superbus increpo cum miserabilis confessio eludo


Gallos Samnitesque Telluris matris ac deorum Manium esse, rapere ad se ac vocare Decium devotam secum aciem furiarumque ac formidinis plena omnia ad hostes esse.

galli samnites tellus mater atque deus manes sum rapio ad sui atque vocaris decius devoveo sui acies furia atque formido plenus omnis ad hostis sum


prodigia quoque nuntiata sub ipsam famam rebellionis terrorem adtulerant: Cumis solis orbis minui visus et pluit lapideo imbri, et in Veliterno agro terra ingentibus cavernis consedit, arboresque in profundum haustae; Ariciae forum et circa tabernae,

prodigium quoque nuntio sub ipse fama rebellio terror affero cumae sol orbis minuo video et pluo lapideus imber et in veliternus ager terra ingens caverna consido arbor in profundum haurio aricia forum et circa taberna


itaque cum mille peditibus rex, qui ab Demetriade secuti erant, profectus per Phocidem est, et alio itinere principes Aetoli iuniorum paucis evocatis ad Chaeroniam occurrerunt et decem constratis navibus secuti sunt.

itaque cum mille pedes rex qui ab demetrias sequor sum proficiscor per phocis sum et alius iter princeps aetolus iuniorum paucus evoco ad chaeroniam occurro et decem consterno navis sequor sum


“tum vero ego” inquit “nequiquam hac dextra Capitolium arcemque servaverim, si civem commilitonemque meum tamquam Gallis victoribus captum in servitutem ac vincula duci videam.”

tum verus ego inquam nequiquam hic dextera capitolium arx servo si civis commilito meus tamquam gallus victor capio in servitus atque vinculum duco video


itaque universus exercitus incredibili alacritate adhortationem prosecutus ducis castris egreditur. Proelium,

itaque universus exercitus incredibilis alacritas adhortatio prosequor dux castrum egredior proelium


is cum audisset arcem Fregellanam ab Samnitibus captam, omisso Boviano ad Fregellas pergit. unde nocturna Samnitium fuga sine certamine receptis Fregellis praesidioque valido inposito in Campaniam reditum maxime ad Nolam armis repetendam.

is cum audio arx fregellanus ab samnites capio omitto bovianum ad fregellae pergo unde nocturnus samnites fuga sine certamen recipio fregellae praesidium validus inpono in campania redeo magnus ad nola arma repeto


Fulvius secunda et quarta legione adortus a Pisis Apuanos Ligures, qui eorum circa Macram fluvium incolebant, in deditionem acceptos, ad septem milia hominum, in naves impositos praeter oram Etrusci maris Neapolim transmisit.

fulvus secundus et quartus legio adorior ab pisae apuanos ligur qui is circa macra fluvius incolo in deditio accipio ad septem mille homo in navo impono praeter ora etruscus mare neapolis transmitto


Bergistanos ceteros quaestori ut venderet imperavit, de praedonibus supplicium sumpsit.

bergistani ceterus quaestor ut vendo impero de praedo supplicium sumo


Scarpheam tamen eo die consecuti sunt hostem. multis in ipso itinere caesis captisque, non equis virisque tantum, sed etiam elephantis, quos capere non potuerant, interfectis, in castra reverterunt;

scarphea tamen is dies consequor sum hostis multus in ipse iter caedo capio non equus vis tantus sed etiam elephantus qui capio non possum interficio in castrum revorto


haec omnia pacis equidem signa esse iudico, non belli; nec Romanos offendi posse, si ut bellum gerentes eos secuti sumus, nunc quoque pacis auctores sequamur. cur quidem nos inexpiabile omnium soli bellum adversus regnum Macedonum geramus, non video.

hic omnis pax equidem signum sum judico non bellum neque romanus offendo possum si ut bellum gero is sequor sum nunc quoque pax auctor sequor cur quidem nos inexpiabilis omnis solus bellum adverro regnum macedones gero non video


nec enim diripi volebat nobilem atque opulentam urbem et sperabat, cum Bruttius oppugnaret, Poenos nec probare nec iuvare ear eam oppugnationem appareret, eo maturius ad se defecturos.

neque enim diripio volo nobilis atque opulentus urbs et spero cum bruttius oppugno poeni neque probaris neque iuvaris ear is oppugnatio appareo is maturus ad sui deficio


itaque velut vecordes inlati signa primo impetu hostium turbant, et in tempore, postquam ardentia procul vidit castra, magister equitum — id convenerat signum — hostium terga invadit. ita circumventi Samnites, qua potest quisque, fugam per diversa petunt;

itaque velut vecordes infero signum primus impetus hostis turbo et in tempus postquam ardeo procul video castrum magister eques is convenio signum hostis tergum invado ita circumvenio samnites qui possum quisque fuga per diverto peto


in cuius imaginis titulo consulatus censuraque et triumphus aequo animo legetur, si auguratum aut pontificatum adieceritis, non sustinebunt legentium oculi?

in qui imago titulus consulatus censeo et triumphus aequus animus lego si auguro aut pontificatus adicio non sustineo lego oculus


et de manubiis duos fornices in foro bovario ante Fortunae aedem et matris Matutae, unum in maximo circo fecit et his fornicibus signa aurata inposuit.

et de manubiae duo fornix in forum boarius ante fortuna aedes et mater matuta unus in maximus circus facio et hic fornix signum auro inpono


et ad alia ut specie minora sic laboris aliquanto maioris traducebantur opera, foros in circo faciendos cloacamque maximam, receptaculum omnium purgamentorum urbis, sub terra agendam; quibus duobus operibus vix nova haec magnificentia quicquam adaequare potuit.

et ad alius ut species parvus sic labor aliquantus magnus traduco opus fori in circus facio cloaca maximus receptaculis omnis purgamentor urbs sub terra ago qui duo opus vix novo hic magnificentia quisquam adaequaris possum


bovem in Campania locutam, vaccam aeneam Syracusis ab agresti tauro, qui a pecore aberrasset, initam ac semine adspersam.

bos in campaneus loquor vacca aeneus syracusae ab agrestis taurus qui ab pecus aberro ineo atque semen adspersam


regionis ab se diversae, et magis tamen de Argis quam de Corintho sollicitus, optimum ratus Nabidi eam Lacedaemoniorum tyranno velut fiduciariam dare, ut victori sibi restitueret, si quid adversi accidisset, ipse haberet, Philocli, qui Corintho Argisque praeerat, scribit, ut tyrannum ipse conveniret.

regio ab sui diverto et magis tamen de argus quam de corinthus sollicitus bonus reor nabidi is lacedaemonius tyrannus velut fiduciarius do ut victor sui restituo si quis adverro accido ipse habeo philocli qui corinthus argus praesum scribo ut tyrannus ipse convenio


per eos dies P. Aelio consule comitia habente creati consoles consules P. Sulpicius Galba, C. Aurelius Cotta. praetores exinde facti Q. Minucius Rufus, L. Furius Purpurio, Q. Fulvius Gillo, C. Sergius Plautus.

per is dies p aelius consul comitium habeo creo consolo consul p sulpicius galba que aurelius cotta praetor exinde facio q minucius rufus l furius purpurio q fulvus gillo que sergius plautus


Aetoli ex Athamania in Amphilochos profecti sunt et maioris partis voluntate in ius dicionemque totam redegerunt gentem.

aetolus ex athamania in amphilochi proficiscor sum et magnus pars voluntas in ius dicio totus redigo gens


eodem anno aedis Iunonis Laciniae detecta. Q. Fulvius Flaccus censor aedem Fortunae equestris, quam in Hispania praetor bello Celtiberico voverat, faciebat enixo studio, ne ullum Romae amplius aut magnificentius templum esset.

idem annus aedes juno lacinius detego q fulvus flaccus censor aedes fortuna equester quam in hispania praetor bellum celtibericus voveo facio enitor studium ne ullus roma amplus aut magnificentius templum sum


res interim nihilo minus ab legatis gerebantur. Marcius superato Baete amni, quem incolae Certim appellant, duas opulentas civitates sine certamine in deditionem accepit.

res interim nihilum paruus ab legatus gero marcius supero baetis amnis qui incola certim appello duo opulentus civitas sine certamen in deditio accipio


legati missi L. Furius Purpurio Q. Minucius L. Manlius Acidinus. Galli, redditis omnibus, quae sine cuiusquam iniuria habebant, Italia excesserunt.

legatus mitto l furius purpurio q minucius l manlius acidinus gallus reddo omnis qui sine quisquam iniuria habeo italia excedo


altera in parte castrorum iam inpulsi erant Campani Punicumque praesidium et sub ipsa porta Capuae, quae Vulturnum fert, pugnabatur;

alter in pars castrum iam inpello sum campanus punicus praesidium et sub ipse porto capua qui vulturnus fero pugno


profectus in Siciliam est triginta navibus longis voluntariorum septem ferme milibus in naves impositis.

proficiscor in sicilia sum triginta navis longus voluntarius septem ferme mille in navo impono


precatique simul Epirotas sunt, ut, qui suorum in acie cecidissent, eos uno tumulo contegerent adicerentque humatis titulum:

preco simul epirotes sum ut qui suus in acies caedo is unus tumulus contego adicio humo titulis


conloquentem eum cum suis satelles a praefecto missus cum accerseret, sensit proditum consilium esse hortatusque est coniuratos,

conloquor is cum suus satelles ab praeficio mitto cum arcesso sentio prodeo consilium sum horto sum conjuro


cepere autem prius bello fatigatis Etruscis in societatem urbis agrorumque accepti, deinde festo die gravis somno epulisque incolas veteres novi coloni nocturna caede adorti.

capio autem prior bellum fatigo etruscus in societas urbs ager accipio deinde festus dies gravis somnus epulum incolo vetus nosco colonus nocturnus caedes adorior


inimicitiae autem nobiles inter eos erant et acerbiores eas indignioresque Livio sua calamitas fecerat, quod spretum se in ea fortuna credebat.

inimicitia autem nobilis inter is sum et acerbus is indignus livius suus calamitas facio qui sperno sui in is fortuna credo


quae cum omnis generis commeatu sequebantur. ab stativis diei via Apolloniam fuit.

qui cum omnis genus commeatus sequor ab stativus dies via apollonia sum


haec taliaque dicendo non populares modo, sed Ausetanos quoque, vicinam gentem, concitat et alios finitimos sibi atque illis populos.

hic talis dico non popularis modo sed ausetani quoque vicina gens concito et alius finitimi sui atque ille populus


ibi de suis rebus gestis commemoravit: cum annos prope sexaginta in ad Sicilia terra marique magnis saepe cladibus bellatum esset, se ear eam provinciam confecisse; neminem Carthaginiensem in ad Sicilia esse;

ibi de suus res gero commemoro cum annus prope sexaginta in ad sicilia terra mare magnus saepe clades bello sum sui ear is provincia confacio nemo carthaginiensis in ad sicilia sum


populus dedicationem aedis dat M. Laetorio, primi pili centurioni, quod facile appareret non tam ad honorem eius, cui curatio altior fastigio suo data esset, factum quam ad consulum ignominiam.

populus dedicatio aedes do m laetorius primus pilus centurio qui facilis appareo non tam ad honor is qui curatio alo fastigium suus do sum facio quam ad consul ignominia


qui M. Postumio et T. Quinctio diem dixerant, quod ad Veios eorum opera male pugnatum esset, occasio visa est per recens odium Semproni consulis renovandae in eos invidiae.

qui m postumius et t quintius dies dico qui ad veii is opus malus pugno sum occasio video sum per recens odium sempronius consul renovo in is invidia


creditur, quia non abhorret a cetero scelere, admonitu Tulliae id factum. carpento certe, id quod satis constat, in forum invecta nec reverita coetum virorum evocavit virum e curia regemque prima appellavit.

credo quia non abhorreo ab ceterus scelus admoneo tullia is facio carpentum certus is qui satis consto in forum inveho neque reverita coitus vir evoco vir e curia rex primus appello


noli erubescere, Appi, collegam in sacerdotio habere, quem in censura, quem in consulatu collegam habere potuisti, cuius tam dictatoris magister equitum quam magistri equitum dictator esse potes.

nolo erubesco appius collega in sacerdotium habeo qui in censeo qui in consulatus collega habeo possum qui tam dictator magister eques quam magister eques dictator sum possum


deinde, si est, consulem peccare arbitror, qui de re transacta simulando se referre senatum ludibrio habet, non senatorem, qui de quo consulitur suo loco dicit sententiam.

deinde si sum consul peccaris arbitror qui de res transigo simulo sui refero senatus ludibrium habeo non senator qui de quo consulo suus locus dico sententia


cum Saguntinis bellum nondum erat, ceterum iam belli causa certamina cum finitimis serebantur, maxume Turdetanis.

cum saguntinus bellum nondum sum ceterum iam bellum causa certamen cum finitimus sero magnus turdetani


pedestre proelium fuit persegne paucis in prima acie pugnantibus Romanis, Thurinis expectantibus magis quam adiuvantibus eventum; et Carthaginiensium acies de industria pedem referebat, ut ad terga collis ab equite suo insessi hostem incautum pertraheret.

pedestre proelium sum persegnis paucus in primus acies pugno romanus thurinus exspecto magis quam adjuvo evenio et carthaginiensis acies de industria pedis refero ut ad tergum collis ab eques suus insessus hostis incautus pertraho


pari gloria apud Hannibalem hostisque Poenos erat; ac tum demum sentire cum Romanis atque in Italia bellum esse;

par gloria apud hannibal hostis poeni sum atque tum demum sentio cum romanus atque in italia bellum sum


is proximo comitiali die concedentibus omnibus, qui cum Varrone certaverant, par magis in adversando quam collega datur consuli.

is propior comitial dies concedo omnis qui cum varro certo par magis in adverso quam collega do consul


egresso consule C. Helvius cum tertio agmine advenit, nec continere suos ab direptione castrorum valuit, praedaque eorum, iniquissima sorte, qui pugnae non interfuerant, facta est. equites diu ignari et pugnae et victoriae suorum steterunt;

egredior consul que helvus cum tertius agmen advenio neque contineo suus ab direptio castrum valeo praeda is iniquus sors qui pugna non intersum facio sum eques diu ignaris et pugna et victoria suus sto


Amynander Philippum Megalopolitanum insulae praefecit; postea per bellum, quo se Antiocho adversus Romanos coniunxit, Philippo ad munera belli revocato Hieroclen Agrigentinum successorem misit.

amynander philippus megalopolitani insula praeficio postea per bellum quo sui antiochus adverro romanus conjungo philippus ad munus bellum revoco hierocles agrigentinus successor mitto


haec virtute militum vestrorum, haec Romano nomine sunt digna, non Veios tantum nec hoc bellum intueri, quod instat, sed famam et ad alia bella et ad ceteros populos in posterum quaerere.

hic virtus miles vester hic romanus nomen sum dignus non veii tantus neque hic bellum intueor qui insto sed fama et ad alius bellum et ad ceterus populus in posterus quaero


voverat ear eam decem annis ante Punico bello P. Sempronius Sophus consul, locaverat idem censor.

voveo ear is decem annus ante punicus bellum p sempronius sophus consul loco idem censor


patefacta deinde porta eos, quos in via ferente ad castra hostium instruxerat, emittit. Romani duce ipso praecipiente parumper cessere, ut propiores subsidiis in certamine ipso summittendis essent.

patefacio deinde porto is qui in via fero ad castrum hostis instruo emitto romanus dux ipse praecipio parumper cedo ut propiores subsidium in certamen ipse summitto sum


Scipio retentum secum Laelium, dum captivos obsidesque et praedam ex consilio eius disponeret, satis omnibus compositis,

scipio retendo sui laelius dum captivus obsido et praeda ex consilium is dispono satis omnis compono


cum ad moenia castra posuisset, non corona, sicut Lamiam, sed operibus oppugnare urbem est adortus. pluribus simul locis aries admovebatur, et cum quaterentur muri, nihil adversus tale machinationis genus parare aut comminisci oppidani conabantur;

cum ad moenia castrum pono non corona sicut lamia sed opus oppugnaris urbs sum adorior multus simul locus aries admoveo et cum quatio murus nihil adverro talis machinatio genus paro aut comminisci oppidanus conor


itaque omni ope adnisi sunt, ut maximum ea tempestate imperatorem M. Valerium Corvum consulem quartum facerent;

itaque omnis ops annitor sum ut magnus is tempestas imperator m valerius corvus consul quartus facio


veneritne eo itinere ad urbem, an ab urbe in Campaniam redierit.

venio is iter ad urbs an ab urbs in campania redeo


Perseus post reditum ab Eumene Herophontis spe deiectus Antenorem et Callippum praefectos classis cum quadraginta lembis — adiectae ad hunc numerum quinque pristes erant — Tenedum mittit,

perseus post redeo ab eumenes herophontis spes deicio antenor et callippus praeficio classis cum quadraginta lembus adicio ad hic numerus quinque pistris sum tenedus mitto


degressus deinde ipse cum paucis speculatum cum ab sauciis hostibus sciscitando comperisset castra Volscorum deserta esse, laetus ab tumulo suos devocat et in castra Romana penetrat.

degredior deinde ipse cum paucus speculor cum ab saucius hostis sciscitor comperio castrum volscus desero sum laetus ab tumulus suus devoco et in castrum romanus penetro


quadraginta et quinque loca in Samnio fuere, in quibus Deci castra fuerunt, alterius consulis sex et octoginta;

quadraginta et quinque locum in samnium sum in qui decius castrum sum alter consul sex et octoginta


et reges tamen aut non moti aut tardius moti sunt; Nabis extemplo circa omnis maritimos vicos dimisit ad seditiones in iis miscendas, et alios principum donis ad suam causam perduxit, alios pertinaciter in societate Romana manentis occidit.

et rex tamen aut non moveo aut tardus moveo sum no extemplo circa omnis maritimus vicus dimitto ad seditio in is misceo et alius princeps donum ad suus causa perduco alius pertinax in societas romanus maneo occido


eo die L. Mamilio Tusculano adprobantibus cunctis civitas data est. confestim se dictator magistratu abdicasset, ni comitia M. Volsci, falsi testis, tenuissent: ea ne inpedirent tribuni, dictatoris obstitit metus. Volscius damnatus Lanuvium in exilium abiit.

is dies l mamilius tusculanus adprobo cunctus civitas do sum confestim sui dictator magistratus abdico ni comitium m volscus fallo testis teneo is ne inpedirent tribunus dictator obsto metus volscius damno lanuvium in exsilium abeo


sic Asiae civitates, ut semel venere in maiorum Antiochi potestatem, in perpetua possessione regni vestri permansisse, et non alias earum in Philippi, alias in Ptolomaei fuisse potestate, alias per multos annos nullo ambigente libertatem usurpasse?

sic asia civitas ut semel venio in magnus antiochus potestas in perpetuus possessio regnum vester permaneo et non alius is in philippus alius in ptolomaeus sum potestas alius per multus annus nullus ambago libertas usurpo


in quas nec iussu consulum nec signo accepto victores vadunt, malo tirocinio inbuendum Samnitem clamitantes.

in qui neque iussus consul neque signum accipio victor vado malus tirocinium inbuendum samnitem clamito


et flamen Martialis eo anno est mortuus M. Aemilius Regillus.

et flamen martial is annus sum mortuus m aemilius regillus


octo praeterea oppida erant sub dicione Praenestinorum. ad ea circumlatum bellum, deincepsque haud magno certamine captis Velitras exercitus ductus. eae quoque expugnatae. tur tum ad caput belli Praeneste ventum.

octo praeterea oppidum sum sub dicio praenestinus ad is circumfero bellum deinceps haud magnus certamen capio velitrae exercitus duco is quoque expugno tur tum ad caput bellum praeneste venio


Philopoemen, praeterquam quod ita Quinctio placeret, et ipse existimabat classem Romanam expectandam,

philopoemen praeterquam qui ita quintius placeo et ipse existimo classis romanus exspecto


sed si vobis decedere inde atque deducere exercitus in animo est, neminem digniorem esse ex sociis vestris, qui bello a vobis parta possideat quam me dicere ausim.

sed si tu decedo inde atque deduco exercitus in animus sum nemo dignus sum ex socius vester qui bellum ab tu pario possideo quam ego dico audeo


ad veterem exercitum accipiendum deducendumque inde in Siciliam Ti. Maecilius Croto legatus ab Ap. Claudio est missus.

ad vetus exercitus accipio deduco inde in sicilia tiberius maecilius croto legatus ab ap claudius sum mitto


et cum ipsa altitudo locorum eos tutaretur, fossam quoque et alia munimenta verticibus iis, quos insederant, circumiecere.

et cum ipse altitudo locus is tuto fodio quoque et alius munimentum vertex is qui insedeo circumjacio


dum trepidant acie instruenda, consul iam paratis ordinatisque omnibus incompositos adgreditur. equites primos ab utroque cornu in pugnam induxit. sed in dextro extemplo pulsi cedentesque trepidi etiam pediti terrorem intulere.

dum trepido acies instruo consul iam paro ordino omnis incompositus aggredior eques primus ab uterque cornu in pugna induco sed in dexter extemplo pello cedo trepidus etiam pedes terror infero


Q. Fabius Maximus dictator iterum quo die magistratum iniit vocato senatu, ab diis orsus, cum edocuisset patres plus neglegentia caerimoniarum auspiciorumque quam temeritate atque inscitia peccatum a C. Flaminio consule esse quaeque piacula irae deum essent ipsos deos consulendos esse,

q fabius magnus dictator iterum quo dies magistratus ineo voco senatus ab diuus ordior cum edoceo pater multus neglegentia caerimoniaris auspicium quam temeritas atque inscitia peccatum ab que flaminius consul sum quisque piaculum ira deus sum ipse deus consulo sum


Castoris aedes eodem anno idibus Quintilibus dedicata est. vota erat Latino bello a Postumio dictatore; filius eius duumvir ad id ipsum creatus dedicavit. sollicitati

castor aedes idem annus idus quintilis dedico sum veto sum latinum bellum ab postumius dictator filius is duumvir ad is ipse creo dedico sollicitas


priusquam in provincias magistratus proficiscerentur, senatui placuit, L. Postumium consulem ad agrum publicum a privato terminandum in Campaniam ire, cuius ingentem modum possidere privatos paulatim proferendo fines constabat.

priusquam in provincia magistratus proficisco senatus placeo l postumius consul ad ager publicus ab privo termino in campania eo qui ingens modus possideo privo paulatim profero finis consto


ad id carmen explanandum diem unum sumpserunt. postero die senatus consultum factum est, ut decemviri de ludis Apollini reque divina facienda inspicerent.

ad is carmen explano dies unus sumo posterus dies senatus consulo facio sum ut decemviri de ludus apollo reor divino facio inspicio


notatum est eo die plura carmina militaribus iocis in C. Claudium quam in consulem suum iactata,

notas sum is dies multus carmen militaris jocus in que claudius quam in consul suus jacto


cuius eos Icilii tur tum quoque insimulabant, quod turbam indignorum candidatorum intermiscendo dignis taedio sordium in quibusdam insignium populum a plebeis avertissent.

qui is icilius tur tum quoque insimulo qui turba indignus candidator intermisceo dignus taedium sordium in quidam insignis populus ab plebeis averto


quadringenti septuaginta duo milites Romani, socium ac Latini nominis mille decem et novem, cum his tria milia militum auxiliariorum perierunt. ita victor exercitus renovata priore gloria Tarraconem est perductus.

quadringenti septuaginta duo miles romanus socius atque latinum nomen mille decem et novo cum hic tres mille miles auxiliaris pereo ita victor exercitus renovo prior gloria tarraco sum perduco


id, prima specie saevom, mox apparuit multitudini Macedonum pro libertate sua esse factum. nominati sunt enim regis amici purpuratique, duces exercituum, praefecti navium aut praesidiorum, servire regi humiliter, aliis superbe imperare adsueti;

is primus species saevus mox appareo multitudo macedones pro libertas suus sum facio nomino sum enim rex amicus purpuro dux exercitus praefectus navis aut praesidium servio rex humilis alius superbus impero assuesco


et ex mentione ac spe pacis neglegentia, ut fit, apud Poenos Numidamque orta cavendi, ne quid hostile interim paterentur.

et ex mentio atque spes pax neglegentia ut fio apud poeni numida orior caveo ne quis hostilis interim pateo


ibi relicta maiore parte exercitus — neque enim ad tanta itinera sufficerent — cum duobus milibus Athenaeum, quod unum a praesidio suo retentum fuerat, pervenit.

ibi relinquo magnus pars exercitus neque enim ad tantus iter sufficio cum duo mille athenaeus qui unus ab praesidium suus retendo sum pervenio


hic tumultus consulem Peloponnesum adduxit, iussuque eius Elin concilio indicto Lacedaemonii ad disceptandum acciti.

hic tumultus consul peloponnesus adduco jubeo is elis concilio indico lacedaemonius ad discepto accio


sarcinis in acervum coniectis cum haud procul muris ad terrorem hostium aciem ostendisset, cum equitibus Numidis circumequitat urbem, dum scalae quaeque alia ad oppugnandum opus erant parantur, ad visendum, qua maxime parte adgrederetur.

sarcina in acervus conicio cum haud procul murus ad terror hostis acies ostendo cum eques numida circumequitat urbs dum scala quisque alius ad oppugno opus sum paro ad viso qui magnus pars aggredior


quod in praesentia dare possim, fidele consilium est. abi, nuntia meis verbis, bello absistat, pacis condicionem nullam recuset.”

qui in praesens do possum fidelis consilium sum abeo nuntia meus verbum bellum absisto pax condicio nullus recuso


quod postquam consuli nuntiatum est, extemplo tesseram dari iubet, ut prandeat miles firmatisque cibo viribus arma capiat.

qui postquam consul nuntio sum extemplo tessera do iubeo ut prandeo miles firmo cibus vis arma capio


interim tribunos militum in Volscum agrum ducere exercitum placuit;

interim tribunus miles in volscus ager duco exercitus placeo


nondum erant tam fortes ad sanguinem civilem nec praeter externa noverant bella, ultimaque rabies secessio ab suis habebatur; itaque iam duces, iam milites utrimque congressus quaerere ac conloquia:

nondum sum tam fortis ad sanguis civilis neque praeter externus nosco bellum ulter rabio secessio ab suus habeo itaque iam dux iam miles utrimque congredior quaero atque colloquium


haec et alia haud prospere in Macedonia gesta ex Sex. Digitio tribuno militum, qui sacrificii causa Romam venerat, sunt audita.

hic et alius haud prosperus in macedonius gero ex sex digitio tribunus miles qui sacrificium causa roma venio sum audio


plus eos senatui populoque Romano quam parentibus suis, plus quam diis immortalibus debere, per quos obsidione miserrima liberati essent, regnum patrium prope amissum recepissent.

multus is senatus populo romanus quam parens suus multus quam diuus immortalis debeo per qui obsidio miser libero sum regnum patrius prope amitto recipio


pavidus tribunus, quippe qui ferrum ante oculos micare, se solum inermem, illum praevalidum iuvenem et, quod baud haud minus timendum erat, stolide ferocem viribus suis cerneret, adiurat in quae adactus est verba.

pavidus tribunus quippe qui ferrum ante oculus mico sui solus inermis ille praevalidus juvenis et qui baud haud paruus timeo sum stolidus ferox vis suus cerno adjuro in qui adigo sum verbum


neque ipse consul memorabile quicquam gessit, comitiorum causa Romam revocatus; quae ipsa per M. Fulviumn Fulvium et M’. Curium tribunes tribunos plebis impediebantur,

neque ipse consul memorabilis quisquam gero comitium causa roma revoco qui ipse per m fulviumn fulvius et m curiatii tribunes tribunus plebs impedio


a quibus stipendium, a quibus naves ex foedere exigitis? cur Syracusas atque in alias Siciliae Graecas arbes urbes praetorem quotannis cum imperio et virgis et securibus mittitis? nihil aliud profecto dicatis quam armis superatis vos iis has leges imposuisse.

ab qui stipendium ab qui navo ex foedus exigo cur syracusae atque in alius sicilia graece arbes urbs praetor quot cum imperium et virga et securis mitto nihil alius profecto dico quam arma supero tu is hic lex impono


natura ita comparatum est, ut, qui apud multitudinem sua causa loquitur, gratior eo sit, cuius mens nihil praeter publicum commodum videt; nisi forte adsentatores publicos, plebicolas istos, qui vos nec in armis nec in otio esse sinunt, vestra vos causa incitare et stimulare putatis.

natura ita comparo sum ut qui apud multitudo suus causa loquor gratus is sum qui mens nihil praeter publicus commodus video nisi fors adsentator publicus plebicola iste qui tu neque in arma neque in otium sum sino vester tu causa incitaris et stimularis puto


erat res minime certamini navali similis, proxime speciem muros oppugnantium navium.

sum res paruus certamen naval similis propior species murus oppugno navis


et illo quidem die victores direptis hostium castris cum magna praeda in sua reverterunt; postero die spoliabant caesorum corpora et captivos contrahebant.

et ille quidem dies victor disrepo hostis castrum cum magnus praeda in suus revorto posterus dies spolio caesor corpus et captivus contraho


sternit inde ruentes equos virosque inprovida fuga, turbata hinc etiam signa legionum multique impetu equorum ac vehiculorum raptorum per agmen obtriti antesignani; et insecuta, simul territos hostes vidit, Gallica acies nullum spatium respirandi recipiendique se dedit.

sterno inde ruo equus vir improvidus fuga turbo hinc etiam signum legio multus impetus equus atque vehiculum raptor per agmen obtero antesignanus et insequor simul terreo hostis video gallicus acies nullus spatium respiro recipio sui do


ceterum Camillus captivum indidem ex agris secutus ducem castris multa nocte motis prima luce aliquanto superioribus locis se ostendit.

ceterum camillus captivus indidem ex ager sequor dux castrum multus nox moveo primus lux aliquantus superus locus sui ostendo


ibi pro tribunali pronuntiavit de sententia consilii senatum populumque Romanum Illyrios esse liberos iubere: praesidia ex omnibus oppidis, arcibus, castellis sese deducturum.

ibi pro tribunal pronuntio de sententia consilium senatus populus romanus illyrii sum liber iubeo praesidium ex omnis oppidum arx castellum sui deduco


et equites praetoris eximia virtute et equitum pedites accensi sunt. pudor movit primos centuriones, qui inter tela hostium praetorem conspexerunt. itaque urgere signiferos pro se quisque, iubere inferre signa et confestim militem sequi.

et eques praetor eximius virtus et eques pedito accendo sum pudor moveo primus centurio qui inter telum hostis praetor conspicio itaque urgeo signifer pro sui quisque iubeo infero signum et confestim miles sequor


prior aliquanto Volumnius castra cepit; ad urbem Scipioni maiore resistitur vi, non quia plus animi victis est, sed melius muri quam vallum armatos arcent:

prior aliquantus volumnius castrum capio ad urbs scipio magnus resisto vis non quia multus animus vinco sum sed bonus murus quam valles armatus arceo


apparuit deinde piraticos celoces et lembos esse. Chiorum maritimam oram depopulati cum omnis generis praeda revertentes postquam videre ex alto classem, in fugam verterunt. et celeritate superabant levioribus et ad id fabrefactis navigiis, et propiores terrae erant;

appareo deinde piraticus celoces et lembus sum chius maritimus ora depopulor cum omnis genus praeda revorto postquam video ex altus classis in fuga verto et celeritas supero levis et ad is fabrefacio navigium et propiores terra sum


quod cum non contigisset, libertate intemperanti invectus in regem, quod Lyciorum gentem adversus Rhodios concitasset graviorque Asiae esset, quam Antiochus fuisset, popularem quidem neque Asiae ingratam populis —

qui cum non contingo libertas intempero inveho in rex qui lycium gens adverro rhodii concito gravis asia sum quam antiochus sum popularis quidem neque asia ingratus populus


tum signo dato coorti undique Poeni sunt, quos instructos ad hoc Hannibal tenuerat. nec sustinuere impetum Romani, sed ab effusa fuga loci angustiae eos impeditaque alia opere iam coepto, alia apparatu operis morabantur.

tum signum do coorior undique poenus sum qui instruo ad hic hannibal teneo neque sustineo impetus romanus sed ab effundo fuga locus angustia is impedio alius opus iam coepio alius apparatus opus moror


Celtiberi qui principes regionis suae legatos miserant obsidesque dederant Romanis, nuntio misso a Scipione exciti arma capiunt, provinciamque Carthaginiensium valido exercitu invadunt.

celtiberi qui princeps regio suus legatus mitto obsido do romanus nuntio mitto ab scipio excio arma capio provincia carthaginiensis validus exercitus invado


quod viam munivit et aquam in urbem duxit eaque unus perfecit,

qui via munio et aqua in urbs duco is unus perficio


Claudius ex omnibus unus novus candidatus erat. opinione hominum haud dubie destinabantur Q. Fabius Labeo et L. Porcius Licinus.

claudus ex omnis unus novus candido sum opinio homo haud dubius destino q fabius labeo et l porcius licinus


iam ibi Attalus erat; qui cum tyranno ad Romanum imperatorem, non Romano ad tyrannum eundum diceret, in sententiam suam Quinctium traduxit, ne in urbem ipsam Argos iret.

iam ibi attalus sum qui cum tyrannus ad romanus imperator non romanus ad tyrannus eo dico in sententia suus quintius traduco ne in urbs ipse argi eo


eodem anno Agrippa Menenius moritur, vir omni vita pariter patribus ac plebi carus, post secessionem carior plebi factus.

idem annus agrippa menenius morior vir omnis vito pariter pater atque plebs carus post secessio carus plebs facio


Cycliadas — penes eum summa imperii erat — Achaeique ad Dymas regi occurrere, et Eliorum accensi odio, quod a ceteris Achaeis dissentirent, et infensi Aetolis, quos Romanum quoque adversus se movisse bellum credebant.

cycliadas penis is summus imperium sum achaeus ad dymae rex occurro et elii accendo odium qui ab ceterus achaeus dissentio et infensus aetolus qui romanus quoque adverro sui moveo bellum credo


accesserat ad religionem, quod Cn. Cornelius consul ex monte Albano rediens concidit et, parte membrorum captus, ad Aquas Cumanas profectus ingravescente morbo Cumis decessit.

accedo ad religio qui cn cornelius consul ex mons albanus redeo concido et pars membrum capio ad aqua cumana proficiscor ingravesco morbus cumae decedo


inde ad populandum agrum ducti milites navalesque socii iuxta effusi, ac si in insulis cultorum egentibus praedarentur.

inde ad populo ager duco miles navalis socius iuxta effundo atque si in insula cultor egeo praedor


pauci ex iis iustitia imperii Romani capti, plures ita, si praecipuam operam navassent, potentes sese in civitatibus suis futuros rati.

paucus ex is iustitia imperium romanus capio multus ita si praecipuus opera navo potens sui in civitas suus sum reor


vigilia quarta impedimenta exercitus, cuius simulabatur iter, proficisci coepere; sub lucem signa mota et ad portam retentum agmen custodesque circa omnes portas missi, ne quis urbe egrederetur.

vigil quartus impedimentum exercitus qui simulo iter proficisco coepio sub lux signum moueo et ad porta retendo agmen custos circa omnis porta mitto ne quis urbs egredior


ubi Hannibal erit; eum ante omnia deposcimus. Thoantem quoque Aetolum, concitorem Aetolici belli, qui et illorum fiducia vos et vestra illos in nos armavit,

ubi hannibal sum is ante omnis deposco thoas quoque aetolus concitor aetolicus bellum qui et ille fiducia tu et vester ille in nos armo


denique utrum tandem populi Romani an vestrum summum imperium est? regibus exactis utrum vobis dominatio an omnibus aequa libertas parta est? oportet licere populo Romano, si velit, iubere legem;

denique utrum tandem populus romanus an vester superus imperium sum rex exigo utrum tu dominatio an omnis aequus libertas pario sum oportet licet populus romanus si volo iubeo lex


Valerius Antias primo proelio victum eum ab Scipione, quo duodecim milia armatorum in acie sint caesa, mille et septingenti capti, legatum cum aliis decem legatis tradit in castra ad Scipionem venisse.

valerius antius primus proelium vinco is ab scipio quo duodecim mille armator in acies sum caedo mille et septingenti capio legatus cum alius decem legatus trado in castrum ad scipio venio


at hercule suos honores, cuius merita in eam gentem privatim an publice sint maiora vix dici possit, partim desertos per incultum ac neglegentiam, partim hostiliter sublatos esse. iam Aetolos quem ignorare in seditionibus suis non ab Romanis, sed a Perseo praesidium petisse?

at herculis suus honor qui mereo in is gens privatim an publicus sum magnus vix dico possum pars desero per incultus atque neglegentia pars hostilis suffero sum iam aetoli qui ignoro in seditio suus non ab romanus sed ab perseus praesidium peto


tum dextrae interiunctae militesque contione dimissa ab notis ignotisque benigne atque hospitaliter invitati, laetusque dies ex admLodum admodum tristi paulo ante ac prope exsecrabili factus.

tum dexter interjungo milito contio dimitto ab nosco ignosco benignus atque hospitalis invitas laetus dies ex admlodum admodum tristis paulus ante atque prope exsecrabilis facio


non ita fracti animi civitatis erant, ut non sentirent, si Lycia et Caria ademptae ab Romanis forent, cetera aut se ipsa per defectionem liberarent aut a finitumis occuparentur, includi se insulae parvae et sterilis agri litoribus, quae nequaquam alere tantae urbis populum posset.

non ita frango animus civitas sum ut non sentio si lycia et caria adimo ab romanus sum ceterus aut sui ipse per defectio libero aut ab finitimus occupo includo sui insula parvus et sterilis ager litus qui nequaquam alo tantus urbs populus possum


dum de iis rebus in senatu agitur, Cn. Cornelius evocatus a viatore, cum templo egressus esset, paulo post redit confuso vultu et exposuit patribus conscriptis bovis sescenaris, quem immolavisset, iocur diffluxisse.

dum de is res in senatus ago cn cornelius evoco ab viator cum templum egredior sum paulus post redeo confundo vultus et expono pater conscribo bos sescenaris qui immolo iocur disfluo


principio veris, quod hiemem eam, qua haec gesta sunt, insecutum est, ab Roma profectus Q. Marcius Philippus consul cum quinque milibus , quod in supplementum legionum secum traiecturus erat, Brundisium pervenit.

principium verus qui hiems is qui hic gero sum insequor sum ab roma proficiscor q marcius philippus consul cum quinque mille qui in supplementum legio sui transjacio sum brundisium pervenio


medium erat in Anco ingenium, et Numae et Romuli memor; et praeterquam quod avi regno magis necessariam fuisse pacem credebat cum in novo tur tum feroci populo, etiam quod illi contigisset otium sine iniuria, id se baud haud facile habiturum; temptari patientiam et temptatam contemni, temporaque esse Tullo regi aptiora quam Numae.

medius sum in ancus ingenium et numa et romulis memor et praeterquam qui avus regnum magis necessaria sum pax credo cum in novo tur tum ferox populus etiam qui ille contingo otium sine iniuria is sui baud haud facilis habeo temptaris patientia et tento contemno tempus sum tullus rex aptus quam numa


in hanc tam opimam mercedem, agite dum, diis bene iuvantibus arma capite.

in hic tam opimus merces ago dum diuus bene juvo arma caput


de quo ante dictum est, denuntiatur, ne se ad bellum Achaicum alut rem ullam, quam sua quisque opinione praecipere posset, crederent missos esse; quidquid Alexamenum res monuisset subiti consilii capere, ad id, quamvis inopinatilm inopinatum temerarium audax, oboedienter exequendum parati essent, ac pro eo acciperent, tamquam ad id unum agendum missos ab domo se scirent.

de quo ante dico sum denuntio ne sui ad bellum achaicus alut res ullus quam suus quisque opinio praecipio possum credo mitto sum quisquis alexamenus res moneo subeo consilium capio ad is quivis inopinatilm inopinor temerarius audax oboedienter exequendum paro sum atque pro is accipio tamquam ad is unus ago mitto ab domus sui scio


ad haec a consulibus rescriptum sine detrimento rei publicae abscedi non posse ab hoste; itaque per interregem comitia habenda esse potius, quam consul alter a bello avocaretur.

ad hic ab consul rescribo sine detrimentum res publicus abscedo non possum ab hostis itaque per interregem comitium habeo sum potis quam consul alter ab bellum avoco


scire se frequentis Siculos prope urbem in villis obtrectatorum suorum esse; quibus tantum abesse ut per se non liceat palam Romae crimina ficta ab inimicis vulgare,

scio sui frequens siculi prope urbs in villa obtrectator suus sum qui tantus absum ut per sui non licet palam roma crimen fictum ab inimicus vulgaris


vos socios fidelissimos fortissimosque, vos Carthaginienses cum pro patria tum ob iram iustissimam pugnaturos.

tu socius fidelis fortis tu carthaginiensis cum pro patria tum ob ira justus pugno


undique, non urbana tantum sed etiam agresti iuventute, decem legiones scriptae dicuntur quaternum milium et ducenorum peditum equitumque trecenorum, quem nunc novum exercitum,

undique non urbanus tantus sed etiam agrestis iuventus decem legio scribo dico quaterni mille et duceni pedes equio treceni qui nunc novus exercitus


Xynias quidem, baud haud dubie Aetolicum oppidum, sibi contribuisse eos; et Paracheloida, quae sub Athamania esset, nullo iure Thessalorum formulae factam.

xyniae quidem baud haud dubius aetolicus oppidum sui contribuo is et paracheloida qui sub athamania sum nullus ius thessalus formula facio


Macer Licinius tertia etiam clade, quae ad Cremeram accepta est, abominandam eam curiam facit.

macer licinius tertius etiam clades qui ad cremera accipio sum abominor is curia facio


C. Livius praefectus Romanae classis, cum quinquaginta navibus tectis profectus ab Roma Neapolim, quo ab sociis eius orae convenire iusserat apertas naves,

que livius praefectus romanus classis cum quinquaginta navis tectum proficiscor ab roma neapolis quo ab socius is ora convenio iubeo aperio navo


Ti. Sempronius militibus Sinuessam diem ad conveniendum edixit, et Q. Fabius, consulto prius senatu, ut frumenta omnes ex agris ante kal. Iunias primas in urbes munitas conveherent;

tiberius sempronius miles sinuessa dies ad convenio edico et q fabius consultum prior senatus ut frumentum omnis ex ager ante kal junius primus in urbs munio conveho


ceterum, sive quia ex omnium Samnitium populis, quodcumque roboris fuerat, contraxerant, seu quia discrimen summae rerum augebat animos, aliquantum aperta quoque pugna praebuerunt terroris.

ceterum sive quia ex omnis samnites populus quicumque robur sum contraho seu quia discrimen summa res augeo animus aliquantus apertus quoque pugno praebeo terror


patres referri de Liguribus renovarique senatus consultum volebant, et consul Aelius referebat. Popilius et collegam et senatum pro fratre deprecabatur, prae se ferens, si quid decernerent, intercessurum.

pater refero de ligur renovarique senatus consulo volo et consul aelius refero popilius et collega et senatus pro frater deprecor prae sui fero si quis decerno intercedo


erat in medio rivus praealtis utrimque clausus ripis et circa obsitus palustribus herbis et, quibus inculta ferme vestiuntur, virgultis vepribusque. quem ubi equites quoque tegendo satis latebrosum locum circumvectus ipse oculis perlustravit, “ Hic hic erit locus,” Magoni fratri ait “quem teneas.

sum in medium rivus praealtus utrimque claudo ripa et circa obsero palustria herba et qui incultus ferme vestio virgultus vepribusque qui ubi eques quoque tego satis latebrosus locus circumvehor ipse oculus perlustravit hic hic sum locus mago frater aio qui teneo


immolasse eo die quidam prodidere memoriae consulem Marcellum, et prima hostia caesa iocur sine capite inventum, in secunda omnia conparuisse, quae adsolent, auctum etiam visum in capite; nec id sane haruspici placuisse,

immolo is dies quidam prodo memoria consul marcellus et primus hostia caedo iocur sine caput invenio in secundus omnis conpareo qui assoleo augeo etiam video in caput neque is sanus haruspex placeo


nihil usquam in terris aliud spei habere. potuisse se extra id periculum esse, si decedere fide, si coniurare cum ceteris voluissent. nullis minis, nullis terriculis se motos, sperantis satis opis et auxilii sibi in Romanis esse.

nihil usquam in terra alius spes habeo possum sui extra is periculum sum si decedo fides si coniuro cum ceterus volo nullus minae nullus terriculis sui moueo spero satis ops et auxilium sui in romanus sum


consulibus ambobus quaestio de clandestinis coniurationibus decreta est. Graecus ignobilis in Etruriam primum venit nulla cum arte earum, quas multas ad animorum corporumque cultum nobis eruditissima omnium gens invexit, sacrificulus et vates;

consul ambo quaestio de clandestinus coniuratio decretum sum graecus ignobilis in etruria primus venio nullus cum ars is qui multus ad animus corpus cultus nos erudio omnis gens inveho sacrificulus et vates


diesque quadraginta sine ullo conatu sedentes in conspectu hostium absumpserant. inde spes data Philippo est per Epirotarum gentem temptandae pacis;

dies quadraginta sine ullus conatus sedeo in conspectus hostis absumo inde spes do philippus sum per epirotaris gens tento pax


eques levisque armatura nunc ab tergo nunc ab lateribus occurrendo fatigabat morabaturque; sed cum ad crebros tumultus signa consisterent

eques levis armo nunc ab tergum nunc ab later occurro fatigo moror sed cum ad creber tumultus signum consisto


simul in dominationem superbam Romanorum invectus, recipere se in domos suas quemque iussit et foribus nomen suum inscribere: se domos eas, quae inscriptae non essent, signo extemplo dato diripi iussurum. si quis in hospitio civis Rormani Romani _ vacuas autem tenebant domos — nomen inscripsisset eum se pro hoste habiturum.

simul in dominatio superbus romanus inveho recipio sui in domus suus quisque iubeo et foris nomen suus inscribo sui domus is qui inscribo non sum signum extemplo do diripio jubeo si quis in hospitium civis rormani romanus vacuus autem teneo domus nomen inscribo is sui pro hostis habeo


sollicitabat ad defectionem Canusinos Poenus; ceterum ut adpropinquare Marcellum audivit, castra inde movit. aperta erat regio sine ullis ad insidias latebris; itaque in loca saltuosa cedere inde coepit.

sollicito ad defectio canusinus poenus ceterum ut adpropinquaris marcellus audio castrum inde moveo apertus sum regius sine ullus ad insidiae latebra itaque in locum saltuosus cedo inde coepio


novos consules legionesque Romanas ita cum Samnite gerere bellum velitis, ut omnia ante nos consules bella gesta sunt.”

novi consul legio romanus ita cum samnite gero bellum volo ut omnis ante nos consul bellum gero sum


quibus nupta fuisset, sibi ipsa consuleret. hunc nuntium ac simul venenum ferens minister cum ad Sophonibam venisset,

qui nubo sum sui ipse consulo hic nuntius atque simul venenum fero minister cum ad sophoniba venio


abest ab Carthagine quindecim milia ferme passuum locus cum operibus tum suapte natura tutus

absum ab carthago quindecim mille ferme passus locus cum opus tum suapte natura tueor


C. Iunius unus ex tribunis Tempanium equitem vocari iussit coramque ei “Sex. Tempani” inquit, “quaero de te, arbitrerisne C. Sempronium consulem aut in tempore pugnam inisse aut firmasse subsidiis aciem aut ullo boni consulis functum officio et tune ipse victis legionibus Romanis tuo consilio equitem ad pedes deduxeris restituerisque pugnam;

que junius unus ex tribunus tempanium eques vocaris iubeo cora is sex tempani inquam quaero de tu arbitror que sempronius consul aut in tempus pugna ineo aut firmo subsidium acies aut ullus bonus consul fungor officium et tu ipse vinco legio romanus tuus consilium eques ad pes deduco restituo pugna


his territi, prius ab Rhodo et Athenis legationibus excitis, ut per auctoritatem earum civitatium suae preces nuper repudiatae faciliorem aditum ad senatum haberent, principes gentis ad temptandam spem ultimam Romam miserunt,

hic terreo prior ab rhodos et athenae legatio excio ut per auctoritas is civitas suus prex nuper repudio facilis aditus ad senatus habeo princeps gens ad tento spes ulter roma mitto


aderat sermoni vitricus. confestim mulier exclamat Hispalae concubitu calere eum decem noctes non posse; illius excetrae delenimentis et venenis imbutum nec parentis nec vitrici nec deorum verecundiam habere. iurgantes hinc mater, hinc vitricus cum quattuor eum servis domo exegerunt.

adsum sermo vitricus confestim mulier exclamo hispalae concubo caleo is decem nox non possum ille excetra delenimentum et venenum imbuo neque parens neque vitrix neque deus verecundia habeo jurgo hinc mater hinc vitricus cum quattuor is servio domus exigo


cum hoc responso muneribusque amplis legatos dimisit; ipse praesidio modico relicto in Tifatis profectus cetero exercitu ire Nolam pergit;

cum hic respondeo munus amplus legatus dimitto ipse praesidium modicus relinquo in tifata proficiscor ceterus exercitus eo nola pergo


nec ultra tumultum ciere quisquam in regio portu audebat. ita in terram prior Hasdrubal, mox Scipio et Laelius egressi ad regem pergunt.

neque ultra tumultus cieo quisquam in regius portus audeo ita in terra prior hasdrubal mox scipio et laelius egredior ad rex pergo


ad hoc catapultae, ballistae, tormenta omnis generis; duces aut Aetoli et Cephallanes aut regii ab Antiocho ibi relicti ad viginti septem.

ad hic catapulta ballista tormentum omnis genus dux aut aetolus et cephallanes aut regius ab antiochus ibi relinquo ad viginti septem


creatur ingenti consensu Marcellus, qui extemplo magistratum occiperet. cui ineunti consulatum cum tenuisset, vocati augures vitio creatum videri pronuntiaverunt; volgoque patres ita fama ferebant, quod tum primum duo plebei consules facti essent, id deis cordi non esse.

creo ingens consensus marcellus qui extemplo magistratus obcapio qui ineo consulatus cum teneo voco auguro vitio creo video pronuntio vulgo pater ita fama fero qui tum primus duo plebes consul facio sum is deus chordus non sum


quod per eos dies eum forte agrum, ij in quo ipse castra haberet, venisse nihil ob id deminuto pretio cognitum ex quodam captivo est.

qui per is dies is fors ager ij in quo ipse castrum habeo venio nihil ob is deminuo pretium cognosco ex quidam captivus sum


deinde, ne vana urbis magnitude magnitudo esset, adiciendae multitudinis causa vetere consilio condentium urbes, qui obscuram atque humilem conciendo ad se multitudinem natam e terra sibi prolem ementiebantur, locum, qui nunc saeptus descendentibus inter duos lucos est, asylum aperit.

deinde ne vanus urbs magnitude magnitudo sum adicio multitudo causa veto consilium condo urbs qui obscurus atque humilis concieo ad sui multitudo nata e terra sui proles ementior locus qui nunc saepio descendo inter duo lucus sum asylum aperio


Romae quoque, cum veniret in curiam, summisisse se et osculo limen curiae contigisse et deos servatores suos senatum appellasse aliamque orationem non tam honorificam audientibus quam sibi deformem habuisse.

roma quoque cum venio in curia summitto sui et osculo limen curia contingo et deus servator suus senatus appello alius oratio non tam honorificus audio quam sui deformo habeo


eos omnes Venusini per familias benign benigne accipiendos curandosque cum divisissent, in singulog singulos equites togas et tunicas et quadrigatos nummos quinos vicenos et pediti denos et arma, quibus deerant, dederunt,

is omnis venusinus per familia benign benignus accipio curo cum divido in singulog singuli eques toga et tunica et quadrigatus nummus quini viceni et pedes deni et arma qui desum do


P. Manlius in ulterioreni ulteriorem Hispaniam, quam et priore praetura provinciam obtinuerat, Q. Fulvius Flaccus in citeriorem pervenit, exercitumque ab A. Terentio accepit: nam ulterior morte P. Sempronii proconsulis sine imperio fuerat.

p manlius in ulterioreni ulter hispania quam et prior praetura provincia obtineo q fulvus flaccus in citer pervenio exerceo ab ab terentius accipio nam ulterior mors p sempronius proconsulis sine imperium sum


castris permunitis C. Sulpicius Gallus, tribunus militum secundae legionis, qui praetor superiore anno fuerat, consulis permissu ad contionem militibus vocatis pronuntiavit, nocte proxima, ne quis id pro portento acciperet, ab hora secunda usque ad quartam horam noctis lunam defecturam esse.

castrum permunio que sulpicius gallus tribunus miles secundus legio qui praetor superus annus sum consul permitto ad contio miles voco pronuntio nox propior ne quis is pro portendo accipio ab hora secundus usque ad quartus hora nox luna deficio sum


non vulnus super vulnus, sed multiplex clades, cum duobus consulibus duo consulares exercitus amissi nuntiabantur, nec ulla iam castra Romana nec ducem nec ailitem militem esse;

non vulnus super vulnus sed multiplex clades cum duo consul duo consularis exercitus amitto nuntio neque ullus iam castrum romanus neque dux neque ailitem miles sum


his consulibus cum Latinis populis ictum foedus. ad id feriendum consul alter Romae mansit; alter ad Volscum bellum missus Antiates Volscos fundit fugatque, conpulsos in oppidum Longulam persecutus moenibus potitur.

hic consul cum latinum populus ictus foedus ad is ferio consul alter roma maneo alter ad volscus bellum mitto antias volsci fundo fugo conpello in oppidum longula persequor moenia potio


silentio noctis ab urbe sine ullo tumultu egressus castra hostium adeo neglecta atque aperta intravit, ut satis constaret prius mille hominum vallum intrasse, quam quisquam sentiret, ac, si caede abstinuissent, pervenire ad tabernaculum regium potuisse.

silentium nox ab urbs sine ullus tumultus egredior castrum hostis adeo neglego atque apertus intro ut satis consto prior mille homo valles intro quam quisquam sentio atque si caedes abstineo pervenio ad tabernaculum regius possum


audeo dicere hoc malo domitos ipsos potius cultores agrorum fore, quam ut armati per secessionem coli prohibeant.”

audeo dico hic malus domo ipse potis cultor ager sum quam ut armatus per secessio colo prohibeo


iusta deprecatio haec visa. Larisam ad Hostilium proconsulem — ab eo enim missi erant — legati redierunt.

iustus deprecatio hic video larisam ad hostilius proconsulis ab is enim mitto sum legatus redeo


omnibus iam satis comparatis M’. Acilius consul edixit, ut quos L. Quinctius milites conscripsisset et quos sociis nominique Latino imperasset, quos secum in prouinciam provinciam ire oporteret, et tribuni militum legionis primae et tertiae, ut ii omnes Brundisium idibus Mais conuenirent. convenirent.

omnis iam satis comparo m acilius consul edico ut qui l quintius miles conscribo et qui socius nomen latinum impero qui sui in prouincia provincia eo oportet et tribunus miles legio primus et tertius ut is omnis brundisium idus maus convenio convenio


Leucadia nunc insula est, vadoso freto, quod perfossum manu est, ab Acarnania divisa; tur tum paeninsula erat, occidentis regione artis faucibus cohaerens Acarnaniae;

leucadius nunc insula sum vadosus fretus qui perfodio manus sum ab acarnania divido tur tum paeninsula sum occaedes regio ars fauces cohaereo acarnania


censa sunt civium Romanorum capita ducenta sexaginta novem milia et quindecim, minor aliquanto numerus, quia L. Postumius consul pro contione edixerat, qui socium Latini nominis ex edicto C. Claudi consulis redire in civitates suas debuissent, ne quis eorum Romae, et omnes in suis civitatibus censerentur.

censeo sum civis romanus caput ducenti sexaginta novo mille et quindecim paruus aliquantus numerus quia l postumus consul pro contio edico qui socius latinum nomen ex edictum que claudius consul redeo in civitas suus debeo ne quis is roma et omnis in suus civitas censeo


voluntaria omnis et gratuita opera pugnantium fait. fuit. nam alii missi ab regulis sunt ad specimen insitae genti virtutis ostendendum,

voluntarius omnis et gratuitus opus pugno fait sum nam alius mitto ab regulis sum ad specimen inquiro gens virtus ostendo


qui non cunctanter contulere, sine contumelia et laceratione corporum dimissi; quos occulere aut retrahere aliquid suspicio fuit, in servilem modum lacerati atque extorti.

qui non cunctanter confero sine contumelia et laceratio corpus dimitto qui occulo aut retraho aliquis suspicio sum in servilis modus lacero atque extorqueo


cum in hoc statu res esset, pastor quidam a Charopo, principe Epirotarum, missus deducitur ad consulem.

cum in hic status res sum pastor quidam ab charopo princeps epirotaris mitto deduco ad consul


magnum utrisque impedimentum ad rem gerendam fuit ager consitus crebris arboribus hortique, ut in suburbanis locis, et coartata itinera maceriis et qmbusdam quibusdam locis interclusa.

magnus uterque impedimentum ad res gero sum ager consero creber arbor hortus ut in suburbanus locus et coarto iter maceria et qmbusdam quidam locus intercludo


cum id quoque negasset, “Bellum igitur” inquit “tam integrum habemus, quam habuimus, qua die Hannibal in Italiam est transgressus.

cum is quoque nego bellum igitur inquam tam integer habeo quam habeo qui dies hannibal in italia sum transgredior


nec sequebatur quisquam. in cornibus Galli diutius steterunt, quia serius ad eos perventum est; ceterum ne primum quidem coniectum telorum tulerunt.

neque sequor quisquam in cornu gallus diu sto quia serus ad is pervenio sum ceterum ne primus quidem conicio telum fero


quod cura incesserat patres, ne metu quaestionum plebs iraque tribunos militum ex plebe crearet, tendebantque summa ope, ut consules crearentur.

qui cura incedo pater ne metus quaestio plebs ira tribunus miles ex plebs creo tendo summus ops ut consul creo


si singuli singulos adgressuri essetis, tamen acrius crederem vos pro libertate quam illos pro dominatione certaturos. quot enim clientes circa singulos fuistis patronos, tot nunc adversus unum hostem eritis.

si singuli singuli aggredior edo tamen acer credo tu pro libertas quam ille pro dominatio certo quot enim cliens circa singuli sum patronus tot nunc adverro unus hostis sum


Cn. Fulvium Quiritium Romanorum exercitum, honeste genitos, liberaliter educatos servilibus vitiis imbuisse. ergo effecisse, ut feroces et inquieti inter socios, ignavi et inbelles inter hostes essent nec impetum modo Poenorum, sed ne clamorem quidem sustinere possent.

cn fulvius quiris romanus exercitus honestus gigno liberalis educo servilis vitium imbuo ergo efficio ut ferox et inquietus inter socius ignavus et imbellis inter hostis sum neque impetus modo poenus sed ne clamor quidem sustineo possum


non tam id recusabant, quam tempore aiebant opus esse, ut generi agresti hominum persuaderetur.

non tam is recuso quam tempus aio opus sum ut gener agrestis homo persuadeo


quod postquam tribunis plebis iam diu nullam novandi res causam invenientibus Romam est adlatum,

qui postquam tribunus plebs iam diu nullus novo res causa invenio roma sum affero


dimissi ab rege inviolati omnes, quod ear eam rem magni momenti futuram rex ad conciliandos Larisaeorum animos credebat.

dimitto ab rex inviolo omnis qui ear is res magnus momentum sum rex ad concilio larisaeus animus credo


corporis custodes,


haec vociferante Horatio cum decemviri nec irae nec ignoscendi modum reperirent nec, quo evasura res esset, cernerent, C. Claudi, qui patruus Appi decemviri erat,

hic vocifero horatius cum decemviri neque ira neque ignosco modus reperio neque quo evado res sum cerno que claudius qui patruus appius decemviri sum


his orationibus pervicerunt, ut consules in senatus auctoritate fore dicerent se, si idem tribuni plebis facerent. permittentibus utrisque liberam consultationem patres consulibus ambobus Italiam provinciam decreverunt,

hic oratio pervicerunt ut consul in senatus auctoritas sum dico sui si idem tribunus plebs facio permitto uterque liber consultatio pater consul ambo italia provincia decerno


Punicas enim naves ex Sicilia accitas id posse facere; suas, quae sinu exiguo intus inclusae essent, cum claustra portus hostis haberet, quem ad modum inde in apertum mare evasuras?

punicus enim navo ex sicilia accio is possum facio suus qui sinus exiguus intus includo sum cum claustra portus hostis habeo qui ad modus inde in aperio mare evasuras


L. Cantilius scriba pontificius, quos nunc minores pontifices appellant, qui cum Floronia stuprum fecerat, a pontifice maximo eo usque virgis in comitio caesus erat, ut inter verbera expiraret.

l cantilius scriba pontificius qui nunc paruus pontifex appello qui cum floronia stuprum facio ab pontifex maximus is usque virga in comitium caedo sum ut inter verbero expiraret


quos tenentis locum contempta paucitate Romani postero die cum deiecissent, ipsi eo transferunt castra.

qui teneo locus contemno paucitas romanus posterus dies cum deicio ipse is transfero castrum


per Scordiscos iter esse ad mare Hadriaticum Italiamque; alia via traduci exercitum non posse. facile Bastarnis Scordiscos iter daturos: nec enim aut lingua aut moribus abhorrere; et ipsos adiuncturos se, cum ad praedam opulentissimae gentis ire vidissent.

per scordisci iter sum ad mare hadriaticum italia alius via traduco exercitus non possum facilis bastarnae scordisci iter do neque enim aut lingua aut mos abhorreo et ipse adjungo sui cum ad praeda opulens gens eo video


ad regem spolia caesorum hostium referebantur.


erat cum alius apparatus sacri, qui perfundere religione animum posset, tur tum in loco circa omni contecto arae in medio victimaeque circa caesae et circumstantes centuriones strictis gladiis.

sum cum alius apparatus sacer qui perfundo religio animus possum tur tum in locus circa omnis contego ara in medium victima circa caedo et circumsto centurio stringo gladius


ad haec cum inflammarentur animi, ut ad quosque ventum erat, numerus iuniorum conscribebatur. ita omnium populorum iuventus Antium contracta; ibi castris positis hostem opperiebantur.

ad hic cum inflammo animus ut ad quisque venio sum numerus iuniorum conscribo ita omnis populus juventus antius contraho ibi castrum pono hostis opperior


hos Veientis pro Romanis facturi estis sacerdotes, et Vestales tuae te deserent, Vesta, et flamen peregre habitando in singulas noctes tantum sibi reique publicae piaculi contrahet? Quid? quid ?

hic veiens pro romanus facio sum sacerdos et vestal tuus tu desero vesta et flamen peregre habito in singulus nox tantus sui redeo publicus piaculis contraho quis quis


Neglectae eo biennio res in Graecia erant. itaque Philippus Aetolos desertos ab Romano, eui cui uni fidebant, auxilio, quibus voluit condicionibus ad petendam et paciscendam subegit pacem.

neglego is biennium res in graecia sum itaque philippus aetoli desero ab romanus eui qui unus fido auxilium qui volo condicio ad peto et pacisco subigo pax


neque prudentiorem neque constantiorem Masinissam quam Syphacem esse, etiam iuventa incautiorem; certe stultius illum atque intemperantius eam quam se duxisse.

neque prudens neque consto masinissa quam syphacem sum etiam juventa incautus certus stultus ille atque intempero is quam sui duco


quater intra paucos annos primum pilum duxi; quater et tricies virtutis causa donatus ab imperatoribus sum; sex civicas coronas accepi. viginti duo stipendia annua in exercitu emerita habeo, et maior annis sum quinquaginta.

quater intra paucus annus primus pilis duco quater et tricies virtus causa dono ab imperator sum sex civica corona accipio viginti duo stipendium annuus in exercitus emereo habeo et magnus annus sum quinquaginta


Romani eo die, unde egressa regia classis erat, manserunt; postero die hostem persequi intenderunt. medio fere in cursu obviae fuere iis quinque et viginti tectae Rhodiae naves cum Pausistrato praefecto classis.

romanus is dies unde egredior regius classis sum maneo posterus dies hostis persequor intendo medium fere in cursus obvius sum is quinque et viginti tego rhodius navo cum pausistratus praeficio classis


Flaminius, qui ne quieto quidem hoste ipse quieturus erat, tum vero, postquam res sociorum ante oculos prope suos ferri agique vidit, suum id dedecus ratus, per mediam iam Italiam vagari Poenum atque obsistente nullo ad ipsa Romana moenia ire oppugnanda,

flaminius qui ne quiesco quidem hostis ipse quiesco sum tum verus postquam res socius ante oculus prope suus fero ago video suus is dedecus reor per medius iam italia vagaris poenus atque obsisto nullus ad ipse romanus moenia eo oppugno


locaverat rex. quod ubi Eumenes vidit, haud ignarus, quam anceps esset pugnae et auxilii genus, si quis pavorem magis equis iniceret, quam iusta adoriretur pugna, Cretenses sagittarios funditoresque et iaculatores cum aliquot turmis equitum non confertos, sed quam maxime possent dispersos excurrere iubet et ex omnibus simul partibus tela ingerere.

loco rex qui ubi eumenes video haud ignarus quam anceps sum pugna et auxilium genus si quis pavor magis equus inicio quam iustus adorio pugno cretensis sagittarius funditor et iaculator cum aliquot turma eques non confercio sed quam magnus possum dispermulceo excurro iubeo et ex omnis simul pars telum ingero


Numae morte ad interregnum res rediit. inde Tullum Hostilium, nepotem Hostili, cuius in infima arce clara pugna adversus Sabinos fuerat, regem populus iussit;

numa mors ad interregnum res redeo inde tullus hostilius nepos hostilis qui in infimus arx clarus pugno adverro sabini sum rex populus iubeo


iam per omnia ad dimicandum satis paratus, nuntium ad collegam mittit sibi in animo esse postero die, si per auspicia liceret, confligere cum hoste;

iam per omnis ad dimico satis paro nuntius ad collega mitto sui in animus sum posterus dies si per auspicium licet confligo cum hostis


castra Carthaginiensium in Italia ac prope in conspectu urbis esse. non Siciliam ac Sardiniam victis ademptas nec cis Hiberum Hispaniam peti, sed solo patrio terraque, in qua geniti forent, pelli Romanos “quantum ingemiscant” inquit

castrum carthaginiensis in italia atque prope in conspectus urbs sum non sicilia atque sardinia vinco adimo neque cis hiberus hispania peto sed solum patrius terra in qui gigno sum pello romanus quantus ingemisco inquam


ita expugnandi pariter cogendique ad deditionem spe amissa dictator in locis propter propinquitatem notis ab adversa parte urbis maxime neglecta, quia suapte natura tutissima erat, agere in arcem cuniculum instituit.

ita expugno pariter cogo ad deditio spes amitto dictator in locus propter propinquitas nosco ab adverso pars urbs magnus neglego quia suapte natura tueor sum ago in arx cuniculis instituo


ita territis Sempronius consul advenit, ingenti periculo per effusos passim ad praedandum hostium equites audacia magis quam consilio aut spe fallendi resistendive, si non falleret, transgressus.

ita terreo sempronius consul advenio ingens periculum per effundo passim ad praedor hostis eques audacia magis quam consilium aut spes fallo resistendive si non fallo transgredior


quae popularem senatum faceret. edictum itaque est, ad praedam Veientem, quibus videretur, in castra ad dictatorem proficiscerentur.

qui popularis senatus facio edictum itaque sum ad praeda veiens qui video in castrum ad dictator proficisco


Priusquam priusquam comitiis in insequentem annum consules rogarent, Camillus de Latinis populis ad senatum rettulit atque ita disseruit:

priusquam priusquam comitium in insequor annus consul rogo camillus de latinum populus ad senatus refero atque ita disseruio


indulgent consules legionum ardori, ut qui probe scirent novum militem hostium inter perculsos fuga veteranos ne temptando quidem satis certamini fore. nec eos opinio fefellit; omnes Samnitium copiae,

indulgeo consul legio ardor ut qui probus scio novus miles hostis inter percello fuga veteranus ne tento quidem satis certamen sum neque is opinio fallo omnis samnites copia


omnia, quae deorum indulgentia, quae regia cura praeparanda fuerint, plena cumulataque habere Macedonas;

omnis qui deus indulgeo qui regius cura praeparo sum plenus cumulo habeo macedonas


Verginiam, Auli filiam, patriciam plebeio nuptam, L. Volumnio consuli, matronae, quod e patribus enupsisset, sacris arcuerant. brevis altercatio inde ex iracundia muliebri in contentionem animorum exarsit,

verginiam aulis filia patricius plebeius nupta l volumnius consul matrona qui e pater exnubo sacrum arceo brevis altercatio inde ex iracundia muliebris in contentio animus exardeo


quamquam toto prope orbe terrarum, undique se suosque exigente fortuna, urgebatur,

quamquam totus prope orbis terra undique sui suus exigo fortuna urgeo


proxima inde nocte Volsci discordia Romana freti, si qua nocturna transitio proditiove fieri posset, temptant castra. sensere vigiles, excitatus exercitus, signo dato concursum est ad arma;

propior inde nox volscus discordia romanus fretus si qui nocturnus transitio proditiove fio possum tento castrum sentio vigilis excito exercitus signum do concurro sum ad arma


urbanas legiones ita scribere consules iussi, ne quem militem facerent, qui in exercitu M. Claudii, M. Valerii, Q. Fulvi fuisset, neve eo anno plures quam una et viginti Romanae legiones essent.

urbanus legio ita scribo consul iubeo ne qui miles facio qui in exercitus m claudius m valerius q fulvius sum neve is annus multus quam unus et viginti romanus legio sum


Achaei, clausos undique mari, quae intra Peloponnesi sunt terminos, ea et iungere vobis et iuncta tueri facile,

achaeus claudo undique mare qui intra peloponnesius sum terminus is et iungo tu et iungo tueor facilis


cum tanta fiducia, quantam innocentia dabat, disseruerunt; postremo ultro aliquid etiam queri et castigare iniquitatem simul in se crudelitatemque ausi ita adfecerunt animos,

cum tantus fiducia quantus innocens do disseruerunt postremo ultro aliquis etiam queror et castigaris iniquitas simul in sui crudelitas audeo ita afficio animus


“et omnes ante actae vitae vos conscios habeo, Quirites, et hic ipse honos delatus ad me testis est innocentiae meae; neque enim, quod saepe alias, quia ita tempora postulabant rei publicae, qui bello clarissimus esset, sed qui maxime procul ab his coitionibus vitam egisset, dictator deligendus exercendis quaestionibus fuit.

et omnis ante ago vita tu conscius habeo quiris et hic ipse honor defero ad ego testis sum innocentia meus neque enim qui saepe alius quia ita tempus postulo res publicus qui bellum clarus sum sed qui magnus procul ab hic coitio vita ago dictator deligo exerceo quaestio sum


ipsum potuisse effugere Thracum Cretensiumque auxilio tradunt: sed pudor relinquendi equites, nobilissimos gentis, ab ipso nuper lectos, tenuit.

ipse possum effugio thracus cretensis auxilium trado sed pudor relinquo eques nobilis gens ab ipse nuper lectus teneo


nam cum initio fremitus, deinde aperta vociferatio fuisset exposcentium stipendium debiturn debitum querentiumque annonam primo, postremo famem, et mercennarios milites maxime Hispani generis de transitione cepisse consilium fama esset,

nam cum initium fremo deinde apertus vociferatio sum exposco stipendium debiturn debeo queror annona primus postremo fames et mercenarius miles magnus hispanus genus de transitio capio consilium fama sum


curules aediles Q. Minucius Thermus et Ti. Sempronius Longus. ludi Romani eo anno quater instaurati.

curulis aedilis q minucius thermus et tiberius sempronius longus ludo romanus is annus quater instauro


interim placet ex regiis auxiliis centum equites et parem numerum iaculatorum peditum exire.

interim placeo ex regius auxilium centum eques et par numerus iaculator pedes exeo


haec precatus, velut si sensisset auditas preces, “hinc” inquit, “Romani, Iuppiter optimus maximus resistere atque iterare pugnam iubet.” restitere Romani tamquam caelesti voce iussi; ipse ad primores Romulus provolat.

hic preco velut si sentio audio prex hinc inquam romanus iuppiter bonus magnus resisto atque iteraris pugna iubeo resto romanus tamquam caelestis vox iubeo ipse ad primoris romulus provolo


ibi dictator, quantum nocte prospici poterat, equo circumvectus contemplatusque, qui tractus castrorum quaeque forma esset, tribunis militum imperavit, ut sarcinas in unum conici iubeant, militem cum armis valloque redire in ordines suos. facta quae imperavit. turn,

ibi dictator quantus nox prospicio possum equus circumvehor contemplo qui traho castrum quisque forma sum tribunus miles impero ut sarcina in unus conicio jubeo miles cum arma vallo redeo in ordo suus facio qui impero turn


sei nec cum quibus nec quem ad finem consilia pervenerint, satis planum traditur.

seeo neque cum qui neque qui ad finis consilium pervenio satis planus trado


pauperes satis stipendii pendere, si liberos educarent. itaque haec indulgentia patrum asperis postmodum rebus in obsidione ac fame adeo concordem civitatem tenuit, ut regium nomen non summi magis quam infimi horrerent,

pauper satis stipendium pendeo si liber educo itaque hic indulgeo pater asper postmodum res in obsidio atque fames adeo concordo civitas teneo ut regius nomen non superus magis quam infimus horreo


nam praeter angustias per quinque milia, qua exiguum iumento onusto iter est, rupes utrimque ita abscisae sunt, ut despici vix sine vertigine quadam simul oculorum animique possit. terret et sonitus et altitudo per mediam vallem fluentis Penei amnis.

nam praeter angustiae per quinque mille qui exiguus jumentum onustus iter sum rupes utrimque ita abscido sum ut despicio vix sine vertigo quidam simul oculus animus possum terreo et sono et altitudo per medius vallo fluo peneus amnis


sunt qui propter adiectum Aequorum Volscorumque bello et Ardeatium defectioni Veiens bellum, quia duo consules obire tot simul bella nequirent, tribunos militum tres creatos dicant sine mentione promulgatae legis de consulibus creandis ex plebe et imperio et insignibus consularibus usos.

sum qui propter adiectus aequi volscorumque bellum et ardeates defectio veiens bellum quia duo consul obeo tot simul bellum nequeo tribunus miles tres creo dico sine mentio promulgo lex de consul creo ex plebs et imperium et insignis consularis utor


secundum Hieronymi caedem primo tumultuatum in Leontinis apud milites fuerat vociferatumque ferociter parentandum regi sanguine coniuratorum esse.

secundus hieronymus caedes primus tumultuor in leontinus apud miles sum vociferatumque ferociter parento rex sanguis coniurati sum


decem milia peditum Hannoni ad praesidium obtinendae regionis data et mille equites.

decem mille pedes hanno ad praesidium obtineo regio do et mille eques


exiguum id fuit — muniendis castris convehendisque commeatibus consumpsit; et omnia imperia milites cum inpigre, tum haudquaquam abiecto animo exequebantur.

exiguus is sum munio castrum convehendisque commeatus consumo et omnis imperium miles cum impiger tum haudquaquam abicio animus exsequor


tum nemini visum id longum, cum ab occasu soils solis ad exortus intenderent iter;

tum nemo video is longus cum ab occasus soils sol ad exorior intendo iter


cum aliud, praeterquam de quo rettulissent, decemviri dicere prohiberent, Claudium interpellandi verecundia fuit. sententiam igitur peregit nullum placere senatus consultum fieri.

cum alius praeterquam de quo refero decemviri dico prohibeo claudius interpello verecundia sum sententia igitur perago nullus placeo senatus consulo fio


itaque Appius Romam ad senatum arbitrium eius rei totum reiciebat:

itaque appius roma ad senatus arbitrium is res totus reicio