quinto iterum in armis decursum est. hunc ordinem laboris quietisque, quoad Carthagine morati sunt, servarunt.

quintus iterum in arma decurro sum hic ordo labor quiesco quoad carthago moror sum servo


consulibus ambobus provinciam Ligures esse senatus iussit. praetores inde sortiti sunt: A. Hostilio urbana, Ti. Minucio peregrina obvenit, P. Cornelio Sicilia, C C. . Maenio Sardinia.

consul ambo provincia ligur sum senatus iubeo praetor inde sortio sum ab hostilius urbanus tiberius minucius peregrinus obvenio p cornelius sicilia que que maenius sardinia


eo alter consul Aemilius cum exercitu ad liberandos obsidione socios venit. advenientibus Romanis Sutrini commeatus benigne in castra ante urbem posita advexere.

is alter consul aemilius cum exercitus ad libero obsidio socius venio advenio romanus sutrinus commeatus benignus in castrum ante urbs pono advexere


vocatis in curiam legatis recitatum est senatus consultum, iussique nominare patronos.

voco in curia legatus recitas sum senatus consulo jubeo nominaris patronus


baud haud equidem ullius civis et commilitonis fortunae aut condicioni invideo, nec premendo alium me extulisse velim: ne illi quidem, nisi pernicitatis pedum et cursus aliquod praemium est, qui plerique inermes ex acie fugientes non prius quam Venusiae aut Canusi constiterunt, se nobis merito praetulerint gloriatique sint in se plus quam in nobis praesidii rei publicae esse.

baud haud equidem ullus civis et commilito fortuna aut condicio invideo neque premo alius ego effero volo ne ille quidem nisi pernicitas pes et curro aliqui praemium sum qui plerusque inermis ex acies fugio non prior quam venusiae aut canusium consto sui nos mereo praefero glorior sum in sui multus quam in nos praesidium res publicus sum


simul cum illa angeret cura, quos tam propitios urbi atque imperio fore deos, ut eodem tempore utrobique res publica prospere gereretur? adhuc adversa secundis pensando rem ad id tempus extractam esse:

simul cum ille ango cura qui tam propitius urbs atque imperium sum deus ut idem tempus utrobique res publicus prosperus gero adhuc adverso secundus penso res ad is tempus extraho sum


praetorum Fulvi Flacci quae Luceriae sub Aemilio praetore, Neronis Claudi, quae in Piceno sub C. Terentio fuissent, legiones essent supplementum in eas ipsi scriberent sibi. M. Iunio in Tuscos legiones urbanae prioris anni datae.

praetor fulvius flaccus qui luceria sub aemilius praetor nero claudius qui in picenus sub que terentius sum legio sum supplementum in is ipse scribo sui m junius in tusci legio urbanus prior annus do


nomine audito extemplo agnovere virum et, quod bene verteret, acciri iusserunt. sed parum spei erat voluntate quicquam facturum;

nomen audio extemplo anosco vir et qui bene verto accio jubeo sed parum spes sum voluntas quisquam facio


legationes deinde in senatum introduxerunt, regum primas Eumenis et Ariarathis Cappadocis et Pharnacis Pontici. nec ultra quicquam eis responsum est quam missuros, qui de controversiis eorum cognoscerent statuerentque.

legatio deinde in senatus introduco rex primus eumenes et ariarathes cappadocus et pharnaces ponticus neque ultra quisquam is responsum sum quam mitto qui de controversia is cognosco statuo


ut instituerat, Lysimachiam ipse omni classe navigat Ephesum, legatis ad Quinctium missis, qui ad fidem faciendam nihil novaturum regem de societate agerent. oram Asiae legens pervenit in Lyciam, Patarisque cognito vivere Ptolomaeum navigandi quidem in Aegyptum omissum consilium est;

ut instituo lysimachia ipse omnis classis navigo ephesus legatus ad quintius mitto qui ad fides facio nihil novo rex de societas ago ora asia lego pervenio in lycia patara cognosco vivo ptolomaeus navigo quidem in aegyptus omitto consilium sum


cuius populi vis atque virtus non obruta sit Cannensi clade, ex omni profecto saevitia fortunae emersuram esse.

qui populus volo atque virtus non obruo sum cannensis clades ex omnis profecto saevitia fortuna emersuram sum


iam media acies fere omnis a fronte prostrata erat, et subsidia circumita ab tergo caedebantur, cum in parte alia fugam suorum et prope iam ad ipsa castra clamorem paventium accepere.

iam medius acies fere omnis ab frons prosterno sum et subsidium circumeo ab tergum caedo cum in pars alius fuga suus et prope iam ad ipse castrum clamor paveo accipio


centuriam vero iuniorum seniores consulere voluisse, quibus imperium suffragio mandaret, vix ut veri simile sit, parentium quoque hoc saeculo vilis levisque apud liberos auctoritas fecit.

centuria verus iuniorum senex consulo volo qui imperium suffragium mando vix ut verus similis sum pareo quoque hic saeculum vilis levis apud liber auctoritas facio


inde quadrato agmine ad Pisas duxit, et cum hostes non plus mille passuum ab oppido trans fluvium movissent castra, consul urbem haud dubie servatam adventu suo est ingressus.

inde quadro agmen ad pisae duco et cum hostis non multus mille passus ab oppidum trans fluvius moveo castrum consul urbs haud dubius servo advenio suus sum ingredior


atque ita media nocte profectus, ut prima luce adgressus falleret.

atque ita medius nox proficiscor ut primus lux aggredior fallo


satisque apparebat neque Samnitem certamen praesens nec Romanum dilationem belli laturum.

sero appareo neque samnitem certamen praesens neque romanus dilatio bellum fero


consultare inde principes duorum populorum, Veios an Fidenas sedem belli caperent. Fidenae visae opportuniores; itaque traiecto Tiberi Veientes Fidenas transtulerunt bellum. Romae terror ingens erat.

consulto inde princeps duo populus veii an fidena sedes bellum capio fidena video opportunus itaque traicio tiberis veiens fidena transfero bellum roma terror ingens sum


decem milia novorum militum alii scripta in supplementum, alii novas quattuor legiones, ut octo legionibus rem gererent;

decem mille novum miles alius scribo in supplementum alius novo quattuor legio ut octo legio res gero


fuere, qui interpretarentur eadem hac Horatia lege consulibus quoque et praetoribus, quia eisdem auspiciis quibus consules crearentur, cautum esse; iudicem enim consulem appellari.

sum qui interpretor idem hic horatius lex consul quoque et praetor quia idem auspicium qui consul creo caueo sum judico enim consul appello


subactis cis Appenninum omnibus, turn tum transmontanos adortus — in his et Friniates Ligures erant, quos non adierat C. Flaminius — omnes Aemilius subegit armaque ademit et de montibus in campos multitudinem deduxit.

subigo cis apenninus omnis turn tum transmontanos adorior in hic et friniates ligur sum qui non adeo que flaminius omnis aemilius subigo armo adimo et de mons in campus multitudo deduco


ad Eleusinem transgresso flumen, qui locus quattuor milia ab Alexandrea abest, legati Romani occurrerunt.

ad eleusinem transgredior flumen qui locus quattuor mille ab alexandrea absum legatus romanus occurro


quamquam et res et auctor movebat, tamen ad collegium pontificum referre consul iussus, si posset recte votum incertae pecuniae suscipi. posse rectiusque etiam esse pontifices decreverunt.

quamquam et res et auctor moveo tamen ad collegium pontifex refero consul iubeo si possum rectus voveo incertus pecunia suscipio possum recingo etiam sum pontifex decerno


Subscripsit subscripsit orationi eius consul cum meritis P. Deci laudibus, tur, quae ex concordia consulum bona quaeque ex discordia mala in administratione rerum militarium evenirent,

subscribo subscribo oratio is consul cum meritum p decius laus tur qui ex concordia consul bonus quisque ex discordia malus in administratio res militaris evenio


Vix quidem vel bono moderatoque regi facilis erat favor apud Syracusanos succedenti tantae caritati Hieronis;

vix quidem vel bonus modero rex facilis sum favor apud syracusani succedo tantus caritas hiero


neque enim ad ius regni quicquam praeter vim habebat, ut qui neque populi iussu neque auctoribus patribus regnaret.

neque enim ad ius regnum quisquam praeter vis habeo ut qui neque populus iussus neque auctor pater regno


Castulo, urbs Hispaniae valida ac nobilis et adeo coniuncta societate Poenis, ut uxor inde Hannibali esset, ad Romanos defecit.

castulo urbs hispania validus atque nobilis et adeo conjungo societas poenus ut uxor inde hannibal sum ad romanus deficio


ubi ea dies advenit, et Amynander cum mille Aetolis in finibus erat, ex composito quattuor simul locis praesidia Macedonum expulsa, litteraeque in alias urbes passim dimissae, ut vindicarent sese ab impotenti dominatione Philippi et restituerent in patrium ac legitimum regnum.

ubi is dies advenio et amynander cum mille aetolus in finis sum ex compono quattuor simul locus praesidium macedones expello littera in alius urbs passim dimitto ut vindico sui ab impotens dominatio philippus et restituo in patrius atque legitimus regnum


aut Magonem, quem a Baliaribus classe transmissa iam praeter oram Ligurum Alpinorum vectari constat, Hannibali se coniungere iusserint?

aut mago qui ab baliaris classis transmitto iam praeter ora ligur alpinus vectaris consto hannibal sui coniungo jubeo


quamquam aliquantum adiciebatur equitibus ad id pretium, quo pepigerant dedentes se, laeti tamen quamcumque condicionem paciscendi acceperunt.

quamquam aliquantus adicio eques ad is pretium quo pepigerant dedo sui laetus tamen quicumque condicio pacisco accipio


qui cum nihil, quod satis maturam causam belli haberet nisi adversus Lacedaemonium tyrannum, attulissent, quem et Achaei legati nuntiabant contra foedus maritimam oram Laconum oppugnare, Atilius praetor cum classe missus in Graeciam est ad tuendos socios.

qui cum nihil qui satis maturus causa bellum habeo nisi adverro lacedaemonius tyrannus affero qui et achaeus legatus nuntio contra foedus maritimus ora laco oppugnaris atilius praetor cum classis mitto in graecia sum ad tueor socius


has mihi spes subicit fortuna populi Romani, di foederis ab hoste violati testes, Syphax et Masinissa reges, quorum ego fidei ita innitar, ut bene tutus a perfidia sim.

hic ego spes subicio fortuna populus romanus deus foedo ab hostis violo testis syphax et masinissa rex qui ego fides ita innitor ut bene tueor ab perfidia sum


non in misericordiam modo prolapsus est animus victoris, sed, ut est genus Numidarum in Venerem praeceps, amore captivae victor captus. data dextra in id, quod petebatur, obligandae fidei in regiam concedit.

non in misericordia modo prolabor sum animus victor sed ut sum genus numidaris in venus praeceps amor captiva victor capio do dextera in is qui peto obligo fides in regia concedo


sisti reum, pecuniamque, ni sistatur, populo promitti placere pronuntiant. summam pecuniae quantam aecum esset promitti, veniebat in dubium;

sino reus pecunia ni sisto populus promitto placeo pronuntio summa pecunia quantus aequus sum promitto venio in dubius


sicut defectione sua traxerat aliquot populos, ita recepta inclinatura rursus animos videbatur ad veteris imperii respectum.

sicut defectio suus traho aliquot populus ita recipio inclino rursus animus video ad veto imperium respicio


restabat aliquantum viae communis; itaque in id tempus, quo prope divortium itinerum castra posituri erant, deliberatio eius rei differtur.

resto aliquantus via communis itaque in is tempus quo prope divortium iter castrum pono sum deliberatio is res differo


si, me dius fidius, ad hoc bellum nihil pertineret, ad disciplinam certe militiae plurimum intererat insuescere militem nostrum non solum parta victoria frui,

si ego dius fidus ad hic bellum nihil pertineo ad disciplina certus militia multus intersum insuesco miles nos non solus pario victoria fruor


iacula enim et sagittas et cetera missilia in tenebris, ubi, quid petatur, procul provideri nequeat, inutilia esse; gladio comminus geri rem in permixta turba, quo miles Romanus vincat.

jaculus enim et sagitto et ceterus missile in tenebrae ubi quis peto procul provideo nequeo inutilis sum gladius comminus gero res in permisceo turba quo miles romanus vinco


tune tunc enim vero consul indignum facinus esse vociferari, tantam contumeliam ignominiamque ab ignavissimo accipi hoste.

tu tunc enim verus consul indignus facinus sum vociferaris tantus contumelia ignominia ab ignavus accipio hostis


qui tumultus repens postquam est Romam perlatus, et Punicum insuper Gallico bellum auctum patres acceperunt,

qui tumultus repo postquam sum roma perfero et punicus insuper gallicus bellum augeo pater accipio


turn tum dictator “macte virtute” inquit “ac pietate in patrem patriamque, T. Manli, esto. perge et nomen Romanum invictum iuvantibus dis praesta.” Armant armant inde iuvenem aequales;

turn tum dictator mactus virtus inquam atque pietas in pater patria t manlius sum pergo et nomen romanus invictus juvo deus praesto armo armo inde juvenis aequal


plures abeunti Volumnio obsistere; obtestari, ne pravo cum collega certamine rem publicanl publicam prodat; si qua clades incidisset, desertori magis quam deserto noxiae fore; eo rem adductam,

multus abeo volumnius obsisto obtestaris ne pravus cum collega certamen res publicanl publicus prodo si qui clades incido desertor magis quam desero noxia sum is res adduco


Ex Sicilia C. Laelius in Africam a Scipione missus ingentem praedam reportavit et mandata Masinissae Scipioni exposuit querentis, quod nondum exercitum in Afticam traiecisset. bellum in Hispania finitum victore Romano, quod Indebilis excitaverat; ipse in acie occisns, Mandonius exposcentibus Romanis a snis deditus. Magoni, qui Albingauni in Liguribus erat, ex Africa et militum ampla manus missa et pecuniae, quibus auxilia conduceret, praeceptumque, ut se Hannibali coniungeret. Scipio a Syracusis in Bruttios traiecit et Locros pulso Punico praesidio fugatoque Hannibale recepit. pax cure hilippo facta est. mater Idaea deportata eat Romam a Pessinunte oppido Phrygiae, carmine in libris Sibyllinis invento, pelli Italia alienigenam hostem posse, si mater Idaea deportata Romam esset. tradita est autem Romanis per Attalum regem Asiae. lapis erat, quem matrem deum incolae dicebant. excepit P. Scipio Nasica Cn. filius, eius, qui in Hispania perierat, vir optimus a senatu iudicatus, adulescens nondum quaestoriug, quoniam ita responsum inbebat, ut id numen ab optimo viro reciperetur consecrareturque. Locrenses legatos Romam miserunt, qui de inpudentia Plemini legati quererentur, qui pecuniam Proserpinae sustulerat et liberos eorum ac coniuges stupraverat. in catenis Romam perductus in carcere est mortuus. cum falsus rumor de P. Scipione proconsule, qui in Sicilia erat, in urbem perlatus esset, tamquam ibi luxuriaretur, missis ob hoc legatis a senatu, qui explorarent, an ea vera essent, purgatus infamia Scipio in Africam permissu senatus traiecit. Syphax accepta in matrimonium filia Hasdrubalis Gisgonis amicitiae, quam cum Scipione iunxerat, renuntiavit. Masinissa rex Massyliorum, dum pro Carthaginiensibus in Hispania militat, amisso patre Gala de regno exciderat. quo per bellum saepe repetito aliquot proeliis a Syphace rege Numidarum victus in totum privatus est, et cum ducentis equitibus exul Scipioni se iunxit et cum eo primo statim bello Hannonem Hamilcaris filium cum ampla manu interemit. Scipio adventu Hasdrubalis et Syphacis, qui prope cum centum milibus armatorum venerant, ab obsidione Uticae depulsus hiberna communivit. Sempronius consul in agro Crotoniensi prospere adversus Hannibalem pugnavit. inter censores M. Livium et Claudium Neronem notabilis discordia fuit: nam et Claudius Livio collegae equum acemit, quod a populo damnatus actusque in exilium fuerat, et Livius Claudio, quod falsum in se testimonium dixisset et quod non bona fide secum in gratiam redisset. idem omnes tribus extra unam aerarias reliquit, quod et innocentem se damnassent et posthac consulem censoremque fecissent. lustrum a censoribus conditum est. censa sunt civium capita C_C_X_I_I_I_I_.

ex sicilia que laelius in africa ab scipio mitto ingens praeda reporto et mandatum masinissa scipio expono queror qui nondum exercitus in afticam transjacio bellum in hispania finio victor romanus qui indebilis excito ipse in acies occisns mandonius exposco romanus ab snis dedo mago qui albingauni in ligur sum ex africanus et miles amplus manus mitto et pecunia qui auxilium conduco praecipio ut sui hannibal conjungo scipio ab syracusae in bruttii transiacio et locri pulso punicus praesidium fugo hannibal recipio pax cure hilippo facio sum mater idaeus deporto eo roma ab pessinus oppidum phrygia carmen in liber sibyllinus invenio pello italia alienigenus hostis possum si mater idaeus deporto roma sum trado sum autem romanus per attal rex asia lapis sum qui mater deus incola dico excipio p scipio nasica cn filius is qui in hispania pereo vir bonus ab senatus iudico adulescens nondum quaestoriug quoniam ita responsum inbebat ut is numen ab bonus vir recipio consecro locrensis legatus roma mitto qui de impudens pleo legatus queror qui pecunia proserpina tollo et liber is atque coniunx stupro in catena roma perduco in carcer sum mortuus cum falsus rumor de p scipio proconsulis qui in sicilia sum in urbs perfero sum tamquam ibi luxurio mitto ob hic legatus ab senatus qui exploro an is verus sum purgo infamia scipio in africa permitto senatus transiacio syphax accipio in matrimonium filia hasdrubal gisgonis amicitia quam cum scipio jungo renuntio masinissa rex massylus dum pro carthaginiensis in hispania milito amitto pater galeo de regnum excido quo per bellum saepe repeto aliquot proelium ab syphace rex numidaris vinco in totus privo sum et cum ducenti eques exul scipio sui iungo et cum is primus statim bellum hanno hamilcaris filius cum amplus manus interimo scipio advenio hasdrubal et syphacis qui prope cum centum mille armator venio ab obsidio utica depello hibernus communio sempronius consul in ager crotoniensi prosperus adverro hannibal pugno inter censor m livius et claudius nero notabilis discordia sum nam et claudus livius collega equus acemit qui ab populus damno ago in exsilium sum et livius claudius qui falsus in sui testimonium dico et qui non bonus fides sui in gratia redeo idem omnis tres extra unus aeraria relinquo qui et innocens sui damno et posthac consul censor facio lustrum ab censor condio sum censeo sum civis caput que que decem eo eo eo eo


taciti primo expectaverant homines uti consul comitia collegae creando haberet; deinde, ubi ablegatum velut de industria M. Marcellum viderunt, quem maxime consulem in eum annum ob egregie in praetura res gestas creari volebant, fremitus in curia ortus.

taceo primus expectaverant homo uti consul comitium collega creo habeo deinde ubi ablego velut de industria m marcellus video qui magnus consul in is annus ob egregius in praetura res gero creo volo fremo in curia ortus


hic per se iam milites incitatos insuper instigabat elevando, qua una poterat, aetate alletoritatem auctoritatem collegae, iuvenibus bella data dictitans et cum corporibus vigere et deflorescere animos; cunctatorem ex acerrimo bellatore factum et,

hic per sui iam miles incito insuper instigo elevando qui unus possum aetas alletoritas auctoritas collega juvenis bellum do dictito et cum corpus vigeo et defloresco animus cunctator ex acer bellator facio et


magnum etiam comitatum, quia paucis parum tutum fuerat, transgredientem fines positis insidiis circumventum iniquo loco interfecerant.

magnus etiam comitas quia paucus parum tueor sum transgredior finis pono insidiae circumvenio iniquus locus interficio


nec ultra sustinuere certamen Galli, quin terga verterent atque effuse fugerent.

neque ultra sustineo certamen gallus quin tergum verto atque effuse fugio


haec exploranda noscendaque per inpigros iuvenes esse; illud per patres ipsos agendum, quoniam magistratuum parum sit, ut tumultum ac trepidationem in arbe urbe tollant: matronas publico arceant continerique intra suum quamque limen cogant,

hic exploro nosco per impiger juvenis sum ille per pater ipse ago quoniam magistratus parum sum ut tumultus atque trepidatio in arbe urbs tollo matrona publicus arceo contineo intra suus quisque limen cogo


dum bellum in Macedonia geritur, legati Transalpini ab regulo Gallorum — Balanus ipsius traditur nomen; gentis ex qua fuerit, non traditur — Romam venerunt pollicentes ad Macedonicum bellum auxilia.

dum bellum in macedonius gero legatus transalpinus ab regulus gallus balanus ipse trado nomen gens ex qui sum non trado roma venio polliceo ad macedonicus bellum auxilium


itaque altero consule in Samnio reliquias belli persequenti P. Decius, qui graviter aeger Romae restiterat, auctore senatu dictatorem C. Sulpicium Longum, ismagistrum equitum C. Iunium Bubulcum dixit.

itaque alter consul in samnium reliquiae bellum persequor p decius qui gravis aeger roma resto auctor senatus dictator que sulpicius longus ismagistrum eques que junius bubulcus dico


clamore tantum missilibusque telis et primo pugnae impetu ferox gladios et conlatum pedem et vultum hostis ardore animi micantem ferre non potuit.

clamor tantus missile telum et primus pugna impetus ferox gladius et confero pedis et vultus hostis ardor animus mico fero non possum


ut convenerat, dedit, militesque intenti dudum ac parati alii superne in aversam contionem clamore sublato decurrunt, alii ad exitus theatri conferti obsistunt.

ut convenio do milito intendo dudum atque paro alius supernus in averto contio clamor tollo decurro alius ad exitus theatrum confercio obsisto


ut fetiales mittendos ad res repetendas censerent. quibus non redditis ex auctoritate patrum iussu populi bellum Faliscis indictum est iussique consules sortiri, uter ex Samnio in Etruriam cum exercitu transiret.

ut fetial mitto ad res repeto censeo qui non reddo ex auctoritas pater iussus populus bellum faliscus indico sum jubeo consul sortior uter ex samnium in etruria cum exercitus transeo


Claudius “quid ergo praecipiti cursu tam longum iter emensi sumus?” clamitans militibus, cum in adversum collem frustra signa erigere conatus esset,

claudus quis ergo praeceps cursus tam longus iter emetior sum clamito miles cum in adverro collis frustra signum erigo conor sum


eius enim doni societatem sensuras aequaliter omnium domos, non avidas in direptiones manus otiosorum urbanorum praerepturas fortium bellatorum praemia esse, cum ita ferme eveniat, ut segnior sit praedator, ut quisque laboris periculique praecipuam petere partem soleat. Licinius contra suspectam

is enim donum societas sentio aequalis omnis domus non avidus in direptio manus otiosus urbanus praeripio fors bellator praemium sum cum ita ferme evenio ut segnis sum praedator ut quisque labor periculum praecipuus peto pars soleo licinius contra suspicio


iter eius frequentia minore, quia nemo praecesserat nuntius, laetitia vero tanta, vix ut compotes mentium prae gaudio essent, celebratum est.

iter is frequentia paruus quia nemo praecedo nuntius laetitia verus tantus vix ut compotor mens prae gaudium sum celebro sum


quae profecto orta esset — adeo tribuni iam ferocem per se plebem criminando in primores civitatis instigabant — , sed externus timor, maximum concordiae vinculum, quamvis suspectos infensosque inter se iungebat animos. id modo non conveniebat,

qui profecto orior sum adeo tribunus iam ferox per sui plebs criminor in primoris civitas instigo sed externus timor magnus concordia vinculis quivis suspicio infensus inter sui jungo animus is modo non convenio


fecerant hi transfugae motum in Tartesiorum gente, desciverantque iis auctoribus urbes aliquot, una etiam ab ipsis vi capta fuerat.

facio hic transfuga motus in tartesiorum gens desciverantque is auctor urbs aliquot unus etiam ab ipse vis capio sum


receptum ad urbem haberet, aut commeatus ab ad urbe in castra portarentur, simul et temptaturos, si quorum animi sollicitari ad defectionem a tyranno possent.

recipio ad urbs habeo aut commeatus ab ad urbs in castrum porto simul et tento si qui animus sollicito ad defectio ab tyrannus possum


his copiis ut bellum cum Antiocho gereret. alteri consuli exercitus, qui erat in Aetolia, est decretus, et ut in supplementum scriberet permissum civium sociorumque eundem numerum, quem collega.

hic copia ut bellum cum antiochus gero alter consul exercitus qui sum in aetolius sum decerno et ut in supplementum scribo permitto civis socius idem numerus qui collega


Romani victores ad vicum Maronitarum — Salen appellant — posuerunt castra. postero die patenti itinere Priaticus campus eos excepit, triduumque ibi frumentum accipientes manserunt, partem ex agris Maronitarum, conferentibus ipsis, partem ex navibus suis,

romanus victor ad vicus maronitaris sale appello pono castrum posterus dies pateo iter priaticus campus is excipio triduum ibi frumentum accipio maneo pars ex ager maronitaris confero ipse pars ex navis suus


apparere nihil sinceri esse; profecto baud haud gratuitam in tanta superbia comitatem fore; nimium in ordinem se ipsum cogere et vulgari cum privatis non tam properantis abire magistratu quam viam ad continuandum magistratum quaerentis esse.

appareo nihil sincerus sum profecto baud haud gratuitus in tantus superbia comitas sum nimium in ordo sui ipse cogo et vulgaris cum privo non tam propero abeo magistratus quam via ad continuo magistratus quaero sum


praetores inde creati Ti. Claudius Nero, M. Marcius Ralla, L. Scribonius Libo, * M. Pomponius Matho. comitiis perfectis dictator sese magistratu abdicavit. ludi Romani ter, plebei septiens instaurati.

praetor inde creo tiberius claudus nero m marcius rallus l scribonius libo m pomponius matho comitium perficio dictator sui magistratus abdico ludo romanus ter plebes septies instauro


inde per Apuliam petentes Capuam media in praesidia Romana inlati sunt deductique ad Valerium Laevinum praetorem circa Luceriam castra habentem.

inde per appulia peto capua medius in praesidium romanus infero sum deduco ad valerius laevinus praetor circa luceria castrum habeo


percunctatusque, satin’ per commodum omnia explorassent, datis, qui prosequerentur, retro ad Hannibalem dimisit.

percunctatusque sero per commodus omnis exploro do qui prosequor retro ad hannibal dimitto


tela in hostem hastaque et gladius. additae huic classi duae fabrum centuriae, quae sine armis stipendia facerent; datum munus, ut machinas in bello ferrent.

telum in hostis hasta et gladius addo hic classis duo faber centuria qui sine arma stipendium facio do munus ut machina in bellum fero


en vobis” inquit “iuvenem,” filium tenens, “effigiem atque imaginem eius, quem vos antea tribunum militum ex plebe primum fecistis. hunc ego institutum disciplina mea vicarium pro me rei publicae do dicoque vosque quaeso, Quirites, delatum mihi ultro honorem huic petenti meisque pro eo adiectis precibus mandetis.” datum id petenti patri,

en tu inquam juvenis filius teneo effigies atque imago is qui tu antea tribunus miles ex plebs primus facio hic ego institus disciplina meus vicarius pro ego res publicus do dico tu quaeso quiris defero ego ultro honor hic peto meus pro is adicio prex mando do is peto pater


consules nobilitasque ad inpediendam legem in contione consistunt. submoveri Laetorius iubet, praeterquam qui suffragium ineant.

consul nobilito ad inpediendam lex in contio consisto submoveo laetorius iubeo praeterquam qui suffragium ineo


duplexque laetitia erat, quod et hostes excesserant finibus, et intra moenia praesidium Romanum cernebant.

duplex laetitia sum qui et hostis excedo finis et intra moenia praesidium romanus cerno


nec ingenui modo aut iuniores sacramento adacti sed seniorum etiam cohortes factae libertinique centuriati. et defendendae urbis consilia agitabantur summaeque rerum praetor P. Sempronius praeerat.

neque ingenuus modo aut iuniores sacramentum adigo sed senex etiam cohors facio libertinus centurio et defendo urbs consilium agito summa res praetor p sempronius praesum


supplicatio in quadriduum decreta est. P. Aelius praetor senatu misso et contione inde advocata cum C. Laelio in rostra escendit.

supplicatio in quadriduum decretum sum p aelius praetor senatus mitto et contio inde advoco cum que laelius in rostrum escendo


haec mandata Numidis; ceteris ducibus peditum equitumque praeceptum, ut prandere omnes iuberent, armatos deinde instratisque equis signum expectare.

hic mandatum numida ceterus dux pedes equio praeceptum ut prandeo omnis iubeo armatus deinde insterno equus signum expecto


ceterum et Fabius supplementum ab Roma adduxit et novus exercitus domo accitus Etruscis venit. Permulti permulti anni iam erant,

ceterum et fabius supplementum ab roma adduco et novus exercitus domus accio etruscus venio permultus permultus annus iam sum


dextera pars integra sociorum magis clade quam suo periculo terrebantur; ceterum, postquam alias circumventas, praetoriam navem Polyxenidae relictis sociis vela dantem videre, sublatis raptim dolonibus — et erat secundus petentibus Ephesum ventus — capessunt fugam quadraginta duabus navibus in ea pugna amissis, quarum decem tres captae in potestatem hostium venerunt,

dextera pars integer socius magis clades quam suus periculum terreo ceterum postquam alius circumvenio praetorius navo polyxenidae relinquo socius velo do video tollo raptim dolo et sum secundus peto ephesus venio capesso fuga quadraginta duo navis in is pugno amitto qui decem tres capio in potestas hostis venio


vicerunt, sed iis, qui hos ipsos Ligures aliquotiens pecorum modo fugientes per saltus invios consectati ceciderunt?

vinco sed is qui hic ipse ligur aliquoties pecus modo fugio per saltus invius consectas cado


itaque ad remediula remedium iam diu neque desideratum nec adhibitum, dictatoremj dictatorem dicendum, civitas confugit. et quia et consul aberat a quo uno dici posse videbatur, nec per occupatan occupatam armis Punicis Italiam facile erat aut nuntium autA aut litteras mitti ,

itaque ad remediula remedium iam diu neque desidero neque adhibeo dictatoremj dictator dico civitas confugio et quia et consul absum ab quo unus dico possum video neque per occupatan occupo arma punicus italia facilis sum aut nuntius auta aut littera mitto


quae nunc in regiis castris sunt, sed illum quoque omnem apparatum, qui in dies ab Epheso expectatur, praedae futurum, Asiam deinde Syriamque et omnia usque ad ortum solis ditissima regna Romano imperio aperturos.

qui nunc in regius castrum sum sed ille quoque omnis appario qui in dies ab ephesus expecto praeda sum asia deinde syria et omnis usque ad orior sol dives regnum romanus imperium aperio


inde ad consulem deducti praesidium armatum se intra moenia et muros accepturos confinmant. confirmant.

inde ad consul deduco praesidium armo sui intra moenia et murus accipio confinmant confirmo


dirmidium dimidium pensionibus decem annorum. Valerius Antias quaternum milium pondo argenti vectigal in decem annos impositum regi tradit; Claudius in annos triginta quaterna milia pondo et ducena, in praesens vionti viginti milia pondo.

dirmidium dimidium pensio decem annus valerius antius quaterni mille pondo argentum vectigal in decem annus impono rex trado claudus in annus triginta quaterni mille pondo et duceni in praesens vionti viginti mille pondo


et ipse in Leontinos cum cetero omni exercitu — erant autem ad quindecim milia peditum equitumque —

et ipse in leontini cum ceterus omnis exercitus sum autem ad quindecim mille pedes equio


fessos iam suos consul ex secunda acie subsidiariis cohortibus in pugnam inductis accendit.

fatisco iam suus consul ex secundus acies subsidiarius cohors in pugna induco accendo


dictator L. Furius Camillus dictus, addito magistro equitum P. Cornelio Scipione, reddidit patribus possessionem pristinam consulatus. ipse ob id meritum ingenti patrum studio creatus consul collegam Ap. Claudium Crassum dixit.

dictator l furius camillus dico addo magister eques p cornelius scipio reddo pater possessio pristinus consulatus ipse ob is mereo ingens pater studium creo consul collega ap claudius crassus dico


citari singulos senatores iubebo deque eorum capite vos consulam; quod de quoque censueritis, fiet. sed prius in eius locum virum fortem ac strenuum novum senatorer senatorem cooptabitis, quam de noxio supplicium sumatur.”

citaris singuli senator iubeo de is caput tu consulo qui de quoque censeo fio sed prior in is locus vir fortis atque strenuus novus senatorer senator coopto quam de noxius supplicium sumo


triumphavit, quem non bellum iniustum gessisse, sed hostem omnino non vidisse inimici iactabant; ego, qui cum centum milibus ferocissimorum hostium signis collatis totiens pugnavi, qui plus quadraginta milia hominum cepi aut occidi, qui bina castra eorum expugnavi, qui citra iuga Tauri omnia pacatiora, quam terra Italia est, reliqui, non triumpho modo fraudor,

triumpho qui non bellum iniustus gero sed hostis omnino non video inimicus jacto ego qui cum centum mille ferox hostis signum confero totiens pugno qui multus quadraginta mille homo capio aut occido qui bini castrum is expugno qui citer iugum taurus omnis pacatiora quam terra italia sum reliquus non triumphus modo fraudo


nunc, cum aliter quam ruina gravissimae civitatis opprimi non posset, satius visum esse, tyrannum debilitatum ac totis prope viribus ad nocendum cuiquam ademptis relinqui,

nunc cum aliter quam ruina gravis civitas opprimo non possum sero video sum tyrannus debilito atque totus prope vis ad noceo quisquam adimo relinquo


create consulem T. Otacilium non dico, si omnia haec, sed si aliquid eorum rei publicae praestitit. sin autem te classem obtinente adiumenta omnia belli velut pacato mari navibus Hannibali tuta atque integra ab domo venerunt,

creo consul t otacilius non dico si omnis hic sed si aliquis is res publicus praesto sin autem tu classis obtineo adjumentum omnis bellum velut pacatum mare navis hannibal tueor atque integer ab domus venio


cum eum docuisset contra ius foederis vinctum se ab Hannibale esse, vinclis liberatur, permissumque, ut rediret, seu Romam seu Capuam mallet. nec Magius Capuam sibi tutam dicere

cum is doceo contra ius foedo vincio sui ab hannibal sum vinclum libero permitto ut redeo seu roma seu capua malo neque magus capua sui tueor dico


Laelium deinde et ipsum conlaudatum aurea corona donat; et alii militares viri, prout a quoque navata opera erat, donati.

laelius deinde et ipse conlaudo aureus corona dono et alius militaris vir prout ab quoque navata opus sum dono


decemviros sacris faciundis, carminum Sibyllae ac fatorum populi huius interpretes, antistites eosdem Apollinaris sacri caerimoniarumque aliarum plebeios videmus.

decemviri sacrum facio carmen sibylla atque fatum populus hic interpres antistes idem apollinaris sacer caerimonia alius plebeius video


et identidem Capitolium spectans Iovem deosque alios devocasse ad auxilium fortunarum suarum precatusque ease, ut, quam mentem sibi Capitolinam arcem protegenti ad salutem populi Romani dedissent, ear eam populo Romano in suo discrimine darent, et orasse singulos universosque, ut Capitolium atque arcem intuentes, ut ad deos inmortales versi de se iudicarent.

et identidem capitolium specto iuppiter deus alius devocasse ad auxilium fortuna suus preco ease ut quam mens sui capitolinus arx protego ad salus populus romanus do ear is populus romanus in suus discrimen do et oro singuli universi ut capitolium atque arx intueor ut ad deus inmortal verro de sui judico


ita ut prius aestus a meridiano sole laborque standi sub armis et simul fames sitisque corpora adficerent, quam manus cum hoste consererent.

ita ut prior aestus ab meridianus sol labo sto sub arma et simul fames sum corpus afficio quam manus cum hostis consero


adiectae mortuo notae sunt: publica una, quod, cum domus eius fuisset, ubi nunc aedes atque officina Monetae est, latum ad populum est, ne quis patricius in arce aut Capitolio habitaret;

adicio mortuus nosco sum publicus unus qui cum domus is sum ubi nunc aedes atque officina moneta sum latus ad populus sum ne quis patricius in arx aut capitolium habito


et primo turmatim abibant nihil propter pavorem festinationemve confusis ordinibus; dein, postquam acrius ultimis incidebat Romanus neque sustineri impetus poterat, nihil iam ordinum memores passim, qua cuique proximum fuit, in fugam effunduntur.

et primus turmatim abeo nihil propter pavor festinationemve confundo ordo deinde postquam acer ulter incido romanus neque sustineo impetus possum nihil iam ordo memor passim qui quisque propior sum in fuga effundo


quod nbi ubi nuntiatum est, velut hospitis, non hostis adventu motus Philippus accumbere eum epularique iussit,

qui nbi ubi nuntio sum velut hospes non hostis advenio moueo philippus accumbo is epulor iubeo


octavum iam ibi annum senescere Cannensem militem, moriturum ante, quam Italia hostis, quippe nunc cum maxime florens viribus, excedat.

octavus iam ibi annus senesco cannensis miles morior ante quam italia hostis quippe nunc cum magnus floreo vis excedo


postero die dictator, cum ante lucem in forum venisset, magistrum equitum dicit L. Tarquitium, patriciae gentis, sed qui, cum stipendia pedibus propter paupertatem fecisset, bello tamen primus longe Romanae iuventutis habitus esset.

posterus dies dictator cum ante lux in forum venio magister eques dico l tarquitius patricius gens sed qui cum stipendium pes propter paupertas facio bellum tamen primus longus romanus iuventus habitus sum


ad has excipiendas voces speculator ex convivis Persei missus cum incautior obversaretur, exceptus a iuvenibus forte triclinio egressis male mulcattur. mulcatur.

ad hic excipio voco speculator ex convivo perseus mitto cum incautus obverso excipio ab juvenis fors triclinium egredior malus mulcattur mulco


id scriba non accepit. libri in comitio igne a victimariis facto in conspectu populi cremati sunt.

is scriba non accipio liber in comitium ignis ab victimariis facio in conspectus populus cremo sum


optimum quemque, quibus libertatis, quibus legum cura sit, aut exsulare pulsos patria aut inhonoratos et deterioribus obnoxios silere.

bonus quisque qui libertas qui lex cura sum aut exsularis pello patria aut inhonoro et deterior obnoxius sileo


altero ipse ceteram insulam tuebatur, divisam quondam Romani Punicique imperii finibus, classe quoque septuaginta navium partita, ut omni ambitu litorum praesidio orae maritumae essent.

alter ipse ceter insula tueor divido quondam romanus punicus imperium finis classis quoque septuaginta navis partio ut omnis ambitus litor praesidium ora maritumae sum


silentique profectus agmine cum ad Hamas media nocte pervenisset, castra Campana ut in pervigilio neglecta simul omnibus portis invadit; alios somno stratos, alios perpetrato sacro inermis redeuntis obtruncat.

sileo proficiscor agmen cum ad hamae medius nox pervenio castrum campanus ut in pervigilium neglego simul omnis porta invado alius somnus sterno alius perpetro sacro inermis redeo obtrunco


in primis foedera ac leges — erant autem eae duodecim tabulae et quaedam regiae leges — conquiri, quae conparerent, iusserunt. alia ex eis edita etiam in vulgus; quae autem ad sacra pertinebant, a pontificibus maxime, ut religione obstrictos haberent multitudinis animos, suppressa.

in primus foedero atque lex sum autem is duodecim tabula et quidam regia lex conquaero qui conparerent jubeo alius ex is edo etiam in vulgus qui autem ad sacer pertineo ab pontifex magnus ut religio obstringo habeo multitudo animus supprimo


Q. Caecilius consul exercitum ab C. Nerone L. Veturius a Q. Claudio propraetore accepit novisque militibus, quos ipse conscripserat, supplevit.

q caecilius consul exercitus ab que nero l veturius ab q claudius propraetor accipio novus miles qui ipse conscribo suppleo


Paulus per omnes deditas civitates dimissis, qui praeessent, ne qua iniuria in nova pace victis fieret, retentisque apud se caduceatoribus regis P. Nasicam, ignarus fugae regis, Amphipolim misit cum modica peditum equitumque manu,

paulus per omnis dedo civitas dimitto qui praesum ne qui iniuria in novo pax vinco fio retendo apud sui caduceator rex p nasica ignarus fuga rex amphipolis mitto cum modicus pedes equio manus


dictator coronam auream addidit donum mirisque pro contione ear eam pugnam laudibus tulit.

dictator corona aureus addo donum mirus pro contio ear is pugna laus fero


iuris dictionem urbanam Paetus Aelius, Sardiniam P. Lentulus, Siciliam P. Villius, Ariminum cum duabus legionibus — sub Sp. Lucretio eae fuerant — Quinctilius Varus est sortitus.

ius dictio urbanus paetus aelius sardinia p lentulus sicilia p villius ariminum cum duo legio sub spurius lucretius is sum quintilius varus sum sortior


cum dilectus habendi maior quam alias propter Macedonicum bellum cura esset, consules plebem apud senatum accusabant, quod iuniores non responderent.

cum delectus habeo magnus quam alius propter macedonicus bellum cura sum consul plebs apud senatus accuso qui iuniores non respondeo


urbem vobis, quam ex magna parte dirutam, captam fere totam habet, adimit, agros relinquit, locum adsignaturus, in quo novum oppidum aedificetis. aurum et argentum omne publicum privatumque ad se iubet deferri;

urbs tu quam ex magnus pars diruo capio fere totus habeo adimo ager relinquo locus adsigno in quo novus oppidum aedifico aurum et argentum omnis publicus privo ad sui iubeo defero


adversus quattuor populos duces consules illo die deligi meminissent. se, nisi confideret eum consensu populi Romani consulem declaratum iri, qui haud dubie tum primus omnium ductor habeatur, dictatorem fuisse extemplo dicturum.

adverro quattuor populus dux consul ille dies deligo memini sui nisi confido is consensus populus romanus consul declaro eo qui haud dubius tum primus omnis ducto habeo dictator sum extemplo dico


urgendo cedentes insequendoque effusos conpulere ad castra. ibi interventu Gellii cohortiumque Sabellarum paulisper recruduit pugna. iis quoque mox fusis iam a victoribus castra oppugnabantur;

urgeo cedo insequor effundo conpulere ad castrum ibi intervenio gellius cohors sabellaris paulisper recrudesco pugno is quoque mox fundo iam ab victor castrum oppugno


Hippocrates et Epicydes, non tam tutum prima specie quam unum spe undique abscisa consilium esse rati, ut se militibus permitterent et adsuetis magna ex parte sibi et tura fama caedis commilitonum accensis, obviam agmini procedunt.

hippocrates et epicydes non tam tueor primus species quam unus spes undique abscido consilium sum reor ut sui miles permitto et assuesco magnus ex pars sui et tus fama caedes commilito accendo obvius agmen procedo


cum derexissent ad terram proras, quindecim ferme eis naves circa Myonnesum apparuerunt, quas primo ex classe regia praetor esse ratus institit sequi;

cum derego ad terra prora quindecim ferme is navo circa myonnesum appareo qui primus ex classis regius praetor sum reor insto sequor


ceterum praevenerat non fama solum, qua nihil in talibus rebus est celerius, sed nuntius etiam ex regiis servis.

ceterum praevenio non fama solus qui nihil in talis res sum celer sed nuntius etiam ex regius servio


per idem fere tempus aedes Matris Magnae dedicata est, quam deam is P. Cornelius advectam ex Asia P. Cornelio Scipione, cui postea Africano fuit cognomen, P. Licinio consulibus in Palatium a mari detulerat.

per idem fere tempus aedes matrae magnus dedico sum quam dea is p cornelius adveho ex asia p cornelius scipio qui postea africanus sum cognomen p licinius consul in palatium ab mare defero


de publico est datus. luxere matronae ut Brutum. eodem anno duae coloniae Latinae, Pometia et Cora, ad Auruncos deficiunt. cum Auruncis bellum initum, fusoque ingenti exercitu, qui se ingredientibus fines consulibus ferociter obtulerat, omne Auruncum bellum Pometiam compulsum est.

de publicus sum do luceo matrona ut brutus idem annus duo colonia latinus pometia et cora ad aurunci deficio cum auruncus bellum ineo fundo ingens exercitus qui sui ingredior finis consul ferociter offero omnis auruncus bellum pometia compello sum


Marcellus multa magnis ducibus sicut non adgredienda, ita semel adgressis non dimittenda esse dicendo, quia magna famae momenta in utramque partem fierent, tenuit, ne inrito incepto abiretur.

marcellus multus magnus dux sicut non aggredior ita semel aggredior non dimitto sum dico quia magnus fama momentum in uter pars fio teneo ne irrito inceptum abeo


pax deinde data petentibus Corsis, et exacta cerae ducenta milia pondo. ex Corsica subacta Cicereius in Sardiniam transmisit.

pax deinde do peto corsi et exigo cera ducenti mille pondo ex corsica subigo cicereius in sardinia transmitto


haec agitata sermonibus, donec dies causae dicendae venit. nec alius antea quisquam nec ille ipse Scipio consul censorve maiore omnis generis hominum frequentia quam reus illo die in forum est deductus.

hic agito sermo donec dies causa dico venio neque alius antea quisquam neque ille ipse scipio consul censorve magnus omnis genus homo frequentia quam reus ille dies in forum sum deduco


gratiae ingentes actae. consul e curia egressus comitante Fabiorum agmine, qui in vestibulo curiae senatus consultum expectantes steterant, domum redit. iussi armati postero die ad limen consulis adesse; domos inde discedunt.

gratia ingens ago consul e curia egredior comito fabius agmen qui in vestibulum curia senatus consulo exspecto sto domus redeo iubeo armatus posterus dies ad limen consul adsum domus inde discedo


hunc transeuntibus Alpes ducem auctoremque Clusium oppugnandi fuisse. equidem haud abnuerim Clusium Gallos ab Arrunte seu quo alio Clusino adductos;

hic transeo alpis dux auctoro clusius oppugno sum equidem haud abnuo clusius galli ab arrunte seu quo alius clusinus adduco


simulationem intestinae discordiae remedium timoris inventum, et consules magis non confidere quam non credere suis militibus; novum seditionis genus, silentium otiumque inter armatos. ad haec in novitatem generis originisque qua falsa, qua vera iacere.

simulatio intestinus discordia remedium timor invenio et consul magis non confido quam non credo suus miles novus seditio genus silentium otium inter armatus ad hic in novitas genus origo qui fallo qui verus iacio


novom foedus si secum facere vellent, convenire prius de condicionibus debere; si in animum inducerent, ut ex aequo foedus fieret, et se visurum, quid sibi faciundum esset, et illos credere e re publica consulturos.

novus foedus si sui facio volo convenio prior de condicio debeo si in animus induco ut ex aequus foedus fio et sui video quis sui facio sum et ille credo e res publicus consulo


quas cum A. Atilius praetor in curia recitasset — nam consul alter Postumius agris recognoscendis in Campania occupatus aberat —

qui cum ab atilius praetor in curia recito nam consul alter postumus ager recognosco in campaneus occupo absum


ipsis quoque Romanis de se cogitandum fuisset, quando neque manere amissa Thessalia, unde exercitus alebatur, potuissent, neque progredi, cum ex adverso castra Macedonum essent.

ipse quoque romanus de sui cogito sum quando neque maneo amitto thessalia unde exercitus alo possum neque progredior cum ex adverso castrum macedones sum


nuntient, ne bellum cum ulla gente moveat, nisi cum qua senatus gerendum censuerit.

nuntio ne bellum cum ullus gens moveo nisi cum qui senatus gero censeo


nec tamen omissa eius belli cura patribus, quia totiens iam Sidicini aut ipsi moverant bellum aut moventibus auxilium tulerant aut causa armorum fuerant.

neque tamen omitto is bellum cura pater quia totiens iam sidicinus aut ipse moveo bellum aut moveo auxilium fero aut causa armus sum


itaque non ex Sardinia tantum, sicut ante dictum est, sed ex Sicilia quoque et Hispania vestimenta frumentumque, et arma etiam ex Sicilia et omne genus commeatus eo portabantur.

itaque non ex sardinia tantus sicut ante dico sum sed ex sicilia quoque et hispania vestimentum frumentum et arma etiam ex sicilia et omnis genus commeatus is porto


hic mos, quem per omnem vitam servabat, etl seu consulto seu temere vulgatae opinioni fidem apud quosdam fecit stirpis eum divinae virum esse,

hic mos qui per omnis vita servo etl seu consultum seu temere vulgo opinio fides apud quidam facio stirps is divina vir sum


Ardeam Rutuli habebant, gens ut in ea regione atque in ea aetate divitiis praepollens. eaque ipsa causa belli fruit, quod rex Romanus cum ipse ditari, exhaustus magnificentia publicorum operum, tur tum praeda delenire popularium animos studebat,

ardea rutulis habeo gens ut in is regio atque in is aetas divitiae praepolleo is ipse causa bellum sum qui rex romanus cum ipse ditaris exhaurio magnificentia publicus opus tur tum praeda delenio popularis animus studeo


relatis quibusdam ex magno intervallo caerimoniis renovarunt, et cum religione inviolatos eos tur tum lege etiam fecerunt sanciendo, ut, qui tribunis plebis, aedilibus, iudicibus decemviris nocuisset, eius caput Iovi sacrum esset, familia ad aedem Cereris, Liberi Liberaeque venum iret.

refero quidam ex magnus intervallum caerimonia renovo et cum religio inviolo is tur tum lex etiam facio sancio ut qui tribunus plebs aedilis judex decemviri noceo is caput iuppiter sacer sum familia ad aedes ceres liber libera venum eo


quibus Papirius ait: “auspicia secunda esse, Tarentini, pullarius nuntiat; litatum praeterea est egregie; auctoribus dis, ut videtis, ad rem gerendam proficiscimur.”

qui papirius aio auspicium secundus sum tarentinus pullarius nuntio litas praeterea sum egregius auctor deus ut video ad res gero proficisco


inquit, “et ego sedulo, ne esset, feci. inter castra nostra et nos medii hostes et ab tergo hostium ager est. quod pulcherrimum, idem tutissimum: in virtute spem positam habere.” sub haec cohortes recipe recipi iubet,

inquam et ego sedulus ne sum facio inter castrum noster et nos medius hostis et ab tergum hostis ager sum qui pulcher idem tueor in virtus spes pono habeo sub hic cohors recipio recipio iubeo


exitu anni huius C. Laelius legatus Scipionis die quarto et tricensimo, quam ab Tarracone profectus erat, Romam venit; isque cum agmine captivorum ingressus urbem magnum concursum hominunx hominum fecit.

exeo annus hic que laelius legatus scipio dies quartum et tricesimus quam ab tarraco proficiscor sum roma venio eo cum agmen captivus ingredior urbs magnus concurro hominunx homo facio


Volscos deinde et Aequos, seu Carventana Caruentana arx retenta in spem seu Verrugine amissum praesidium ad iram cum impulisset, fama adfertur summa vi ad bellum coortos;

volsci deinde et aequi seu carventana caruentana arx retineo in spes seu verrugo amitto praesidium ad ira cum impello fama affero summus vis ad bellum coorior


eodem modo consules legem, tribuni iudicium de Volscio inpediebant;

idem modo consul lex tribunus iudicium de volscio inpediebant


Fabius etiam urbem Cimetram cepit. ibi capta armatorum duo milia nongenti, caesi pugnantes ferme nongenti triginta.

fabius etiam urbs cimetra capio ibi capio armator duo mille nongenti caedo pugno ferme nongenti triginta


Bellatum bellatum cum Gallis eo anno circa Anienem flumen auctor est Claudius inclitamque in ponte pugnam, qu. qua T. Manlius Gallum, cum quo provocatus manus conseruit, in conspectu duorum exercituum caesum torque spoliavit, tum pugnatam.

bello bello cum gallus is annus circa anienem flumen auctor sum claudus inclutus in pons pugna qu qui t manlius gallus cum quo provoco manus consero in conspectus duo exercitus caedo torquis spolio tum pugno


quam conveniens esse, propter Q. Fabium civitatem in laetitia,

quam convenio sum propter q fabius civitas in laetitia


ea primum moderatio tribuni metum patribus dempsit eademque auxit consulum invidiam, quod adeo toti plebis fuissent, ut patrum salutis libertatisque prior plebeio magistratui quam patricio cura fuisset, et ante inimicos satietas poenarum suarum cepisset, quam obviam ituros licentiae eorum consules appareret.

is primus moderatio tribunus metus pater demo idem augeo consul invidia qui adeo totus plebs sum ut pater salus libertas prior plebeius magistratus quam patricius cura sum et ante inimicus satietas poena suus capio quam obvius eo licentia is consul appareo


et praecipitasse se quosdam non tolerantes famem constabat, et stare inermes in muris nuda corpora ad missilium telorum ictus praebentes.

et praecipito sui quidam non tolero fames consto et sto inermis in murus nudo corpus ad missile telum iacio praebeo


itaque extemplo coronam viginti milium aureorum decreverunt; Theodotum, praefectum classis, in eam legationem miserunt. societatem ab Romanis ita volebant peti, ut nullum de ea re scitum populi fieret aut litteris mandaretur, quod, nisi impetrarent, maior a repulsa ignominia esset.

itaque extemplo corona viginti mille aureus decerno theodotum praeficio classis in is legatio mitto societas ab romanus ita volo peto ut nullus de is res scio populus fio aut littera mando qui nisi impetro magnus ab repello ignominia sum


equitum ex tota Macedonia contraxerat tria milia. venerat eodem Cotys, Seuthis filius, rex gentis Odrysarum, cum mille delectis equitibus, pari ferme peditum numero.

eques ex totus macedonius contraho tres mille venio idem cotys seuthis filius rex gens odrysaris cum mille deligo eques par ferme pedes numerus


haec sine ullius adsensu cavillante Appio “en” inquit, “Quirites, illius Appi progenies, qui decemvir in annum creatus altero anno se ipse creavit,

hic sine ullus assensus cavillor appius en inquam quiris ille appius progenies qui decemvir in annus creo alter annus sui ipse creo


priori Remo augurium venisse fertur, sex vultures, iamque nuntiato augurio cum duplex numerus Romulo se ostendisset, utrumque regem sua multitude multitudo consalutaverat: tempore illi praecepto, at hi numero avium regnum trahebant.

prior remus augurium venio fero sex vultur iam nuntio augurium cum duplex numerus romulus sui ostendo uterque rex suus multitudo multitudo consalutaverat tempus ille praeceptum at hic numerus avis regnum traho


M. Cornelio P. Sempronio consulibus — quintus decimus is annus belli Punici erat — provinciae Cornelio Etruria cum vetere exercitu, Sempronio Bruttii, ut novas scriberet legiones, decretae.

m cornelius p sempronius consul quintus decimus is annus bellum punicus sum provincia cornelius etruria cum veto exercitus sempronius bruttius ut novo scribo legio decerno


quos ubi et propius accedere et plures, quam soliti erant, Celtiberi conspexerunt, omnis equitatus effunditur castris, simul et peditibus signum ad exeundum datur.

qui ubi et propius accedo et multus quam soleo sum celtiberi conspicio omnis equito effundo castrum simul et pedes signum ad exeo do


nam et Macedonas, quia nullus in propinquo sit hostium metus, vagari passim, et oppidanos, praesidio Macedonum fretos,

nam et macedonas quia nullus in propinquo sum hostis metus vagaris passim et oppidanus praesidium macedones fretus


Postquain dicendi finem Perseus fecit, coniecti eorum, qui aderant, oculi in Demetrium sunt, velut confestim responsurus esset.

postquain dico finis perseus facio conicio is qui adsum oculus in demetrius sum velut confestim respondeo sum


postero die Hannibal elatum secunda re consulem iusto proelio ratus certaturum, aciem inter castra atque urbem instruxit;

posterus dies hannibal effero secundus res consul justus proelium reor certo acies inter castrum atque urbs instruo


ceteros propinquitas urbis tutata est. in Rusellanum agrum exercitus traductus; ibi non agri tantum vastati sed oppidum etiam expugnatum; capta amplius duo milia hominum, minus duo milia circa muros caesa.

ceterus propinquitas urbs tuto sum in rusellanus ager exercitus traduco ibi non ager tantus vastas sed oppidum etiam expugno capio amplus duo mille homo paruus duo mille circa murus caedo


et M. Aurelium e re publica facere, gratumque id senatui esse, quod socios populi Romani, quando iure foederis non possit, armis tueatur.

et m aurelius e res publicus facio gratus is senatus sum qui socius populus romanus quando ius foedo non possum arma tueor


in exercitu suo se, praeterquam quod omnes cives aut socios Latinique nominis videat, etiam eo moveri, quod nemo fere sit miles, qui non aut a patruo suo Cn. Scipione, qui primus Romani nominis in eam provinciam venerit, aut a patre consule aut a se sit ex Italia advectus: Scipionum nomini,

in exercitus suus sui praeterquam qui omnis civis aut socius latinum nomen video etiam is moveo qui nemo fere sum miles qui non aut ab patruus suus cn scipio qui primus romanus nomen in is provincia venio aut ab pater consul aut ab sui sum ex italia adveho scipio nomen


minus sex milia hominum inde effugerunt; caesa aut capta supra quinque et triginta milia cum signis militaribus septuaginta, carpentis Gallicis multa praeda oneratis plus ducentis.

paruus sex mille homo inde effugio caedo aut capio supra quinque et triginta mille cum signum militaris septuaginta carpo gallicus multus praeda onero multus ducenti


ab hac contione dimissi milites, priusquam corpora curarent, arma telaque parent. luce prima signo pugnae proposito instruit aciem consul,

ab hic contio dimitto miles priusquam corpus curo arma telum pareo lux primus signum pugna propono instruo acies consul


suos imperatores recte et ordine et ex voluntate senatus fecisse, quod Saguntum restituerint civesque Saguntinos servitio exemerint; quaeque alia eis benigne fecerint, ea senatum ita voluisse fieri;

suus imperator rectus et ordo et ex voluntas senatus facio qui saguntus restituo civis saguntini servitium eximo quisque alius is benignus facio is senatus ita volo fio


iis colloquiis aliud quidem actum nihil est, secutum tamen sua sponte est, velut consilio petitum esset, ut vilior ob ea regi Hannibal et suspectior ad omnia fieret.

is colloquium alius quidem ago nihil sum sequor tamen suus sponte sum velut consilium peto sum ut vilis ob is rex hannibal et suspicio ad omnis fio


Etrusci contra, principio exciti pugnae, omnibus copiis aderant; et super alios alii nuntiant dictatori omnes legiones Etruscorum capessisse pugnam nec iam ab suis resisti posse, et ipse cernit ex superiore loco, in quanto discrimine praesidium esset. ceterum satis fretus,

etruscus contra principium excio pugna omnis copia adsum et super alius alius nuntio dictator omnis legio etruscus capesso pugna neque iam ab suus requiro possum et ipse cerno ex superus locus in quantus discrimen praesidium sum ceterum satis fretus


suas autem, ut pacata omnia circa se relinquentis, nihil praeter militem atque arma habituras. multum etiam adiuturam notitiam maris terrarumque et ventorum, quae omnia ignaros turbatura hostis essent.

suus autem ut paco omnis circa sui relinquo nihil praeter miles atque arma habeo multus etiam adjuvo notitia mare terra et ventor qui omnis ignarus turbo hostis sum


tantus repente clamor est sublatus, ut Placentiae quoque audiretur. itaque sub lucem cum equitatu consul aderat iussis quadrato agmine legionibus sequi.

tantus repens clamor sum tollo ut placentia quoque audio itaque sub lux cum equitatus consul adsum iussum quadro agmen legio sequor


, excitare alii alios, iubere arma capere, alios dimittere ad revocandos, qui palati per agros praedabantur; tantaque trepidatio fuit, ut sine gladiis quidalm quidam equitum exirent, loricas plerique non induerent.

excitaris alius alius iubeo arma capio alius dimitto ad revoco qui palatium per ager praedor tantus trepidatio sum ut sine gladius quidalm quidam eques exeo lorica plerusque non induo


victoriae navalis ergo in diem unum supplicatio decreta est, in alterum diem, quod exercitus Romanus tam tum primum in Asia posuisset castra, ut ea res prospera et laeta eveniret.

victoria naval ergo in dies unus supplicatio decretum sum in alter dies qui exercitus romanus tam tum primus in asia pono castrum ut is res prosper et laetus evenio


illud magno opere tendente rege ne alter hospitum exclusus mensa videretur, ut in animum induceret ad easdem venire epulas, baud haud abnuit;

ille magnus opus tendo rex ne alter hospes excludo mensa video ut in animus induco ad idem venio epulae baud haud abnuo


et favore spectantium celebrati. legati Delphos ad donum ex praeda Hasdrubalis portandum missi M. Pomponius Matho et Q. Catius. tulerunt coronam auream ducentum pondo et simulacra spoliorum ex mille pondo argenti facta.

et favor specto celebro legatus delphi ad donum ex praeda hasdrubal porto mitto m pomponius matho et q catus fero corona aureus ducenti pondo et simulacrum spolium ex mille pondo argentum facio


a Piraeo A. Atilius traditis successori quinque et viginti navibus tectis Romam est profectus.

ab piraceus ab atilius trado successor quinque et viginti navis tectum roma sum proficiscor


non tamen ultra processum est, quam ut unus ex plebe, usurpandi iuris causa, P. Licinius Calvus tribunus militum consulari potestate crearetur; ceteri patricii creati,

non tamen ultra procedo sum quam ut unus ex plebs usurpo ius causa p licinius calvus tribunus miles consularis potestas creo ceterus patricius creo


relicto inde ad Philippopolin praesidio, quod haud multo post ab Odrysis expulsum est, oppidum in Deuriopo condere instituit — Paeoniae ea regio est — , prope Erigonum fluvium,

relinquo inde ad philippopolis praesidium qui haud multus post ab odrysae expello sum oppidum in deuriopo condo instituo paeonia is regius sum prope erigonus fluvius


ibi Tusculani erant equites; praeerat Geminus Maecius, vir cum genere inter suos turn tum factis clarus.

ibi tusculanus sum eques praesum geminus maecius vir cum genus inter suus turn tum facio clarus


aquam publicam omnem in privatum aedificium aut agrum fluentem ademerunt; et quae in loca publica inaedificata immolitave privati habebant, intra dies triginta demoliti sunt.

aqua publicus omnis in privo aedificium aut ager fluo adimo et qui in locum publicus inaedifico immolitave privo habeo intra dies triginta demolio sum


crescebat tumultu concitato turba; et Achaei ad spectaculum primo concurrebant;

cresco tumultus concito turba et achaeus ad spectaculum primus concurro


quae quidem eo difficilior oratio erit, quod ea postulata eorum futura sunt, ut non solum nihil, quod contra me sit, sed ne quod ad ipsos quidem proprie pertineat, petere videantur.

qui quidem is difficilis oratio sum qui is postulo is sum sum ut non solus nihil qui contra ego sum sed ne qui ad ipse quidem proprius pertineo peto video


iam tur tum minime salubris militari disciplinae Capua instrumento omnium voluptatium delenitos militum animos avertit a memoria patriae inibanturque consilia in hibernis eodem scelere adimendae Campanis Capuae, per quod illi ear eam antiquis cultoribus ademissent:

iam tur tum paruus salubris militaris disciplina capua instrumentum omnis voluptas delenio miles animus averto ab memoria patria ineo consilium in hibernus idem scelus adimo campanus capua per qui ille ear is antiquus cultor adimo


eo maiorem habebat difficultatem in subigendis hostibus, quam qui primi venerant in Hispaniam, quod ad illos taedio imperii Carthaginiensium Hispani deficiebant,

is magnus habeo difficultas in subigo hostis quam qui primus venio in hispania qui ad ille taedium imperium carthaginiensis hispanus deficio


in perturbatam transcursu beluarum aciem signa inferunt Romani pedites et haud magno certamine dissupatos trepidantesque avertunt.

in perturbo transcurro beluaris acies signum infero romanus pedito et haud magnus certamen dissupo trepido averto


clamore et tumultu audito in Dinomenem iam baud haud dubie obstantem tela coniciuntur, inter quae tamen duobus acceptis vulneribus evasit.

clamor et tumultus audio in dinomenem iam baud haud dubius obsto telum conicio inter qui tamen duo accipio vulnus evado


Carthaginienses, quod maiorum suornm suorum fuisset, deinde ab Syphace ad se pervenisset, repetebant. Masinissa paterni regni agrum se et recepisse et habere gentium iure aiebat; et causa et possessione superiorem esse;

carthaginiensis qui magnus suornm suus sum deinde ab syphace ad sui pervenio repeto masinissa paternus regnum ager sui et recipio et habeo gens ius aio et causa et possessio superus sum


modo ad collegas: “vos autem, si reum perago, quid acturi estis? an erepturi ius populo et eversuri tribuniciam potestatem?”

modo ad collega tu autem si reus perago quis ago sum an eripio ius populus et eversuri tribunicius potestas


quibus culpam in auctorem belli Indibilem ceterosque principes, quorum plerique in acie cecidissent, conferentibus tradentibusque arma et dedentibus sese responsum est in deditionem ita accipi eos,

qui culpa in auctor bellum indibilis ceter princeps qui plerusque in acies caedo confero trado arma et dedo sui responsum sum in deditio ita accipio is


Ceremiam vi atque armis coegit in deditionem; omniaque iis sua concessit, ut opinione clementiae eos, qui Carnuntem, munitam urbem, incolebant, adliceret.

ceremiam vis atque arma cogo in deditio omne is suus concedo ut opinio clementia is qui carnus munio urbs incolo adliceo


eo die et invitatus ad consulem Perseus et alius omnis ei honos habitus est, qui haberi in tali fortuna poterat. exercitus deinde in hiberna dimissus est.

is dies et invito ad consul perseus et alius omnis is honor habitus sum qui habeo in talis fortuna possum exercitus deinde in hibernus dimitto sum


ea quoque gens, ut Insubres acie victos, Boios ita, ut temptare spem certaminis non auderent, territos audivit, in dicionem venit.

is quoque gens ut insuber acies vinco boii ita ut tento spes certamen non audeo terreo audio in dicio venio


praeda omnis praeterquam hominum captorum militi concessa est; et pecus exceptum est, quod intra dies triginta domino cognovissent.

praeda omnis praeterquam homo capio miles concedo sum et pecus excipio sum qui intra dies triginta dominus cognosco


Hasdrubal, priusquam moveret castra, pecunias imperat populis omnibus suae dicionis,

hasdrubal priusquam moveo castrum pecunia impero populus omnis suus dicio


et conloquia permissu imperatorum habita; in quibus cum identidem Galli famem obicerent eaque necessitate ad deditionem vocarent, dicitur avertendae eius opinionis causa multis locis panis de Capitolio iactatus esse in hostium stationes.

et colloquium permitto imperator habeo in qui cum identidem gallus fames obicio is necessitas ad deditio voco dico averto is opinio causa multus locus panis de capitolium jacto sum in hostis statio


Sabini magna manu incursionem in agrum Romanum fecere lateque populati, cum hominum atque pecudum inulti praedas egissent, recepto ad Eretum, quod passim vagatum erat, agmine castra locant spem in discordia Romana ponentes:

sabinum magnus manus incursio in ager romanus facio fero populo cum homo atque pecus inultus praeda ago recipio ad exrepleo qui passim vagatum sum agmen castrum loco spes in discordia romanus pono


comitia eius anni utrum C. Servilius consul habuerit an, quia eum res in Etruria tenuerint quaestiones ex senatus consulto de coniurationibus principum habentem, dictator ab eo dictus P. Sulpicius, incertum ut sit, diversi auctores faciunt.

comitium is annus utrum que servilis consul habeo an quia is res in etruria teneo quaestio ex senatus consultum de coniuratio princeps habeo dictator ab is dico p sulpicius incertus ut sum diverto auctor facio


numerus interfectorum haud facile iniri potuit, quia late per omnis amfractus montium fugaque et caedes fuit,

numerus interfector haud facilis ineo possum quia latus per omnis anfractus mons fugo et caedes sum


clara ea per gentis legatio fuit, quod haud dubie adempta Antiocho Aegyptus habenti iam redditumque patrium regnum stirpi Ptolemaei fuerat.

clarus is per gens legatio sum qui haud dubius adimo antiochus aegyptus habeo iam reddo patrius regnum stirps ptolemaeus sum


concurrunt infensis animis; numero hostis, virtute Romanus superat, anceps proelium multos utrimque

concurro infensus animus numerus hostis virtus romanus supero anceps proelium multus utrimque


et ab Eumene et ab Attalo et ab Athenaeo fratribus communis legatio de victoria gratulatum venit. et Masgabae, regis Masinissae filio, Puteolis nave egresso praesto fuit obviam missus cum pecunia L. Manlius quaestor, qui Romam eum publico sumptu perduceret.

et ab eumenes et ab attalus et ab athenaeus frater communis legatio de victoria gratulor venio et masgaba rex masinissa filius puteoli navus egredior praesto sum obvius mitto cum pecunia l manlius quaestor qui roma is publicus sumo perduco


postea, cum et muri pars strata ruinis et ad interiorem raptim oppositum murum cuniculis iam perventum esset, legatos ad regem de condicionibus tradendae urbis miserunt.

postea cum et murus pars sterno ruina et ad interior raptim oppono murus cuniculis iam pervenio sum legatus ad rex de condicio trado urbs mitto


M. Claudius Marcellus censor sorte superato T. Quinctio lustrum condidit. censa sunt civium capita CCLVIII CCCXVIII. lustro perfecto consules in provincias profecti sunt.

m claudus marcellus censor sors supero t quintius lustrum condo censeo sum civis caput cclviii cccxviii lustrum perficio consul in provincia proficiscor sum


instrui deinde utrimque acies coeptae, Romanorum pro moenibus Nolae, Poenorum ante castra sua. proelia hinc parva inter urbem castraque et vario eventu fiebant, quia duces nec prohibere paucos temere procursantis nec dare signum universae pugnae volebant.

instruo deinde utrimque acies coepio romanus pro moenia nola poenus ante castrum suus proelio hinc parvus inter urbs castro et vario evenio fio quia dux neque prohibeo paucus temere procursantis neque do signum universus pugna volo


postremo ipse a sociis Reginisque et a Velia et a Paesto debitas ex foedere exigendo classem viginti navium, sicut ante dictum est, efficit.

postremo ipse ab socius reginus et ab velia et ab paestum debeo ex foedus exigo classis viginti navis sicut ante dico sum efficio


inde signa canunt et tollitur clamor. pars semisomnos hostis caedunt, pars ignes casis stramento arido tectis iniciunt, pars portas occupant, ut fugam intercludant.

inde signum cano et tollo clamor pars semisomnus hostis caedo pars ignis cado stramentum aridus tectum inicio pars porta occupo ut fuga intercludo


equitatum in pugnam concitat et ipse fortissimae iuvenum turmae inmixtus orat proceres iuventutis, in hostem ut secum impetum faciant: duplicem illorum gloriam fore, si ab laevo cornu et ab equite victoria incipiat.

equitas in pugna concito et ipse fortis juvenis turma immixtus oro proceres iuventus in hostis ut sui impetus facio duplico ille gloria sum si ab laevus cornu et ab eques victoria incipio


murus turresque quaedam Cumis non ictae modo fulminibus sed etiam decussae. Reate saxum ingens visum volitare, sol rubere solito magis sanguineoque similis.

murus turris quidam cumae non ictae modo fulmen sed etiam decutio reate saxum ingens video volitaris sol rubeo soleo magis sanguineus similis


Vibium Virrium septem et viginti ferme senatores domum secuti sunt epulatique cum eo et, quantum facere potuerant alienatis mentibus vino ab imminentis sensu mall, venenum omnes sumpserunt;

vibius virrium septem et viginti ferme senator domus sequor sum epulor cum is et quantus facio possum alieno mens vinum ab immineo sentio mall venenum omnis sumo


qui, audiendus dumtaxat, magnificus adhortator sit, verbis tantum ferox, operum, militarium expers, an qui et ipse tela tractare, procedere ante signa, versari media in mole pugnae sciat. “ Facta facta mea,

qui audio dumtaxat magnificus adhortator sum verbum tantus ferox opus militaris expers an qui et ipse telum tractaris procedo ante signum versaris medius in moles pugna scio facio facio meus


deleri totus exercitus potuit, si fugientis persecuti victores essent;

deleo totus exercitus possum si fugio persequor victor sum


tulit in triumpho signa militaria ducenta viginti quattuor, oppidorum simulacra centum triginta quattuor, eburneos dentes mille ducentos triginta unum, aureas coronas ducentas triginta quattuor,

fero in triumphus signum militaris ducenti viginti quattuor oppidum simulacrum centum triginta quattuor eburneos dens mille ducenti triginta unus aureus corona ducenti triginta quattuor


baud haud parvum munimentum a planioribus aditu locis, Anci regis opus est.

baud haud parvus munimentum ab planus aditus locus ancus rex opus sum


primo bonum animum habere iussus, ad cenam etiam invitatus in urbem ad suos redit. et cum praetore eo die honorifice est epulatus,

primus bonus animus habeo iubeo ad cena etiam invito in urbs ad suus redeo et cum praetor is dies honorificus sum epulor


salvo etiam turn tum discrimine divinarum humanarumque rerum, religiosum ratus sacerdotes publicas sacraque populi Romani pedibus ire ferrique ac suos in vehiculo conspici, descendere uxorem ac pueros iussit, virgines sacraque in plaustrum inposuit et Caere, quo iter sacerdotibus erat, pervexit.

salvo etiam turn tum discrimen divinaris humanus res religiosus reor sacerdos publicus sacro populus romanus pes eo fero atque suus in vehiculum conspicio descendo uxor atque puer iubeo virgo sacro in plaustrum inpono et caere quo iter sacerdos sum perveho


cum revocati secundo quoque concilio tacuissent, uno die muris omnium dirutis, ad eos, qui nondum parebant, profectus, ut in quamque regionem venerat, omnes, qui circa incolebant, populos in deditionem accepit.

cum revoco secundus quoque concilio taceo unus dies murus omnis diruo ad is qui nondum pareo proficiscor ut in quisque regio venio omnis qui circa incolo populus in deditio accipio


cum absentem Manlium tribuni plebis A. Licinius Nerva et C. Papirius Turdus in contionibus lacerarent rogationemque promulgarent, ne Manlius post idus Martias — prorogatae namque consulibus iam in annum provinciae erant — imperium retineret, ut causam extemplo dicere,

cum absum manlius tribunus plebs ab licinius nerva et que papirius turdus in contio lacero rogatio promulgo ne manlius post idus martius prorogo namque consul iam in annus provincia sum imperium retineo ut causa extemplo dico


Attalum vero, qui aetate proximus sit, quis non pro rege habeat? neque eo solum, quia tantas praesentes eius opes cernat, sed quod haud ambiguum sit prope diem regnaturum; eam infirmitatem aetatemque Eumenis esse nullam stirpem liberum habentis;

attal verus qui aetas proximus sum quis non pro rex habeo neque is solus quia tantus praesens is ops cerno sed qui haud ambiguus sum prope dies regno is infirmitas aetas eumenes sum nullus stirps liber habeo


iam inde a puero patris contubernio Romanis quoque bellis, non finitumis tantum adsuetum, missum a patre in expeditiones multas variasque.

iam inde ab puer pater contubernium romanus quoque bellum non finitimus tantus assuesco mitto ab pater in expeditio multus vario


Aemilius Eumene a Pergamo accito adhibitis et Rhodiis consilium habuit. Rhodii baud haud aspernari pacem; Eumenes nec honestum dicere ease esse eo tempore de pace agi, nec exitum rei imponi posse:

aemilius eumenes ab pergamum accio adhibeo et rhodius consilium habeo rhodius baud haud aspernaris pax eumenes neque honestus dico ease sum is tempus de pax ago neque exitus res impono possum


Hoc hoc bellum a consulibus bellttum quidam auctores sunt eosque de Samnitibus triumphasse; Fabium etiam in Apuliam processisse atque inde magnas praedas egisse.

hic hic bellum ab consul bellttum quidam auctor sum is de samnites triumpho fabius etiam in appulia procedo atque inde magnus praeda ago


nam cum defendi urbem posse tam parva relicta manu spes nulla esset, placuit cum coniugibus ac liberis iuventutem militarem senatusque robur in arcem Capitoliumque concedere armisque

nam cum defendo urbs possum tam parvus relinquo manus spes nullus sum placeo cum conjunx atque liber iuventus militaris senatus robur in arx capitolium concedo armus


ea res utique Troianis spem adfirmat tandem stabili certaque sede finiendi erroris.

is res utique trojanus spes adfirmo tandem stabilis certo sedes finio error


redierant forte, quos miserat in Bastarnas ad arcessenda auxilia, adduxerantque inde nobiles iuvenes et regii quosdam generis, quorum unus sororem suam in matrimonium Philippi filio pollicebatur; erexeratque consociatio gentis eius animum regis.

redeo fors qui mitto in bastarnae ad arcesso auxilium adduco inde nobilis juvenis et regius quidam genus qui unus soror suus in matrimonium philippus filius polliceo erigo consociatio gens is animus rex


sub hoc tempus et L. Cornelius, missus ab senatu ad dirimenda inter Antiochum Ptolomaeumque reges certamina,

sub hic tempus et l cornelius mitto ab senatus ad dirimo inter antiochus ptolomaeus rex certamen


Scipio in Africa Carthaginienses et eundem Syphacem Numidiae regem Hasdrubalemque pluribus proeliis vicit adiuvante Masinissa; hostium castra expugnavit, in quibus quadraginta milia hominum ferro ignique consumpta sunt. Syphacem per C. Laelium et Masinissam cepit. Masinissa Sophonisbam, uxorem Syphacis, filiam Hasdrubalis, captam statim adamavit et nuptiis factis uxorem habuit. castigatus a Scipione venenum ei misit, quo illa hausto decessit. effectumque multis Scipionis victoriis, ut Carthaginienses in desperationem acti in auxilium publicae salutis Hannibalem revocarent. itaque anno sexto decimo Italia decedens in Africam traiecit temptavitque per conloquium pacem cum Scipione conponere, et cum de condicionibus pacis non convenisset, acie victus est. pax Carthaginiensibus petentibus data est. Hannibal Gisgonem pacem dissuadentem manu sua detraxit; excusata deinde temeritate facti ipse pacem suasit. Masinissae regnum restitutum est. reversus in urbem Scipio amplissimum nobilissimumque egit triumphum, quem Q. Terentius Culleo senator pilleatus secutus est. Scipio Africanus — incertum militari prius favore an populari aura ita cognominatus sit — primus certe hic imperator victae a se nomine gentis nobilitatus est. Mago, bello qui in agro Insubrium cum Romanis conflixerat, vulneratus, cum in Africam per legatos revocatus reverteretur, ex vulnere mortuus est.

scipio in africanus carthaginiensis et idem syphacem numidia rex hasdrubalemque multus proelium vinco adjuvo masinissa hostis castrum expugno in qui quadraginta mille homo ferrum ignis consumo sum syphacem per que laelius et masinissa capio masinissa sophonisbam uxor syphacis filia hasdrubal capio statim adamo et nuptiae facio uxor habeo castigo ab scipio venenum is mitto quo ille haurio decedo efficio multus scipio victoria ut carthaginiensis in desperatio ago in auxilium publicus salus hannibal revoco itaque annus sextus decimus italia decedo in africa transiacio tento per colloquium pax cum scipio conpono et cum de condicio pax non convenio acies vinco sum pax carthaginiensis peto do sum hannibal gisgonem pax dissuadeo manus suus detraho excuso deinde temeritas facio ipse pax suadeo masinissa regnum restitus sum revorto in urbs scipio amplus nobilis ago triumphus qui q tero culleus senator pilleatus sequor sum scipio africanus incertus militaris prior favor an populor aura ita cognomino sum primus certus hic imperator vinco ab sui nomen gens nobilito sum magus bellum qui in ager insuber cum romanus confligo vulnero cum in africa per legatus revoco revorto ex vulnus mortuus sum


dein stare ac prope stupere turbati novo genere pugnae, postremo non pediti solum cedere, sed ne equitem quidem sustinere peditis praesidio audentem. iam signa quoque legionum adpropinquabant.

deinde sto atque prope stupeo turbo novo genus pugna postremo non pedes solus cedo sed ne eques quidem sustineo pedo praesidium audeo iam signum quoque legio appropinquo


quo pergerent, tanturm tantum , convocatos milites monuit, via omnes irent nec deverti quemquam aut excedere ordinem agminis paterentur et in primis intenti ad imperia accipienda essent neu quid nisi ducum iussu facerent; se in tempore editurum, quae vellet agi.

quo pergo tanturm tantus convoco miles moneo via omnis eo neque deverto quisquam aut excedo ordo agmen pateo et in primus intendo ad imperium accipio sum neu quis nisi dux iussus facio sui in tempus edo qui volo ago


certe iidem vos estis Romani, qui ideo felicia bella vestra esse, quia iusta sint, prae vobis fertis, nec tam exitu eorum, quod vincatis, quam principiis, quod numquam sine causa suscipiatis, gloriamini.

certus eo tu sum romanus qui ideo felicia bellum vester sum quia iustus sum prae tu fero neque tam exeo is qui vinco quam principia qui numquam sine causa suscipio glorior


ad quorum primum adventum exasperati animi, mox ipsis placido sermone permulcentibus notos, cum quibus congressi erant, leniti sunt.

ad qui primus advenio exaspero animus mox ipse placidus sermo permulceo nosco cum qui congredior sum lenio sum


vocatus Aristo purgare sese et firmissimo propugnaculo uti, quod litterarum nihil ad quemquam attulisset;

voco aristo purgaris sui et firmus propugnaculum uti qui litteraris nihil ad quisquam affero


duos enim tamquam ex magna progenie liberorum in adoptionem datos Cornelia et Fabia gens habent: Paulus in domo praeter senem nemo superest. sed hanc cladem domus meae vestra felicitas et secunda fortuna publica consolatur.”

duo enim tamquam ex magnus progenies liberi in adoptio do cornelius et fabius gens habeo paulus in domus praeter senex nemo supersum sed hic clades domus meus vester felicitas et secundus fortuna publicus consolo


percussores proxima porta evaserunt. luce prima contio frequens velut ex ante indicto aut voce praeconis convocata in theatro erat. palam ab suo comitatu et obscenis illis viris fremebant interfectum,

percussor propior porto evado lux primus contio frequens velut ex ante indico aut vox praeco convoco in theatrum sum palam ab suus comito et obscenus ille vis fremo interficio


multum ac diu cunctatus, et tum quoque magis inopia consilii potioris quam spe effectus, Dasium appellabat. at ille, cum ab re aversus, tum aemulo potentatus inimicus, rem Hannibali aperit.

multus atque diu cunctor et tum quoque magis inopia consilium potis quam spes efficio dasium appello at ille cum ab res averto tum aemulo potentatus inimicus res hannibal aperio


L. Valerius consul, cum post fusos circa Litanam silvam Boios quietam provinciam habuisset,

l valerius consul cum post fundo circa litanasilva silva boii quiesco provincia habeo


supplicatio pro contione populo indicta est ex ante diem quintum idus Octobres cum eo die in quinque dies.

supplicatio pro contio populus indico sum ex ante dies quintus idus october cum is dies in quinque dies


tum abici passim arma ac dedi hostes coepti; castrisque et his captis hostes praeter senatores omnes venumdati sunt. praedae pars sua cognoscentibus Latinis atque Hernicis reddita, partem sub hasta dictator vendidit; praepositoque consule castris ipse triumphans invectus urbem dictatura se abdicavit. Egregiae egregiae dictaturae tristem memoriam faciunt,

tum abicio passim arma atque do hostis coepio castra et hic capio hostis praeter senator omnis venumdati sum praeda pars suus cognosco latinum atque hernicus reddo pars sub hasta dictator vendo praepono consul castrum ipse triumpho inveho urbs dicto sui abdico egregius egregius dicto tristis memoria facio


et alii in Ligures ad expostulandum, quod Poenum opibus auxiliisque suis iuvissent, simul ad visendum ex propinquo, quae in Bois atque Insubribus gererentur.

et alius in ligur ad expostulo qui poenus ops auxilia suus juvo simul ad viso ex propinquo qui in boo atque insuber gero


clamor e tota contione ortus, uti bonum animum haberet: neminem illi vim adlaturum salvis legionibus Romanis. haud multo post dictator advenit classicoque extemplo ad contionem advocavit.

clamor e totus contio ortus uti bonus animus habeo nemo ille vis affero salvus legio romanus haud multus post dictator advenio classicus extemplo ad contio advoco


et ibi, quia hostis moenibus se tenebat, vastati agri sunt.

et ibi quia hostis moenia sui teneo vastas ager sum


harum novarum navium agilitatem ut experiretur, simul ut omnia satis apta ad certamen essent, provectos in altum cotidie remigem militemque simulacris navalis pugnae exercebat, in eo ratus verti spem obsidionis, si praesidia maritima interclusisset.

haris novaris navis agilitas ut experior simul ut omnis satis apto ad certamen sum proveho in altus cottidie remigo milito simulacrum naval pugna exerceo in is reor verto spes obsidio si praesidium maritimus intercludo


sed ita infestos, ut facile appareret, non dilaturos, et ipse, praeterquam quod et ita credebat futurum, iam etiam volebat, in flore virium se credens esse.

sed ita infestus ut facilis appareo non differo et ipse praeterquam qui et ita credo sum iam etiam volo in floreo vis sui credo sum


inde passim discurritur et urbis captae modo fugaque et caedes omnia tenet nihilo remissiore militum ira, quod turbam inermem caedebant, quam si periculum par et ardor certaminis eos inritaret.

inde passim discurro et urbs capio modo fugo et caedes omnis teneo nihilum remitto miles ira qui turba inermis caedo quam si periculum par et ardor certamen is irrito


quotiens agri eorum vastati sint, quotiens praedae abactae, referant, cum vix redimendi captivos copia esset, et mactatas humanas hostias immolatosque liberos suos audirent.

quotiens ager is vastas sum quotiens praeda abigo refero cum vix redimo captivus copia sum et macto humanus hostio immolo liber suus audio


quod opus dum perficitur, crebris interim proeliis, quibus per excursiones et moenia sua oppidani tutabantur et opera hostium inpediebant, magna eorum multitudo variis casibus absumpta est, et qui supererant, labore diurno nocturnoque et volneribus inutiles erant.

qui opus dum perficio creber interim proelium qui per excursio et moenia suus oppidanus tuto et opus hostis inpediebant magnus is multitudo varius casus absumo sum et qui supersum labor diurnus nocturnus et vulnus inutilis sum


Cn. Fulvius proconsul cum exercitu ab Hannibale ad Herdoneam caesus est. meliore eventu ab Claudio Marcello consule adversus eundem ad Numistronem pugnatum est. inde Hannibal nocte recessit; Marcellus insecutus est et subinde cedentem pressit, donec confligeret. priore pugna Hannibal superior, Marcellus sequenti. Fabius Maximus consul pater Tarentinos per proditionem recepit. Claudius Marcellus T. Quintius Crispinus consules, speculandi causa progressi e castris, insidiis ab Hannibale circumventi sunt. Marcellus occisus, Crispinus fugit. lustrum a censoribus conditum est. censa sunt civium capita C_X_X_X_V_I_I_ CVIII; ex quo numero apparuit, quantum hominum tot proeliorum adversa fortuna populo Romano abstulisset. in Hispania ad Baeculam Scipio cum Hasdrubale et Hamilcare conflixit et vicit. inter alia captum regalem puerum eximiae formae ad avunculum Masinissam cum donis dimisit. Hasdrubal, qui cum exercitu novo Alpes transcenderat, ut se Hannibali coniungeret, cum milibus hominum LVI caesus est, capta VCCC M. Livi consulis ductu, sed non minore opera Claudi Neronis consulis, qui, cum Hannibali oppositus esset, relictis castris ita, ut hostem falleret, cum electa manu profectus Hasdrubalem circumvenerat. res praeterea a P. Scipione in Hispania et a P. Sulpicio praetore adversus Philippum et Achaeos gestas continet.

cn fulvus proconsul cum exercitus ab hannibal ad herdonea caedo sum bonus evenio ab claudius marcellus consul adverro idem ad numistro pugno sum inde hannibal nox recedo marcellus insequor sum et subinde cedo premo donec confligo prior pugno hannibal superus marcellus sequor fabius magnus consul pater tarentini per proditio recipio claudus marcellus t quintus crispinus consul speculor causa progredior e castrum insidiae ab hannibal circumvenio sum marcellus occido crispinus fugio lustrum ab censor condio sum censeo sum civis caput que decem decem decem v eo eo cviii ex quo numerus appareo quantus homo tot proelium adverso fortuna populus romanus aufero in hispania ad baecula scipio cum hasdrubal et hamilcaris confligo et vinco inter alius capio regalis puer eximius forma ad avunculis masinissa cum donum dimitto hasdrubal qui cum exercitus novo alpis transcendo ut sui hannibal conjungo cum mille homo lvi caedo sum capio vccc m livius consul ductus sed non paruus opus claudius nero consul qui cum hannibal oppono sum relinquo castrum ita ut hostis fallo cum eligo manus proficiscor hasdrubal circumvenio res praeterea ab p scipio in hispania et ab p sulpicius praetor adverro philippus et achaeus gero contineo


Polyxenidas negabat cessandum et utique prius confligendum quam classis Eumenis et Rhodiae naves coniungerentur Romanis;

polyxenidas nego cesso et utique prior confligo quam classis eumenes et rhodius navo conjungo romanus


omnes portas contionabundus ipse imperator circumiit, et, quibuscumque irritamentis poterat, iras militum acuebat,

omnis porta contionabundus ipse imperator circumeo et quicumque irritamentum possum ira miles acuo


quae manus, quieto sedente rege ad Elpeum adversus Romanos, per Perrhaebiae saltum in Thessaliam traducta non agros tantum nudare populando potuit, ne quos inde Romani commeatus expectarent, sed ipsas excindere urbes tenente ad Elpeum Perseo Romanos, ne urbibus sociis opitulari possent.

qui manus quiesco sedeo rex ad elpeum adverro romanus per perrhaebia saltus in thessalia traduco non ager tantus nudaris populo possum ne qui inde romanus commeatus expectarent sed ipse excindere urbs teneo ad elpeum perseus romanus ne urbs socius opitularis possum


exinde duabus admotis quadrigis in currus earum distentum inligat Mettium, deinde in diversum iter equi concitati lacerum in utroque curru corpus, qua inhaeserant vinculis membra, portantes.

exinde duo admoueo quadrigae in currus is distendo inligo mettium deinde in diverto iter equus concitas lacer in uterque currus corpus qui inhaereo vinculis membrum porto


cum intercedendo tribuni nihil aliud, quam ut differrent comitia, valuissent, duo patricii consules creati sunt, C. Sulpicius Peticus tertium M. Valerius Publicola, eodenmque eodemque die magistratum inierunt.

cum intercedo tribunus nihil alius quam ut differo comitium valeo duo patricius consul creo sum que sulpicius peticus tertius m valerius poplicula eodenmque idem dies magistratus ineo


responsa inde legationibus suspensis varietate tot casuum dare coepit ita elato ab ingenti virtutum suarum fiducia animo, ut nullum ferox verbum excideret, ingensque omnibus, quae diceret, cum maiestas inesset tum fides.

respondeo inde legatio suspendo varietas tot casus do coepio ita effero ab ingens virtus suus fiducia animus ut nullus ferox verbum excido ingens omnis qui dico cum maiestas insum tum fides


Q. Minucium in Liguribus levia proelia, vix digna dictu, fecisse, in Gallia magnum numerum militum amisisse.

q minucius in ligur levis proelio vix dignus dico facio in gallia magnus numerus miles amitto


quibus splendore suo restituto Perpennam extemplo mittit ad conprehendendos amicos cognatosque regis;

qui splendor suus restituo perperna extemplo mitto ad comprehendo amicus cognatus rex


missi et ad suos imperatores in Italiam, ut omni terrore Scipionem retinerent;

mitto et ad suus imperator in italia ut omnis terror scipio retineo


adversus eos ita disserendum erat, ne timorem vanum iis demendo spes incisa Philippum abalienaret, in quo plus ad omnia momenti quam in Magnetibus esset.

adverro is ita dissero sum ne timor vanus is demo spes incido philippus abalieno in quo multus ad omnis momentum quam in magnes sum


Voleronem amplexa favore plebs proximis comitiis tribunum plebi creat in eum annum, qui L. Pinarium P. Furium consules habuit.

voleronem amplector favor plebs propior comitium tribunus plebs creo in is annus qui l pinarius p furius consul habeo


sed mihi credite, incohata vestra gloria, nondum perfecta est, periculumque ingens manet, nisi paci et concordiae consulitis, ne libera efferatur res publica.”

sed ego credo incoho vester gloria nondum perficio sum periculum ingens maneo nisi pax et concordia consulo ne liber effero res publicus


itaque desineret Antiochus pacem sibi ipse spe vana facere. in Asia et de ipsa Asia brevi terra marique dimicandum ei cum Romanis esse, et aut imperium adimendum orbem terrarum adfectantibus, aut ipsi regnum amittendum.

itaque desino antiochus pax sui ipse spes vanus facio in asia et de ipse asia brevis terra mare dimico is cum romanus sum et aut imperium adimo orbis terra adfectantibus aut ipse regnum amitto


legiones praeterea duas primo quoque tempore ex Sicilia acciri, atque inde consulem, cui legiones urbanae evenissent, militum sumere quantum opus esset;

legio praeterea duo primus quoque tempus ex sicilia accio atque inde consul qui legio urbanus evenio miles sumo quantus opus sum


qua circumfusus turba “quattuor milia” inquit “peditum et sescentos equites dumtaxat scribere in animo est; hodierno et crastino die qui nomina dederitis, mecum ducam.

qui circumfundo turba quattuor mille inquam pedes et sescenti eques dumtaxat scribo in animus sum hodiernus et crastinus dies qui nomen do ego duco


sive enim abscedant, cui dubium esse, quin hostes extracturi demersas moles sint et minore molimento aperturi portum, quam obstruatur? sin autem manendum ibi nihilo minus sit, quid attinere claudi portum?

sive enim abscedo qui dubius sum quin hostis extraho demergo moles sum et paruus molimentum aperio portus quam obstruo sin autem maneo ibi nihilum paruus sum quis attineo claudo portus


nam et in altum celeriter evectae naves locum post se quaeque venienti ad terram dedere, et si qua concurrerat rostro cum hostium nave, aut proram lacerabat, aut remos detergebat, aut libero inter ordines discursu praetervecta in puppim impetum dabat.

nam et in altus celer eveho navo locus post sui quisque venio ad terra do et si qui concurro rostrum cum hostis navus aut prora lacero aut remus detergeo aut liber inter ordo discursus praetervehor in puppis impetus do


aliud deinde ambigebatur, cum quam multis transiret. rex cum omni comitatu transire aecum censebat; legati vel cum tribus venire iubebant vel, si tantum agmen traduceret, obsides dare, nihil fraudis fore in conloquio.

alius deinde ambago cum quam multus transeo rex cum omnis comito transeo aequus censeo legatus vel cum tres venio jubeo vel si tantus agmen traduco obses do nihil fraus sum in colloquium


Varro ipse Canusium copias traduxit. et iam aliqua species consularis exercitus erat, moenibusque se certe, etsi non armis, ab hoste videbantur defensuri.

varro ipse canusium copia traduco et iam aliqui species consularis exercitus sum moenia sui certus etsi non arma ab hostis video defendo


Aequorum iam velut anniversariis armis adsueverat civitas; Labicos legati missi cum responsa inde rettulissent dubia, quibus nec tur tum bellum parari nec diuturnam pacem fore appareret, Tusculanis negotium datum, adverterent animos, ne quid novi tumultus Labicis oreretur.

aequi iam velut anniversarius arma assuesco civitas labici legatus mitto cum respondeo inde refero dubius qui neque tur tum bellum paro neque diuturnus pax sum appareo tusculanus negotium do adverto animus ne quis nosco tumultus labici orior


semel primo congressu ad Aliam eos olim fugerunt maiores nostri; ex eo tempore per ducentos iam annos pecorum in modum consternatos caedunt fugantque, et plures prope de Gallis triumphi quani quam de toto orbe terrarum acti sunt. iam usu hoc cognitum est:

semel primus congredior ad alius is olim fugio magnus noster ex is tempus per ducenti iam annus pecus in modus consterno caedo fugo et multus prope de gallus triumphus quani quam de totus orbis terra ago sum iam usus hic cognosco sum


his ducibus usurus praetorem Octavium accersitum, exposito, quid pararet, Heracleum cum classe petere iubet et mille hominibus decem dierum cocta cibaria habere.

hic dux utor praetor octavius arcesso expono quis paro heracleus cum classis peto iubeo et mille homo decem dies coquo cibaria habeo


ut locus postulabat, sine ulla trepidatione instruxit, cum bis deditis rem esse admonens, scelus et perfidiam illis, non virtutem nec animum accessisse, reditum ignobilem in patriam clarum ac memorabilem eos sibi fecisse: cruentos ex recenti caede hostium gladios et manantia sanguine spolia Romam ad triumphum delaturos.

ut locus postulo sine ullus trepidatio instruo cum bis dedo res sum admoneo scelus et perfidia ille non virtus neque animus accedo redeo ignobilis in patria clarus atque memorabilis is sui facio cruentus ex recens caedes hostis gladius et mano sanguis spolium roma ad triumphus defero


consul plurimum et praesidii et spei cernens in stultitia et segnitia hostis, remisso nuntio ad Sp. Lucretium Larisam, ut castolla relicta ab hoste circa Tempe occuparet, praemisso Popilio ad explorandos transitus circa Dium, postquam patere omnia in omnis partes animadvertit,

consul multus et praesidium et spes cerno in stultitia et segnitia hostis remitto nuntio ad spurius lucretius larisam ut castolla relinquo ab hostis circa tempe occupo praemitto popilius ad exploro transitus circa dius postquam pateo omnis in omnis pars animadverto


profectus extemplo ad alias civitates omnibus imperata facientibus quieto exercitu pacatum agrum, qui paulo ante ingenti tumultu arserat, peragravit.

proficiscor extemplo ad alius civitas omnis impero facio quiesco exercitus pacatum ager qui paulus ante ingens tumultus ardeo peragro


ibi cum de re publica rettulisset, redintegrata in C. Flaminium invidia est: duos se consules creasse, unum habere; quod enim illi iustum imperium, quod auspicium esse?

ibi cum de res publicus refero redintegro in que flaminius invidia sum duo sui consul creo unus habeo qui enim ille iustus imperium qui auspicium sum


capta Phaloria legati a Metropoli et a Cierio dedentes urmes urbes venerunt. venia petentibus datur: Phaloria incensa ac direpta est.

capio phaloria legatus ab metropolis et ab cierio dedo urmes urbs venio venia peto do phaloria incensum atque direptor sum


morte subtractus spectaculo magis hominum quam triumphantis gloriae Syphax est, Tiburi baud haud ita multo ante mortuus, quo ab Alba traductus fuerat. conspecta tamen mors eius fuit, quia publico funere est elatus.

mors subtraho spectaculum magis homo quam triumpho gloria syphax sum tibur baud haud ita multus ante mortuus quo ab alba traduco sum conspicio tamen mors is sum quia publicus funus sum effero


pax domi forisque fuit et hoc et insequente anno C. Furio Pacilo et M. Papirio Crasso consulibus.

pax domus foris sum et hic et insequor annus que furius pacilo et m papirius crassus consul


altercatio inde, non sermo fuit, cum Romanus ut ingratos increparet Magnetas imminentisque praediceret clades, multitudo obstreperet nunc senatum nunc Quinctium accusando. ita irrito incepto Villius ad Quinctium sese recepit.

altercatio inde non sermo sum cum romanus ut ingratus increpo magnetas immineo praedico clades multitudo obstrepo nunc senatus nunc quintius accuso ita irrito inceptum villius ad quintius sui recipio


tribuni vetera luxuriae crimina Syracusanorum hibernorum et Locris Pleminianum tumultum cum ad fidem praesentium criminun criminum retulissent, suspicionibus magis quam argumentis pecuniae captae reum accusarunt:

tribunus vetero luxuria crimen syracusanus hibernus et locri pleminianum tumultus cum ad fides praesens criminun crimen refero suspicio magis quam argumentum pecunia capio reus accuso


interim M. Raecio praetori mandatum, ut edicto senatores omnes ex tota Italia, nisi qui rei publicae causa abessent, Romam revocaret:

interim m raecius praetor mando ut edictum senator omnis ex totus italia nisi qui res publicus causa absum roma revoco


redintegrato clamore undique omnes conisi hostem avertunt, nec deinde Romana vis sustineri potuit. Sabini fusi passim per agros castra hosti ad praedam relinquunt. ibi non sociorum, sicut in Algido, res, sed suas Romanus populationibus agrorum amissas recepit.

redintegro clamor undique omnis conitor hostis averto neque deinde romanus volo sustineo possum sabinum fundo passim per ager castrum hostis ad praeda relinquo ibi non socius sicut in algidus res sed suus romanus populatio ager amitto recipio