conlaudatos corpora curare paratosque esse quarta vigilia iubet. et hostes, nocturnam fugam ex tumulo Romanorum ut ab ea via, quae ferebat Verruginem, excluderent, fuere obvii proeliumque ante lucem — sed luna pernox erat — commissum est. haud incertius diurno proelium fuit;

conlaudo corpus curo paro sum quartus vigil iubeo et hostis nocturnus fuga ex tumulus romanus ut ab is via qui fero verrugo excludo sum obvius proelium ante lux sed luna pernox sum committo sum haud incertus diurnus proelium sum


tamen, ne quid inexpertum relinqueret, transfugas Syracusanos — erant autem apud Romanos aliqui nobilissimi viri inter defectionem ab Romanis, quia ab novis consiliis abhorrebant, pulsi — conloquiis suae partis temptare hominum animos iussit et fidem dare, si traditae forent Syracusae, liberos eos ac suis legibus victuros esse.

tamen ne quis inexpertus relinquo transfuga syracusani sum autem apud romanus aliqui nobilis vir inter defectio ab romanus quia ab novus consilium abhorreo pello colloquium suus pars tento homo animus iubeo et fides do si trado sum syracusae liber is atque suus lex vinco sum


creatus in primis Adranodorus, ceteri magna ex parte interfectores tyranni; duos etiam absentes, Sopatrum ac Dinomenen, fecerunt.

creo in primus adranodorus ceterus magnus ex pars interfector tyrannus duo etiam absum sopater atque dinomenen facio


taciturn tacitum continere gaudium non poterant, quin clamoribus quibusque aliis multitudo solet laetitiam inmodicam significarent.

taciturn taceo contineo gaudium non possum quin clamor quisque alius multitudo soleo laetitia immodicus significo


dilucere res magis patribus atque consulibus. praeter ea tamen, quae denuntiabantur, ne Veientium neu Sabinorum id consilium esset timere et,

diluceo res magis pater atque consul praeter is tamen qui denuntio ne veiens neu sabinum is consilium sum timeo et


litteras se ad L. Hortensium praetorem daturos esse, quae Chalcidenses querantur acta, ea senatui non placere; si qui in servitutem liberi venissent, ut eos conquirendos primo quoque tempore restituendosque in libertatem curaret; sociorum navalium neminem praeter magistros, in hospitia deduci aequum censere.

littera sui ad l hortensius praetor do sum qui chalcidensis queror ago is senatus non placeo si qui in servitus liber venio ut is conquirendos primus quoque tempus restituo in libertas curo socius navalis nemo praeter magister in hospitium deduco aequus censeo


haec civitas cum suis viribus tur tum Samnitium infidae adversus Romanos societati freta, sive pestilentiae, quae Romanam urbem adorta nuntiabatur, fidens multa hostilia adversus Romanos agrum Campanum Falernumque incolentes fecit.

hic civitas cum suus vis tur tum samnites infidus adverro romanus societas fretus sive pestilentia qui romanus urbs adorior nuntio fido multus hostilis adverro romanus ager campanus falernum incolo facio


hac oratione accensis militum animis, relicto ad praesidium regionis eius M. Silano cum tribus milibus peditum et trecentis equitibus, ceteras omnes copias — erant autem viginti quinque milia peditum, duo milia quingenti equites — Hiberum traiecit.

hic oratio accendo miles animus relinquo ad praesidium regio is m silanus cum tres mille pedes et trecenti eques ceterus omnis copia sum autem viginti quinque mille pedes duo mille quingenti eques hiberus transiacio


convivio soluto cum comisator ego discessissem, quattuor substitissent, ut sopitum te adgrederentur? quomodo fefellissent et alieni et mei et maxime suspecti, quia paulo ante in rixa fuerant? quomodo autem trucidato te ipsi evasuri fuerunt? quattuor gladiis domus tua capi et expugnari potuit?

convivium solvo cum comisator ego discedo quattuor substitissent ut sopio tu aggredior quomodo fallo et alienus et meus et magnus suspicio quia paulus ante in rixo sum quomodo autem trucido tu ipse evasuri sum quattuor gladius domus tuus capio et expugnaris possum


tertia legio adversus sinistram principalem portam instructa est.

tertius legio adverro sinistra principal porta instruo sum


vos omnium primi, milites, post Cannensem cladem vadenti Hasdrubali ad Alpis Italiamque, qui si se cum fratre coniunxisset, nullum iam nomen esset populi Romani, ductu auspicioque patris mei obstitistis; et hae secundae res illas adversas sustinuerunt.

tu omnis primus miles post cannensis clades vado hasdrubal ad alpis italia qui si sui cum frater conjungo nullus iam nomen sum populus romanus ductus auspicium pater meus obsto et hic secundus res ille adverso sustineo


summam omnis captivi auri argentique translati sestertium milliens ducenties fuisse Valerius Antias tradit; qua haud dubie maior aliquanto summa ex numero plaustrorum ponderibusque auri, argenti generatim ab ipso scriptis efficitur.

summa omnis captivus aurum argentum transfero sestertius millies ducenties sum valerius antius trado qui haud dubius magnus aliquantus summus ex numerus plaustrum pondus aurum argentum generatim ab ipse scribo efficio


ludi Romani ter toti instaurati ab aedilibus curulibus On. Cn. Servilio Caepione Ser. Cornelio Lentulo; item ludi plebei semel toti instaurati ab aedilibus plebis M. Pomponio Mathone et Q. Mamilio Turrino.

ludo romanus ter totus instauro ab aedilis curulis os cn servilius caepio seruius cornelius lentulus item ludo plebes semel totus instauro ab aedilis plebs m pomponius matho et q mamilius turrino


templum augustissimum regionis eius, quod non Pyrrhus, non Hannibal violassent, violare parum habuisse, nisi detexisset foede ac prope diruisset.

templum augustus regio is qui non pyrrhus non hannibal violo violaris parum habeo nisi detego foedus atque prope diruo


item imperat, ut hastas equites erigerent. id factum magnae parti peditum Romanorum conspectum abeuntis Albani exercitus intersaepsit; qui viderant, id, quod ab rege auditum erat, rati, eo acrius pugnant. terror ad hostes transit; et audiverant clara voce dictum, et magna pars Fidenatium, ut qui coloni additi Romanis essent, Latine sciebant.

item impero ut hasta eques erigo is facio magnus pario pedes romanus conspectus abeo albanus exercitus intersaepio qui video is qui ab rex audio sum reor is acer pugno terror ad hostis transeo et audio clarus vox dico et magnus pars fidenates ut qui colonus addo romanus sum latinum scio


inde omnes velis in altum datis marn mari medio praeter Scyrum insulam Icum pervenere. ibi paucos dies saeviente Borea retenti, ubi prima tranquillitas data est,

inde omnis velis in altus do marn mare medium praeter scyros insula icum pervenio ibi paucus dies saevio boreas retendo ubi primus tranquillitas do sum


Novum ius eo anno a Ferentinatibus temptatum, at ut Latini, qui in coloniam Romanam nomina dedissent,

novus ius is annus ab ferentinates temptas at ut latinum qui in colonia romanus nomen do


capram sex haedos uno fetu edidisse ex Piceno nuntiatum est et Arreti puerum natum unimanum,

capra sex haedus unus fetus edo ex picenus nuntio sum et arretium puer natus unimanus


in ear eam gentem versum ab Romanis bellum est infestoque exercitu Hasdrubal ingressus agrum hostium pro captae ante dies paucos urbis moenibus Chalbum, nobilem Tartesiorum ducem, cum valido exercitu castris se tenentem adgredi statuit.

in ear is gens verro ab romanus bellum sum infesto exercitus hasdrubal ingredior ager hostis pro capio ante dies paucus urbs moenia chalbum nobilis tartesiorum dux cum validus exercitus castrum sui teneo aggredior statuo


aliud si quid postularent, scripture scriptum ut ederent petiit, ut deliberare cum amicis posset.

alius si quis postulo scripture scribo ut edo peto ut deliberaris cum amicus possum


advocato consilio “quid per agros” inquit “vagamur vicatim circumferentes bellum? quin urbes et moenia adgredimur? nullus iam exercitus Samnio praesidet; cessere finibus ac sibimet ipsi exilium conscivere.” Adprobantibus adprobantibus cunctis ad Murgantiam,

advoco consilium quis per ager inquam vago vicatim circumfero bellum quin urbs et moenia aggredior nullus iam exercitus samnium praesideo cedo finis atque sui ipse exsilium conscivere adprobo adprobo cunctus ad murgantia


Tertio anno post Satricum restitutum a Volscis M. Valerius Corvus iterum consul cum C. Poetelio factus, cum ex Latio nuntiatum esset legatos ab Antio circumire populos Latinorum ad concitandum bellum, priusquam plus hostium fieret, Volscis arma inferre iussus ad Satricum exercitu infesto pergit.

tertius annus post satrix restitus ab volscus m valerius corvus iterum consul cum que poetelius facio cum ex latius nuntio sum legatus ab antius circumeo populus latinum ad concito bellum priusquam multus hostis fio volscus arma infero iubeo ad satrix exercitus infesto pergo


hic Postumius accensus ira turn tum quoque ait ear eam cum Aebutio se amatore cavillari credere, non in domo gravissimae feminae et cum consule loqui. et Sulpicia attollere paventem, simul illam adhortari, simul iram generi lenire.

hic postumus accendo ira turn tum quoque aio ear is cum aebutius sui amator cavillaris credo non in domus gravis femina et cum consul loquor et sulpicius attollo paveo simul ille adhortaris simul ira gener lenio


quam deseri urbem videant, curam in animos patrum descensuram; admoniturum Sacrum montem constantiae plebis, sciturosque sine restituta potestate tribunicia redigi in concordiam resne queant. via Nomentana,

quam desero urbs video cura in animus pater descendo admoneo sacer mons constantia plebs sciturosque sine restituo potestas tribunicius redigo in concordia reor queo via nomentanus


huic testudo similis humillimae parti muri admota. cum armati superstantes subissent, propugnatoribus muri fastigio altitudinis aequabantur; depulsisque iis in urbem duorum signorum milites transcenderunt.

hic testudo similis humilis pario murus admoueo cum armatus supersto subeo propugnator murus fastigium altitudo aequo depello is in urbs duo signum miles transcendo


Domi domi maius certamen consulibus cum plebe ac tribunis erat. fidei iam suae, non solum virtutis ducebant esse, ut accepissent duo patricii consulatum, ita ambobus patriciis mandare:

domus domus magnus certamen consul cum plebs atque tribunus sum fides iam suus non solus virtus duco sum ut accipio duo patricius consulatus ita ambo patricius mando


ceterum se neque arma iis adempturum neque obsides imperaturum — quippe ea pignera timentium rebellionem esse — ; se libera arma relinquere, solutos animos;

ceterum sui neque arma is adimo neque obses impero quippe is pignus timeo rebellio sum sui liber arma relinquo solvo animus


legatos, sicut ius fasque est, ad socios atque amicos precatum mittemus, ne qua vobis vis fiat.” ad ea princeps legationis — sic enim domo mandatum attulerant — : “quando quidem” inquit “nostra tueri adversus vim atque iniuriam iusta vi non vultis, vestra certe defendetis;

legatus sicut ius for sum ad socius atque amicus preco mitto ne qui tu volo fio ad is princeps legatio sic enim domus mando affero quando quidem inquam noster tueor adverro vis atque iniuria iustus vis non volo vester certus defendo


quippe consulum alterum in acie cecidisse, alterum specie classis Punicae persequendae procul ab Italia ablegatum;

quippe consul alter in acies cado alter species classis punicus persequor procul ab italia ablego


ante omnes Pompilius Antistiusque repulsa suorum accensi;

ante omnis pompilius antistius repello suus accendo


confestim insignia sua consulibus, fasces lictoribus, arma equos, vestimenta commeatus militibus benigne mittunt;

confestim insigne suus consul fascis lictor arma equus vestimentum commeatus miles benignus mitto


Arpis domi primum desiderari quaerique est coeptus; dein fama per totam urbem volgata tumultum ut principe amisso fecit, metuque rerum novarum extemplo nuntii missi.

arpi domus primus desidero quaero sum coepio deinde fama per totus urbs vulgo tumultus ut princeps amitto facio metus res novaris extemplo nuntius mitto


res est praeterea et inmensi operis, ut quae supra septingentesimum annum repetatur et quae ab exiguis profecta initiis eo creverit, ut iam magnitudine laboret sua; et legentium plerisque haud dubito quin primae origines proximaque originibus minus praebitura voluptatis sint festinantibus ad haec nova, quibus iam pridem praevalentis populi vires se ipsae conficiunt;

res sum praeterea et immensus opus ut qui supra septingentesimus annus repeto et qui ab exiguus proficio initium is cerno ut iam magnitudo laboro suus et lego plerusque haud dubito quin primus origo proximus origo paruus praebeo voluptas sum festino ad hic novo qui iam pridem praevalentis populus vireo sui ipse confacio


ita caesi in medio praedatores neque ad pugnam viribus pares et ad fugam saeptis omnibus viis. finisque ille tam effuse vagandi Etruscis fuit.

ita caedo in medium praedator neque ad pugna vis par et ad fuga saeptum omnis via finio ille tam effuse vago etruscus sum


quo cum T. Minucium Rufum et Hippiam, Thessalorum praetorem, cum praesidio intrasse accepisset, ne temptata quidem oppugnatione praetergressus, Elatiam et Gonnum perculsis inopinato adventu oppidanis recepit.

quo cum t minucius rufus et hippias thessalus praetor cum praesidium intro accipio ne tento quidem oppugnatio praetergredior elatiam et gonni percello inopinor advenio oppidanus recipio


coactns coactus nondum adsecuta parte suorum periculum summae rerum facere, equites levemque armaturam, qui in proelio fuerant,

coactns cogo nondum adsequor pars suus periculum summa res facio eques levo armo qui in proelium sum


in transversa latera invaserant cohortes secundis collibus via nuda ac facili decurrentes.

in transverto latus invado cohors secundus collis via nudo atque facilis decurro


idus turn tum Maiae sollemnes ineundis magistratibus erant. inito igitur magistratu primum honoris diem denuntiatione ingentis terroris insignem fecere. nam cum ita priores decemviri servassent, ut unus fasces haberet et hoc insigne regium in orbem suam cuiusque vicem per omnes iret, subito omnes cum duodenis fascibus prodiere.

idus turn tum maia sollemnis ineo magistratus sum ineo igitur magistratus primus honor dies denuntiatio ingens terror insignis facio nam cum ita prior decemviri servo ut unus fascis habeo et hic insignis regius in orbis suus quisque vicis per omnis eo subeo omnis cum duodenis fascis prodeo


conticuit adulescens: haud dubie videre aliqua impedimenta pugnae consulem, quae sibi non apparerent.

conticesco adulescens haud dubius video aliqui impedimentum pugna consul qui sui non appareo


ibi seu quia a Flaminino inter cetera obiectum Prusiae erat hominem omnium, qui viverent, infestissimum populo Romano apud eum esse, qui patriae suae primum, deinde fractis eius opibus Antiocho regi auctor belli adversus populum Romanum fuisset;

ibi seu quia ab flamininus inter ceterus obicio prusia sum homo omnis qui vivo infestus populus romanus apud is sum qui patria suus primus deinde frango is ops antiochus rex auctor bellum adverro populus romanus sum


et priusquam appropinquare urbi satis scirent, ad spectaculum omnes simul liberi ac servi, pueri quoque cum feminis, effunduntur. itaque clauserat portam turba, dum pro se quisque, nisi ipse oculis suis credidisset, vix pro comperta tantam rem habiturus videtur.

et priusquam appropinquo urbs satis scio ad spectaculum omnis simul liber atque servio puer quoque cum femina effundo itaque claudo porta turba dum pro sui quisque nisi ipse oculus suus credo vix pro comperio tantus res habeo video


Alexandrum inde Acarnana et Menippum Macedonem Stratum Aetoliae copias ducere iussit; ipse Delphis sacrificio Apollini facto Naupactum processit.

alexander inde acarnana et menippus macedonem stratos aetolia copia duco iubeo ipse delphi sacrificium apollo facio naupactus procedo


Romani, quamquam terra hostium erat armatamque aciem toto praetentam litore cernebant, haud cunctanter insecuti trepidam hostium classem navis omnis,

romanus quamquam terra hostis sum armo acies totus praetendo litus cerno haud cunctanter insequor trepidus hostis classis navus omnis


ut vindicaret sponsoresque daret, atque id ipsum agi diceret Icilius sedulo tempus terens, dum praeciperent iter nuntii missi in castra, manus tollere undique multitudo et se quisque paratum ad spondendum Icilio ostendere.

ut vindico sponsor do atque is ipse ago dico icilius sedulus tempus tero dum praecipio iter nuntius mitto in castrum manus tollo undique multitudo et sui quisque paro ad spondeo icilius ostendo


sed Camillo cum vitae satis tum gloriae esse; quid attinere cum mortali corpore uno civitatis, quam inmortalem esse deceat, pati consenescere vires? His his sermonibus tota in se averterat castra,

sed camillus cum vita satis tum gloria sum quis attineo cum mortal corpus unus civitas quam inmortal sum decet patior consenesco vireo hic hic sermo totus in sui averto castrum


ut omnes Graecorum civitates, quae in Europa quaeque in Asia essent, libertatem ac suas haberent leges; quae earum sub dicione Philippi fuissent, praesidia ex iis Philippus deduceret vacuasque traderet Romanis ante Isthmiorum tempus;

ut omnis graecum civitas qui in europa quisque in asia sum libertas atque suus habeo lex qui is sub dicio philippus sum praesidium ex is philippus deduco vacuasque trado romanus ante isthmius tempus


nec claudentis portas Romanis, ne arcessant bellum, et obstinatos claudere, si exercitus admoveatur: in ea fluctuatione animorum opprimi incautos posse.

neque claudeo porta romanus ne arcesso bellum et obstinatus claudo si exercitus admoveo in is fluctuatio animus opprimo incautus possum


ceterum tanto facinore in unicum relictum amicum admisso, per tot casus expertum proditumque, quia non prodiderat, omnium ab se abalienavit animos.

ceterum tantus facinus in unicus relinquo amicus admitto per tot casus experior prodeo quia non prodo omnis ab sui abalieno animus


terris milites suos, commilitones vestros, neu rem publicam patiar inultam, et suam disciplinam suaque instituta sequi iubent et,

terra miles suus commilito vester neu res publicus patior inultus et suus disciplina suum institutum sequor iubeo et


Ver ver sacrum ludique Romani votivi, quos voverat Ser. Sulpicius Galba consul, facti. cum spectaculo eorum occupati animi hominum essent,

ver ver sacer ludo romanus votivus qui voveo seruius sulpicius galba consul facio cum spectaculum is occupo animus homo sum


Galeria iuniorum, quae sorte praerogativa erat, Q. Fulvium et Q. Fabium consules dixerat, eodemque iure vocatae inclinassent, ni se tribuni plebis C. et L. Arrenii interposuissent,

galeria iuniorum qui sors praerogativa sum q fulvius et q fabius consul dico idem ius voco inclino ni sui tribunus plebs que et l arrenii interpono


sibi centum tectas naves et decem milia peditum, mille equites deposcebat; ea se classe primum Africam petiturum; magno opere confidere et Carthaginienses ad rebellandum ab se compelli posse;

sui centum tego navo et decem mille pedes mille eques deposco is sui classis primus africa peto magnus opus confido et carthaginiensis ad rebello ab sui compello possum


ea res tantum tumultum ac fugam praebuit, ut, nisi castra Punica extra urbem fuissent, effusura se omnis pavida multitudo fuerit; tunc in domos atque in tecta refugiebant vagosque in viis suos pro hostibus lapidibus telisque incessebant.

is res tantus tumultus atque fuga praebeo ut nisi castrum punicus extra urbs sum effundo sui omnis pavidus multitudo sum tunc in domus atque in tectum refugio vagus in via suus pro hostis lapis telum incesso


Cornelio P. Sempronio consulibus. huius quoque dedicandae causa ludi facti, et eo omnia cum maiore religione facta, quod novum cum Antiocho instabat bellum.

cornelius p sempronius consul hic quoque dedico causa ludo facio et is omnis cum magnus religio facio qui novus cum antiochus insto bellum


nulla magna civitas diu quiescere potest; si foris hostem non habet, domi invenit, ut praevalida corpora ab externis causis tuta videntur, sed suis ipsa viribus onerantur.

nullus magnus civitas diu quiesco possum si foris hostis non habeo domus invenio ut praevalidus corpus ab externus causa tueor video sed suus ipse vis onero


vigiles velut ad vocem eorum excitati tumultuari, trepidare, moliri portam. cataracta deiecta clausa erat; eam partim vectibus levant, partim funibus subducunt in tantum altitudinis, ubi subire recti possent.

vigilis velut ad voco is excitas tumultuor trepido molior porta cataracta deicio claudo sum is pars vectis levo pars funis subduco in tantus altitudo ubi subeo recingo possum


instare Romanus; et done donec armati confertique abibant, peditum labor in persequendo fuit; postquam iactari arma passim fugaque per agros spargi aciem hostium animadversum est, tum equitum turmae emissae dato signo, ne in singulorum morando caede spatium ad evadendum interim multitudini darent:

insto romanus et donec donec armatus confercio abeo pedes labor in persequor sum postquam iactaris arma passim fugo per ager spargo acies hostis animadverto sum tum eques turma emitto do signum ne in singulus moror caedes spatium ad evado interim multitudo do


ut ante, cum dubiae res incolumi Philippo erant, sed aperte denuntiatum ut excederet Asiae urbibus, quae Philippi aut Ptolomaei regum fuissent, abstineret liberis civitatibus neu quam lacesseret armis: et in pace et in libertate esse debere omnis ubique Graecas urbes.

ut ante cum dubius res incolumis philippus sum sed apertus denuntio ut excedo asia urbs qui philippus aut ptolomaeus rex sum abstineo liber civitas neu quam lacesso arma et in pax et in libertas sum debeo omnis ubique graece urbs


undique aggeres baud haud facili aditu ad moenia admovebantur.

undique aggero baud haud facilis aditus ad moenia admoveo


itaque et qui extra urbem erant Romanorum, tum maxime impetum facientes recessere a muro, et qui iam intraverant, ne incendio ab tergo oriente intercluderentur ab suis, receperunt sese;

itaque et qui extra urbs sum romanus tum magnus impetus facio recedo ab murus et qui iam intro ne incendium ab tergum orior intercludo ab suus recipio sui


at ex parte altera consules in conspectu eorum positis sellis dilectum habebant. eo decurrunt tribuni contionemque secum trahunt. citati pauci velut rei experiundae causa, et statim vis coorta.

at ex pars alter consul in conspectus is pono sella dilectus habeo is decurro tribunus contio sui traho citas paucus velut res experior causa et statim volo coorior


cum se nihil morari magistrum equitum pronuntiasset,

cum sui nihil moraris magister eques pronuntio


tu vero recte, ut diis immortalibus honos habeatur, postulas, primum quod pro temeritate imperatoris, nullo gentium iure bellum inferentis, poenas luere exercitum noluerunt; deinde quod beluas, non hostis nobis obiecerunt.

tu verus rectus ut diuus immortalis honor habeo postulo primus qui pro temeritas imperator nullus gens ius bellum infero poena luo exercitus nolo deinde qui belua non hostis nos objacio


praeterquam quod tanta pecunia, quantam tur, tum, cum solveretur, senatus censuisset, ludos donaque facturum vovit. octiens ante ludi magni de certa pecunia voti erant; hi primi de incerta.

praeterquam qui tantus pecunia quantus tur tum cum solvo senatus censeo ludus dono facio voveo octiens ante ludo magnus de certus pecunia voveo sum hic primus de incertus


tribus nunc locis cum Perseo foedus incisum litteris esse, uno Thebis, altero ad Delium, augustissumo et celeberrumo in templo, tertio Delphis. in Achaico concilio vero, nisi discussa res per paucos Romanum imperium intentantis esset, eo rem prope adductam, ut aditus ei in Achaiam daretur.

tres nunc locus cum perseus foedus incido littera sum unus thebae alter ad delius augustus et celeberrumo in templum tertius delphi in achaicus concilio verus nisi discutio res per paucus romanus imperium intento sum is res prope adduco ut aditus is in achaia do


“quando id certum atque obstinatum est” inquit, “neque ego obtundam saepius eadem nequiquam agendo, nec Tarquinios spe auxilii, quod nullum in me est, frustrabor. alium hinc, seu bello opus est seu quiete, exilio quaerant locum, ne quid meam vobiscum pacem distineat.”

quando is certus atque obstinatus sum inquam neque ego obtundo saepis idem nequiquam ago neque tarquinii spes auxilium qui nullus in ego sum frustro alius hinc seu bellum opus sum seu quiesco exsilium quaero locus ne quis meus tu pax distineo


Clazomeniis super immunitatem et Drymussam insulam dono dederunt, et Milesiis quem sacrum appellant agrum restituerunt,

clazomenius super immunitas et drymussam insula donum do et milesius qui sacer appello ager restituo


et ceteras quidem, aut quia locis planis positae erant aut quia parum moenibus armisque ac iuventuti fidebant, haud difficulter videbat iugum accepturas;

et ceterus quidem aut quia locus planus pono sum aut quia parum moenia armus atque iuventus fido haud difficilis video iugum accipio


quae si ita sunt fieri non potuit, ut P. Cornelius Ti. Sempronius consules fuerint, ad quos et principio oppugnationis legati Saguntini missi sint et qui in suo magistratu cum Hannibale, alter ad Ticinum amnem, ambo aliquanto post ad Trebiam, pugnaverint.

qui si ita sum fio non possum ut p cornelius tiberius sempronius consul sum ad qui et principium oppugnatio legatus saguntinus mitto sum et qui in suus magistratus cum hannibal alter ad ticinus amnis ambo aliquantus post ad trebia pugno


diem ad proficiscendum nuntius habuit; nocte rediit, adprobare collegam consulta referens. Papirius nuntio misso extemplo contionem habuit;

dies ad proficisco nuntius habeo nox redeo adprobaris collega consulo refero papirius nuntio mitto extemplo contio habeo


itaque si suum nomen dictator acciperet, se comitiis intercessuros; si aliorum praeterquam ipsius ratio haberetur, comitiis se moram non facere.

itaque si suus nomen dictator accipio sui comitium intercedo si alius praeterquam ipse ratio habeo comitium sui mora non facio


“ruptor foederis humani violatorque gentium iuris? iam ego hanc mactatam victimam, si modo sancti quicquam in terris esse dii volunt, legatorum manibus dabo.”

ruptor foedo humanus violatorque gens ius iam ego hic macto victima si modo sanctus quisquam in terra sum dius volo legatus manus do


tricesimo sexto anno a primis tribuni plebis decem creati sunt, bini ex singulis classibus, itaque cautum est ut postea crearentur.

tricesimo sextus annus ab primus tribunus plebs decem creo sum bini ex singuli classis itaque caueo sum ut postea creo


ita Nequinum in dicionem populi Romani venit. colonia eo adversus Vmbros Umbros missa a flumine Narnia appellata; exercitus cum magna praeda Romam reductus.

ita nequinum in dicio populus romanus venio colonia is adverro vmbros umber mitto ab flumen narnia appello exercitus cum magnus praeda roma reduco


aurum et argentum in forum deferri, vestem pretiosam in navis Rhodiam Cyzicenamque, quae in portu erant, coici, sacerdotes victimasque adduci et altaria in medio poni.

aurum et argentum in forum defero vestis pretiosus in navus rhodius cyzicenamque qui in portus sum coix sacerdos victima adduco et altare in medium pono


alii, quos forte armatos tumultus occupaverat, convocare suos, ut proelium inirent; quod accensum ab desperatione hostium fuisset, ni praecones per urbem dimissi poni arma et parci inermi iussissent nec praeter armatos quemquam violari.

alius qui fors armatus tumultus occupo convocaris suus ut proelium ineo qui accendo ab desperatio hostis sum ni praeco per urbs dimitto pono arma et parcus inermis jubeo neque praeter armatus quisquam violaris


quidnam id rei esse? non suis beneficiis, non patrum iniuriis, non denique uiris usurpandi libidine, cum liceat, quod ante non licuerit, si non tribunum militarem, ne quaestorem quidem quemquam ex plebe factum?

quisnam is res sum non suus beneficium non pater iniuria non denique uir usurpo libido cum licet qui ante non liceo si non tribunus militaris ne quaestor quidem quisquam ex plebs facio


ad quorum discessum non respiravit modo Mago, cum terra marique ancipiti metu urgeretur, sed etiam audita rebellione Ilergetum spem recuperandae Hispaniae nanctus,

ad qui discedo non respiro modo magus cum terra mare anceps metus urgeo sed etiam audio rebellio ilergetes spes recipero hispania nanciscor


memini, quid per eandem occasionem ab Sabinorum iuventute in hac urbe commissum sit; horret animus, ne quid inconsulte ac temere fiat. haec nostra vestraque causa prius dicenda vobis, consules, ratus sum.

memini quis per idem occasio ab sabinum iuventus in hic urbs committo sum horreo animus ne quis inconsultus atque temere fio hic noster vester causa prior dico tu consul reor sum


munditiae et ornatus et cultus, haec feminarum insignia sunt, his gaudent et gloriantur, hunc mundum muliebrem appellarunt maiores nostri.

munditia et orno et cultus hic femina insigne sum hic gaudeo et glorior hic mundus muliebris appello magnus noster


ita ad exercitum profectus ab Sora in Samnium ad castra collegae perrexit. inde postquam Samnites, diffisi duobus exercitibus resisti posse, recesserunt, diversi consules ad vastandos agros urbesque oppugnandas discedunt.

ita ad exercitus proficiscor ab sora in samnium ad castrum collega pergo inde postquam samnites diffido duo exercitus requiro possum recedo diverto consul ad vasto ager urbs oppugno discedo


id loco nomen est — exercitu reducto castra locat. et alter consul, postquam moenibus iam Romanis pulso hoste periculum esse desierat, et ipse ab Roma profectus.

is locus nomen sum exercitus reduco castrum loco et alter consul postquam moenia iam romanus pulso hostis periculum sum desino et ipse ab roma proficiscor


pestis ac belua inmanis, quales fretum quondam, quo ab Sicilia dividimur, ad perniciem navigantium circumsedisse fabulae ferunt. ac si scelus libidinemque

pestis atque belua immanis qualis fretus quondam quo ab sicilia divido ad pernicies navigo circumsedeo fabula fero atque si scelus libido


in litteris autem, quae missae in contionem recitataeque sunt, commemoratio erat beneficiorum primum in civitatem suorum, deinde rerum,

in littera autem qui mitto in contio recito sum commemoratio sum beneficus primus in civitas suus deinde res


pugna atrox ad silvam Malitiosam fuit, ubi et peditum quidem robore, ceterum equitatu aucto nuper plurimum Romana acies valuit.

pugno atrox ad silva malitiosus sum ubi et pedes quidem robur ceterum equitatus augeo nuper multus romanus acies valeo


ceterum, ut irae magis quam avaritiae datum crederent homines, crudelitatem quoque ad aviditatem addidit, coniugemque eius ac liberos in eastra castra accitos,

ceterum ut ira magis quam avaritia do credo homo crudelitas quoque ad aviditas addo conjunx is atque liber in eastra castrum accio


admonent deinde quidam esse thesaurum publicum sub terra, saxo quadrato saeptum. eo vinctus demittitur, et saxum ingens, quo operitur, machina superimpositum est.

admoneo deinde quidam sum thesaurus publicus sub terra saxum quadro saepio is vincio demitto et saxum ingens quo operio machina superimpono sum


equitatum cum elephantis in proxima tumulis planitie reliquit; edictum praefectis, ut intenti, quid ubique geratur, animadvertant opemque ferre, quo postulet res, possint.

equitas cum elephantus in propior tumulus planitie relinquo edictum praefectus ut intendo quis ubique gero animadverto ops fero quo postulo res possum


inde tribunos cum duobus milibus militum ad occupanda Dassaretiorum et Illyriorum castella, ipsis accersentibus praesidia, ut tutiores a finitimorum impetu Macedonum essent, misit.

inde tribunus cum duo mille miles ad occupo dassaretiorum et illyrius castellum ipse arcesso praesidium ut tueor ab finitimus impetus macedones sum mitto


nam Romanorum amicitiamn amicitiam se non violaturum, argumento et suam recentem ad eos legationem esse et senatus honorifica in se decreta responsaque.

nam romanus amicitiamn amicitia sui non violo argumentum et suus recens ad is legatio sum et senatus honorifico in sui decretum respondeo


cum auctor pugnae recentibus spoliis in sacra sede positis Iovem prope ipsum, cui vota erant, Romulumque intuens, haud spernendos falsi tituli testes, se A. Cornelium Cossum consulem scripserit.

cum auctor pugna recens spolium in sacer sedes pono iuppiter prope ipse qui veto sum romulus intueor haud sperno fallo titulis testis sui ab cornelius cossus consul scribo


eodem ex dictatoris legionibus reici militem minimi quemque roboris, nullo praestituto militiae tempore, nisi quod stipendiorum legitimorum esset.

idem ex dictator legio reicio miles minimus quisque robur nullus praestituo militia tempus nisi qui stipendium legitimus sum


Masinissa ex composito nunc terrentis nunc timentis modo aut ipsis obequitabat portis aut cedendo, cum timoris simulatio audaciam hosti faceret, ad insequendum temere eliciebat.

masinissa ex compono nunc terreo nunc timeo modo aut ipse obequito porta aut cedo cum timor simulatio audacia hostis facio ad insequor temere elicio


id aut interdiu aut nocte faciamus oportet.


primus congressus cum legatis et deinceps invitatio benigna et hospitalis fuit; ut de mandatis statuque praesenti Asiae agi coeptum est, animi exasperati sunt.

primus congredior cum legatus et deinceps invitatio benignus et hospital sum ut de mandatum sto praesens asia ago coepio sum animus exaspero sum


hac satis felici expeditione bello commisso reguli ac principes accolae Macedonum in castra Romana veniunt, Pleuratus Scerdilaedi filius et Amynander Athamanum rex et ex Dardanis Bato Longari filius.

hic satis felix expeditio bellum committo regulis atque princeps accola macedones in castrum romanus venio pleuratus scerdilaedi filius et amynander athamanes rex et ex dardanus batus longaris filius


ergo sicut ante regiae naves laceratae naufragiis nihil in terram integri praeter sacram pecuniam deae,

ergo sicut ante regia navo lacero naufragium nihil in terra integer praeter sacer pecunia dea


nihilo demissiore animo, cum dies venit, causa ipse pro se dicta nequiquam omnia expertis patribus, ut mitigarent plebem, quindecim milibus aeris damnatur.

nihilum demissus animus cum dies venio causa ipse pro sui dictum nequiquam omnis experior pater ut mitigo plebs quindecim mille aer damno


dictator consulibus in senatu et apud populum magnifice conlaudatis et suarum quoque rerum illis remisso honore dictatura se abdicavit. Poetelius de Gallis Tiburtibusque geminum triumphum egit; Fabio satis visum, ut ovans urbem iniret. Inridere inridere Poeteli triumphum Tiburtes:

dictator consul in senatus et apud populus magnificus conlaudo et suus quoque res ille remitto honor dicto sui abdico poetelius de gallus tiburtes geminus triumphus ago fabius satis video ut ovo urbs ineo irrideo irrideo poetelis triumphus tiburtes


ut sermone familiari minorem filium permulceret, quem statuerat non ducere secum, primum quaerit ab eo, cum tanta difficultas itineris proponatur, utrum perseverandum sit in incepto an abstinendum.

ut sermo familiaris paruus filius permulceo qui statuo non duco sui primus quaero ab is cum tantus difficultas iter propono utrum persevero sum in inceptum an abstineo


in multa temperarunt tribuni; cum capitis anquisissent, duo milia aeris damnato multam dixerunt. ea in caput vertit. negant tulisse ignominiam aegritudinemque; inde morbo absumptum esse.

in multus tempero tribunus cum capio anquiro duo mille aer damno multa dico is in caput verto nego fero ignominia aegritudo inde morbus absumo sum


Lucano populo satis superque erratum quondam, nunc ita obstinatos animos esse, ut omnia ferre ac pati tolerabilius ducant, quam ut umquam postea nomen Romanum violent.

lucanus populus satis supo erro quondam nunc ita obstinatus animus sum ut omnis fero atque patior tolerabilis duco quam ut umquam postea nomen romanus violo


haud ita multo post eidem, regresso Tarraconem consule, priusquam inde quoquam procederet, defecerunt, iterum subacti; sed non eadem venia victis fruit. fuit. sub corona veniere omnes, ne saepius pacem sollicitarent.

haud ita multus post idem regredior tarraco consul priusquam inde quoquam procedo deficio iterum subigo sed non idem venia vinco sum sum sub corona venio omnis ne saepis pax sollicito


suam tamen alteram stationem propius castra sescentorum equitum posuerunt.

suus tamen alter statio propius castrum sescentor eques pono


ob id meritum commeatu copiaque rerum omnium, maxime vestis, est adiutus, quam infames frigoribus Alpes praeparari cogebant.

ob is mereo commeatus copia res omnis magnus vestio sum adiutus quam infamo frigus alpis praepararis cogo


eodem anno in Hispania Fulvius Flaccus proconsul, quia successor in provinciam tardius veniebat, educto exercitu ex hibernis ulteriorem Celtiberiae agrum, unde ad deditionem non venerant, institit vastare.

idem annus in hispania fulvus flaccus proconsul quia successor in provincia tardus venio educo exercitus ex hibernus ulter celtiberia ager unde ad deditio non venio insto vastaris


favor consulis tutatus ad populum est L. Postumium, legatum eius, qui, dicta die a M. Scantio tribuno plebis, fugerat in legatione, ut fama ferebat, populi iudicium; iactarique magis quam peragi accusatio eius poterat.

favor consul tuto ad populus sum l postumius legatus is qui dictum dies ab m scantius tribunus plebs fugio in legatio ut fama fero populus iudicium jacto magis quam perago accusatio is possum


“Ambraciam oppugnatam et captam et signa inde ornamentaque ablata et cetera facta, qIlae quae captis urbibus soleant, negaturum aut me pro M. Fulvio aut ipsum M. Fulvium censetis,

ambracia oppugno et capio et signum inde ornamentum aufero et ceterus facio qilae qui capio urbs soleo nego aut ego pro m fulvius aut ipse m fulvius censeo


Romule pater, tu mentem tuam, qua quondam arcem ab his iisdem Sabinis auro captain captam recepisti, da stirpi tuae; iube hanc ingredi viam, quam tu dux, quam tuus ingressus exercitus est! primus en ego consul, quantum mortalis deum possum, te ac tua vestigia sequar.”

romulis pater tu mens tuus qui quondam arx ab hic idem sabinum aurum captain capio recipio do stirps tuus jubeo hic ingredior via quam tu dux quam tuus ingredior exercitus sum primus en ego consul quantus mortalis deus possum tu atque tuus vestigium sequor


senatus forte in curia erat; eo legatos consul introduxit. ibi tantum temporis retenti, dum exponerent, quantae regiae copiae peditum equitumque fuissent, quot milia ex iis caesa, quot capta forent, quam paucorum militum iactura tanta hostium strages facta, quam praeceps rex fugisset;

senatus fors in curia sum is legatus consul introduco ibi tantus tempus retendo dum expono quantus regia copia pedes equio sum quot mille ex is caedo quot capio sum quam paucus miles iactura tantus hostis strages facio quam praeceps rex fugio


ad Larisam deinde exercitum admovit. urbs deserta erat; in arcem omnis multitudo concesserat; eam oppugnare adgreditur.

ad larisam deinde exercitus admoveo urbs desero sum in arx omnis multitudo concedo is oppugnaris aggredior


quales primum nocturnos coetus, deinde promiscuos mulierum ac virorum esse creditis?

qualis primus nocturnus coitus deinde promiscuus mulier atque vir sum credo


insequens annus, L. Papirio Crasso K. Duillio consulibus, Ausonum magis novo quam magno bello fuit insignis.

insequor annus l papirius crassus k duellius consul auson magis novo quam magnus bellum sum insignis


dum haec in Illyrico geruntur, Paulus ante adventum decem legatorum Q. Maximum filium iam ab Roma regressum ad Aeginium et Agassas diripiendas mittit, Agassas, quod, cum Marcio consuli tradidissent urbem petita ultro societate Romana, defecerant rursus ad Persea;

dum hic in illyricus gero paulus ante advenio decem legatus q magnus filius iam ab roma regredior ad aeginium et agassas diripio mitto agassas qui cum marcius consul trado urbs peto ultro societas romanus deficio rursus ad perseus


Anicius bello Illyrico intra triginta dies perfecto nuntium victoriae Perpennam Romam misit et post dies paucos Gentium regem ipsum cum parente, coniuge ac liberis ac fratre aliisque principibus Illyriorum.

anicius bellum illyricus intra triginta dies perficio nuntius victoria perperna roma mitto et post dies paucus gentius rex ipse cum pareo coniunx atque liber atque frater alius princeps illyrius


splendidiore nunc eos catena, sed multo graviore vinctos esse, quam cum praesidium Macedonum in arce habuissent. se vero negare Chalcidenses aut servire ulli aut praesidio cuiusquam egere.

splendidus nunc is catena sed multus gravis vincio sum quam cum praesidium macedones in arx habeo sui verus nego chalcidensis aut servio ullus aut praesidium quisquam ago


coronas modici circuli magno ex intervallo loci adsueti traicere non capita solum hostium vulnerabant, sed quem locum destinassent oris.

corona modicus circulus magnus ex intervallum locus assuesco traicio non caput solus hostis vulnero sed qui locus destino ora


itaque sicut praefulgebat huic triumphus recens, ita apparebat ipsum per se intuentibus nequaquam esse contemnendum.

itaque sicut praefulgeo hic triumphus recens ita appareo ipse per sui intueor nequaquam sum contemno


manere an abire me velitis, clamore significate.” turn tum vero tantus est clamor exortus, ut hostes e castris exciret. armis arreptis in aciem descendunt. et Volumnius signa canere ac vexilla efferri castris iussit;

maneo an abeo ego volo clamor significo turn tum verus tantus sum clamor exorior ut hostis e castrum excio arma arrepo in acies descendo et volumnius signum cano atque vexillum effero castrum iubeo


vix clamorem eorum, nedum impetum Suessetani tulere. quod postquam,

vix clamor is nedum impetus suessetanus fero qui postquam


itaque, si C. Licinius et L. Sextius intercessioni conlegarum cedunt, nihil patricium magistratum inseram concilio plebis; si adversus intercessionem tamquam captae civitati leges inponere tendent, vim tribuniciam a se ipsa dissolvi non patiar.”

itaque si que licinius et l sestius intercessio conlegaris cedo nihil patricius magistratus insero concilio plebs si adverro intercessio tamquam capio civitas lex inpono tendo vis tribunicius ab sui ipse dissolvo non patior


ipsum oppidum — nam ad moenia victor accessit — cepisset, ni legati dedentes urbem exissent.

ipse oppidum nam ad moenia victor accedo capio ni legatus dedo urbs exeo


quid hoc noctis, quid inimicus ad iratum, quid cum ferro succinctis iuvenibus venis? convivam me tibi committere ausus non sum: comisatorem te cum armatis venientem recipiam?

quis hic nox quis inimicus ad irascor quis cum ferrum succingo juvenis venio convivo ego tu committo audeo non sum comisator tu cum armo venio recipio


ut alios reges claros ducesque omittam, magna exempla casuum humanorum, Cyrum, quem maxime Graeci laudibus celebrant, quid nisi longa vita, sicut Magnum modo Pompeium, vertenti praebuit fortunae?

ut alius rex clarus duco omitto magnus exemplum casus humani cyrus qui magnus graecum laus celebro quis nisi longus vito sicut magnus modo pompejus verto praebeo fortuna


et regem coniugemque eius, etiamsi non civis Carthaginiensis esset, etiamsi non patrem eius imperatorem hostium videremus, Romam oporteret mitti, ac senatus populique Romani de ea iudicium atque arbitrium esse, quae regem socium nobis alienasse atque in arma egisse praecipitem dicatur.

et rex conjunx is etiamsi non civis carthaginiensis sum etiamsi non pater is imperator hostis video roma oportet mitto atque senatus populus romanus de is iudicium atque arbitrium sum qui rex socius nos alieno atque in arma ago praecipito dico


proinde, quam opinionem de unico imperatore, earn eam spem de bello haberent. se vero bene sperare patres et de bello et de pace universaque re publica erecti gaudio fremunt,

proinde quam opinio de unicus imperator earn is spes de bellum habeo sui verus bene spero pater et de bellum et de pax universus res publicus erigo gaudium fremo


aedem Quirini dedicavit. quam in ipsa dimicatione votam apud neminem veterem auctorem invenio (neque neque hercule tam exiguo tempore perficere potuisset);

aedes quirinus dedico quam in ipse dimicatio voveo apud nemo vetus auctor invenio neque neque herculis tam exiguus tempus perficio possum


qui non ipsis Apulis bellum inlatum, sed socios eius gentis populos ab Samnitium vi atque iniuriis defensos scribant;

qui non ipse apulis bellum infero sed socius is gens populus ab samnites vis atque iniuria defendo scribo


Q. Fabius consul oppidum in Sallentinis Manduriam vi cepit. ibi ad tria milia hominum capta et ceterae praedae aliquantum.

q fabius consul oppidum in salentini manduria vis capio ibi ad tres mille homo capio et ceterus praeda aliquantus


ille non pavor vanus, sed vera multorum clades fuit: incendio a foro Bovario orto diem noctemque aedificia in Tiberim versa arsere, tabernaeque omnes cum magni pretii mercibus conflagraverunt.

ille non pavor vanus sed verus multus clades sum incendium ab forum boarius orior dies nox aedificium in tiberis verso ardeo taberna omnis cum magnus pretium mercibus conflagro


via, quae e portu per mediam urbem ad mare transmissa est, plaustris transveham naves haud magna mole. et mare nostrum erit, quo nunc hostes potiuntur; et illinc mari, hinc terra circumsedebimus arcem, immo brevi aut relictam ab hostibus aut cum ipsis hostibus capiemus.”

via qui e portus per medius urbs ad mare transmitto sum plaustrum transveham navo haud magnus moles et mare nos sum quo nunc hostis potio et illinc mare hinc terra circumsedeo arx immo brevis aut relinquo ab hostis aut cum ipse hostis capio


flumen erat haud magnum propius hostium castra, ex quo et Macedones et Romani aquabantur praesidiis ex utraque ripa positis, ut id facere tuto possent. duae cohortes a parte Romanorum erant,

flumen sum haud magnus propius hostis castrum ex quo et macedones et romanus aquor praesidium ex uter ripa pono ut is facio tueor possum duo cohors ab pars romanus sum


cum qua venerunt, bellique gloriam victores eandem inter socios habebitis, quam si servantis anticum specimen animorum Gallos vicissetis.”

cum qui venio bellus gloria victor idem inter socius habeo quam si servo anticus specimen animus galli vicissetis


cui unico consuli vel ob aliam dignationem haud subiciendam dictaturae vel ob omen faustum ad Gallicum tumultum cognominis dictatorem adrogari baud haud satis decorum visum est patribus.

qui unicus consul vel ob alius dignatio haud subicio dicto vel ob omen faustus ad gallicus tumultus cognomen dictator adrogaris baud haud satis decorus video sum pater


inde fratre in Caviorum gentem vi aut terrore subigendam cum mille peditibus et quinquaginta equitibus misso, ipse ad Bassaniam urbem quinque milia ab Lisso ducit.

inde frater in caviorum gens vis aut terror subigo cum mille pedes et quinquaginta eques mitto ipse ad bassania urbs quinque mille ab lissum duco


“ Morem morem magis” inquit “loquendi cum sociis servastis, Campani, iubentes, quae opus essent ad bellum, imperare, quam convenienter conuenienter ad praesentem fortunae nostrae status locuti estis. quid enim nobis ad Cannas relictum est,

mos mos magis inquam loquor cum socius servo campanus jubeo qui opus sum ad bellum impero quam convenienter conuenienter ad praesens fortuna noster status loquor sum quis enim nos ad cannae relinquo sum


itaque classis bona cum pace accepta est, nec commeatus modo benigne praebiti, sed in supplementum classis iuventus armaque data. quorum fiducia Poenus in Baliares insulas — quinquaginta inde milia absunt — tramisit. duae sunt Baliares insulae;

itaque classis bonus cum pax accipio sum neque commeatus modo benignus praebeo sed in supplementum classis juventus armo do qui fiducia poenus in baliaris insula quinquaginta inde mille absum transmitto duo sum baliaris insula


caedlutur caeduntur passim Hispani per tota castra; nec plus quam quattuor milia hominum effugerunt. inde tria milia fere, qui arma retinuerant, montem propinquum ceperunt; mille semiermes maxime per agros palati sunt. supra triginta quinque milia hostium fuerant,

caedlutur caedo passim hispanus per totus castrum neque multus quam quattuor mille homo effugio inde tres mille fere qui arma retineo mons propinquus capio mille semiermes magnus per ager palatium sum supra triginta quinque mille hostis sum


igitur exercitu diviso partim per finitimos populos praedari placuit, partim obsidere arcem, ut obsidentibus frumentum populatores agrorum praeberent.

igitur exercitus divido pars per finitimi populus praedaris placeo pars obsido arx ut obsido frumentum populator ager praebeo


utrius exercitus imperator legiones hostium superque eas se devovisset, eius populi partisque victoriam fore.

uter exercitus imperator legio hostis supo is sui devoveo is populus pario victoria sum


Campani magis nomen ad praesidium sociorum quam vires cum attulissent, fluentes luxu ab duratis usu armorum Sidicino pulsi agro, in se deinde molem omnem belli verterunt.

campanus magis nomen ad praesidium socius quam vireo cum affero fluo luxus ab duro usus armus sidicinus pello ager in sui deinde moles omnis bellum verto


quid? Philippum non eodem modo super Aoum amnem iuga tenentem montium T. Quinctius deiecit? equidem adhuc, qualem aut sibi fingant aut vobis videri velint hostem fuisse, non invenio.

quis philippus non idem modo super aous amnis iugum teneo mons t quintius deicio equidem adhuc qual aut sui fingo aut tu video volo hostis sum non invenio


erant autem haec: Aeginium Ericinium Gomphi Silana Tricca Meliboea Phaloria.

sum autem hic aeginium ericinium gomphus silanus tricca meliboeus phaloria


quamquam lente procedunt, iam tamen ad impetum capiundum, equiti utique, modicum erat spatium. prima incedebant signa legionum, ne quid occultum aut repentinum hostis timeret; sed reliquerat intervalla inter ordines peditum, qua satis laxo spatio equi permitti possent.

quamquam lentus procedo iam tamen ad impetus capio equio utique modicus sum spatium primus incedo signum legio ne quis occulo aut repentinus hostis timeo sed relinquo intervallum inter ordo pedes qui satis laxo spatium equus permitto possum


multis belli casibus didici, quando pugnandum, quando abstinendum pugna sit. non operae est stanti nunc in acie docere, quibus de causis hodie quiesse melius sit. rationes alias reposcito; nunc auctoritate veteris imperatoris contentus eris.”

multus bellum casus disco quando pugno quando abstineo pugno sum non opera sum sto nunc in acies doceo qui de causa hodie quiesco bonus sum ratio alius reposco nunc auctoritas veto imperator contineo sum


et susceptum cum Samnitibus grave bellum aliquot populos ab Romana societate avertit, et praeter Latinorum infidum iam diu foedus Privernates etiam Norbam atque Setiam, finitimas colonias Romanas, incursione subita depopulati sunt.

et suscipio cum samnites gravis bellum aliquot populus ab romanus societas averto et praeter latinum infidus iam diu foedus privernates etiam norba atque setia finitimus colonia romanus incursio subeo depopulor sum


tum se baud haud secus quam viscera secantem sua, cum gemitu et lacrimis triginta hominum capitibus expiasse octo milium seu imprudentiam seu noxam; nunc laeto et erecto animo ad caedem Ilergetum ire.

tum sui baud haud secus quam viscera seco suus cum gemitus et lacrima triginta homo caput expio octo mille seu imprudentia seu noxa nunc laeto et erigo animus ad caedes ilergetes eo


pars magna, ubi locus fugae deest, per prima vada paludis in aquam progressi, quoad capitibus umerisque extare possunt, sese inmergunt. fuere quos inconsultus pavor nando etiam capessere fugam inpulerit,

pars magnus ubi locus fuga desum per primus vado palus in aqua progredior quoad caput umeo extaris possum sui inmergo sum qui inconsultus pavor no etiam capesso fuga inpello


postquam Gomphos sine certamine ventum est, praeter gaudium periculosi saltus superati, contemptus quoque hostium adeo ignoruntium opportunitates suas accessit.

postquam gomphi sine certamen venio sum praeter gaudium periculosus saltus supero contemno quoque hostis adeo ignoruntium opportunitas suus accedo


ibi peditum omnibus copiis relictis cum equitatu — erant autem sex milia equitum — in campos sub ipsa Elaeae moenia descendit misso caduceatore ad Aemilium, velle se de pace agere.

ibi pedes omnis copia relinquo cum equitatus sum autem sex mille eques in campus sub ipse elaea moenia descendo mitto caduceator ad aemilius volo sui de pax ago


bellum in Hispania quinto post anno motum est, quam simul cum Punico bello fuerat finitum.

bellum in hispania quintus post annus motus sum quam simul cum punicus bellum sum finio


utrum penes Lacumazen an Masinissam regnum Maesuliorum esset, falli eum magnopere ait, si Masinissam eisdem contentum fore, quibus patrem Galam aut patruum eius Oezalcen, credat: multo maiorem indolem in eo animi ingeniique esse, quam in ullo gentis eius umquam fuisset;

utrum penis lacumazen an masinissa regnum maesuliorum sum fallo is magnopere aio si masinissa idem contineo sum qui pater gala aut patruus is oezalcen credo multus magnus indoles in is animus ingenium sum quam in ullus gens is umquam sum


adeo inter primam trepidationem, dum post signa ordines introeunt subsidiaque locant, invecta subito ab latere Romana equitum ala non pugnae modo incipiendae, sed consistendi ademit locum.

adeo inter primus trepidatio dum post signum ordo introeunt subsidium loco inveho subeo ab lateo romanus eques ala non pugna modo incipio sed consisto adimo locus


ad ea dona consilium quoque addebant, ut praetor, cui provincia Sicilia evenisset, classem in Africam traiceret, ut et hostes in terra sua bellum haberent minusque laxamenti daretur iis ad auxilia Hannibali summittenda.

ad is donum consilium quoque addo ut praetor qui provincia sicilia evenio classis in africa traicio ut et hostis in terra suus bellum habeo parvus laxamentum do is ad auxilium hannibal summitto


ne nimis mirum magnumque censerent tumultum exciere in hostium portis, maiorem ipsos trepidationem ante moenia sua visuros.

ne nimis mirus magnus censeo tumultus excio in hostis porta magnus ipse trepidatio ante moenia suus video


ea merita populi Romani in Antiochum, eam apud omnes reges gentesque auctoritatem esse, ut, si legatos misissent, qui ei nuntiarent non placere senatui sociis regibus bellum fieri, extemplo abscessurus a moenibus Alexandreae abducturusque exercitum in Syriam esset.

is mereo populus romanus in antiochus is apud omnis rex gens auctoritas sum ut si legatus mitto qui is nuntio non placeo senatus socius rex bellum fio extemplo abscedo ab moenia alexandrea abduco exercitus in syria sum


item. quod ad honorem deum inmortalium pertineret, decrevit senatus, ut, quoniam perduelles superati, Perseus et Gentius reges cum Macedonia atque Illyrico in potestate populi Romani essent, ut,

item qui ad honor deus immortalis pertineo decerno senatus ut quoniam perduellis supero perseus et gentius rex cum macedonius atque illyricus in potestas populus romanus sum ut


inter haec abstractam a penetralibus iugulant; in virgines deinde respersas matris cruore impetum faciunt. quae alienata mente simul luctu metuque velut captae furore eo cursu se ex sacrario proripuerunt, ut, si effugium patuisset in publicum, impleturae urbem tumultu fuerint.

inter hic abstraho ab penetral jugulo in virgo deinde respergo mater cruor impetus facio qui alieno mens simul luctus metus velut capio furor is cursus sui ex sacrarium proripio ut si effugius pateo in publicus impleo urbs tumultus sum


milites eo plures perisse, quod tardius ex subsidiis, qui laborantibus opem ferrent, successissent; hostes e manibus emissos, quod equitibus legionariis et tardius datum signum esset et persequi fugientes non licuisset.

miles is multus pereo qui tardus ex subsidium qui laboro ops fero succedo hostis e manus emitto qui eques legionarius et tardus do signum sum et persequor fugio non licet


ab hospitali mensa surgis, ad quam tertius Campanorum adhibitus es ab Hannibale, ut eam ipsam mensam cruentares hospitis sanguine? Hannibalem pater filio meo potui placare, filium Hannibali non possum?

ab hospital mensa surgo ad quam tertius campanus adhibeo sum ab hannibal ut is ipse mensa cruentaris hospes sanguis hannibal pater filius meus possum placo filius hannibal non possum


Graecam et ipsam urbem et maritimam, plurimum accessurum opibus, si in ora maris urbem ac portum moenibus validam tenuissent, credentes.

graece et ipse urbs et maritimus multus accedo ops si in os mare urbs atque portus moenia validus teneo credo


spoponderunt consules, legati, quaestores, tribuni militum, nominaque omniur, qui spoponderunt, extant, ubi, si ex foedere acta res esset, praeterquam duorum fetialium non extarent;

spoponderunt consul legatus quaestor tribunus miles nomino omniur qui spoponderunt extant ubi si ex foedus ago res sum praeterquam duo fetialis non exsto


in his castris Cluilius, Albanus rex, moritur; dictatorem Albani Mettium Fufetium creant. interim Tullus ferox, praecipue morte regis, magnumque deorum numen ab ipso capite orsum in omne nomen Albanum expetiturum poenas ob bellum inpium dictitans, nocte praeteritis hostium castris infesto exercitu in agrum Albanum pergit. ea res ab stativis excivit Mettium.

in hic castrum cluilius albanus rex morior dictator albanus mettium fufetium creo interim tullus ferox praecipuus mors rex magnus deus numen ab ipse caput ordior in omnis nomen albanus expeto poena ob bellum impius dictito nox praetereo hostis castrum infesto exercitus in ager albanus pergo is res ab stativus excio mettium


deinde cum in homines ita saevitum esset, ne ulla parte crudelitas eorum cessaret, muros dirutos urbis nobilissimae esse, leges vetustissimas abrogatas, inclutamque per gentes disciplinam Lycurgi sublatam.

deinde cum in homo ita saevio sum ne ullus pars crudelitas is cesso murus diruo urbs nobilis sum lex vetustissimas abrogo inclutus per gens disciplina lycurgus suffero


cum toto eo bello damnosa praepropera ac fervida ingenia imperatorum fuissent, tum eo ipso anno consules nimia cupiditate conserendi cum hoste manum in necopinatam fraudem lapsos esse.

cum totus is bellum damnosus praeproperus atque fervidus ingenium imperator sum tum is ipse annus consul nimius cupiditas consero cum hostis manus in necopinatus fraudo labor sum


quae et serius, quam res postulabat, et raptim acta, turbata cursu adversus instructos et praeparatos erat adventura. consul anteveniens extemplo proelium conseruit.

qui et serus quam res postulo et raptim ago turbo cursus adverro instruo et praeparo sum adventura consul anteveniens extemplo proelium consero


quod ne intermitteretur opus neu sub terra continuus labor eosdem conficeret, in partes sex munitorum numerum divisit; senae horae in orbem operi attributae sunt; nocte ac die numquam ante omissum, quam in arcem viam facerent.

qui ne intermitto opus neu sub terra continuus labor idem confacio in pars sex munitor numerus divido seni hora in orbis operio attribuo sum nox atque dies numquam ante omitto quam in arx via facio


stabat cum eo senatus maiestas, favor populi, tribunicium auxilium, memoria absentis exercitus;

sto cum is senatus maiestas favor populus tribunicius auxilium memoria absum exercitus


ear eam ampliatam, deinde absolutam pro collegii sententia pontifex maximus abstinere iocis colique sancte potius quam scite iussit. eodem anno a Campanis Cumae, quam Graeci tur tum urbem tenebant, capiuntur.

ear is amplio deinde absolvo pro collegium sententia pontifex magnus abstineo jocus coliqueo sancio potis quam scio iubeo idem annus ab campanus cumae quam graecum tur tum urbs teneo capio


ipse a. d. quintum nonas Maias paludatus urbe egressus est. per eosdem dies et praetores in prouincias provincias profecti sunt.

ipse ab d quintus nona maia paludatus urbs egredior sum per idem dies et praetor in prouincia provincia proficiscor sum


obtinuerunt. cupido inde eos in Asiam transeundi, audientis ex propinquo, quanta ubertas eius terrae esset, cepit; et Lysimachia fraude capta Chersonesoque omni armis possessa ad Hellespontum descenderunt.

obtineo cupido inde is in asia transeo audio ex propinquo quantus ubertas is terra sum capio et lysimachia fraus capio cherronesus omnis arma possessus ad hellespontus descendo


et milites quosdam ictos fulminibus, et solis orbem minui visum, et Praeneste ardentes lapides caelo cecidisse, et Arpis parmas in caelo visas pugnantemque cum luna solem,

et miles quidam ictos fulmen et sol orbis minuo video et praeneste ardeo lapis caelum cado et arpi parma in caelum video pugno cum luna sol


sed ut locus procul muro satis aequus agendis vineis fruit, ita haudquaquam prospere, postquam ad effectum operis ventum est, coeptis succedebat.

sed ut locus procul murus satis aequus ago vinea sum ita haudquaquam prosperus postquam ad efficio opus venio sum coepio succedo


his raptim peractis Larisam ad regem redeunt; consultanti, quidnam agendum de Larisa esset,

hic raptim perago larisam ad rex redeo consulto quisnam ago de larisa sum


haudquaquam pari tum animo Antiochus intra portas loci eius castris positis munitionibus insuper saltum impediebat et, cum duplici vallo fossaque et muro etiam,

haudquaquam par tum animus antiochus intra porta locus is castrum pono munitio insuper saltus impedio et cum duplex vallo fodio et murus etiam


ea oppressit, cum et patres haud minus quam pro Coriolano adnisi essent, et patris Agrippae favor hauddum exolevisset.

is opprimo cum et pater haud paruus quam pro coriolanus annitor sum et pater agrippa favor hauddum exolevisset


et sociis imperare praetor, cui Hispania obvenisset, iussus quattuor milia peditum et trecentos equites.

et socius impero praetor qui hispania obvenio iubeo quattuor mille pedes et trecenti eques


nam et Romanorum amicitiam nunc Carthaginiensis hostis eorum iuvando, nunc hic sociis nostrils nostris oppugnaindis oppugnandis violaverat et in vos talis fuit,

nam et romanus amicitia nunc carthaginiensis hostis is juvo nunc hic socius nostrils noster oppugnaindis oppugno violo et in tu talis sum


eodem tempore et in Sardinia magnum tumultum esse litteris T. Aebuti praetoris cognitum est, quas filius eius ad senatum attulerat.

idem tempus et in sardinia magnus tumultus sum littera t aebutius praetor cognosco sum qui filius is ad senatus affero


equitum iam diu anceps pugna erat nec ipsa per se decerni poterat, quia pulsis, quod prope in vicem fiebat, in aciem peditum tutus receptus erat;

eques iam diu anceps pugno sum neque ipse per sui decerno possum quia pello qui prope in vicis fio in acies pedes tueor recipio sum


ad has opportunitates accedit summa salubritas et copia pluribus circumiectis fontibus perennium aquarum.

ad hic opportunitas accedo summus salubritas et copia multus circumjacio fons perennium aqua


Antiochus post navalem ad Corycum pugnam cum totam hiemem liberam in apparatus terrestris maritimosque habuisset, classi maxume reparandae, ne tota maris possessione pelleretur, intentus fuerat.

antiochus post naval ad corycus pugna cum totus hiems liber in apparatus terrestris maritimus habeo classis magnus reparo ne totus mare possessio pello intendo sum


itaque, quamquam probe sciat magnitudinem populi Romani admirabiliorem prope adversis rebus quam secundis esse,

itaque quamquam probus scio magnitudo populus romanus admirabilis prope adverro res quam secundus sum


eo anno rogatio primum lata est ab L. Villio tribuno plebis, quot annos nati quemque magistratum peterent caperentque. inde cognomen familiae inditum, ut Annales appellarentur.

is annus rogatio primus fero sum ab l villius tribunus plebs quot annus nascor quisque magistratus peto capio inde cognomen familia indo ut annal appello


ob cetera prodigia libros adire decemviri iussi; quod autem lapidibus pluvisset in Piceno, novemdiale sacrum edictum, et subinde allis procurandis prope tota civitas operata fuit.

ob ceterus prodigium liber adeo decemviri iubeo qui autem lapis pluvisset in picenus novemdial sacer edictum et subinde allus procuro prope totus civitas opero sum


castra Punica in agro Ilergavonensium, castra Romana ad Novam Classem erant, cum fama repens alio avertit bellum.

castrum punicus in ager ilergavonensium castrum romanus ad novus classis sum cum fama repo alius averto bellum


quod ipse illaturus erit. ne navigato citra Calycadnum neu Sarpedonium promunturia, extra quam si qua navis pecuniam in stipendium aut legatos aut obsides portabit.

qui ipse illaturus sum ne navigo citer calycadnus neu sarpedonium promunturium extra quam si qui navus pecunia in stipendium aut legatus aut obses porto


ego istum iuvenem domi tenendum sub legibus, sub magistratibus, docendum vivere aequo iure cum ceteris censeo, ne quandoque parvus hic ignis incendium ingens exsuscitet.”

ego iste juvenis domus teneo sub lex sub magistratus doceo vivo aequus ius cum ceterus censeo ne quandoque parvus hic ignis incendium ingens exsuscito


nihil impetratum ut mutaret consul; et ea quoque irrita legatio dimissa est.

nihil impetro ut muto consul et is quoque irrito legatio dimitto sum


T. Otacilio et M. Valerio Siciliae Graeciaeque ora cum legionibus classibusque, quibus praeerant, decretae; quinquaginta Graecia cum legione una, centum Sicilia cum duabus legionibus habebant naves.

t otacilius et m valerius sicilia graecia os cum legio classis qui praesum decerno quinquaginta graecia cum legio unus centum sicilia cum duo legio habeo navo


quo fuerant ordine in via, exercitum omnem longo agmine circumdat hostium castris et, ubi signum datum sit, clamorem omnes tollere iubet, clamore sublato ante se quemque ducere fossam et iacere vallum.

quo sum ordo in via exercitus omnis longus agmen circumdo hostis castrum et ubi signum do sum clamor omnis tollo iubeo clamor tollo ante sui quisque duco fodio et iacio valles


de Argis quoque disceptatio ab Attalo rege est mota, cum fraude Philoclis proditam urbem vi ab eo teneri argueret, ille ab ipsis Argivis se defenderet accitum.

de argus quoque disceptatio ab attalus rex sum moueo cum fraus philoclis prodeo urbs vis ab is teneo arguo ille ab ipse argivus sui defendo accio


Hannibal nec temere credendum nec aspernandos ratus, ne repudiati aperte hostes fierent, benigne cum respondisset, obsidibus, quos dabant, acceptis et commeatu, quem in viam ipsi detulerant, usus, nequaquam ut inter pacatos composito agmine duces eorum sequitur.

hannibal neque temere credo neque aspernor reor ne repudio apertus hostis fio benignus cum respondeo obsidibus qui do accipio et commeatus qui in via ipse defero utor nequaquam ut inter pacatos compono agmen dux is sequor


postero die singulis captivis ab equite ac centurionibus sorte ductis et, quorum eximia virtus fuerat, binis, aliis sub corona venumdatis exercitum victorem opulentumque praeda triumphans dictator Romam reduxit

posterus dies singuli captivus ab eques atque centurio sors duco et qui eximius virtus sum bini alius sub corona venumdo exercitus victor opulentus praeda triumpho dictator roma reduco


Macedonum praesidium conglobatum sub arcis muro stetit nec fuga effuse petita, nec pertinaciter proelio inito.

macedones praesidium conglobo sub arx murus sto neque fuga effuse peto neque pertinax proelium ineo


legati, ubi haec audierunt, flentes ad genua consulis provolvuntur,

legatus ubi hic audio fleo ad genu consul provolvo


cum pars maior ex acie Veios petisset quam Romam, nemo superesse quemquam praeter eos, qui Romam refugerant, crederet, conplorati omnes pariter vivi mortuique totam prope urbem lamentis inpleverunt.

cum pars magnus ex acies veii peto quam roma nemo supersum quisquam praeter is qui roma refugio credo conplorati omnis pariter vivo morior totus prope urbs lamentum inpleo


paucis ante diebus Is inde Oxeas traiecerant Poeni; inde portus Acarnanum petierant, cum ab Oreo profectum Attalum Romanosque audissent, veriti, ne ad se iretur et intra Rhium — fauces eae sunt Corinthii sinus — opprimerentur.

paucus ante dies is inde oxeas transjacio poenus inde portus acarnanum peto cum ab oreus proficiscor attal romanus audio vereor ne ad sui iretur et intra rhion fauces is sum corinthius sinus opprimo


Scipio foedere icto cum Syphace profectus ex Africa dubiisque et plerumque saevis in alto iactatus ventis die quarto Novae Carthaginis portum tenuit.

scipio foedus icio cum syphace proficiscor ex africanus dubius et plerusque saevus in altus jacto venio dies quartum novus carthago portus teneo


alteri consuli M. Atilio nequaquam tam facile bellum fuit. cum ad Luceriam duceret legiones, quam oppugnari ab Samnitibus audierat, ad finem Lucerinum ei hostis obvius fuit. ibi ira vires aequavit;

alter consul m atilius nequaquam tam facilis bellum sum cum ad luceria duco legio quam oppugnaris ab samnites audio ad finis lucerini is hostis obvius sum ibi ira vireo aequo


miserum illum virum, et qui exoratus et qui non exoratus erit, cum, quod ipse non dederit, datum ab alio videbit.

miser ille vir et qui exoro et qui non exoro sum cum qui ipse non do do ab alius video


“offendit” inquit “te, A. Corneli, vosque, patres conscripti, circumfusa turba lateri meo? quin eam diducitis a me singuli vestris beneficiis, intercedendo, eximendo de nervo cives vestros, prohibendo iudicatos addictosque duci, ex eo, quod afluit opibus vestris, sustinendo necessitates aliorum? sed quid ego vos, de vestro inpendatis, hortor?

offendo inquam tu ab cornelis tu pater conscribo circumfundo turba lateo meus quin is diduco ab ego singuli vester beneficium intercedo eximo de nervus civis vester prohibeo judico addico duco ex is qui afluo ops vester sustineo necessitas alius sed quis ego tu de vester inpendatis hortor


his, qui nos poena, non crimine liberant, gratiam quidem habemus; ipsi nobis hanc dicimus legem: si omnes voluimus, quod arguimur — non distinguimus voluntatem a facto — , omnes plectamur:

hic qui nos poena non crimen libero gratia quidem habeo ipse nos hic dico lex si omnis volo qui arguo non distinguo voluntas ab facio omnis plecto


iam ad quattuor milia equitum habebat, cum Salaecam nomine urbem occupavit quindecim ferme milia ab Romanis castris.

iam ad quattuor mille eques habeo cum salaecam nomen urbs occupo quindecim ferme mille ab romanus castrum


pater, ego, fratres mei non in Asia tantum, sed etiam procul ab domo in Peloponneso in Boeotia in Aetolia, Philippi Antiochi Aetolico bello, terra marique pro vobis arma tulimus.

pater ego frater meus non in asia tantus sed etiam procul ab domus in peloponnesus in boeotius in aetolius philippus antiochus aetolicus bellum terra mare pro tu arma fero


nec unum genus noxae, stupra promiscua ingenuorum feminarumque erant, sed falsi testes, falsa signa testamentaque et indicia ex eadem officina exibant:

neque unus genus noxa stuprum promiscuus ingenuus femina sum sed fallo testis fallo signum testamentum et indicium ex idem officina exeo


“ulla adeo vobis spectata virtus erit, ut suspicione violari nequeat? ego me, illum acerrimum regum hostem, ipsum cupiditatis regni crimen subiturum timerem?

ullus adeo tu specto virtus sum ut suspicio violaris nequeo ego ego ille acer rex hostis ipse cupiditas regnum crimen subeo timeo


itaque, si videatur eis, se, ex Latinis et ex Volscis populis iuventute propere excita, rediturum infesto exercitu Capuam esse Romanosque nihil turn tum minus quam proelium expectantes necopinato adventu perculsurum.

itaque si video is sui ex latinum et ex volscus populus iuventus properus excio redeo infesto exercitus capua sum romanus nihil turn tum paruus quam proelium exspecto necopinatus advenio percello


ceterum legati ad Antiochum missi expectabantur, et priusquam ii redissent, vetuerat Cn. Domitium consulem senatus discedere ab urbe.

ceterum legatus ad antiochus mitto expectabantur et priusquam is redeo veto cn domitius consul senatus discedo ab urbs


vi deiectum. ab Rhoda secundo vento Emporias perventum. ibi copiae ones omnes praeter socios navales in terram expositae.

vis deicio ab rhoda secundus venio emporiae pervenio ibi copia ones omnis praeter socius naval in terra expono


ea quoque ira alienavit a dictatore militum animos, iam ante infensos, quod inplacabilis Q. Fabio fuisset et, quod suis precibus negasset, eius populo Romano veniam dedisset.

is quoque ira alieno ab dictator miles animus iam ante infensus qui inplacabilis q fabius sum et qui suus prex nego is populus romanus venio do


ut par hosti non consilio solum sed viribus etiam esset, si quanm quam occasionem rei gerendae habuisset.

ut par hostis non consilium solus sed vis etiam sum si quanm quam occasio res gero habeo


tandem Aristaenus, praetor Achaeorum, ne taciturn tacitum concilium dimitteret, “ubi” inquit “illa certamina animorum, Achaei, sunt, quibus in conviviis et circulis, cum de Philippo et Romanis mentio incidit, vix manibus temperatis?

tandem aristaenus praetor achaeus ne taciturn taceo concilium dimitto ubi inquam ille certamen animus achaeus sum qui in convivium et circulus cum de philippus et romanus mentior incido vix manus tempero


Thessalos et Phocensis et Locrensis consensu omnium scimus partium Philippi fuisse; tamen cum cetera liberavimus Graecia; quid tandem censes in Argivis, qui insontes publici consilii sint, facturos?

thessali et phocenses et locrensis consensus omnis scio pars philippus sum tamen cum ceterus liberavimus graecia quis tandem censeo in argivus qui insons publicus consilium sum facio


solis ferme occasu patrem Calavium ex convivio egressum secutus filius, ubi in secretum —

sol ferme occasus pater calavium ex convivium egredior sequor filius ubi in secerno


“iuvenis” inquit “iuvenem appello, quo minor sit inter nos huius sermonis verecundia. ego, cum sponsa tua capta a militibus nostris ad me ducta esset audiremque tibi ear eam cordi esse et forma faceret fidem,

juvenis inquam juvenis appello quo paruus sum inter nos hic sermo verecundia ego cum sponsa tuus capio ab miles noster ad ego duco sum audio tu ear is chordus sum et forma facio fides


iam Africam lmagnamque magnamque Carthaginem et in suum decus nomenque velut consummatam eius belli gloriam spectabat.

iam africa lmagnamque magnus carthago et in suus decus nomen velut consummo is bellum gloria specto


laeto condicionem accipienti unum ex trecentis quos inermes habebat, tradit. ubi hoc modo exauctoratum equitem cum gratia imperatoris ceteri viderunt, se quisque excusare et vicarium accipere.

laeto condicio accipio unus ex trecenti qui inermis habeo trado ubi hic modo exauctoro eques cum gratia imperator ceterus video sui quisque excuso et vicarius accipio


famae de victoria Romanorum fidem non habentes in quosdam militum urbem ingressos hostiliter saevierant.

fama de victoria romanus fides non habeo in quidam miles urbs ingredior hostilis saevio


itaque, ne subito ex collibus decursu Albanorum intercluderentur ab oppido, terga vertunt. instat Tullus fusoque Fidenatium cornu in Veientem alieno pavore perculsum ferocior redit. nec illi tulere impetum, sed ab effusa fuga flumen obiectum ab tergo arcebat.

itaque ne subeo ex collis decurro albanus intercludo ab oppidum tergum verto insto tullus fundo fidenates cornu in veiens alienus pavor percello ferox redeo neque ille fero impetus sed ab effundo fuga flumen obicio ab tergum arceo


consules partiti provincias: Etruria Decio, Samnium Fabio evenit. Is profectus ad Nuceriam Alfaternam,

consul partio provincia etruria decius samnium fabius evenio is proficiscor ad nuceria alfaternam


hunc natura et moribus inmitem ferumque insuper dux ipse efferavit pontibus ac molibus ex humanorum corporum strue faciendis et, quod proloqui etiam piget, vesci corporibus humanis docendo.

hic natura et mos immitis ferus insuper dux ipse effero pons atque moles ex humani corpus struo facio et qui proloquor etiam pigeo vesco corpus humanus doceo


C. Laetorium et P. Titinium, habebat, cum quibus circumspicere et obire ad omnis hostium subitos conatus posset.

que laetorius et p titinius habeo cum qui circumspicio et obeo ad omnis hostis subeo conor possum


continens his grex sedecim elephantorum est oppositus in subsidiis. ab eadem parte,

contineo hic grex sedecim elephantor sum oppono in subsidium ab idem pars


ut tamen iter ei tutum in Macedoniam esset, Didas ex praetoribus regiis unus, qui Paeoniae praeerat, iussus est prosequi eum cum modico praesidio. hunc quoque Perseus,

ut tamen iter is tueor in macedonia sum disdo ex praetor regius unus qui paeonia praesum iubeo sum prosequor is cum modicus praesidium hic quoque perseus


tum T. Manlius Torquatus, priscae ac nimis durae, ut plerisque videatur, severitatis, interrogatus sententiam ita locutus fertur:

tum t manlius torquatus priscus atque nimis durus ut plerusque video severitas interrogo sententia ita loquor fero


iam priore consulatu Aemilius dandi agri plebi fuerat auctor; itaque secundo quoque consulatu eius et agrarii se in spem legis erexerant, et tribuni rem contra consules saepe temptatam adiutore utique consule obtineri posse rati suscipiunt, et consul manebat in sententia sua.

iam prior consulatus aemilius do ager plebs sum auctor itaque secundus quoque consulatus is et agrarius sui in spes lex erigo et tribunus res contra consul saepe tento adiutor utique consul obtineo possum reor suscipio et consul maneo in sententia suus


remigium classicique milites tranquillo in altum evecti agilitatem navium simulacris navalis pugnae experiebantur.

remigium classicus miles tranquillus in altus eveho agilitas navis simulacrum naval pugna experior


quod ubi animadversum est, et Romanis multitudo sua auxit animum et paucitas illis minuit.

qui ubi animadverto sum et romanus multitudo suus augeo animus et paucitas ille minuo


postero die cum quadringentis equitibus et Attalo progressum eum ad naturam montis situmque Gallicorum castrorum visendum equites hostium, duplex numerus, effusi e castris, in fugam averterunt;

posterus dies cum quadringenti eques et attalus progredior is ad natura mons sino gallicus castrum viso eques hostis duplex numerus effundo e castrum in fuga averto


id autem unum consilium esse, ut se ipsa plebs, quando aliud nihil auxilii habeat, defendat. quattuor et viginti lictores apparere consulibus et eos ipsos plebis homines; nihil contemptius neque infirmius, si sint, qui contemnant; sibi quemque ea magna atque horrenda facere.

is autem unus consilium sum ut sui ipse plebs quando alius nihil auxilium habeo defendo quattuor et viginti lictor appareo consul et is ipse plebs homo nihil contemno neque infirmis si sum qui contemno sui quisque is magnus atque horreo facio


Romani mediam aciem, cornua Latini tenuerunt; hastatorum prima signa, dein principum erant, triarii postremos claudebant.

romanus medius acies cornu latinum teneo hastator primus signum deinde princeps sum triarii posterus claudo


equites sine duce relicti alii alia in civitates suas dilapsi sunt; perpauci inde Pellam celerius quam ipse Perseus, quia recta et expedita via ierant, pervenerunt.

eques sine dux relinquo alius alius in civitas suus dilabor sum perpaucus inde pella celer quam ipse perseus quia recta et expedio via eo pervenio


si poenam” inquit “remittimus vobis, qualem nos pacem vobiscum habituros speremus?” “si bonam dederitis” inquit, “et fidam et perpetuam;

si poena inquam remitto tu qual nos pax tu habeo spero si bonus do inquam et fido et perpetuus


tamen legi resistebatur. et A. Verginius identidem plebi: “ecquid sentitis iam vos, Quirites, Caesonem simul civem et legem, quam cupitis, habere non posse?

tamen lego resisto et ab verginius identidem plebs ecquis sentio iam tu quiris caeso simul civis et lex quam cupio habeo non possum


M. Cornelius in Algidum missus cum L. Minucio et T. Antonio et K. Duillio et M. Sergio. Sp. Oppium Ap. Claudio adiutorem ad urbem tuendam aequo omnium decemvirorum imperio decernunt.

m cornelius in algidus mitto cum l minucius et t antonius et k duellius et m sergius spurius oppius ap claudius adiutor ad urbs tueor aequus omnis decemviri imperium decerno


si quis vere aestimet, foedus ad eam diem inviolatum esse cum Romanis.

si quis verus aestimo foedus ad is dies inviolo sum cum romanus


atque ego, quamquam nullum scelus rationem habet, tamen, ut in re nefaria, quae mens, quod consilium vestrum fuerit, scire velim.

atque ego quamquam nullus scelus ratio habeo tamen ut in res nefarius qui mens qui consilium vester sum scio volo


ceterum cum duo consulares exercitus tam prope hostem sine ducibus essent, omnibus aliis omissis una praecipua cura patres populumque incessit consules primo quoque tempore creandi, et ut eos crearent potissimum, quorum virtus satis tuta a fraude Punica esset:

ceterum cum duo consularis exercitus tam prope hostis sine dux sum omnis alius omitto unus praecipuus cura pater populus incedo consul primus quoque tempus creo et ut is creo potis qui virtus satis tueor ab fraus punicus sum


cum hoc segnius bellum opinione esset, alterius belli, quod multis in vicem cladibus haud inmerito terribile erat, fama Picentium, novorum sociorum, indicio exorta est: Samnites arma et rebellioriem rebellionem spectare seque ab iis sollicitatos esse.

cum hic segnis bellum opinio sum alter bellum qui multus in vicis clades haud immeritus terribilis sum fama picens novum socius indicium exorior sum samnites arma et rebellioriem rebellio specto sequor ab is sollicito sum


victi necessitate legatos mittunt, qui primum pacem aequam peterent; si pacem non inpetrarent, uti provocarent ad pugnam.

vinco necessitas legatus mitto qui primus pax aequus peto si pax non impetro uti provoco ad pugna


dum haec in Italia geruntur, Cn. Cornelius Scipio in Hispaniam cum classe et exercitu missus

dum hic in italia gero cn cornelius scipio in hispania cum classis et exercitus mitto


non ad populum ferri, velint iubeantne cum Gallis bellum geri?

non ad populus fero volo jubeo cum gallus bellum gero


haec ubi dixit, conlaudatum multis verbis P. Licinius consul ex contione in senatum duxit.

hic ubi dico conlaudo multus verbum p licinius consul ex contio in senatus duco


senatus lectionem contentio inter censores de principe legendo tenuit. Semproni lectio erat; ceterum Cornelius morem traditum a patribus sequendum aiebat,

senatus lectio contentio inter censor de princeps lego teneo sempronius lectio sum ceterum cornelius mos trado ab pater sequor aio


nuntios in Aetoliam misit, ut omni contracta iuventute convenirent Lamiam; et ipse eo decem milia fere peditum ex iis, qui postea venerant ex Asia, expleta et equites quingentos duxit.

nuntius in aetolia mitto ut omnis contraho iuventus convenio lamia et ipse is decem mille fere pedes ex is qui postea venio ex asia expleta et eques quingenti duco


quemadmodum soleamus socios iuvare et quam inpigre capessere bella, C. Livium, L. Aemilium Regillum interrogate, qui classibus vestris in Asia praefuerunt.

quemadmodum soleo socius iuvaris et quam impiger capesso bellum que livius l aemilius regillus interrogo qui classis vester in asia praesum


altera Fauni; aediles eam biennio ante ex multaticio argento faciendam locarant C. Scribonius et Cn. Domitius, qui praetor urbanus ear eam dedicavit.

alter faunus aedilis is biennium ante ex multaticius argentum facio loco que scribonius et cn domitius qui praetor urbanus ear is dedico


externa et nimis antiqua repeto; Africa eadem ista et M. Atilius, insigne utriusque fortunae exemplum, nobis documento sint.

externus et nimis antiquus repeto africanus idem iste et m atilius insignis uterque fortuna exemplum nos documentum sum


socii erant, sed propter inopiam haud secus quam hostium fines Macedones populati sunt:

socius sum sed propter inopia haud secus quam hostis finis macedones populo sum


si alii principum nostrorum vobis, alii regi faverunt, non postulo, ut propter nos, qui partium vestrarum fuimus, regis fautores salvi sint; illud deprecor, ne nos propter illos pereamus.

si alius princeps noster tu alius rex faveo non postulo ut propter nos qui pars vestraris sum rex fautor salvus sum ille deprecor ne nos propter ille pereo


visebantur enim ab externis ad portam Capenam dedicata a. M. Marcello templa propter excellentia eius generis ornamenta, quorum perexigua pars comparet.

viso enim ab externus ad porta capena dedico ab m marcellus templum propter excello is genus ornamentum qui perexiguus pars comparo


esse etiam momenti aliquid ad consilium, quod Carthaginiensibus ita pax negari possit, ut non utique in praesentia bellum cuba eis geratur: cum Romanis extemplo aut pacem aut bellum habendum.

sum etiam momentum aliquis ad consilium qui carthaginiensis ita pax negaris possum ut non utique in praesens bellum cubo is gero cum romanus extemplo aut pax aut bellum habeo


qui ubi rem haud vanam esse certis indiciis conpererunt, consultis senioribus et auctoritate eorum praesidio ad fores posito ingressos curiam Themistum atque Adranodorum interfecerunt.

qui ubi res haud vanus sum certus indicium conpererunt consulo senex et auctoritas is praesidium ad foris pono ingredior curia themistum atque adranodorum interfacio


ubi exceptus benigne ab ignaris consilii cum post cenam in hospitale cubiculum deductus esset, amore ardens, postquam satis tuta circa sopitique omnes videbantur, stricto gladio ad dormientem Lucretiam venit sinistraque manu mulieris pectore oppresso “tace, Lucretia” inquit; “Sex. Tarquinius sum; ferrum in manu est; moriere, si emiseris vocem.”

ubi excipio benignus ab ignaris consilium cum post cena in hospital cubiculum deduco sum amor ardeo postquam satis tueor circa sopio omnis video stringo gladius ad dormio lucretius venio sinister manus mulier pectus opprimo taceo lucretius inquam sex tarquinius sum ferrum in manus sum morior si emitto voco


defecere autem ad Poenos hi populi: Campani, Atellani, Calatini, Hirpini, Apulorum pars, Samnites praeter Pentros,

deficio autem ad poeni hic populus campanus atellanus calatinus hirpinus appulus pars samnites praeter pentri


crediderat campestris oppidi facilem expugnationem esse, et nobilitas coloniae induxerat eum, magnum se excidio eius urbis terrorem ceteris ratum iniecturum.

credo campestre oppidum facilis expugnatio sum et nobilitas colonia induco is magnus sui excidium is urbs terror ceterus reor injacio


facile experti sunt parum tutam maiestatem sine viribus esse. violatis lictoribus, fascibus fractis e foro in curiam conpelluntur, incerti, quatenus Volero exerceret victoriam.

facilis experior sum parum tueor maiestas sine vis sum violo lictor fascis frango e forum in curia conpello incertus quatenus volero exerceo victoria


eos omnes Romam adduci placuit, C. Claudium praetorem cognoscere, neque ante Gentio regi legatisve eius responsum reddi. inter multos alios,

is omnis roma adduco placeo que claudius praetor cognosco neque ante gentius rex legatisve is responsum reddo inter multus alius


sub idem tempus legati ab regibus Romam reverterunt;

sub idem tempus legatus ab rex roma revorto


praetorum inde comitia sunt habita: C. Decimius Flavus P P. . Sempronius Longus P P. . Cornelius Cethegus Q. Naevius Matho C. Sempronius Blaesus A. Terentius Varro praetores facti.

praetor inde comitium sum habeo que decimus flavus p p sempronius longus p p cornelius cethegus q naevius matho que sempronius blaesus ab tero varro praetor facio


inde nuntii ad Claudium occulti veniebant, si propius copias admovisset, paratos fore, qui proderent urbem. et operae pretium esse: non se amicosque tantum, sed etiam milites praeda expleturum.

inde nuntius ad claudius occulo venio si propius copia admoveo paro sum qui prodo urbs et opera pretium sum non sui amicus tantus sed etiam miles praeda expleturum


is segniter rem agi ab Scipione questus, quod non iam exercitum in Africam traiecisset, perculsis Carthaginiensibus, Syphace impedito finitumis bellis, quem certum habere, si spatium ad sua, ut velit, componenda detur, nihil sincera fide cum Romanis acturum.

is segnis res ago ab scipio queror qui non iam exercitus in africa transjacio percello carthaginiensis syphace impedio finitimus bellum qui certus habeo si spatium ad suus ut volo compono do nihil sincerus fides cum romanus ago


primum igitur mulierum magna pars est, et is fons mali huiusce fuit; deinde simillimi feminis mares, stuprati et constupratores, fanatici, vigiliis, vino, strepitibus clamoribusque nocturnis attoniti.

primus igitur mulier magnus pars sum et is fons malus hic sum deinde similis femina maris stupro et constuprator fanaticus vigilia vinum strepitus clamor nocturnus attono


navalem materiam et ipsos caedere et alios pati vetuit. regionibus, quae adfines barbaris essent — excepta autem tertia omnes erant — , permisit, ut praesidia armata in finibus extremis haberent.

naval materia et ipse caedo et alius patior veto regio qui affinis barbaris sum excipio autem tertius omnis sum permitto ut praesidium armo in finis exter habeo


hanc modestiam aequitatemque et altitudinem animi ubi nunc in uno inveneris, quae tur tum populi universi fuit!

hic modestia aequitas et altitudo animus ubi nunc in unus invenio qui tur tum populus universus sum


Gallis parci quam maxime iubet principumque animos ad defectionem sollicitari. ponte perfecto traductus Romanus exercitus in agrum Insubrium quinque milia passum a Victumulis Uictumulis consedit.

gallus parcus quam magnus iubeo princeps animus ad defectio sollicito pons perficio traduco romanus exercitus in ager insuber quinque mille patior ab victumulis uictumulis consido


pestilentiae tanta vis erat, ut, cum propter defectionem Corsorum bellumque ab Iliensibus concitatum in Sardinia octo milia peditum ex sociis Latini nominis placuisset scribi et trecentos equites, quos M. Pinarius praetor secum in Sardiniam traiceret,

pestilentia tantus volo sum ut cum propter defectio corsor bellus ab ilienses concitas in sardinia octo mille pedes ex socius latinum nomen placeo scribo et trecenti eques qui m pinarius praetor sui in sardinia traicio


ipsos claudendo portas indicasse Hispanos, quid ut timerent meriti essent. itaque multo infestioribus animis cum eis quam cum Carthaginiensibus bellum gerendum esse;

ipse claudeo porta indico hispani quis ut timeo mereo sum itaque multus infestus animus cum is quam cum carthaginiensis bellum gero sum


memor pristinorum eius in civitatem meritorum, parcendum ac per eum remedia quaerenda esse praesentium malorum censebant:

memor pristinus is in civitas meritor parco atque per is remedio quaero sum praesens malus censeo


ad bellum secum adversus Aetolos capessendum incitari posse homines credebat — et relicto ad fauces Thessaliae Perseo cum quattuor milibus armatorum ad arcendos aditu Aetolos,

ad bellum sui adverro aetoli capesso incitaris possum homo credo et relinquo ad fauces thessalia perseus cum quattuor mille armator ad arceo aditus aetoli


per hos forte dies P. Licinius consul votis in Capitolio nuncupatis paludatus ab urbe profectus est.

per hic fors dies p licinius consul voveo in capitolium nuncupo paludatus ab urbs proficiscor sum


numquam alias exules Lacedaemoniorum Achaei secum adduxerant in finis, quia nihil aeque alienaturum animos civitatis videbatur;

numquam alius exulis lacedaemonius achaeus sui adduco in finis quia nihil aequus alieno animus civitas video


si quis vos interroget, milites, ad quam rem in Italiam deportati et non statim confecta provincia dimissi sitis, quid Romam frequentes sub signis veneritis, quid moremini hic et non diversi domos quisque abeatis vestras, quid aliud respondeatis, quam vos triumphantis videri velle? vos certe victores conspici velle debebatis.

si quis tu interrogo miles ad quam res in italia deportas et non statim conficio provincia dimitto sum quis roma frequens sub signum venio quis moror hic et non diverto domus quisque abeo vester quis alius respondeo quam tu triumpho video volo tu certus victor conspicio volo debeo


qui captus omnibus membris delatus in curiam esset, eum functum officio pedibus suis domum redisse traditum memoriae est.

qui capio omnis membrum defero in curia sum is fungor officium pes suus domus redeo trado memoria sum


cum hostes adessent, pro se quisque in urbem ex agris demigrant, urbem ipsam saepiunt praesidiis. alia muris, alia Tiberi obiecto videbantur tuta;

cum hostis adsum pro sui quisque in urbs ex ager demigro urbs ipse saepio praesidium alius murus alius tiberis obicio video tueor


ea rogatio in Capitolio ad plebem lata est; omnes quinque et triginta tribus “uti rogas” iusserunt.

is rogatio in capitolium ad plebs fero sum omnis quinque et triginta tres uti rogo jubeo


dum haec in Macedonia geruntur, consules in provincias profecti.

dum hic in macedonius gero consul in provincia proficiscor


cum mirabundus pater, quidnam id esset consilii, quaereret, toga reiecta ab umero latus succinctum gladio nudat.

cum mirabundus pater quisnam is sum consilium quaero toga rejecto ab umerus latus succingo gladius nudo


quid haec nox, quid hic dies attulit? vestrae iis copiae inminutae sunt an illorum auctae? non equidem mihi cum exercitu meo loqui videor nec cum Romania Romanis militibus; corpora tantum atque arma sunt eadem.

quis hic nox quis hic dies affero vester is copia imminutus sum an ille augeo non equidem ego cum exercitus meus loquor video neque cum romania romanus miles corpus tantus atque arma sum idem


contemptim primo Marcius audiebat minas tribunicias: auxilii, non poenae ius datum illi potestati, plebisque non patrum tribunos esse. sed adeo infensa erat coorta plebs, ut unius poena defungendum esset patribus.

contemptim primus marcius audio minae tribunicius auxilium non poena ius do ille potestas pleo non pater tribunus sum sed adeo infensus sum coorior plebs ut unus poena defungor sum pater


et quo magis pacem ratam esse in Macedonia vulgo laetarentur, tristis ex Hispania adlatus nuntius effecit vulgataeque litterae

et quo magis pax reor sum in macedonius vulgo laeto tristis ex hispania affero nuntius efficio vulgataeque littera


dein cum egressis ad tuendos fines baud haud procul moenibus ipsorum depugnat; duo milia octingenti Etruscorum caesi;

deinde cum egredior ad tueor finis baud haud procul moenia ipse depugno duo mille octingenti etruscus caedo


imber nive mixtus et intoleranda vis frigoris et homines multos et iumenta et elephantos prope omnis absumpsit.

imber nivit misceo et intolero volo frigor et homo multus et iumentum et elephantus prope omnis absumo


dixissem: “qui hic mos est in publicum procurrendi et obsidendi vias et viros alienos appellandi? istud ipsum suos quaeque domi rogare non potuistis?

dico qui hic mos sum in publicus procurro et obsido via et vir alienus appello iste ipse suus quisque domus rogo non possum


prope dicentem interfatus Romanum “non in servitutem” inquit, “sed in fidem tuam nos tradidimus, et certum habeo te imprudentia labi, qui nobis imperes,

prope dico interfor romanus non in servitus inquam sed in fides tuus nos trado et certus habeo tu imprudens labor qui nos impero


tandem confirmata puellam admodum se ancillam initiatam cum domina ait: aliquot annis, ex quo manumissa sit, nihil quid ibi fiat scire. iam id ipsum consul laudare,

tandem confirmo puella admodum sui ancilla initio cum domina aio aliquot annus ex quo manumitto sum nihil quis ibi fio scio iam is ipse consul laudo


exercitlls exercitus spolia regis Antiochi referens trifariam dissipatus, alibi primum, alibi postremum agmen, alibi impedimenta, inter vepres in latebris ferarum noctem unam delituit.

exercitlls exercitus spolium rex antiochus refero trifariam dissipatus alibi primus alibi posterus agmen alibi impedimentum inter vepres in latebra ferus nox unus delitesco


illud nec tibi in me nec mihi in minoribus natu animi sit, ut nolimus quemquam nostri similem evadere civem; id enim non eorum modo, quibus inviderimus, sed rei publicae et paene omnis generis humani detrimentum sit.

ille neque tu in ego neque ego in paruus natus animus sum ut nolo quisquam noster similis evado civis is enim non is modo qui inviderimus sed res publicus et paene omnis genus humanus detrimentum sum


quamquam de gloria vix dicere ausim, si nos et hostes baud haud secus quam feminas abditos intra vallum omnibus contumeliis eludunt, et tu imperator noster, quod aegrius patimur, exercitum tuum sine animis, sine armis, sine manibus iudicas esse et, priusquam expertus nos esses, de nobis ita desperasti, ut te mancorum ac debilium ducem iudicares esse. quid enim aliud esse causae credamus,

quamquam de gloria vix dico audeo si nos et hostis baud haud secus quam femina abdo intra valles omnis contumelia eludo et tu imperator noster qui aeger patior exercitus tuus sine animus sine arma sine manus iudico sum et priusquam experior nos sum de nos ita despero ut tu mancus atque debilis dux iudicaris sum quis enim alius sum causa credo


ceterum habitari tantum tamquam urbem Capuam frequentarique placuit, corpus nullum civitatis nee nec senatum nec plebis concilium nec magistratus esse:

ceterum habitaris tantus tamquam urbs capua frequento placeo corpus nullus civitas nee neque senatus neque plebs concilium neque magistratus sum


de quibus causis hoc timeamus, multa succurrunt, quae dicerentur, nisi forte implacabiles tfueritis fueritis implicaverint animos vestros. has ut hodie,

de qui causa hic timeo multus succurro qui dico nisi fors implacabilis tfueritis sum implicaverint animus vester hic ut hodie


L. Aemilio Paulo in ulteriorem Hispaniam, praeter eum exercitum, quem a M. Fuluio Fulvio proconsule accepturus esset, decretum est, ut nouorum novorum militum tria milia duceret et trecentos equites, ita ut in iis duae partes socium Latini nominis, tertia ciuium civium Romanorum esset.

l aemilius paulus in ulter hispania praeter is exercitus qui ab m fulvius fulvius proconsulis accipio sum decretum sum ut novum novum miles tres mille duco et trecenti eques ita ut in is duo pars socius latinum nomen tertius ciuis civis romanus sum


Graeci res a quibusdam Italici generis eadem vi, qua per bellum ceperant, retinentibus, concessas sibi ab senatu repetebant.

graecum res ab quidam italicus genus idem vis qui per bellum capio retineo concedo sui ab senatus repeto


tamen haec belua dignior vobis tanto honore videbitur, quam qui vos urbe agrisque donatos in colonias mittunt, qui sedem senectuti vestrae prospiciunt, qui pro vestris commodis adversus tam crudeles superbosque adversarios depugnant?

tamen hic belua dignus tu tantus honor video quam qui tu urbs ager dono in colonia mitto qui sedes senectus vester prospicio qui pro vester commodus adverro tam crudelis superbus adversarius depugno


obviam itum hosti atque ad Lautulas ancipiti proelio dimicatum est. non caedes, non fuga alterius partis, sed nox incertos, victi victoresne essent, diremit.

obvius eo hostis atque ad lautulae anceps proelium dimico sum non caedes non fuga alter pars sed nox incertus vinco victoresne sum disredimo


consuli ad Ambraciam advenienti magni operis oppugnatio visa est.

consul ad ambracia advenio magnus opus oppugnatio video sum


perfecto inde opere reliquum diei de imperatore sumendo sententiis decertant, nulli ex praesentibus satis fidentes:

perficio inde opus reliquus dies de imperator sumo sententia decerto nullus ex praesens satis fido


et viginti. regnatum Romae ab condita urbe ad liberatam annos ducentos quadraginta quattuor.

et viginti regno roma ab condio urbs ad libero annus ducenti quadraginta quattuor


pretiis praedaque alia nec victoris animo nec magni ducis more nundinantem.

pretium praeda alius neque victor animus neque magnus dux mos nundinor