suam quidem et fratris et reliquorum popularium ear eam condicionem esse, ut aut, si ita videatur, reddant spiritum P. Scipioni ab eodem illo acceptunm, aut servati bis uni debitam vitam pro eo in perpetuum devoveant.

suus quidem et frater et reliquus popularis ear is condicio sum ut aut si ita video reddo spiritus p scipio ab idem ille acceptunm aut servo bis unus debeo vita pro is in perpetuus devoveo


tribunos iis, non permissum, ut consules facerent: populus creavit. sociis nominis Latini sedecim milia peditum et mille equites imperati.

tribunus is non permitto ut consul facio populus creo socius nomen latinum sedecim mille pedes et mille eques impero


is et proelia aliquot secunda fecit et tribus arietibus aliquantum muri discussit strataque omnia recentibus ruinis advenienti Hannibali ostendit.

is et proelio aliquot secundus facio et tres aries aliquantus murus discutio sterno omnis recens ruina advenio hannibal ostendo


ibi infit annum se tertium et octogesimum agere et in eo agro, de quo agitur, militasse, non iuvenem, vicesima iam stipendia merentem, cum ad Coriolos sit bellatum. eo rem se vetustate oblitteratam, ceterum suae memoriae infixam adferre,

ibi infio annus sui tertius et octogesimus ago et in is ager de quo ago milito non juvenis vicesimus iam stipendium mereo cum ad corioli sum bello is res sui vetustas oblittero ceterum suus memoria infigo affero


in agrum Nolanum exercitum traducit, ut non hostiliter statim, quia non desperabat voluntariam deditionem, ita, si morarentur spem, nihil eorum, quae pati aut timere possent, praetermissurus.

in ager nolanus exercitus traduco ut non hostilis statim quia non despero voluntarius deditio ita si moror spes nihil is qui patior aut timeo possum praetermitto


Timor timor inde patres incessit, ne, si dimissus exercitus foret, rursus coetus occulti coniurationesque fierent. itaque, quamquam per dictatorem dilectus habitus esset, tamen, quoniam in consulum verba iurassent, sacramento teneri militem rati, per causam renovati ab Aequis belli educi ex urbe legiones iussere. quo facto maturata est seditio.

timor timor inde pater incedo ne si dimitto exercitus sum rursus coitus occulo conjuratio fio itaque quamquam per dictator delectus habitus sum tamen quoniam in consul verbum juro sacramentum teneo miles reor per causa renovati ab aequi bellum educo ex urbs legio jubeo quo facio maturo sum seditio


altera ipsius facto, primo forsitan dubio, quia non expectata in eo senatus auctoritas est, ad extremum baud haud ambigue in maximam laudem verso.

alter ipse facio primus forsitan dubius quia non expecto in is senatus auctoritas sum ad exter baud haud ambiguus in maximus laus verso


auxilia Romanis Lydos et Phrygas et Numidas esse, sibi Thracas Gallosque, ferocissimas gentium. arma illos habere ea, quae sibi quisque paraverit pauper miles, Macedonas prompta ex regio apparatu, per tot annos patris sui cura et inpensa facta.

auxilium romanus lydi et phrygas et numida sum sui thraca galli ferox gens arma ille habeo is qui sui quisque paro pauper miles macedonas promptus ex regius apparatus per tot annus pater suus cura et impensa facio


nihil ea moverunt regem, tutam fore belli aleam ratum, quando perinde ac victo iam sibi leges dicerentur. omissa igitur in praesentia mentione pacis totam curam in belli apparatum intendit.

nihil is moveo rex tueor sum bellum alea reor quando perinde atque vinco iam sui lex dico omitto igitur in praesens mentio pax totus cura in bellum appario intendo


haec vulgo loquebantur. itaque et Persea cura angebat, ne parum pro se una aetas valeret, cum aliis omnibus rebus frater superior esset;

hic vulgo loquor itaque et perseus cura ango ne parum pro sui unus aetas valeo cum alius omnis res frater superus sum


erat tamen momentum in praesentia spei, quod et magnam partem Rhodiae classis circa Patara esse et Eumenen regem cum omnibus navibus suis consuli obviam in Hellespontum profectum audierat;

sum tamen momentum in praesens spes qui et magnus pars rhodius classis circa patara sum et eumenes rex cum omnis navis suus consul obvius in hellespontus proficiscor audio


ibi cum instructi armatique ceteri transitum expectantes starent, uni ex eis — Dinomeni fuit nomen — , quia custos corporis erat, partes datae sunt, ut, cum adpropinquaret ianuae rex, per causam aliquam in angustiis sustineret ab tergo agmen. ita ut convenerat factum est.

ibi cum instruo armo ceterus transeo exspecto sto unus ex is dinomeni sum nomen quia custos corpus sum pars do sum ut cum appropinquo janua rex per causa aliqui in angustia sustineo ab tergum agmen ita ut convenio facio sum


victor ex Volscis in Aequos transiit et ipsos bellum molientes; exercitum eorum ad Bolas oppressit nec castra modo sed urbem etiam adgressus impetu primo cepit.

victor ex volscus in aequi transeo et ipse bellum molio exercitus is ad bola opprimo neque castrum modo sed urbs etiam aggredior impetus primus capio


si nihil aliud quam Syphacis uxor fuissem, tamen Numidae atque in eadem mecum Africa geniti quam alienigenae et externi fidem experiri mallem;

si nihil alius quam syphacis uxor sum tamen numida atque in idem ego africanus gigno quam alienigenus et externus fides experior malo


venienti Fulvio Ti. Sempronius praetor, qui biduo ante venerat, obviam processit gratulatusque est, quod rem publicam egregie gessisset. cum summa concordia, quos dimitterent quosque retinerent milites, composuerunt.

venio fulvius tiberius sempronius praetor qui biduus ante venio obvius procedo gratulor sum qui res publicus egregius gero cum summus concordia qui dimitto quisque retineo miles compono


paucos post dies magistratum iniit, immolantique ei vitulus iam ictus e manibus sacrificantium sese cum proripuisset, multos circumstantes cruore respersit; fuga procul etiam maior apud ignaros,

paucus post dies magistratus ineo immolo is vitulus iam iacio e manus sacrifico sui cum proripio multus circumsto cruor respergo fuga procul etiam magnus apud ignarus


quamquam pugnavimus verbo pro Sidicinis, re pro nobis, cum videremus finitimum populum nefario latrocinio Samnitium peti et, ubi conflagrassent Sidicini, ad nos traiecturum illud incendium esse.

quamquam pugno verbum pro sidicinus res pro nos cum video finitimus populus nefarius latrocinium samnites peto et ubi conflagro sidicinus ad nos transjacio ille incendium sum


et a populo et a senatu et ab ipso collega Fabio permissum est; et cum P. Decius se vel in Samnium vel in Etruriam proficisci paratum esse ostendisset, tanta laetitia ac gratulatio fuit, ut praeciperetur victoria animis triumphusque, non bellum decretum consulibus videretur.

et ab populus et ab senatus et ab ipse collega fabius permitto sum et cum p decius sui vel in samnium vel in etruria proficisco paro sum ostendo tantus laetitia atque gratulatio sum ut praecipio victoria animus triumphus non bellum decretum consul video


ferro atque audacia via fit quamvis per confertos hostis. cuneo quidem hoc laxum atque solutum agmen, ut si nihil obstet, disicias. itaque ite mecum, qui et vosmet ipsos et rem publicam salvam vultis.”

ferrum atque audacia via fio quivis per confercio hostis cuneus quidem hic laxus atque soluo agmen ut si nihil obsto disicio itaque eo ego qui et tu ipse et res publicus salvus volo


Antenor, Persei praefectus, cum aliquas alto praeferri onerarias naves ex speculis significatum foret, parte lemborum ipse insequens, parte per Cyclades disposita, praeterquam si quae Macedoniam peterent, omnes aut supprimebat aut spoliabat naves.

anteno perseus praefectus cum aliqui altus praefero oneraria navo ex speculis significo sum pars lembus ipse insequor pars per cyclas dispono praeterquam si qui macedonia peto omnis aut supprimo aut spolio navo


Romani non abscedentes ab ripa Penei tulerunt in locum tutiorem castra.

romanus non abscedo ab ripa peneus fero in locus tueor castrum


Mago cum Gades repetisset, exclusus inde, ad Cimbios — hand haud procul a Gadibus is locus abest — classe adpulsa, mittendis legatis querendoque, quod portae sibi socio atque amico clausae forent, purgantibus iis multitudinis concursu factum,

magus cum gades repeto excludo inde ad cimbios hand haud procul ab gades is locus absum classis adpello mitto legatus queror qui porta sui socius atque amicus claudo sum purgo is multitudo concursus facio


quod ad tribanos tribunos attinet, consulite, utrum praesens deditio eorum fieri possit an in diem differatur; nos interim, T. Veturi vosque ceteri, vilia haec capita luendae sponsioni feramus et nostro supplicio liberemus Romana arma.”

qui ad tribanos tribunus attineo consulo utrum praesens deditio is fio possum an in dies differo nos interim t veturius tu ceterus vilis hic caput luo sponsio fero et noster supplicium libero romanus arma


ab illo enim profecto viribus datis tantum valuit, ut in quadraginta deinde annos tutam pacem haberet.

ab ille enim profecto vis do tantus valeo ut in quadraginta deinde annus tueor pax habeo


adierunt senatum, quia consules, cum ad novum bellum, quod magna classe magnisque exercitibus gerendum esset, vix aerarium sufficeret, negaverant esse, unde iis in praesentia solveretur.

adeo senatus quia consul cum ad novus bellum qui magnus classis magnus exercitus gero sum vix aerarius sufficio nego sum unde is in praesens solvo


sed neque vos tulissetis, nec nos spopondissemus, nec fas fuit alium rerum exitum esse, quam ut illi velut somnio laetiore, quam quod mentes eorum capere possent,

sed neque tu fero neque nos spopondissemus neque fas sum alius res exitus sum quam ut ille velut somnio laetus quam qui mens is capio possum


ceterum postquam pugnari coeptum est, equitum maxime incursu, cum iaculis obrueretur, laborabat Romana acies, donec signum equitibus datum est, ut in hostem admitterent equos.

ceterum postquam pugno coepio sum eques magnus incursus cum iaculis obruo laboro romanus acies donec signum eques do sum ut in hostis admitto equus


ut vero Hannibal ipse, dum murum incautius subit, adversum femur tragula graviter ictus cecidit, tanta circa fuga ac trepidatio fuit, ut non multum abesset, quin opera ac vineae desererentur.

ut verus hannibal ipse dum murus incautus subeo adverro femur tragula gravis iacio cado tantus circa fuga atque trepidatio sum ut non multus absum quin opus atque vinea desero


quae sors, velut iterum captis Syracusis, ita exanimavit Siculos expectatione sortis in consulum conspectu stantis, ut comploratio eorum flebilesque voces et extemplo oculos hominum converterint et postmodo sermones praebuerint.

qui sors velut iterum capio syracusae ita exanimo siculi expectatio sors in consul conspectus sto ut comploratio is flebilis voco et extemplo oculus homo converto et postmodo sermo praebeo


quanto ea aut quali praesidio custodiret, et utrum pergere, qua coepisset ire, via, an ear, eam, qua venisset, repetere melius esset;

quantus is aut qual praesidium custodio et utrum pergo qui coepio eo via an ear is qui venio repeto bonus sum


fugienti regi disceptationem cum legatis, seu iam experto ear eam minus prosperam seu maerore recenti confuso, professus Minnio se quae pro causa essent dicturum persuasit, ut a Pergamo accerserentur legati.

fugio rex disceptatio cum legatus seu iam experior ear is paruus prosper seu maeror recens confundo profiteor minnio sui qui pro causa sum dico persuadeo ut ab pergamum arcesso legatus


erratis, milites, si triumphum imperatoris tantum et non militum quoque et universi populi Romani esse decus censetis.

erro miles si triumphus imperator tantus et non miles quoque et universus populus romanus sum decus censeo


curules erant aediles Cn. et L. Cornelii Lentuli; Lucius Hispaniam provinciam habebat; absens creatus absens eum honorem gessit.

curulis sum aedilis cn et l cornelius lentulis lucius hispania provincia habeo absum creo absum is honor gero


notumque erat gentibus, qui victor ille in Hispania, qui deinde in Africa fuisset, etiam quod filius eius captus in potestate regis erat.

nosco sum gens qui victor ille in hispania qui deinde in africanus sum etiam qui filius is capio in potestas rex sum


concitatam enim remis, quanto maximo impetu poterant, in terram cum immisissent, navis tantum iactura facta, incolumes ipsi evaserunt.

concito enim remi quantus maximus impetus possum in terra cum immitto navus tantus iactura facio incolumis ipse evado


hinc contentione orta cum veteres publicani se ad tribunum contulissent, rogatio repente sub unius tribuni nomine promulgatur, quae publica vectigalia aut ultro tributa C. Claudius et Ti. Sempronius locassent, ea rata locatio ne esset:

hinc contentio orior cum vetus publicanus sui ad tribunus confero rogatio repens sub unus tribunus nomen promulgo qui publicus vectigalis aut ultro tribuo que claudus et tiberius sempronius loco is reor locatio ne sum


et Philippus ipse, vix sui arbitrii fore, quem heredem regni relinqueret credens, sibi quoque graviorem esse quam vellet minorem filium aiebat.

et philippus ipse vix suus arbitrium sum qui heres regnum relinquo credo sui quoque gravis sum quam volo paruus filius aio


Aetolis dimissis Acarnanum citata gens. in his nihil novatum, nisi quod Leucas exempta est Acarnanum concilio.

aetolus dimitto acarnanum cito gens in hic nihil novo nisi qui leuca eximo sum acarnanum concilio


L. Cornelius conplexus complexus Appium non cui simulabat consulendo diremit certamen; factaque per Cornelium Valerio dicendi gratia, quae vellet, cum libertas non ultra vocem excessisset, decemviri propositum tenuere.

l cornelius complector complexus appius non qui simulo consulo disredimo certamen facio per cornelius valerius dico gratia qui volo cum libertas non ultra voco excedo decemviri propono teneo


maior animus et natura erat ac maiori fortunae adsuetus, quam ut reus esse sciret et summittere se in humilitatem causam dicentium.

magnus animus et natura sum atque magnus fortuna assuesco quam ut reus sum scio et summitto sui in humilitas causa dico


nec pacis eos paeniteret nec belli. plus ea oratio momenti ad incitandos ad bellum habuit, quam si aperte suadendo cupiditatem res gerendi ostendisset.

neque pax is paeniteo neque bellum multus is oratio momentum ad incito ad bellum habeo quam si apertus suadeo cupiditas res gero ostendo


qui eius ductu auspiciisque vicisset, laturum? quem luctum in castris Romanis, quam laetitiam inter hostes fore!

qui is ductus auspicium vinco fero qui luctus in castrum romanus quam laetitia inter hostis sum


ei fretum intranti rex Hiero classem ornatam armatamque obviam duxit, transgressusque ex regia in praetoriam navem gratulatus sospitem cum exercitu et navibus advenisse precatusque prosperum ac felicem in Siciliam transitum,

is fretus intro rex hiero classis orno armo obvius duco transgredior ex regius in praetorius navo gratulor sospes cum exercitus et navis advenio preco prosper atque felix in sicilia transeo


iam aderat iudicio dies apparebatque vulgo homines in damnatione Caesonis libertatem agi credere. tur tum demum coactus cum multa indignitate prensabat singulos. sequebantur necessarii, principes civitatis. T. Quinctius Capitolinus,

iam adsum iudicium dies appareo vulgo homo in damnatio caeso libertas ago credo tur tum demum cogo cum multus indignitas prehenso singuli sequor necessarius princeps civitas t quintius capitolinus


celebratior is prope dies favore hominum et aestimatione vera magnitudinis eius fuit, quam quo triumphans de Syphace rege et Carthaginiensibus urbem est invectus.

celebro is prope dies favor homo et aestimatio verus magnitudo is sum quam quo triumpho de syphace rex et carthaginiensis urbs sum inveho


si ad Regillum lacum ad satietatem vestram pugnavimus, hic quoque efficiemus profecto, ne nimis acies vobis et conlata signa nobiscum cordi sint.”

si ad regillus lacus ad satietas vester pugno hic quoque efficio profecto ne nimis acies tu et confero signum nos chordus sum


eo vinculo Hispaniam vir unus sollerti magis quam fideli consilio exsolvit. Abelux erat Sagunti nobilis Hispanus, fidus ante Poenis, tum, qualia plerumque sunt barbarorum ingenia, cum fortuna mutaverat fidem.

is vinculum hispania vir unus sollerti magis quam fidelis consilium exsolvo abelux sum saguntus nobilis hispanus fidus ante poenus tum qualis plerusque sum barbarus ingenium cum fortuna muto fides


ut ad Coracem ventum est — mons est altissimus inter Callipolim et Naupactum — , ibi et iumenta multa ex agmine praecipitata cum ipsis oneribus sunt et homines vexati;

ut ad corax venio sum mons sum altus inter callipolis et naupactus ibi et iumentum multus ex agmen praecipito cum ipse onus sum et homo vexo


iustitia imperatoris in foro, in curia celebratur, consensuque omnium legati ad Camillum in castra atque inde permissu Camilli Romam ad senatum, qui dederent Falerios, proficiscuntur.

iustitia imperator in forum in curia celebro consentio omnis legatus ad camillus in castrum atque inde permitto camillus roma ad senatus qui dedo falerii proficisco


secutus pater “bene agis” inquit, “cum eo nos deduci iussisti, unde et private vocem mittere possemus.”

sequor pater bene ago inquam cum is nos deduco jubeo unde et private voco mitto possum


M. Ogulnius et P. Aquilius in Etruriam legati ad frumentum coemendum, quod Tarentum portaretur, profecti, et mille milites de exercitu urbano, par numerus Romanorum sociorumque eodem in praesidium cum frujmento frumento missi.

m ogulnius et p aquilius in etruria legatus ad frumentum coemo qui tarentus porto proficiscor et mille miles de exercitus urbanus par numerus romanus socius idem in praesidium cum frujmento frumentum mitto


et quadraginta in navibus esse, tum edixit militibus, ut silentium quieti nautis sine certamine ad ministeria exsequenda bene oboedientes praestarent.

et quadraginta in navis sum tum edico miles ut silentium quiesco nauta sine certamen ad ministerium exsequor bene oboedio praesto


audito successoris adventu cum arma viros equos cum cura inspexisset, ornato exercitu obviam venienti consuli processit.

audio successor advenio cum arma vir equus cum cura inspicio orno exercitus obvius venio consul procedo


sub hanc vocem non memoria magis patribus renovata rei prope iam oblitteratae, quam ira irritata est.

sub hic voco non memoria magis pater renovo res prope iam oblittero quam ira irrito sum


centum pondo coronam auream posuerunt. non responsum solum benigne regis legatis est, sed filius quoque Philippi Demetrius, qui obses Romae erat, ad patrem reducendus legatis datus est.

centum pondo corona aureus pono non responsum solus benignus rex legatus sum sed filius quoque philippus demetrius qui obses roma sum ad pater reduco legatus do sum


convenere omnes, praeterquam qui cedentis in arcem Romanos ad omnem adeundam simul fortunam persecuti fuerant.

convenio omnis praeterquam qui cedo in arx romanus ad omnis adeo simul fortuna persequor sum


relicto itaque castris praesidio egressi tanto cum tumultu invasere fines Romanos, ut ad urbem quoque terrorem pertulerint.

relinquo itaque castrum praesidium egredior tantus cum tumultus invado finis romanus ut ad urbs quoque terror perfero


consul pro gente loquitur: “adsiduo magis quam magno praesidio, ut scitis, patres conscripti, bellum Veiens eget. vos alia bella curate, Fabios hostis Veientibus date. auctores sumus tutam ibi maiestatem Romani nominis fore.

consul pro gens loquor assiduus magis quam magnus praesidium ut scio pater conscribo bellum veiens egeo tu alius bellum curo fabius hostis veiens do auctor sum tueor ibi maiestas romanus nomen sum


ceterae incensae aut demersae.


consul postquam profectum Persea audivit, ad Gonnum castra movet, si potiri oppido posset. ante ipsa Tempe in faucibus situm Macedoniae claustra tutissima praebet et in Thessaliam opportunum Macedonibus decursum.

consul postquam proficiscor perseus audio ad gonni castrum moveo si potior oppidum possum ante ipse tempe in fauces sino macedonia claustra tueor praebeo et in thessalia opportunus macedones decurro


peritus rerum popularium inminensque ei potestati et ipse, priusquam iretur ad urbem, pari potestate eundem numerum ab suis creandum curat.

pereo res popularis inminensque is potestas et ipse priusquam iretur ad urbs par potestas idem numerus ab suus creo curo


nuces tamen fusae ab Romanis castris, cum medio anmi amni ad Casilinum defluerent, cratibus excipiebantur.

nuces tamen fundo ab romanus castrum cum medium anmi amnis ad casilinus defluo cratis excipio


Anxur in Volscis brevi receptum est neglectis die festo custodiis urbis. — Insignis insignis annus hieme gelida ac nivosa fuit, adeo ut viae clausae, Tiberis innavigabilis fuerit. annona ex ante convecta copia nihil mutavit.

anxur in volscus brevis recipio sum neglego dies festus custodia urbs insignis insignis annus hiems gelidus atque nivosus sum adeo ut via claudo tiberis innavigabilis sum annona ex ante conveho copia nihil muto


cum tribuni dicere eo die, si quid vellet. iuberent, in noctem rem dicendo extraxit referendo admonendoque exacta acerbe munia militiae; plus laboris, plus periculi, quam desiderasset res, iniunctum; contra in praemiis, in honoribus omnia artata;

cum tribunus dico is dies si quis volo iubeo in nox res dico extraho refero admoneo exigo acerbus munia militia multus labor multus periculum quam desidero res injungo contra in praemium in honor omnis arto


fugienti exercitus tui, fugienti senatus iudicium, iudicem fero, qui certe unus plus quam tua dictatura potest polletque. videro, cessurusne provocationi sis, cui rex Romanus Tullus Hostilius cessit.” ex curia in contionem itur.

fugio exercitus tuus fugio senatus iudicium judico fero qui certus unus multus quam tuus dicto possum polleo video cedo provocatio sum qui rex romanus tullus hostilis cedo ex curia in contio eo


inde Graeciae praesidebis, et speciem Romanis traiecturum te praebens et, si res poposcerit, traiecturus. haec suadeo, qui ut non omnis peritissimus sim belli, cum Romanis certe bellare bonis malisque meis didici.

inde graecia praesideo et species romanus transjacio tu praebeo et si res posco transjacio hic suadeo qui ut non omnis pereo sum bellum cum romanus certus bellaris bonus malo meus disco


in hanc legationem missi A. Terentius Varro C. Plaetorius C. Cicereius. ex Asia, qui circa socios reges missi erant, redierunt legati, qui rettulerunt Eumenen Aeginae, Antiochum in Syria, Ptolemaeum Alexandriae sese convenisse. omnes sollicitatos legationibus Persei, sed egregie in fide permanere pollicitosque omnia, quae populus Romanus imperasset, praestaturos.

in hic legatio mitto ab tero varro que plaetorius que cicereius ex asia qui circa socius rex mitto sum redeo legatus qui refero eumenes aegina antiochus in syria ptolemaeus alexandrea sui convenio omnis sollicito legatio perseus sed egregius in fides permaneo polliceor omnis qui populus romanus impero praesto


interim consuli sententia stetit eo saltu ducere, ubi propter Ottolobum dux regius castra habebat. praemitti tamen quattuor milia armatorum ad loca opportuna praeoccupanda placuit,

interim consul sententia sto is saltus duco ubi propter ottolobum dux regius castrum habeo praemitto tamen quattuor mille armator ad locum opportunus praeoccupo placeo


ibi delectarum cohortium stationem relinquens praecepit iis, ne se ex eo loco ante moverent, quam ipse ad eos venisset; ceteras copias ad ulteriorem partem urbis circumducit. maximum ex omnibus auxiliis numerum Suessetanae iuventutis habebat; eos ad murum oppugnandum subire iubet.

ibi delectaris cohors statio relinquo praecipio is ne sui ex is locus ante moveo quam ipse ad is venio ceterus copia ad ulter pars urbs circumduco magnus ex omnis auxilium numerus suessetanus iuventus habeo is ad murus oppugno subeo iubeo


per eosdem dies speculator Carthaginiensis, qui per biennium fefellerat, Romae deprensus praecisisque manibus dimissus,

per idem dies speculator carthaginiensis qui per biennium fallo roma deprensus praecido manus dimitto


nunc cum vos intueor, Romanos esse video,


quis enim aut Africani aut Pauli similis esse in tam ingrata et inimica bonis civitate velit?

quis enim aut africanus aut paulis similis sum in tam ingratus et inimicus bonus civitas volo


non tulere itaque dimicationem nec alia re quam velocitate tutantes se in castra refugerunt.

non fero itaque dimicatio neque alius res quam velocitas tuto sui in castrum refugio


tumultuatum in castris fuerat, ut consulibus irent subsidio, cum consulem et filium alterius consulis saucios exiguasque infelicis expeditionis reliquias ad castra venientes cernunt.

tumultuor in castrum sum ut consul eo subsidium cum consul et filius alter consul saucius exiguus infelix expeditio reliquiae ad castrum venio cerno


hos si socios aspernamini, vix mentis sanae estis; sed aut socios aut hostes habeatis oportet.”

hic si socius aspernor vix mens sanus sum sed aut socius aut hostis habeo oportet


monent, honoribus et administratione rei publicae abstineant; consulares vero fasces, praetextam curulemque sellam nihil aliud quam pompam funeris putent;

moneo honor et administratio res publicus abstineo consularis verus fascis praetexta curulis sella nihil alius quam pompa funus puto


regulos se acceptos in fidem in Hispania reges reliquisse; Masinissam non in patrio modo locasse regno, sed in Syphacis, a quo ante expulsus fuisset, regnum imposuisse;

regulus sui accipio in fides in hispania rex relinquo masinissa non in patrius modo loco regnum sed in syphacis ab quo ante expello sum regnum impono


creati censores C. Sulpicius Camerinus Sp. Postumius Regillensis, coeptaque iam res morte Postumi, quia collegam suffici censori religio erat, interpellata est.

creo censor que sulpicius camerinus spurius postumus regillensis coepio iam res mors postumius quia collega sufficio censor religio sum interpello sum


per eosdem dies C. Claudius Appi filius Pulcher augur in Q. Fabi Maximi locum, qui priore anno mortuus erat, lectus inauguratusque est.

per idem dies que claudus appius filius pulcher augur in q fabius magnus locus qui prior annus mortuus sum lego inauguro sum


qui graves inpositas victis Carthaginiensibus leges fremens maerensque accepit, qui decedens Sicilia stipendium populo Romano dare pactus est.

qui gravis inpono vinco carthaginiensis lex fremo maereo accipio qui decedo sicilia stipendium populus romanus do paciscor sum


conclamatum deinde ex omni parte curiae est, uti referret P. Aelius praetor; decretumque, ut quinque dies circa omnia pulvinaria supplicaretur, victumaeque maiores immolarentur centum viginti.

conclamo deinde ex omnis pars curia sum uti refero p aelius praetor decerno ut quinque dies circa omnis pulvinaris supplico victumaeque magnus immolo centum viginti


cum ea disceptatio, anceps senatui visa, delegata ad pontifices esset, adhibito Camillo visum collegio, quod eius ante conceptumn votum Veientium fuisset et post votum in potestatem populi Romani venisset, eius partem decumam Apollini sacram esse. ita in aestimationem urbs agerque venit.

cum is disceptatio anceps senatus video delego ad pontifex sum adhibeo camillus video collegium qui is ante conceptumn voveo veiens sum et post voveo in potestas populus romanus venio is pars decimus apollo sacer sum ita in aestimatio urbs ager venio


venienti Pharsalus et Scotusa et Pherae quaeque in eis praesidia Antiochi erant deduntur. ex iis interrogatis, qui manere secum vellent, mille volentis Philippo tradit, ceteros inermes Demetriadem remittit.

venio pharsalus et scotusa et pherae quisque in is praesidium antiochus sum dedo ex is interrogo qui maneo sui volo mille volo philippus trado ceterus inermis demetrias remitto


inter pauca felicitatis virtutisque exempla M. Atilius quondam in hac eadem terra fuisset, si victor pacem petentibus dedisset patribus nostris; sed non statuendo felicitati modum nec cohibendo efferentem se fortunam, quanto altius elatus erat, eo foedius conruit.

inter paucus felicitas virtus exemplum m atilius quondam in hic idem terra sum si victor pax peto do pater noster sed non statuo felicitas modus neque cohibeo effero sui fortuna quantus altus effero sum is foedus conruo


solum infestum esse Macedoniae latus, quod ab Illyrico pateret, cernens, neque ipsis quietis Illyriis et aditum praebentibus Romano, si domuisset proximos Illyriorum, Gentium quoque regem iam diu dubium in societatem perlici posse, cum decem milibus peditum,

solus infestus sum macedonia latus qui ab illyricus pateo cerno neque ipse quiesco illyrius et aditus praebeo romanus si domo propior illyrius gentius quoque rex iam diu dubius in societas perlici possum cum decem mille pedes


et conversus ad simulacrum lovis Iouis “audi, Iuppiter, haec scelera” inquit; “audite, Ius Fasque. peregrinos consules et peregrinum senatum in tuo, Iuppiter, augurato templo captus ipse atque oppressus visurus es! es?

et converro ad simulacrum lovis iuppiter audio iuppiter hic scelus inquam audio ius for peregrinus consul et peregrinus senatus in tuus iuppiter auguror templum capio ipse atque opprimo video sum sum


talia querentes aequa orare, seque ea relaturos ad imperatorem respondebant; laetari, quod nihil tristius nec insanabilius esset; et P. Scipionem deum benignitate et rem publicam esse gratiae referendae.

talis queror aequus oro sequor is refero ad imperator respondeo laetor qui nihil tristis neque insanabilis sum et p scipio deus benignitas et res publicus sum gratia refero


et ut ex classe, quae Brundisi esset, naves longae viginti adsignarentur, quibus uteretur;

et ut ex classis qui brundisium sum navo longus viginti adsigno qui uto


ad cuius nuntium perturbata Hispala, quod ad tam nobilem et gravem feminam ignara causae arcesseretur, postquam lictores in vestibulo turbamque consularem et consulem ipsum conspexit, prope exanimata est.

ad qui nuntius perturbo hispala qui ad tam nobilis et gravis femina ignarus causa arcesso postquam lictor in vestibulum turba consularis et consul ipse conspicio prope exanimo sum


prima oratio fuit omnia permittentis arbitrio Romanorum;

primus oratio sum omnis permitto arbitrium romanus


duo milia et quingenta talenta argenti accepta Apameam deportantur; frumentum exercitui dividitur. inde ad Pergam ducit, quae una in iis locis regio tenebatur praesidio.

duo mille et quingenti talentum argentum accipio apamea deporto frumentum exercitus divido inde ad perga duco qui unus in is locus regius teneo praesidium


quae sibi agenda armato forent, et diem quoque praedicere posset, qua cum hoste signis collatis esset dimicaturus:

qui sui ago armo sum et dies quoque praedico possum qui cum hostis signum confero sum dimico


his adhortationibus cum utrimque ad certamen accensi militum animi essent, Romani ponte Ticinum iungunt tutandique pontis causa castellum insuper inponunt;

hic adhortatio cum utrimque ad certamen accendo miles animus sum romanus pons ticinus iungo tuto pons causa castellum insuper inpono


turbato per metum ludicro maesti parentes virginum profugiunt, incusantes violati hospitii scelus deumque invocantes, cuius ad sollemne ludosque per fas ac fidem decepti venissent.

turbo per metus ludicer maestus parens virgo profugio incuso violo hospitium scelus deus invoco qui ad sollemnis ludus per fas atque fides decipio venio


iamque plebs ita in tribunatu ponere aliquid spei, si similes Icilio tribunos haberet: nomina tantum se biennio habuisse.

iam plebs ita in tribunatus pono aliquis spes si similis icilius tribunus habeo nomen tantus sui biennium habeo


in eandem regionem et Hannibal redit averso ab Locris bello. ibi consules ambo ingenio feroces prope cotidie in aciem exire haud dubia spe si duobus exercitibus consularibus iunctis commisisset sese hostis, debellari posse.

in idem regio et hannibal redeo averto ab locri bellum ibi consul ambo ingenium ferox prope cottidie in acies exeo haud dubius spes si duo exercitus consularis iungo committo sui hostis debellaris possum


difficilius bellum in Turdetania praetori P. Manlio Celtiberi mercede exciti ab hostibus, sicut ante dictum est, faciebant. itaque eo consul accersitus litteris praetoris legiones duxit.

difficilis bellum in turdetania praetor p manlius celtiberi merces excio ab hostis sicut ante dico sum facio itaque is consul arcesso littera praetor legio duco


petentibus, ut ex instituto ad sarta tecta exigenda et ad opera, quae locassent, probanda anni et sex mensum tempus prorogaretur, Cn. Tremellius tribunus, quia lectus non erat in senatum, intercessit.

peto ut ex instituo ad sarcio tectum exigo et ad opus qui loco probo annus et sex metior tempus prorogo cn tremellius tribunus quia lego non sum in senatus intercedo


nec in exercitu suo satis praesidii colonis laborantibus fore, nisi quinque milia socium quadraginta milibus hostium — tot enim in armis esse — trucidanda obicere velit, et tanta sua clade iam inflatos excidio coloniae Romanae augeri hostium animos.

neque in exercitus suus satis praesidium colonia laboro sum nisi quinque mille socius quadraginta mille hostis tot enim in arma sum trucido obicio volo et tantus suus clades iam inflo excidium colonia romanus augeo hostis animus


Caepione deinde referente ad senatum, quas ex novis legionibus duas legiones secum in Galliam duceret, decrevere patres, ut C. Sulpicius M. Claudius praetores ex iis, quas scripsissent, legionibus, quas videretur, consuli darent.

caepio deinde refero ad senatus qui ex novus legio duo legio sui in gallia duco decerno pater ut que sulpicius m claudus praetor ex is qui scribo legio qui video consul do


inde frumento conplurium dierum sumpto iussoque apparatu oppugnandarum urbium sequi, tertio die ad Uscanam — Penestianae terrae ea maxima urbs est — posuit castra, prius tamen, quam vim admoveret, missis, qui temptarent nunc praefectorum praesidii, nunc oppidanorum animos.

inde frumentum conplurium dies sumo jubeo apparatus oppugnandaris urbs sequor tertius dies ad uscana penestianus terra is maximus urbs sum pono castrum prior tamen quam vis admoveo mitto qui tento nunc praefector praesidium nunc oppidanus animus


iam subeuntibus armatis muros fanatici Galli primum cum sollemni habitu ante portam occurrunt; iussu se matris deum famulos deae venire memorant ad precandum Romanum, ut parceret moenibus urbique.

iam subeo armo murus fanaticus gallus primus cum sollemnis habitus ante porta occurro iussus sui mater deus famulus dea venio memoro ad preco romanus ut parco moenia urbs


auri praeterea pondo centum triginta duo, argenti sedecim milia trecenta, et pronuntiavit in senatu decem milia pondo argenti et octoginta auri Q. Fabium quaestorem advehere: id quoque se in aerarium delaturum. Magnus motus servilis eo anno in Apulia fuit.

aurum praeterea pondo centum triginta duo argentum sedecim mille trecenti et pronuntio in senatus decem mille pondo argentum et octoginta aurum q fabius quaestor adveho is quoque sui in aerarius defero magnus moueo servilis is annus in appulia sum


HJM= H . J. Müller.


ut confestim Hasdrubalem consequeretur, anceps id ratus, ne Mago atque alter Hasdrubal cum eo iungerent copias, praesidio tantum ad insidendum Pyrenaeum misso ipse relicuum reliquum aestatis recipiendis in fidem Hispaniae populis absumpsit. paucis post proelium factum ad Baeculam diebus,

ut confestim hasdrubal consequor anceps is reor ne magus atque alter hasdrubal cum is jungo copia praesidium tantus ad insideo pyrenaeus mitto ipse relicuum reliquus aestas recipio in fides hispania populus absumo paucus post proelium facio ad baecula dies


perorata causa una spes videbatur esse, si C. Servilius Casca tribunus plebis, qui propinquus cognatusque Postumio erat, priusquam ad suffragium tribus vocarentur, intercessisset.

peroro causa unus spes video sum si que servilis cascus tribunus plebs qui propinquus cognatus postumius sum priusquam ad suffragium tres voco intercedo


cum prohibentibus opus Romanis manum posse conseri et, si ferocius procucurrissent, magna caede ita attenuari praesidii vires, ut facile per se ipsi Tarentini urbem ab iis tueri possent.

cum prohibeo opus romanus manus possum consero et si ferox procurro magnus caedes ita attenuaris praesidium vireo ut facilis per sui ipse tarentinus urbs ab is tueor possum


huic Graccho minorem ex duabus fiiis — nam maior P. Cornelio Nasicae haud dubie a patre collocata erat — nuptam fuisse convenit.

hic gracchus paruus ex duo fiiis nam magnus p cornelius nasica haud dubius ab pater colloco sum nupta sum convenio


eadem temeritate avidam ulteriorum semper gentem in saltus invios deductam, saeptam non hostium magis armis quam locorum iniquitatibus esse. iam gaudium invidia quadam miscebatur,

idem temeritas avidus ulteriores semper gens in saltus invius deduco saepio non hostis magis arma quam locus iniquitas sum iam gaudium invidia quidam misceo


rediturum, Calliculam montem et Casilinum occupat modicis praesidiis, quae urbs Vulturno flumine dirempta Falernum a Campano agro dividit; ipse iugis isdem exercitum reducit misso exploratum cum quadringentis equitibus sociorum L. Hostilio Mancino.

redeo callicula mons et casilinus occupo modicus praesidium qui urbs vulturno flumen disredimo falernum ab campanus ager divido ipse iugum idem exercitus reduco mitto exploro cum quadringenti eques socius l hostilius mancinus


praeceptis Appii moniti patres et universi comiter ac benigne tribunos appellare, et consulares, ut cuique eorum privatim aliquid iuris adversus singulos erat, partim gratia partim auctoritate obtinuere, ut tribuniciae potestatis vires salubres vellent rei publicae esse;

praecipio appius moneo pater et universus comis atque benignus tribunus appello et consularis ut quisque is privatim aliquis ius adverro singuli sum pars gratia pars auctoritas obtineo ut tribunicius potestas vireo salubris volo res publicus sum


ita parati atque intenti hostium adventum opperiebantur. Carthaginienses, qui,

ita paro atque intendo hostis advenio opperior carthaginiensis qui


conscius mihi sum nihil me scientem deliquisse, et, si quid fecerim inprudentia lapsus, corrigi me et emendari castigatione hac posse.

conscius ego sum nihil ego scio delinquo et si quis facio imprudens labor corrigo ego et emendaris castigatio hic possum


quibus orantibus dictatorem senatumque, ut veniam erroris hominibus adulescentibus darent, responsum, ignosci adulescentibus posse, senibus non posse, qui bella ex bellis sererent. actum tamen est de pace,

qui oro dictator senatus ut venio error homo adulescens do responsum ignosco adulescens possum senex non possum qui bellum ex bellum sero ago tamen sum de pax


et ceteras Graeciae civitates defecisse eo bello ab optime meritis Romanis; sed quia post fugam regis,

et ceterus graecia civitas deficio is bellum ab optume meritum romanus sed quia post fuga rex


huius populatio templi baud haud dubia inter scriptores est. Coelius Romam euntem ab Ereto devertisse eo Hannibalem tradit iterque eius ab Reate Cutiliisque et ab Amiterno orditur;

hic populatio templum baud haud dubius inter scriptor sum caelius roma eo ab eretum deverto is hannibal trado ito is ab reate cutilia et ab amiternum ordior


septimum primum pilum iam Tullius ducebat, neque erat in exercitu, qui quidem pedestria stipendia fecisset, vir factis nobilior.

septimus primus pilis iam tullius duco neque sum in exercitus qui quidem pedestria stipendium facio vir facio nobilior


“quibus bellum indixistis intulistisque, patres conscripti, sicut nune nunc videtis nos stantes in vestibulo curiae vestrae, ita armati paratique obviam imperatoribus legionibusque vestris processimus.

qui bellum indico infero pater conscribo sicut nunc nunc video nos sto in vestibulum curia vester ita armatus paro obvius imperator legio vester procedo


at ex parte altera pontifex Livius, cui lictores Decius tradiderat iusseratque pro praetore esse, vociferari vicisse Romanos, defunctos consulis fato;

at ex pars alter pontifex livius qui lictor decius trado jubeo pro praetor sum vociferaris vinco romanus defungor consul fatum


ubi Romam venire eos nuntiatum est, Carthaloni obviam lictor missus, qui dictatoris verbis nuntiaret, ut ante noctem excederet finibus Romanis.

ubi roma venio is nuntio sum carthaloni obvius lictor mitto qui dictator verbum nuntio ut ante nox excedo finis romanus


haud secie pavidi, quam si victorem Hannibalem cernerent, iurant omnes custodiendosque semet ipsos Scipioni tradunt

haud secie pavidus quam si victor hannibal cerno juro omnis custodio sui ipse scipio trado


deprecatio in litteris erat, si quid adulescens cupiditate regni prolapsus secum egisset: nihil eum adversus suorum quemquam facturum neque eum se esse, qui ullius impii consilii auctor futurus videri possit. hae litterae fidem Persei criminibus fecerunt.

deprecatio in littera sum si quis adulescens cupiditas regnum prolabor sui ago nihil is adverro suus quisquam facio neque is sui sum qui ullus impius consilium auctor sum video possum hic littera fides perseus crimen facio


cum his primam periculi procellam et quod tumultuosissimum pugnae erat parumper sustinuit; deinde eos quoque ipsos exigua parte pontis relicta, revocantibus qui rescindebant, cedere in tutum coegit.

cum hic primus periculum procella et qui tumultuosus pugna sum parumper sustineo deinde is quoque ipse exiguus pars pons relinquo revoco qui rescindo cedo in tueor cogo


postero ac deinceps aliquot diebus ad portas maior prope mulierum quam virorum multitudo stetit aut suorum aliquem aut nuntios de iis opperiens, circumfundebanturque obviis sciscitantes neque avelli, utique ab notis, priusquam ordine omnia inquisissent, poterant.

posterus atque deinceps aliquot dies ad porta magnus prope mulier quam vir multitudo sto aut suus aliquis aut nuntius de is opperior circumfundo obvius sciscitor neque avello utique ab nosco priusquam ordo omnis inquaero possum


habere Samnites victoriam non praeclaram solum sed etiam perpetuam, cepisse enim eos non Romam, sicut ante Gallos, sed, quod multo bellicosius fuerit, Romanam virtutem ferociamque: —

habeo samnites victoria non praeclarus solus sed etiam perpetuus capio enim is non roma sicut ante galli sed qui multus bellicosus sum romanus virtus ferocio


is ardor omnium etiam ad eos, qui auspicio intererant, pervenit; nam cum pulli non pascerentur, pullarius auspicium mentiri ausus tripudium solistimum consuli nuntiavit.

is ardor omnis etiam ad is qui auspicium intersum pervenio nam cum pullus non pasco pullarius auspicium mentior audeo tripudium sollistimus consul nuntio


ceterum Scipio cum conloquium haud abnuisset, ambo ex composite duces castra protulerunt, ut coire ex propinquo possent.

ceterum scipio cum colloquium haud abnuo ambo ex compono dux castrum profero ut coeo ex propinquo possum


ad haec consultanda procurandaque multitudine omni a vi et armis conversa et animi aliquid agendo occupati erant, et deorum assidua insidens cura, cum interesse rebus humanis caeleste numen videretur, ea pietate omnium pectora imbuerat, ut fides ac ius iurandumr iurandum pro obnoxio legurm ac poenarum metu civitatem regerent.

ad hic consulto procuro multitudo omnis ab vis et arma converro et animus aliquis ago occupo sum et deus assiduus insideo cura cum intersum res humanus caelestis numen video is pietas omnis pectus imbuo ut fides atque ius iurandumr iuro pro obnoxius legurm atque poena metus civitas rego


nec tam, quem mitterent, satis constabat, quam illud, ubi duo summi imperatores intra dies triginta cecidissent, qui in locum duorum succederet, extraordinaria cura deligendum esse.

neque tam qui mitto satis consto quam ille ubi duo superus imperator intra dies triginta caedo qui in locus duo succedo extraordinarius cura deligo sum


quietius deinde tranquilliusque eum bellaturum. his inritati adhortationibus simulque taedio ferociae hostium cotidie instantium lacessientiumque lacessentiumque acriter proelium ineunt. pugnatum amplius duabus horis est.

quiesco deinde tranquillus is bellor hic inritas adhortatio simul taedium ferocia hostis cottidie insto lacessientiumque lacesso acer proelium ineo pugno amplus duo hora sum


hoc proposito edicto et qui aderant nexi, profiteri extemplo nomina, et undique ex tota urbe proripientium se ex private, cum retinendi ius creditori non esset, concursus in forum, ut sacramento dicerent, fieri.

hic propono edictum et qui adsum necto profiteor extemplo nomen et undique ex totus urbs proripio sui ex private cum retineo ius creditor non sum concursus in forum ut sacramentum dico fio


ut satis ducerent Romani victoriam Samnitibus ex Campano Sidicinoque hoste eripuisse, ne vinci etiam se ab ignavissimis populis sinerent;

ut satis duco romanus victoria samnites ex campanus sidicinus hostis eripio ne vinco etiam sui ab ignavissimis populus sino


huic ab Epicyde et Hannone Numidae dati auxiliares, cum quibus ita pervagatus est hostium agros, ita socios ad retinendos in fide animos eorum ferendo in tempore cuique auxilium adiit,

hic ab epicyde et hanno numida do auxiliaris cum qui ita pervagor sum hostis ager ita socius ad retineo in fides animus is fero in tempus quisque auxilium adeo


turn tum ita Tullus infit: “Romani, si umquam ante alias ullo in bello fuit, quod primum dis immortalibus gratias ageretis, deinde vestrae ipsorum virtuti, hesternum id proelium fuit. dimicatum est enim non magis cum hostibus quam, quae dimicatio maior atque periculosior est, cum proditione ac perfidia sociorum.

turn tum ita tullus infio romanus si umquam ante alius ullus in bellum sum qui primus deus immortalis gratia ago deinde vester ipse virtus hesternus is proelium sum dimico sum enim non magis cum hostis quam qui dimicatio magnus atque periculosus sum cum proditio atque perfidia socius


nominis Latini qui erant, securi percussi, Romani in crucem sublati.

nomen latinum qui sum securus percutio romanus in crux suffero


magno natu principes castellorum oratores ad Poenum veniunt, alienis malis, utili exemplo, doctos memorantes amicitiam malle quam vim experiri Poenorum;

magnus natus princeps castellum orator ad poenus venio alienus malus utilis exemplum doceo memoro amicitia malo quam vis experior poenus


career carcer etiam ab Rhodiis refractus, emissique captivi, quos Philippus tamquam in tutissimam custodiam condiderat.

career carcer etiam ab rhodius refringo emitto captivus qui philippus tamquam in tueor custodia condo


sive prospere rem gessissent, Romanis aversis in Bastarnarum bellum recuperaturum se in Graecia, quae amisisset. haec Philippi consilia fuerant.

sive prosperus res gero romanus averto in bastarnaris bellum recipero sui in graecia qui amitto hic philippus consilium sum


tur tum Q. Baebius tribunus plebis, viam antiquam criminandi patres ingressus, incusaverat bella ex bellis seri, ne pace umquam frui plebs posset.

tur tum q baebius tribunus plebs via antiquus crimino pater ingredior incuso bellum ex bellum sero ne pax umquam fruor plebs possum


si aperta ianua fuisset, funus meum parares hoc tempore, pater, quo querentem audis. nihil ego, tamquam accusator, criminose nec dubia argumentis colligendo ago quid enim?

si apertus ianua sum funus meus pararis hic tempus pater quo queror audio nihil ego tamquam accusator criminosus neque dubius argumentum colligo ago quis enim


rex circumvectus paludes per vias inviaque trepida fuga in castra tandem, iam desperantibus plerisque incolumem evasurum, pervenit.

rex circumvehor palus per via inviaque trepido fuga in castrum tandem iam despero plerusque incolumis evado pervenio


nec iam posse dici id, quod antea iactare soliti sint, non esse in plebeis idoneos viros ad curules magistratus; numquid enim socordius aut segnius rem publicam administrari post P. Licini Calvi tribunatum, qui primus ex plebe creatus sit, quam per eos annos gesta sit, quibus praeter patricios nemo tribunus militum fuerit? quin contra patricios aliquot damnatos post tribunatum;, neminem plebeium.

neque iam possum dico is qui antea iactaris soleo sum non sum in plebeis idoneus vir ad curulis magistratus numquid enim socordius aut segnis res publicus administraris post p licinius calvus tribunatus qui primus ex plebs creo sum quam per is annus gero sum qui praeter patricius nemo tribunus miles sum quin contra patricius aliquot damno post tribunatus nemo plebeius


qui in patris aut avi potestate essent, eorum nomina ad se ederentur.

qui in pater aut avus potestas sum is nomen ad sui edo


progressus inde ad Rhotrinos fontes ad vicum, quem Acoridos Comen vocant, posuit castra. eo Seleucus ab Apamea postero die venit.

progredior inde ad rhotrinos fons ad vicus qui acoridos come voco pono castrum is seleucus ab apamea posterus dies venio


urbem auspicato inauguratoque conditam habemus; nullus locus in ea non religionum deorumque est plenus; sacrificiis sollemnibus non dies magis stati quam loca sunt, in quibus fiant.

urbs auspico inauguro condo habeo nullus locus in is non religio deus sum plenus sacrificium sollemne non dies magis stas quam locum sum in qui fio


eodem legiones ex hibernis convenire cum iussisset, ipse cum quinque milibus sociorum ab Tarracone profectus ad exercitum est. quo cum venisset, adloquendos maxime veteres milites, qui tantis superfuerunt cladibus, ratus contione advocata ita disseruit:

idem legio ex hibernus convenio cum iubeo ipse cum quinque mille socius ab tarraco proficiscor ad exercitus sum quo cum venio alloquor magnus vetus miles qui tantus supersum clades reor contio advoco ita disseruio


multo aegrius alter ex tribunis militum, L. Furius, cum aetate et ingenio ferox tur multitudinis ex incertissimo sumentis animos spe inflatus.

multus aeger alter ex tribunus miles l furius cum aetas et ingenium ferox tur multitudo ex incertus sumo animus spes inflo


nam ut sociis navalibus adfatim instructam classem ita inopem milite habebant, et, sicubi conserta navis esset, haudquaquam par numerus armatorum ex ea pugnabat.

nam ut socius naval affatim instruo classis ita inops miles habeo et sicubi consero navus sum haudquaquam par numerus armator ex is pugno


cum adversus tendendo nihil moveret socios,


in religionem etiam venit, aedem Concordiae, quam per seditionem militarem biennio ante L. Manlius praetor in Gallia vovisset, locatam ad id tempus non esse.

in religio etiam venio aedes concordia quam per seditio militaris biennium ante l manlius praetor in gallia vovisset loco ad is tempus non sum


id primo acerbum indignumque Veientibus est visum; inde consilium ex re natum insidiis ferocem hostem captandi; gaudere etiam multo successu Fabiis audaciam crescere.

is primus acerbus indignus veiens sum video inde consilium ex res natus insidiae ferox hostis capto gaudeo etiam multus succedo fabius audacia cresco


ii concitata omni iuventute sua et magna parte Etruscorum ad rebellionem conpulsa tantum exercitum fecerant, ut relicto post se in Etruria Decio ad oppugnandam inde Romam ituros, magnifice de se ac contemptim de Romanis loquentes, iactarent.

is concito omnis iuventus suus et magnus pars etruscus ad rebellio conpello tantus exercitus facio ut relinquo post sui in etruria decius ad oppugno inde roma eo magnificus de sui atque contemptim de romanus loquor jacto


cum et hoc et alio omni genere telorum pars vulnerata militum esset nec facile iam arma fessi sustinerent, instare rex, ut dederent se, fidem dare, praemia interdum polliceri. nec cuiusquam ad deditionem flectebatur animus, cum ex insperato iam obstinatis mori spes adfulsit.

cum et hic et alius omnis genus telum pars vulnero miles sum neque facilis iam arma fatisco sustineo insto rex ut dedo sui fides do praemium interdum polliceor neque quisquam ad deditio flecto animus cum ex insperatus iam obstinatus morior spes affulgeo


eodem anno P. et Cn. Cornelii, cum in Hispania res prosperae essent multosque et veteres reciperent socios et novos adicerent, in Africam quoque spem extenderunt.

idem annus p et cn cornelius cum in hispania res prosper sum multi et vetus recipio socius et novi adicio in africa quoque spes extendo


ut primum in Macedonia esse admonitus a vobis conperi, requisitos abire ex regno iussi et in perpetuum interdixi finibus meis.

ut primus in macedonius sum admonitus ab tu conperi requaero abeo ex regnum iubeo et in perpetuus interdico finis meus


recipit enim fratrem consortem huius gloriae L. Scipio — ultra iuga Tauri emovit, ut duobus Petilliis succumberet?

recipio enim frater consors hic gloria l scipio ultra iugum taurus emoveo ut duo petilliis succumbo


quae extra saltur saltum dispositae erant; et cum satis diu tenuisset hostem, in castra sese recepit portaque altera egressus ante noctem agmen adsequitur.

qui extra saltur saltus dispono sum et cum satis diu teneo hostis in castrum sui recipio porto alter egredior ante nox agmen assequor


haec una militaris via est, qua traduci exercitus, si non prohibeantur, possint.

hic unus militaris via sum qui traduco exercitus si non prohibeo possum


“ Spectatum spectatum huc” inquit Minucius “ut ad rem fruendam oculis, sociorum caedes et incendia, venimus? nec, si nullius alterius nos, ne civium quidem horum pudet, quos Sinuessam colonos patres nostri miserunt, ut ab Samnite hoste tuta haec ora esset,

spectas spectas huc inquam minucius ut ad res fruor oculus socius caedes et incendium venio neque si nullus alter nos ne civis quidem hic pudeo qui sinuessa colonus pater noster mitto ut ab samnite hostis tueor hic os sum


scribi praeterea duae urbanae legiones iussae eta viginti milia sociorum. his ducibus, his copiis adversust multa simul aut mota aut suspecta bella muniverunt Romanum imperium.

scribo praeterea duo urbanus legio jubeo expleo viginti mille socius hic dux hic copia adversust multus simul aut moueo aut suspicio bellum munio romanus imperium


obruit animum simul luctus metusque: mane ingressi cubiculum servi laqueo dependentem invenere. erat opinio post censuram minus conpotem fuisse sui; vulgo Iunonis Laciniae iram ob spoliatum templum alienasse mentem ferebant.

obruo animus simul luctus metus mane ingredior cubiculum servio laqueus dependeo invenio sum opinio post censeo paruus compotor sum suus vulgo juno lacinius ira ob spolio templum alieno mens fero


volones in undevicensimam et vicensimam legiones scripti.

volo in undevicensimam et vicensimam legio scribo


id vero laboris velut de integro initium fuit: nam nec explicare quicquam nec statuere poterant nec, quod statutum esset, manebat omnia perscindente vento et rapiente.

is verus labor velut de integer initium sum nam neque explicaris quisquam neque statuo possum neque qui status sum maneo omnis perscindo venio et rapio


octavo mense quam coeptum oppugnari, captum Saguntum quidam scripsere; inde Carthaginem Novam in hiberna Hannibalem concessisse; quinto deinde mense, quam ab Carthagine profectus sit, in Italiam pervenisse.

octavus mensis quam coepio oppugnaris capio saguntus quidam scribo inde carthago novus in hibernus hannibal concedo quintus deinde mensis quam ab carthago proficiscor sum in italia pervenio


pergit ire sequentibus paucis in hospital hospitium Metelli, et cum concilium ibi iuvenum, de quibus adlatur allatum erat, invenisset, stricto super capita consultantinl consultantium gladio “ Ex ex mei animi sententia” inquit,

pergo eo sequor paucus in hospital hospitium metellus et cum concilium ibi juvenis de qui adlatur affero sum invenio stringo super caput consultantinl consulto gladius ex ex meus animus sententia inquam


ne suos quoque commeatus intercluderent novi consules, abscedere inrito incepto et movere a Capua statuit castra.

ne suus quoque commeatus intercludo nosco consul abscedo irrito inceptum et moveo ab capua statuo castrum


maior pars senatus, multis saepe bellis expertam populi Romani clementiam haud diffidentes sibi quoque placabilem fore, legatos ad dedendam Romanis Capuam decreverunt miseruntque.

magnus pars senatus multus saepe bellum experior populus romanus clementia haud diffido sui quoque placabilis sum legatus ad dedo romanus capua decerno mitto


quod sibi victor induerat, spectetur, Dareo magis similis quam Alexandro in Italiam venisset et exercitum Macedoniae oblitum degenerantemque iam in Persarum mores adduxisset.

qui sui victor induo specto dareo magis similis quam alexander in italia venio et exercitus macedonia obliuiscor degenero iam in persaris mos adduco


id multo quam de navali victoria laetius fuit, utique postquam eo venerunt, refertaque urbs omnium rerum commeatibus velut in adventum exercitus praeparatis eos excepit, ubi inopiam ultimam laboremque in obsidenda urbe proposuerant sibi.

is multus quam de naval victoria laetus sum utique postquam is venio refercio urbs omnis res commeatus velut in advenio exercitus praeparo is excipio ubi inopia ulter laboro in obsido urbs propono sui


et tamen eos tot iudiciis confossos praedamnatosque venire ad populi iudicium et existimare defunctos se esse satisque poenarum dedisse, quod duobus mensibus citius privati facti sint,

et tamen is tot iudicium confodio praedamno venio ad populus iudicium et existimaris defungor sui sum sero poena do qui duo mensis cieo privo facio sum


ex his Hanno cum ad murum successisset, Herennium Bassum et Herium Pettium ad conloquium evocatos permissuque Marcelli egressos per interpretem adloquitur.

ex hic hanno cum ad murus succedo herennius bassus et herium pettium ad colloquium evoco permitto marcellus egredior per interpres alloquor


hic enim regum primus traditum a prioribus morem de omnibus senatum consulendi solvit, domesticis consiliis rem publicam administravit; bellum, pacem, foedera, societates per se ipse, cum quibus voluit, iniussu populi ac senatus fecit diremitque.

hic enim rex primus trado ab prior mos de omnis senatus consulo solvo domesticus consilium res publicus administro bellum pax foedero societas per sui ipse cum qui volo injussus populus atque senatus facio disredimo


auxere insuper animos plebis; redibatque non sua sponte plebi mos detractandi militiam, sed Sp. Licinius tribunus plebis, venisse tempus ratus per ultimam necessitatem legis agrariae patribus iniungendae, susceperat rem militarem impediendam.

augeo insuper animus plebs redeo non suus sponte plebs mos detracto militia sed spurius licinius tribunus plebs venio tempus reor per ulter necessitas lex agrarius pater injungo suscipio res militaris impedio


quibus suppliciter agentibus responsum est, nisi saepe bellum parentes pacem petissent Samnites, oratione ultro citro habita de pace transigi potuisse; nunc, quando verba vana ad id locorum fuerint, rebus standum esse.

qui supplex ago responsum sum nisi saepe bellum parens pax peto samnites oratio ultro citer habeo de pax transigo possum nunc quando verbum vanus ad is locus sum res sto sum


utraque simul obiecta res oculis animisque immobiles parumper eos defixit; deinde, ut trepidationem in angustiis suoque ipsum tumultu misceri agmen videre,

uter simul objecto res oculus animus immobilis parumper is defigo deinde ut trepidatio in angustia suo ipse tumultus misceo agmen video


Consules consules T. Sicinius et C. Aquilius. Sicinio Volsci, Aquilio Hernici — nam ii quoque in armis erant — provincia evenit. eo anno Hernici devicti; cum Volscis aequo Marte discessum est.

consulis consul t sicinius et que aquilius sicinius volscus aquilius hernicus nam is quoque in arma sum provincia evenio is annus hernicus devinco cum volscus aequus mars discedo sum


quibus domi custodiri iussis, praetor senatu vocato edoctoque, quae indices iudices adferrent, proficisci ad ear eam coniurationem quaerendam atque opprimendam iussus,

qui domus custodio iussum praetor senatus voco edoceo qui indico iudex affero proficisco ad ear is coniuratio quaero atque opprimo iubeo


quae sua inpensa, suo labore ac periculo bella gerat pro libertate aliorum nec hoc finitimis aut propinquae vicinitatis hominibus aut terris continentibus iunctis praestet,

qui suus impensa suus labor atque periculum bellum gero pro libertas alius neque hic finitimus aut propinqua vicinitas homo aut terra contineo iungo praesto


sed non quid ego fecerim in disquisitionem venit, — nam quidquid in hostibus feci ius belli defendit — , sed quid isti pati debuerint. qui si non fuerunt hostes, nihil interest, nunc an vivo Hierone Syracusas violaverim.

sed non quis ego facio in disquisitio venio nam quisquis in hostis facio ius bellum defendo sed quis iste patior debeo qui si non sum hostis nihil intersum nunc an vivo hiero syracusae violaverim


atque ille dies caede hostium ac direptione urbis opulentissimae est consumptus.

atque ille dies caedes hostis atque direptio urbs opulens sum consumo


de plebe homo, conspexisset plaustro coniugem ac liberos avehens inter ceteram turbam, quae inutilis bello urbe excedebat,

de plebs homo conspicio plaustrum coniunx atque liber avehens inter ceter turba qui inutilis bellum urbs excedo


quod ubi vidit Romanus, vela contrahit malosque inclinat et simul armamenta componens opperitur insequentis navis.

qui ubi video romanus velo contraho malus inclino et simul armamenta compono opperior insequor navus


fessus metu ac labore miles increpans nomen abominandum fluminis “iure Acheros vocaris” inquit. quod ubi ad aures accidit regis, adiecit extemplo animum fatis suis substititque dubius, an transiret.

fessus metus atque labor miles increpo nomen abominor flumen ius acheros vocaris inquam qui ubi ad auris accido rex adiicio extemplo animus fatum suus substititque dubius an transeo


ab tribunis sine ullo tumultu auctores seditionis, per idoneos homines perducti in hospitia, comprensi ac vincti sunt.

ab tribunus sine ullus tumultus auctor seditio per idoneus homo perduco in hospitium comprensi atque vincio sum


pro fortuna illis animos esse; ubi videant collegas principes agendae rei gratiam omnem ad plebem praeoccupasse nec locum in ea relictum sibi,

pro fortuna ille animus sum ubi video collega princeps ago res gratia omnis ad plebs praeoccupo neque locus in is relinquo sui


legatis gratiae actae pro munificentia curaque; patera, quae ponderis minimi fuit, accepta.

legatus gratia ago pro munificentia curo patera qui pondus minimus sum accipio


Nero ea nocte, quae secuta est pugnam, profectus citatiore quam inde venerat agmine die sexto ad stativa sua atque ad hostem pervenit.

nero is nox qui sequor sum pugna proficiscor citatus quam inde venio agmen dies sextus ad stativus suus atque ad hostis pervenio


suo magis inde impetu quam consilio ducis convulsis signis infesto agmine ad lapidem octavum viae, quae nunc Appia est, perveniunt;

suus magis inde impetus quam consilium dux convulsus signum infesto agmen ad lapis octavus via qui nunc appius sum pervenio


tur tum tibi, Iuppiter, populus Romanus ludos magnos dies decem continuos faciet, donaque ad omnia pulvinaria dabuntur de pecunia, quantam senatus decreverit.

tur tum tu iuppiter populus romanus ludus magnus dies decem continuus facio dono ad omnis pulvinaris do de pecunia quantus senatus decerno


pro his ordo et militaris disciplina et genus armorum erat, aptum tegendis corporibus; pro hoste loca et catapultae ballistaeque in omnibus prope rupibus quasi in muro dispositae.

pro hic ordo et militaris disciplina et genus armus sum aptus tego corpus pro hostis locum et catapulta ballista in omnis prope rupes quasi in murus dispono


non ad tuendos tantummodo veteres socios conciliandosque novos sed etiam ad pellendum Hispania Hasdrubalem.

non ad tueor tantummodo vetus socius concilio novi sed etiam ad pello hispania hasdrubal


me quoque iuvat, velut ipse in parte laboris ac periculi fuerim, ad finem belli Punici pervenisse.

ego quoque juvo velut ipse in pars labor atque periculum sum ad finis bellum punicus pervenio


iam omnium primum Veiens bellum — per quot annos quanto labore gestum — non ante cepit finem, quam monitu deorum aqua ex lacu Albano emissa est.

iam omnis primus veiens bellum per quot annus quantus labor gero non ante capio finis quam moneo deus aqua ex lacus albanus emitto sum


P. Aelius praetor duas legiones in Sicilia ab On. Cn. Tremellio acciperet; legio una M. Fabio in Sardiniam, quam P. Lentulus pro praetore habuisset, decernitur.

p aelius praetor duo legio in sicilia ab os cn tremellius accipio legio unus m fabius in sardinia quam p lentulus pro praetor habeo decerno


Hannibal cum recensuisset omnium gentium auxilia, Gadis profectus Herculi vota exsolvit novisque se obligat votis, si cetera prospera evenissent.

hannibal cum recenseo omnis gens auxilium gades proficiscor herculis veto exsolvo novus sui obligo voveo si ceterus prosper evenio


urgent itaque alii alios hortanturque signiferos, ut ocius eant; quo magis festinantes videt dictator, eo impensius retentat agmen ac sensim incedere iubet.

urgeo itaque alius alius horto signifer ut ocior eo quo magis festino video dictator is impendo retento agmen atque sensim incedo iubeo


memoria pessimi proximo bello exempli terrebat, ne rem committerent eo, ubi duae simul acies timendae essent. itaque castris se tenebant, tam ancipiti periculo aversi: diem tempusque forsitan ipsum leniturum iras sanitatemque animis adlaturum.

memoria malus propior bellum exemplum terreo ne res committo is ubi duo simul acies timeo sum itaque castrum sui teneo tam anceps periculum averto dies tempus forsitan ipse lenio ira sanitas animus affero


nec aliud magnopere, cur vicisse crederes, fecisse Romanos, nisi quod postero die lacessierint proelio manentes intra vallum:

neque alius magnopere cur vinco credo facio romanus nisi qui posterus dies lacesso proelium maneo intra valles


Hispani quoque, paulo minus mille homines, nihil praeterea cum consule pacti, quam ut sine fraude Punicum emitteretur praesidium, ad consulem transtulerunt signa.

hispanus quoque paulus paruus mille homo nihil praeterea cum consul paciscor quam ut sine fraus punicus emitto praesidium ad consul transfero signum


et Perinthum Byzantiis in antiqui formulam iuris restitui,

et perinthus byzantium in antiquus formula ius restituo


interim patricii soluti legum magistratuumque vi atque verecundia per se potestatemque tribuniciam agerent.

interim patricius soluo lex magistratus vis atque verecundia per sui potestas tribunicius ago


Faustulo fuisse nomen ferunt — ; ab eo ad stabula Larentiae uxori educandos datos. sunt, qui Larentiam vulgato corpore lupam inter pastores vocatam putent; inde locum fabulae ac miraculo datum.

faustulus sum nomen fero ab is ad stabulum larentia uxor educo do sum qui larentia vulgo corpus lupa inter pastor voco puto inde locus fabula atque miraculum do


his profectis ripam munire Elpei fluminis adgressus est, quia sicco alveo transiri poterat.

hic proficio ripa munio elpei flumen aggredior sum quia sicco alveus transeo possum


ad quorum primum strepitum velut signo accepto arma cepere Aequi ac Volsci, simul quod persuaserant iis duces cupidi praedarum biennio ante dilectum indictuni indictum haberi non potuisse abnuente iam plebe imperium;

ad qui primus strepitus velut signum accipio arma capio aequum atque volscus simul qui persuadeo is dux cupidus praedaris biennium ante dilectus indictuni indico habeo non possum abnuo iam plebs imperium


foedum inhumanumque inde traditur scelus, monumentoque locus est. Sceleratum vicum vocant, quo amens agitantibus furiis sororis ac viri Tullia per patris corpus carpentum egisse fertur partemque sanguinis ac caedis paternae cruento vehiculo, contaminata ipsa respersaque, tulisse ad penates suos virique sui, quibus iratis malo regni principio similes prope diem exitus sequerentur. Servius Tullius regnavit annos quattuor

foedus inhumanus inde trado scelus monumentum locus sum scelero vicus voco quo amens agito furia soror atque vir tullia per pater corpus carpentum ago fero pars sanguis atque caedes paternus cruento vehiculum contamino ipse respergo fero ad penates suus vir suus qui irascor malus regnum principium similis prope dies exitus sequor servus tullius regno annus quattuor


videbatur plus in ea urbe recipienda laboris fore, non eo solum, quod tota hostium erat, sed etiam quod parte Nepesinorum prodente civitatem facta erat deditio.

video multus in is urbs recipio labor sum non is solus qui totus hostis sum sed etiam qui pars nepesini prodo civitas facio sum deditio


non obversatam esse memoriam noctis illius, quae paene ultima atque aeterna nomini Romano fuerit? non speciem agminis Gallorum per Tarpeiam rupem scandentis? non ipsius M. Manli, qualem eum armatum, plenum sudoris ac sanguinis, ipso paene Iove erepto ex hostium manibus vidissent? selibrisne farris gratiam servatori patriae relatam?

non obversatam sum memoria nox ille qui paene ulter atque aeternus nomen romanus sum non species agmen gallus per tarpeia rupes scando non ipse m manlius qual is armo plenus sudor atque sanguis ipse paene iuppiter eripio ex hostis manus video selibra far gratia servator patria refero


in iis locis tum forte Mago tenebat classem; qui legatorum auditis verbis iubentium exercitus quam maximos comparare, extemplo Gallorum et Ligurum — namque utriusque gentis ingens ibi multitude multitudo erat —

in is locus tum fors magus teneo classis qui legatus audio verbum jubeo exercitus quam magnus comparo extemplo gallus et ligur namque uterque gens ingens ibi multitudo multitudo sum


aeternis hostibus huius urbis, quandocumque se moverint, ab tergo erimus, et quod vos pro salute nostra priores feceritis, id nos pro imperio vestro et gloria semper faciemus.

aeternus hostis hic urbs quandocumque sui moveo ab tergum sum et qui tu pro salus noster prior facio is nos pro imperium vester et gloria semper facio


id referre tantum, utrum supplicia noxio paucorum an omnium innoxio praebeant sanguine; audebantque iam quidam nominare auctores armorum.

is refero tantus utrum supplicium noxius paucus an omnis innoxius praebeo sanguis audeo iam quidam nominaris auctor armus


data visceratio in praeteriti iudicii gratiam honoris etiam ei causa fuit. tribunatumque plebei proximis comitiis petentibus absens praefertur. Palaepolis fuit haud procul inde,

do visceratio in praetereo iudicium gratia honor etiam is causa sum tribunatus plebes propior comitium peto absum praefero palaepolis sum haud procul inde


quam varia victoria priore Punico bello fuerit plerique, qui meminerimus, supersumus. numquam terra marique magis prosperae res nostrae visae sunt, quam ante consules C. Lutatium et A. Postumium fuerunt: Lutatio

quam vario victoria prior punicus bellum sum plerusque qui memini supersum numquam terra mare magis prosper res noster video sum quam ante consul que lutatius et ab postumius sum lutatius


direptis bonis regum damnati proditores sumptumque supplicium, conspectius eo, quod poenae capiendae ministerium patri de liberis consulatus inposuit, et, qui spectator erat amovendus, eum ipsum fortuna exactorem supplicii dedit.

disrepo bonus rex damno proditor sumo supplicium conspicio is qui poena capio ministerium pater de liber consulatus inpono et qui spectator sum amovendus is ipse fortuna exactor supplicium do


nudaverant una parte aciem, latiusque fuga manasset, ni C. Decimius Flavus tribunus militum signo arrepto primi hastati manipulum eius signi sequi se iussisset. duxit, ubi maxime tumultum conglobatae beluae faciebant, pilaque in eas conici iussit.

nudaverant unus pars acies fero fuga mano ni que decimus flavus tribunus miles signum arrepo primus hastas manipulis is signum sequor sui iubeo duco ubi magnus tumultus conglobo belua facio pilo in is conicio iubeo


dictator legionibus fugatis instat et ad castra conpulsos caedit. Fidenatium plurimi locorum notitia effugere in montes. Cossus Tiberim cum equitatu transvectus ex agro Veientano ingentem detulit praedam ad urbem. inter proelium

dictator legio fugo insto et ad castrum conpello caedo fidenates plurimus locus notitia effugio in mons cossus tiberis cum equitatus transveho ex ager veientano ingens defero praeda ad urbs inter proelium


fugere conatus, ut id quoque occursu militum obsaeptum sensit et omnia circa clausa custodiis dispositis esse venenum, quod multo ante praeparatum ad tales habebat casus, poposcit.

fugio conor ut is quoque occurro miles obsaepio sentio et omnis circa claudo custodia dispono sum venenum qui multus ante praeparo ad talis habeo casus posco


Africani cognomen militaris prius favor an popularis aura celebraverit an, sicuti Felicis Syllae Magnique Pompei patrum memoria, coeptum ab adsentatione familiari sit, parum compertum habeo.

africanus cognomen militaris prior favor an popularis aura celebro an sicut felix sulla magnus pompejus pater memoria coepio ab adsentatio familiaris sum parum comperio habeo


proinde ut ille iterum ac saepius provocet, sic se iterum ac saepius iudicem illi ferre, ni vindicias ab libertate in servitutem dederit; si ad iudicem non eat, pro damnato in vincla duci iubere.

proinde ut ille iterum atque saepis provoco sic sui iterum atque saepis judico ille fero ni vindicia ab libertas in servitus do si ad judico non eo pro damno in vinclum duco iubeo


quod nuper eruperat, ignarus primo neque magnam neque nullam spem habebat patrem sibi placari posse; minus deinde in dies patris animo fidebat, cum obsideri aures a fratre cerneret.

qui nuper erumpo ignarus primus neque magnus neque nullus spes habeo pater sui placaris possum paruus deinde in dies pater animus fido cum obsideri auris ab frater cerno


in Apulia palmam viridem arsisse; Mantuae stagnum effusum Mincio amni cruentum visum; et Calibus creta et Romae in foro bovario sanguine pluvisse;

in appulia palma viridis ardeo mantua stagnum effundo mincius amnis cruentus video et cal cerno et roma in forum boarius sanguis pluvisse


Cornelius altero exercitu Samnitibus, si qua se moverent, oppositus. fama autem erat defectioni Campanorum inminentes adCapuam admoturos castra; ibi optumum visum Cornelio stativa habere.

cornelius alter exercitus samnites si qui sui moveo oppono fama autem sum defectio campanus inminentes adcapuam admoveo castrum ibi bonus video cornelius stativus habeo


Alsch. = Alschefski.


iam Sabinorum omnis multitudo cum liberis ac coniugibus venit. invitati hospitaliter per domos cum situm moeniaque et frequentem tectis urbem vidissent, mirantur tam brevi rem Romanam crevisse.

iam sabinum omnis multitudo cum liber atque conjunx venio invitas hospitalis per domus cum sino moenia et frequens tectum urbs video miror tam brevis res romanus cerno


metantibus et muniendo occupatis tria milia delecta equitum peditumque regiorum magno terrore ac tumultu advenere;

meto et munio occupo tres mille delecto eques pedes regius magnus terror atque tumultus advenio


quibus perlectis cum se consideraturum adhibitis amicis, quid faciendum sibi esset dixisset, Popilius pro cetera asperitate animi virga, quam in manu gerebat, circumscripsit regem ac “priusquam hoc circulo excedas” inquit “redde responsum, senatui quod referam.” obstupefactus tam violento imperio parumper cum haesitasset,

qui perlego cum sui considero adhibeo amicus quis facio sui sum dico popilius pro ceterus asperitas animus virga quam in manus gero circumscribo rex atque priusquam hic circulus excedo inquam reddo responsum senatus qui refero obstupefacio tam violentus imperium parumper cum haesito


Fregellas quoque milia quattuor familiarum transisse ab se Samnites Paelignique querebantur, neque eo minus aut hos aut illos in dilectu militum dare.

fregellae quoque mille quattuor familia transeo ab sui samnites peligni queror neque is paruus aut hic aut ille in delectus miles do


minae exinde erant, in perniciem suam caecos ruere, ni dicto parerent; postremo dat suis signum, ut primos fugientium caedant, turbam insequentium ferro et vulneribus in hostem redigant.

minae exinde sum in pernicies suus caecus ruo ni dico pario postremo do suus signum ut primus fugio caedo turba insequor ferrum et vulnus in hostis redigo


ibi ingens hostium exercitus itinera occultus insederat et, postquam intrasse Romanos vidit saltum, repente exortus cum clamore ac tumultu incautos invadit.

ibi ingens hostis exercitus iter occulo insedeo et postquam intro romanus video saltus repens exorior cum clamor atque tumultus incautus invado


rex cum non minore vexatione iumentorum hominumque, quam venerat, in Macedoniam redit; Appium tamen ab obsidione Phanotes fama ducentis ad Stratum Persei summovit.

rex cum non paruus vexatio iumentum homo quam venio in macedonia redeo appius tamen ab obsidio phanotes fama ducenti ad stratos perseus summoveo


equitibus Campanis civitas Romana data, monumentoque ut esset, aeneam tabulam in aede Castoris Romae fixerunt. vectigal quoque eis Campanus populus iussus pendere in singulos quotannis — fuere autem mille et sescenti — nummos quadringenos quinquagenos.

eques campanus civitas romanus do monumentum ut sum aeneus tabula in aedes castor roma figo vectigal quoque is campanus populus iubeo pendeo in singuli quot sum autem mille et sescenti nummus quadringeni quinquageni


et duo milia militum ad capiendum quem antea tenuerat tunulum tumulum super Uticam mittit, simul ut ab eo, quod parabat,

et duo mille miles ad capio qui antea teneo tunulis tumulus super utica mitto simul ut ab is qui paro


his additi Boeoti Thessalique et Acarnanes Hlle, mille, scutati omnes, et septingenti ex ipsorum Corinthiorum iuventute, impleta ut essent sex milia armatorum, fiduciam Androstheni fecerunt acie decernendi.

hic addo boeotus thessalus et acarnanes hlle mille scutas omnis et septingenti ex ipse corinthii iuventus impleo ut sum sex mille armator fiducia androstheni facio acies decerno


is consules creavit Q. Publilium Philonem tertiunm et L. Papirium Cursorem iterum baud haud dubio consensu civitatis, quod nulli ea tempestate duces clariores essent.

is consul creo q publilius philo tertiunm et l papirius cursor iterum baud haud dubius consensus civitas qui nullus is tempestas dux clarus sum


portoria quoque et vectigalia iidem multa instituerunt. complura sacella publicaque loca, occupata a privatis, publica sacraque ut essent paterentque populo curarunt.

portorium quoque et vectigalis eo multus instituo complures sacellum publico locum occupo ab privo publicus sacro ut sum pateo populus curo


illi, sicut Campani Capuam Tuscis veteribus cultoribus ademptam, Mamertini in Sicilia Messanam, sic Regium habituri perpetuam sedem erant, nec populum Romanum nec socios populi Romani ultro lacessituri bello: —

ille sicut campanus capua tuscus vetus cultor adimo mamertinus in sicilia messana sic regius habeo perpetuus sedes sum neque populus romanus neque socius populus romanus ultro lacesso bellum


signum contra, quoad longissime conspectum oculi ferebant, animo finivit; tur tum lituo in laevam manum translate translato dextra in caput Numae imposita precatus ita est:

signum contra quoad longus conspectus oculus fero animus finio tur tum lituus in laeva manus translate transfero dextera in caput numa impono preco ita sum


inpigrum virum, cum duobus milibus et quingentis armatorum ex arce emisit, qui vage effusos per agros palatosque adortus cum diu passim cecidissct, paucos ex multis trepida fuga incidentis semiapertis portarum foribus in urbem compulit, nec multum aflit, quin urbs eodem impetu caperetur.

inpigrum vir cum duo mille et quingenti armator ex arx emitto qui vagus effundo per ager palo adorior cum diu passim cecidissct paucus ex multus trepido fuga incido semiapertus portaris foris in urbs compello neque multus aflit quin urbs idem impetus capio


haec vaniloquentia primum Aristaenum praetorem Achaeorum, excitavit.

hic vaniloquentia primus aristaenum praetor achaeus excito


magnificumque id Syphaci — nec erat aliter — visum, duorum opulentissimorum ea tempestate duces populorum uno die suam pacem amicitiamque petentes venisse.

magnificus is syphaci neque sum aliter video duo opulens is tempestas dux populus unus dies suus pax amicitia peto venio


eludant nunc antiqua mirantis: non equidem, si qua sit sapientium civitas, quam docti fingunt magis quam norunt, aut principes graviores temperantioresque a cupidine imperil imperii aut multitudinem melius moratam censeam fieri posse.

eludo nunc antiquus miro non equidem si qui sum sapiens civitas quam doceo fingo magis quam nosco aut princeps gravis tempero ab cupido imperil imperium aut multitudo bonus moror censeo fio possum


ceterum sicut testudinem, ubi collecta in suum tegumen est, tutam ad omnis ictus video esse, ubi exserit partis aliquas, quodcumque nudavit, obnoxium atque infirmum habere, haud dissimiliter vos,

ceterum sicut testudo ubi colligo in suus tegumen sum tueor ad omnis iacio video sum ubi exsero pars aliqui quicumque nudo obnoxius atque infirmus habeo haud dissimilis tu


Numidae praecipue harundine textis storeaque pars maxima tectis passim nullo ordine, quidam, ut sine imperio occupatis locis, extra fossam etiam vallumque habitabant.

numida praecipuus harundo textum storea pars maximus tectum passim nullus ordo quidam ut sine imperium occupo locus extra fodio etiam valles habito


alter consulum Q. Fulvius ex Liguribus triumphavit; quem triumphum magis gratiae quam rerum gestarum magnitudini datum constabat.

alter consul q fulvus ex ligur triumpho qui triumphus magis gratia quam res gero magnitudo do consto


ad summan summam indolem accesserat Cn. Scipionis disciplina, sub qua per tot annos omnis militiae artis edoctus fuerat.

ad summan summa indoles accedo cn scipio disciplina sub qui per tot annus omnis militia ars edoceo sum


aut non suscipi bellum oportuit aut geri pro dignitate populi Romani et perfici quam primum oportet.

aut non suscipio bellum oportet aut gero pro dignitas populus romanus et perficio quam primus oportet


inde extemplo abire finibus Volci anorum iussi ab nullo deinde concilio Hispaniae benigniora verba tulere. ita nequiquam peragrata Hispania in Galliam transeunt.

inde extemplo abeo finis volci anus iubeo ab nullus deinde concilio hispania benignus verbum fero ita nequiquam peragro hispania in gallia transeo


tertio decimo anno Punici belli L. Veturio Philone et Q. Caecilio Metello consulibus, Bruttii ambobus, ut cum Hannibale bellum gererent, provincia decreta.

tertius decimus annus punicus bellum l veturius philo et q caecilius metellus consul bruttius ambo ut cum hannibal bellum gero provincia decretum


non tamen potuerunt sustinere consensum senatus, quin paludati exirent et militibus, quos conscriptos haberent, diem edicerent, quo Pisas convenirent. permissum, ut, qua irent, protinus subitarios milites scriberent ducerentque secum.

non tamen possum sustineo consensus senatus quin paludatus exeo et miles qui conscribo habeo dies edico quo pisae convenio permitto ut qui eo protinus subitarius miles scribo duco sui


nam neque dicere, quid fugissent, nec percunctantibus reddere responsum poterant; et clamor in portis, ut ubi nulla esset statio, quae sustineret impetum, audiebatur; et concursatio in obscuro incidentium aliorum in alios incertum fecerat, an hostis intra vallum esset.

nam neque dico quis fugio neque percuncto reddo responsum possum et clamor in porta ut ubi nullus sum statio qui sustineo impetus audio et concursatio in obscurum incido alius in alius incertus facio an hostis intra valles sum


ubi cum de finiendo Aetolico bello ageretur — adfuerant enim legati nuper Heracleae concilio Romanorum Aetolorumque — , nuntius adfertur Machanidam Olympiorum sollemne ludicrum parantes Elios adgredi statuisse.

ubi cum de finio aetolicus bellum ago adsum enim legatus nuper heraclea concilio romanus aetolus nuntius affero machanidam olympius sollemnis ludicrum paro elios aggredior statuo


mille ferme, qui primi agminis fuerant, quibus baud haud facilis receptus fuit, cum ipso duce Hannone interclusi atque interfecti sunt;

mille ferme qui primus agmen sum qui baud haud facilis recipio sum cum ipse dux hanno intercludo atque interfacio sum


Romae baud haud minus terroris ac tumultus erat, quam fuerat biennio ante, eurn cum castra Punica obiecta Romanis moenibus portisque fuerant. neque satis constabat animis, tam audax iter consulis laudarent vituperarentne; apparebat, quo nihil iniquius est, ex eventu famam habiturum:

roma baud haud paruus terror atque tumultus sum quam sum biennium ante eurn cum castrum punicus objecto romanus moenia porta sum neque satis consto animus tam audax iter consul laudo vituperarentne appareo quo nihil iniquus sum ex evenio fama habeo


per eos forte dies M’. Acilius consul cum viginti milibus peditum, duobus milibus equitum, quindecim elephantis mari traiecto pedestris copias Larisam ducere tribunos militum iussit; ipse cum equitatu Limnaeum ad Philippum venit.

per is fors dies m acilius consul cum viginti mille pedes duo mille eques quindecim elephantus mare traicio pedestris copia larisam duco tribunus miles iubeo ipse cum equitatus limnaeum ad philippus venio


ubi cum proconsul veteres milites primum, prout cuiusque virtus atque opera in ea pugna fuerat,

ubi cum proconsul vetus miles primus prout quisque virtus atque opus in is pugno sum


litteras ad collegam accersendum ex Samnio missas in trinis annalibus invenio; piget tamen id certum ponere, cum ea ipsa inter consules populi Romani, iam iterum eodem honore fungentis, disceptatio fuerit, Appio abnuente missas, Volumnio adfirmante Appi se litteris accitum.

littera ad collega arcesso ex samnium mitto in terni annal invenio pigeo tamen is certus pono cum is ipse inter consul populus romanus iam iterum idem honor fungentis disceptatio sum appius abnuo mitto volumnius adfirmo appius sui littera accio


ut ventum ad Adranodorum est ipsum quidem movebat et civium consensus et cum aliae occupatae urbis partes, tum pars Insulae vel munitissima prodita atque alienata.

ut venio ad adranodorum sum ipse quidem moveo et civis consentio et cum alius occupo urbs pars tum pars insula vel munio prodeo atque alieno


quas cum titulo nominis Camilli ante Capitolium incensum in Iovis cella constat ante pedes Iunonis positas fuisse.

qui cum titulus nomen camillus ante capitolium incendo in iuppiter cella consto ante pes juno pono sum


hic Deci castrensis triumphus fuit incedentis per media castra cum armato praesidio coniectis in eum omnium oculis et omni honore tribunum consuli aequantibus.

hic decius castrensis triumphus sum incedo per medius castrum cum armo praesidium conicio in is omnis oculus et omnis honor tribunus consul aequo


priusquam proficiscerentur consules, C. Cicereio, praetori prioris anni, ad aedem Bellonae senatus datus est.

priusquam proficisco consul que cicereio praetor prior annus ad aedes bellona senatus do sum


reliquum autem quid esse paucis a multitudine in valle silva ac montibus saepta circumventis praeter mortem?

reliquus autem quis sum paucus ab multitudo in valles silva atque mons saeptum circumvenio praeter mors


Nihilo nihilo quietior Romanus exercitus imperio ducis continetur. decima erat fere diei hora, cum cibum capere consul milites iubet; praecipit, ut in armis sint, quacumque diei noctisve hora signum dederit;

nihilum nihilum quiesco romanus exercitus imperium dux contineo decimus sum fere dies hora cum cibus capio consul miles iubeo praecipio ut in arma sum quicumque dies nox hora signum do


dum haec ibi, alia in Macedonia, alia Romae geruntur, interim in Illyrico L. Anicius rege Gentio, sicut ante dictum est, in potestatem redacto Scodrae,

dum hic ibi alius in macedonius alius roma gero interim in illyricus l anicius rex gentius sicut ante dico sum in potestas redigo scodra


ferox interim femina, ad multo ante praecogitatum revoluta facinus, venenum diluit ferrumque promit et posito in conspectu poculo strictisque gladiis “mors” inquit “una vindicta est.

ferox interim femina ad multus ante praecogitas revolvo facinus venenum diluo ferrum promo et pono in conspectus poculum stringo gladius mors inquam unus vindicta sum


consules creati L. Aemilius Paulus iterum, quarto decumo anno postquam primo consul fuerat, et C. Licinius Crassus.

consul creo l aemilius paulus iterum quartum decimus annus postquam primus consul sum et que licinius crassus


quibus purgantibus sese culpamque in duorum amentiam conferentibus, qui se ultro ad poenam ipsi obtulissent, cum veniam dedisset praetor,

qui purgo sui culpa in duo amentia confero qui sui ultro ad poena ipse offertor cum venio do praetor


imperium ex victis hostibus populum Romanum, non perniciem petere;

imperium ex vinco hostis populus romanus non pernicies peto


negant se pro Vitruvio sectamque eius secutis precatum venisse, sed pro Fundano populo, quem extra culpam belli esse ipsum Vitruvium iudicasse, cum receptaculum fugae Privernum habuerit, non patriam Fundos.

nego sui pro vitruvius seco is sequor preco venio sed pro fundanus populus qui extra culpa bellum sum ipse vitruvius judico cum receptaculis fuga privernus habeo non patria fundi


hoc tibi iuventus Romana indicimus bellum. nullam aciem, nullum proelium timueris; uni tibi et cum singulis res erit.”

hic tu juventus romanus indico bellum nullus acies nullus proelium timeo unus tu et cum singuli res sum


di hominesque illi adfuere pugnae, depugnatumque haudquaquam certamine ambiguo cum Gallis est; adeo duorum militum eventum, inter quos pugnatum erat, utraque acies animis praeceperat.

deus homo ille adsum pugna depugno haudquaquam certamen ambiguus cum gallus sum adeo duo miles evenio inter qui pugno sum uter acies animus praecipio


sicut plerosque patris amicorum, ex quo baud haud cuiquam dubium esse coeperat, ad quem regis animo ita inclinato hereditas regni pertineret, inter coniuratos in fratris perniciem habuit.

sicut plerus pater amicus ex quo baud haud quisquam dubius sum coepio ad qui rex animus ita inclino hereditas regnum pertineo inter conjuro in frater pernicies habeo


inde oratores cum caduceo ad Paulum misit. interim Hippias et Midon et Pantauchus, principes amicorum regis, Beroea, quo ex acie confugerant, ipsi ad consulem profecti Romanis se dedunt. hoc idem et alii deinceps metu perculsi parabant facere.

inde orator cum caduceus ad paulis mitto interim hippias et midon et pantauchus princeps amicus rex beroea quo ex acies confugio ipse ad consul proficiscor romanus sui dedo hic idem et alius deinceps metus percello paro facio


quo animus militum multitudine territus restitueretur; et, quod sine munimento consederant, veri similius erat quod simulabatur. curati cibo corpora quieti dant et quarta fere vigilia sine tumultu excitati arma capiunt.

quo animus miles multitudo terreo restituo et qui sine munimentum consido verus similis sum qui simulo curo cibus corpus quiesco do et quartus fere vigil sine tumultus excitas arma capio


dictatorem eum consuli, non legatum in provincia fuisse; nec ad aliam rem eo profectum, quam ut, id quod Hispaniae Galliae Siciliae Africae iam pridem persuasum esset, hoc Graeciae Asiaeque et omnibus ad orientem versis regibus gentibusque appareret,

dictator is consul non legatus in provincia sum neque ad alius res is proficiscor quam ut is qui hispania gallia sicilia africa iam pridem persuadeo sum hic graecia asia et omnis ad orior verro rex gens appareo


uter comitiis eius anni praeesset; ad utrum ea non pertineret cura, ut paratus esset, si quo eum extra Italiam opus esset ducere legiones.

uter comitium is annus praesum ad utrum is non pertineo cura ut paro sum si quo is extra italia opus sum duco legio


quibus cum inpigre Numidae occurrissent, nec segnior equitum quam peditum pugna esset, iterum in dubium adducta res. cum utrimque duces, Romanus Bruttium Lucanumque totiens a maioribus suis victos subactosque, Poenus mancipia Romana et ex ergastulo militem verbis obtereret,

qui cum impiger numida occurro neque segnis eques quam pedes pugno sum iterum in dubius adduco res cum utrimque dux romanus bruttius lucanus totiens ab magnus suus vinco subigo poenus mancipium romanus et ex ergastulum miles verbum obtero


mirari magistratus et quaerere auctorem repentinae laetitiae; qui postquam nullus erat, evanuit quidem tamquam certae rei gaudium, omen tamen laetum insidebat animis.

miror magistratus et quaero auctor repentinus laetitia qui postquam nullus sum evanesco quidem tamquam certus res gaudium omen tamen laetus insideo animus


neque sedari lamentatio poterat excitantibus centurionibus manipulares et ipso mulcente et increpante Marcio, quod in muliebris etl et inutiles se proiecissent fletus potius, quam ad tutandos semet ipsos et rem publicam secum acuerent animos, et ne inultos imperatores suos iacere sinerent:, cum subito clamor tubarumque sonus —

neque sedo lamentatio possum excito centurio manipularis et ipse mulceo et increpo marcius qui in muliebris etl et inutilis sui proiacio fletus potis quam ad tuto sui ipse et res publicus sui acuo animus et ne inultus imperator suus iacio sino cum subeo clamor tuba sonus


dilectu deinde habito Minucius contra Sabinos profectus non invenit hostem. Horatius, cum iam Aequi Corbione interfecto praesidio Ortonam etiam cepissent, in Algido pugnat, multos mortalis occidit, fugat hostem non ex Algido modo, sed a Corbione Ortonaque. Corbionem etiam diruit propter proditum praesidum.

delectus deinde habeo minucius contra sabini proficiscor non invenio hostis horatius cum iam aequum corbio interficio praesidium ortona etiam capio in algidus pugno multus mortalis occido fugo hostis non ex algidus modo sed ab corbio ortona corbio etiam diruo propter prodeo praesidum


nam et primus hostem percussit, et ita se immiscuit mediis, ut vix, utrius partis esset, nosci posset;

nam et primus hostis percutio et ita sui immisceo medius ut vix uter pars sum nosco possum


tres victores hostium exercitus audisset, occursuram ei extemplo domesticorum funerum memoriam.

tres victor hostis exercitus audio occurro is extemplo domesticus funus memoria


id Cenomani conquesti Romae apud senatum reiectique ad consulem Aemilium, cui ut cognosceret statueretque senatus permiserat, magno certamine cum praetore habito obtinuerunt causam.

is cenomani conqueror roma apud senatus rejacio ad consul aemilius qui ut cognosco statuo senatus permitto magnus certamen cum praetor habeo obtineo causa


cui deferebatur honos, abnuebat, levitatem civitatis accusans: sordidati rei non miseritos candidam togam invito offerre; eodem honores poenasque congeri.

qui defero honor abnuo levitas civitas accuso sordido res non misereo candida toga invito offero idem honor poena congero


illud si quis patricius, si quis — quod illi volunt invidiosius esse Claudius diceret: “aut omnia accipite, aut nihil fero,” quis vestrum, Quirites, ferret?

ille si quis patricius si quis qui ille volo invidiosus sum claudus dico aut omnis accipio aut nihil fero quis vester quiris fero


itaque quoniam discerni placet, quid publico consilio, quid sua sponte imperatores faciant, nobis vobiscum foedus est a C. Lutatio consule ictum, in quo cum caveretur utrorumque sociis, nihil de Saguntinis — necdum enim erant socii — cautum est.

itaque quoniam discerno placeo quis publicus consilium quis suus sponte imperator facio nos tu foedus sum ab que lutatius consul ictus in quo cum caveo uter socius nihil de saguntinus necdum enim sum socius caueo sum


uno atque eo facili proelio caesi ad Antium hostes; victor exercitus depopulatus Volscum agrum; castellum ad lacum Fucinum vi expugnatum, atque in eo tria milia hominum capta ceteris Volscis intra moenia conpulsis nec defendentibus agros.

unus atque is facilis proelium caedo ad antius hostis victor exercitus depopulor volscus ager castellum ad lacus fucinus vis expugno atque in is tres mille homo capio ceterus volscus intra moenia conpello neque defendo ager


annus insignis incendio ingenti quo clivus Publicius ad solum exustus est, et aquarum magnitudine et annonae vilitate fuit, praeterquam quod pace omnis Italia erat aperta,

annus insignis incendium ingens quo clivus publicus ad solus exuro sum et aqua magnitudo et annona vilitas sum praeterquam qui pax omnis italia sum apertus


hostes subito exorti, et, ne dubia proditio esset, Flavus iis se adiungit.

hostis subeo exorior et ne dubius proditio sum flavus is sui adjungo


decernunt in Macedoniam peditum Romanorum sex milia, sociorum nominis Latini sex milia, equites Romanos ducentos quinquaginta, socios trecentos;

decerno in macedonia pedes romanus sex mille socius nomen latinum sex mille eques romanus ducenti quinquaginta socius trecenti


circumventi igitur iam in medio ad unum omnes poenas rebellionis dedissent, ni Vettius Messius ex Volscis, nobilior vir factis quam genere, iam orbem volventes suos increpans clara voce “hic praebituri” inquit

circumvenio igitur iam in medium ad unus omnis poena rebellio do ni vettius messus ex volscus nobilior vir facio quam genus iam orbis volvo suus increpo clarus vox hic praebeo inquam


identidem Quinctius liberandam omnem Graeciam, si Aetolorum linguas retundere, si veram caritatem ac maiestatem apud omnis nominis Romani vellent esse,

identidem quintius libero omnis graecia si aetolus lingua retundo si verus caritas atque maiestas apud omnis nomen romanus volo sum


nolite expectare, dum stantes vos fugiant; inferenda sunt signa et vadendam in hostem.”

nolo expecto dum sto tu fugio infero sum signum et vadendam in hostis


hic cum in medio patrum agmine constitisset eminens inter alios, velut omnes dictaturas consulatusque gerens in voce ac viribus suis, unus impetus tribunicios popularesque procellas sustinebat.

hic cum in medium pater agmen consto emineo inter alius velut omnis dicto consulatus gero in vox atque vis suus unus impetus tribunicius populo procella sustineo


Galli occursant in ripa cum variis ululatibus cantuque moris sui quatientes scuta super capita vibrantesque dextris tela,

gallus occurso in ripa cum varius ululatus cano mos suus quatio scutum super caput vibrantesque dextera telum


in secundo interregno orta contentio est, quod duo patricii consules creabantur, intercedentibusque tribunis interrex Fabius aiebat in duodecim tabulis legem esse, ut, quodcumque postremum populus iussisset, id ius ratumque esset; iussum populi et suffragia esse.

in secundus interregnum orior contentio sum qui duo patricius consul creo intercedo tribunus interrex fabius aio in duodecim tabula lex sum ut quicumque posterus populus iubeo is ius reor sum jubeo populus et suffragium sum


quas Ap. Claudius et M. Sempronius habuerant, decretae sunt.

qui ap claudus et m sempronius habeo decerno sum


consules deinde sortiti provincias sunt. nam praetores propter iurisdictionem maturius sortiti erant.

consul deinde sortio provincia sum nam praetor propter iurisdictio maturus sortio sum


et in tempus simulatas sine ullo pignore deditiones factas esse.

et in tempus simulo sine ullus pignus deditio facio sum


tum “ Si si ita faxitis, Romani, vestrae res meliores facilioresque erunt, magisque ex sententia res publica vestra vobis procedet, victoriaque duelli populi Romani erit.

tum si si ita faxitis romanus vester res bonus facilis sum magus ex sententia res publicus vester tu procedo victoria bellum populus romanus sum


itaque senatus, etsi praetorem Atilium cum classe miserat in Graeciam,

itaque senatus etsi praetor atilius cum classis mitto in graecia


nisi quod legem novo exemplo ad Sutrium in castris tributim de vicesima eorum, qui manu mitterentur, tulit. patres, quia ea lege haud parvum vectigal inopi aerario additum esset, auctores fuerunt;

nisi qui lex novo exemplum ad sutrium in castrum tributim de vicesimus is qui manus mitto fero pater quia is lex haud parvus vectigal inops aerarius addo sum auctor sum


hi postquam mixti hostibus portam intravere, in muros evadunt suisque capti oppidi signum ex muro tollunt.

hic postquam misceo hostis porta intro in murus evado suo capio oppidum signum ex murus tollo