ob haec, quibus maiora nec sperare nec optare ab dis minmortalibus immortalibus poteramus, gratias actum nos decem legatos Saguntinus senatus populusque ad vos misit, simul gratulatum,

ob hic qui magnus neque spero neque optaris ab deus minmortal immortalis possum gratia ago nos decem legatus saguntinus senatus populus ad tu mitto simul gratulor


unus Postumius ictus saxo perfracto capite acie excessit, non dictatorem umerus vulneratus, non Fabium prope affixum equo femur, non bracchium abscisum consulem ex tam ancipiti proelio summovit.

unus postumus iacio saxum perfringo caput acies excedo non dictator umerus vulnero non fabius prope affixum equus femur non bracchium abscido consul ex tam anceps proelium summoveo


Carthagini nunc Hannibal vineas turresque admovet, Carthaginis moenia quatit ariete: Sagunti ruinae — falsus utinam vates sim — nostris capitibus incident, susceptumque cum Saguntinis bellum habendum cum Romanis est.

carthago nunc hannibal vinea turris admoveo carthago moenia quatio aries saguntus ruina falsus utinam vates sum noster caput incido suscipio cum saguntinus bellum habeo cum romanus sum


mediam aciem hinc Romani illinc Carthaginienses mixti Afris, cornua socii tenebant — erant autem utrimque Hispani pro cornibus ante Punicam aciem elephanti castellorum procul speciem praebebant.

medius acies hinc romanus illinc carthaginiensis misceo afris cornu socius teneo sum autem utrimque hispanus pro cornu ante punicus acies elephantus castellum procul species praebeo


ubi a prima luce, cum iam transcendisset muros miles, usque ad noctem diu anceps proelium tenuerit, ubi plus tria milia hostium sint caesa.

ubi ab primus lux cum iam transcendo murus miles usque ad nox diu anceps proelium teneo ubi multus tres mille hostis sum caedo


nec in T. Quincti villam, sed in aedis C. Manli nocte impetur impetum factum eumque a coniuratis conprehensum, ut dux fieret;

neque in t quintius villa sed in aedes que manlius nox impetur impetus facio is ab coniuratus comprehendo ut dux fio


ad Soram inde reditum; novique consules, M. Poetelius, C. Sulpicius, exercitum ab dictatore Fabio accipiunt magna parte veterum militum dimissa novisque cohortibus in supplementum adductis.

ad sora inde redeo nosco consul m poetelius que sulpicius exercitus ab dictator fabius accipio magnus pars vetus miles dimitto novus cohors in supplementum adduco


si me scelus fratris, te senectus absumpserit, aut ne ea quidem exspectata fuerit, regem regnumque Macedoniae sua futura sciunt. si quid extra Macedoniam tibi Romani reliquissent, mihi quoque id relictum crederem receptaculum.

si ego scelus frater tu senectus absumo aut ne is quidem exspecto sum rex regnum macedonia suus sum scio si quis extra macedonia tu romanus relinquo ego quoque is relinquo credo receptaculis


inde clamor in totam contionem est perlatus. alibi preces, alibi minae audiebantur; qui proximi forte tribunali steterant, quia subiecti oculis imperatoris noscitari poterant, orabant, ut parceret magistro equitum neu cum eo exercitum damnaret;

inde clamor in totus contio sum perfero alibi prex alibi minae audio qui propior fors tribunal sto quia subicio oculus imperator noscitaris possum oro ut parco magister eques neu cum is exercitus damno


secuti tribuni militum, M. Marcellus consulis filius et A. Manlius, simul et duo praefecti socium L. Arrenius et M’. Aulius.

sequor tribunus miles m marcellus consul filius et ab manlius simul et duo praefectus socius l arrenius et m aulius


et patres quamquam rem parvam, tamen, quo plures patricii magistratus in re publica essent, laeti accepere id, quod evenit, futurum, credo, etiam rati, ut mox opes eorum, qui praeessent, ipsi honori ius maiestatemque adicerent;

et pater quamquam res parvus tamen quo multus patricius magistratus in res publicus sum laetus accipio is qui evenio sum credo etiam reor ut mox ops is qui praesum ipse honor ius majestas adicio


nonum se annum iam velut in acie adversus optumates maximo privatim periculo, nullo publice emolumento stare. consenuisse iam secum et rogationes promulgatas et vim omnem tribuniciae potestatis.

nonus sui annus iam velut in acies adverro optumates maximus privatim periculum nullus publicus emolumentum sto consenesco iam sui et rogatio promulgo et vis omnis tribunicius potestas


cum revertisset, potissimum ex tribunis consularibus habuisse, quem, ex collegis optione ab senatu data, socium sibi imperii deligeret.

cum revorto potis ex tribunus consularis habeo qui ex collega optio ab senatus do socius sui imperium deligo


tertio die, cum ira Romanos, illos, cum totiens rebellassent, conscientia culpae ac desperatio inritaret, mora dimicandi nulla est facta.

tertius dies cum ira romanus ille cum totiens rebello conscientia culpa atque desperatio irrito mora dimico nullus sum facio


L. Atilius, inlustris adulescens, cum in contione esse populum Samothracum animum advertisset, a magistratibus petit, ut sibi paucis adloquendi populi potestatem facerent.

l atilius illustris adulescens cum in contio sum populus samothraces animus adverto ab magistratus peto ut sui paucus alloquor populus potestas facio


cum Hannibal circa Tarentum, consules ambo in Samnio essent, sed circumsessuri Capuam viderentur, quod malum diuturnae obsidionis esse solet, iam famem Campani sentiebant, quia sementem facere prohibuerant eos Romani exercitus.

cum hannibal circa tarentus consul ambo in samnium sum sed circumsedeo capua video qui malus diuturnus obsidio sum soleo iam fames campanus sentio quia sementis facio prohibeo is romanus exercitus


ludi quam amplissimi ut fierent, senatus decrevit. ad eos ludos auctore Attio Tullio vis magna Volscorum venit.

ludo quam amplus ut fio senatus decerno ad is ludus auctor attius tullius volo magnus volscus venio


commeatum illis cum procul, tum omnibus sub casibus maritimis fore; se et pecuniam et frumentum, praeter reditus metallorum, in decem annos seposuisse.

commeatus ille cum procul tum omnis sub casus maritimus sum sui et pecunia et frumentum praeter redeo metallum in decem annus sepono


nam et Hippocrates castris ad magnum portum communitis signoque iis dato, qui Achradinam tenebant, castra vetera Romanorum adortus est, quibus Crispinus praeerat, et Epicydes eruptionem in stationes Marcelli fecit, et classis Punica litori, quod inter urbem et castra Romana erat, adpulsa est, ne quid praesidii Crispino submitti a Marcello posset.

nam et hippocrates castrum ad magnus portus communio signo is do qui achradina teneo castrum vetero romanus adorior sum qui crispinus praesum et epicydes eruptio in statio marcellus facio et classis punicus litor qui inter urbs et castrum romanus sum adpello sum ne quis praesidium crispinus summitto ab marcellus possum


cuniculus delectis militibus eo tempore plenus in aedem Iunonis, quae in Veientana arce erat, armatos repente edidit, et pars aversos in muris invadunt hostes, pars claustra portarum revellunt, pars, cum ex tectis saxa tegulaeque a mulieribus ac servitiis iacerentur, inferunt ignes.

cuniculus deligo miles is tempus plenus in aedes juno qui in veientanus arx sum armatus repens edo et pars averto in murus invado hostis pars claustra portaris revellunt pars cum ex tectum saxum tegula ab mulier atque servitium jaceo infero ignis


quod iam Aeni et Maroneae adfectari possessionem audierant; minus Thessalos curabant.

qui iam aenus et maronea adfectaris possessio audio paruus thessali curo


Romanis secunda fortuna pugnae fruit. fuit. Artena inde, Volscorum oppidum, ab tribunis obsideri coepta. inde inter eruptionem temptatam conpulso in urbem hoste occasio data est Romanis inrumpendi, praeterque arcem cetera capta; in arcem munitam natura globus armatorum concessit; infra arcem caesi captique multi mortales.

romanus secundus fortuna pugna sum sum artena inde volscus oppidum ab tribunus obsideri coepio inde inter eruptio tento conpello in urbs hostis occasio do sum romanus irrumpo praeter arx ceterus capio in arx munio natura globus armator concedo infra arx caedo capio multus mortalis


satiatusque tandem complexu filii “renuntiate” inquit “gratias regi me agere, referre aliam gratiam nunc non posse, quam ut suadeam, ne ante in aciem descendat, quam in castra me redisse audierit.”

satio tandem complexus filius renuntio inquam gratia rex ego ago refero alius gratia nunc non possum quam ut suadeo ne ante in acies descendo quam in castrum ego redeo audio


id referre, utrum praebentes corpora pecorum modo inulti trucidentur, an toti a patiendo expectandoque eventu in impetun impetum atque iram versi, agentes audentesque, perfusi hostiurn hostium cruore, inter exspirantium inimicorum cumulata armaque et corpora cadant.

is refero utrum praebeo corpus pecus modo inultus trucido an totus ab patior expectandoque evenio in impetun impetus atque ira verro ago audeo perfundo hostiurn hostis cruor inter exspiro inimicus cumulo armo et corpus cado


Phaeneas et pro societate belli, quae ante bellum habuissent, restitui Aetolis aecum censebat et ita in foedere primo cautum esse,

phaeneas et pro societas bellum qui ante bellum habeo restituo aetolus aequus censeo et ita in foedus primus caueo sum


sublatis deinde supra capita scutis continuatisque ita inter se, ut non modo ad caecos ictus sed ne ad inserendum quidem ex propinquo telum loci quicquam esset, testudine facta subibant.

tollo deinde supra caput scutum continuo ita inter sui ut non modo ad caecus iacio sed ne ad insero quidem ex propinquo telis locus quisquam sum testudo facio subeo


comitia inde habita tribunorum militum consulari potestate, quibus aequatus patriciorum plebeiorumque numerus.

comitium inde habeo tribunus miles consularis potestas qui aequo patricius plebeius numerus


videritis in acie eos, in cornu utroque — id enim roboris esse videbatur — locatos, pugnaveritis ut cum hostibus iustis, cecideritis, spolia eorum retnleritis. retuleritis.

video in acies is in cornu uterque is enim robur sum video loco pugnaveritis ut cum hostis iustus cado spolium is retnleritis refero


et variabant secundae adversaeque res non fortunam magis quam animos hominum, tanta religio et ea magna ex parte externa civitatem incessit, ut aut homines aut dei repente alii viderentur facti.

et vario secundus adverro res non fortuna magis quam animus homo tantus religio et is magnus ex pars externus civitas incedo ut aut homo aut deus repens alius video facio


Sabini Crustuminos campos citato agmine transgressi cum caedes et incendia circum Anienem flumen fecissent, a porta prope Collina moenibusque pulsi ingentes tamen praedas hominum pecorumque egere.

sabinum crustumini campus cito agmen transgredior cum caedes et incendium circum anienem flumen facio ab porto prope collina moenia pello ingens tamen praeda homo pecus ago


nihil eo anno belli expectantibus consulibus litterae M. Cinci —

nihil is annus bellum exspecto consul littera m cincius


deinde et ipsi milites simul copia materiae simul facilitate operis inducti alveos informes, nihil, dummodo innare aquae et capere onera possent, curantes, raptim, quibus se suaque transveherent, faciebant.

deinde et ipse miles simul copia materia simul facilitas opus induco alveus informo nihil dummodo inno aqua et capio onus possum curo raptim qui sui suum transveho facio


obtinuit tamen L. Lucretius, praefectus urbis, ut actiones tribuniciae in adventum consulum differrentur. erat et nova exorta causa motus.

obtineo tamen l lucretius praefectus urbs ut actio tribunicius in advenio consul differo sum et novo exorior causa moueo


desperato enim consulum senatusque auxilio, cum in ius duci debitorem vidissent, undique convolabant. neque decretum exaudiri consulis prae strepitu et clamore poterat, neque, cum decresset, quisquam obtemperabat.

despero enim consul senatus auxilium cum in ius duco debitor video undique convolo neque decretum exaudio consul prae strepitus et clamor possum neque cum decerno quisquam obtempero


a civibus abisse in socios; saepe deinde et Verginium consulem in contionibus velut vaticinantem audiebat, pestilens collegae munus esse, agros illos servitutem iis, qui acceperint, laturos, regno viam fieri. quid ita enim adsumi socios et nomen Latinum?

ab civis abeo in socius saepe deinde et verginium consul in contio velut vaticinor audio pestilens collega munus sum ager ille servitus is qui accipio fero regnum via fio quis ita enim adsumo socius et nomen latinus


paucorum inde dierum quiete sumpta et vixdum satis percurato vulnere ad Victumulas Uictumulas oppugnandas ire pergit.

paucus inde dies quiesco sumo et vixdum satis percuro vulnus ad victumulas uictumulas oppugno eo pergo


decem et sex milia militum haec fuere, robur omne virium eius regni. ad hoc duo milia caetratorum, quos peltastas appellant, Thracumque et Illyriorum — Trallis est nomen genti — par numerus,

decem et sex mille miles hic sum robur omnis vis is regnum ad hic duo mille caetrator qui peltastas appello thracus et illyrius tralles sum nomen gens par numerus


postulabantur ergo nobiles homines appellantibusque tribunos nemo erat auxilio, quin nonina nomina reciperentur.

postulo ergo nobilis homo appello tribunus nemo sum auxilium quin nonina nomen recipio


proditus deinde ab eis, qui in Insula erant, circumsessus ab universa civitate, quae Achradinam tenuerit, nequiquam palam atque aperte petitum regnum clam et dolo adfectare conatus sit et ne beneficio quidem atque honore potuerit vinci,

prodeo deinde ab is qui in insula sum circumsedeo ab universus civitas qui achradina teneo nequiquam palam atque apertus peto regnum clam et dolus adfectaris conor sum et ne beneficium quidem atque honor possum vinco


itaque ubi senatum metus cepit, si propalam tenderent, resisti multitudini concitatae non posse, obsecundando dilationem mal mali inveniunt.

itaque ubi senatus metus capio si propalam tendo requiro multitudo concito non possum obsecundo dilatio mal malus invenio


iam Carvilius Veliam et Palumbinum et HEerculaneum Herculaneum ex Samnitibus ceperat,

iam carvilius velia et palumbinus et heerculaneum herculaneus ex samnites capio


quingentos ferme passus longae eae fauces erant, latae baud haud amplius centum et viginti. in iis angustiis Leucas posita est, colli adplicata verso in orientem et Acarnaniam;

quingenti ferme patior longus is fauces sum fero baud haud amplus centum et viginti in is angustia leuca pono sum collum adplicata verso in orior et acarnania


insecuti etiam equites sunt, si quo casu in freto aestus morari aut deferre naves in terrain terram posset. et eos quidem, quos sequebantur, non sunt adepti; alias a Messana traicientis freto Regium naves conspexerunt.

insequor etiam eques sum si quo casus in fretus aestus moraris aut defero navo in terrain terra possum et is quidem qui sequor non sum adipiscor alius ab messana traicientis fretus regius navo conspicio


ceterum id minus miror, obscurum esse de hostium duce dedito missoque; id magis mirabile est, ambigi, Luciusne Cornelius dictator cum L. Papirio Cursore magistro equitum eas res ad Caudium atque inde Luceriam gesserit

ceterum is paruus miro obscurus sum de hostis dux dedo mitto is magis mirabilis sum ambago lucius cornelius dictator cum l papirius cursor magister eques is res ad caudium atque inde luceria gero


ut a veteribus accepimus, artiore, nisi in traiectu forte fluminis prohibendo aliquarum navium concursum in maius, ut fit, celebrantes navalis victoriae vanum titulum adpetivere.

ut ab vetus accipio artus nisi in traiectus fors flumen prohibeo aliquaris navis concurro in magnus ut fio celebro naval victoria vanus titulis adpetivere


auxilia nec ipsos missuros Attalo adversus Antiochum, socium et amicum populi Romani, nec Attali auxilia retenturos ultra, quam regi commodum esset;

auxilium neque ipse mitto attalus adverro antiochus socius et amicus populus romanus neque attal auxilium retendo ultra quam rex commodus sum


a Corintho Quinctius Anticyram traiecit; inde fratrem ad temptandam Acarnanum gentem misit.

ab corinthus quintius anticyra transiacio inde frater ad tento acarnanum gens mitto


locaverant aedem faciendam ex senatus consulto M. Livius C. Claudius censores M. Cornelio P. Sempronio consulibus; tredecim annis postquam locata erat, dedicavit ear eam M. Iunius Brutus, ludique ob dedicationem eius facti, quos primos scenicos fuisse Antias Valerius est auctor, Megalesia appellatos.

loco aedes facio ex senatus consultum m livius que claudus censor m cornelius p sempronius consul tredecim annus postquam loco sum dedico ear is m junius brutus ludo ob dedicatio is facio qui primus scaenicus sum antius valerius sum auctor megalesia appello


et erat familiaris usus, quod scribam eum quaestor Q. Petilius in decuriam legerat.

et sum familiaris utor qui scribo is quaestor q petilus in decuria lego


haec qui nuntiarent litterasque ad senatum ferrent, L. Aurelius Cotta C. Sulpicius Gallus Romam missi, simulque peterent, ut L. Aemilio confecta provincia decedere et deducere secum milites liceret atque dimittere.

hic qui nuntio littera ad senatus fero l aurelius cotta que sulpicius gallus roma mitto simul peto ut l aemilius conficio provincia decedo et deduco sui miles licet atque dimitto


Etruria prope omnis armata Sutrium, socios populi Romani, obsidebat; quorum legati opem rebus adfectis orantes cum senatum adissent, decretum tulere, ut dictator primo quoque tempore auxilium Sutrinis ferret.

etruria prope omnis armo sutrium socius populus romanus obsido qui legatus ops res afficio oro cum senatus adeo decretum fero ut dictator primus quoque tempus auxilium sutrinus fero


oppidum victores permissu consulis diripiunt, non tam ab ira nec ab odio, quam ut miles, coercitus in tot receptis ex potestate hostium urbibus, aliquo tandem loco fructum victoriae sentiret.

oppidum victor permitto consul diripio non tam ab ira neque ab odium quam ut miles coerceo in tot recipio ex potestas hostis urbs aliquis tandem locus fructus victoria sentio


quos ubi i effusos consul videt, tribuno militum tertiae legionis C. Aurunculeio imperat, ut equites legionis quanto maximo impetu possit in hostem emittat:

qui ubi eo effundo consul video tribunus miles tertius legio que aurunculeius impero ut eques legio quantus maximus impetus possum in hostis emitto


Perseus, in mediam invectus aciem, Graecos primo impetu avertit; quibus fusis cum gravis ab tergo instaret hostis, Thessalorum equitatus, qui a laevo cornu brevi spatio diiunctus in subsidiis fuerat extra concursum, primo spectator certaminis, deinde inclinata re maxumo usui fuit.

perseus in medius inveho acies graeci primus impetus averto qui fundo cum gravis ab tergum insto hostis thessalus equito qui ab laevus cornu brevis spatium diiunctus in subsidium sum extra concurro primus spectator certamen deinde inclino res magnus usus sum


quidam Achaeorum et initio ear eam se rem aspernatos testabantur et tunc pertinaciam increpitabant praetoris;

quidam achaeus et initium ear is sui res aspernor testo et tunc pertinacia increpito praetor


ceterum hoc demum anno, ut aedem etiam fieri senatus iuberet, bis eiusdem voti damnata re publica, in religionem venit.

ceterum hic demum annus ut aedes etiam fio senatus iubeo bis idem voveo damno res publicus in religio venio


nam si gradum, si caritatem filii apud te haberem, non in me querentem deprehensas insidias, sed in eum, qui fecisset, saevires,

nam si gradus si caritas filius apud tu habeo non in ego queror deprehendo insidiae sed in is qui facio saevires


mos erat Faliscis eodem magistro liberorum et comite uti, simulque plures pueri, quod hodie quoque in Graecia manet, unius curae demandabantur. principum liberos, sicut fere fit, qui scientia videbatur praecellere, erudiebat.

mos sum faliscus idem magister liberi et comes uti simul multus puer qui hodie quoque in graecia maneo unus cura demando princeps liber sicut fere fio qui scientia video praecello erudio


die festo alii alios per speciem celebrandarum cantu epularum invitant et vino, cuius avidum ferme id genus est,

dies festus alius alius per species celebrandaris cantus epularis invito et vinum qui avidus ferme is genus sum


si hoc in hac tam bene morata civitate accidere potuit, mirari quisquam potest aliquos fuisse apud nos, qui regis amicitiam petentes plebem nostram consiliis depravarent? qui tamen nihil ultra valuerunt, quam ut in officio cessaremus.

si hic in hic tam bene moror civitas accido possum miror quisquam possum aliquis sum apud nos qui rex amicitia peto plebs noster consilium depravarent qui tamen nihil ultra valeo quam ut in officium cesso


in campo Martio cum centuriatim populus citaretur et reus ad Capitolium manus tendens ab hominibus ad deos preces avertisset, apparuit tribunis, nisi oculos quoque hominum liberassent tanti memoria decoris, numquam fore in praeoccupatis beneficio animis vero crimini locum.

in campus martius cum centuriatim populus cito et reus ad capitolium manus tendo ab homo ad deus prex averto appareo tribunus nisi oculus quoque homo libero tantus memoria decor numquam sum in praeoccupo beneficium animus verus crimen locus


postquam Manlius dixit, quamquam patrum quoque plerosque captivi cognatione attingebant, praeter exemplum civitatis minime in captivos iam inde antiquitus indulgentis, pecuniae quoque summa homines movit,

postquam manlius dico quamquam pater quoque plerus captivus cognatio attingo praeter exemplum civitas paruus in captivus iam inde antiquus indulgeo pecunia quoque summus homo moveo


Gracchus minus centum militum iactura castris hostium potitus Cumas se propere recepit, ab Hannibale metuens, qui super Capuam in Tifatis habebat castra.

gracchus paruus centum miles iactura castrum hostis potior cumae sui properus recipio ab hannibal metuo qui super capua in tifata habeo castrum


consul nihil ad id quidem arbitro aut iudice opus esse dicere; cui enim non apparere ab eo, qui prior arma intulisset, iniuriam ortam, nec Philippum ab ullis bello lacessitum priorem vim omnibus fecisse?

consul nihil ad is quidem arbiter aut iudex opus sum dico qui enim non appareo ab is qui prior arma infero iniuria orior neque philippus ab ullus bellum lacesso prior vis omnis facio


Invenio apud quosdam extemplo consulatu inito profectos in Etruriam Fabium Deciumque sine ulla mentione sortis provinciarum certaminumque inter collegas, quae exposui.

invenio apud quidam extemplo consulatus ineo proficio in etruria fabius decius sine ullus mentio sors provinciaris certamen inter collega qui expono


augur in locum eius inauguratus Q. Fabius Maximus filius; in eiusdem locum pontifex — nam duo sacerdotia habuit — Ser. Sulpicius Galba.

augur in locus is inauguro q fabius magnus filius in idem locus pontifex nam duo sacerdotium habeo seruius sulpicius galba


Romanis etsi quietae res ex Etruria nuntiabantur, tamen, quia omnibus conciliis eam rem agitari adferebatur, ita muniebant,

romanus etsi quiesco res ex etruria nuntio tamen quia omnis concilium is res agitaris affero ita munio


haud minor Romae fit morbo strages, quam quanta ferro sociorum facta erat. consul, qui unus supererat, moritur; mortui et alii clari viri, M’. Valerius, T. Verginius Rutilus augures, Ser. Sulpicius curio maximus; et per ignota capita late vagata est vis morbi.

haud paruus roma fio morbus strages quam quantus ferrum socius facio sum consul qui unus supersum morior mortuus et alius clarus vir m valerius t verginius rutilus auguro seruius sulpicius curio magnus et per ignotus caput latus vago sum volo morbus


hoc tamen feliciter evenit, quod sicut vim adversus vos nequaquam, ita famam apud Graecos parem illi antiquae obtinent,

hic tamen feliciter evenio qui sicut vis adverro tu nequaquam ita fama apud graeci par ille antiquus obtineo


legati eo ab Roma gratulantes, quod e tanto periculo evasisset, venerunt.

legatus is ab roma gratulor qui e tantus periculum evado venio


sed primum, ne inpunita tam scelerata defectio esset, deinde, ne quis in provincia simul virtute tanta et felicitate perdomita relictus hostis dici posset.

sed primus ne impunis tam scelero defectio sum deinde ne quis in provincia simul virtus tantus et felicitas perdomo relinquo hostis dico possum


C. Cornelio et Q. Minucio consulibus omnium primum de provinciis consulum praetorumque actum.

que cornelius et q minucius consul omnis primus de provincia consul praetor ago


cum Macedonicum bellum in annum dilatum esset, ceteris praetoribus iam in provincias profectis, M. Iunius et Sp. Lucretius, quibus Hispaniae provinciae obvenerant, fatigantes saepe idem petendo senatum, tandem pervicerunt, ut supplementum sibi ad exercitum daretur: tria milia peditum, centum et quinquaginta equites in Romanas legiones scribere, in socialem exercitum quinque milia peditum et trecentos equites imperare sociis iussi.

cum macedonicus bellum in annus differo sum ceterus praetor iam in provincia proficio m junius et spurius lucretius qui hispania provincia obvenio fatigo saepe idem peto senatus tandem pervicerunt ut supplementum sui ad exercitus do tres mille pedes centum et quinquaginta eques in romanus legio scribo in social exercitus quinque mille pedes et trecenti eques impero socius iubeo


id errore viarum an exiguitate temporis Nero exsequi non potuerit, incertum est.

is error viaris an exiguitas tempus nero exsequor non possum incertus sum


tur tum interrex contione advocata “quod bonum, faustum felixque sit” inquit “Quirites, regem create; ita patribus visum est. patres deinde, si dignum, qui secundus ab Romulo numeretur, crearitis, auctores fient.”

tur tum interrex contio advoco qui bonus faustus felix sum inquam quiris rex creo ita pater video sum pater deinde si dignus qui secundus ab romulus numero creo auctor fio


C. Calpurnius vetitus ab Arretio movere exercitum, nisi cum successor venisset; idem et Tubulo imperatum, ut inde praecipue caveret, ne qua nova consilia orerentur.

que calpurnius veto ab arretium moveo exercitus nisi cum successor venio idem et tubulus impero ut inde praecipuus caveo ne qui novo consilium orerentur


cum ea nosse probam et antiqui moris feminam respondisset, opus esse sibi ea conventa dixit: mitteret nuntium ad eam, ut veniret.

cum is nosco proba et antiquus mos femina respondeo opus sum sui is convenio dico mitto nuntius ad is ut venio


omnem praestare regem aequum censebant, cuius culpa bellum excitatum esset, et non Ionia modo atque Aeolide deduci debere regia praesidia,

omnis praesto rex aequus censeo qui culpa bellum excitas sum et non ionium modo atque aeolides deduco debeo regius praesidium


elephanti sicut per artas praecipitesque vias magna mora agebantur, ita tutum ab hostibus, quacumque incederent, quia insuetis adeundi propius metus erat, agmen praebebant.

elephantus sicut per artus praecipito via magnus mora ago ita tueor ab hostis quicumque incedo quia insuesco adeo propius metus sum agmen praebeo


veritus deinde, ne quid inter vim tumultus atque ex concitatione animorum inconsulti certaminis oreretur, ipse, praemisso nuntio ad Marium Blossium praetorem Campanum postero die se Capuae futurum, proficiscitur e castris cum modico praesidio.

vereor deinde ne quis inter vis tumultus atque ex concitatio animus inconsultus certamen orior ipse praemitto nuntio ad marius blossius praetor campanus posterus dies sui capua sum proficisco e castrum cum modicus praesidium


cum Perseo socii vestri oppugnati, aut interfecti reguli principesque gentium aut populorum causa belli vobis fuere.

cum perseus socius vester oppugno aut interfacio regulis princeps gens aut populus causa bellum tu sum


forsitan aliquis dicat aut Veis ea nos facturos aut huc inde missuros sacerdotes nostros, qui faciant; quorum neutrum fieri salvis caerimoniis potest.

forsitan aliquis dico aut via is nos facio aut huc inde mitto sacerdos noster qui facio qui neuter fio salvus caerimonia possum


ita tum aegrae et adfectae civitati quodcumque adversi incideret, non rerum magnitudine sed viribus extenuatis, quae nihil, quod adgravaret) adgrauaret pati possent, aestimandum esse.

ita tum aeger et afficio civitas quicumque adverro incido non res magnitudo sed vis extenuo qui nihil qui adgravo adgravo patior possum aestimo sum


Philippo Aetolorum defectio Pellae hibernanti adlata est. itaque, quia primo vere moturus exercitum in Graeciam erat,

philippus aetolus defectio pella hiberno affero sum itaque quia primus verus moveo exercitus in graecia sum


inde in Telmessicum profecti sinum, qui latere uno Cariam altero Lyciam contingit, omisso consilio Patara amplius temptandi Rhodii domum dimissi sunt,

inde in telmessicus proficiscor sinum qui lateo unus caria alter lycia contingo omitto consilium patara amplus tento rhodius domus dimitto sum


par periculum praemio, quibus adversa pugnae fortuna fuisset. nam neque Romanis effugium ullum patebat in aliena ignotaque terra et Carthagini supremo auxilio effuso adesse videbatur praesens excidium.

par periculum praemium qui adverso pugna fortuna sum nam neque romanus effugius ullus pateo in alienus ignosco terra et carthago superus auxilium effundo adsum video praesens excidium


tum sibi quisque dux adhortatorque factus ad rem gerendam et nova de integro exorta pugna est, non illa ordinata per principes hastatosque ac triarios, nec ut pro signis antesignani, post signa alia pugnaret acies, nec ut in sua legione miles aut cohorte aut manipulo esset:

tum sui quisque dux adhortator facio ad res gero et novo de integer exorior pugno sum non ille ordino per princeps hastati atque triarii neque ut pro signum antesignanus post signum alius pugno acies neque ut in suus legio miles aut cohors aut manipulus sum


propter quod facinus tota legio, milia hominum quattuor, in foro Romae securi percussi sunt.

propter qui facinus totus legio mille homo quattuor in forum roma securus percutio sum


nihil sententiae suae mutassent, conlaudatis consulibus, quod perseverarent ad ultimum dissimiles decemvirorum esse, comitia habuit; et quinque tribunis plebi creatis cum prae studiis aperte petentium novem tribunorum alii candidati tribus non explerent, concilium dimisit nec deinde comitiorum causa habuit.

nihil sententia suus muto conlaudo consul qui persevero ad ulter dissimilis decemviri sum comitium habeo et quinque tribunus plebs creo cum prae studium apertus peto novo tribunus alius candidatus tres non expleo concilium dimitto neque deinde comitium causa habeo


scuto vobis magis quam gladio opus est. satis superque humilis est, qui iure aequo in civitate vivit nec inferendo iniuriam nec patiendo.

scutum tu magis quam gladius opus sum satis supo humilis sum qui ius aequus in civitas vivo neque infero iniuria neque patior


Etruriam pulsi petierunt et, quod legationibus nequiquam saepe temptaverant, id se tanto agmine armatorum mixtis terrore precibus acturos efficacius rati, postulaverunt principum Etrurine Etruriae concilium.

etruria pello peto et qui legatio nequiquam saepe tento is sui tantus agmen armator misceo terror prex ago efficax reor postulo princeps etrurine etruria concilium


quae ut Hannibalem non mediocri sollicitum cura habebat, tandem eum militiae magistrum delegisse Romanos cernentem,

qui ut hannibal non mediocris sollicitus cura habeo tandem is militia magister deligo romanus cerno


Fabius cum et ex temporis spatio et ex silentio ipso, quod, ubi paulo ante strepebant excitantes vocantesque ad arma, inde nulla accidebat vox, deductas custodias sensisset, ferri scalas ad ear eam partem muri, qua Bruttiorum cohortem praesidium agitare proditionis conciliator nuntiaverat, iubet.

fabius cum et ex tempus spatium et ex silentium ipse qui ubi paulus ante strepebant excito vocantesque ad arma inde nullus accido vox deduco custodio sentio fero scala ad ear is pars murus qui bruttius cohors praesidium agito proditio conciliator nuntio iubeo


an iam memoria exisse, cum tribunos militum idcirco potius quam consules creari placuisset, ut et plebeis pateret summus honos, quattuor et quadraginta annis neminem ex plebe tribunum militum creatum esse? quid crederent?

an iam memoria exeo cum tribunus miles idcirco potis quam consul creo placeo ut et plebeis pateo summus honor quattuor et quadraginta annus nemo ex plebs tribunus miles creo sum quis credo


credere regii genus pugnae, quo adsueverant, fore, ut equites in vicem insequentes refugientesque nunc tells telis uterentur, nunc terga darent, Illyriorum velocitas ad excursiones et impetus subitos usui esset, Cretenses in invehentem se effuse hostem sagittas conicerent.

credo regius genus pugna quo assuesco sum ut eques in vicis insequor refugio nunc tells telum uto nunc tergum do illyrius velocitas ad excursio et impetus subeo usus sum cretensis in invehentem sui effuse hostis sagitto conicio


inde L. Tarquinius regnare occepit, cui Superbo cognomen facta indiderunt, quia socerum gener sepultura prohibuit, Romulum quoque insepultum perisse dictitans,

inde l tarquinius regno occipio qui superbus cognomen facio indo quia socer gener sepelio prohibeo romulis quoque insepultus pereo dictito


uxor Syphacis, filia Hasdrubalis Poeni, occurrit; et cum in medio agmine armatorum Masinissam insignem cum armis tum cetero habitu conspexisset, regem esse, id quod erat, rata, genibus advoluta eius:

uxor syphacis filia hasdrubal poenus occurro et cum in medium agmen armator masinissa insignis cum arma tum ceterus habitus conspicio rex sum is qui sum reor genu advolvo is


quibus diebus a Casilino re bene gesta recessum est, eis Gracchus in Lucanis aliquot cohortes in ea regione conscriptas cum praefecto socium in agros hostium praedatum misit.

qui dies ab casilinus res bene gero recedo sum is gracchus in lucanus aliquot cohors in is regio conscribo cum praeficio socius in ager hostis praedor mitto


eodem anno classis Romana cum M. Valerio Laevino proconsule ex Sicilia in Africam transmissa ia in Uticensi Carthaginiensique agro late populations populationes fecit.

idem annus classis romanus cum m valerius laevinus proconsulis ex sicilia in africa transmitto ia in uticensis carthaginiensis ager latus populations populatio facio


a quo facessere iussa ex tanto tumultu cum se domum reciperet pervenissetque ad summum Cyprium vicum, ubi Dianium nuper fuit, flectenti carpentum dextra in Vrbium Urbium clivum, ut in collem Esquiliarum eveheretur, restitit pavidus atque inhibuit frenos is, qui iumenta agebat, iacentemque dominae Servium trucidatum ostendit.

ab quo facesso iubeo ex tantus tumultus cum sui domus recipio pervenissetque ad superus cyprium vicus ubi dianius nuper sum flecto carpentum dextera in vrbium urbs clivus ut in collis esquiliaris eveheretur resto pavidus atque inhibeo freni is qui iumentum ago jaceo domina servius trucido ostendo


nec praesens tantummodo effusa est laetitia, sed per multos dies gratis et cogitationibus et sermonibus renovata:

neque praesens tantummodo effundo sum laetitia sed per multus dies gratus et cogitatio et sermo renovo


naves onerariae sexaginta tres in portu expugnatae captaeque, quaedam cum suis oneribus, frumento, armis, aere praeterea ferroque et linteis et sparto et navali alia materia ad classem aedificandam,

navo oneraria sexaginta tres in portus expugno capio quidam cum suus onus frumentum arma aer praeterea ferrum et linteum et spartum et naval alius materia ad classis aedifico


hic pecnnia pecunia omnis hostium, sine qua neque illi gerere bellum possunt, quippe qui mercennarios exercitus alant, et quae nobis maximo usui ad conciliandos animos barbarorum erit;

hic pecnnia pecunia omnis hostis sine qui neque ille gero bellum possum quippe qui mercenarius exercitus alo et qui nos maximus usus ad concilio animus barbarus sum


sub Histrici finem belli apud Ligures concilia de bello haberi coepta.

sub histrix finis bellum apud ligur concilio de bellum habeo coepio


deinde saltu angusto superatis montibus, quos Cambunios vocant, descendit ad Azorum, Pythoum, Dolichen:

deinde saltus angustus supero mons qui cambunios voco descendo ad azorus pythoum dolicha


patres nostri cumr cum in Hispania Carthaginiensium et imperatores ibij et exercitas exercitus essent, ipsi nullum in ea militem haberent tamen addi hoc in foedere voluerunt, ut imperii sui Hiberus fluvius esset finis;

pater noster cumr cum in hispania carthaginiensis et imperator ibij et exerceo exercitus sum ipse nullus in is miles habeo tamen addo hic in foedus volo ut imperium suus hiberus fluvius sum finis


auditi de Tyrio advena primum Carthaginienses curam iniecere patribus, ne cum Antiocho simul et Poenis bellandum esset.

audio de tyrius advena primus carthaginiensis cura injacio pater ne cum antiochus simul et poenus bellor sum


“ Bellum bellum autem ipsum, cuius nomine triumphum petis, quo modo gessisti? loco aequo, tempore tuo pugnasti?

bellum bellum autem ipse qui nomen triumphus peto quo modo gero locus aequus tempus tuus pugno


duo inde legati iussu senatus in contionem sunt producti, atque ibi eadem, quae in — senatu, de rebus in Aetolia gestis exposuerunt.

duo inde legatus iussus senatus in contio sum produco atque ibi idem qui in senatus de res in aetolius gero expono


cui rescribi non placuit, nuntio ipsius, qui litteras attulerat, dici, praesidii causa ipsarum urbium Romanos facere.

qui rescribo non placeo nuntio ipse qui littera affero dico praesidium causa ipsaris urbs romanus facio


non cantus, non exultatio exsultatio armorumque agitatio vana, sed pectus animorum iraeque tacitae plenum; omnem ferociam in discrimen ipsum certaminis distulerat.

non cantus non exultatio exsultatio armus agitatio vanus sed pectus animus ira taceo plenus omnis ferocio in discrimen ipse certamen differo


quin Romae quoque in ipsa urbe secundum apum examen in foro visum adfirmantes quidam legiones se armatas in laniculo Ianiculo videre concitaverunt civitatem ad arma,

quin roma quoque in ipse urbs secundus apum examen in forum video adfirmo quidam legio sui armo in laniculo janiculum video concito civitas ad arma


nec, quod ab hoste crudelius pati possent, reliqui quicquam fuit, quam quae ab sociis patiebantur.

neque qui ab hostis crudelis patior possum reliquus quisquam sum quam qui ab socius patior


si quae pecuniae debentur, earum exactio esto; si quid ablatum est, id conquirendi cognoscendi repetendique item ius esto. si quas urbes, quas tradi oportet, ii tenent, quibus Antiochus dedit, et ex iis praesidia deducito,

si qui pecunia debeo is exactio sum si quis aufero sum is conquaero cognosco repeto item ius sum si qui urbs qui trado oportet is teneo qui antiochus do et ex is praesidium deduco


pervias faucis esse exercitibus. eos ipsos, quos cernant, legatos non pinnis sublime elatos Alpis transgressos. ne maiores quidem eorum indigenas, sed advenas Italiae cultores has ipsas Alpis ingentibus saepe agminibus cum liberis ac coniugibus migrantium modo tuto transmisisse.

pervius fauces sum exercitus is ipse qui cerno legatus non pinna sublimis effero alpis transgredior ne magnus quidem is indigena sed advena italia cultor hic ipse alpis ingens saepe agmen cum liber atque conjunx migro modo tueor transmitto


et, cum coacta vis magna pecorum praedaeque esset, paratum erat praesidium, per quod in castella eorum vicosque ageretur.

et cum cogo volo magnus pecus praeda sum paro sum praesidium per qui in castellum is vicus ago


missis duobus senatoribus in Capitolium ad consulem, uti rediret in curiam, et introductis Siculis senatus consultum recitatum est,

mitto duo senator in capitolium ad consul uti redeo in curia et introduco siculis senatus consulo recitas sum


is ad primos fines regni legatis obviam progressus, ut scriberent ipsi, quas vellent, pacis condiciones permisit: omnem pacem bonam iustamque fore sibi cum populo Romano.

is ad primus finis regnum legatus obvius progredior ut scribo ipse qui volo pax condicio permitto omnis pax bonus justus sum sui cum populus romanus


praetoria inde comitia habita. P. Manlius Vulso et L. Manlius Acidinus et C. Laetorius et L. Cincius Alimentus creati sunt.

praetorius inde comitium habeo p manlius vello et l manlius acidinus et que laetorius et l cincius alimentus creo sum


nec cum ullo asperiorem, quia ipse invicti ad laborem corporis esset, fuisse militiam pediti pariter equitique;

neque cum ullus asper quia ipse invictus ad labor corpus sum sum militia pedes pariter equio


et in supplementum consules scribere iussi ad tria milia peditum Romanorum, trecentos equites, quinque milia sociorum Latini nominis et quadrirngentos quadringentos equites.

et in supplementum consul scribo iubeo ad tres mille pedes romanus trecenti eques quinque mille socius latinum nomen et quadrirngentos quadringenti eques


novissimum ab Sabinis bellum ortum, multoque id maximum fuit; nihil enim per iram aut cupiditatem actum est, nec ostenderunt bellum prius quam intulerunt.

novus ab sabinum bellum orior multus is magnus sum nihil enim per ira aut cupiditas ago sum neque ostendo bellum prior quam infero


numquamne causa defiet, cur victi pacto non stetis? obsides Porsinnae dedistis: furto eos subduxistis; auro civitatem a Gallis redemistis: inter accipiendum aurum caesi sunt;

numquam causa defio cur vinco pacisco non sto obses porsinnae do furtum is subduco aurum civitas ab gallus reemo inter accipio aurum caedo sum


cum hic status rernm rerum in Italia Hispaniaque esset, T. Quinctio in Graecia ita hibernis actis, ut exceptis Aetolis, quibus nec pro spe victoriae praemia contigerant, nec diu quies placere poterat, universa Graecia simul pacis libertatisque perfruens bonis egregie statu suo gauderet

cum hic status rernm res in italia hispania sum t quintius in graecia ita hibernus ago ut excipio aetolus qui neque pro spes victoria praemium contingo neque diu quies placeo possum universus graecia simul pax libertas perfruor bonus egregius status suus gaudeo


aquae magnae bis eo anno fuerunt, Tiberisque agros inundavit cum magna strage tectorum pecorumque et hominum pernicie.

aqua magnus bis is annus sum tiberis ager inundo cum magnus strages tector pecus et homo pernicies


in equestribus quoque notis eadem servata causa; sed erant perpauci, quos ea infamia attingeret.

in equester quoque nosco idem servo causa sed sum perpaucus qui is infamia attingo


is, ubi legati, qui ad dedendas res missi erant, pace infecta redierunt, “ne nihil actum” inquit “hac legatione censeatis, expiatum est quidquid ex foedere rupto irarum in nos caelestium fuit.

is ubi legatus qui ad dedo res mitto sum pax inficio redeo ne nihil ago inquam hic legatio censeo expio sum quisquis ex foedus rumpo ira in nos caelestis sum


et tumultus quidem Gallicus et Ligustinus, qui principio eius anni exortus fuerat, haud magno conatu brevi oppressus erat;

et tumultus quidem gallicus et ligustinus qui principium is annus exorior sum haud magnus conatus brevis opprimo sum


civitates, quas praetervectus est, Miletus Myndus Halicarnassus Cnidus Cous, imperata enixe fecerunt.

civitas qui praetervehor sum miletus myndus halicarnassus cnidus cous impero enitor facio


ipsa humilitas eorum, patres conscripti, quam isti obiciunt, maximo argumento est me neminem, qui navatam operam rei publicae nostrae vellet, aversatum esse.

ipse humilitas is pater conscribo quam iste obicio maximus argumentum sum ego nemo qui navatam opera res publicus noster volo aversor sum


ne hoc quidem cernere eum, fore ut memoriae ac posteritati mandetur einsdem eiusdem collegii alterum e duobus tribunis plebis suas inimicitias remisisse rei publicae, alterum alienas et mandatas exercuisse.

ne hic quidem cerno is sum ut memoria atque posteritas mando einsdem idem collegium alter e duo tribunus plebs suus inimicitia remitto res publicus alter alienus et mando exerceo


postquam incolumem esse alterum consulem acceperunt, nuntium extemplo mittunt, quantae secum peditum equitumque copiae essent, sciscitatumque simul utrum Venusiam adduci exercitum an manure manere iuberet Canusi.

postquam incolumis sum alter consul accipio nuntius extemplo mitto quantus sui pedes equio copia sum sciscitor simul utrum venusia adduco exercitus an manure maneo iubeo canusium


utri obsidenda Capua, utri ad prohibendam obsidione patriam poIoam Romam veniundum esset.

uter obsido capua uter ad prohibeo obsidio patria poioam roma venio sum


Romani, cum bellum nequaquam contemnendum in Sicilia oreretur morsque tyranni duces magis inpigros dedisset Syracusanis, quam causam aut animos mutasset, M. Marcello alteri consulum eam provinciam decernunt.

romanus cum bellum nequaquam contemno in sicilia orior mors tyrannus dux magis impiger do syracusanus quam causa aut animus muto m marcellus alter consul is provincia decerno


Hannibal Acerris direptis atque incensis cum a Casino dictatorem Romanum legionesque * nimis accipi nuntiassent, ne quis tumultus tam propinquis hostium castris Capuae quoque oreretur, exercitum ad Casilinum ducit.

hannibal acerrae disrepo atque incendo cum ab casinus dictator romanus legio nimis accipio nuntio ne quis tumultus tam propinquus hostis castrum capua quoque orior exercitus ad casilinus duco


paulo post in urbem est ingressus consul non ab se magis enixe amovens culpam quam Tempanium meritis laudibus ferens. Maestae civitati ab re male gesta

paulus post in urbs sum ingredior consul non ab sui magis enitor amovens culpa quam tempanium meritum laus fero maestus civitas ab res malus gero


itaque omnia simul est aggressus et tecta murosque restituere et partim redimere servientis Lysimachenses, partim fuga sparsos per Hellespontum Chersonesumque conquirere et contrahere,

itaque omnis simul sum aggredior et tectum murus restituo et pars redimo servio lysimachenses pars fuga spargo per hellespontus cherronesus conquiro et contraho


quibus ita mandatum, ut iureiurando obsidibusque et pecunia accepta tum demum Rhodum proficiscerentur: duorum simul regum nomine incitari Rhodios ad bellum Romanum posse.

qui ita mando ut jurejuro obsidibusque et pecunia accipio tum demum rhodos proficisco duo simul rex nomen incitaris rhodii ad bellum romanus possum


eodem anno coloniam Latinam in castrum Frentinum triumviri deduxerunt A. Manlius Volso L. Apustius Fullo Q. Aelius Tubero, cuius lege deducebatur. tria milia peditum iere, trecenti equites, numerus exiguus pro copia agri.

idem annus colonia latinus in castra frentinum triumviri deduco ab manlius vulso l apustius fullo q aelius tubero qui lex deduco tres mille pedes eo trecenti eques numerus exiguus pro copia ager


non se inopia commeatus in loca iniqua incaute deductum, non agmine inexplorato euntem insidiis circumventum; vi aperta, armis, acie victum. nec suorum animos nec hostium in potestate habuisse: suum cuique ingenium audaciam aut pavorem facere.

non sui inopia commeatus in locum iniquus incautus deduco non agmen inexploratus eo insidiae circumvenio vis apertus arma acies vinco neque suus animus neque hostis in potestas habeo suus quisque ingenium audacia aut pavor facio


quod ad Hispanias attineret, aliquot annos iam ibi L. Cornelium Lentulum et L. Manlium Acidinum esse; uti consules cum tribunis agerent, ut, si iis videretur, plebem rogarent, cui iuberent in Hispania imperium esse;

qui ad hispania attineo aliquot annus iam ibi l cornelius lentulis et l manlius acido sum uti consul cum tribunus ago ut si is video plebs rogo qui iubeo in hispania imperium sum


secundum Macedonas ipsis Romanis ita concedentibus iubentibusque Athenienses, qui foeda passi iustius in crudelitatem saevitiamque regis invehi poterant, introducti sunt.

secundus macedonas ipse romanus ita concedo jubeo atheniensis qui foedus patior iustus in crudelitas saevitia rex inveho possum introduco sum


Fabius, ut Romam rediit, et in senatu et productus ad populum mediam orationem habuit, ut nec augere nec minuere videretur belli famam magisque in altero adsumendo duce aliorum indulgere timori quam suo aut rei publicae periculo consulere.

fabius ut roma redeo et in senatus et produco ad populus medius oratio habeo ut neque augeo neque minuo video bellum fama magus in alter adsumo dux alius indulgeo timor quam suus aut res publicus periculum consulo


mutata inde belli sedes est; ad Soram ex Samnio Apuliaque traductae legiones.

muto inde bellum sedes sum ad sora ex samnium appulia traduco legio


nihil illic imperatoriae artis ordinibus aut subsidiis locandis fuit; omnia ira militaris prope vesano impetu egit.

nihil illic imperatorius ars ordo aut subsidium loco sum omnis ira militaris prope vesanus impetus ago


secundis castris pervenit ad Dium metarique sub ipso templo, ne quid sacro in loco violaretur, iussit.

secundus castrum pervenio ad dius meto sub ipse templum ne quis sacro in locus violo iubeo


missis deinde, qui per colloquia principum et magistratuum temptarent animos, postquam nihil in potestate sua responderunt esse, ad urbem oppugnandam ducit.

mitto deinde qui per colloquium princeps et magistratus tento animus postquam nihil in potestas suus respondeo sum ad urbs oppugno duco


Arinen praefuisse Punico praesidio deditumque Romanis Antias Valerius, Magonem alii scriptores tradunt.

arinis praesum punicus praesidium dedo romanus antius valerius mago alius scriptor trado


ibi large partiendo praedam stipendioque praeterito cum fide exsolvendo cunctis civium sociorumque animis in se firmatis vere primo in Vaccaeos promotum bellum. Hermandica et Arbocala, eorum urbes, vi captae.

ibi largus partio praeda stipendium praetereo cum fides exsolvo cunctus civis socius animus in sui firmo verus primus in vaccaei promoveo bellum hermandica et arbocala is urbs vis capio


et duo imperia eo anno dari coepta per populum, utraque pertinentia ad rem militarem: unum, ut tribuni militum seni deni in quattuor legiones a populo crearentur, quae antea perquam paucis suffragio populi relictis locis dictatorum et consulum ferme fuerant beneficia; tulere ear eam rogationem tribuni plebei L. Atilius, C. Marcius;

et duo imperium is annus do coepio per populus uter pertineo ad res militaris unus ut tribunus miles senex deni in quattuor legio ab populus creo qui antea perquam paucus suffragium populus relinquo locus dictator et consul ferme sum beneficium fero ear is rogatio tribunus plebes l atilius que marcius


temptatum domi per dictatorem, ut ambo patricii consules crearentur, rem ad interregnum perduxit.

temptas domus per dictator ut ambo patricius consul creo res ad interregnum perduco


certa deinde sorte senatus consultum factum est, quod populus Romanus eo tempore duellum iussisset esse cum rege Antiocho, quique sub imperio eius essent, ut eius rei causa supplicationem imperarent consules, utique M’. Acilius consul ludos magnos Iovi voveret et dona ad omnia pulvinaria.

certus deinde sors senatus consulo facio sum qui populus romanus is tempus bellum iubeo sum cum rex antiochus quisque sub imperium is sum ut is res causa supplicatio impero consul utique m acilius consul ludus magnus iuppiter voveret et donum ad omnis pulvinaris


nec virtutis praemium petimus; modo experiri animum et virtutem exercere liceat. laborem et periculum petimus, ut virorum, ut militm militum officio fungamur.

neque virtus praemium peto modo experior animus et virtus exerceo licet labor et periculum peto ut vir ut militm miles officium fungor


iisdem diebus, omnia simul inclinante fortuna, Rhodii quoque ad vindicandam a Philippo continents continentis regionem — Peraeam vocant — possessam maioribus suis,

idem dies omnis simul inclino fortuna rhodius quoque ad vindico ab philippus continents contineo regio peraea voco possessus magnus suus


nam si, quae tunc temporis causa aut decrevit senatus aut populus iussit, in perpetuum servari oportet, cur pecunias reddimus privatis? cur publica praesenti pecunia locamus?

nam si qui tunc tempus causa aut decerno senatus aut populus iubeo in perpetuus servaris oportet cur pecunia reddo privo cur publicus praesens pecunia loco


eumque contiones domi habere ac non dubia regni consilia esse. tempus agendae rei nondum stare; cetera iam convenisse; et tribunos mercede emptos ad prodendam libertatem et partita ducibus multitudinis ministeria esse. serius se paene, quam tutum fuerit, ne cuius incerti vanique auctor esset, ea deferre. Quae quae postquam sunt audita,

is contio domus habeo atque non dubius regnum consilium sum tempus ago res nondum sto ceterus iam convenio et tribunus merces emo ad prodo libertas et partio dux multitudo ministerium sum serus sui paene quam tueor sum ne qui incertus vanus auctor sum is defero qui qui postquam sum audio


litterae deinde recitatae Q. Marcii consulis sunt, quemadmodum saltu superato in Macedoniam transisset:

littera deinde recito q marcius consul sum quemadmodum saltus supero in macedonia transeo


ubi inluxit, subductae primo stationes, deinde propius adeuntibus insolitum silentium admirationem fecit.

ubi inluceo subduco primus statio deinde propius adeo insolitus silentium admiratio facio


alteri consuli novus omnis exercitus decretus. L. Lentulo, prioris anni consuli, prorogatum imperium, vetitusque aut ipse provincia decedere prius aut veterem deducere exercitum, quam cum legionibus novis consul venisset.

alter consul novus omnis exercitus decerno l lentulus prior annus consul prorogo imperium vetitusque aut ipse provincia decedo prior aut vetus deduco exercitus quam cum legio novus consul venio


itaque periculum est, nisi, quid in utraque re vani sit, docuerimus, ne quis error vobis offundatur.

itaque periculum sum nisi quis in uter res vanus sum doceo ne quis error tu offundo


mos erat tum, nondum hac effusione inducta bestiis omnium gentium circum conplendi, varia spectaculorum conquirere genera; nam semel quadrigis, semel desultore misso vix unius horae tempus utrumque curriculum conplebat.

mos sum tum nondum hic effusio induco bestia omnis gens circum conpleo vario spectaculum conquiro genus nam semel quadrigae semel desultor mitto vix unus hora tempus uterque curriculis conpleo


hoc metu iniecto Lacedaemoniis imperatum prlimum, uti muros diruerent; deinde, ut omnes externi auxiliares, qui mercede apud tyrannos militassent, terra Laconica excederent;

hic metus injecto lacedaemonius impero prlimum uti murus diruo deinde ut omnis externus auxiliaris qui merces apud tyrannus milito terra laconicum excedo


iam Romani ad spectaculum pugnae eius frequentes exierant, et Campani non vallum modo castrorum sed moenia etiam urbis prospectantes repleverant.

iam romanus ad spectaculum pugna is frequens exeo et campanus non valles modo castrum sed moenia etiam urbs prospecto repleo


quod inceptum eorum fors inpediit; nam tantus repente effusus est imber, ut nec accendi facile pateretur et extingueret accensa.

qui incipio is fors inpediit nam tantus repens effundo sum imber ut neque accendo facilis pateo et extingueret accendo


quibus cum gratias in senatu egisset dictator, satis iam omnibus ad id bellum paratis ludos magnos ex senatus consulto vovit Veis captis se facturum aedemque Matutae matris refectam dedicaturum iam ante ab rege Ser. Tullio dedicatam.

qui cum gratia in senatus ago dictator satis iam omnis ad is bellum paro ludus magnus ex senatus consultum voveo via capio sui facio aedes matuta mater reficio dedico iam ante ab rex seruius tullius dedico


in bona deinde L. Scipionis possessum publice quaestores praetor misit. neque in iis non modo vestigium ullum comparuit pecuniae regiae, sed nequaquam tantum redactum est, quantae summae damnatus fuerat.

in bonus deinde l scipio possessus publicus quaestor praetor mitto neque in is non modo vestigium ullus compareo pecunia regia sed nequaquam tantus redigo sum quantus summa damno sum


civitasque Rhodiis data, quem ad modum Rhodii prius Atheniensibus dederant.

civitas rhodius do qui ad modus rhodius prior atheniensis do


isdem mandavit, ut protinus Numidas, qui intra praesidia Carthaginiensium auxiliares essent, ad transitionem perlicerent.

idem mando ut protinus numida qui intra praesidium carthaginiensis auxiliaris sum ad transitio perlicet


triumphum nec ipsos postulasse nec delatum iis ab senatu accipio, nec traditur causa spreti aut non sperati honoris.

triumphus neque ipse postulo neque defero is ab senatus accipio neque trado causa sperno aut non spero honor


triumviri item creati ad supplendum Venusinis colonorum numerum, quod bello Hannibalis attenuatae vires eius coloniae erant, C. Terentius Varro, T. Quinctius Flamininus, P. Cornelius Cn. f. Scipio. hi colonos Venusiam adscripserunt.

triumviri item creo ad suppleo venusinis colonus numerus qui bellum hannibal adtenuo vireo is colonia sum que tero varro t quintius flamininus p cornelius cn f scipio hic colonus venusia adscribo


postquam animadverterit eos, qui liberassent patriam, servare etiam liberatam velle atque undique consuli in medium, non dubitasse, quin et corpus suum et cetera omnia, quae suae fidei tutelaeque essent, quoniam eum, qui mandasset, suus furor absumpsisset, patriae restitueret.

postquam animadverto is qui libero patria servaris etiam libero volo atque undique consul in medius non dubito quin et corpus suus et ceterus omnis qui suus fides tutela sum quoniam is qui mando suus furor absumo patria restituo


sed Punicum abhorrens ab Latinorum nominum pronuntiatione os, Casilinum pro Casino dux ut acciperet, fecit, aversusque ab suo itinere per Allifanum Caiatinumque et Calenum agrum campum Stellatem descendit.

sed punicus abhorreo ab latinum nomen pronuntiatio os casilinus pro casinus dux ut accipio facio averto ab suus iter per allifanus caiatinumque et calenus ager campus stellatem descendo


postquam neque elicere Poenum ad certamen obversati castris poterant neque castrorum oppugnatio facilis erat,

postquam neque elices poenus ad certamen obverso castrum possum neque castrum oppugnatio facilis sum


legatis missis pacti quinquaginta talentis et viginti milibus medimnum tritici, viginti hordei, pacem impetraverunt.

legatus mitto paciscor quinquaginta talentum et viginti mille medimnum triticum viginti hordeum pax impetro


comitia tribunis consulari potestate tribus creandis indicuntur. quibus indictis extemplo quicumque aliquid seditiose dixerat aut fecerat umquam,

comitium tribunus consularis potestas tres creo indico qui indico extemplo quicumque aliquis seditiosus dico aut facio umquam


aliquid etiam inflabat animos classis Rhodia ad Samum per occasionem fraude praeparatam absumpta.

aliquis etiam inflo animus classis rhodius ad samos per occasio fraus praeparo absumo


ita ex omnibus partibus, ab fronte, ab latere, ab tergo, trucidantur Hispani Liguresque, et ad Gallos iam caedes pervenerat. ibi minimum certaminis fuit:

ita ex omnis pars ab frons ab lateo ab tergum trucido hispanus ligur et ad galli iam caedes pervenio ibi paruus certamen sum


Messenii sine responso dimissis legatis moverant bellum,

messenius sine respondeo dimitto legatus moveo bellum


prodeundum in contionem Fulvio praetori esse, indicandas populo publicas necessitates cohortandosque, qui redempturis auxissent patrimonia, ut rei publicae,

proeo in contio fulvius praetor sum indico populus publicus necessitas cohorto qui redemptura augeo patrimonium ut res publicus


Nero non suadere modo, sed summa ope orare institit, ne consilium suum, quod tutum celeritas fecisset, temerarium morando facerent:

nero non suadeo modo sed summus ops oro insto ne consilium suus qui tueor celeritas facio temerarius moror facio


sed, ut in re subita, parum explorato itinere ad iugum perrexit, quod hostes ceperant parte alia adgressi. ita caesa ab tergo legio atque in medio, cum hostis undique urgeret, circumventa.

sed ut in res subeo parum exploro iter ad iugum pergo qui hostis capio pars alius aggredior ita caedo ab tergum legio atque in medium cum hostis undique urgeo circumvenio


Roma an Carthago iura gentibus daret, ante crastinam noctem scituros; neque enim Africam aut Italiam, sed orbem terrarum victoriae praemium fore;

roma an carthago ius gens do ante crastinus nox scio neque enim africa aut italia sed orbis terra victoria praemium sum


tamen, ne culpam malis adderent, pro se quisque nec hortante ullo nec imperante ad muniendum versi castra propter aquam vallo circumdant, sua ipsi opera laboremque inritum,

tamen ne culpa malus addo pro sui quisque neque horto ullus neque impero ad munio verro castrum propter aqua vallo circumdo suus ipse opus laboro irritus


nec spem salutis nec perniciem propiorem umquam civitati ulli fuisse.

neque spes salus neque pernicies propiorem umquam civitas ullus sum


ego nec de Ambraciensibus nec de Aetolis decerni quicquam absente M. Fulvio patiar.”

ego neque de ambraciensis neque de aetolus decerno quisquam absum m fulvius patior


virorum et maxime Icili vox tota tribuniciae potestatis ac provocationis ad populum ereptae publicarumque indignationum erat.

vir et magnus icilis vox totus tribunicius potestas atque provocatio ad populus eripio publica indignatio sum


idem L. Oppio de alteris decumis exigendis in Sardinia imperatum; ceterum non in Graeciam sed Romam id frumentum portari placere.

idem l oppius de alter decimus exigo in sardinia impero ceterum non in graecia sed roma is frumentum porto placeo


interim quieto Romano, qui expeditus, quantum umeris inter arma geri posset frumenti, secum attulisset, defutura omnia. Consul consul palatos per agros cum vidisset hostes,

interim quiesco romanus qui expedio quantus umerus inter arma gero possum frumentum sui affero desum omnis consul consul palo per ager cum video hostis


consules dilectibus aliisque, quae Romae agendae erant, peractis rebus in Ligures provinciam exercitum duxerunt.

consul delectus alius qui roma ago sum perago res in ligur provincia exercitus duco


ubi cum proeliis quidem superior Romanus esset, ad urbem ipsam Pedum castraque sociorum populorum, quae urbi adiuncta erant, integer labor restaret,

ubi cum proelium quidem superus romanus sum ad urbs ipse pedum castro socius populus qui urbs adjungo sum integer labor resto


Romanus eisdem ad Thetideum castris cum se tenuisset, exploratum tamen, ubi hostis esset, decem turmas equitum et mille pedites misit monitos, ut ab insidiis, quas dies obscurus apertis quoque locis tecturus esset,

romanus idem ad thetideum castrum cum sui teneo exploro tamen ubi hostis sum decem turma eques et mille pedito mitto moneo ut ab insidiae qui dies obscurus apertus quoque locus tego sum


ioco etiam Marcius cunctantis movit. “minor” inquit “ad maiores et” — quod Philippo ipsi cognomen erat — “filius ad patrem transeat.” facile persuasum id regi est.

iocus etiam marcius cuncto moveo paruus inquam ad magnus et qui philippus ipse cognomen sum filius ad pater transeo facilis persuadeo is rex sum


“nostra victoria est, milites,” inquit, “si quid di vatesque eorum in futurum vident. itaque, ut decet certae spei plenos et cum inparibus manus conserturos, pilis ante pedes positis gladiis tantum dextras armemus. ne procurri quidem ab acie velim, sed obnixos vqs uos stabili gradu impetum hostium excipere.

noster victoria sum miles inquam si quis deus vates is in sum video itaque ut decet certus spes plenus et cum inparis manus consero pila ante pes pono gladius tantus dexter armo ne procurro quidem ab acies volo sed obnitor vqs tu stabilis gradus impetus hostis excipio


itaque Cn. Genucio L. Aemilio Mamercino iterum consulibus, cum piaculorum magis conquisitio animos quam corpora morbi adficerent, repetitum ex seniorum memoria dicitur, pestilentiam quondam clavo ab dictatore fixo sedatam.

itaque cn genucio l aemilius mamercino iterum consul cum piaculum magis conquisitio animus quam corpus morbus afficio repeto ex senex memoria dico pestilentia quondam clavus ab dictator figo sedo


ubi cum aurum ostenderent, quod summam talenti Attici — tanti enim pepigerat — expleret, mulier lingua sua, stringerent ferrum et centurionem pensantem aurum occiderent, imperavit.

ubi cum aurum ostendo qui summa talentum atticus tantus enim pepigerat expleo mulier lingua suus stringo ferrum et centurio penso aurum occido impero


iam de deorum immortalium templis spoliatis in capta urbe qualem calumniam ad pontifices attulerit?

iam de deus immortalis templum spolio in capio urbs qual calumnia ad pontifex affero


se in nullo usquam cessaturum officio. ea merita in se senatus fuisse, cum Romae esset, eam comitatem iuventutis, ut pro rege, non pro obside omnibus ordinibus fuerit.

sui in nullus usquam cesso officium is mereo in sui senatus sum cum roma sum is comitas iuventus ut pro rex non pro obsido omnis ordo sum


itaque per se ipsi conscriptis armatisque iuventutis suae quindecim milibus ad Crotonem oppugnandum pergunt ire,

itaque per sui ipse conscribo armo iuventus suus quindecim mille ad croto oppugno pergo eo


sed priusquam consules ab urbe — iusserat enim senatus defendi Auruncos —

sed priusquam consul ab urbs iubeo enim senatus defendo aurunci


Regium quondam in praesidium missa legio interfectis per scelus principibus civitatis urbem opulentam per decem annos tenuit;

regius quondam in praesidium mitto legio interficio per scelus princeps civitas urbs opulentus per decem annus teneo


usque ad mediam aciem terror pervenit. ibi simul perturbati ordines et impeditus intercursu suorum usus praelongarum hastarum — sarisas Macedones vocant — intulere signa Romanae legiones et pila in perturbatos coniecere.

usque ad medius acies terror pervenio ibi simul perturbo ordo et impedio intercursus suus utor praelongaris hastaris sarisa macedones voco infero signum romanus legio et pilum in perturbo conicio


cum hoc equite, cum hoc pedite pugnaturi estis; reliquias extremas hostis, non hostem habetis; ac nihil magis vereor, quam ne, cum vos pugnaveritis, Alpes vicisse Hannibalem videantur.

cum hic eques cum hic pedo pugno sum reliquiae exter hostis non hostis habeo atque nihil magis vereor quam ne cum tu pugnaveritis alpis vinco hannibal video


Hispaniae ipsos lugebant desiderabantque duces, Gnaeum magis, quod diutius praefuerat iis priorque et favorem occupaverat et specimen iustitiae temperantiaeque Romanae primus dederat.

hispania ipse lugeo desidero dux gnaeus magis qui diu praesum is prior et favor occupo et specimen justitia temperantia romanus primus do


verum enim vero tantum Pleminius Hamilcarem praesidii praefectum, tantum praesidiarii milites Romani Poenos scelere atque avaritia superaverunt, ut non armis, sed vitiis videretur certari.

verus enim verus tantus pleminius hamilcaris praesidium praeficio tantus praesidiarius miles romanus poeni scelus atque avaritia supero ut non arma sed vitium video certaris


et tantum animorum in dies nobis decrescit, ut, ad quem ante annos septemdecim exercitum et classem habentem tribunos plebis aedilemque mittere in Siciliam ausi sumus, qui prenderent eum et Romam reducerent, ad eum privatum ex villa sua extrahendum ad causam dicendam mittere non audeamus” — ;

et tantus animus in dies nos decresco ut ad qui ante annus septendecim exercitus et classis habeo tribunus plebs aedilis mitto in sicilia audeo sum qui prehendo is et roma reduco ad is privo ex villa suus extraho ad causa dico mitto non audeo


plebeii quoque gratiosi homines petebant, L. Porcius Q. Terentius Culleo Cn. Baebius Tamphilus, et hi repulsis in spem impetrandi tandem aliquando honoris dilati.

plebeius quoque gratiosus homo peto l porcius q tero culleus cn baebius tamphilus et hic repello in spes impetro tandem aliquando honor differo


eques immissus turbavit extemplo aciem eorum. pedestre proelium nullius ferme certaminis fuit;

eques immitto turbo extemplo acies is pedestre proelium nullus ferme certamen sum


dari potuere tricena iugera in pedites, sexagena in equites. Apustio auctore tertia pars agri dempta est, quo postea, si vellent, novos colonos adscribere possent. vicena iugera pedites, quadragena equites acceperunt.

do possum triceni iugerum in pedito sexageni in eques apustio auctor tertius pars ager dempta sum quo postea si volo novi colonus adscribo possum viceni iugerum pedito quadrageni eques accipio


Hannibal curae sibi fore rem Campanam pollicitus in praesentia duo milia equitum cum legatis mittit, quo praesidio agros populationibus possent prohibere.

hannibal cura sui sum res campanus polliceor in praesens duo mille eques cum legatus mitto quo praesidium ager populatio possum prohibeo


haud displicet res Tullo, quamquam cum indole animi tum spe victoriae ferocior erat. quaerentibus utrimque ratio initur, cui et fortuna ipsa praebuit materiam.

haud displiceo res tullus quamquam cum indoles animus tum spes victoria ferox sum quaero utrimque ratio ineo qui et fortuna ipse praebeo materia


reliquum anni cum M. Servilio magistro equitum circumeundis Italiae urbibus, quae bello alienatae fuerant, noscendisque singularum causis consumpsit.

reliquus annus cum m servilius magister eques circumeo italia urbs qui bellum alieno sum nosco singularis causa consumo


nunc quoque accersas censeo omnis navalis terrestrisque copias; sequantur classem onerariae cum commeatibus; nam hic sicut ad belli munera pauci sumus, sic nimis multi pro inopia commeatuum. commeatum.

nunc quoque arcesso censeo omnis naval terrestris copia sequor classis oneraria cum commeatus nam hic sicut ad bellum munus paucus sum sic nimis multus pro inopia commeatus commeatus


sed tum quoque aut verbo adsentiebatur aut pedibus in sententiam ibat, donec cognati hominis eum causa M. Livii Macati, cum fama eius ageretur, stantem coegit in senatu sententiam dicere.

sed tum quoque aut verbum adsentio aut pes in sententia eo donec cognatus homo is causa m livius macatus cum fama is ago sto cogo in senatus sententia dico


censoribus quoque eguit annus maxime propter incertam famam aeris alieni, adgravantibus summam etiam invidiosius tribunis plebis, cum ab iis elevaretur, quibus fide magis quam fortuna debentium laborare creditum videri expediebat.

censor quoque egeo annus magnus propter incertus fama aer alienus adgravantibus summa etiam invidiosus tribunus plebs cum ab is elevo qui fides magis quam fortuna debeo laboro credo video expedio


inde Algido Tusculum petiit, nec receptus moenibus infra Tusculum dextrorsus Gabios descendit. inde in Pupiniam exercitu demisso octo milia passuum ab Roma posuit castra.

inde algidus tusculis peto neque recipio moenia infra tusculis dextrorsus gabii descendo inde in pupinia exercitus demitto octo mille passus ab roma pono castrum


aeris tulit in triumpho ducenta triginta septem milia quingentos, argenti bigati undeoctoginta milia; septuageni aeris militibus divisi, duplex centurioni, triplex equiti.

aer fero in triumphus ducenti triginta septem mille quingenti argentum bigatus undeoctoginta mille septuageni aer miles divido duplex centurio triplex equio


in haec tanta praemia dignos parate animos, ut crastino die bene iuvantibus diis acie decernamus.”

in hic tantus praemium dignus paro animus ut crastinus dies bene juvo diuus acies decerno


et Histri adiecti, quod Tarentini Brundisinique nuntiabant maritimos agros infestos transmarinarum navium latrociniis esse. eadem Massilienses de Ligurum navibus querebantur.

et histrus adicio qui tarentinus brundisini nuntio maritimus ager infestus transmarinaris navis latrocinium sum idem massiliensis de ligur navis queror


Movisse Camillus cum alia oratione tum ea, quae ad religiones pertinebat, maxime dicitur; red sed rem dubiam decrevit vox opportune emissa, quod, cum senatus post paulo de his rebus in curia Hostilia haberetur cohortesque ex praesidiis revertentes forte agmine forum transirent, centurio in comitio exclamavit: “signifer, statue signum;

moveo camillus cum alius oratio tum is qui ad religio pertineo magnus dico red sed res dubius decerno vox opportunus emitto qui cum senatus post paulus de hic res in curia hostilius habeo cohorto ex praesidium revorto fors agmen forum transeo centurio in comitium exclamo signifer statuo signum


incohata res iam ante de Masinissa aliis atque alis de causis dilata erat, quod Numida cum ipso utique congredi Scipione volebat atque eius dextra fidem sancire: ea tum itineris tam longi ac tam devii causa Scipioni fuit.

incoho res iam ante de masinissa alius atque ala de causa differo sum qui numida cum ipse utique congredior scipio volo atque is dextera fides sancio is tum iter tam longus atque tam devius causa scipio sum


auditis hostium copiis respicerent suum ipsi exercitum, quantum numero, quantum genere militum praestarent tironibus raptim ad id bellum conscriptis ipsi, a pueris eruditi artibus militiae, tot subacti atque durati bellis.

audio hostis copia respicio suus ipse exercitus quantus numerus quantus genus miles praesto tiro raptim ad is bellum conscribo ipse ab puer erudio ars militia tot subigo atque duro bellum


Elei auxilium adversus Achaeos petebant, quos post bellum non ex sua sententia indictum Antiocho primum civitati suae arma illaturos credebant.

elei auxilium adverro achaeus peto qui post bellum non ex suus sententia indico antiochus primus civitas suus arma illaturos credo


ille primum dies fortuna vetere abundantes Etruscorum fregit opes. caesum in acie, quod roboris fuit; castra eodem impetu capta direptaque.

ille primus dies fortuna veto abundo etruscus frango ops caedo in acies qui robur sum castrum idem impetus capio direptor


si veteres milites non redeant in patriam, novi legantur, brevi neminem superfuturum. itaque, quod propediem res ipsa negatura sit, priusquam ad ultimam solitudinem atque egestatem perveniant, negandum populo Romano esse.

si vetus miles non redeo in patria nosco lego brevis nemo supersum itaque qui propediem res ipse nego sum priusquam ad ulter solitudo atque egestas pervenio nego populus romanus sum


quid igitur incidit? magna fortuna populi Romani est, magnum et terribile nomen. recenti ruina Hannibalis Philippi Antiochi prope attoniti erant. tantae corporum moles fundis sagittisque in fugam consternatae sunt; gladius in acie cruentatus non est Gallico bello;

quis igitur incido magnus fortuna populus romanus sum magnus et terribilis nomen recens ruina hannibal philippus antiochus prope attono sum tantus corpus moles fundo sagitta in fuga consterno sum gladius in acies cruento non sum gallicus bellum


omissa itaque spe per vim atque arma subeundi obsidionem parant, cuius ad id tempus inmemores et quod in urbe fuerat frumentum incendiis urbis absumpserant, et ex agris per eos ipsos dies raptum omne Veios erat.

omitto itaque spes per vis atque arma subeo obsidio paro qui ad is tempus immemor et qui in urbs sum frumentum incendium urbs absumo et ex ager per is ipse dies rapio omnis veii sum


classe tradita Heraclidi, ut Maroneam peteret, ipse terra eodem cum expeditis duobus milibus peditum, equitibus ducentis pergit.

classis trado heraclides ut maronea peto ipse terra idem cum expeditus duo mille pedes eques ducenti pergo


utique Faeceniae Feceniae Hispalae datio, deminutio, gentis enuptio, tutoris optio item esset, quasi ei vir testamento dedisset; utique ei ingenuo nubere liceret, neu quid ei qui ear eam duxisset ob id fraudi ignominiaeve esset;

utique faeceniae feceniae hispalae datio deminutio gens enuptio tutor optio item sum quasi is vir testamentum do utique is ingenuus nubo licet neu quis is qui ear is duco ob is fraus ignominiaeve sum


clamore sublato principia Latinorum perturbant hastisque ora fodientes primo robore virorum caeso per alios manipulos velut inermes prope intacti evasere tantaque caede perrupere cuneos, ut vix quartam partem relinquerent hostium.

clamor tollo principia latinum perturbo hasta os fodio primus robur vir caedo per alius manipulus velut inermis prope intactus evado tantus caedes perrumpo cuneus ut vix quartus pars relinquo hostis


Gentius, rex Illyriorum, fecerat potius, cur suspectus esset Romanis, quam satis statuerat, utram foveret partem, impetuque magis quam consilio his aut illis se adiuncturus videbatur.

gentius rex illyrius facio potis cur suspicio sum romanus quam satis statuo uter foveo pars impetus magis quam consilium hic aut ille sui adjungo video


a Capua exiret, nihil usquam pristinae disciplinae tenuit.

ab capua exeo nihil usquam pristinus disciplina teneo


nec minor caedes in urbe quam in proelio fuit, donec abiectis armis nihil praeter vitam petentes dictatori deduntur. urbs castraque diripiuntur.

neque paruus caedes in urbs quam in proelium sum donec abicio arma nihil praeter vita peto dictator dedo urbs castro diripio


per multas horas intenti utrimque velut iam futurum impetum expectavere; postquam haud procul occasu solis redeundi in castra tempus erat, regii signis collatis abire agmine ad iter magis quam ad pugnam composito coepere.

per multus hora intendo utrimque velut iam sum impetus expectavere postquam haud procul occasus sol redeo in castrum tempus sum regius signum confero abeo agmen ad iter magis quam ad pugna compono coepio


haec contentio minime idoneo tempore, cum tantum belli in manibus esset, occupaverat cogitationes hominum,

hic contentio paruus idoneus tempus cum tantus bellum in manus sum occupo cogitatio homo


itaque circumspiciens dicta factaque sua, ne cuius suspiciones augeret, maxime ab omni mentione et contagione Romanorum abstinebat, ut neque scribi sibi vellet, quia hoc praecipue criminum genere exasperari patris animum sentiebat.

itaque circumspicio dictum facio suus ne qui suspicio augeo magnus ab omnis mentio et contagio romanus abstineo ut neque scribo sui volo quia hic praecipuus crimen genus exasperaris pater animus sentio


Collatia et quidquid citra Collatiam agri erat, Sabinis ademptum; Egerius — fiatris fratris hic filius erat regis — Collatiae in praesidio relictus. deditosque Collatinos ita accipio eamque deditionis formulam esse;

collatia et quisquis citer collatia ager sum sabinum adimo egerius fiatris frater hic filius sum rex collatia in praesidium relinquo dedo collatini ita accipio eo deditio formula sum


ibi Eurylochus ei Magnetarches principesque Magnetum ab Demetriade occurrerunt, quorum frequentia laetus die postero in portum urbis navibus est invectus; copias baud haud procul inde exposuit.

ibi eurylochus is magnetarches princeps magnes ab demetrias occurro qui frequentia laetus dies posterus in portus urbs navis sum inveho copia baud haud procul inde expono


ab eo quoque spretum consulis imperium est; et circumfusus exercitus, favens imperatorum causae et consuli infestus, animos ad non parendum addebat.

ab is quoque sperno consul imperium sum et circumfundo exercitus faveo imperator causa et consul infestus animus ad non pareo addo


has condiciones legati cum domum referre iussi in contione ederent, et Gisgo ad dissuadendam pacem processisset audireturque a multitudine inquieta eadem et inbelli,

hic condicio legatus cum domus refero iubeo in contio edo et gisgo ad dissuadeo pax procedo audio ab multitudo inquietus idem et imbellis


Mago inde remissis ab Hasdrubale navibus Gades petit; ceteri deserti ab ducibus, pars transitione, pars fuga dissupati per proximas civitates sunt, nulla numero aut viribus manus insignis.

magus inde remitto ab hasdrubal navis gades peto ceterus desero ab dux pars transitio pars fuga dissupati per propior civitas sum nullus numerus aut vis manus insignis


Pergamum concessit; rex Ephesum omisso quod inchoaverat bello rediit. ibi per luctum regia clausa cum Minnione quodam, qui princeps amicorum eius erat,

pergamum concedo rex ephesus omitto qui incoho bellum redeo ibi per luctus regius claudo cum minnio quidam qui princeps amicus is sum


haruspices ita responderunt: si quid rei novae inciperetur, id maturandum esse; victoriam, triumphum, propagationem imperiiportendi.

haruspex ita respondeo si quis res novus incipio is maturo sum victoria triumphus propagatio imperiiportendi


ostenderentque eandem indolem militibus Romanis post exactos decemviros esse, quae ante creatos fuerit, nec aequatis legibus inminutam virtutem populi Romani esse.

ostendo idem indoles miles romanus post exigo decemviri sum qui ante creo sum neque aequo lex inminutam virtus populus romanus sum


nec quicquam aliud proficiscentes quam summatim regionis, quae intranda erat, naturam ac nomina principum in populis accepere, ne qua inter conloquia insigni nota haesitantes deprendi possent.

neque quisquam alius proficisco quam summatim regio qui intro sum natura atque nomen princeps in populus accipio ne qui inter colloquium insignio nosco haesito deprehendo possum


eo intentius dictator in moenia hostium versus id bellum tantum ducere, quo urbem oppugnabat; securior ab Samnitibus agere, stationibus modo oppositis, ne qua in castra vis fieret.

is intendo dictator in moenia hostis verro is bellum tantus duco quo urbs oppugno securus ab samnites ago statio modo oppono ne qui in castrum volo fio


mortuo Tullo res, ut institutum iam inde ab initio erat, ad patres redierat, hique interregem nominaverant. quo comitia habente Ancum Marcinm Marcium regem populus creavit; patres fuere auctores. Numae Pompili regis nepos, filia ortus, Ancus Marcius erat.

mortuus tullus res ut institus iam inde ab initium sum ad pater redeo hic interregem nominaverant quo comitium habeo ancus marcinm marcius rex populus creo pater sum auctor numa pompilis rex nepos filia ortus ancus marcius sum


dissipati procella cum tamquam ex naufragio plerique semermes in castra, unde profecti erant, redissent, consultari, quid agerent, coeptum. inde orta dissensio, aliis redeundum aliis penetrandum in Dardaniam censentibus:

dissipati procella cum tamquam ex naufragium plerusque semermes in castrum unde proficiscor sum redeo consultaris quis ago coepio inde orior dissensio alius redeo alius penetro in dardania censeo


cum spes maior imperatoribus Romanis in obsidione quam in oppugnatione esset, hibernacula etiam, res nova militi Romano, aedificari coepta, consiliumque erat hiemando continuare bellum.

cum spes magnus imperator romanus in obsidio quam in oppugnatio sum hibernacula etiam res novo miles romanus aedificaris coepio consilium sum hiemo continuo bellum


nuntiare praeterea iussi bellum cum rege Philippo susceptum,

nuntiaris praeterea iubeo bellum cum rex philippus suscipio


Philippus societatis secum admonet et iuris iurandi et modo postulat, ut secum stemus, modo, ne intersiinus intersimus armis, contentum ait se esse.

philippus societas sui admoneo et ius iuro et modo postulo ut sui sto modo ne intersiinus intersum arma contineo aio sui sum


ibi, quia haud tantum irarum erat, spe praedae milites accensi oppido potiuntur. minus itaque saevitum in hostes est; praedae plus paene quam ex omni Samnio umquam egestum benigneque omnis militi concessa. et postquam praepotentem armis Romanum

ibi quia haud tantus ira sum spes praeda miles accendo oppidum potio paruus itaque saevio in hostis sum praeda multus paene quam ex omnis samnium umquam egero benignus omnis miles concedo et postquam praepossum arma romanus


et infrequentem in foro propter aedificandi curam et eandem exhaustam inpensis eoque agri inmemorem, ad quem instruendum vires non tssent. essent. In in civitate plena religionum,

et infrequenter in forum propter aedifico cura et idem exhaurio impensa eo ager immemor ad qui instruo vireo non tssent sum in in civitas plenus religio


iam consules erant C. Plautius iterum, L. Aemilius Mamercinus, cum Setini Norbanique Romam nuntii defectionis Privernatium cum querimoniis acceptae cladis venerunt.

iam consul sum que plautus iterum l aemilius mamercinus cum setinum norbanus roma nuntius defectio privernatium cum querimonia accipio clades venio


cuius adventu, qui ante in exigua spe vocati saepe ad transitionem ab hostibus per conloquia erant, ultro ad transeundum hostis vocabant sollicitabantque. et erat satis validum praesidium traductis ad arcem Tarenti tuendam a Metaponto militibus.

qui advenio qui ante in exiguus spes voco saepe ad transitio ab hostis per colloquium sum ultro ad transeo hostis voco sollicito et sum satis validus praesidium traduco ad arx tarentus tueor ab metapontum miles


cum Gracchus magis verecundia in tali necessitate deserendi socios inplorantis fidem suam populique Romani substitisset quam satis fidens exercitui.

cum gracchus magis verecundia in talis necessitas desero socius inploro fides suus populus romanus substitisset quam satis fido exercitus


inter haec ab Hasdrubale, postquam a Placentiae obsidione abscessit, quattuor Galli equites, duo Numidae cum litteris missi ad Hannibalem cum per medios hostes totam ferme longitudinem Italiae eniensi emensi essent,

inter hic ab hasdrubal postquam ab placentia obsidio abscedo quattuor gallus eques duo numida cum littera mitto ad hannibal cum per medius hostis totus ferme longitudo italia eniensi emetior sum


Scipio, nec vexationem vulneris in via iactati ultra patiens et collegam — iam enim et revocatum ex Sicilia audierat — ratus exspectandum, locum, qui prope flumen tutissimus stativis est visus, delectum communiit.

scipio neque vexatio vulnus in via iactas ultra patior et collega iam enim et revoco ex sicilia audio reor exspecto locus qui prope flumen tueor stativus sum video deligo communio


cum alii atque alii nuntii bellum instare adferrent, ad rem pertinere visum est consules primo quoque tempore creari.

cum alius atque alius nuntius bellum insto affero ad res pertineo video sum consul primus quoque tempus creo


Aetolos Damocritus praetor, qui morae ad decernendum bellum ad Naupactum fuerat, idem proximo concilio ad arma conciverat post famam equestris ad Ottolobum pugnae Dardanorumque et Pleurati cum Illyriis transitum in Macedoniam,

aetoli damocritus praetor qui mora ad decerno bellum ad naupactus sum idem propior concilio ad arma concieo post fama equester ad ottolobum pugna dardanus et pleuratus cum illyrius transeo in macedonia


non sequebantur. extreme extremo agmini loci nihil ad terrain terram relicti erat; trepidantibusque iis inter se iam in dextro cornu adversus Hannibalem pugnabatur.

non sequor extreme exter agmen locus nihil ad terrain terra relinquo sum trepido is inter sui iam in dexter cornu adverro hannibal pugno


Thessalorum et Perrhaeborum querellae de urbibus suis ab eo possessis, et legatorum Eumenis regis de Thraciis oppidis per vim occupatis traductaque in Macedoniam multitudine, ita auditae erant, ut eas non neglegi satis appareret. maxime moverat senatum,

thessalus et perrhaebi querela de urbs suus ab is possessus et legatus eumenes rex de thracia oppidum per vis occupo traduco in macedonia multitudo ita audio sum ut is non neglego satis appareo magnus moveo senatus


qui ambo saltus eum non in Taurinos sed per Salassos Montanos ad Libuos Gallos deduxissent.

qui ambo saltus is non in taurini sed per salassi montani ad libui galli deduco


dextro cornu L. Volumnium, sinistro L. Scipionem, equitibus legatos alios, C. Caedicium et T. Trebonium, praefecit;

dexter cornu l volumnius sinister l scipio eques legatus alius que caedicium et t trebonius praeficio


ceterum tacita cura animum incessit, quod cum duce haudquaquam Flamini Sempronique simili futura sibi res esset ac tum demum edocti malis Romani parem Hannibali ducem quaesissent.

ceterum taceo cura animus incedo qui cum dux haudquaquam flaminius sempronius similis sum sui res sum atque tum demum edoceo malus romanus par hannibal dux quaero


iuventus quoque, quae inter tales metus detractationem militiae telum acerrimum adversus patres habere solita erat, arma et bellum spectabat. et agrestium fuga spoliatique in agris et vulnerati foediora iis, quae subiciebantur oculis, nuntiantes totam urbem ira inplevere.

juventus quoque qui inter talis metus detractatio militia telis acer adverro pater habeo soleo sum arma et bellum specto et agrestis fuga spolio in ager et vulnero foedus is qui subicio oculus nuntio totus urbs ira inpleo


non tam idoneum ad celandam rem eum videri sibi, quam ad agendam fuerit. has qui tulerat litteras iussus Zeuxippo dare quam primum,

non tam idoneus ad celo res is video sui quam ad ago sum hic qui fero littera iubeo zeuxippo do quam primus


si quarum forte civitatium legati aderant, eis praesentibus suos restituit; ceterorum curam benigne tuendorum C. Flaminio quaestori attribuit. inter haec e media turba obsidum mulier magno natu,

si qui fors civitas legatus adsum is praesens suus restituo ceterus cura benignus tueor que flaminius quaestor attribuo inter hic e medius turba obses mulier magnus natus


ubi primum ducta cicatrix, patique posse visus iactationem, audacia ingenti pergit ire ad regnum repetendum; atque in ipso itinere baud haud plus quadraginta equitibus conlectis cum in Maesulios palam iam, quis esset,

ubi primus duco cicatrix patior possum video iactatio audacia ingens pergo eo ad regnum repeto atque in ipse iter baud haud multus quadraginta eques collecta cum in maesulios palam iam quis sum


qui ex turba iuvenum audientium saepe ferociter contionantem magistrum equitum progressus primo exploratoris modo, ut ex tuto specularetur hostem, ubi vagos passim per vicos Numidas prospexit ac per occasionem etiam paucos occidit,

qui ex turba juvenis audio saepe ferociter contionor magister eques progredior primus explorator modo ut ex tueor speculor hostis ubi vagus passim per vicus numida prospicio atque per occasio etiam paucus occido


iamque frustra saepe concilio advocato cum pro antiquatis rogationes essent: “bene habet” inquit Sextius; “ equando quando quidem tantum intercessionem pollere placet, isto ipso telo tutabimur plebem.

iam frustra saepe concilio advoco cum pro antiquo rogatio sum bene habeo inquam sestius equando quando quidem tantus intercessio polleo placeo iste ipse telum tuto plebs


Celtiberi ubi ordinata acie et signis collatis se non esse pares legionibus senserunt,

celtiberi ubi ordino acies et signum confero sui non sum par legio sentio


P. Decius senatus iniuriam querebatur: quoad potuerint, patres adnisos, ne plebeis aditus ad magnos honores esset; postquam ipsa virtus pervicerit,

p decius senatus iniuria queror quoad possum pater annitor ne plebeis aditus ad magnus honor sum postquam ipse virtus pervicerit


iam profectus ab Demetriade rex, quia ita decreturos sciebat, Phalara in sinum Maliacum processerat.

iam proficiscor ab demetrias rex quia ita decerno scio phalara in sinum maliacum procedo


hoc senatus consultum litteraeque a Sp. Postumio praetore in Etruriam missae sunt, profectusque in Hispaniam est P. Tunius Iunius propraetor.

hic senatus consulo littera ab spurius postumius praetor in etruria mitto sum proficio in hispania sum p tunius junius propraetor


militaturos tamen se, si utique Etrusci velint, sed nulla alia mercede, quam ut in partem agri accipiantur tandemque aliqua sede certa consistant.

milito tamen sui si utique etruscus volo sed nullus alius merces quam ut in pars ager accipio tandem aliqui sedes certus consisto


falsis criminibus a Minucio circumventum Maelium arguens, Servilio caedem civis indemnati obiciens. quae vaniora ad populum ipso auctore fuere.

falsum crimen ab minucius circumvenio maelius arguo servilius caedes civis indemnatus obicio qui vaniora ad populus ipse auctor sum


cum inopiam prius obsidentes quam obsessi sensuri essent, maxime quod hostium haud procul inde hiberna erant, territus in Aperantiam castra movit.

cum inopia prior obsido quam obsedeo sentio sum magnus qui hostis haud procul inde hibernus sum terreo in aperantia castrum moveo


inde tertia vigilia sublatis signis quadrato agmine principio lucis ad Tagi ripam pervenerunt. trans fluvium in colle hostium castra erant.

inde tertius vigil tollo signum quadro agmen principium lucus ad tagus ripa pervenio trans fluvius in collis hostis castrum sum


terpus tempus inde statutum tradendis obsidibus exercituque inermi mittendo. Redintegravit luctum in castris consulum adventus, ut vix ab iis abstinerent ranus, quorum temeritate in eum locum deducti essent, quorum ignavia foedius inde, quam venissent, abituri:

terpus tempus inde status trado obsidibus exerceo inermis mitto redintegravit luctus in castrum consul advenio ut vix ab is abstineo ranus qui temeritas in is locus deduco sum qui ignavia foedus inde quam venio abeo


admovebatur altaribus magis ut victima quam ut sacri particeps adigebaturque iure iurando, quae visa auditaque in eo loco essett,

admoveo altar magis ut victima quam ut sacer particeps adigo ius iuro qui video audio in is locus essett


quam relegationem pati? ne adfinitatibus, ne propinquitatibus inmisceamur, cavent, ne societur sanguis. quid?

quam relegatio patior ne adfinitas ne propinquitas inmisceo caveo ne socio sanguis quis


Ad ad eam multitudinem urbs quoque amplificanda visa est. addit duos colles, Quirinalem Viminalemque; inde deinceps auget Esquilias ibique ipse, ut loco dignitas fieret, habitat.

ad ad is multitudo urbs quoque amplifico video sum addo duo collis quirinal viminalemque inde deinceps augeo esquiliae ibi ipse ut locus dignitas fio habito


nec mirari oportet hunc ordinem, qui nunc est post expletas quinque et triginta tribus duplicato earum numero centuriis iuniorum seniorumque, ad institutam ab Servio Tullio summam non convenire.

neque miror oportet hic ordo qui nunc sum post expletas quinque et triginta tres duplico is numerus centuria iuniorum seni ad instituo ab servius tullius summa non convenio


iam avaritia ne sacrorum quidem spoliatione abstinuit, nec alia modo templa violata, sed Proserpinae etiam intacti omni aevo thensauri, praeterquam quod a Pyrrho, qui cum magno piaculo sacrilegii sui manubias rettulit, spoliati dicebantur.

iam avaritia ne sacer quidem spoliatio abstineo neque alius modo templum violo sed proserpina etiam intactus omnis aevum thesaurus praeterquam qui ab pyrrhus qui cum magnus piaculum sacrilegium suus manubiae refero spolio dico


cui universi selibras farris et quartarios vini ad aedes eius, quae in arce erant, contulerunt, rem dictu parvam, ceterum inopia fecerat eam argumentum ingens caritatis, cum se quisque victu suo fraudans detractum corpori atque usibus necessariis ad honorem unius viri conferret.

qui universus selibra far et quartarius vinum ad aedes is qui in arx sum confero res dico parvus ceterum inopia facio is argumentum ingens caritas cum sui quisque vinco suus fraudo detraho corpus atque usus necessarius ad honor unus vir confero


praetor haec gesserat Scipio;


Mago ibi pedites equitesque armatos — et capere eas latebras ingentem numerum — occuleret.

magus ibi pedito equito armatus et capio is latebra ingens numerus occulo


Hannibal quarta vigilia ferme ad urbem accessit. primi agminis erant perfugae Romanorum et arma Romana habebant. ii, ubi ad portam est ventum, Latine omnes loquentes excitant vigiles, aperireque portam iubent: consulem adesse.

hannibal quartus vigil ferme ad urbs accedo primus agmen sum perfuga romanus et arma romanus habeo is ubi ad porta sum venio latinum omnis loquor excito vigilis aperireque porta iubeo consul adsum


itaque colonos tiam etiam maritimos, qui sacrosanctam vacationem dicebantur habere, dare milites cogebant. quibus recusantibus edixere in diem certain, ut, quo quisque iure vacationem haberet, ad senatum deferret.

itaque colonus tiam etiam maritimus qui sacrosanctus vacatio dico habeo do miles cogo qui recuso edico in dies certain ut quo quisque ius vacatio habeo ad senatus defero


P. Sempronius erat tribunus plebis, qui finiendae censurae intra legitimnum legitimum tempus actionem susceperat, non popularem magis quam iustam nec in vulgus quam optimo cuique gratiorem.

p sempronius sum tribunus plebs qui finio censeo intra legitimnum legitimus tempus actio suscipio non popularis magis quam iustus neque in vulgus quam bonus quisque gratus


inscientibus cunctis cultro succinctus mane in urbem atque a porta domum confestim ad M. Pomponium tribunum pergit: ianitori opus esse sibi domino eius convento extemplo ait:

insciens cunctus culter succingo mane in urbs atque ab porto domus confestim ad m pomponius tribunus pergo ianitor opus sum sui dominus is convenio extemplo aio


ad mille et septingenti caesi non plus centum Romanorum sociorumque occisis. ceterum victoribus effuse sequentibus metu insidiarum obstitit Paulus consul, cuius eo die —

ad mille et septingenti caedo non multus centum romanus socius occido ceterum victor effuse sequor metus insidiaris obsto paulus consul qui is dies


milites in scaphas et mare territi ruunt; nautae metu, ne compleantur navigia, alii turbae obsistunt, alii ab litore naves in altum expellunt.

miles in scapha et mare terreo ruo nauta metus ne compleo navigium alius turba obsisto alius ab litus navo in altus expello


cum gloria belli ac virtute sua quemque fretos ire in aciem debere, tur tum intueri, cuius ductu auspicioque ineunda pugna sit, utrum,

cum gloria bellum atque virtus suus quisque fretus eo in acies debeo tur tum intueor qui ductus auspicium ineo pugno sum utrum


ne Sidicinorum Campanorumque cladibus Samnitium aestimarent virtutem; qualescumque inter se certaverint, necesse fuisse alteram partem vinci. Campanos quidem baud haud dubie magis nimio luxu fluentibus rebus mollitiaque sua quam vi hostium victos esse.

ne sidicinus campanus clades samnites aestimo virtus qualis inter sui certaverint necesse sum alter pars vinco campani quidem baud haud dubius magis nimius luxus fluo res mollitia suus quam vis hostis vinco sum


Badius, priusquam opprimeretur, parma atque equo relicto ad suos aufugit;

badius priusquam opprimo parma atque equus relinquo ad suus aufugio


ibi primo impedimentis et equitatu in medium receptisa receptis circumdati pedites haud difficulter impetus incursantium Numidarum arcebant;

ibi primus impedimentum et equitatus in medius receptisa recipio circumdo pedito haud difficilis impetus incurso numidaris arceo


scortum nobile libertina Hispala Faecenia, non digna quaestu, cui ancillula adsuerat, etiam postquam manumissa erat, eodem se genere tuebatur.

scortum nobilis libertina hispala faecenia non dignus quaestus qui ancillula adsuo etiam postquam manumitto sum idem sui genus tueor


a porta Iugario vico in forum venere. in foro pompa constitit, et per manus reste data virgines sonum vocis pulsu pedum modulantes incesserunt.

ab porto jugarius vicus in forum venio in forum pompa consto et per manus restis do virgo sonus vox pello pes modulor incedo


in Crustumino diem unum in ipso loco supplicatio fuit, et in Campania bos alenda publice data, Syracusanumque prodigium expiatum editis ab haruspicibus dis, quibus supplicaretur.

in crustuminus dies unus in ipse locus supplicatio sum et in campaneus bos alo publicus do syracusanus prodigium expio edo ab haruspex deus qui supplico


additur ei de plebe collega M’. Acilius Glabrio. postero die praetores creati L. Aemilius Paulus M. Aemilius Lepidus M. lunius Iunius Brutus A. Cornelius Mammula C. Livius et L. Oppius, utrique eorum Salinator cognomen erat; Oppius is erat, qui classem viginti navium in Siciliam duxerat.

addo is de plebs collega m acilius glabrio posterus dies praetor creo l aemilius paulus m aemilius lepidus m lunius junius brutus ab cornelius mammula que livius et l oppius uterque is salinator cognomen sum oppius is sum qui classis viginti navis in sicilia duco


tertia namque vigilia exierant hostes; huic nocturno itineri tres diurnae horae accesserant, nec ulla quiete data laborem viae proelium exceperat.

tertius namque vigil exeo hostis hic nocturnus iter tres diurnus hora accedo neque ullus quiesco do labor via proelium excipio


bis cum iis pugnatum est, bis loco iniquo subiit, in valle inferiore pedibus paene hostium aciem subiecit. ut non tela ex superiore loco mitterent, sed corpora sua nuda inicerent, obruere nos potuerunt.

bis cum is pugno sum bis locus iniquus subeo in valles inferus pes paene hostis acies subicio ut non telum ex superus locus mitto sed corpus suus nudo inicio obruo nos possum