postremo se tendere nihil ultra, quam ut, si se dignum provincia ducerent, in ear eam mitterent: in senatus arbitrio se fuisse et in potestate populi futurum.

postremo sui tendo nihil ultra quam ut si sui dignus provincia duco in ear is mitto in senatus arbitrium sui sum et in potestas populus sum


inde pergere ac persequi, quia turbida lux metum circa insidiarum faciebat, non ausi, liberatis castris contenti receperunt se intra vallum trecentis ferme hostium occisis.

inde pergo atque persequor quia turbidus lux metus circa insidiaris facio non audeo libero castrum contendo recipio sui intra valles trecenti ferme hostis occido


nam et maiores et magis ramosas arbores caedebant, quam quas ferre cum armis miles posset, et cum castra his ante obiectis saepsissent, facilis molitio eorum valli erat.

nam et magnus et magis ramosus arbor caedo quam qui fero cum arma miles possum et cum castrum hic ante objecta saepio facilis molitio is valles sum


et in citeriore Hispania L. Manlius Acidinus, qui eodem tempore, quo C. Atinius in provinciam ierat, cum Celtiberis acie conflixit.

et in citer hispania l manlius acidinus qui idem tempus quo que atinius in provincia eo cum celtiberi acies confligo


is pavor perculit decemviros, ut senatum simul duobus circumstantibus urbem bellis consulerent.

is pavor percello decemviri ut senatus simul duo circumsto urbs bellum consulo


at in Macedonibus satis praesidii est. vidisti hesterno die impetum militum in me. quid illis defuit nisi ferrum? quod illis defuit interdiu, convivae fratris noctu sumpserunt.

at in macedones satis praesidium sum video hesternus dies impetus miles in ego quis ille desum nisi ferrum qui ille desum interdiu conviva frater nox sumo


primi omnium regis Antiochi vocati legati sunt. iis eadee eadem fere, quae Romae egerant, verba sine fide rerinl rerum iactantibus nihil iam perplexe,

primus omnis rex antiochus voco legatus sum is eadee idem fere qui roma ago verbum sine fides rerinl res jacto nihil iam perplexus


igitur primo impetu extemplo movere loco hostium aciem Romani. ala deinde et umbonibus pulsantes, in summotos gradu inlato, aliquantum spatii velut nullo resistente incessere,

igitur primus impetus extemplo moveo locus hostis acies romanus ala deinde et umbo pulso in summoveo gradus infero aliquantus spatium velut nullus resisto incedo


itaque cum principes Rhodiorum Romanis responderent, nequaquam tam grata oratio eorum fuit, qui, quae Popilius obiecerat, diluere utcumque conati sunt, quam eorum, qui Decimio in auctoribus ad piaculum noxae obiciendis adsensi sunt.

itaque cum princeps rhodius romanus respondeo nequaquam tam gratus oratio is sum qui qui popilius objacio diluo utcumque conor sum quam is qui decimio in auctor ad piaculum noxa obicio adsentio sum


vixdum iuvene imperatore, qui senex vincendo factus Hispanias, Gallias, Italiam ab Alpibus ad fretum monumentis ingentium rerum complesset. ducere exercitum aequalem stipendiis suis, duratum omnium rerum patientia, quas vix fides fiat homines passos, perfusum miliens cruore Romano, exuvias non militum tantum sed etiam imperatorum portantem.

vixdum juvenis imperator qui senex vinco facio hispania gallia italia ab alpis ad fretus monumentum ingens res compleo duco exercitus aequalis stipendium suus duro omnis res patientia qui vix fides fio homo patior perfundo millies cruor romanus exuviae non miles tantus sed etiam imperator porto


ex quibus tam exigua pars pugnae superfuit. signa capta centum triginta tria.

ex qui tam exiguus pars pugna supersum signum capio centum triginta tres


persecutus deinde fugientes cum omnem Volscum agrum depopulatus esset, ad deditionem Volscos septuagesimo demum anno subegit.

persequor deinde fugio cum omnis volscus ager depopulor sum ad deditio volsci septuagesimus demum annus subigo


hic miles tripedalem parmam habet et in dextera hastas, quibus eminus utitur; gladio Hispaniensi est cinctus; quodsi pede collato pugnandum est, translatis in laevam hastis stringit gladium.

hic miles tripedal parma habeo et in dextera hasta qui eminus uto gladius hispaniensis sum cingo quodsi pes confero pugno sum transfero in laeva hasta stringo gladius


ex patribus creati P. et C. Manlii cum L. Iulio; plebes C. Sextilium, M. Albinium, L. Antistium dedit.

ex pater creo p et que manlius cum l julius plebs que sextilis m albinius l antistius do


longe alius Italiae quam Indiae, per quam temulento agmine comisabundus incessit, visus illi habitus esset, saltus Apuliae ac montes Lucanos cernenti et vestigia recentia domesticae cladis, ubi avunculus eius nuper, Epiri rex Alexander, absumptus erat.

longus alius italia quam india per quam temulentus agmen comisabundus incedo video ille habitus sum saltus appulia atque mons lucani cerno et vestigium recens domesticus clades ubi avunculus is nuper epirus rex alexander absumo sum


non, si tribunicium auxilium et provocationem plebi Romanae, duas arces libertatis tuendae, ademistis, ideo in liberos quoque nostros coniugesque regnum vestrae libidini datum est.

non si tribunicius auxilium et provocatio plebs romanus duo arx libertas tueor adimo ideo in liber quoque noster conjunx regnum vester libido do sum


eo forte quinque legati cum duobus tribunis piebis plebis venerant denuntiatum Fabio senatus verbis, ne saltur saltum Ciminium transiret. laetati serius se, quam ut inpedire bellum possent, venisse, nuntii victoriae Romam revertuntur.

is fors quinque legatus cum duo tribunus piebis plebs venio denuntio fabius senatus verbum ne saltur saltus ciminius transeo laetas serus sui quam ut inpedire bellum possum venio nuntius victoria roma revorto


quem ad modum omnia sibi, etiam iis, quae patiantur, tristiora, patienda esse ducant potius, quam fide decedant, sic, quod ad Lucretium Hortensiumque attineret, scire tutius fuisse claudere portas quam in urbem eos accipere.

qui ad modus omnis sui etiam is qui patior tristis patior sum duco potis quam fides decedo sic qui ad lucretius hortensius attineo scio tueor sum claudo porta quam in urbs is accipio


tum classis ad to eo tradiderunt se.


intentus perficiendo templo fabris undique ex Etruria accitis non pecunia solum ad id publica est usus, sed operis etiam ex plebe. qui cum haud parvus et ipse militiae adderetur labor, minus tamen plebs gravabatur se templa deum exaedificare manibus suis, quam postquam

intendo perficio templum faber undique ex etruria accio non pecunia solus ad is publicus sum utor sed opus etiam ex plebs qui cum haud parvus et ipse militia addo labor paruus tamen plebs gravabatur sui templum deus exaedificaris manus suus quam postquam


hinc fuga coepta totam avertit aciem Romanam; iamque in terga fugientium Samnites pugnabant, cum consul equo praevectus ad portam castrorum ac statione equitum ibi opposita edictoque,

hinc fuga coepio totus averto acies romanus iam in tergum fugio samnites pugno cum consul equus praeveho ad porta castrum atque statio eques ibi oppono edico


intromissi deinde Thyrsis quidam Stuberaeus Stuberraeus et Beroeaeus Alexander iniectis tapetibus in caput faucesque spiritum intercluserunt.

intromitto deinde thyrsus quidam stuberaeus stuberraeus et beroeaeus alexander injacio tapete in caput fauces spiritus intercludo


Cn. Servilius consul levibus proeliis cum Gallis factis et uno oppido ignobili expugnato postquam de collegae exercitusque caede audivit, iam moenibus patriae metuens, ne abesset in discrimine extremo, ad urbem iter intendit.

cn servilis consul levis proelium cum gallus facio et unus oppidum ignobilis expugno postquam de collega exerceo caedes audio iam moenia patria metuo ne absum in discrimen exter ad urbs iter intendo


Volsci cursu et clamore fessi cum se velut stupentibus metu intulissent Romanis, postquam inpressionem sensere ex adverso factam et ante oculos micare gladios, haud secus, quam si in insidias incidissent, turbati vertunt terga; et ne ad fugam quidem satis virium fuit, quia cursu in proelium ierant.

volscus cursus et clamor fatisco cum sui velut stupeo metus infero romanus postquam inpressio sentio ex adverso facio et ante oculus mico gladius haud secus quam si in insidiae incido turbo verto tergum et ne ad fuga quidem satis vis sum quia cursus in proelium eo


quod Hispania non quam Italia modo, sed quam ulla pars terrarum bello reparando aptior erat locorum hominumque ingeniis.

qui hispania non quam italia modo sed quam ullus pars terra bellum reparo aptus sum locus homo ingenium


qui redempti singuli aeris trecentis decem;


et, si id ante dubium fuisset, legatorum paulo ante verba ad certum redegisse, et plerumque ipsam se fraudem, etiamsi initio cautior fuerit, detegere.

et si is ante dubius sum legatus paulus ante verbum ad certus redigo et plerusque ipse sui fraudo etiamsi initium caveo sum detego


quin potius credere velut inescatam temeritatem ferocioris consulis ac novorum maxime militum esse.

quin potis credo velut inesco temeritas ferox consul atque novum magnus miles sum


referentibus iam pedem ab ea parte Romanis M. Valerius, Publicolae frater, conspicatus ferocem iuvenem Tarquinium ostentantem se in prima exulum acie,

refero iam pedis ab is pars romanus m valerius poplicula frater conspicor ferox juvenis tarquinius ostento sui in primus exsul acies


suspectum Antiochum effecerat, quod cetera Aegypto sibi tradita Pelusi validum relictum erat praesidium.

suspicio antiochus efficio qui ceterus aegyptus sui trado pelusium validus relinquo sum praesidium


raro alias tantus clamor dicitur in principio pugnae exortus; nam forte utraque acies simul conclamavere nec solum qui pugnabant sed subsidia etiam quique tum maxime in proelium veniebant.

rarus alius tantus clamor dico in principium pugna exorior nam fors uter acies simul conclamo neque solus qui pugno sed subsidium etiam quisque tum magnus in proelium venio


itaque et pecora praedantibus aliquotiens, velut casu incidissent, obviam acta, et agrestium fuga vasti relicti agri, et subsidia armatorum ad arcendas populationes missa saepius simulato quam vero pavore refugerunt.

itaque et pecus praedor aliquoties velut casus incido obvius ago et agrestis fuga vastus relinquo ager et subsidium armator ad arceo populatio mitto saepis simulo quam verus pavor refugio


cetera a fronte pulsa, inde a tergo atque alis circumventa acies eo usque est caesa, ut ex duodeviginti milibus hominum duo milia baud haud amplius evaserint. castris hostes potiti sunt.

ceterus ab frons pello inde ab tergum atque ala circumvenio acies is usque sum caedo ut ex duodeviginti mille homo duo mille baud haud amplus evado castrum hostis potior sum


“horum criminum vos reos in omnia saecula offerte, tribuni plebi, vestra obnoxia capita pro licentia Q. Fabi obicite.”

hic crimen tu reus in omnis saeculum offertor tribunus plebs vester obnoxius caput pro licentia q fabius obicio


haec pronuntiata primo die conventus varie adfecerunt animos. libertas praeter spem data adrexit et levatum annuum vectigal;

hic pronuntio primus dies convenio varius afficio animus libertas praeter spes do adrego et levo annuus vectigal


qui praeerat maritimae orae, mandat, ut partis adversae principes interficeret. ille per Casandrum quendam, unum ex regiis iam diu habitantem Maroneae, nocte Thracibus intromissis velut in bello capta urbe caedem fecit.

qui praesum maritimus ora mando ut pars adverro princeps interfacio ille per casandrum quidam unus ex regius iam diu habito maronea nox thrax intromitto velut in bellum capio urbs caedes facio


post per exploratores conpertis hostium consiliis ad singulas urbes circumferendo bello unum et triginta oppida intra dies quinquaginta omnia oppugnando ceperunt, quorum pleraque diruta atque incensa, nomenque Aequorum prope ad internecionem deletum. de Aequis triumphatum;

post per explorator conpertis hostis consilium ad singulus urbs circumfero bellum unus et triginta oppidum intra dies quinquaginta omnis oppugno capio qui plerusque diruo atque incensum nomen aequi prope ad internecio deleo de aequi triumpho


ubi cum aciem instructam hostium loco aequo invenissent, extemplo pugnatum; et ut nondum satis certam victoriam, sic prosperae spei pugnam imber ingentibus procellis fusus diremit.

ubi cum acies instruo hostis locus aequus invenio extemplo pugno et ut nondum satis certus victoria sic prosper spes pugna imber ingens procella fundo disredimo


ita omnis terror pavorque cum illo latus signa prima Latinorum turbavit, deinde in totam penitus aciem pervasit.

ita omnis terror pavor cum ille latus signum primus latinum turbo deinde in totus penitus acies pervado


Licinio libros baud haud dubie sequi linteos placet; Tubero incertus veri est. sit inter cetera vetustate cooperta hoc quoque in incerto positum.

licinius liber baud haud dubius sequor linteus placeo tubero incertus verus sum sum inter ceterus vetustas cooperio hic quoque in incertum pono


senatus et optimates in Romana societate perstandum censebant; defectionis auctores plus apud multitudinem valuerunt.

senatus et optimas in romanus societas persto censeo defectio auctor multus apud multitudo valeo


tum vero simul ab hostibus simul iniquitate locorum Poeni oppugnabantur, plusque inter ipsos, sibi quoque tendente, ut periculo primus evaderet, quam cum hostibus certaminis erat.

tum verus simul ab hostis simul iniquitas locus poenus oppugno multus inter ipse sui quoque tendo ut periculum primus evado quam cum hostis certamen sum


qui te melioribus ominibus accipiant, quam Syphacem hinc miserunt, hanc veniam supplici des, ut ipse, quodcumque fert animus, de captiva tua statuas neque me in cuiusquam Romani superbum et crudele arbitrium venire sinas.

qui tu bonus omen accipio quam syphacem hinc mitto hic venio supplicium do ut ipse quicumque fero animus de captivus tuus statua neque ego in quisquam romanus superbus et crudelis arbitrium venio sino


non ubi mortuus aut elatus sit; alii Romae, alii Literni et mortuum et sepultum. utrobique monumenta ostenduntur et statuae; nam et Literni monumentum monumentoque statua superimposita fuit,

non ubi mortuus aut effero sum alius roma alius liternum et mortuus et sepelio utrobique monumentum ostendo et statua nam et liternum monumentum monumentum statua superimpono sum


isdem ferme diebus Anagniae terram ante portaM portam ictam diem ac noctem sine ullo ignis alimento arsisse, et aves ad Compitum compitum Anagninum in luco Dianae nidos in arboribus reliquisse;

idem ferme dies anagnia terra ante portam porta iacio dies atque nox sine ullus ignis alimentum ardeo et aveo ad compitum compitum anagninum in lucus diana nidus in arbor relinquo


equidem — pace dixerim deum — eos nos iam populi Romani beneficio esse spero, qui sacerdotiis non minus reddamus dignatione nostra honoris, quam acceperimus, et deorum magis quam nostra causa expetamus, ut, quos privatim colimus, publice colamus.

equidem pax dico deus is nos iam populus romanus beneficium sum spero qui sacerdotium non paruus reddo dignatio noster honor quam accipio et deus magis quam noster causa expeto ut qui privatim colo publicus colo


Sutrio recepto restitutoque sociis Nepete exercitus ductus, quod per deditionem acceptum iam totum Etrusci habebant.

sutrium recipio restituo socius nepete exercitus duco qui per deditio accipio iam totus etruscus habeo


ita et quamdiu missilibus pugnatum est, anceps pugna erat, et iam ab dextra parte, unde terror et fuga coeperat, aegre Romanus restabat;

ita et quamdiu missilis pugno sum anceps pugno sum et iam ab dextera pars unde terror et fuga coepio aeger romanus resto


non fallebat Demetrium ablegari se, ne adesset consilio, cum in conspectu locorum consultarent, quae proxime itinera ad mare Hadriaticum atque Italiam ducerent, quaeque ratio belli esset futura. sed non solum parendum patri ,

non fallo demetrius ablegaris sui ne adsum consilium cum in conspectus locus consulto qui propior iter ad mare hadriaticum atque italia duco quisque ratio bellum sum sum sed non solus pareo pater


cuius scire se conparationem plurimum difficultatis et periculi habere; pluribus consciis conparari; eventu praeterea incerto esse, ut aut satis efficacia ad rem peragendam aut tuta ad rem celandam dentur.

qui scio sui conparatio multus difficultas et periculum habeo multus conscius conpararis evenio praeterea incertum sum ut aut satis efficacia ad res perago aut tueor ad res celo do


agendo enim Romanae societatis causam ipse temptarique et oppugnari dicendo, quam nemo neque temptat neque oppugnat, effecit, ut, qui ab se dissentiret, adversus Romanos dicere videretur.

ago enim romanus societas causa ipse tento et oppugnaris dico quam nemo neque tento neque oppugno efficio ut qui ab sui dissentio adverro romanus dico video


eae litterae quamquam primo admodum moverunt senatum, tamen, quia Italiae cura prior potiorque erat, nihil de Hasdrubale neque de copiis eius mutatum est;

is littera quamquam primus admodum moveo senatus tamen quia italia cura prior potio sum nihil de hasdrubal neque de copia is muto sum


Philippus, magna spe depulsus, voluntariis paucis militibus conscriptis Corinthum atque in Atticam terrain terram rediit.

philippus magnus spes depello voluntarius paucus miles conscribo corinthus atque in attica terrain terra redeo


victi Plemini milites cum ad Plemiiiulm, cruorem ac vulnera ostentantes, non sine vociteratione uociferatione atque indignatione concurrissent, probra in eumn eum ipsum iactata in iurgiis referentes, accensus ira domo sese proripuit vocatosque tribunos nuda.ri nudari ac virgas expediri iubet.

vinco pleo miles cum ad plemiiiulm cruor atque vulnero ostento non sine vociteratio uociferatio atque indignatio concurro probrum in eumn is ipse jacto in jurgium refero accendo ira domus sui proripio vocatosque tribunus nudo rus nudaris atque virga expedio iubeo


nec in vicem pareatur atque imperetur, sed pars altera in aeterno imperio locata plebem nusquam alio natam quam ad serviendum putet.

neque in vicis pareo atque impero sed pars alter in aeternus imperium loco plebs nusquam alius nata quam ad servio puto


super haec exercitus Romanus iratus, partim; quod cum imperatore non devectus ex provincia esset. partim quod in oppidis hibernare vetiti erant, segni fungebantur militia, magisque eis auctor ad seditionem quam animus deerat.

super hic exercitus romanus irascor pars qui cum imperator non deveho ex provincia sum pars qui in oppidum hibernaris veto sum segnis fungor militia magus is auctor ad seditio quam animus desum


stetitque suppresso impetu Romanus, et quia iterum fessis subeunda dimicatio erat, et quod consul, dum inter primores incautus agitat, laevo umero matari prope traiecto cesserat parumper ex acie.

sto supprimo impetus romanus et quia iterum fatisco subeo dimicatio sum et qui consul dum inter primoris incautus agito laevus umerus mataris prope traicio cedo parumper ex acies


in suis castris eo die victor exercitus mansit. victoria non sine iactura militum fuit:

in suus castrum is dies victor exercitus maneo victoria non sine iactura miles sum


relicto igitur modico praesidio in castris praepositoque Ti. Fonteio legato media nocte profectus cum obviis hostibus manus conseruit.

relinquo igitur modicus praesidium in castrum praepono tiberius fonteius legatus medius nox proficiscor cum obvius hostis manus consero


prodigia eo anno nuntiata: in Crustumino avem sanqualem, quam vocant, sacrum lapidem rostro cecidisse,

prodigium is annus nuntio in crustuminus avis sanqual quam voco sacer lapis rostrum cado


misit, sive ab ipso, quaerente sibi commendationem ad Macedonum gentem et invidiam regi, quod insepultos milites reliquisset, monitus, sive ab insita regibus vanitate ad consilium specie amplum,

mitto sive ab ipse quaero sui commendatio ad macedones gens et invidia rex qui insepultus miles relinquo moneo sive ab inquiro rex vanitas ad consilium species amplus


praeconis audita vox citantis nomina damnatorum in consilio; nudi in medium protrahebantur, et simul omnis apparatus supplicii expromebatur; deligati ad palum virgisque caesi et securi percussi, adeo torpentibus metu qui aderant, ut non modo ferocior vox adversus atrocitatem poenae sed ne gemitus quidem exaudiretur.

praeco audio vox cito nomen damno in consilium nudus in medius protraho et simul omnis apparatus supplicium expromo deligo ad pal virgisque caedo et securus percutio adeo torpeo metus qui adsum ut non modo ferox vox adverro atrocitas poena sed ne gemitus quidem exaudio


Elei tamen post fugatum ex Graecia Antiochum legatis Achaeorum lenius responderant: dimisso praesidio regio cogitaturos se, quid sibi faciendum esset;

elei tamen post fugo ex graecia antiochus legatus achaeus lenis respondeo dimitto praesidium regius cogito sui quis sui facio sum


ibi plures dies propter inopiam frumenti manere nequit, novaque consilia in dies non apud milites solum mixtos ex conluvione conluuione omnium gentium sed etiam apud ducem ipsum oriebantur.

ibi multus dies propter inopia frumentum maneo nequeo novo consilium in dies non apud miles solus misceo ex conluvio conluuio omnis gens sed etiam apud dux ipse orior


his deducendis triumviri creati, quibus in triennium imperium esset, in Bruttios Q. Naevius, M. Minucius Rufus, M. Furius Crassipes, in Thurinum agrum A. Manlius, Q. Aelius, L. Apustius. ea bina comitia Cn. Domitius praetor urbanus in Capitolio habuit.

hic deduco triumviri creo qui in triennium imperium sum in bruttii q naevius m minucius rufus m furius crassipes in thurinus ager ab manlius q aelius l apustius is bini comitium cn domitius praetor urbanus in capitolium habeo


P. Sulpicio provincia Macedonia sorti evenit, isque rogationem promulgavit, vellent iuberent Philippo regi Macedonibusque, qui sub regno eius essent, ob iniurias armaque illata sociis populi Romani bellum indici. alteri consulum Aurelio Italia provincia obtigit.

p sulpicius provincia macedonius sortio evenio eo rogatio promulgo volo iubeo philippus rex macedones qui sub regnum is sum ob injuria armo illata socius populus romanus bellum indico alter consul aurelius italia provincia obtingo


qui ad senatum malignitatis auctores quaerendo, rem arbitrii sui reiecisset, nec senatui, sed Liciniae familiae, ex qua filius ad senatum rettulisset, pater tam popularis sententiae auctor fuisset, acceptum referebant.

qui ad senatus malignitas auctor quaero res arbitrium suus reicio neque senatus sed licinia familia ex qui filius ad senatus refero pater tam popularis sententia auctor sum accipio refero


“transire Tiberim” inquit, “patres, et intrare, si possim, castra hostium volo, non praedo nec populationum in vicem ultor: maius, si di iuvant, in animo est facinus.” adprobant patres. abdito intra vestem ferro proficiscitur.

transeo tiberis inquam pater et intro si possum castrum hostis volo non praedo neque populatio in vicis ultor magnus si deus juvo in animus sum facinus adprobo pater abdo intra vestis ferrum proficisco


Minucius vero cum iam ante vix tolerabilis fuisset rebus secundis ac favore volgi,

minucius verus cum iam ante vix tolerabilis sum res secundus atque favor vulgus


inter duumviros ita divisa tuenda denis navibus maritima ora, ut promunturium iis Minervae velut cardo in medio esset; alter inde dextram partem usque ad Massiliam, laevam alter usque ad Barium tueretur.

inter duoviri ita divido tueor deni navis maritimus os ut promunturium is minerva velut cardo in medium sum alter inde dexter pars usque ad massilia laeva alter usque ad barium tueor


alios consules aut per proditionem dignitatis patrum plebi adulatos aut acerbe tuendo iura ordinis asperiorem domando multitudinem fecisse; T. Quinctium orationem memorem maiestatis patrum concordiaeque ordinum et temporum in primis habuisse.

alius consul aut per proditio dignitas pater plebs adulo aut acerbus tueor ius ordo asper domo multitudo facio t quintius oratio memoro maiestas pater concordia ordo et tempus in primus habeo


ut ante dictum est, cunctando extraxerat diem; dein, postquam nec clamor hostium nee nec impetus nec tela missa eandem vim habere visa,

ut ante dico sum cuncto extraho dies deinde postquam neque clamor hostis nee neque impetus neque telum mitto idem vis habeo video


instabat enim cura alia, quod civitas faenore laborabat, et quod, cum multis faenebribus legibus constricta avaritia esset, via fraudis inita erat, ut in socios, qui non tenerentur iis legibus, nomina transcriberent; ita libero faenore obruebantur debitores.

insto enim cura alius qui civitas faenus laboro et qui cum multus faenebris lex constringo avaritia sum via fraus ineo sum ut in socius qui non teneo is lex nomen transcribo ita liber faenus obruo debitor


captatum deinde tempus ab tribunis militum, quo per discessum hominum ab urbe, cum patres clandestina denuntiatione revocati ad diem certam essent, senatus consultum fieret absentibus tribunis plebi,

captas deinde tempus ab tribunus miles quo per discedo homo ab urbs cum pater clandestinus denuntiatio revoco ad dies certus sum senatus consulo fio absum tribunus plebs


At at a Veiente hoste clades accepta temeritate alterius consulis, actumque de exercitu foret, ni K. Fabius in tempore subsidio venisset. ex eo tempore neque pax neque bellum cum Veientibus fuit; res proxime formam latrocinii venerat:

at at ab veiens hostis clades accipio temeritas alter consul ago de exercitus sum ni k fabius in tempus subsidium venio ex is tempus neque pax neque bellum cum veiens sum res propior forma latrocinium venio


ubi eos plebis aedificiis obseratis, patentibus atriis principum maior prope cunctatio tenebat aperta quam clausa invadendi;

ubi is plebs aedificium obsero pateo atrium princeps magnus prope cunctatio teneo apertus quam claudo invado


cum aliud longius, ceterum commodius ostenderetur iter, propiorem viam per paludes petit, qua fluvius Arnus per eos dies solito magis inundaverat.

cum alius longus ceterum commodus ostendo iter propiorem via per palus peto qui fluvius arnus per is dies soleo magis inundo


eam quoque oppugnare adorti, ubi valida defendi manu animadverterunt, inrito incepto Demetriadem petunt. ibi cum adpropinquantes repleta moenia armatis vidissent, praetervecti ad Iolcon classem appulerunt, inde agro vastato Demetriadem quoque adgressuri.

is quoque oppugnaris adorior ubi validus defendo manus animadverto irrito inceptum demetrias peto ibi cum appropinquo repleo moenia armo video praetervehor ad iolcos classis appello inde ager vasto demetrias quoque aggredior


additum indutiarum pacto, ut regia praesidia Phocide ac Locride extemplo deducerentur.

addo indutiaris pacisco ut regius praesidium phocis atque locris extemplo deduco


ubi, quamquam ab oppugnatione cessatum erat, obsidio tamen continua oppidanos praesidiumque ad ultimum inopiae adduxerat.

ubi quamquam ab oppugnatio cesso sum obsidio tamen continuo oppidanus praesidium ad ulter inopia adduco


pilleati aut lana alba velatis capitibus volones epulati sunt, alii accubantes, alii stantes, qui simul ministrabant vescebanturque.

pilleatus aut lana albus velo caput volo epulor sum alius accubo alius sto qui simul ministro vescebanturque


haec Stuberram rettulere regi tum maxime captivos ex Illyrico vendenti. extemplo iidem legati, addito Glaucia ex numero custodum corporis, remittuntur sine mentione pecuniae, qua una barbarus inops inpelli ad bellum poterat.

hic stuberram refero rex tum magnus captivus ex illyricus vendenti extemplo eo legatus addo glaucion ex numerus custos corpus remitto sine mentio pecunia qui unus barbarus inops inpello ad bellum possum


eo anno plebei Romanae velut aliud initium libertatis factum est, quod necti desierunt; mutatum autem ius ob unius faeneratoris simul libidinem simul crudelitatem insignem.

is annus plebes romanus velut alius initium libertas facio sum qui necto desino muto autem ius ob unus faenerator simul libido simul crudelitas insignis


de caelo tacta erant via publica Veis, forum et aedes Iovis Lanuvi, Herculis aedes Ardeae, Capuae murus et turres et aedes, quae alba dicitur;

de caelum tango sum via publicus via forum et aedes iuppiter lanuvium hercules aedes ardea capua murus et turris et aedes qui albus dico


gravis etiam inopia frumenti, propter quam naves quoque et praesidium Romanum excessit. tum vero liberata metu factio erat, quae plebem in contionibus ad Antiochum trahebat;

gravis etiam inopia frumentum propter quam navo quoque et praesidium romanus excedo tum verus libero metus factio sum qui plebs in contio ad antiochus traho


Perseus tandem a pavore eo, quo attonitus fuerat, recepto animo malle imperiis suis non obtemperatum esse, cum trepidans gazam in mare deici Pellae, Thessalonicae navalia iusserat incendi.

perseus tandem ab pavor is quo attono sum recipio animus malo imperium suus non obtempero sum cum trepido gaza in mare deicio pella thessalonica navale iubeo incendo


patricii, cum sine curuli magistratu res publica esset, coiere et interregem creavere. contentio, consulesne an tribuni militum crearentur, in interregno rem dies complures tenuit.

patricius cum sine curulis magistratus res publicus sum coeo et interregem creo contentio consulo an tribunus miles creo in interregnum res dies complures teneo


hic maior timor minorem vicit; ancipiti coacti metu primo constiterunt; deinde et ipsi rediere in pugnam, et Aemilius cum suo praesidio — erant autem duo milia virorum fortium — effuse sequenti regi acriter obstitit,

hic magnus timor paruus vinco anceps cogo metus primus consto deinde et ipse redeo in pugna et aemilius cum suus praesidium sum autem duo mille vir fors effuse sequor rex acer obsto


summa postulatorum consulis erat: praesidia ex civitatibus rex deduceret; iis, quorum agros urbesque populatus esset, redderet res, quae comparerent; ceterorum aequo arbitrio aestimatio fieret.

summus postulator consul sum praesidium ex civitas rex deduco is qui ager urbs populo sum reddo res qui compareo ceterus aequus arbitrium aestimatio fio


itaque tantus omnis terror invaserat, ut quidam ex tutoribus aut morte voluntaria aut fuga praeverterent metum suppliciorum.

itaque tantus omnis terror invado ut quidam ex tutor aut mors voluntarius aut fuga praeverto metus supplicium


fuga satellitum, ut iacentem videre regem, facta est. interfectores pars in forum ad multitudinem laetam libertate, pars Syracusas pergunt ad praeoccupanda Adranodori regiorumque aliorum consilia.

fuga satelles ut iaceo video rex facio sum interfector pars in forum ad multitudo laetus libertas pars syracusae pergo ad praeoccupo adranodori regius alius consilium


urbem quoque urbi Romae vel situ vel magnificentia publicorum privatorumque tectorum ac locorum praeponebant.

urbs quoque urbs roma vel sino vel magnificentia publicus privo tector atque locus praepono


et invisam semper ear eam pecuniam fore aiebat causasque criminum ad plebem, seditionum inde ac legum novarum praebituram;

et invideo semper ear is pecunia sum aio causa crimen ad plebs seditio inde atque lex novaris praebeo


qui castris praeerat, loco adiuvandam paucitatem suorum militum ratus, in collem, qui inter urbem et castra erat, aciem erexit.

qui castrum praesum locus adjuvo paucitas suus miles reor in collis qui inter urbs et castrum sum acies erigo


tum insidiatores exorti saxa duo ingentia devolvunt, quorum altero caput ictum est regi, altero umerus;

tum insidiator exorior saxum duo ingens devolvo qui alter caput ictus sum rex alter umerus


profectus dictator cum exercitu proelio uno Marsos fundit; conpulsis deinde in urbes munitas, Milioniam, Plestinam, Fresiliam intra dies paucos cepit et parte agri multatis Marsis foedus restituit.

proficiscor dictator cum exercitus proelium unus marsi fundo conpello deinde in urbs munio milionia plestina fresilia intra dies paucus capio et pars ager multas marsus foedus restituo


tenuere tamen arcem Sabini atque inde postero die, cum Romanus exercitus instructus quod inter Palatinum Capitolinumque collem campi est complesset, non prius decenderunt descenderunt in aequum, quam ira et cupiditate recuperandae arcis stimulante animos in adversum Romani subiere.

teneo tamen arx sabinum atque inde posterus dies cum romanus exercitus instruo qui inter palatinus capitolinus collis campus sum compleo non prior decenderunt descendo in aequus quam ira et cupiditas recipero arx stimulo animus in adverro romanus subeo


Hannibal cum paucis equitibus inter tumultum elapsus Hadrumetum perfugit,

hannibal cum paucus eques inter tumultus elabor hadrumetum perfugio


ut Falerios Veiosque captos et in capta patria Gallorum legiones caesas taceam, modo trigeminae victoriae triplicem triumphum ex his ipsis Volscis et ex Aequis et ex Etruria egistis.

ut falerii veii capio et in capio patria gallus legio caedo taceo modo trigeminus victoria triplex triumphus ex hic ipse volscus et ex aequi et ex etruria ago


certior deinde factus Gytheum oppidum omnium maritimarum rerum Lacedaemoniis receptaculum esse nec procul a mari castra Romana abesse, omnibus id copiis adgredi constituit.

certus deinde facio gytheum oppidum omnis maritimaris res lacedaemonius receptaculis sum neque procul ab mare castrum romanus absum omnis is copia aggredior constituo


eo ex finitimis populis turba omnis sine discrimine, liber an servus esset, avida novarum rerum perfugit, idque primum ad coeptam magnitudinem roboris fuit. cum iam virium baud haud paeniteret, consilium deinde viribus parat.

is ex finitimus populus turba omnis sine discrimen liber an servus sum avidus novaris res perfugio is primus ad coepio magnitudo robur sum cum iam vis baud haud paeniteo consilium deinde vis paro


ne mulieris libertinae cum amatore sermonem in rem non seriam modo sed capitalem etiam verti vellet: se terrendi eius causa, non quod sciret quicquam, ea locutam esse.

ne mulier libertina cum amator sermo in res non seria modo sed capitalis etiam verto volo sui terreo is causa non qui scio quisquam is loquor sum


necdum omnia, in quae coniurarunt, edita facinora habent. adhuc privatis noxiis, quia nondum ad rem publicam opprimendam satis virium est, coniuratio sese impia tenet. crescit et serpit quotidie malum. iam maius est, quam ut capere id privata fortuna possit:

necdum omnis in qui conjuro edo facinus habeo adhuc privo noxius quia nondum ad res publicus opprimo satis vis sum coniuratio sui impius teneo cresco et serpo quotidie malus iam magnus sum quam ut capio is privo fortuna possum


pugnare enim et ipsi mihi placet; et ideo, quia per Elpeum amnem saepta ad hostem via erat, alio saltu deiectis hostium praesidiis novom iter aperui, neque prius, quam debellavero, absistam.”

pugno enim et ipse ego placeo et ideo quia per elpeum amnis saeptum ad hostis via sum alius saltus deicio hostis praesidium novus iter aperio neque prior quam debellavero absisto


qui passim per agros fuga sparsi erant, alii vestigia cedentis sequentes agminis Placentiam contendere, aliis timor hostium audaciam ingrediendi flumen fecit, transgressique in castra pervenerunt.

qui passim per ager fuga spargo sum alius vestigium cedo sequor agmen placentia contendo alius timor hostis audacia ingredior flumen facio transgredior in castrum pervenio


acceptus extemplo in tumultuosam turbam et ipse tumultum augebat, cicatrices acceptas Veienti, Gallico aliisque deinceps bellis ostentans:

accipio extemplo in tumultuosus turba et ipse tumultus augeo cicatrix accipio veiens gallicus alius deinceps bellum ostento


postea his quoque imaginibus iuris spretis, promiscue sine lege, sine stirpe in civitatem Romanam per migrationem et censum transibant.

postea hic quoque imago ius sperno promiscuus sine lex sine stirps in civitas romanus per migratio et census transeo


cum maxume Capua circumvallaretur, Syracusarum oppugnatio ad finem venit, praeterquam vi ac virtute ducis exercitusque, intestina etiam proditione adiuta.

cum magnus capua circumvallaretur syracusaris oppugnatio ad finis venio praeterquam vis atque virtus dux exerceo intestinum etiam proditio adjuvo


itaque quantus non umquam antea exercitus ad Sutrium venit;

itaque quantus non umquam antea exercitus ad sutrium venio


refecto exercitu cum hoste congressus haud dubia spe sua militumque ita fudit fugavitque Samnites, ut ille ultimus eis dies conferendi signa cum dictatore fuerit.

reficio exercitus cum hostis congredior haud dubius spes suus miles ita fundo fugo samnites ut ille ulter is dies confero signum cum dictator sum


et postero die eodem loco acies instructas eadem terpestas tempestas diremit.

et posterus dies idem locus acies instruo idem terpestas tempestas disredimo


itaque primo, velut iussi id facere, pauci, armati alii, maior pars inermes, ad mare decurrunt, dein plures, postremo prope omnes, et ipse consul, cum frustra revocare fugientes conatus nec imperio nec auctoritate nec precibus ad extremum valuisset.

itaque primus velut iubeo is facio paucus armatus alius magnus pars inermis ad mare decurro deinde multus postremo prope omnis et ipse consul cum frustra revocaris fugio conor neque imperium neque auctoritas neque prex ad exter valeo


nec postero die res finem invenit. ita aliquot dies disceptando palam de legibus noctesque enittendis emittendis clam e castris Carthaginiensibus absumptae. et postquam pars maior emissa exercitus erat, iam ne is quidem,

neque posterus dies res finis invenio ita aliquot dies discepto palam de lex nox enittendis emitto clam e castrum carthaginiensis absumo et postquam pars magnus emitto exercitus sum iam ne is quidem


itaque quo die primum congressus est cum Q. Fabio, statuendum omnium primum ait esse, quem ad modum imperio aequato utantur:

itaque quo dies primus congredior sum cum q fabius statuo omnis primus aio sum qui ad modus imperium aequo utor


quae fuerat sub Q. Minucio praetore, data. et P. Porcio Laecae circa Pisas decem milia peditum et quingenti equites ex Gallico exercitu decreti. in Sardinia prorogatum imperium Ti. Sempronio Longo.

qui sum sub q minucius praetor do et p porcius laeca circa pisae decem mille pedes et quingenti eques ex gallicus exercitus decerno in sardinia prorogo imperium tiberius sempronius longus


postero die iam segnius intercursantibus barbaris iunctae copiae, saltusque haud sine clade, maiore tamen iumentorum quam hominum pernicie, superatus.

posterus dies iam segnis intercurso barbaris jungo copia saltus haud sine clades magnus tamen iumentum quam homo pernicies supero


si minus, pro hostibus eos habiturum. hoc tam triste responsum cum rettulissent legati, vocatur in contionem a magistratibus populus, ut, quid agerent, consultarent.

si paruus pro hostis is habeo hic tam tristis responsum cum refero legatus voco in contio ab magistratus populus ut quis ago consulto


cui opem inploranti ferre vellet, nuntiatum sibi esse alia classem ad Aegatis Aegates insulas stare paratam instructamque,

qui ops inploranti fero volo nuntio sui sum alius classis ad aegatis aegates insula sto paro instruo


contrahensque suos ex fuga palatos pervenit ad amnem, ruinis recentibus pontis, quem vis aquae abstulerat, indicantem iter. quem cum incerto vado transiret agmen,

contraho suus ex fuga palo pervenio ad amnis ruina recens pons qui volo aqua aufero indico iter qui cum incertum vado transeo agmen


itaque in Apuliam ex Bruttiis reditum, et inter Venusiam Bantiamque minus trium milium passuum intervallo consules binis castris consederunt.

itaque in appulia ex bruttius redeo et inter venusia bantia paruus tres mille passus intervallum consul bini castrum consido


quia numquam data essent. quonam modo igitur nunc indignari possunt, quibus aliquid novi adiectum commodi sit, eis laborem etiam novum pro portione iniungi? nusquam

quia numquam do sum quonam modo igitur nunc indignor possum qui aliquis nosco adiectus commodus sum is labor etiam novus pro portio injungo nusquam


ibi Syphax, dum obequitat hostium turmis, si pudore, si periculo suo fugam sistere posset, equo graviter icto effusus opprimitur capiturque et vivus,

ibi syphax dum obequito hostis turma si pudor si periculum suus fuga sisto possum equus gravis icio effundo opprimo capio et vivus


an aequum censeatis nobilissimam vetustissimamque civitatem, in media Graecia sitam, repeti in libertatem et eodem statu quo ceteras urbes Peloponnesi et Graeciae esse.

an aequus censeo nobilis vetustissimamque civitas in medius graecia sino repeto in libertas et idem status quo ceterus urbs peloponnesius et graecia sum


venientibus his Perseus ab Elpeo ex castris profectus obviam cum dimidia copiarum parte denuntiare per vicos urbesque, quae viae propinquae sunt, coepit, ut commeatus expedirent, frumenti, vini, pecorum ut copia esset.

venio hic perseus ab elpeo ex castrum proficiscor obvius cum dimidio copia pars denuntiaris per vicus urbs qui via propinqua sum coepio ut commeatus expedio frumentum vinum pecus ut copia sum


non est res, qua erubescam, pater, si die festo inter aequales largiore vino sum usus. tu quoque velim inquiras,

non sum res qui erubesco pater si dies festus inter aequal largus vinum sum utor tu quoque volo inquiro


nobis vero, etiam si Argos nec cepisses per fraudem nec teneres, liberantibus omnem Graeciam Lacedaemon quoque vindicanda in antiquam libertatem erat atque in leges suas, quarum modo tamquam aemulls aemulus Lycurgi mentionem fecisti.

nos verus etiam si argi neque capio per fraudo neque teneo libero omnis graecia lacedaemon quoque vindico in antiquus libertas sum atque in lex suus qui modo tamquam aemulls aemulus lycurgus mentio facio


iam Tarquinii ad Lartem Porsinnam, Clusinum regem, perfugerant. ibi miscendo consilium precesque nunc orabant, ne se, oriundos ex Etruscis, eiusdem sanguinis nominisque,

iam tarquinius ad lartem porsinnam clusinus rex perfugio ibi misceo consilium preco nunc oro ne sui orior ex etruscus idem sanguis nomen


Thebae quoque ipsae, quod Boeotiae caput est, in magno motu erant, aliis ad regem trahentibus civitatem, aliis ad Romanos;

thebe quoque ipse qui boeotia caput sum in magnus motus sum alius ad rex traho civitas alius ad romanus


id pro cetera socordia neglegentiaque a Campanis actum: paulo plus quadringenta vehicula missa et pauca praeterea iumenta. ob id castigatis ab Hannone, quod ne fames quidem, quae mutas accenderet bestias, curam eorum stimulare posset, alia prodicta dies ad frumentum maiore apparatu petendum.

is pro ceterus socordia neglego ab campanus ago paulus multus quadringenti vehiculum mitto et paucus praeterea iumentum ob is castigo ab hanno qui ne fames quidem qui muto accendo bestia cura is stimularis possum alius prodico dies ad frumentum magnus apparatus peto


publice nec dare nec eripere se quicquam Locrensibus dixit; Romam mitterent legatos; quam senatus aequum censuisset, eam fortunar fortunam habituros.

publicus neque do neque eripio sui quisquam locrensis dico roma mitto legatus quam senatus aequus censeo is fortunar fortuna habeo


ueteres veteres naues naves , quae in naualibus navalibus erant, ut reficeret et armaret, M. Iunio praetori negotium datum est, et in eam classem socios nauales navales libertinos legeret.

ueteres vetus nauis navo qui in naualis naval sum ut reficio et armo m junius praetor negotium do sum et in is classis socius naual naval libertinus lego


qui cum dicto paruisset congressusque eorum ingentem speciem dictaturae apud cives sociosque vetustate iam prope oblitos eius imperii fecisset, litterae ab urbe allatae sunt, naves onerarias commeatum ab Ostia in Hispaniam ad exercitum portantes a classe Punica circa portum Cosanum captas esse.

qui cum dico pareo congredior is ingens species dicto apud civis socius vetustas iam prope obliuiscor is imperium facio littera ab urbs affero sum navo oneraria commeatus ab ostium in hispania ad exercitus porto ab classis punicus circa portus cosanum capio sum


eo anno Minucia Vestalis suspecta primo propter mundiorem iusto cultum,

is annus minucius vestal suspicio primus propter mundus justus cultus


Dexagoridas et Gorgopas pari imperio praeerant urbi. Dexagoridas miserat ad legatum Romanum traditurum se urbem;

dexagoridas et gorgopas par imperium praesum urbs dexagoridas mitto ad legatus romanus trado sui urbs


id votum in haec verba praeeunte P. Licinio pontifice maximo consul nuncupavit: “si duellum, quod cum rege Antiocho sumi populus iussit, id ex sententia senatus populique Romani confectum erit,

is voveo in hic verbum praeeo p licinius pontifex maximus consul nuncupo si bellum qui cum rex antiochus sumo populus iubeo is ex sententia senatus populus romanus conficio sum


iamque omnibus satis conparatis ad traiciendum terrebant ex adverso hostes omnem ripam equites virique obtinentes.

iam omnis satis conparo ad traicio terreo ex adverso hostis omnis ripa eques vir obtineo


raro alias tribuni popularis oratio acceptior plebi quam tunc severissimi consulis fruit. fuit.

rarus alius tribunus popularis oratio accipio plebs quam tunc severus consul sum sum


intenti ergo omnes armatique signum expectabitis. ego in contione ero et tempus, quoad omnia instructa sint, loquendo altercandoque traham.

intendo ergo omnis armo signum expecto ego in contio sum et tempus quoad omnis instruo sum loquor alterco traho


multi omnium ordinum donati militaribus donis currum secuti sunt. carminaque a militibus ea in imperatorem dicta, ut facile appareret in ducem indulgentem ambitiosumque ea dici, triumphurn triumphum esse militari magis favore quam populari celebrem.

multus omnis ordo dono militaris donum currus sequor sum carmen ab miles is in imperator dictum ut facilis appareo in dux indulgeo ambitiosus is dico triumphurn triumphus sum militaris magis favor quam populor celebro


his raptim actis memor Aetolici iunctique cum eo Romani belli per Pelagoniam et Lyncum et Bottiaeam in Thessaliam descendit —

hic raptim ago memor aetolicus jungo cum is romanus bellum per pelagonia et lyncum et bottiaea in thessalia descendo


nec consul Romanus temptandis urbibus, sicunde spes aliqua se ostendisset, deerat.

neque consul romanus tento urbs sicunde spes aliqui sui ostendo desum


Laconicus eius stirpis erat puer admodum, eductus cum liberis tyranni; eum in equum imponunt et armis arreptis Aetolos vagos per urbem caedunt.

laconicus is stirps sum puer admodum educo cum liber tyrannus is in equus impono et arma arrepo aetoli vagus per urbs caedo


addita igitur et ipsi fiducia est, coniunctisque copiis castra tumulo, qui tenebatur, qua aptissimum ad loci naturam erat, sunt adclinata.

addo igitur et ipse fiducia sum conjungo copia castrum tumulus qui teneo qui aptus ad locus natura sum sum adclinata


ea demum vox ita animos accendit, ut renovato clamore, velut alii repente facti, tanta vi se in hostem intulerint, ut sustineri ultra non possent.

is demum vox ita animus accendo ut renovo clamor velut alius repens facio tantus vis sui in hostis infero ut sustineo ultra non possum


cur dives pauperem consessorem fastidiret? novam, superbam libidinem, ab nullius ante gentis senatu neque desideratam neque institutam.

cur dives paupero consessor fastidio novus superbus libido ab nullus ante gens senatus neque desidero neque instituo


.at at enim quaedam civitatee civitates cum Antiocho senserunt. et aliae prius cum Philippo, et cum Pyrrho Tarentini; ne alios populos enumerem,

at at enim quidam civitatee civitas cum antiochus sentio et alius prior cum philippus et cum pyrrhus tarentinus ne alius populus enumero


Nec nec deinde quicquam eo anno rei memoria digna apud Sutrium gestum est, quia et ex hostium exercitu prima tota acies deleta uno proelio fuerat subsidiariis modo relictis, vix quod satis esset ad castrorum praesidium,

neque neque deinde quisquam is annus res memoria dignus apud sutrium gero sum quia et ex hostis exercitus primus totus acies deleo unus proelium sum subsidiarius modo relinquo vix qui satis sum ad castrum praesidium


vultis crudeliter consulere in deditos victosque? licet delere omne Latium, vastas inde solitudines facere, unde sociali egregio exercitu per multa bella magnaque saepe usi estis;

volo crudeliter consulo in dedo vinco licet deleo omnis latius vasto inde solitudo facio unde social egregius exercitus per multus bellum magnus saepe utor sum


documento unus dies fuerat, ne sua consilia melioribus praeferret. nec tamen aut ipsi aut in exercitu cuiquam satis placato animo Camillus laturus culpam eius videbatur, qua data in tam praecipitem casum res publica esset;

documentum unus dies sum ne suus consilium bonus praefero neque tamen aut ipse aut in exercitus quisquam satis placo animus camillus fero culpa is video qui do in tam praecipito casus res publicus sum


vicensimum ab Carano, qui primus regnabat, Persea numerabant. Perseus Q. Fulvio L. Manlio consulibus regnum accepit, a senatu rex est appellatus M. Iunio A. Manlio consulibus; regnavit undecim annos.

vicesimus ab caranus qui primus regno perseus numero perseus q fulvius l manlius consul regnum accipio ab senatus rex sum appello m junius ab manlius consul regno undecim annus


eum dilectum praetor non ex Sicilia ipsa tantum sed ex circumiacentibus insulis habuit, oppidaque omnia maritima, quae in Graeciam versa erant, praesidiis firmavit.

is dilectus praetor non ex sicilia ipse tantus sed ex circumjaceo insula habeo oppidum omnis maritimus qui in graecia verso sum praesidium firmo


bellum imminere cum Perseo; desideraturos Romanos eundem navalem apparatum, quem nuper Antiochi, quem Philippi ante bello vidissent.

bellum immineo cum perseus desidero romanus idem naval appario qui nuper antiochus qui philippus ante bellum video


conducta ibi Gallorum ac Ligurum quanta maxima posset iuventute coniungeret se Hannibali neu senescere bellum maximo impetu, maiore fortuna coeptum sineret.

conduco ibi gallus atque ligur quantus maximus possum iuventus conjungo sui hannibal neu senesco bellum maximus impetus magnus fortuna coepio sino


eo se cum exercitu venturum. principio deinde veris lustrato exercitu profectus die octavo Apameam venit. ibi triduum stativis habitis, tertiis rursus ab Apamea castris in Pamphyliam, quo pecuniam frumentumque regios convehere iusserat, pervenit.

is sui cum exercitus venio principium deinde verus lustro exercitus proficiscor dies octavus apamea venio ibi triduum stativus habeo tertius rursus ab apamea castrum in pamphylia quo pecunia frumentum regius convehere iubeo pervenio


ne qua praeter arma efferto ex iis oppidis agris castellisque, quibus excedat; si qua extulit, quo quaeque oportebit, recte restituito.

ne qui praeter arma effero ex is oppidum ager castellum qui excedo si qui effero quo quisque oportet rectus restituo


quibus sacris Iunonis in summa inopia cibi tamen abstinebatur. quae res saluti fuit; namque clangore eorum alarumque crepitu excitus M. Manlius, qui triennio ante consul fuerat, vir bello egregius, armis arreptis simul ad arma ceteros ciens vadit et, dum ceteri trepidant, Gallum, qui iam in summo constiterat, umbone ictum deturbat.

qui sacrum juno in summus inopia cibus tamen abstineo qui res salus sum namque clangor is ala crepo excio m manlius qui triennium ante consul sum vir bellum egregius arma arrepo simul ad arma ceterus cieo vado et dum ceterus trepido gallus qui iam in superus consto umbo ictus deturbo


nihil abesse, si sit animus Etruscis, qui Porsinnae quondam maioribusque eorum fuerit, quin Romanos omni agro cis Tiberirm Tiberim pulsos dimicare pro salute sua, non de intolerando Italiae regno cogant. Samnitem illis exercitum paratum,

nihil absum si sum animus etruscus qui porsinnae quondam magnus is sum quin romanus omnis ager cis tiberirm tiberis pello dimicaris pro salus suus non de intolero italia regnum cogo samnitem ille exercitus paro


quoniam et in provincia M. Livii res gesta esset, et eo die, quo pugnatum foret, eius forte auspicium fuisset, et exercitus Livianus deductus Romam venisset, Neronis deduci de provincia non potuisset, ut M. Livium quadrigis urbem ineuntem milites sequerentur, C. Claudius equo sine militibus inveheretur.

quoniam et in provincia m livius res gero sum et is dies quo pugno sum is fors auspicium sum et exercitus livianus deduco roma venio nero deduco de provincia non possum ut m livius quadrigae urbs ineo miles sequor que claudus equus sine miles inveho


et praeterquam quod tormenta ubique disposita essent, missilibus etiam melius et certiore ictu hostis uti audierat.

et praeterquam qui tormentum ubique dispono sum missilis etiam bonus et certus ictus hostis uti audio


inde trans Appenninum ductae legiones. ibi montis quem ceperant altitudine paulisper se tutati, mox in deditionem concesserunt. tum conquisita cum intentiore cura arma, et omnia adempta. translatum deinde ad Apuanos Ligures bellum,

inde trans apenninus duco legio ibi mons qui capio altitudo paulisper sui tutas mox in deditio concedo tum conquaero cum intendo cura arma et omnis adimo transfero deinde ad apuanos ligur bellum


haec a collega obsequenter facta, brevisque dies ad conveniendum edicta est. Claudius prope consecutus est litteras suas.

hic ab collega obsequenter facio brevis dies ad convenio edico sum claudus prope consequor sum littera suus


inde Abydum traiecta classis. ubi cum temptatis per colloquia animis nihil pacati responderetur, ad oppugnationem sese expediebant.

inde abydum traicio classis ubi cum temptas per colloquium animus nihil pacatum respondeo ad oppugnatio sui expedio


Cn. Domitio extra Italiam, quo senatus censuisset, provincia evenit, L. Quinctio Gallia et comitia habenda.

cn domitius extra italia quo senatus censeo provincia evenio l quintius gallia et comitium habeo


ibi DC occisis, centum ferme captis, et ubique prospere gesta re prope stativa Appi castra movent, ne qua vis sociis suis ab Romano exercitu inferri possit.

ibi sescenti occido centum ferme capio et ubique prosperus gero res prope stativus appius castrum moveo ne qui volo socius suus ab romanus exercitus infero possum


haec regi praetor mittere iussus. legatis in singulos dona ne minus quinum milium, comitibus eorum milium aeris, et vestimenta bina legatis, singula comitibus Numidisque, qui ex custodia emissi redderentur regi; ad hoc aedes liberae, loca, lautia legatis decreta.

hic rex praetor mitto iubeo legatus in singuli donum ne paruus quini mille comes is mille aer et vestimentum bini legatus singulus comes numida qui ex custodia emitto reddo rex ad hic aedes liber locum lautia legatus decretum


unam in ipsa porta sospiti filio repente oblatam in conplexu complexu eius expirasse ferunt; alteram, cui mors fili falso nuntiata erat, maestam sedentem domi ad primum conspectum redeuntis gaudio nimio exanimatam.

unus in ipse porto sospes filius repens offertor in complexus complexus is expirasse fero alter qui mors filis fallo nuntio sum maestus sedeo domus ad primus conspectus redeo gaudium nimius exanimo


satellites tyranni in media fere acie consistebant; tyrannus cum tribus summum equitibus, inter quos plerumque Alexamenus erat, ante signa vectabatur, cornua extrema invisens;

satelles tyrannus in medius fere acies consisto tyrannus cum tres superus eques inter qui plerusque alexamenus sum ante signum vecto cornu exter invisens


Carthaginienses trepide primo ab hostium vallo acti postquam neminem insequi viderunt, metu substitisse rati contemptim rursus et sedato gradu in castra abeunt. par neglegentia in castris custodiendis fuit;

carthaginiensis trepidus primus ab hostis vallo ago postquam nemo insequor video metus substitisse reor contemptim rursus et sedo gradus in castrum abeo par neglegentia in castrum custodio sum


an tibi credamus Romanos non maioribus copiis nec viribus nunc bellum gerere, quam antea gesserint, potius quam res ipsas intueamur?

an tu credo romanus non magnus copia neque vis nunc bellum gero quam antea gero potis quam res ipse intueor


aliarum deinde secundarum rerum velut proventus secutus: civitates omnes Macedoniae se dediderunt, gaza regia in potestatem venit, rex ipse tradentibus prope ipsis dis in templo Samothracum cum liberis est captus. mihi quoque ipsi nimia iam fortuna videri eoque suspecta esse.

alius deinde secundaris res velut provenio sequor civitas omnis macedonia sui dedo gaza regius in potestas venio rex ipse trado prope ipse deus in templum samothraces cum liber sum capio ego quoque ipse nimius iam fortuna video eo suspicio sum


“at enim pauci quidem sunt, sed vigentes animis corporibusque, quorum robora ac vires vix sustinere vis ulla possit.”

at enim paucus quidem sum sed vigeo animus corpus qui robur atque vireo vix sustineo volo ullus possum


accito exercitu a Veis eoque ipso ab re male gesta perculso castra locantur ante portam Collinam, et in muris armati dispositi, et iustitium in foro tabernaeque clausae, fiuntque omnia castris quam urbi similiora,

accio exercitus ab via eo ipse ab res malus gero percello castrum loco ante porta collina et in murus armatus dispono et justitium in forum taberna claudo fio omnis castrum quam urbs similis


tum privatae quoque per domos clades vulgatae sunt, adeoque totam urbemi urbem opplevit luctus, ut sacrum anniversarium Cereris intermissum sit, quia nec lugentibus id facere est fas nec ulla in illa tempestate matrona expers hictus luctus fuerat.

tum privo quoque per domus clades vulgo sum adeo totus urbemi urbs oppleo luctus ut sacer anniversarius ceres intermissus sum quia neque lugeo is facio sum fas neque ullus in ille tempestas matrona expers hictus luctus sum


solis fere occasu Nero diem noctemque nequiquam fatigatis equis hominibusque ne viso quidem hoste rediens adeo graviter est ab consule increpitus, ut per eum stetisse diceret, quo minus accepta ad Cannas redderetur hosti clades.

sol fere occasus nero dies nox nequiquam fatigo equus homo ne video quidem hostis redeo adeo gravis sum ab consul increpo ut per is sto dico quo paruus accipio ad cannae reddo hostis clades


inde opus nullo prohibente fieri coeptum: fossa ingens ducta, et vallum intra ear eam erigitur; modicoque post intervallo murum etiam eadem regione addere parat, ut vel sine praesidio tueri se adversus Romanos possent.

inde opus nullus prohibeo fio coepio fossa ingens duco et valles intra ear is erigo modicus post intervallum murus etiam idem regio addo paro ut vel sine praesidium tueor sui adverro romanus possum


Lucani atque Apuli, quibus gentibus nihil ad earn eam diem cum Romano populo fuerat, in fidem venerunt, arma virosque ad bellum pollicentes; foedere ergo in amicitiam accepti. eodem tempore etiam in Samnio res prospere gesta.

lucanus atque apulis qui gens nihil ad earn is dies cum romanus populus sum in fides venio arma vir ad bellum polliceo foedus ergo in amicitia accipio idem tempus etiam in samnium res prosperus gero


postquam consulti ab M. Iunio consule patres stantibus in comitio legatis, an locum, lautia senatumque darent, nullum hospitale ius in iis esse servandum censuerunt,

postquam consulo ab m junius consul pater sto in comitium legatus an locus lautia senatus do nullus hospital ius in is sum servo censeo


donec ab novis consulibus, L. Papirio Cursore quintum, C. Iunio Bubulco iterum, nominatus dictator C. Poetelius cum M. Folio magistro equitum exercitum accepit.

donec ab novus consul l papirius cursor quintus que junius bubulcus iterum nomino dictator que poetelius cum m folium magister eques exercitus accipio


acerbum ac miserum est, quod fateri nos fortuna nostra cogit: eo ventum est, patres conscripti, ut aut amicorum aut inimicorum Campani simus.

acerbus atque miser sum qui fateor nos fortuna noster cogo is venio sum pater conscribo ut aut amicus aut inimicus campanus sum


civium etiam Romanorum, qui capti apud hostes erant, supra quattuor milia capitum recepta. id solacii fuit pro amissis eo proelio militibus. nam haudquaquam incruenta victoria fuit: octo ferme milia Romanorum sociorumque occisa;

civis etiam romanus qui capio apud hostis sum supra quattuor mille caput recipio is solacium sum pro amitto is proelium miles nam haudquaquam incruentus victoria sum octo ferme mille romanus socius occaedes


Romae quoque et lectisternium Iuventati Iuuentati et supplicatio ad aedem Herculis nominatim, deinde universo populo circa omnia pulvinaria indicta, et Genio maiores hostiae caesae quinque,

roma quoque et lectisternium iuventas iuuentas et supplicatio ad aedes hercules nominatim deinde universus populus circa omnis pulvinaris indico et genius magnus hostia caedo quinque


Cornelius lustrum condidit. censa sunt civium capita CXLIII DCCIV. aquae ingentes eo anno fuerunt, et Tiberis loca plana urbis inundavit;

cornelius lustrum condo censeo sum civis caput cxliii dcciv aqua ingens is annus sum et tiberis locum planum urbs inundo


nec gravatus senex plaustro in castra dicitur advectus vocatusque in consilium ita ferme locutus esse, ut nihil sententiae suae mutaret, causas tantum adiceret:

neque gravo senex plaustrum in castrum dico adveho voco in consilium ita ferme loquor sum ut nihil sententia suus muto causa tantus adicio


cuiusque sors exciderat, alacer inter gratulantes gaudio exultans exsultans cum sui moris tripudiis arma raptim capiebat.

quisque sors excido alacer inter gratulor gaudium exultans exsulto cum suus mos tripudium arma raptim capio


de ea re nihil temere decerni placuit; ad frequentiores consultatio dilata est;

de is res nihil temere decerno placeo ad frequens consultatio differo sum


ipse per Siciliam pedibus profectus freto in Italiam traiecit, litteris Q. Fabii accitus et ipse et collega eius M. Atilius, ut exercitus ab se exacto iam prope semestri imperio acciperent.

ipse per sicilia pes proficiscor fretus in italia transiacio littera q fabius accio et ipse et collega is m atilius ut exercitus ab sui exigo iam prope semestris imperium accipio


inclinatis semel in Apulia rebus Teates quoque Apuli ad novos consules, C. Iunium Bubulcum, Q. Aemilium Barbulam, foedus petitum venerunt, pacis per omnem Apuliam praestandae populo Romano auctores.

inclino semel in appulia res teates quoque apulis ad novi consul que junius bubulcus q aemilius barbula foedus peto venio pax per omnis appulia praesto populus romanus auctor


sed ut in Asiam adventus eius dissimulari ab Romanis tamquam nihil ad eos pertinens potuerit, quid? quod iam etiam in Europam omnibus navalibus terrestribusque copiis transierit, quantum a bello aperte Romanis indicto abesse? illum quidem, etiam si in Italiam traiciat, negaturum; Romanos autem non expectaturos, ut id posset facere.

sed ut in asia advenio is dissimularis ab romanus tamquam nihil ad is pertineo possum quis qui iam etiam in europa omnis naval terrestris copia transeo quantus ab bellum apertus romanus indico absum ille quidem etiam si in italia traicio nego romanus autem non expectaturos ut is possum facio


tua nos non magis virtus fortunaque quam unica comitas ac benignitas erga cives nostros, quos captos nobis remisisti, ita conciliavit tibi, ut te salvo atque incolumi amico non modo populum Romanum sed ne deos quidem iratos, si fas est dici, timeremus.

tuus nos non magis virtus fortuno quam unicus comito atque benignitas erga civis noster qui capio nos remitto ita concilio tu ut tu salvo atque incolumis amicus non modo populus romanus sed ne deus quidem irascor si fas sum dico timeo


hanc tum regionem et totam infestam Masinissa et ex quadam parte dubiae possessionis, sui regni an Carthaginiensium esset,

hic tum regio et totus infestus masinissa et ex quidam pars dubius possessio suus regnum an carthaginiensis sum


accitus, sicut Romulus augurato urbe condenda regnum adeptus est, de se quoque deos consuli iussit. inde ab augure, cui deinde honoris ergo publicum id perpetuumque sacerdotium fuit, deductus in arcem in lapide ad meridiem versus consedit.

accio sicut romulus auguror urbs condo regnum adipiscor sum de sui quoque deus consul iubeo inde ab augur qui deinde honor ergo publicus is perpetuus sacerdotium sum deduco in arx in lapis ad meridio verro consido


iam caedi perpetratae victores Romani supervenerunt. ac primo conspectu tam foedae rei mirabundi parumper obstupuerunt;

iam caedo perpetro victor romanus supervenio atque primus conspectus tam foedus res mirabundus parumper obstupendus


id vero patribus indignum videri, etiam dictaturam iam in promiscuo esse; omnique ope inpediebant, ne quid dictatori ad id bellum decerneretur parareturve. eo promptius cuncta ferente dictatore populus iussit.

is verus pater indignus video etiam dictatura iam in promiscuus sum omne ops inpediebant ne quis dictator ad is bellum decerno parareturve is promptus cunctus fero dictator populus iubeo


Hannibal cum peditum agmine ingreditur, equites subsistere iubet, ut, quo res postulet, occurrere libero campo possint. et Philemenus portulae parte alia, qua commeare adsuerat, adpropinquabat.

hannibal cum pedes agmen ingredior eques subsisto iubeo ut quo res postulo occurro liber campus possum et philemenus portula pars alius qui commearis adsuo appropinquo


haec nuntiant domum Albani. et bellum utrimque summa ope parabatur, civili simillimum bello, prope inter parentes natosque, Troianam utramque prolem, cum Lavinium ab Troia, ab Lavinio Alba, ab Albanorum stirpe regum oriundi Romani essent.

hic nuntio domus albanus et bellum utrimque summus ops paro civilis similis bellum prope inter parens nascor trojanus uter proles cum lavinium ab troius ab lavinium alba ab albanus stirps rex orior romanus sum


bellum in Sicilia iam alterum annum ingenti dimicatione geritur; urbes alias Poenus, alias Romanus expugnat;

bellum in sicilia iam alter annus ingens dimicatio gero urbs alius poenus alius romanus expugno


eodem tempore litterae L. Aemilii praetoris adlatae de navali pugna ad Myonnesum facta, et L. Scipionem consulem in Asiam exercitum traiecisse.

idem tempus littera l aemilius praetor affero de naval pugno ad myonnesum facio et l scipio consul in asia exercitus transjacio


Massilia, inter Gallos sita, traxit aliquantum ab accolis animorum; Tarentinis quid ex Spartana dura illa et horrida disciplina mansit?

massilia inter galli sino traho aliquantus ab accolo animus tarentinus quis ex spartanus durus ille et horridus disciplina maneo


extra ordinem etiam in acie locati, quo conspectior virtus esset. Duum duum milium planities castra Romana ab Hernicis dirimebat;

extra ordo etiam in acies loco quo conspicio virtus sum duum duum mille planities castrum romanus ab hernicus dirimo


iussi deinde inire suffragium ad unum omnes non centuriae modo sed etiam homines P. Scipioni imperium esse in Hispania iusserunt.

iubeo deinde ineo suffragium ad unus omnis non centuria modo sed etiam homo p scipio imperium sum in hispania jubeo


ea vero res Romanis auxit animos, concesium concessum sibi transitum cernentibus in Asiam, quam rem magni certaminis futuram crediderant.

is verus res romanus augeo animus concesium concedo sui transeo cerno in asia quam res magnus certamen sum credo


consulem M. Atilium vel solum, si nemo alius sequatur, iturum adversus hostes casurumque inter signa Samnitium potius, quam circumvallari castra Romana videat.

consul m atilius vel solus si nemo alius sequor eo adverro hostis cado inter signum samnites potis quam circumvallaris castrum romanus video


ad exta sacrificio perpetrato angues duo ex occulto adlapsi adedere iocur conspectique repente ex oculis abierunt.

ad exta sacrificium perpetro anguis duo ex occulo allabor ador iocur conspicio repens ex oculus abeo


T. Manlio consuli provincia Etruria sorte evenit; qui vixdum ingressus hostium finis cum exerceretur inter equites, ab rapido cursu circumagendo equo effusus extemplo prope expiravit. tertius ab eo casu dies finis vitae consuli fuit.

t manlius consul provincia etruria sors evenio qui vixdum ingredior hostis finis cum exerceo inter eques ab rapidus cursus circumago equus effundo extemplo prope expiravit tertius ab is casus dies finis vita consul sum


mater, coniunx liberique?” ergo ego nisi peperissem, Roma non oppugnaretur; nisi filium haberem, libera in libera patria mortua essem. sed ego nihil iam pati nec tibi turpius nec mihi miserius possum nec, ut sim miserrima, diu futura sum;

mater coniunx libet ergo ego nisi pario roma non oppugno nisi filius habeo liber in liber patria morior sum sed ego nihil iam patior neque tu turpis neque ego miser possum neque ut sum miser diu sum sum


meminisse, tribunatum sibi a populo Romano mandatum oblivisci, et mandatum pro auxilio ac libertate privatorum, non pro consulari regno.

memini tribunatus sui ab populus romanus mando obliviscor et mando pro auxilium atque libertas privator non pro consularis regnum


comparatis omnibus, quae ad urbes oppugnandas usui sunt, centurionum robora ex toto exercitu delegit tribunosque viros fortes eis praefecit et milites sescentos, quantum satis visum est, attribuit eosque, ubi quartae vigiliae signum cecinisset, ad eu locum scalas iussit ferre.

comparo omnis qui ad urbs oppugno usus sum centurio robur ex totus exercitus deligo tribunus vir fortis is praeficio et miles sescenti quantus satis video sum attribuo is ubi quarta vigilia signum cano ad eu locus scala iubeo fero


castra in hostico incuriose ita posita, tamquam procul abesset hostis, cum subito advenere Samnitium legiones tanta ferocia, ut vallum usque ad stationem Romanam inferrent. nox iam adpetebat;

castrum in hosticus incuriosus ita pono tamquam procul absum hostis cum subeo advenio samnites legio tantus ferocia ut valles usque ad statio romanus infero nox iam adpeto


profligato fere Samnitium bello, priusquam ea cura decederet patribus Romanis, Etrusci belli fama exorta est.

profligo fere samnites bellum priusquam is cura decedo pater romanus etruscus bellum fama exorior sum


Masinissae legati quingenta milia modium tritici, trecenta hordei ad exercitum in Graeciam, Romam trecenta milia modium tritici, ducenta quinquaginta hordei, equites quingentos, elephantos viginti regem ad M’. Acilium consulem missurum.

masinissa legatus quingenti mille modius triticum trecenti hordeum ad exercitus in graecia roma trecenti mille modius triticum ducenti quinquaginta hordeum eques quingenti elephantus viginti rex ad m acilius consul mitto


quibus adiectis absolvi posse velut corpus omnis Romani iuris. ea expectatio, cum dies comitiorum adpropinquaret, desiderium decemviros iterum creandi fecit.

qui adicio absolvo possum velut corpus omnis romanus ius is expectatio cum dies comitium appropinquo desiderium decemviri iterum creo facio


tum, ne sine ducibus essent, sex praefectos creavere, ut terni Achradinae ac Naso praeessent. sedato tandem tumultu exequentibus sciscitando quae acta cum Romanis essent, dilucere id quod erat coepit, aliam suam ac perfugarum causam esse.

tum ne sine dux sum sex praeficio creo ut terni achradina atque naso praesum sedo tandem tumultus exequentibus sciscitor qui ago cum romanus sum diluceo is qui sum coepio alius suus atque perfugaris causa sum


dum de provinciis consulum disceptatur, praetores sortiti sunt; Cn. Domitio urbana iurisdictio, T. Iuventio peregrina evenit P. Cornelio Hispania ulterior, Sex.

dum de provincia consul discepto praetor sortio sum cn domitius urbanus jurisdictio t juventius peregrinus evenio p cornelius hispania ulterior sex


vulgo iam homines eum statum rerum, qui sub Numa rege fuerat, requirentes, unam opem aegris corporibus relictam, si pax veniaque ab diis inpetrata esset, credebant.

vulgo iam homo is status res qui sub numa rex sum requiro unus ops aeger corpus relinquo si pax veniaque ab diuus impetro sum credo


parate animos dextras, ne quis in eo, quod me viderit facientem, cesset; qui cunctatus fuerit et suum consilium meo interponet, sciat sibi reditum ad penates non esse.”

paro animus dexter ne quis in is qui ego video facio cesso qui cunctor sum et suus consilium meus interpono scio sui redeo ad penates non sum


Romanis quoque in Hispania legatorum regis adventus magno emolumento fuit; namque ad famam eorum transitiones crebrae ab Numidis coeptae fieri. ita cum Syphace Romanis coepta amicitia est. quod ubi Carthaginienses acceperunt, extemplo ad Galam in parte altera Numidiae — Maesulii ea gene vocatur — regnantem legatos mittunt.

romanus quoque in hispania legatus rex advenio magnus emolumentum sum namque ad fama is transitio creber ab numida coepio fio ita cum syphace romanus coepio amicitia sum qui ubi carthaginiensis accipio extemplo ad gala in pars alter numidia maesulii is genus voco regno legatus mitto


cum Fidenae aperte descissent, Tullus Mettio exercituque eius ab Alba accito contra hostes ducit. ubi Anienem transiit, ad Confluentis collocat castra. inter eum locum et Fidenas Veientium exercitus Tiberim transierat.

cum fidena apertus descio tullus mettio exerceo is ab alba accio contra hostis duco ubi anienem transeo ad confluo colloco castrum inter is locus et fidena veiens exercitus tiberis transeo


nauticos C. Laelius, qui classis praefectus erat, in navibus, ante conscendere coactos, continuit; commeatus imponendi M. Pomponio praetori cura data: quinque et quadraginta dierum cibaria, e quibus quindecim dierum cocta, imposita.

nautici que laelius qui classis praefectus sum in navis ante conscendo cogo contineo commeatus impono m pomponius praetor cura do quinque et quadraginta dies cibaria e qui quindecim dies coquo impono


ut non color, non vultus ei constaret; deinde collecto tandem animo Casandrum, qui Maroneae fuisset, si utique vellent, se missurum dixit:

ut non color non vultus is consto deinde colligo tandem animus casandrum qui maronea sum si utique volo sui mitto dico


haec eius gloria quia iam imperatoris quoque famae officiebat, postrenmo postremo in invidiam vertit, ut ne bene gestae quidem res iam Hannoni propter auctorem satis laetae essent.

hic is gloria quia iam imperator quoque fama officio postrenmo postremo in invidia verto ut ne bene gero quidem res iam hanno propter auctor satis laetus sum


earn eam inpedimentum dilectui fore. non nuntii solum, sed per urbem agrestium fuga trepidationem iniecit. decemviri consultant, quid opus facto sit, destituti inter patrum et plebis odia, addit terrorem insuper alium fortuna.

earn is impedimentum delectus sum non nuntius solus sed per urbs agrestis fuga trepidatio injacio decemviri consulto quis opus facio sum destitus inter pater et plebs odium addo terror insuper alius fortuna


Locrenses brevi post legati, cum permissu Hannonis arcem intrassent, persuadent, ut traduci se Locros paterentur nec ultima experiri vellent.

locrensis brevis post legatus cum permitto hanno arx intro persuadeo ut traduco sui locri pateo neque ulter experior volo


ubi constitere inter duas acies, tot circa mortalium animis spe metuque pendentibus, Gallus velut moles superne inminens proiecto laeva scuto in advenientis arma hostis vanum caesim cum ingenti sonitu ensem deiecit;

ubi consto inter duo acies tot circa mortalis animus spes metus pendeo gallus velut moles supernus inminens projectum laeva scutum in advenio arma hostis vanus caesim cum ingens sonitus ensis deicio


tardior ei navigatio propter infirmitatem corporis fuit.

tardus is navigatio propter infirmitas corpus sum


nobis” inquit, “Philippe, reddisne tandem Pharsaluna Pharsalum et Larisam Cremasten et Echinum et Thebas Phthias?”

nos inquam philippus reddo tandem pharsaluna pharsal et larisam cremasten et echinus et thebae phthia


omnibus Graeciae civitatibus hanc pacem adprobantibus soli Aetoli decretum decem legatorum clam mussantes carpebant:

omnis graecia civitas hic pax adprobo solus aetolus decretum decem legatus clam musso carpo


hostes montem, antiquam sedem maiorum suorum, ceperunt; et inde superata locorum iniquitate proelio deiecti sunt.

hostis mons antiquus sedes magnus suus capio et inde supero locus iniquitas proelium deicio sum


Rhodii tamen et Athenienses cum silentio auditi sunt. Atheniensis legatus Leon Hicesiae filius eloquentia etiam dicitur movisse;

rhodius tamen et atheniensis cum silentium audio sum atheniensis legatus leo hicesiae filius eloquentia etiam dico moveo


nam ut qui ne alteri quidem exercitui se ad certamen credidissent pares, coniungi utique passis duos consulares exercitus nihil crederent superesse spei, advenientem inconposito agmine Marcium adgrediuntur.

nam ut qui ne alter quidem exercitus sui ad certamen credo par conjungo utique patior duo consularis exercitus nihil credo supersum spes advenio inconposito agmen marcius aggredior


parvum ibi exercitum Romanum esse; veterem praetorem inde A. Cornelium provinciae peritum decedere, novum expectari;

parvus ibi exercitus romanus sum vetus praetor inde ab cornelius provincia peritus decedo novus expecto


si quem hoc metus dicere prohibet, en ego ipse audiente non populo Romano modo senatuque, sed Iove ipso, qui Capitolium incolit, profiteor me dicturum, ut, si nos in foedere ac societate esse velint, consulem alterum ab nobis senatusque partem accipiant.”

si qui hic metus dico prohibeo en ego ipse audio non populus romanus modo senatus sed iuppiter ipse qui capitolium incolo profiteor ego dico ut si nos in foedus atque societas sum volo consul alter ab nos senatus pars accipio


inde iunctis exercitibus primum Boiorum agrum usque ad Felsinam oppidum populantes peragraverunt.

inde iungo exercitus primus boii ager usque ad felsina oppidum populo peragraverunt


hoc perpetuitatis auspicio accepto secutum aliud magnitudinem imperil imperii portendens prodigium est: caput humanum integra facie aperientibus fundamenta templi dicitur apparuisse.

hic perpetuitas auspicium accipio sequor alius magnitudo imperil imperium portendo prodigium sum caput humanus integer facies aperio fundamentum templum dico appareo


Popilius priusquam armatos muris admoveret, misit, qui magistratibus principibusque suaderent, fidem clementiamque Romanorum quam vim experiri mallent.

popilius priusquam armatus murus admoveo mitto qui magistratus princeps suadeo fides clementia romanus quam vis experior malo


ut emissis soliferreis phalaricisque gladios strinxerunt, tum velut redintegrata est pugna. non caecis ictibus procul ex irproviso improviso vulnerabantur, sed pede collato tota in virtute ac viribus spes erat.

ut emitto solliferreum falarica gladius stringo tum velut redintegro sum pugno non caecus ictus procul ex irproviso improvide vulnero sed pes confero totus in virtus atque vis spes sum


ingentes ipsi erant; addebant speciem frontalia et cristae et tergo impositae turres turribusque superstantes praeter rectorem quaterni armati.

ingens ipse sum addo species frontalia et crista et tergum impono turris turris supersto praeter rector quaterni armatus


Cotys Thrax, Odrysarum rex, clam Macedonum partis erat.

cotys thrax odrysaris rex clam macedones pars sum


perfecta videbatur res, cum aditus consul idem illud responsum rettulit, quo fugati ab senatu erant. eo tamquam novo cum icti Aetoli essent — nihil enim nec legatione Atheniensium nec placido Africani responso profectum videbant — , referre ad suos dixerunt velle.

perficio video res cum aditus consul idem ille responsum refero quo fugo ab senatus sum is tamquam novo cum icti aetolus sum nihil enim neque legatio atheniensis neque placidus africanus respondeo proficiscor video refero ad suus dico volo


tandem indicium hoc maxime modo ad Postumium consuler consulem pervenit. P. Aebutius, cuius pater publico equo stipendia fecerat, pupillus relictus, mortuis deinde tutoribus sub tutela Duroniae matris et vitrici T. Sempronii Rutili educatus fuerat.

tandem indicium hic magnus modo ad postumius consuler consul pervenio p aebutius qui pater publicus equus stipendium facio pupillus relinquo morior deinde tutor sub tutela duroniae mater et vitrix t sempronius rutilis educo sum


centuriones armati Mettium circumsistunt; rex cetera, ut orsus erat, peragit: “quod bonum, faustum felixque sit populo Romano ac mihi vobisque, Albani, populum omnem Albanum Romam traducere in animo est, civitatem dare plebi, primores in patres legere, unam urbem, unam rem publicam facere. ut ex uno quondam in duos populos divisa Albana res est, sic nunc in unum redeat.”

centurio armatus mettium circumsisto rex ceterus ut ordior sum perago qui bonus faustus felix sum populus romanus atque ego tu albanus populus omnis albanus roma traduco in animus sum civitas do plebs primoris in pater lego unus urbs unus res publicus facio ut ex unus quondam in duo populus divido albanus res sum sic nunc in unus redeo


tur tum alii alios hortari, ut repeterent pugnam; centuriones ab signiferis rapta signa inferre et ostendere suis paucos et ordinibus inconpositis effuse venire hostes.

tur tum alius alius hortor ut repeto pugna centurio ab signifer rapio signum infero et ostendo suus paucus et ordo inconpositis effuse venio hostis


Boiorum quoque gentem ad rebellionem spectare. ob eas res tumultum esse decrevit senatus; tribunos plebei non placere causas militaris cognoscere, quo minus ad edictum conveniretur.

boii quoque gens ad rebellio specto ob is res tumultus sum decerno senatus tribunus plebes non placeo causa militaris cognosco quo paruus ad edictum conveniretur


veteres praetores C. Calpurnius Piso et L L. . Quinctius Romam redierunt. utrique magno patrum consensu triumphus est decretus.

vetus praetor que calpurnius piso et l l quintius roma redeo uterque magnus pater consensus triumphus sum decerno


mortuus consul Quinctilius, quattuol quattuor tribuni plebi. multiplici clade foedatus annus; ab hoste otium fuit. inde consules C. Menenius, P. Sestius Capitolinus.

mortuus consul quintilius quattuol quattuor tribunus plebs multiplex clades foedo annus ab hostis otium sum inde consul que menenius p sestius capitolinus


ad quorum auxilium cum Galli ex Campania redissent, foedae populationes in Labicano Tusculanoque et Albano agro haud dubie Tiburtibus ducibus sunt factae;

ad qui auxilium cum gallus ex campaneus redeo foedus populatio in labicanus tusculanus et albanus ager haud dubius tiburtes dux sum facio


et cornua ab equitibus et medii a pedite pulsi. ac repente, cum in omni parte caede ingenti sternerentur, Galli terga verterunt fugaque effusa repetunt castra.

et cornu ab eques et medius ab pedo pello atque repens cum in omnis pars caedes ingens sterno gallus tergum verto fugo effundo repeto castrum


tur tum et Hannibal quaeque circa eum naves erant capessunt fugam; nec insequi Rhodii ex magna parte aegris et ob id celerius fessis remigibus potuerunt.

tur tum et hannibal quisque circa is navo sum capesso fuga neque insequor rhodius ex magnus pars aeger et ob is celer fatisco remex possum


nam neque sine auctoritate senatus ratum quicquam eorum fore, quae cum rege ipsi pepigissent, et explorari, dum bello necessariam quietem ipsa hiems daret, senatus auctoritatem posse. in hanc sententiam et ceteri sociorum principes concesserunt;

nam neque sine auctoritas senatus reor quisquam is sum qui cum rex ipse pepigissent et exploraris dum bellum necessaria quies ipse hiems do senatus auctoritas possum in hic sententia et ceterus socius princeps concedo


et separatim Flaccus molem ad Neptunias aquas, ut iter populo esset, et viam per Formianum montem,

et separatim flaccus moles ad neptunius aqua ut iter populus sum et via per formiani mons


et cum quaesitum esset, dilectu an voluntarii pro Samnitibus adversus Romanos bellassent,

et cum quaero sum delectus an voluntarius pro samnites adverro romanus bellor


praetores tur tum duos Latium habebat, L. Annium Setinum et L. Numisium Cerceiensem, ambo ex coloniis Romanis, per quos praeter Signiam Velitrasque, et ipsas colonias Romanas, Volsci etiam exciti ad arma erant;

praetor tur tum duo latius habeo l annius setinum et l numisius cerceiensem ambo ex colonia romanus per qui praeter signia velitrasque et ipse colonia romanus volscus etiam excio ad arma sum


saepe postea ferunt Scipionem dixisse Ti. Claudi primum cupiditatem, deinde Cn. Corneli fuisse in mora, quo minus id bellum exitio Carthaginis finiret.

saepe postea fero scipio dico tiberius claudius primus cupiditas deinde cn cornelis sum in mora quo paruus is bellum exitium carthago finio


si in vobis, nemo deorum nec hominum sit, qui vestra puniat peccata, Quirites; vosmet tantum eorum paeniteat! paeniteat. non illi vestram ignaviam contempsere nec suae virtuti confisi sunt; quippe totiens fusi fugatique, castris exuti, agro multati, sub iugum missi et se et vos novere;

si in tu nemo deus neque homo sum qui vester punior pecco quiris tu tantus is paeniteo paeniteo non ille vester ignavio contemno neque suus virtus confido sum quippe totiens fundo fugo castrum exuo ager multas sub iugum mitto et sui et tu nosco


fortissimi milites non tamen nec vivi nec post mortem inulti fuere. insequenti anno P. et Cn. Corneliis Cossis, Num.

fortis miles non tamen neque vivo neque post mors inultus sum insequor annus p et cn cornelius cossus num


ex ea tres quadriremes — seu clam misso a Carthagine nuntio, ut id fieret, seu Hasdrubale, qui classi praeerat, sine publica fraude auso facinus —

ex is tres quadriremis seu clam mitto ab carthago nuntio ut is fio seu hasdrubal qui classis praesum sine publicus fraus audeo facinus


quae cum primo clamore atque impetu cepisset, pluribus hostium in tentoriis suis quam in portis valloque caesis, signa captiva in unum locum conferri iussit relictisque duabus legionibus custodiae et praesidii causa gravi edicto monitis, ut, done donec ipse revertisset, praeda abstinerent, profectus agmine instructo,

qui cum primus clamor atque impetus capio multus hostis in tentorius suus quam in porta vallo caedo signum captivus in unus locus confero iubeo relinquo duo legio custodia et praesidium causa gravis edictum moneo ut donec donec ipse revorto praeda abstineo proficiscor agmen instruo


quorum cum primus secundusque impetus rettudisset inferentem se ferociter hostem, confirmata et reliqua acies Romana restitit primo, deinde signa acriter intulit.

qui cum primus secundus impetus rettundo infero sui ferociter hostis confirmo et reliquus acies romanus resto primus deinde signum acer infero


hune hunc Aristonem Carthagine obversantem non prius amici quam inimici Hannibalis, qua de casa causa venisset, cognoverunt.

hic hic aristo carthago obversantem non prior amicus quam inimicus hannibal qui de cado causa venio cognosco


erant coniunx liberique eius apud Romanos; sed praeter ear eam causam etiam velut fortuita inclinatio animorum, quae Hispaniam omnem averterat ad Romanum a Punieo Punico imperio, traxit eum.

sum coniunx libet is apud romanus sed praeter ear is causa etiam velut fortuitus inclinatio animus qui hispania omnis averto ad romanus ab punieo punicus imperium traho is


turpe esse contra cives plus animi habuisse quam contra hostes et domi quam foris servitutem magis timuisse.

turpis sum contra civis multus animus habeo quam contra hostis et domus quam foris servitus magis timeo


ut Illyrios finitumasque eis urbes ab tergo metu quietas Macedonia haberet, expeditionem subitam in Oricinorum atque Apolloniatiunm Apolloniatium fines fecit egressosque Apolloniatas cum magno terrore ac pavore compulit intra muros.

ut illyrii finitumasque is urbs ab tergum metus quiesco macedonius habeo expeditio subeo in oricini atque apolloniatiunm apolloniatium finis facio egredior apolloniatae cum magnus terror atque pavor compello intra murus


ad quorum famam hostium — iam enim in Latinum Hernicumque transcenderant agrum — dilectum habentem Valerium consulem M. Menenius tribunus plebis, legis agrariae lator, cum inpediret auxilioque tribuni nemo invitus sacramento diceret,

ad qui fama hostis iam enim in latinus hernicus transcendo ager dilectus habeo valerius consul m menenius tribunus plebs lex agrarius lator cum inpediret auxilio tribunus nemo invitus sacramentum dico


uti ea curaret, C. Decimio praetori mandatum. censum idibus Decembribus severius quam ante habuerunt: multis equi adempti, inter quos P. Rutilio, qui tribunus plebis eos violenter accusarat; tribu quoque is motus et aerarius factus.

uti is curo que decimio praetor mando census idus december severus quam ante habeo multus equus adimo inter qui p rutilius qui tribunus plebs is violens accuso tribus quoque is moueo et aerarius facio


igitur scuta galeaeque ictae cum etiam quos non vulneraverunt turbarent, neque subire erat facile ad propiorem pugnam, neque missilia habebant, quibus eminus rem gererent;

igitur scutum galea ictae cum etiam qui non vulnero turbo neque subeo sum facilis ad propiorem pugna neque missile habeo qui eminus res gero


et prius sol meridie se inclinavit, quam telum hinc aut illinc emissum est. inde, ne infecta re abiretur, clamor ab Etruscis oritur concinuntque tubae et signa inferuntur; nec segnius a Romanis pugna initur.

et prior sol meridies sui inclino quam telis hinc aut illinc emitto sum inde ne inficio res abeo clamor ab etruscus orior concino tuba et signum infero neque segnis ab romanus pugno ineo


eodem Pisas et. Q. Petilius consul ad conveniendum exercitui diem edixerat.

idem pisae et q petilus consul ad convenio exercitus dies edico


eo indigniorem iniuriam ratus Scipio, ab iis, qui petissent pacem et indutias, et spem pacis et fidem indutiarum violatam esse, legatos Carthaginem L. Baebium, L. Sergium, L. Fabium extemplo misit.

is indignus iniuria reor scipio ab is qui peto pax et indutiae et spes pax et fides indutiaris violo sum legatus carthago l baebius l sergius l fabius extemplo mitto


et ab Antiocho rege sub idem tempus legati venerunt; quorum princeps Apollonius in senatum introductus multis iustisque causis regem excusavit, quod stipendium serius quam ad diem praestaret;

et ab antiochus rex sub idem tempus legatus venio qui princeps apollonius in senatus introduco multus justus causa rex excuso qui stipendium serus quam ad dies praesto


simul Aequos triennio ante accepta clades prohibuit Bolanis, suae gentis populo, praesidium ferre.

simul aequi triennium ante accipio clades prohibeo bolanus suus gens populus praesidium fero


transeatur ad alteram contionem; nec Quirites vos, sed milites videor appellaturus, si nomen hoc saltem ruborem incutere et verecundiam aliquam imperatoris violandi adferre possit.”

transeo ad alter contio neque quiris tu sed miles video appello si nomen hic saltem rubor incutio et verecundia aliqui imperator violo affero possum


iiam nam Megalopolitanos avorum memoria pulsos ab Lacedaemoniis restituerat in patriam Antigonus, et Dymaeis, captis nuper direptisque ab exercitu Romano, cum redimi eos, ubicumque servirent, Philippus iussisset, non libertatem modo sed etiam patriam reddiderat;

iiam nam megalopolitani avus memoria pello ab lacedaemonius restituo in patria antigonus et dymaeus capio nuper disrepo ab exercitus romanus cum redimo is ubicumque servio philippus iubeo non libertas modo sed etiam patria reddo


militiamque, si talibus succedat ducibus, horridiorem asperioremque bellantibus, eandem victoribus inopem atque inhonoratam futuram. Macedonas in meliore fortuna quam milites Romanos esse.

militia si talis succedo dux horridus asperioremque bellor idem victor inops atque inhonoro sum macedonas in bonus fortuna quam miles romanus sum


et ab Achaeis quidem cum tristi responso legatio ad regem rediit; Boeoti nihil certi responderunt: cum Antiochus in Boeotiam venisset, tum, quid sibi faciundum esset, se deliberaturos esse.

et ab achaeus quidem cum tristis respondeo legatio ad rex redeo boeotus nihil certus respondeo cum antiochus in boeotia venio tum quis sui facio sum sui delibero sum


et in sociali exercitu consuli alteri auctus numerus: sedecim milia peditum octingentos equites, praeter eos, quos Cn. Sicinius duxisset, sescentos equites, in Macedoniam traiceret.

et in social exercitus consul alter augeo numerus sedecim mille pedes octingenti eques praeter is qui cn sicinius duco sescenti eques in macedonia traicio


filium postremo Nicomedem senatui commendavit. omnium, qui in Macedonia imperatores fuerant, favore est adiutus.

filius postremo nicomedes senatus commendo omnis qui in macedonius imperator sum favor sum adiutus


posse eum, si operae pretium faciat, principem popularium esse, seu militare cum Romanis seu in patriam reverti lubeat. contra, si malle obsideri pergat, quam spem esse terra marique clauso?

possum is si opera pretium facio princeps popularis sum seu militaris cum romanus seu in patria revorto lubet contra si malo obsideri pergo quam spes sum terra mare claudo


factis nuptiis supervenit Laelius, et adeo non dissimulavit improbare se factum, ut primo etiam cum Syphace et ceteris captivis detractam ear eam lecto geniali mittere ad Scipionem conatus sit.

facio nuptiae supervenio laelius et adeo non dissimulo improbaris sui facio ut primus etiam cum syphace et ceterus captivus detraho ear is lectus genial mitto ad scipio conor sum


insignis et ipsius pugna fuit cum pedes inter equites coactus esset proelium inire. dein, cum iam impar certamen esset, caderentque circa eum multi et vulnerarentur, raptus ab suis atque alteri equo iniectus fugit.

insignis et ipse pugno sum cum pes inter eques cogo sum proelium ineo deinde cum iam impar certamen sum cado circa is multus et vulnero rapio ab suus atque alter equus injectus fugio


nam praeterquam quod agmine prope quadringentorum hominum veniens, qui ab urbe indignitate rei accensi comites ei se dederant, conspectus est, strictum etiam telum respersusque ipse cruore tota in se castra convertit. et togae multifariam in castris visae maioris aliquanto, quam erat, speciem urbanae multitudinis fecerant.

nam praeterquam qui agmen prope quadringentor homo venio qui ab urbs indignitas res accendo comes is sui do conspicio sum stringo etiam telis respergo ipse cruor totus in sui castrum converto et toga multifarius in castrum video magnus aliquantus quam sum species urbanus multitudo facio


Carthaginiensibus portae patefactae emissique cum fide incolumes ad Hannibalem Salapiam venerunt.

carthaginiensis porta patefacio emitto cum fides incolumis ad hannibal salapia venio


eo anno ab frequentibus Samnitium populis de foedere renovando legati cum senatum humi strati movissent, reiecti ad populum haudquaquam tam efficaces habebant preces.

is annus ab frequens samnites populus de foedus renovo legatus cum senatus humus sterno moveo reicio ad populus haudquaquam tam efficax habeo prex


neque enim, si tribu movere possit, quod sit nihil aliud quam mutare iubere tribum, ideo omnibus quinque et triginta tribubus emovere posse, id esse civitatem libertatemque eripere, non, ubi censeatur, finire, sed censu excludere.

neque enim si tribus moveo possum qui sum nihil alius quam muto iubeo tribus ideo omnis quinque et triginta tribus emoveo possum is sum civitas libertas eripio non ubi censeo finio sed census excludo


nocturnum erat sacrum, ita ut ante mediam noctem conpleretur.

nocturnus sum sacer ita ut ante medius nox conpleo


praetorem decreta eorum cum fide et cura exsecuturum adnisurumque, ut, quantum in consilio humano positum esset,

praetor decretum is cum fides et cura exsequor annitor ut quantus in consilium humanus pono sum


summotis pari spatio armatis cum singulis interpretibus congressi sunt, non suae modo aetatis maximi duces, sed omnis ante se memoriae, omnium gentium cuilibet regum imperatorumve pares.

summoveo par spatium armo cum singuli interpres congredior sum non suus modo aetas magnus dux sed omnis ante sui memoria omnis gens qui rex imperatorumve par


nolite nomen tantum existimare mixtum esse Gallograecorum; multo ante et corpora et animi mixti ac vitiati sunt.

nolo nomen tantus existimaris misceo sum gallograeci multus ante et corpus et animus misceo atque vitio sum


omnia, uti decemviri praeierunt, facta.


ita Aetoli cume cum spe magis, Romanis omnia pollicentibus, quam cum auxilio dimissi; Apustius cum Attalo ad classem redit.

ita aetolus cume cum spes magis romanus omnis polliceo quam cum auxilium dimitto apustius cum attalus ad classis redeo


quae utraque ab iisdem obici qui possunt, cum muri Lacedaemoniis non ab Lycurgo, sed paucos ante annos ad dissolvendam Lycurgi disciplinam exstructi sint?

qui uter ab idem obicio qui possum cum murus lacedaemonius non ab lycurgus sed paucus ante annus ad dissolvendam lycurgus disciplina exstruo sum


priusquam dimicarent, foedus ictum inter Romanos et Albanos est his legibus, ut, cuius populi cives eo certamine vicissent, is alteri populo cum bona pace imperitaret.

priusquam dimico foedus ictus inter romanus et albani sum hic lex ut qui populus civis is certamen vinco is alter populus cum bonus pax imperito


qllantis quantis auxiliis Romanum ad bellum sequerentur. cognitis sociorum decretis tertio die ab Heraclea Xynias praegressus in confinio Aenianum Thessalorumque positis castris Aetolica auxilia opperiebatur.

qllantis quantus auxilium romanus ad bellum sequor cognosco socius decretum tertius dies ab heraclea xyniae praegredior in confinis aenianes thessalus pono castrum aetolicus auxilium opperior


quieti opperientes. et illo quidem die nullo inito certamine in castra revocati sunt; postero die circa eosdem tumulos equestre proelium fuit, in quo non minimum Aetolorum opera regii fugati atque in castra compulsi sunt.

quiesco opperior et ille quidem dies nullus ineo certamen in castrum revoco sum posterus dies circa idem tumulus equester proelium sum in quo non paruus aetolus opus regius fugo atque in castrum compello sum


ibi pacem esse fidam, ubi voluntarii pacati sint, neque eo loco, ubi servitutem esse velint, fidem sperandam esse.

ibi pax sum fido ubi voluntarius pacatum sum neque is locus ubi servitus sum volo fides spero sum


datum inde negotium aedilibus, ut animadverterent, ne qui nisi Romani dii neu quo alio more quam patrio colerentur. Irae adversus Veientes in insequentem annum,

do inde negotium aedilis ut animadverto ne qui nisi romanus dius neu quo alius mos quam patrius colo ira adverro veiens in insequor annus


provincias deinde consules prius,


sed captorum habitu vultuque ingressi sero in urbem, ita se in suis quisque tectis abdiderunt, ut postero atque insequentibus diebus nemo eorum forum aut publicum aspicere vellet.

sed capio habitus vultus ingredior serus in urbs ita sui in suus quisque tectum abdo ut posterus atque insequor dies nemo is forum aut publicus aspicio volo


indicio quoque permisso, qui ager civis Campani fuisset, uti is publicus populi Romani esset; indici praemium constitutum quantae pecuniae ager indicatus esset pars decuma.

indicium quoque permitto qui ager civis campanus sum uti is publicus populus romanus sum indico praemium constituo quantus pecunia ager indico sum pars decimus


in earn eam speluncam penetratum cum signis est, et ex loco obscuro multa vulnera accepta maximeque lapidum ictu, donec altero specus eius ore — nam pervius erat — invento utraeque fauces congestis lignis accensae.

in earn is spelunca penetro cum signum sum et ex locus obscurum multus vulnero accipio magnus lapis ictus donec alter specus is os nam pervius sum invenio uter fauces congero lignum accendo


quod nisi omni vi perficere maturasset, bellantem eum cum Aetolis P. Sempronius proconsul, successor imperil imperii missus Sulpicio cum decem milibus peditum et mille equitibus et triginta quinque rostratis navibus, haud parvum momentum ad opem ferendam sociis, oppressisset.

qui nisi omnis vis perficio maturo bellor is cum aetolus p sempronius proconsul successor imperil imperium mitto sulpicius cum decem mille pedes et mille eques et triginta quinque rostratus navis haud parvus momentum ad ops fero socius opprimo


cognitum ex captivis praeter viginti naves, cuius ipsi classis essent, in Italiam missas quinque et triginta alias quinqueremes Siciliam petere ad sollicitandos veteres socios;

cognosco ex captivus praeter viginti navo qui ipse classis sum in italia mitto quinque et triginta alius quinqueremis sicilia peto ad sollicito vetus socius