apud hostes auxiliares cedentes secunda acies, Afri et Carthaginienses, adeo non sustinebant, ut contra etiam, ne resistentes pertinaciter primos caedendo ad se perveniret hostis, pedem referrent.

apud hostis auxiliaris cedo secundus acies afri et carthaginiensis adeo non sustineo ut contra etiam ne resisto pertinax primus caedo ad sui pervenio hostis pedis refero


itaque longius certiusque et validiore ictu quam Baliaris funditor eo telo usi sunt.

itaque longus certus et validus ictus quam baliaris funditor is telum utor sum


aedes duae lovis Iovis eo anno in Capitolio dedicatae sunt; voverat L. Furius Purpurio praetor Gallico bello unam, alteram consul; dedicavit Q. Marcius Ralla duumvir. —

aedes duo lovis iuppiter is annus in capitolium dedico sum voveo l furius purpurio praetor gallicus bellum unus alter consul dedico q marcius rallus duumvir


diu iactati Aetoli tandem, ut condiciones pacis convenirent, effecerunt. fuerunt autem hae:

diu iactas aetolus tandem ut condicio pax convenio efficio sum autem hic


Decium primum spes tenuit cum subeuntibus in adversum collem ex superiore loco se pugnaturum; deinde admiratio incessit, quod nec pugnam inirent nec, si ab eo consilio iniquitate loci deterrerentur, opere se valloque circumdarent.

decius primus spes teneo cum subeo in adverro collis ex superus locus sui pugno deinde admiratio incedo qui neque pugna ineo neque si ab is consilium iniquitas locus deterreo opus sui vallo circumdo


hac parte copiarum aucta iterum cum Sabinis confligitur. sed praeterquam quod viribus creverat Romanus exercitus, ex occulto etiam additur dolus missis, qui magnam vim lignorum, in Anienis ripa iacentem ardentem in flumen conicerent: ventoque iuvante accensa ligna et pleraque, in ratibus, inpacta sublicis cum haererent, pontem incendunt.

hic pars copia augeo iterum cum sabinum confligo sed praeterquam qui vis cerno romanus exercitus ex occulo etiam addo dolus mitto qui magnus vis lignum in anienus ripa iaceo ardeo in flumen conicio venio juvo accendo lignum et plerusque in ratis inpaciscor sublica cum haereo pons incendo


haec locutum exsequentemque dicta redintegrato clamore secuti dant inpressionem, qua Postumius Albus cohortes obiecerat; et moverunt victorem, done donec dictator pedem iam referentibus suit advenit, eoque omne proelium versum est.

hic loquor exsequor dictum redintegro clamor sequor do inpressio qui postumus albus cohors objacio et moveo victor donec donec dictator pedis iam refero suo advenio eo omnis proelium verro sum


duae legiones urbanae alteri consuli, qui in locum L. Postumi suffectus esset, decretae sunt, eumque, cum primum salvis auspiciis posset, creari placuit;

duo legio urbanus alter consul qui in locus l postumius sufficio sum decerno sum is cum primus salvus auspicium possum creo placeo


hic Naevius in magistratuum libris est tribunus plebis P. Claudio L. Porcio consulibus, sed iniit tribunatum Ap. Claudio M. Sempronio consulibus ante diem quartum idus Decembres.

hic naevius in magistratus liber sum tribunus plebs p claudius l porcius consul sed ineo tribunatus ap claudius m sempronius consul ante dies quartus idus december


cum laudatis a me miliens donatisque alumnus prius omnium vestrum quam imperator, procedam in aciem adversus ignotos inter se ignorantesque.

cum laudo ab ego millies dono alumnus prior omnis vester quam imperator procedo in acies adverro ignotus inter sui ignoro


Aenean mille equites et Creon Antigonensis missi ad tutandam maritumam oram, ut, quocumque litore adplicuisse naves hostium audissent, extemplo ferrent agrestibus opem.

aeneas mille eques et creo antigonensis mitto ad tuto maritumam ora ut quicumque litus applico navo hostis audio extemplo fero agrestis ops


questus deinde Achaeos, Philippi quondam milites, ad postremum inclinata fortuna feius eius transfugas, et Corinthum recepisse et id agere,

queror deinde achaeus philippus quondam miles ad posterus inclino fortuna feius is transfuga et corinthus recipio et is ago


eodem anno Setiam, ipsis querentibus penuriam hominum, novi coloni adscripti. rebusque haud prosperis bello domestica quies, quam tribunorum militum ex plebe gratia maiestasque inter suos obtinuit, solacium fuit.

idem annus setia ipse queror penuria homo nosco colonus adscribo res haud prosper bellum domesticus quies quam tribunus miles ex plebs gratia majestas inter suus obtineo solacium sum


aestatis eius extremo qua capta est Capua et Scipio in Hispaniam venit, Punica classis ex Sicilia Tarentum accita ad arcendos commeatus praesidi Romani,

aestas is exter qui capio sum capua et scipio in hispania venio punicus classis ex sicilia tarentus accio ad arceo commeatus praesidium romanus


his proximi habiti legati tres, qui Athenas ierunt, simul ut pro legatione tam longinqua praemio esset honos, simul peritos legum peregrinarum ad condenda nova iura usui fore credebant. supplevere ceteri numerum.

hic propior habeo legatus tres qui athenae eo simul ut pro legatio tam longinquus praemium sum honor simul pereo lex peregrinaris ad condo novo ius usus sum credo suppleo ceterus numerus


tum vero non absens modo Popilius, qui deditis contra ius ac fas bellum intulisset et pacatos ad rebellandum incitasset, sed consules, quod non exirent in provinciam, in senatu increpiti.

tum verus non absum modo popilius qui dedo contra ius atque fas bellum infero et pacatos ad rebello incito sed consul qui non exeo in provincia in senatus increpo


item circum oram omnem maritimam misit, ut naves onerariae cotmprensae comprensae Lilybaeum omnes contraherentur.

item circum ora omnis maritimus mitto ut navo oneraria cotmprensae comprensae lilybaeum omnis contraho


neque se in obsides innoxios, sed in ipsos, si defecerint, saeviturum, nec ab inermi, sed ab armato hoste poenas expetiturum. utramque fortunam expertis permittere sese, utrum propitios an iratos habere Romanos mallent.

neque sui in obses innoxius sed in ipse si deficio saeviturum neque ab inermis sed ab armo hostis poena expeto uter fortuna experior permitto sui utrum propitius an irascor habeo romanus malo


ad quae clamor cum ingenti adsensu est sublatus. pugnam poscebant, signumque ut daret, extemplo ferociter instabant.

ad qui clamor cum ingens assensus sum tollo pugna posco signum ut do extemplo ferociter insto


senatum deinde censores legerunt: M. Aemilius Lepidus princeps ab tertiis iam censoribus lectus. septem de senatu eiecti sunt.

senatus deinde censor lego m aemilius lepidus princeps ab tertius iam censor lego septem de senatus eicio sum


simile veri est aut intervallis bellorum, sicut nunc in dilectibus fit Romanis, alia atque alia subole iuniorum ad bella instauranda totiens usos esse, aut non ex iisdem semper populis exercitus scriptos, quamquam eadem semper gens bellum intulerit,

similis verus sum aut intervallum bellum sicut nunc in delectus fio romanus alius atque alius suboles iuniorum ad bellum instauro totiens utor sum aut non ex idem semper populus exercitus scribo quamquam idem semper gens bellum infero


insuper tribuni plebis accendunt. maximum bellum patribus cum plebe esse dictitant; ear eam de industria vexandam militia trucidandamque hostibus obici; ear eam procul urbe haberi atque ablegari, ne domi per otium memor libertatis coloniarumque aut agri publici aut suffragii libere ferendi consilia agitet.

insuper tribunus plebs accendo magnus bellum pater cum plebs sum dictito ear is de industria vexo militia trucido hostis obicio ear is procul urbs habeo atque ablegaris ne domus per otium memor libertas colonia aut ager publicus aut suffragium libo fero consilium agito


me modo sequimini, quem secuti estis; ego eandem, quae duxit hue, sequar fortunam. quibus haec salutaria videntur, agitedum in dextram partem pedibus transite.”

ego modo sequor qui sequor sum ego idem qui duco hue sequor fortuna qui hic salutare video agitedum in dexter pars pes transeo


castra militem ditavere non eius modo exercitus, qui victus erat, sed et eius, qui cum Hannibale in Italia militabat, omnibus fere cars caris rebus, ne gravia impedimenta ferentibus essent, citra Pyrenaeum relictis.

castrum miles ditavere non is modo exercitus qui vinco sum sed et is qui cum hannibal in italia milito omnis fere cars caris res ne gravis impedimentum fero sum citer pyrenaeus relinquo


quod deerat militum, sumere a Cn. Baebio proconsule, qui Pisis hibernabat, iussus praetor atque inde in Sardiniam traicere. L. L Duronio praetori,

qui desum miles sumo ab cn baebius proconsulis qui pisae hiberno iubeo praetor atque inde in sardinia traicio l l duronius praetor


Carthaginienses quoque Capuae amissae Tarentum captum aequabant, et ut ad moenia urbis Romanae nullo prohibente se pervenisse in gloria ponebant, ita pigebat inriti incepti pudebatque adeo se spretos,

carthaginiensis quoque capua amitto tarentus capio aequo et ut ad moenia urbs romanus nullus prohibeo sui pervenio in gloria pono ita pigeo irritus incipio pudeo adeo sui sperno


vociferari Decius, quo fugerent quamve in fuga spem haberent; obsistere cedentibus ac revocare fusos; deinde, ut nulla vi perculsos sustinere poterat, patrem P. Decium nomine conpellans compellans

vociferaris decius quo fugio qui in fuga spes habeo obsisto cedo atque revocaris fundo deinde ut nullus vis percello sustineo possum pater p decius nomen conpellans compello


et alter ex iis Fulvius Flaccus — nam Postumius nihil nisi senatus Romani populive iussu se locaturum edixit — ipsorum pecunia Iovis aedem Pisauri et Fundis et Potentiae etiam aquam adducendam, et Pisauri viam silice sternendam,

et alter ex is fulvus flaccus nam postumus nihil nisi senatus romanus populive iussus sui loco edico ipse pecunia iuppiter aedes pisaurum et fundi et potentia etiam aqua adduco et pisaurum via silex sterno


me dictatorem, cum vigerem adhuc viribus et in cursu maximarum rerum essem, recusantem nemo aut in senatu aut apud populum audivit, quo minus insectanti me magistro equitum, quod fando numquam ante auditum erat, imperium mecum aequaretur;

ego dictator cum vigeo adhuc vis et in cursus maximaris res sum recuso nemo aut in senatus aut apud populus audio quo paruus insecto ego magister eques qui for numquam ante audio sum imperium ego aequo


et vos — C. Claudi pace et P. Valeri mortui loquar — prius in clivum Capitolinum signa intulistis, quam hos hostis de foro tolleretis? pudet deorum hominumque. cum hostes in arce, in Capitolio essent, exulum et servorum dux profanatis omnibus in cella Iovis optimi maximi habitaret, Tusculi ante quam Romae sumpta sunt arma;

et tu que claudius pax et p valerius mortuus loquor prior in clivus capitolinus signum infero quam hic hostis de forum tollo pudeo deus homo cum hostis in arx in capitolium sum exsul et servus dux profano omnis in cella iuppiter bonus magnus habito tusculis ante quam roma sumo sum arma


exanimatum auctores quoniam non omnes sunt, mihi quoque in incerto relictum sit, sicut inter foederum ruptorum testationem ingenti fragore caeli procellam effusam; nam et vera esse et apte ad repraesentandam iram deum ficta possunt.

exanimo auctor quoniam non omnis sum ego quoque in incertum relinquo sum sicut inter foedus ruptor testatio ingens fragor caelum procella effundo nam et verus sum et aptus ad repraesento ira deus fictum possum


pro his cum gratias egissent Rhodii, de Solis urbe, quae in Cilicia est, egerunt: Argis et illos, sicut sese, oriundos esse; ab ea germanitate fraternam sibi cum iis his caritatem esse; petere hoc extraordinarium munus, ut eam civitatem ex servitute regia eximerent.

pro hic cum gratia ago rhodius de soli urbs qui in cilicium sum egero argus et ille sicut sui orior sum ab is germanitas fraternus sui cum is hic caritas sum peto hic extraordinarius munus ut is civitas ex servitus regius eximo


ita tum a paucis proelio accenso omnem utrimque postremo equitatum certaminis studium effudit. ac dum sincerum equestre proelium erat, multitudo Masaesuliorum, ingentia agmina Syphace emittente, sustineri vix poterat;

ita tum ab paucus proelium accendo omnis utrimque postremo equitas certamen studium effundo atque dum sincerus equester proelium sum multitudo masaesuliorum ingens agmen syphace emitto sustineo vix possum


quo comitia consulibus creandis ediceret. paruit iis litteris consul et praemisso edicto Romam venit.

quo comitium consul creo edico pareo is littera consul et praemitto edictum roma venio


illud proponere animo vestro debetis, non vos pro Graeciae libertate tantum dimicare, quamquam is quoque egregius titulus esset, liberatam a Philippo ante nunc ab Aetolis et ab Antiocho liberare, neque ea tantum in praemium vestrum cessura,

ille propono animus vester debeo non tu pro graecia libertas tantus dimicaris quamquam is quoque egregius titulus sum libero ab philippus ante nunc ab aetolus et ab antiochus liberaris neque is tantus in praemium vester cedo


hominibus acceptis et in carcerem conditis, auro argentoque reddito gratiae legatis actae atque insuper munera data ac naves, quibus in Hispaniam reverterentur.

homo accipio et in carcer condio aurum argentum reddo gratia legatus ago atque insuper munus do atque navo qui in hispania revorto


castra ibi Cn. Fulvius proconsul habebat spe recipiundae Herdoneae, quae post Cannenser Cannensem cladem ab Romanis defecerat, nec loco satis tuto posita nec praesidiis firmata.

castrum ibi cn fulvus proconsul habeo spes recipiundae herdonea qui post cannenser cannensis clades ab romanus deficio neque locus satis tueor pono neque praesidium firmo


unam eam fecit, quae supra † dictam est, alteram Labeatas omnis, tertiam Agravonitas et Rhizonitas et Olciniatas accolasque eorum. hac formula dicta Illyrico ipse inde Epiri Passaronem in hiberna redit.

unus is facio qui supra dico sum alter labeatae omnis tertius agravonitas et rhizonitae et olciniatas accolo is hic formula dictum illyricus ipse inde epirus passaron in hibernus redeo


cum captivis redemptio negabatur, nos vulgo homines laudabant, quod rei publicae nos reservassemus, quod ad consulem Venusiam redissemus, et speciem iusti exercitus fecissemus;

cum captivus redemptio nego nos vulgo homo laudo qui res publicus nos reservassemus qui ad consul venusia redeo et species justus exercitus facio


et fugiens eques, ut primo signal signa suorum vidit, convertit in effusum hostem equos, versaque momento temporis fortuna pugnae est terga dantibus, qui modo secuti erant.

et fugio eques ut primus signal signum suus video converto in effundo hostis equus verso momentum tempus fortuna pugna sum tergum do qui modo sequor sum


Stuberram deinde petit atque ex Pelagonia frumentum, quod in agris erat, convexit. inde ad Pluinnam est progressus nondum conperto, quam regonem regionem hostes petissent.

stuberram deinde peto atque ex pelagonia frumentum qui in ager sum conveho inde ad pluinnam sum progredior nondum conperto quam regonem regio hostis peto


ad latus dextrum phalangitarum mille et quingentos Gallograecorum pedites opposuit. his tria milia equitum loricatorum — cataphractos ipsi appellant — adiunxit. addita his ala mille ferme equitum;

ad latus dexter phalangitaris mille et quingenti gallograeci pedito oppono hic tres mille eques loricator cataphracti ipse appello adjungo addo hic ala mille ferme eques


Marcius de Hernicis triumphans in urbem rediit, statuaque equestris in foro decreta est, quae ante templum Castoris posita est.

marcius de hernicus triumpho in urbs redeo statua equester in forum decretum sum qui ante templum castor pono sum


tur tum quoque, si res sineret, libenter se daturum tempus iis fuisse ad receptum nimis pertinacis sententiae; sed cum belli necessitates non expectent humana consilia, potiorem sibi collegarum gratia rem publicam fore et, si maneat in sententia senatus,

tur tum quoque si res sino libet sui do tempus is sum ad recipio nimis pertinax sententia sed cum bellum necessitas non expecto humanus consilium potis sui collega gratia res publicus sum et si maneo in sententia senatus


facerent ut vellent permittentibus cunctis mox redituros se legati rebus perfectis adfirmant.

facio ut volo permitto cunctus mox redeo sui legatus res perficio adfirmo


negat ullius consilium imperatoris in speciem audacius, re ipsa tutius fuisse quam suum.

nego ullus consilium imperator in species audax res ipse tueor sum quam suus


minus periculi esse, extemplo eos emissurum — : sub haec citari nomina octoginta ferme principum iuventutis iussit atque eos, ut quisque ad nomen responderat, in custodiam tradidit; nocte insequenti omnes interfecti.

paruus periculum sum extemplo is emitto sub hic citaris nomen octoginta ferme princeps iuventus iubeo atque is ut quisque ad nomen respondeo in custodia trado nox insequor omnis interfacio


ad id dati duces Galli edocent, inde milia quinque et viginti ferme supra parvae insulae circumfusum amnem latiore, ubi dividebatur, eoque minus alto alveo transitum ostendere.

ad is do dux gallus edoceo inde mille quinque et viginti ferme supra parvus insula circumfundo amnis fero ubi divido eo paruus altus alveus transeo ostendo


omnes transierunt vadentemque per intermissa custodiis loca Decium secuti sunt.

omnis transeo vadentemque per intermissus custodia locum decius sequor sum


sole orto postero die inritatis certamine animis etiam acrius concursum est. sed Romani non ab iis tantum, cum quibus contractum certamen erat, sed multo magis ab ea multitudine, quae disposita in turribus stabat, omni genere missilium telorum ac saxis maxime volnerabantur.

sol orior posterus dies inritas certamen animus etiam acer concurro sum sed romanus non ab is tantus cum qui contraho certamen sum sed multus magis ab is multitudo qui dispono in turris sto omnis genus missile telum atque saxum magnus volnerabantur


quippe inpune se insultaturos, non credi militi arma, rem ad ultimum seditionis erupturam, finemque venisse Romano imperio. his freti occursant portis, ingerunt probra, aegre abstinent, quin castra oppugnent. enimvero non ultra contumeliam pati Romanus posse;

quippe impunis sui insulto non credo miles arma res ad ulter seditio erumpo finis venio romanus imperium hic fretus occurso porta ingero probrum aeger abstineo quin castrum oppugno enimvero non ultra contumelia patior romanus possum


baud haud inultum interfecere; nam circa repugnantem aliquot insidiatores cecidere, cum ipse se praevalidus pari viribus animo circumventus tutaretur.

baud haud inultus interfacio nam circa repugno aliquot insidiator cado cum ipse sui praevalidus par vis animus circumvenio tuto


“quid hoc rei est” inquit, “tribuni? Ap. Appi Herdonii ductu et auspicio rem publicam eversuri estis? tam felix vobis corrumpendis fruit, qui servitia non commovit auctor? cum hostes supra caput sint, discedi ab armis legesque ferri placet?”

quis hic res sum inquam tribunus ap appius herdonii ductus et auspicium res publicus eversuri sum tam felix tu corrumpo sum qui servitium non commoveo auctor cum hostis supra caput sum discedo ab arma lego fero placeo


aedes eo anno aliquot dedicatae sunt: una Iunonis Matutae in foro olitorio, vota locataque quadriellnio quadriennio ante a C. Cornelio consule Gallico bello; censor idem dedicavit;

aedes is annus aliquot dedico sum unus juno matuta in forum olitorio veto loco quadriellnio quadriennium ante ab que cornelius consul gallicus bellum censor idem dedico


Aurunculeius praetor praeter in ad senatum introduxit. iis querentibus inopiam colonorum, aliis belli casibus, aliis morbo absumptis, quosdam taedio accolarum Gallorum reliquisse colonias, decrevit senatus, uti C. Laelius consul, si ei videretur, sex milia familiarum conscriberet, quae in ad eas colonias dividerentur, et ut L. Aurunculeius praetor praeter triuiviros triumviros crearet ad eos colonos deducendos.

aurunculeius praetor praeter in ad senatus introduco is queror inopia colonus alius bellum casus alius morbus absumo quidam taedium accolaris gallus relinquo colonia decerno senatus uti que laelius consul si is video sex mille familia conscribo qui in ad is colonia divido et ut l aurunculeius praetor praeter triuiviros triumviri creo ad is colonus deduco


oppido recepto Laevinus, qui capita rerum Agrigenti erant, virgis caesos securi percussit, ceteros praedamque vendidit; omnem pecuniam Romam misit.

oppidum recipio laevinus qui caput res agrigentum sum virga caedo securus percutio ceterus praeda vendo omnis pecunia roma mitto


quod mens sua sponte divinat, idem subicit ratio haud fallax. vexati ab iis socii nostram fidem per legatos implorant, tres duces discordantes, prope at defecerint alii ab aliis, trifariam exercitum in diversissimas regiones distraxere:

qui mens suus sponte divino idem subicio ratio haud fallax vexo ab is socius noster fides per legatus imploro tres dux discordo prope at deficio alius ab alius trifariam exercitus in diversissimas regio distraho


Brevis consultatio senatus fuit: ad unum omnes iungendum foedus cum Lucanis resque repetendals repetendas ab Samnitibus censent.

brevis consultatio senatus sum ad unus omnis jungo foedus cum lucanus reor repetendals repeto ab samnites censeo


nunc praebendo aures, nunc lacessendo etiam mentionem rei temere actae, saepe querenti querens et ipse aderat. et cum multa, ut adsolet, yeritasZZZ solet praeberet vestigia sui, omni ope adiuvabat, quo maturius omnia emanarent. suspecti ut ministri facinoris Apelles maxime

nunc praebeo auris nunc lacesso etiam mentio res temere ago saepe queror queror et ipse adsum et cum multus ut assoleo yeritaszzz soleo praebeo vestigium suus omnis ops adjuvo quo maturus omnis emano suspicio ut minister facinus apello magnus


diem inde unum in speculis fuit, si quid novi motus oreretur; postquam oppressam metu civitatem vidit, advocat consilium de oppugnandis Argis.

dies inde unus in speculis sum si quis nosco moueo orior postquam opprimo metus civitas video advoco consilium de oppugno argus


collegae nunc temeritas nunc pravitas inpedimento aut damno fuit; male gestis rebus alterius sucessum successum est; tironem aut mala disciplina institutum exercitum acceperunt.

collega nunc temeritas nunc pravitas impedimentum aut damnum sum malus gero res alter sucessum successus sum tiro aut malus disciplina institus exercitus accipio


senatus querentes eos non sustinuit: si in Punicum bellum pecunia data in Macedonicum quoque bellum uti res publica vellet, aliis ex aliis orientibus bellis quid aliud quam publicatam pro beneficio tamquam noxia suam pecuniam fore?

senatus queror is non sustineo si in punicus bellum pecunia do in macedonicus quoque bellum uti res publicus volo alius ex alius orior bellum quis alius quam publico pro beneficium tamquam noxius suus pecunia sum


iam eo fama pugnae adversae castrorumque desertorum perlata erat, et ante omnia deplorati erant equites non privato magis quam publico luctu,

iam is fama pugna adverro castra desertor perfero sum et ante omnis deploro sum eques non privo magis quam publicus luctus


omnes in eam sententiam ierunt, quamquam magnae parti et vir indignus esse ea calamitate et haud parvo initio minui videbatur ius libertatis.

omnis in is sententia eo quamquam magnus pario et vir indignus sum is calamitas et haud parvus initium minuo video ius libertas


sub idem forte tempus et naves longae quinque et quinquaginta Carthaginiensium cum Bomilcare praefecto classis in magnum portur portum Syracusas ex alto decurrere,

sub idem fors tempus et navo longus quinque et quinquaginta carthaginiensis cum bomilcaris praeficio classis in magnus portur portus syracusae ex altus decurro


si secum aliquos consul mittere velit, se non iniquo nec perdifficili aditu super caput hostium eos educturum.

si sui aliquis consul mitto volo sui non iniquus neque perdifficilis aditus super caput hostis is educo


saltus inpeditos avia commeatibus loca gravis armis miles timere potest:

saltus inpeditos avia commeatus locum gravis arma miles timeo possum


dux regia inclusus diem ac noctem in scrutandis thesauris tyranni absumpsit; Aetoli velut capta urbe, quam liberasse videri volebant, in praedam versi.

dux regius includo dies atque nox in scrutor thesaurus tyrannus absumo aetolus velut capio urbs quam libero video volo in praeda verro


ut M. Valerium praetorem litteris certiorem faceret, isque L. Apustio legato exercitui praeposito Tarentum ad classem profectus primo quoque tempore in Macedoniam transmitteret daretque operam, ut Philippum in regno contineret.

ut m valerius praetor littera certus facio eo l apustio legatus exercitus praepono tarentus ad classis proficiscor primus quoque tempus in macedonia transmitto do opera ut philippus in regnum contineo


imperatum praeterea L. Quinctio consuli est, ut duas legiones civium Romanorum novas conscriberet et socium ac Latini nominis viginti milia peditum et octingentos equites. eum exercitum praetori, cui Bruttii provincia evenisset, decreverunt.

impero praeterea l quintius consul sum ut duo legio civis romanus novo conscribo et socius atque latinum nomen viginti mille pedes et octingenti eques is exercitus praetor qui bruttius provincia evenio decerno


nec in Liguribus memorabile quicquam a Q. Fabio consule gestum. ex Histria revocatus M. Marcellus exercitu dimisso Romam comitiorum causa rediit.

neque in ligur memorabilis quisquam ab q fabius consul gero ex histria revoco m marcellus exercitus dimitto roma comitium causa redeo


si supplemento opus esset, suppleret de legionibus, quibus P. Cornelius propraetor in Sicilia praeesset,

si supplementum opus sum suppleo de legio qui p cornelius propraetor in sicilia praesum


cetera classis praetoria nave amissa, quantum quaeque remis valuit, fugerunt. ipse Philopoemen in levi speculatoria nave fugit nec ante fugae finem, quam Patras ventum est,

ceterus classis praetorius navus amitto quantus quisque remi valeo fugio ipse philopoemen in levis speculatorius navus fugio neque ante fuga finis quam patrae venio sum


priusquam inirent novi consules magistraturn, triumphus a Popilio de Gallis actus magno favore plebis; mussantesque inter se rogitabant, num quem plebei consulis paeniteret;

priusquam ineo nosco consul magistraturn triumphus ab popilius de gallus ago magnus favor plebs musso inter sui rogito num qui plebes consul paeniteo


consules Marcellus retro, unde venerat, Nolam rediit; Fabius in Samnites ad populandos agros recipiendasque armis quae defecerant urbes processit.

consul marcellus retro unde venio nola redeo fabius in samnites ad populo ager recipio arma qui deficio urbs procedo


dedetis et cum eo Mnasilochum Acarnana et Chalcidensis Philonem et Eubulidam. in deteriore sua fortuna pacem faciet rex, quia serius facit, quam facere potuit. si nunc moratus fuerit, sciat regum maiestatem difficilius ab summo fastigio ad medium detrahi quam a mediis ad ima praecipitari.”

dedo et cum is mnasilochum acarnana et chalcidensis philo et eubulidas in deterior suus fortuna pax facio rex quia serus facio quam facio possum si nunc moror sum scio rex maiestas difficilis ab superus fastigium ad medius detraho quam ab medius ad imus praecipitaris


cum baud haud vanum timorem ducis crederent, terga dedisse, tanta ira accensa est, ut capite anquirendum contio succlamaret.

cum baud haud vanus timor dux credo tergum do tantus ira accendo sum ut caput anquiro contio succlamo


si populo Romano liberum suffragium datur, ut, quibus velit, consulatum mandet, et non praeciditur spes plebeio quoque, si dignus summo honore erit, apiscendi summi honoris, stare urbs haec non poterit? de imperio actum est? et perinde hoc valet, plebeiusne consul fiat, tamquam servum aut libertinum aliquis consulem futurum dicat?

si populus romanus liber suffragium do ut qui volo consulatus mando et non praecido spes plebeius quoque si dignus superus honor sum apiscendi superus honor sto urbs hic non possum de imperium ago sum et perinde hic valeo plebeius consul fio tamquam servus aut libertinus aliquis consul sum dico


quo priusquam iretur certumque defectionis consilium esset, Romam legatos missos a Campanis in quibusdam annalibus invenio postulantes, ut alter consul Campanus fieret, si rem Romanam adiuvari vellent;

quo priusquam iretur certus defectio consilium sum roma legatus mitto ab campanus in quidam annal invenio postulo ut alter consul campanus fio si res romanus adiuvaris volo


hac summa redempti inermes in Boeotiam traiecti. navales copiae duabus claris urbibus Euboeae intra dies paucos captis circumvectae Sunium, Atticae terrae promunturium, Cenchreas, Corinthiorum emporium, petierunt.

hic summus reemo inermis in boeotia transjacio naval copia duo claris urbs euboea intra dies paucus capio circumvectae sunium attica terra promunturium cenchreae corinthii emporium peto


consul ad ancipitem maxime pugnam advectus desilit ex equo et Iovem Martemque atque alios testatur deos se nullam suam gloriam inde, sed praedam militi quaerentem in eum locum devenisse

consul ad anceps magnus pugna adveho desilo ex equus et iuppiter mars atque alius testor deus sui nullus suus gloria inde sed praeda miles quaero in is locus devenio


Atheniensium decretis navigant a Piraeo Andrum. et cum in portu, quem Gaurion vocant, constitissent,

atheniensis decretum navigo ab piraceus andros et cum in portus qui gaurion voco consto


quadraginta quinque milia quingenti pedites, duo milia septingenti equites et tantadem prope civium sociorumque pars caesi dicuntur; in his ambo consulum quaestores,

quadraginta quinque mille quingenti pedito duo mille septingenti eques et tantus prope civis socius pars caedo dico in hic ambo consul quaestor


Carthaginem, ut nuntiarent civemn civem eorum Hamilcarem relictum in Gallia — baud haud satis scire ex Hasdrubalis prius, an ex Magonis postea exercitu —

carthago ut nuntio civemn civis is hamilcaris relinquo in gallia baud haud satis scio ex hasdrubal prior an ex mago postea exercitus


quidnam id esset, quod, cum tot per dies nemo se ab stationibus Romanus movisset, tur tum velut repentino icti furore inprovidi currerent ad muros. Inseritur huic loco fabula:

quisnam is sum qui cum tot per dies nemo sui ab statio romanus moveo tur tum velut repentinus icti furor improvide curro ad murus insero hic locus fabula


ea provincia Cn. Manlio obvenit. Marcius exercitum in agrum Privernatem, integrum pace longinqua, induxit militemnque pracda praeda inplevit. ad copiam rerum addidit munificentiam, quod nihil in publicum secernendo augenti rem privatum militi favit.

is provincia cn manlius obvenio marcius exercitus in ager privernatem integer pax longinquus induco militemnque pracda praeda inpleo ad copia res addo munificentia qui nihil in publicus secerno augeo res privo miles faveo


Vigiliis deinde dispositis ceteris omnibus tesseram dari iubet, ubi secundae vigiliae bucina datum signum esset, armati cum silentio ad se convenirent.

vigilia deinde dispono ceterus omnis tessera do iubeo ubi secundus vigilia bucina do signum sum armatus cum silentium ad sui convenio


tum consul Romanus, ut rem excitaret, equitum paucas turmas extra ordinem inmisit; quorum cum plerique delapsi ex equis essent et alii turbati, et a Samnitium acie ad opprimendos eos, qui ceciderant, et ad suos tuendos ab Romanis procursum est.

tum consul romanus ut res excito eques paucus turma extra ordo inmitto qui cum plerusque delabor ex equus sum et alius turbo et ab samnites acies ad opprimo is qui cado et ad suus tueor ab romanus procursus sum


occidisse supra ducenta milia hostium, supra quinquaginta cepisse, binacastra expugnasse; ex quattuor consulibus duos occidisse, ex duobus saucium alterum, alterum toto amisso exercitu vix cum quinquaginta hominibus effugisse; magistrum equitum,

occido supra ducenti mille hostis supra quinquaginta capio binacastra expugno ex quattuor consul duo occido ex duo saucius alter alter totus amitto exercitus vix cum quinquaginta homo effugio magister eques


Nabim, nunc Lacedaemoniorum, mox, si liceat, universae Graeciae futurum tyrannum, avaritia et crudelitate omnis fama celebratos tyrannos aequantem; cui si Argos velut arcem Peloponneso inpositam tenere liceat, deportatis in Italiam Romanis exercitibus nequiquam liberatam a Philippo Graeciam fore, pro rege, si nihil aliud, longinquo vicinum tyrannum dominum habituram.

nabis nunc lacedaemonius mox si licet universus graecia sum tyrannus avaritia et crudelitas omnis fama celebro tyrannus aequo qui si argi velut arx peloponnesus inpono teneo licet deportas in italia romanus exercitus nequiquam libero ab philippus graecia sum pro rex si nihil alius longinquus vicinus tyrannus dominus habeo


haec cum dixisset, gladium in publicum trans maceriam horti abiecit et, quo minus res suspecta esset, se ipse convivio reddidit.

hic cum dico gladius in publicus trans maceria hortus abicio et quo paruus res suspicio sum sui ipse convivium reddo


et ex Hispaniis citeriorem in armis esse et cum Celtiberis bellari sciebant; in ulteriore, quia diu aeger esset praetor, luxuria et otio solutam disciplinam militarem esse.

et ex hispania citer in arma sum et cum celtiberi bellaris scio in ulterior quia diu aeger sum praetor luxuria et otium solvo disciplina militaris sum


ita eius rei oppressa mentio est. dictatorem, qui censor ante fuisset vetustissimusque ex iis, qui viverent, censoriis esset, creari placuit, qui senatum legeret, accirique C. Terentium consulem ad dictatorem dicendum iusserunt.

ita is res opprimo mentior sum dictator qui censor ante sum vetustissimusque ex is qui vivo censorius sum creo placeo qui senatus lego accio que terentius consul ad dictator dico jubeo


et de agris militum eius decretuml, decretum, ut, quot quisque eorum annos in Hispania aut in Africa militasset, in singulos annos bina iugera agri acciperet; eum agrum decemviri adsignarent.

et de ager miles is decretuml decretum ut quot quisque is annus in hispania aut in africanus milito in singuli annus bini iugerum ager accipio is ager decemviri adsigno


ibi plus certaminis fuit.; fuit; victoria sicut sera, ita nec dubia nec varia fuit. fusi in castra Samnites extinctis nocte ignibus tacito agmine abeunt et spe abiecta Saticulae tuendae Plisticam ipsi, socios Romanorum, ut parem dolorem hosti redderent, circumsidunt.

ibi multus certamen sum sum victoria sicut serus ita neque dubius neque vario sum fundo in castrum samnites extingo nox ignis taceo agmen abeo et spes abicio saticula tueor plisticam ipse socius romanus ut par dolor hostis reddo circumsido


tur tum vero ingens pariter militum nautarumque trepidatio orta, et velut fuga in naves fieri, cum se mari terraque simul cernerent circumventos.

tur tum verus ingens pariter miles nauta trepidatio orior et velut fuga in navo fio cum sui mare terra simul cerno circumvenio


Tiburtini benigne polliciti primum accitos eos in curiam hortati sunt, uti reverterentur Romam; postquam perpelli nequibant, consilio haud abhorrente ab ingeniis hominum eos adgrediuntur.

tiburtinus benignus polliceor primus accio is in curia hortas sum uti revorto roma postquam perpello nequeo consilium haud abhorreo ab ingenium homo is aggredior


id satis consuli visum, cur pro victo relinqueret hostem, integro inde decedens bello.

is satis consul video cur pro vinco relinquo hostis integer inde decedo bellum


quid ergo evenit, patres conscripti?


Fabi oratio fuit, qualis biennio ante; deinde, ut vincebatur consensu, versa postremo ad collegam P. Decium poscendum:

fabius oratio sum qualis biennium ante deinde ut vinco consensus verso postremo ad collega p decius posco


nec a fronte tantum instabat, sed circumito a flumine cornu iam ab latere urgebat, donec fugati equites primum, dein proximi peditum effuso cursu ad castra compulsi sunt.

neque ab frons tantus insto sed circumeo ab flumen cornu iam ab lateo urgeo donec fugo eques primus deinde propior pedes effundo cursus ad castrum compello sum


orsus inde a Philippi consiliis necem Demetri filii rettulit, adversantis Romano bello; Bastarnarum gentem excitam sedibus suis, quorum auxiliis fretus in Italiam transiret.

ordior inde ab philippus consilium nex demetrius filius refero adverso romanus bellum bastarnaris gens excio sedes suus qui auxilium fretus in italia transeo


alius insuper tumultus ex arce auditur. turris diu quassata prociderat, perque ruinam eius cohors Poenorum impetu facto cum signum imperatori dedisset nudatam stationibus custodiisque solitis hostium esse urbem,

alius insuper tumultus ex arx audio turris diu quasso prociderat per ruina is cohors poenus impetus facio cum signum imperator do nudo statio custodia soleo hostis sum urbs


“evadent” inquit Hannibal; “multa, quae inpedita natura sunt, consilio expediuntur. urbem in campo sitam habetis. planae et satis latae viae patent in omnis partis.

evadent inquam hannibal multus qui inpedito natura sum consilium expedio urbs in campus sino habeo plana et satis fero via pateo in omnis pars


consul in campo Martio comitiis, priusquam centurias in suffragium mitteret,

consul in campus martius comitium priusquam centurio in suffragium mitto


inde centum quinque tectis navibus, apertis ferme quinquaginta profecti, primo aquilonibus transversis cum urgerentur in terram, cogebantur tenui agmine prope in ordinem singulae naves ire; deinde, ut lenita paulum vis venti est, ad Corycum portum, qui super Cissuntem est, conati sunt traicere.

inde centum quinque tectum navis apertus ferme quinquaginta proficiscor primus aquilo transverto cum urgeo in terra cogo tenuis agmen prope in ordo singulus navo eo deinde ut lenio paulus volo venio sum ad corycus portus qui super cissuntem sum conor sum traicio


inde alia multitudo, par ei, quae in dextro cornu erat: primi Tarentini, deinde Gallograecorum equitum duo milia et quingenti, inde Neocretes mille et eodem armatu Cares et Cilices mille et quingenti et totidem Tralles et quattuor milia caetratorum:

inde alius multitudo par is qui in dexter cornu sum primus tarentinus deinde gallograeci eques duo mille et quingenti inde neocretes mille et idem armo caris et cilices mille et quingenti et totidem tralles et quattuor mille caetrator


praevenit inceptum eorum Marcellus consul a primoribus accitus. die uno Suessulam a Calibus, cum Vulturnus amnis traicientem moratus esset, contenderat;

praevenio incipio is marcellus consul ab primoris accio dies unus suessula ab cal cum vulturnus amnis traicio moror sum contendo


fame, interficere; licuit victricem classem in Africam traicere atque intra paucos dies sine ullo certamine Carthaginem delere:

fames interficio licet victrix classis in africa traicio atque intra paucus dies sine ullus certamen carthago deleo


i, lictor, conliga manus, quae paulo ante armatae imperium populo Romano pepererunt. i, caput obnube liberatoris urbis huius; arbore infelici suspende; verbera vel intra pomerium, modo inter illa pila et spolia hostium, vel extra pomerium, modo inter sepulcra Curiatiorum. quo enim ducere hunc iuvenem potestis, ubi non sua decora eum a tanta foeditate supplicii vindicent?”

eo lictor conligo manus qui paulus ante armo imperium populus romanus pario eo caput obnubo liberator urbs hic arbor infelix suspendo verbero vel intra pomerium modo inter ille pilum et spolium hostis vel extra pomerium modo inter sepulcrum curiatii quo enim duco hic juvenis possum ubi non suus decus is ab tantus foeditas supplicium vindico


seu ferox adulescens indignitate accensus, quod omnia in dictatore viderentur reposita esse, seu occasione bene gerendae rei inductus, exercitu instructo paratoque profectus ad Inbrinium Imbrinium — ita vocant locum — acie cum Samnitibus conflixit. ea fortuna pugnae fuit,

seu ferox adulescens indignitas accendo qui omnis in dictator video repono sum seu occasio bene gero res induco exercitus instruo paro proficiscor ad inbrinium imbrinium ita voco locus acies cum samnites confligo is fortuna pugna sum


Pomponius praetor triennio ante habuisset; quae inventa pecunia esset, reponi; si quo minus inventum foret, expleri, ac piacularia, si videretur, sicut ante pontifices censuissent, fieri.

pomponius praetor triennium ante habeo qui invenio pecunia sum repono si quo paruus invenio sum expleo atque piacularis si video sicut ante pontifex censeo fio


sinus in medio erat, qua segnius Hispanorum signa incedebant.

sinus in medium sum qui segnis hispanus signum incedo


devictis Sabinis cum in magna gloria magnisque opibus regnum Tulli ac tota res Romana esset, nuntiatum regi patribusque est in monte Albano lapidibus pluvisse.

devinco sabinum cum in magnus gloria magnus ops regnum tullius atque totus res romanus sum nuntio rex pater sum in mons albanus lapis pluvisse


ne quis, qui Bacchis initiatus esset, coisse aut convenisse sacrorum causa velit, neu quid talis rei divinae fecisse. ante omnia ut quaestio de iis habeatur, qui coierint coniuraverintve, quo stuprum flagitiumve inferretur. haec senatus decrevit.

ne quis qui bacchus initio sum coeo aut convenio sacer causa volo neu quis talis res divina facio ante omnis ut quaestio de is habeo qui coeo coniuraverintve quo stuprum flagitium infero hic senatus decerno


minime militiae idoneum genus, exciti dicuntur Veiosque ingens exercitus contractus, ut inde obviam Gallis iretur; longius discedi,

paruus militia idoneus genus excio dico veii ingens exercitus contraho ut inde obvius gallus iretur longus discedo


uti exaudiri posset a pluribus, dicendo eos demum, qui nihil praeterquam de libertate cogitent, dignos esse, qui Romani fiant.

uti exaudio possum ab multus dico is demum qui nihil praeterquam de libertas cogito dignus sum qui romanus fio


hoc bello perfecto tribunicium domi bellum patres territat. clamant fraude fieri, quod foris teneatur exercitus; frustrationem ear eam legis tollendae esse: se nihilo minus rem susceptam peracturos.

hic bellum perficio tribunicius domus bellum pater territo clamo fraus fio qui foris teneo exercitus frustratio ear is lex tollo sum sui nihilum paruus res suscipio perago


se et patres conscriptos orare et ab tribuno petere, ne se superbissimo inimico ludibrio esse sinant.

sui et pater conscribo oro et ab tribunus peto ne sui superbus inimicus ludibrium sum sino


non eos tantum, qui se propalam per vanitatem iactassent tamquam hospites et amicos Persei, sed multo plures alios ex occulto favisse regi, qui per speciem tuendae libertatis in conciliis adversus Romanos omnia instruxissent,

non is tantus qui sui propalam per vanitas iacto tamquam hospes et amicus perseus sed multus multus alius ex occulo faveo rex qui per species tueor libertas in concilium adverro romanus omnis instruo


Q. Minucio cum exercitu, quem in Liguribus habebat, prorogatum imperium; additum, in supplementum ut quattuor milia peditum Romanorum scriberentur, centum quinquaginta equites, et sociis eodem quinque milia peditum imperarentur, ducenti quinquaginta equites.

q minucius cum exercitus qui in ligur habeo prorogo imperium addo in supplementum ut quattuor mille pedes romanus scribo centum quinquaginta eques et socius idem quinque mille pedes impero ducenti quinquaginta eques


donec M. Furius Camillus in Faliscos, cui id bellum mandatum erat, proficisceretur. differendo deinde elanguit res, et Camillo, quem adversarium maxime metuebant, gloria in Faliscis crevit.

donec m furius camillus in falisci qui is bellum mando sum proficiscor differo deinde elanguesco res et camillus qui adversarius magnus metuo gloria in faliscus cerno


ex militibus Romanis et ex Hispanis mulieribus, cum quibus conubium non esset, natos se memorantes, supra quattuor milia hominum, orabant, ut sibi oppidum, in quo habitarent, daretur.

ex miles romanus et ex hispanus mulier cum qui conubium non sum nascor sui memoro supra quattuor mille homo oro ut sui oppidum in quo habito do


at hercule sermo est minime civilis; quid? rogatio qualis est, quam a vobis antiquatam indignantur? sermoni, Quirites, simillima. “consules” inquit, “rogo, ne vobis, quos velitis, facere liceat.”

at herculis sermo sum paruus civilis quis rogatio qualis sum quam ab tu antiquo indignor sermo quiris similis consul inquam rogo ne tu qui volo facio licet


cetera deprecatio erat. sed non eis animis audiebantur, qui aut doceri aut flecti possent. denuntiatum, extemplo moenibus urbis Romae, Italia intra tricesimum diem excederent.

ceterus deprecatio sum sed non is animus audio qui aut doceo aut flecto possum denuntio extemplo moenia urbs roma italia intra tricesimum dies excedo


qui vulneraverat, habere quaestorem, quod imperator esset militibus minatus.

qui vulnero habeo quaestor qui imperator sum miles mino


parte altera pugnae Paulus, quamquam primo statim proelio funda graviter ictus fuerat,

pars alter pugna paulus quamquam primus statim proelium fundo gravis iacio sum


Lanuvi in templo Sospitae Iunonis nocte strepitum ingentem exortum. iam animalium obsceni fetus pluribus locis nuntiabantur: in Sabinis incertus infans natus, masculus an femina esset, alter sedecim iam annorum item ambiguo sexu inventus;

lanuvium in templum sospitae juno nox strepitus ingens exortus iam animal obscenus fetus multus locus nuntio in sabinum incertus infer nascor masculus an femina sum alter sedecim iam annus item ambiguus sexu invenio


tun tum vero omnes, velut diis auctoribus in spem suam quisque acceptis, id morae, quod nondum pugnarent, ad potienda sperata rati, proelium uno animo et voce una poscunt.

tu tum verus omnis velut diuus auctor in spes suus quisque accipio is mora qui nondum pugno ad potio spero reor proelium unus animus et vox unus posco


primo per legatos nequiquam temptatum, ut discederetur ab armis; dein, cum in pabulatores Romanos impetus repente ab equitibus Hispanis factus esset, summisso ab statione Romana equitatu equestre proelium fuit haud sane memorando in partem ullam eventu.

primus per legatus nequiquam temptas ut discedo ab arma deinde cum in pabulator romanus impetus repens ab eques hispanus facio sum summitto ab statio romanus equitatus equester proelium sum haud sanus memoro in pars ullus evenio


necdum enim sciebat, utrum successor sibi alter ex novis consulibus mitteretur, an, quod summa vi ut tenderent amicis et propinquis mandaverat, imperium prorogaretur;

necdum enim scio utrum successor sui alter ex novus consul mitto an qui summus vis ut tendo amicus et propinquus mando imperium prorogo


eos singulos in equos suos accipientes equites adsuefecerunt et vehi post sese et desilire perniciter, ubi datum signum esset.

is singuli in equus suus accipio eques assuefacio et veho post sui et desilire perniciter ubi do signum sum


“aliqua te, Masinissa, existimo intuentem in me bona et principio in Hispania ad iungendam mecum amicitiam venisse et postea in Africa te ipsum spesque omnes tuas in fidem meam commisisse.

aliqui tu masinissa existimo intueor in ego bonus et principium in hispania ad jungo ego amicitia venio et postea in africanus tu ipse spes omnis tuus in fides meus committo


Liguribus, quod procul agro urbibusque eorum castra Romana sint, libera consilia esse; illos armare iuventutem et capessere pro parte bellum aequum esse. Ligures baud haud abnuere, tempus modo duorum mensum petere ad dilectus habendos. interim Mago milites Gallos dimissis clam per agro.

ligur qui procul ager urbs is castrum romanus sum liber consilium sum ille armaris iuventus et capesso pro pars bellum aequus sum ligur baud haud abnuo tempus modo duo metior peto ad delectus habeo interim magus miles galli dimitto clam per ager


ne senectus sua in tam trepidis rebus damno dedecorive rei publicae esset, dictator a consule dicitur. ipse deinde C. Servilium Ahalam magistrum equitum dicit.

ne senectus suus in tam trepidus res damnum dedecorive res publicus sum dictator ab consul dico ipse deinde que servilius ahala magister eques dico


legatos ad consulem orantes opem miserunt: cum coniugibus ac liberis in arce inclusos se mortem in dies, aut ferro aut fame patiendam, expectare. volenti consuli causa in Pamphyliam devertendi oblata est.

legatus ad consul oro ops mitto cum conjunx atque liber in arx includo sui mors in dies aut ferrum aut fames patior expecto volo consul causa in pamphylia deverto offertor sum


interfanti deinde Phaeneae, praetori Aetolorum, testificantique, si elapsus eo tempore Philippus foret, mox gravius eum rebellaturum, “desistite tumultuari” inquit, “ubi consultandum est.

interfor deinde phaeneae praetor aetolus testificor si elabor is tempus philippus sum mox gravis is rebello desisto tumultuor inquam ubi consulto sum


postero sacrificio facto, cum primis hostiis litasset, trifariam exercitum divisum ducere ad hostem pergit.

posterus sacrificium facio cum primus hostia lito trifariam exercitus divido duco ad hostis pergo


eas annum iam ferme sextum vacationem militiae quasi honoris et beneficii causa habere, cum interim boni oboedientesque sccii socii pro fide atque obsequio in populum Romanum continuis omnium annorum dilectibus exhausti essent.

is annus iam ferme sextus vacatio militia quasi honor et beneficium causa habeo cum interim bonus oboedientesque sccii socius pro fides atque obsequium in populus romanus continuus omnis annus delectus exhaurio sum


in tribunis militum novatum eo anno propter Macedonicum bellum, quod consules ex senatus consulto ad populum tulerunt, ne tribuni militum eo anno suffragiis crearentur, sed consulum praetorumque in iis faciendis iudicium arbitriumque esset.

in tribunus miles novo is annus propter macedonicus bellum qui consul ex senatus consultum ad populus fero ne tribunus miles is annus suffragium creo sed consul praetor in is facio iudicium arbitrium sum


Secuntur consules Q. Minucius, M. Horatius Pulvillus. cuius initio anni cum foris otium esset, domi seditiones iidem tribuni, eadem lex faciebat;

secor consul q minucius m horatius pulvillus qui initium annus cum foris otium sum domus seditio eo tribunus idem lex facio


ea prodigia ex libris procurata. legati a Paesto pateras aureas Romam attulerunt. iis sicut Neapolitanis gratiae actae, aurum non acceptum.

is prodigium ex liber procuro legatus ab paestum patera aureus roma affero is sicut neapolitanus gratia ago aurum non accipio


itaque partiri provincias consules iussi. Horatio Sabini, Valerio Aequi evenere. cum ad ea bella dilectum edixissent, favore plebis non iuniores modo, sed emeritis etiam stipendiis pars magna voluntariorum ad nomina danda praesto fuere, eoque non copia modo, sed genere etiam militum, veteranis admixtis, firmior exercitus fruit. fuit. priusquam urbe egrederentur,

itaque partio provincia consul iubeo horatius sabinum valerius aequum evenio cum ad is bellum dilectus edico favor plebs non iuniores modo sed emereo etiam stipendium pars magnus voluntarius ad nomen do praesto sum eo non copia modo sed genus etiam miles veteranus admisceo firmus exercitus sum sum priusquam urbs egredior


ex iis quoque, qui Pellenen Phliuntaque depopulati erant, incompositi partim omniumque ignari ad castra revertentes in hostium stationes tamquam in suas inlati sunt,

ex is quoque qui pellene phliuntaque depopulor sum incompositus pars omne ignaris ad castrum revorto in hostis statio tamquam in suus infero sum


cum ad causam orandam venissent, concilio populi a magistratibus dato magna contentione actum. iamque editis testibus cum tribus vocari et populum inire suffragium oporteret, consurgit P. Scaptius de plebe magno natu et “si licet” inquit, “consules, de re publica dicere, errare ego populum in hac causa non patiar.”

cum ad causa oro venio concilio populus ab magistratus do magnus contentio ago iam edo testis cum tres vocaris et populus ineo suffragium oportet consurgo p scaptius de plebs magnus natus et si licet inquam consul de res publicus dico erro ego populus in hic causa non patior


“legatumne Romanum et legionis unius atque alae magno certamine vix toleratis pugnam, quos binae acies consulares numquam sustinuerunt?

lego romanus et legio unus atque ala magnus certamen vix tolero pugna qui bini acies consularis numquam sustineo


Hannibal ex Hirpinis in Samnium transit, Beneventanum depopulatur agrum, Telesiam urbem capit, inritat etiam de industria ducem Romanum, si forte accensum tot indignitatibus cladibusque sociorum detrahere ad aequum certamen possit.

hannibal ex hirpinus in samnium transeo beneventanum depopulor ager telesia urbs capio irrito etiam de industria dux romanus si fors accendo tot indignitas clades socius detraho ad aequus certamen possum


iussis, qui arguebantur, Amphipoli adesse ipse convento Cn. Octavio Demetriade, postquam fama accidit traiecisse iam mare decem legatos, omnibus aliis omissis Apolloniam ad eos pergit.

iussum qui arguo amphipolis adsum ipse convenio cn octavius demetrias postquam fama accido transjacio iam mare decem legatus omnis alius omitto apollonia ad is pergo


tur tum quoque equites in agmen Romanum eruptione facta baud haud modice primo impetu turbavere; deinde. ut apparuit nec numero se nec virtute pares esse, in urbem compulsi veniam erroris petebant, dedere urbem parati.

tur tum quoque eques in agmen romanus eruptio facio baud haud modicus primus impetus turbo deinde ut appareo neque numerus sui neque virtus par sum in urbs compello venio error peto do urbs paro


consules ad deprehendendos legatos coniuratosque profecti domo sine tumultu rem omnem oppressere; litterarum in primis habita cura, ne interciderent. proditoribus extemplo in vincla coniectis de legatis paululum addubitatum est, et quamquam visi sunt commisisse, ut hostium loco essent, ius tamen gentium valuit.

consul ad deprehendo legatus conjuro proficiscor domus sine tumultus res omnis opprimo litteraris in primus habeo cura ne intercisi proditor extemplo in vinclum conicio de legatus paululum addubitas sum et quamquam video sum committo ut hostis locus sum ius tamen gens valeo


tempora quidem qualia sint ad parricidium electa, vides: lusus, convivii, comisationis. quid? dies qualis? quo lustratus exercitus, quo inter divisam victimam, praelatis omnium, qui umquam fuere, Macedoniae regum armis regiis, duo soli tua tegentes latera, pater, praevecti sumus, et secutum est Macedonum agmen:

tempus quidem qualis sum ad parricidium eligo video lusus convivium comisatio quis dies qualis quo lustro exercitus quo inter divido victima praefero omnis qui umquam sum macedonia rex arma regius duo solus tuus tego latus pater praeveho sum et sequor sum macedones agmen


perturbatis iterum patribus Ap. Claudius victam tribuniciam potestatem dicere priore anno, in praesentia re, exemplo in perpetuum, quando inventum sit suis ipsam viribus dissolvi.

perturbo iterum pater ap claudus vinco tribunicius potestas dico prior annus in praesens res exemplum in perpetuus quando invenio sum suus ipse vis dissolvo


semel ultro erumpentis agmine elephantorum opposito prope interclusit trepidosque conpulit in urbem satis multis ut ex tanta paucitate interfectis. plures cecidissent, ni nox proelio intervenisset.

semel ultro erumpo agmen elephantor oppono prope intercludo trepidus compello in urbs satis multus ut ex tantus paucitas interficio multus caedo ni nox proelium intervenio


quorum adventus hoc tamen momenti fecit, ut Scipio, cum quadraginta ferme dies nequiquam omnia experiens obsedisset Uticam, abscederet inde inrito incepto. et —

qui advenio hic tamen momentum facio ut scipio cum quadraginta ferme dies nequiquam omnis experior obsedeo utica abscedo inde irrito inceptum et


Antiocho ad Pheras iam castra habenti, ubi coniunxerant ei se Aetoli et Amynander, legati ab Larisa venerunt quaerentes, quod ob factum dictumve Thessalorum bello lacesseret eos,

antiochus ad pherae iam castrum habeo ubi conjungo is sui aetolus et amynander legatus ab larisa venio quaero qui ob facio dico thessalus bellum lacesso is


et L L. . Valerius metu mixta exspectatione senatum legerunt;

et l l valerius metus misceo exspectatio senatus lego


cum simulacro captarum Syracusarum catapultae ballistaeque et alia omnia instrumenta belli lata et pacis diuturnae regiaeque opulentiae ornamenta,

cum simulacrum captaris syracusaris catapulta ballista et alius omnis instrumentum bellum fero et pax diuturnus regia opulentia ornamentum


ea uti fierent, C. Aurelius consul ex decemvirorum response responso curavit. carmen, sicut patrum memoria Livius, ita tur tum condidit P. Licinius Tegula.

is uti fio que aurelius consul ex decemviri respondeo respondeo curo carmen sicut pater memoria livius ita tur tum condo p licinius tegula


eadem haec paulo post in contionem traducti exposuerunt; renovataque laetitia, cum consul edixisset, ut omnes aedes sacrae aperirentur, pro se quisque ex contione ad gratias agendas ire dis,

idem hic paulus post in contio traduco expono renovo laetitia cum consul edico ut omnis aedes sacer aperio pro sui quisque ex contio ad gratia ago eo deus


sic enim honores suos. et famam rerum gestarum extulit verbis ad exstinguendum invidiae crimen, tamquam mihi ab infimo quoque periculum sit, ne mecum aemuletur, et non ab eo, qui, quia super ceteros excellat, quoque niti non dissimulo, me sibi aequari nolit.

sic enim honor suus et fama res gero effero verbum ad exstinguo invidia crimen tamquam ego ab infimus quoque periculum sum ne ego aemulo et non ab is qui quia super ceterus excello quoque nitor non dissimulo ego sui aequaris nolo


nam duobus e filiis, quos duobus datis in adoptionem solos nominis, sacrorum familiaeque heredes retinuerat domi, minor, duodecim ferme annos natus, quinque diebus ante triumphum, maior, quattuordecim annorum, triduo post triumphum decessit;

nam duo e filius qui duo do in adoptio solus nomen sacer familia heres retineo domus paruus duodecim ferme annus nascor quinque dies ante triumphus magnus quattuordecim annus triduum post triumphus decedo


eum puerum, per lasciviam cum cavillaretur, exprobrare consuli saepe solitum, quod sub ipsum spectaculum gladiatorium abductus ab Roma esset, ut obsequium amatori venditaret.

is puer per lascivia cum cavillaretur exprobraris consul saepe soleo qui sub ipse spectaculum gladiatorius abduco ab roma sum ut obsequium amator vendito


certamenque ei cum flamine erat. et postquam primo aequare, mox superare etiam est visus, pars tribunorum plebis negare rationem eius habendam esse,

certamen is cum flamen sum et postquam primus aequaris mox supero etiam sum video pars tribunus plebs nego ratio is habeo sum


ceterum postquam Neapolim a praefecto Romano teneri accepit — M. Iunius Silanus erat, ab ipsis Neapolitanis accitus — , Neapoli quoque sicut Nola omissa petit Nuceriam.

ceterum postquam neapolis ab praeficio romanus teneo accipio m junius silanus sum ab ipse neapolitanus accio neapolis quoque sicut nola omitto peto nuceria


habebo, Q. Fabi, parem, quem das, Hannibalem; sed illum ego potius traham, quam ille me retineat; in sua terra cogam pugnare eum, et Carthago potius praemium victoriae erit quam semiruta Bruttiorum castella.

habeo q fabius par qui do hannibal sed ille ego potis traho quam ille ego retineo in suus terra cogo pugno is et carthago potis praemium victoria sum quam semirutus bruttius castellum


aestatis eius principio, qua haec agebantur, P. Scipio in Hispania cum hiemem totam reconciliandis barbarorum animis partim donis partim reiissione remissione obsidum captivorumque absumpsisset, Edesco ad eum clarus inter duces Hispanos venit.

aestas is principium qui hic ago p scipio in hispania cum hiems totus reconcilio barbarus animus pars donum pars reiissio remissio obses captivorumque absumo edesco ad is clarus inter dux hispani venio


et populum Romanum ab eo bello Punico forti fidelique opera adiutum, et illum favente populo Romano regnum adeptum; aequatis iis postea trium regum bellis deinceps omnibus eum functum officiis.

et populus romanus ab is bellum punicus fortis fidelis opus adjuvo et ille faveo populus romanus regnum adeptum aequo is postea tres rex bellum deinceps omnis is fungor officium


quorum gemitus primo morientium exauditus, dein subita consternatio ex somno et tumultus, cum causa ignoraretur, postremo certior res aliis excitantibus alios.

qui gemitus primus morior exaudio deinde subeo consternatio ex somnus et tumultus cum causa ignoro postremo certus res alius excito alius


ea vero via inexsuperabilis fuit. nam cum super veterem nivem intactam nova modicae altitudinis esset, molli nec praealtae facile pedes ingredientium insistebant;

is verus via inexsuperabilis sum nam cum super vetus nix intactus novo modicus altitudo sum mollis neque praealtus facilis pes ingredior insisto


dilectus cura C. Licinio consuli inposita. is septem milia civium Romanorum et equites ducentos scribere iussus et sociis nominis Latini septem milia peditum imperare,

delectus cura que licinius consul inpono is septem mille civis romanus et eques ducenti scribo iubeo et socius nomen latinum septem mille pedes impero


gens itaque ante omnes alias eo magis dedita religionibus, quod excelleret arte colendi eas, auxilium Veientibus negandum, donec sub rege essent, decrevit.

gens itaque ante omnis alius is magis dedo religio qui excello ars colo is auxilium veiens nego donec sub rex sum decerno


in hanc sententiam maxime consul ipse inclinavit animos, identidem ad principes sententiarum consulares,

in hic sententia magnus consul ipse inclino animus identidem ad princeps sententiaris consularis


priusquam L. Quinctius consul in provinciam perveniret, Q. Minucius in agro Pisano cum Liguribus signis collatis pugnavit; novem milia hostium occidit,

priusquam l quintius consul in provincia pervenio q minucius in ager pisanus cum ligur signum confero pugno novo mille hostis occido


verecundiae erat equitem suo alienoque Marte pugnare, peditem ne ad pedes quidem degresso equiti parem esse.

verecundia sum eques suus alieno mars pugno pedito ne ad pes quidem degredior equio par sum


haud multo post Oezalce quoque mortuo maior ex duobus filiis eius Capussa, puero admodum altero, paternum imperium accepit.

haud multus post oezalce quoque mortuus magnus ex duo filius is capussa puer admodum alter paternus imperium accipio


aedem Concordiae in area Vulcani summa invidia nobilium dedicavit; coactusque consensu populi Cornelius Barbatus pontifex maximus verba praeire, cum more maiorum negaret nisi consulem aut imperatorem posse templum dedicare.

aedes concordia in area volcanus summus invidia nobilis dedico cogo consensus populus cornelius barbatus pontifex magnus verbum praeeo cum mos magnus nego nisi consul aut imperator possum templum dedicaris


augebant metum prodigia ex pluribus simul locis nuntiata: in Sicilia militibus aliquot spicula, in Sardinia autem in muro circumeunti vigilias equiti scipionem, quem mann tenuerit, arsisse, et litora crebris ignibus fulsisse, et scuta duo sanguine sudasse,

augeo metus prodigium ex multus simul locus nuntio in sicilia miles aliquot spiculum in sardinia autem in murus circumeo vigilia equio scipio qui mann teneo ardeo et litus creber ignis fulcio et scutum duo sanguis sudo


nec quot naves vidissent, nec quanta manus agros popularetur, satis gnari omnia in maius metu augente accipiebant. itaque primo terror pavorque, dein maestitia animos incessit:

neque quot navo video neque quantus manus ager populo satis gnaris omnis in magnus metus augeo accipio itaque primus terror pavor deinde maestitia animus incedo


quattuor primo fuerunt coniurati adversus Macedonumr Macedonum praesidium. hi senos sibi adiutores ad rem gerendam adsumpserunt; dein paucitate parum freti, quae celandae rei quam agendae aptior erat, parem priori numerum adiecerunt.

quattuor primus sum conjuro adverro macedonumr macedones praesidium hic seni sui adiutor ad res gero adsumo deinde paucitas parum fretus qui celo res quam ago aptus sum par prior numerus adicio


ubi ea venit, tribuni in Rostris prima luce consederunt; citatus reus magno agmine amicorum clientiumque per mediam contionem ad Rostra subiit silentioque facto

ubi is venio tribunus in rostrum primus lux consido cito reus magnus agmen amicus cliens per medius contio ad rostrum subeo silentium facio


postquam domum venit, et mater mentionem intulit, quid eo die, quid deinceps ceteris, quae ad sacra pertinerent, faciendum esset, negat eorum se quicquam facturum, nec initiari sibi in animo esse.

postquam domus venio et mater mentio infero quis is dies quis deinceps ceterus qui ad sacer pertineo facio sum nego is sui quisquam facio neque initiaris sui in animus sum


ex quibus locis, etsi eiusdem aetatis fuisset, quae fama in Sabinos? aut quo linguae commercio quemquam ad cupiditatem discendi excivisset? quove praesidio unus per tot gentes dissonas sermone moribusque pervenisset?

ex qui locus etsi idem aetas sum qui fama in sabini aut quo lingua commercium quisquam ad cupiditas disco excivisset quis praesidium unus per tot gens dissonus sermo mos pervenio


forte ita evenit, ut Cn. et L. Gavillii Novelli, Aquileienses, cum commeatu venientes, ignari prope in capta castra ab Histris inciderent.

fors ita evenio ut cn et l gavillii novellus aquileiensis cum commeatus venio ignaris prope in capio castrum ab histrus incido


cum tantus undique terror urbem circumvasisset, primo tyrannus et ad clamores repentinos et ad nuntios trepidos motus, ut quisque maxime laboraret locus, aut ipse occurrebat aut aliquos mittebat;

cum tantus undique terror urbs circumvasisset primus tyrannus et ad clamor repentinus et ad nuntius trepidus moueo ut quisque magnus laboro locus aut ipse occurro aut aliquis mitto


consul arma capere milites iubet et sequi se extra vallum; legatis, tribunis, praefectis sociorum imperat, quod apud quemque facto opus est.

consul arma capio miles iubeo et sequor sui extra valles legatus tribunus praefectus socius impero qui apud quisque facio opus sum


consules dilectum cum aegre conficerent quod inopia iuniorum non facile in utrumque, ut et novae urbanae legiones et supplementum veteribus scribere tum,

consul dilectus cum aeger confacio qui inopia iuniorum non facilis in uterque ut et novus urbanus legio et supplementum vetus scribo tum


legati — ii erant L. Veturius Philo P. Licinius Varus Q. Caecilius Metellus — circumfusi omnis generis hominum frequentia in forum pervenerunt, cum alii ipsos, alii comites eorum, quae acta essent, percunctarentur.

legatus is sum l veturius philus p licinius varus q caecilius metellus circumfundo omnis genus homo frequentia in forum pervenio cum alius ipse alius comes is qui ago sum percuncto


a flumine Asopo, qua et gymnasium est, L. Valerium operibus atque oppugnationi praeposuit; partem extra muros, qua frequentius prope quam in urbe habitabatur, Ti. Sempronio Longo oppugnandam dedit;

ab flumen asopus qui et gymnasium sum l valerius opus atque oppugnatio praepono pars extra murus qui frequens prope quam in urbs habito tiberius sempronius longus oppugno do


deinde gratias egerunt, quod Masinissam non appellasset modo regem, sed fecisset restituendo in paternum regnum, in quo post Syphacem sublatum, si ita patribus visum esset, sine metu et certamine esset regnaturus,

deinde gratia egero qui masinissa non appello modo rex sed facio restituo in paternus regnum in quo post syphacem tollo si ita pater video sum sine metus et certamen sum regno


haec cum Appius dixisset, Lycortas, et quia praetor et quia Philopoemenis, auctoris omnium quae Lacedaemone acta fuerant, factionis erat, ita respondit.

hic cum appius dico lycortas et quia praetor et quia philopoemenis auctor omnis qui lacedaemon ago sum factio sum ita respondeo


an me, quod non dictator vobis sed tribunus signum dedi, non agnoscitis ducem? neque ego maxima imperia in vos desidero, et vos in me nihil praeter me ipsum intueri decet; neque enim dictatura mihi umquam animos fecit, ut ne exilium quidem ademit.

an ego qui non dictator tu sed tribunus signum do non agnosco dux neque ego maximus imperium in tu desidero et tu in ego nihil praeter ego ipse intueor decet neque enim dicto ego umquam animus facio ut ne exsilium quidem adimo


vix ratio iniri potest, uter casus civitati sit detestabilior, cum hostes bello urbem cepere, an cum exitiabilis tyrannus vi atque armis oppressit.

vix ratio ineo possum uter casus civitas sum detestabilis cum hostis bellum urbs capio an cum exitiabilis tyrannus vis atque arma opprimo


victum eo die ob inpotentem iniuriam unius ingens vinculum fidei; iussique consules ferre ad populum, ne quis, nisi qui noxam meruisset, donec poenam lueret, in conpedibus compedibus aut in nervo teneretur; pecuniae creditae bona debitoris,

vinco is dies ob impotens iniuria unus ingens vinculis fides jubeo consul fero ad populus ne quis nisi qui noxa mereo donec poena luo in conpedibus compedibus aut in nervus teneo pecunia credo bonus debitor


facile persuadet ut cupido honorum et cui Tarquinii materna tantum patria esset. sublatis itaque rebus amigrant Romam. ad Ianiculum forte ventum erat.

facilis persuadeo ut cupido honor et qui tarquinius maternus tantus patria sum tollo itaque res amigro roma ad ianiculis fors venio sum


materiam autem praebebat criminibus ager in Latino Falernoque agro maligne plebei divisus — , et postquam senatus, finire imperium consulibus cupiens, dictatorem adversus rebellantes Latinos dici iussit,

materia autem praebeo crimen ager in latinum falernum ager malignus plebes divido et postquam senatus finio imperium consul cupio dictator adverro rebello latini dico iubeo


ac nescio an nimis undique eam minimisque rebus muniendo modum excesserint. consulis enim alterius, cum nihil aliud offenderet, nomen invisum civitati fuit: nimium Tarquinios regno adsuesse; initium a Prisco factum; regnasse dein Ser. Tullium; ne intervallo quidem facto oblitum, tamquam alieni, regni Superbum Tarquinium velut hereditatem gentis scelere ac vi repetisse; pulso Superbo penes Conlatinum Collatinum imperium esse; nescire Tarquinios privatos vivere. non placere nomen, periculosum libertati esse.

atque nescio an nimis undique is minimus res munio modus excedo consul enim alter cum nihil alius offendo nomen invideo civitas sum nimium tarquinii regnum adsuesse initium ab priscus facio regno deinde seruius tullius ne intervallum quidem facio obliuiscor tamquam alienus regnum superbus tarquinius velut hereditas gens scelus atque vis repeto pulso superbus penis conlatinum collatinus imperium sum nescio tarquinii privo vivo non placeo nomen periculosus libertas sum


in ipsis quoque trepidaturn trepidatum navibus est, dum, ne hostes cum suis simul inrumperent, trahunt scalas, orasque et ancoras, ne in moliendo mora esset, praecidunt;

in ipse quoque trepidaturn trepido navis sum dum ne hostis cum suus simul irrumpo traho scala oro et ancora ne in molio mora sum praecido


ea urbe adempta hosti iam undique pulso, nec ubi consisteret nec quod fidum respiceret habenti, ne remorandi quidem causam in Italia fore.

is urbs adimo hostis iam undique pulso neque ubi consisto neque qui fidus respicio habeo ne remoror quidem causa in italia sum


ad hoc eruptionibus et nocturnis in custodias operum et diurnis in stationes ultro terrorem inferebant.

ad hic eruptio et nocturnus in custodio opus et diurnus in statio ultro terror infero


Aetoli — iam enim et quae per agros sparsa multitudo fuerat receperat se in castra — ut defensuri munimenta circa portas vallumque armatos disponunt, dum quietos hostes ipsi feroces ex tuto spectabant.

aetolus iam enim et qui per ager spargo multitudo sum recipio sui in castrum ut defendo munimentum circa porta valles armatus dispono dum quiesco hostis ipse ferox ex tueor specto


quam si plebis ibi esset concilium. prona semper civitas in luxuriam non ingeniorum modo vitio sed afluenti copia voluptatium et inlecebris omnis amoenitatis maritimae terrestrisque,

quam si plebs ibi sum concilium pronus semper civitas in luxuria non ingeniosus modo vitio sed afluo copia voluptas et illecebra omnis amoenitas maritimus terrestris


terra marique victor Romanus cum magna omnis generis praeda Lilybaeum repetit. tuto inde maria pulsis hostiur hostium navibus magni conmeatus frumenti Romam subvecti.

terra mare victor romanus cum magnus omnis genus praeda lilybaeum repeto tueor inde mare pello hostiur hostis navis magnus commeatus frumentum roma subvecti


postero die praeter Gales Cales in agrum Sidicinum pervenit. ibi diem unum populando moratus per Suessanum Allifanumque et Casinatem agrum via Latina ducit. sub Casino biduo stativa habita et passim populationes factae.

posterus dies praeter gal cal in ager sidicinus pervenio ibi dies unus populo moror per suessanus allifanus et casinatem ager via latinum duco sub casinus biduus stativus habeo et passim populatio facio


a M. Furio in Faliscis et a Cn. Cornelio in Capenate agro hostes nulli extra moenia inventi; praedae actae incendiisque villarum ac frugum vastati fines; oppida wne oppugnata nec obsessa sunt.

ab m furius in faliscus et ab cn cornelius in capenate ager hostis nullus extra moenia invenio praeda ago incendium villaris atque frugum vastas finis oppidum wne oppugno neque obsedeo sum


pulchrum erit, Campani, prolapsum clade Romanorum imperium vestra fide, vestris viribus retentum ac recuperatum esse.

pulcher sum campanus prolabor clades romanus imperium vester fides vester vis retendo atque recipero sum


prorogatum et C. Hostilio Tubulo est, ut pro praetore in Etruriam ad duas legiones succederet C. Calpurnio. prorogatum et L. Veturio Philoni est, ut pro praetore Galliam eandem provinciam cum isdem duabus legionibus obtineret, quibus praetor obtinuisset.

prorogo et que hostilius tubulus sum ut pro praetor in etruria ad duo legio succedo que calpurnius prorogo et l veturius philo sum ut pro praetor gallia idem provincia cum idem duo legio obtineo qui praetor obtineo


probata Popilii excusatio est. P. Licinius Crassus sacrificiis se impediri sollemnibus excusabat, ne in provinciam iret;

probo popilius excusatio sum p licinius crassus sacrificium sui impedio sollemne excuso ne in provincia eo


Merces merces seditionis proposita confestim seditionem excitavit. nam et addicebantur multi, et ad Praenestini famam belli novas legiones scribendas patres censuerant; quae utraque simul auxilio tribunicio et consensu plebis inpediri coepta;

merces merces seditio propono confestim seditio excito nam et addico multus et ad praenestinus fama bellum novo legio scribo pater censeo qui uter simul auxilium tribunicius et consensus plebs inpediri coepio


eas areas cum ex amicorum sententia dominus aperuisset, quae titulum sepulti regis habuerat, inanis inventa, sine vestigio ullo corporis humani aut ullius rei, per tabem tot annorum omnibus absumptis.

is areo cum ex amicus sententia dominus aperio qui titulis sepelio rex habeo inanis invenio sine vestigium ullus corpus humanus aut ullus res per tabes tot annus omnis absumo


Hasdrubal mediam aciem Hispanis firmat; in cornibus dextro Poenos locat, laevo Afros mercennariorumque auxilia; equitum Numidas Poenorum peditibus, ceteros Afris pro cornibus apponit.

hasdrubal medius acies hispanus firmo in cornu dexter poeni loco laevus afros mercenarius auxilium eques numida poenus pedes ceterus afris pro cornu appono


proximi cornibus constiterant regii equites, et, mixtum genus, delecta plurium gentium auxilia; Patrocles Antigonensis his et Paeoniae praefectus Didas erant praepositi.

propior cornu consto regius eques et misceo genus delecto multus gens auxilium patrocles antigonensis hic et paeonia praefectus disdo sum praepono


consul litteris Philippi atque Hannibalis perlectis consignata omnia ad senatum itinere terrestri misit, navibus devehi legatos iussit.

consul littera philippus atque hannibal perlego consigno omnis ad senatus iter terrestris mitto navis deveho legatus iubeo


expulso rege Antiocho, subactis Aetolis reportati sumus in Italiam; et deinceps bis, quae annua merebant legiones, stipendia feci. bis deinde in Hispania militavi, semel Q. Fulvio Flacco, iterum Ti. Sempronio Graccho praetore.

expello rex antiochus subigo aetolus reportas sum in italia et deinceps bis qui annuus mereo legio stipendium facio bis deinde in hispania milito semel q fulvius flaccus iterum tiberius sempronius gracchus praetor


quem ad modum bellum minore, quam timuerant, dimicatione erat perfectum, sic in urbe ex tranquillo necopinata moles discordiarum inter plebem ac patres exorta est coepta ab duplicando quaestorum numero. quam rem —

qui ad modus bellum paruus quam timeo dimicatio sum perficio sic in urbs ex tranquillus necopinatus moles discordiaris inter plebs atque pater exorior sum coepio ab duplico quaestor numerus quam res


non dicta vos, milites,” inquit “sequi volo nec disciplinam modo, sed exemplum etiam a me petere. non factionibus nec per coitiones usitatas nobilibus, sed hac dextra mihi tres consulatus summamque laudem peperi.

non dictum tu miles inquam sequor volo neque disciplina modo sed exemplum etiam ab ego peto non factio neque per coitio usitor nobilis sed hic dextera ego tres consulatus summa laus pario


ni mare propinquum et baud haud procul litore naves, piscatoriae pleraeque, conspectae peritis nandi dedissent effugium.

ni mare propinquus et baud haud procul litus navo piscatorius plerus conspicio peritus no do effugius


cum trepidam civitatem praeconibus per vicos dimissis dictator ad contionem advocatam increpuit,

cum trepidus civitas praeco per vicus dimitto dictator ad contio advoco increpo


neque enim Samnites ad Plisticam manserant, sed, accitis ab domo novis militibus multitudine freti, castra eodem, quo antea, loco posuerant lacessentesque proelio Romanos avertere ab obsidione conabantur.

neque enim samnites ad plisticam maneo sed accio ab domus novus miles multitudo fretus castrum idem quo antea locus pono lacesso proelium romanus averto ab obsidio conor


tum ex totius Siciliae iuniorum numero principes genere et fortuna trecentos equites, qui secum in Africam traicerent, legit, diemque iis, qua equis armisque instructi atque ornati adessent, edixit.

tum ex totus sicilia iuniorum numerus princeps genus et fortuna trecenti eques qui sui in africa traicio lego dies is qui equus armus instruo atque orno adsum edico


merito ergo et diis immortalibus, quantus maximus poterat, habitus est honos, quod ingentem victoriam facilem etiam fecissent, et imperatori triumphus est decretus.

mereo ergo et diuus immortalis quantus magnus possum habitus sum honor qui ingens victoria facilis etiam facio et imperator triumphus sum decerno


idem numerus peditum equitumque et collegae decretus erat. exercitus acceperunt, quos priore anno C. Flaminius et M. Aemilius consules habuerant.

idem numerus pedes equio et collega decerno sum exercitus accipio qui prior annus que flaminius et m aemilius consul habeo


Hieronymus, Syracusanorum rex, cuius pater Hiero amicus populi Romani fuerat, ad Carthaginienses defecit et propter crudelitatem superbiamque a suis interfectus est. Tib. Sempronius Gracchus proconsul prospere adversus Poenos et Hannonem ducem ad Beneventum pugnavit servorum maxime opera, quos liberos esse iussit. Claudius Marcellus consul in Sicilia, quae prope tota ad Poenos defecerat, Syracusas obsedit. Philippo, Macedonum regi, bellum indictum est, qui ad Apolloniam nocturno proelio oppressus fugatusque in Macedoniam cum prope inermi exercitu profugit. ad id bellum gerendum M. Valerius praetor missus. res praeterea in Hispania a P. et Cn. Scipionibus adversus Carthaginienses gestas continet, a quibus Syphax, rex Numidiae, in amicitiam adscitus, qui a Masinissa, Massyliorum rege, pro Carthaginiensibus pugnante victus in Hispaniam ad Scipionem cum magna manu transiit contra Gades, ubi angusto freto Africa et Hispania dirimuntur.

hieronymus syracusanus rex qui pater hiero amicus populus romanus sum ad carthaginiensis deficio et propter crudelitas superbio ab suus interficio sum tib sempronius gracchus proconsul prosperus adverro poeni et hanno dux ad beneventum pugno servus magnus opus qui liber sum iubeo claudus marcellus consul in sicilia qui prope totus ad poeni deficio syracusae obsedeo philippus macedones rex bellum indico sum qui ad apollonia nocturnus proelium opprimo fugo in macedonia cum prope inermis exercitus profugio ad is bellum gero m valerius praetor mitto res praeterea in hispania ab p et cn scipio adverro carthaginiensis gero contineo ab qui syphax rex numidia in amicitia ascitus qui ab masinissa massylus rex pro carthaginiensis pugno vinco in hispania ad scipio cum magnus manus transeo contra gades ubi angustus fretus africanus et hispania dirimo


vos, di inmortales, precor quaesoque, si vobis non fuit cordi Sp. Postumium, T. Veturium consules cum Samnitibus prospere bellum gerere,

tu deus inmortal precor quaeso si tu non sum chordus spurius postumius t veturius consul cum samnites prosperus bellum gero


ut vero iam equitum clamor exire iubentium instabat, iam fragor tectorum, quae diruebantur, ultimis urbis partibus audiebatur pulvisque ex distantibus locis ortus velut nube inducta omnia inpleverat, raptim quibus quisque poterat elatis cum larem ac penates tectaque, in quibus natus quisque educatusque esset, relinquentes exirent,

ut verus iam eques clamor exeo jubeo insto iam fragor tector qui diruo ulter urbs pars audio pulvis ex disto locus ortus velut nubes induco omnis inpleo raptim qui quisque possum effero cum lar atque penates tego in qui nascor quisque educo sum relinquo exeo


ego, qui de illo triumphavi, ab alterius funere filii currum escendi, alterum rediens ex Capitolio prope iam expirantem inveni; neque ex tanta stirpe liberum superest, qui L. Aemili Pauli nomen ferat.

ego qui de ille triumphavi ab alter funus filius currus escendo alter redeo ex capitolium prope iam expirantem invenio neque ex tantus stirps liber supersum qui l aemilis paulis nomen fero


pugna raro magis ulla saeva aut utriusque partis pernicie clarior fuisset, si extendi ear eam dies in longum spatium sivisset:

pugno rarus magis ullus saevus aut uterque pars pernicies clarus sum si extendo ear is dies in longus spatium sivisset


id cumulatum usuris primo se agro paterno avitoque exuisse, deinde fortunis aliis, postremo velut tabem pervenisse ad corpus; ductum se ab creditore non in servitium, sed in ergastulum et carnificinam esse.

is cumulo usura primus sui ager paternus avitoque exuo deinde fortuna alius postremo velut tabes pervenio ad corpus duco sui ab creditor non in servitium sed in ergastulis et carnificina sum


omnes undique adnisi ad restituendam pugnam, duces milites, peditum equitumque vis. numen etiam deorum respexisse nomen Romanum visum; adeo facile inclinata res repulsique a castris hostes, mox etiam redacti ad eum locum, in quo commissa pugna erat.

omnis undique annitor ad restituo pugna dux miles pedes equio volo numen etiam deus respicio nomen romanus video adeo facilis inclino res repello ab castrum hostis mox etiam redigo ad is locus in quo committo pugno sum


quid trepidaretur, et concursatio fuit. id a plerisque in omen magni terroris acceptum.

quis trepido et concursatio sum is ab plerusque in omen magnus terror accipio


hiems iam eo tempore erat, et, cum T. Quinctius capta Elatia in Phocide ac Locride hiberna disposita haberet, Opunte seditio orta est.

hiems iam is tempus sum et cum t quintius capio elatia in phocis atque locris hibernus dispono habeo opunte seditio orior sum


et ab Antiocho legati et ab ipsis Gallis, ut pacis leges dicerentur, et ab Ariarathe rege C;lppadocum Cappadocum venerunt ad veniam petendam luendamque pecunia noxam, quod auxiliis Antiochum iuvisset.

et ab antiochus legatus et ab ipse gallus ut pax lex dico et ab ariarathes rex que lppadocum cappadocus venio ad venio peto luo pecunia noxa qui auxilium antiochus juvo


ingens multitude multitudo in unum metu conglobata ac semet ipsam turba inpediens in medio caesa. castra hostium capta direptaque;

ingens multitudo multitudo in unus metus conglobo atque sui ipse turba inpediens in medium caedo castrum hostis capio direptor


hand haud gravate adclinaturos se ad causam senatus, per quam cum universe ordini, tum primoribus se patrum concilient.

hand haud gravo adclinaturos sui ad causa senatus per quam cum universus ordo tum primoris sui pater concilio


“hacine” inquit “victoria sola aut hac praeda contenti estis futuri? vultis vos pro virtute spes gerere? omnes Samnitium urbes fortunaeque in urbibus relictae vestrae sunt, quando legiones eorum tot proeliis fusas postremo finibus expulistis.

hacine inquam victoria solus aut hic praeda contendo sum sum volo tu pro virtus spes gero omnis samnites urbs fortuna in urbs relinquo vester sum quando legio is tot proelium fundo postremo finis expello


inter hos longe maximus extitit terror concilia populorum Latinorum ad lucum Ferentinae habita responsumque haud ambiguum imperantibus milites Romanis datum, absisterent imperare iis, quorum auxilio egerent;

inter hic longus magnus extitit terror concilio populus latinum ad lucus ferentinus habeo respondeo haud ambiguus impero miles romanus do absisto impero is qui auxilium egeo


“quo ore quisquam vestrum, si hine alieno praesidio, non vestra virtute evaseritis, occurret, non dico eis militibus, qui Hannibalem, qui Philippum, qui Antiochum, maximos aetatis nostrae reges ducesque,

quo os quisquam vester si hic alienus praesidium non vester virtus evaseritis occurro non dico is miles qui hannibal qui philippus qui antiochus magnus aetas noster rex duco


Aebutia accita ad Sulpiciam venit, et consul paulo post, velut forte intervenisset, sermonem de Aebutio fratris eius filio infert.

aebutius accio ad sulpicia venio et consul paulus post velut fors intervenio sermo de aebutius frater is filius infero


exercitum ex Liguribus Q. Minucius — iam enim confectam provinciam scripserat et Ligurum omne nomen in deditionem venisse — traducere in Boios et P. Cornelio proconsuli tradere iussus ex agro, quo victos bello multaverat, Boios deducenti.

exercitus ex ligur q minucius iam enim confacio provincia scribo et ligur omnis nomen in deditio venio traduco in boii et p cornelius proconsulis trado iubeo ex ager quo vinco bellum multo boii deduco


unde venerat, ad Alcen, atque ear eam urbem oppugnare institit.

unde venio ad alce atque ear is urbs oppugnaris insto


tum sese filiumque Octavio tradidit, fortunam deosque, quorum in templo erat, nulla ope supplicem iuvantis accusans.

tum sui filius octavius trado fortuna deus qui in templum sum nullus ops supplex juvo accuso


hoc pudicitiae inter matronas sit detisque operam, ut haec ara quam illa, si quid potest, sanctius et a castioribus coli dicatur.”

hic pudicitia inter matrona sum do opera ut hic ara quam ille si quis possum sancio et ab castus colo dico


ab utroque consule exiguam spem pacis cum Samnitibus esse certior fit senatus: Publilius duo milia Nolanorum militum et quattuor Samnitium, magis Nolanis cogentibus quam voluntate Graecorum, recepta Palaepoli scripserat Romam, Cornelius:

ab uterque consul exiguus spes pax cum samnites sum certus fio senatus publilius duo mille nolanus miles et quattuor samnites magis nolanus cogo quam voluntas graecum recipio palaepoli scribo roma cornelius


Macer Licinius comitiorum habendorum causa et ab Licinio consule dictum scribit, quia collega comitia bello praeferre festinante, ut continuaret consulatum, obviam eundum pravae cupiditati fuerit.

macer licinius comitium habeo causa et ab licinius consul dico scribo quia collega comitium bellum praefero festino ut continuo consulatus obvius eo pravus cupiditas sum


haec taliaque cum dixisset, prendi censorem et in vincula duci iussit. adprobantibus sex tribunis actionem collegae tres appellanti Appio auxilio fuerunt; summaque invidia omnium ordinum solus censuram gessit.

hic talis cum dico prehendo censor et in vinculum duco iubeo adprobo sex tribunus actio collega tres appello appius auxilium sum summum invidia omnis ordo solus censeo gero


sub idem tempus Seleucus proditam Phocaeam porta una per custodes aperta recepit; et Cyme aliaeque eiusdem orae urbes ad eum metu defecerunt.

sub idem tempus seleucus prodeo phocaea porto unus per custos apertus recipio et cyme alius idem ora urbs ad is metus deficio


cum parum decorum inter collegas certamen mirabundi patres conspicerent, Q. Servilius “quando nec ordinis huius ulla” inquit “nec rei publicae est verecundia, patria maiestas altercationem istam dirimet: filius meus extra sortem urbi praeerit. bellum utinam, qui adpetunt, consideratius concordiusque, quam cupiunt, gerant.”

cum parum decorus inter collega certamen mirabundus pater conspicio q servilis quando neque ordo hic ullus inquam neque res publicus sum verecundia patria maiestas altercatio iste dirimo filius meus extra sors urbs praesum bellum utinam qui adpeto considero concordiusque quam cupio gero


Aetolos tum classe adiuverunt; nec duce consulari nec exercitu bellum gesserunt; sociorum Philippi maritimae tur tum urbes in terrore ac tumultu erant; mediterranea adeo tuta ab armis Romanis fuerunt, ut Philippus Aietoios Aetolos neqUilquam nequiquam opem — aomanorum Romanorum impioranris implorantis aepopularetur; depopularetur;

aetoli tum classis adjuvo neque dux consularis neque exercitus bellum gero socius philippus maritimus tur tum urbs in terror atque tumultus sum mediterraneus adeo tueor ab arma romanus sum ut philippus aietoios aetoli nequilquam nequiquam ops aomanorum romanus impioranris imploro aepopularetur depopulor


baud haud multos movit Hannonis oratio; nam et simultas cum familia Barcina leviorem auctorem faciebat, et occupati animi praesenti laetitia nihil, quo vanius fieret gaudium suum, auribus admittebant, debellatumque mox fore, si adniti paulum voluissent, rebantur.

baud haud multus moveo hanno oratio nam et simultas cum familia barcinus levis auctor facio et occupo animus praesens laetitia nihil quo vanius fio gaudium suus auris admitto debello mox sum si annitor paulus volo reor


experti iam sumus foris nobis quam domi feliciora potentioraque arma esse. ite in suffragium bene iuvantibus divis et, quae patres censuerunt, vos iubete.

experior iam sum foris nos quam domus felix potens arma sum eo in suffragium bene juvo divus et qui pater censeo tu jubeo


cum pestilentiae finis non fieret, senatus decrevit, uti decemviri libros Sibyllinos adirent.

cum pestilentia finis non fio senatus decerno uti decemviri liber sibyllinus adeo


inde effuse fagientes fugientes eques, cui superare vallum haud facile fuerat, cum ad id spectator pugnae adstitisset, libero campo adeptus parte victoriae fruitur territos caedendo.

inde effuse fagientes fugio eques qui supero valles haud facilis sum cum ad is spectator pugna assisto liber campus adipiscor pars victoria fruor terreo caedo


his accensi comicines cornicines tubicinesque, in duas centurias distributi. undecim milibus haec classis censebatur. hoc minor census reliquam multitudinem habuit; inde una centuria facta est immunis militia Ita ita pedestri exercitu ornato distributoque equitum ex primoribus civitatis duodecim scripsit centurias.

hic accendo comicines cornicen tubicinesque in duo centurio distribuo undecim mille hic classis censeo hic paruus census reliquus multitudo habeo inde unus centurio facio sum immunis militia ita ita pedestri exercitus orno distribuo eques ex primoris civitas duodecim scribo centurio


de Eumene rege longe diversa tradunt. si Valerio Antiati credas, nec classe adiutum ab eo praetorem esse, cum saepe eum litteris accersisset, tradit, nec cum gratia ab consule profectum in Asiam, indignatum, quod, ut iisdem castris tenderet, permissum non fuerit;

de eumenes rex longus diverto trado si valerius antias credo neque classis adjuvo ab is praetor sum cum saepe is littera arcesso trado neque cum gratia ab consul proficiscor in asia indignor qui ut idem castrum tendo permitto non sum


sed et ipse constantia inceptum obtinuit, et tribuni omni vi, reciperaturi ius consularibus comitiis amissum, adiuverunt, et cum ipsius viri maiestas nullius honoris fastigium non aequabat, tum per eundem, qui ad dictaturam aperuisset viam, censuram quoque in partem vocari plebes volebat.

sed et ipse constantia incipio obtineo et tribunus omnis vis recipero ius consularis comitium amitto adjuvo et cum ipse vir maiestas nullus honor fastigium non aequo tum per idem qui ad dictatura aperio via censeo quoque in pars vocaris plebs volo


censuit igitur senatus neutram neglegendam rem esse, utroque legiones scribi consulesque sortiri provincias iussit.

censeo igitur senatus neuter neglego res sum uterque legio scribo consulo sortior provincia iubeo


Q. Minucio, ut in Bruttiis idem de coniurationibus quaestiones, quas praetor cum fide curaque exercuisset, perficeret

q minucius ut in bruttius idem de coniuratio quaestio qui praetor cum fides curo exerceo perficio


et a praetore Q. Fabio, cui circa Luceriam provincia erat, Acuca oppidum per eos dies vi captum stativaque ad Ardaneas Ardoneas communita.

et ab praetor q fabius qui circa luceria provincia sum acuca oppidum per is dies vis capio stativaque ad ardaneas ardoneas communio


tertio die Perseus, quam pugnatum erat, Amphipolim venit.

tertius dies perseus quam pugno sum amphipolis venio


non suam, et pleraque eadem, quae pridie, dixisset, et primo sensim ac pars reddere claves, dein iam una voce id omnes iuberent cunctantique et differenti ferociter minitarentur nec viderentur ultra vim ultimam dilaturi, tum praefectus toga signum,

non suus et plerusque idem qui pridie dico et primus sensim atque pars reddo clavo deinde iam unus vox is omnis iubeo cuncto et differo ferociter minitor neque video ultra vis ulter differo tum praefectus toga signum


inde paulum inritata pugna est; sed aliquanto et inpigre magis et plures procurrerant Samnites, et turbatus eques sua ipse subsidia territis equis proculcavit.

inde paulus irrito pugno sum sed aliquantus et impiger magis et multus procurro samnites et turbo eques suus ipse subsidium terreo equus proculco


cum iis mandatis a patre profectum postea consecutos equites, qui devictam Macedoniam nuntiarent gratularique senatui iuberent et indicare tantae eam rem laetitiae patri suo esse, ut Romam venire velit Iovique optimo maximo in Capitolio sacrificare et grates agere; id, nisi molestum sit, ut ei permittatur, ab senatu petere.

cum is mandatum ab pater proficiscor postea consequor eques qui devinco macedonia nuntio gratulor senatus iubeo et indico tantus is res laetitia pater suus sum ut roma venio volo iuppiter bonus maximus in capitolium sacrificaris et grates ago is nisi molestus sum ut is permitto ab senatus peto


quae non aut perfregerant proras litori inlisas aut carinas fixerant vadis, religatas puppibus in altum extraxere, ad quinque et viginti naves e quadraginta cepere.

qui non aut perfringo prora litor inlisas aut carino figo vado religo puppis in altus extraho ad quinque et viginti navo e quadraginta capio


rex ipse nocte media cum tribus consciis fugae per posticum aedium in propincum cubiculo hortum atque inde maceriam aegre transgressus ad mare pervenit.

rex ipse nox medius cum tres conscius fuga per posticum aedes in propincum cubiculum hortus atque inde maceria aeger transgredior ad mare pervenio


idus Maiae venere. nullis subrogatis magistratibus privati pro decemviris neque animis ad imperium inhibendum inminutis neque ad speciem honoris insignibus prodeunt. id vero regnum haud dubie videri. deploratur in perpetuum libertas,

idus maia venio nullus subrogo magistratus privo pro decemviri neque animus ad imperium inhibeo imminutus neque ad species honor insignis proeo is verus regnum haud dubius video deploro in perpetuus libertas


cum ad id nihil responderetur, Clondicus, regulus eorum, “abi, renuntia ergo” inquit “regi, nisi aurum obsidesque accepissent, nusquam inde Gallos longius vestigium moturos.”

cum ad is nihil respondeo clondicus regulus is abeo renuntio ergo inquam rex nisi aurum obsido accipio nusquam inde galli longus vestigium moveo


se et nuptiis civis Carthaginiensis, filiae Hasdrubalis, quem viderit apud se in hospitio, et publico etiam foedere cum populo Carthaginiensi iunctum optare primum,

sui et nuptiae civis carthaginiensis filia hasdrubal qui video apud sui in hospitium et publicus etiam foedus cum populus carthaginiensis jungo optaris primus


ecce, ut idem in singulos annos orbis volveretur, Hernici nuntiant Volscos et Aequos, etsi accisae res sint, reficere exercitus; Antii summam rei positam, Ecetrae Antiates colonos palam concilia facere; id caput, eas vires belli esse.

ecce ut idem in singuli annus orbis volvo hernicus nuntio volsci et aequi etsi accido res sum reficio exercitus antius summa res pono ecetra antias colonus palam concilio facio is caput is vireo bellum sum


quo longius iter in castra erat, eo pluris fessos consectandi hostibus copia fuit.

quo longus iter in castrum sum is multus fatisco consector hostis copia sum


in Hispania interim consul haud procul Emporiis castra habebat.

in hispania interim consul haud procul emporiae castrum habeo


date frenos impotenti naturae et indomito animali et sperate ipsas modum licentiae facturas;

do freni impotens natura et indomitus animal et spero ipse modus licentia facio


corrumpenda, sed ad Capuam oppugnandam, nobilem se consulatum tam opulentae urbis excidio rati facturos, simul et ingens flagitium imperio dempturos, quod urbi tam propinquae tertium annum inpunita defectio esset.

corrumpo sed ad capua oppugno nobilis sui consulatus tam opulentus urbs excidium reor facio simul et ingens flagitium imperium dempturos qui urbs tam propinqua tertius annus impunis defectio sum


cohortatus est milites ad bellum; iniurias populi Romani in patrem seque commemoravit:

cohortor sum miles ad bellum injuria populus romanus in pater sequor commemoro


C. Terentio consul prorogari in annum imperium, neque de eo exercitu, quem ad praesidium Apuliae haberet, quicquam minui.

que terentius consul prorogaris in annus imperium neque de is exercitus qui ad praesidium appulia habeo quisquam minuo


ea stationibus, vigiliis, omni iusta militari custodia tuta et firma esse, illa altera soluta neglectaque, ut barbarorum et tironum et minus timentium, quod in sua terra essent.

is statio vigilia omnis iustus militaris custodia tueor et firmo sum ille alter solvo neglego ut barbarus et tiro et paruus timeo qui in suus terra sum


eo fere tempore consul Acilius Naupactum oppugnabat. Livium Deli per aliquot dies — et est ventosissima regio inter Cycladas fretis alias maioribus, alias minoribus divisas — adversi venti tenuerunt.

is fere tempus consul acilius naupactus oppugno livius delis per aliquot dies et sum ventosissima regius inter cycladas fretus alius magnus alius paruus divido adverro venio teneo


Hispania et Sardinia et Sicilia et classis. legati ex Macedonia exacto admodum mense Februario redierunt. hi, quas res ea aestate prospere gessisset rex Perseus, referebant, quantusque timor socios populi Romani cepisset tot urbibus in potestatem regis redactis.

hispania et sardinia et sicilia et classis legatus ex macedonius exigo admodum mensis februarius redeo hic qui res is aestas prosperus gero rex perseus refero quantus timor socius populus romanus capio tot urbs in potestas rex redigo


ut, ni simularent aliquem sibi timorem absente conlega dicendi de consule esse, ipse eis extemplo daturus senatum fuerit. ubi quidem conlega venisset, non passurum quicquam prius agi, quam ut Siculi in senatum introducantur.

ut ni simulo aliquis sui timor absum collega dico de consul sum ipse is extemplo do senatus sum ubi quidem collega venio non patior quisquam prior ago quam ut siculis in senatus introduco


abstractum a Deci Magi latere, cum quo ferocissime pro Romana societate adversus Punicum foedus steterat, nec eum aut inclinata in partem alteram civitas aut patria maiestas sententia depulerat.

abstraho ab decius magius lateo cum quo ferox pro romanus societas adverro punicus foedus sto neque is aut inclino in pars alter civitas aut patria maiestas sententia depello