quam enim aliam vim conubia promiscua habere, nisi ut ferarum prope ritu vulgentur concubitus plebis patrumque? ut qui natus sit ignoret, cuius sanguinis, quorum sacrorum sit; dimidius patrum sit, dimidius plebis, ne secum quidem ipse concors.

quam enim alius vis conubium promiscuus habeo nisi ut ferus prope ritus vulgentur concubo plebs pater ut qui nascor sum ignoro qui sanguis qui sacer sum dimidius pater sum dimidius plebs ne sui quidem ipse concors


et cum fremitus indignantium tota curia esset, et praecipue T. Manlius esse etiam nunc eius stirpis virum diceret, ex qua quondam in Capitolio consul minatus esset, quem Latinum in curia vidisset, eum sua manu se inter fecturum,

et cum fremo indignor totus curia sum et praecipuus t manlius sum etiam nunc is stirps vir dico ex qui quondam in capitolium consul mino sum qui latinus in curia video is suus manus sui inter fecturum


inde in agrum Sagalassenum, uberem fertilemque omni genere frugum, ventum est. colunt Pisidae, longe optimi bello regionis eius. cum ea res animos fecit, tur tum agri fecunditas et multitudo hominum et situs inter paucas munitae urbis.

inde in ager sagalassenus uber fertilis omnis genus frugum venio sum colo pisida longus bonus bellum regio is cum is res animus facio tur tum ager fecunditas et multitudo homo et sino inter paucus munio urbs


eo certe anno Galli ad tertium lapidem Salaria via trans pontem Anienis castra habuere. dictator cum tumultus Gallici causa iustitium edixisset, omnes iuniores sacramento adegit ingentique exercitu ab urbe profectus in citeriore ripa Anienis castra posuit.

is certus annus gallus ad tertius lapis salarius via trans pons anienus castrum habeo dictator cum tumultus gallicus causa justitium edico omnis iuniores sacramentum adigo ingens exercitus ab urbs proficiscor in citer ripa anienus castrum pono


rex ipse confessus nusquam aequo campo non modo congredi se ad pugnam audere, sed ne castra quidem in aperto ponere, relicta omni ante se regione ea, quam se nobis ac Philippo ademisse gloriabatur, condidit se intra rupes, ne ante fauces quidem saltus,

rex ipse confiteor nusquam aequus campus non modo congredior sui ad pugna audeo sed ne castrum quidem in aperio pono relinquo omnis ante sui regio is quam sui nos atque philippus adimo glorior condo sui intra rupes ne ante fauces quidem saltus


privatim quoque id sacrum celebratum est. tota urbe patentibus ianuis promiscuoque usu rerum omnium in propatulo posito notos ignotosque passim advenas in hospitium ductos ferunt et cum inimicis quoque benigne ac comiter sermones habitos, iurgiis ac litibus temperatum;

privatim quoque is sacer celebro sum totus urbs pateo janua promiscuus usus res omnis in propatulum pono nosco ignosco passim advena in hospitium duco fero et cum inimicus quoque benignus atque comis sermo habeo jurgium atque lis tempero


Muttines etiam civis Romanus factus rogatione ab tribuno plebis ex auctoritate patrum ad plebem lata.

muttines etiam civis romanus facio rogatio ab tribunus plebs ex auctoritas pater ad plebs fero


dictus P. Valerius Publicola; magister equitur ei Q. Fabius Ambustus datus est. non tribus tantur tantum supplicatum ire placuit, sed finitimos etiam populos, ordoque iis, quo quisque die supplicarent, statutus. iudicia eo anno populi tristia in faeneratores facta,

dico p valerius poplicula magister equitur is q fabius amburo do sum non tres tantur tantus supplico eo placeo sed finitimi etiam populus ordo is quo quisque dies supplico statuo iudicium is annus populus tristis in faenerator facio


matronaeque pecunia conlata, quantum conferre cuique commodum esset, donum Iunoni reginae in Aventinum ferrent, lectisterniumque fieret, et ut libertinae et ipsae, unde Feroniae donum daretur, pecuniam pro facultatibus suis conferrent.

matrona pecunia confero quantus confero quisque commodus sum donum juno regina in aventinus fero lectisternium fio et ut libertina et ipse unde feronia donum do pecunia pro facultas suus confero


itaque iret alter consul sublimis curru multiiugis, si vellet, equis; uno equo per urbem verum triumphum vehi, Neronemque, etiam si pedes incedat, vel parta eo bello vel spreta eo triumpho gloria memorabilem fore. hi sermones spectantium Neronem usque in Capitolium prosecuti sunt.

itaque eo alter consul sublimis currus multijugus si volo equus unus equus per urbs verus triumphus veho nero etiam si pes incedo vel pario is bellum vel sperno is triumphus gloria memorabilis sum hic sermo specto nero usque in capitolium prosequor sum


primis tenebris movit et tranquillo pervectus Chalcidem paulo ante lucem, qua infrequentissima urbis sunt, paucis militibus turrim proximam murumque circa scalis cepit alibi sopitis custodibus, alibi nullo custodiente.

primus tenebrae moveo et tranquillus perveho chalcis paulus ante lux qui infrequentissima urbs sum paucus miles turris propior murus circa scalae capio alibi sopio custos alibi nullus custodio


ita se Minucius abdicat consulatu iussusque ad exercitum manet. sed adeo tum imperio meliori animus mansuete oboediens erat, ut beneficii magis quam ignominiae hic exercitus memor et coronam auream dictatori libram pondo decreverit et proficiscentem eum patronum salutaverit.

ita sui minucius abdico consulatus jubeo ad exercitus maneo sed adeo tum imperium bonus animus mansuete oboedio sum ut beneficium magis quam ignominia hic exercitus memor et corona aureus dictator libra pondo decerno et proficisco is patronus saluto


nec Romanis incruenta victoria fuit; quarta pars militum amissa, et, ubi haud minus iacturae fuit, aliquot equites Romani cecidere.

neque romanus incruentus victoria sum quartus pars miles amitto et ubi haud paruus jacio sum aliquot eques romanus cado


ubi ad radices montium viasque angustas ventum est, signum extemplo datur, ut accensis cornibus armenta in adversos concitentur mnontis. montes; et metus ipse relucentis flammae a capite calorque iam ad vivum ad imaque cornua veniens velut stimulatos furore agebat boves.

ubi ad radix mons via angustus venio sum signum extemplo do ut accendo cornu armentum in adverro concito mnontis mons et metus ipse reluceo flamma ab caput calo iam ad vivus ad imus cornu venio velut stimulo furor ago bos


ne funestam hanc pugnam morte consulis feceris; etiam sine hoc lacrimarum satis luctusque est.” ad ea consul:

ne funestus hic pugna mors consul facio etiam sine hic lacrimaris satis lugeo sum ad is consul


respondisse, Alexandrum Macedonum regem, quod parva manu innumerabiles exercitus fudisset quodque ultimas oras, quas visere supra spem humanam esset, peragrasset.

respondeo alexander macedones rex qui parvus manus innumerabilis exercitus fundo quisque ulter ora qui viso supra spes humanus sum peragro


his Cursor vocibus instinctos milites in proelium ducit. dextro ipse cornu consistit, sinistro praefecit magistrum equitum. Simul simul est concursum,

hic cursor vox instinguo miles in proelium duco dexter ipse cornu consisto sinister praeficio magister eques simul simul sum concurro


ad corpus regis primo amici, deinde satellites ac servi concurrerunt;

ad corpus rex primus amicus deinde satelles atque servio concurro


et Romani, quia paucitas damno sentiendo propior erat, gradum rettulissent, ni salubri mendacio consul fugere hostes ab cornu altero clamitans concitasset aciem. impetu facto, dum se putant vincere, vicere.

et romanus quia paucitas damnum sentio propior sum gradus refero ni salubris mendacium consul fugio hostis ab cornu alter clamito concito acies impetus facio dum sui puto vinco vinco


Samnites infecta pace, quia de condicionibus ambigebatur, indutias annuas ab urbe rettulerunt. nec earum ipsarum sancta fides fuit; adeo, postquam Papirium abisse magistratu nuntiatum est, arrecti ad bellandum animi sunt. C. Sulpicio Q. Aemilio —

samnites inficio pax quia de condicio ambago indutiae annuo ab urbs refero neque is ipsaris sancio fides sum adeo postquam papirius abeo magistratus nuntio sum arrideo ad bellor animus sum que sulpicius q aemilius


petere sese, et classem suo sumptu comparaturos, et stipendium, quod pluribus pensionibus in multos annos deberent, praesens omne daturos;

peto sui et classis suus sumo comparo et stipendium qui multus pensio in multus annus debeo praesens omnis do


hoc neque reges neque ante tribuniciam potestatem creatam superbos illos consules neque triste dictatoris imperium neque inportunos decemviros iniunxisse servitutis, ut perennem militiam facerent, quod tribuni militum in plebe Romana regnum exercerent. quidnam illi consules dictatoresve facturi essent,

hic neque rex neque ante tribunicius potestas creo superbus ille consul neque tristis dictator imperium neque inportunos decemviri injungo servitus ut perenno militia facio qui tribunus miles in plebs romanus regnum exerceo quisnam ille consul dictatoresve facio sum


senatorum omnium quique magistratus Capuae, Atellae, Calatiae gessissent bona venire Capuae iusserunt, libera corpora, quae venum dari placuerat, Romam mitti ac Romae venire.

senator omnis quisque magistratus capua atella calatia gero bonus venio capua jubeo liber corpus qui venum do placeo roma mitto atque roma venio


itaque cum spei nihil ad resistendum esset, C. Carvilius Spoletinus et C. Afranius a praesidio Romano missi, qui a Perseo peterent primo, ut armatos suaque secum ferentis abire sineret, dein, si id minus impetrarent, vitae tantum libertatisque fidem acciperent.

itaque cum spes nihil ad resisto sum que carvilius spoletinus et que afranius ab praesidium romanus mitto qui ab perseus peto primus ut armatus suum sui fero abeo sino deinde si is paruus impetro vita tantus libertas fides accipio


proficisci sibi in Italiam atque omnem exercitum deportare in animo esse;

proficisco sui in italia atque omnis exercitus deportaris in animus sum


ob quae obsidibus postulatis neque exitu rei inposito in Acarnaniam inde profecti legati sunt.

ob qui obsidibus postulo neque exeo res inpono in acarnania inde proficiscor legatus sum


senatus inde haberi coeptus est, quod sicut regnante Hierone manserat publicum consilium, ita post mortem eius ante ear eam diem nulla de re neque convocati neque consulti fuerant.

senatus inde habeo coepio sum qui sicut regno hiero maneo publicus consilium ita post mors is ante ear is dies nullus de res neque convoco neque consulo sum


ariete admoto cum quantum inter duas turres muri erat prorutum cum ingenti fragore ac strepitu nudasset urbem, simul et cohors Romana per apertum recenti strage iter invasit,

aries admoueo cum quantus inter duo turris murus sum proruo cum ingens fragor atque strepitus nudo urbs simul et cohors romanus per aperio recens strages iter invado


ita renovatum foedus indictumque iunioribus Latinorum, ut ex foedere die certa ad lucum Ferentinae armati frequentes adessent.

ita renovo foedus indico iunioribus latinum ut ex foedus dies certus ad lucus ferentinus armatus frequens adsum


ibi alia inter proceres coorta pugna. imperator Latinus ubi cohortem exulum a dictatore Romano prope circumventam vidit, ex subsidiariis manipulos aliquot in primam aciem secum rapit.

ibi alius inter proceres coorior pugno imperator latinus ubi cohors exsul ab dictator romanus prope circumvenio video ex subsidiarius manipulus aliquot in primus acies sui rapio


iis mandat, ut exponerent aestatis eius hiemisque acta sua adversus Romanos Dardanosque; adicerent recentia in Illyrico hibernae expeditionis opera; hortarentur Gentium in amicitiam secum et cum Macedonibus iungendam.

is mando ut expono aestas is hiems ago suus adverro romanus dardani adicio recens in illyricus hibernus expeditio opus horto gentius in amicitia sui et cum macedones jungo


Micythio et Xenoclides, penes quos tum summa rerum pulso Euthymida Chalcide erat, seu ipsi per se suspicati seu indicata re, primo pavidi nihil usquam spei nisi in fuga ponebant;

micythio et xenoclides penis qui tum summus res pulso euthymida chalcis sum seu ipse per sui suspicor seu indico res primus pavidus nihil usquam spes nisi in fuga pono


Samnitium agmen, cum per Paelignum agrum fugeret, circumventum a Paelignis est; ex milibus quinque ad mille caesi.

samnites agmen cum per peligni ager fugio circumvenio ab peligni sum ex mille quinque ad mille caedo


per eosdem dies legati regis Medionem venerunt; quibus auditis cum in contione, quidnam respondendum regi esset, consultaretur,

per idem dies legatus rex medio venio qui audio cum in contio quisnam respondeo rex sum consulto


iram et odium irritarent. interrogati ab uno senatore, permitterentne arbitrium de se populo Romano, deinde ab altero, habiturine eosdem quos populus Romaanus Romanus socios et hostis essent, nihil ad ea respondentes egredi templo iussi sunt.

ira et odium irrito interrogo ab unus senator permitto arbitrium de sui populus romanus deinde ab alter habeo idem qui populus romaanus romanus socius et hostis sum nihil ad is respondeo egredior templum iubeo sum


ita tamen aciem instruxerunt, ut Poenus dextrum cornu in collem erigeret, Romani sinistrum ad oppidum adplicarent. ab hora tertia cum ad noctem pugnam extendissent, fessaeque pugnando primae acies essent — ab Romanis prima legio et dextra ala, ab Hannibale Hispani milites et funditores Baliaris, elephanti quoque commisso iam certamine in proelium acti — , diu pugna neutro inclinata stetit.

ita tamen acies instruo ut poenus dexter cornu in collis erigo romanus sinister ad oppidum applico ab hora tertius cum ad nox pugna extendo fatisco pugno primus acies sum ab romanus primus legio et dextera ala ab hannibal hispanus miles et funditor baliaris elephantus quoque committo iam certamen in proelium ago diu pugno neuter inclino sto


Philippus Athamanum praecipue captivis indulgenter habitis, ut per eos conciliaret gentem, nactus spem Athamaniae potiendae exercitum eo duxlt duxit praemissis in civitates captivis.

philippus athamanes praecipuus captivus indulgenter habeo ut per is concilio gens nanciscor spes athamania potio exercitus is duxlt duco praemitto in civitas captivus


erant Iasensium exules cum Romanis; ii frequentes Rhodios orare institerunt, ne urbem et vicinam sibi et cognatam innoxiam perire sinerent; sibi exilii nullam aliam causam esse quam fidem erga Romanos;

sum iasensium exulis cum romanus is frequens rhodii oro insto ne urbs et vicina sui et cognata innoxius pereo sino sui exsilium nullus alius causa sum quam fides erga romanus


haec adsidens aegro collegae, haec in praetorio prope contionabundus agere. stimulabat et tempus propinquum comitiorum, ne in novos consules bellum differretur, et occasio in se unum vertendae gloriae, dum aeger collega erat.

hic assideo aeger collega hic in praetorius prope contionabundus ago stimulo et tempus propinquus comitium ne in novi consul bellum differo et occasio in sui unus vertendae gloria dum aeger collega sum


an Campanorum poenae, de qua ne ipsi quidem queri possunt, nos paeniteat? hi homines, cum pro iis bellum adversus Samnites per annos prope septuaginta cum magnis nostris cladibus gessissemus,

an campanus poena de qui ne ipse quidem queror possum nos paeniteo hic homo cum pro is bellum adverro samnites per annus prope septuaginta cum magnus noster clades gero


haec in posterum cauta iussique edicto C. Claudi cons. Claudio decreta est.

hic in posterus caveo jubeo edictum que claudius cons claudius decretum sum


Rhodum ut ventum est, simul et, ad quam rem missus esset, is exposuit et consuluit eos. approbantibus cunctis et ad ear, eam, quam habebat, classem, adsumptis tribus quadriremibus, navigat Patara.

rhodos ut venio sum simul et ad quam res mitto sum is expono et consulo is approbo cunctus et ad ear is quam habeo classis adsumo tres quadriremis navigo patara


avertit nefanda consilia Iuppiter, indicioque duorum conprehensi sontes poenas dederunt. indicibus dena milia gravis aeris, quae tur tum divitiae habebantur, ex aerario numerata et libertas praemium fuit. bellum inde ab Aequis reparari coeptum;

averto nefandus consilium iuppiter indicium duo comprehendo sons poena do indicibus deni mille gravis aer qui tur tum divitiae habeo ex aerarius numero et libertas praemium sum bellum inde ab aequi repararis coepio


castellum inde, quod caput eius regionis erat, viculosque circumiectos capit, et captivo cibo ac pecoribus per triduum exercitum aluit; et quia nec a montanis primo perculsis nec loco magno opere impediebantur, aliquantum eo triduo viae confecit.

castellum inde qui caput is regio sum viculosque circumjacio capio et captivus cibus atque pecus per triduum exercitus alo et quia neque ab montanus primus percello neque locus magnus opus impedio aliquantus is triduum via confacio


bello deinde Aborigines Troianique simul petiti. Turnus, rex Rutulorum, cui pacta Lavinia ante adventum Aeneae fuerat, praelatum sibi advenam aegre patiens simul Aeneae Latinoque bellum intulerat.

bellum deinde aborigo trojanus simul peto turnus rex rutulus qui paciscor lavinium ante advenio aeneas sum praefero sui advena aeger patior simul aeneas latinum bellum infero


castra habeant repetantque, quibus operae est trahere bellum; nos omnium rerum respectum praeterquam victoriae nobis abscidamus.

castrum habeo repeto qui opera sum traho bellum nos omnis res respicio praeterquam victoria nos abscido


nec magno certamine intra moenia conpulit, tur tum totam aciem in Samnites obvertit.

neque magnus certamen intra moenia compello tur tum totus acies in samnites obverto


introducti ad senatum ita locuti traduntur: “patres conscripti, victoria, cui nec deus nec homo quisquam invideat, victi a vobis et imperatore vestro dedimus nos vobis rati, quo nihil victori pulchrius est, melius nos sub imperio vestro quam legibus nostris victuros.

introduco ad senatus ita loquor trado pater conscribo victoria qui neque deus neque homo quisquam invideo vinco ab tu et imperator vester do nos tu reor quo nihil victor pulcher sum bonus nos sub imperium vester quam lex noster vinco


viginti milia aeris decreverunt. dedicavit eas aedes,

viginti mille aer decerno dedico is aedes


annum insequentem neque bello foris neque domi seditione insignem ludi bello voti celebrem et tribunorum militum apparatu et finitimorum concursu fecere.

annus insequor neque bellum foris neque domus seditio insignis ludo bellum voveo celebro et tribunus miles apparatus et finitimus concursus facio


id modo hostium imitati sunt, ut inter legiones et ipsi patentes equiti relinquerent vias.

is modo hostis imitor sum ut inter legio et ipse pateo equio relinquo via


perfuga autem Romanus erat — , ut sine arbitro milites quae vellent agerent, oppidanos per muros urbisque opportuna loca in stationibus disponunt,

perfuga autem romanus sum ut sine arbiter miles qui volo ago oppidanus per murus urbs opportunus locum in statio dispono


P. Sempronio provincia Ariminum, Cn. Fulvio Suessula cum binis item legionibus evenerunt, ut Fulvius urbanas legiones duceret, Tuditanus a M. Pomponio acciperet.

p sempronius provincia ariminum cn fulvius suessula cum bini item legio evenio ut fulvus urbanus legio duco tuditanus ab m pomponius accipio


quocumque clamor hostium, mulierum puerorumque ploratus, sonitus flammae et fragor ruentium tectorum avertisset, paventes ad omnia animos oraque et oculos flectebant velut ad spectaculum a fortuna positi occidentis patriae nec ullius rerum suarum relicti praeterquam corporum vindices,

quicumque clamor hostis mulier puer ploro sono flamma et fragor ruo tector averto paveo ad omnis animus oro et oculus flecto velut ad spectaculum ab fortuna pono occaedes patria neque ullus res suus relinquo praeterquam corpus vindico


, et consul Hostilius Ap. Claudium in Illyricum cum quattuor milibus peditum misit, ut accolas Illyrici tutaretur.

et consul hostilis ap claudius in illyricus cum quattuor mille pedes mitto ut accolo illyricus tuto


gratiae regi ab senatu actae responsumque tutari socios populo Romano in animo esse; si qua re ad id bellum opus sit, indicaturos regi regnique eius opes scire subsidia firma ac fidelia suae rei publicae esse.

gratia rex ab senatus ago respondeo tutaris socius populus romanus in animus sum si qui res ad is bellum opus sum indico rex regnum is ops scio subsidium firmo atque fidelis suus res publicus sum


tumultum equestrem auxit clamor ab legionibus additus. nec stetisset hostium acies, ni Mago ad primum equitum motum paratos elephantos extemplo in proelium induxisset.

tumultus equester augeo clamor ab legio addo neque sto hostis acies ni magus ad primus eques motus paro elephantus extemplo in proelium induco


et Romani et plebei eo anno in singulos dies instaurati. aediles curules fuere L. Cornelius Caudinus et Ser. Sulpicius Galba, plebei C. Servilius et Q. Caecilius Metellus.

et romanus et plebes is annus in singuli dies instauro aedilis curulis sum l cornelius caudinus et seruius sulpicius galba plebes que servilis et q caecilius metellus


eodem anno Philippus rex Macedonum, senio et maerore consumptus post mortem filii, decessit. Demetriade hibernabat,

idem annus philippus rex macedones senium et maeror consumo post mors filius decedo demetrias hiberno


ut vix decem dierum, quod conpertum postea est, frumentum superesset, Hispanorumque ob inopiam transitio parata fuerit, si maturitas temporum expectata foret.

ut vix decem dies qui conpertum postea sum frumentum supersum hispanus ob inopia transitio paro sum si maturitas tempus expecto sum


rex quoque in periculo fuit; nam ruente saucio equo praeceps ad terrain terram datus,

rex quoque in periculum sum nam ruo saucius equus praeceps ad terrain terra do


ego nec obses Romanis ut traderer nec ut legatus mitterer Romam, petii. a te missus ire non recusavi. utroque tempore ita me gessi, ne tibi pudori, ne regno tuo, ne genti Macedonum essem.

ego neque obses romanus ut trado neque ut legatus mitto roma peto ab tu mitto eo non recuso uterque tempus ita ego gero ne tu pudor ne regnum tuus ne gens macedones sum


qui ad transitum saltus insidendum locati erant, ubi in summis montibus ac super se quosdam ignes conspexere, circumventos se esse rati praesidio excessere; qua minime densae micabant lammae, velut tutissimum iter petentes summa montium iuga, tamen in quosdam boves palatos a suis gregibus inciderunt. et primo cum procul cernerent, veluti flammas spirantium miraculo attoniti constiterunt;

qui ad transeo saltus insideo loco sum ubi in summus mons atque super sui quidam ignis conspicio circumvenio sui sum reor praesidium excedo qui paruus densus mico lammae velut tueor iter peto summus mons iugum tamen in quidam bos palo ab suus grex incido et primus cum procul cerno velut flamma spiro miraculum attono consto


tamquam id sit plus posse in civitate plus levitatis ac licentiae habere. levius enim vaniusque profecto est sua decreta et consulta tollere quam aliorum.

tamquam is sum multus possum in civitas multus levitas atque licentia habeo levis enim vaniusque profecto sum suus decretum et consulo tollo quam alius


et circa Capuam transgresso Volturnum Fabio post expiata tandem prodigia, ambo consules rem gerebant.

et circa capua transgredior vulturnus fabius post expio tandem prodigium ambo consul res gero


profecti ab Dymis coniuncto exercitu transeunt Larisum amnem, qui Elium agrum a Dymaeo dirimit.

proficiscor ab dymae conjungo exercitus transeo larisum amnis qui elii ager ab dymaeus dirimo


mire laetum ea benignitate in se populi Romani regem fuisse ferunt; munera sibi ipsi emi non sisse, filium iussisse donum populi Romani accipere.

mirus laetus is benignitas in sui populus romanus rex sum fero munus sui ipse emo non sino filius iubeo donum populus romanus accipio


praetores inde facti duo Q. Fabii, Maximus et Buteo, Ti. Claudius Nero Q. Petilius Spurinus M. Pinarius Rusca L. Duronius.

praetor inde facio duo q fabius magnus et buteo tiberius claudus nero q petilus spurinus m pinarius ruscum l duronius


simul adlatum est Teios regiae classi commeatus benigne praebuisse, quinque milia vasorum vini esse pollicitos. Teum ex medio cursu classem repente avertit, aut volentibus iis usurus commeatu parato hostibus, aut ipsos pro hostibus habiturus.

simul affero sum teii regia classis commeatus benignus praebeo quinque mille vasor vinum sum polliceor teos ex medium cursus classis repens averto aut volo is utor commeatus paro hostis aut ipse pro hostis habeo


ut antiquarum cladium Samnio memoriam renovaret.

ut antiquaris cladium samnium memoria renovo


vagari eos cum belli terrore per nationes, quibus bellum indictum non sit, pacem pretio venditantis. si eas provincias exercitibus obtinere opus esset, sicut M’. Acilio L. Scipio consul, L. Scipioni M. Fulvius et Cn. Manlius successissent consules,

vagaris is cum bellum terror per natio qui bellum indico non sum pax pretium venditantis si is provincia exercitus obtineo opus sum sicut m acilius l scipio consul l scipio m fulvus et cn manlius succedo consul


a qua destitutus spe nec quicquam aliud quam ad deforme spectaculum semirutae ac fumantis sociae urbis cum venisset, paucis vix, qui sepelirent bello absumptos, relictis aeque raptim ac venerat transgressus ponte Euripum per Boeotiam Athenas ducit, pari incepto baud haud disparem eventurn eventum ratus responsurum.

ab qui destituo spes neque quisquam alius quam ad deformis spectaculum semirutus atque fumo socia urbs cum venio paucus vix qui sepelio bellum absumo relinquo aequus raptim atque venio transgredior pons euripus per boeotia athenae duco par inceptum baud haud disparis eventurn evenio reor respondeo


qui nec, ut Samnites, in pace amicitiam nec, ut Campani, auxilium in bello petissent, nec in fide populi Romani nec in dicione essent.

qui neque ut samnites in pax amicitia neque ut campanus auxilium in bellum peto neque in fides populus romanus neque in dicio sum


P. Licinio deinde consuli, cui Macedonia provincia obvenerat, denuntiatum, ut exercitui diem primam quamque diceret ad conveniendum.

p licinius deinde consul qui macedonius provincia obvenio denuntio ut exercitus dies primus quisque dico ad convenio


praeesse eidem, cui praeerat, classi L. Quinctius Flamininus iussus. praetoribus in Hispanias octona inilia milia peditum socium ac nominis Latini data et qualringeni quadringeni equites, ut dimitterent veterem ex Hispaniis railitem; militem; et terminare iussi, qua ulterior citeriorve provincia servaretur.

praesum idem qui praesum classis l quintius flamininus iubeo praetor in hispania octoni inilia mille pedes socius atque nomen latinum do et qualringeni quadringeni eques ut dimitto vetus ex hispania railitem miles et terminaris iubeo qui ulterior citeriorve provincia servo


ea res cum tribunis acta promulgataque est. sed aliud certamen occupaverat animos.

is res cum tribunus ago promulgo sum sed alius certamen occupo animus


et quadraginta aut in proelio aut in fuga ceciderunt, duodeviginti vivi capti.

et quadraginta aut in proelium aut in fuga cado duodeviginti vivo capio


principio insequentis anni P. Claudius L. Porcius consules, cum Q. Caecilius M. Baebius Ti. Sempronius, qui ad disceptandum inter Philippum et Eumenem reges Thessalorumque civitates missi erant,

principium insequor annus p claudus l porcius consul cum q caecilius m baebius tiberius sempronius qui ad discepto inter philippus et eumenes rex thessalus civitas mitto sum


data pro quinque octo milia militum, pars dimidia cives, pars socii. et ipse aliquantum voluntariorum in itinere ex agris concivit ac prope duplicate duplicato exercitu in Lucanos pervenit, ubi Hannibal nequiquam secutus Claudium substiterat.

do pro quinque octo mille miles pars dimidio civis pars socius et ipse aliquantus voluntarius in iter ex ager concieo atque prope duplico duplico exercitus in lucani pervenio ubi hannibal nequiquam sequor claudius substiterat


autumni fere tempus erat; cuius temporis initio ad circumeundam Graeciam visendaque, quae nobilitata fama maiora auribus accepta sunt, quam oculis noscuntur, uti statuit.

auctumnus fere tempus sum qui tempus initium ad circumeo graecia viso qui nobilito fama magnus auris accipio sum quam oculus nosco uti statuo


non noxae eximitur Q. Fabius, qui contra edictum imperatoris pugnavit, sed noxae damnatus donatur populo Romano, donatur tribuniciae potestati, precarium, non iustum auxilium ferenti.

non noxa eximo q fabius qui contra edictum imperator pugno sed noxa damno dono populus romanus dono tribunicius potestas precarius non iustus auxilium fero


Achradinae murum, qui, ut ante dictum est, mari adluitr, sexaginta quinqueremibus Marcellus oppugnabat.

achradina murus qui ut ante dico sum mare adluitr sexaginta quinqueremis marcellus oppugno


tenebant Achradinae portas murosque maxume transfugae, quibus nulla erat per condiciones veniae spes; ei nec adire muros nec adloqui quemquam passi.

teneo achradina porta murus magnus transfuga qui nullus sum per condicio venia spes is neque adeo murus neque alloquor quisquam patior


Tarentini, ut recuperata urbe ab Romanis post centesimum prope annum arcem etiam liberarent, spe commeatus quoque hostibus, si navali proelio possessionem maris ademissent, interclusuros;

tarentinus ut recipero urbs ab romanus post centesimus prope annus arx etiam libero spes commeatus quoque hostis si naval proelium possessio mare adimo intercludo


nam praeter multa vulnera caedes etiam prope par utrimque fuit, fugaque et pavor Numidarum Romanis iam admodum fessis victoriam dedit. victores ad centum quadraginta, nec omnes Romani, sed pars Gallorum, victi amplius ducenti ceciderunt.

nam praeter multus vulnero caedes etiam prope par utrimque sum fugo et pavor numidaris romanus iam admodum fatisco victoria do victor ad centum quadraginta neque omnis romanus sed pars gallus vinco amplus ducenti cado


adsuetis regio imperio tamen novi inperii formam terribilem praebuit tribunal, summoto aditus, praeco, accensus, insueta omnia oculis auribusque, quae vel socios, nedum hostis victos terrere possent.

assuesco regius imperium tamen nosco imperium forma terribilis praebeo tribunal summoveo aditus praeco accendo insuetus omnis oculus auris qui vel socius nedum hostis vinco terreo possum


nocte praegressum adsequitur locis planis ac patentibus Marcellus; castra inde ponentem pugnando undique in munitores operibus prohibet. ita signa conlata pugnatumque totis copiis et, cum iam nox instaret, Marte aequo discessum est. castra exiguo distantia spatio raptim ante noctem permunita.

nox praegredior assequor locus planus atque pateo marcellus castrum inde pono pugno undique in munitor opus prohibeo ita signum confero pugno totus copia et cum iam nox insto mars aequus discedo sum castrum exiguus disto spatium raptim ante nox permunio


haec eo anno domi militiaeque gesta.


primo castra castris modico intervallo sunt obiecta; deinde per procursationes levia certamina vario eventu inita; postremo descensum in aciem. signis conlatis iusto proelio per quattuor horas pugnatum.

primus castrum castrum modicus intervallum sum objecto deinde per procursatio levis certamen vario evenio ineo postremo descendo in acies signum confero justus proelium per quattuor hora pugno


Quincti admonuerunt: ne temere earn eam nimia celeritate consiliorum everterent; consilia calida et audacia prima specie laeta, tractatu dura, eventu tristia esse. legatos Romanos, et in iis T. Quinctium, baud haud procul inde abesse;

quintius admoneo ne temere earn is nimius celeritas consilium everto consilium calidum et audacia primus species laetus tracto durus evenio tristis sum legatus romanus et in is t quintius baud haud procul inde absum


Romae eo primum anno tresviri epulones facti C. Licinius Lucullus tribunus plebis, qui legem de creandis iis tulerat, et P. Manlius et P. Porcius Laeca. iis triumviris item ut pontificibus lege datum est togae praetextae habendae ius.

roma is primus annus tresviri epulo facio que licinius lucullus tribunus plebs qui lex de creo is fero et p manlius et p porcius laeca is triumviri item ut pontifex lex do sum toga praetexo habeo ius


et qui nullam antea pactionem auribus admiserat, tum demum agi secum est passus de redemptione liberorum capitum.

et qui nullus antea pactio auris admitto tum demum ago sui sum patior de redemptio liberi caput


ubi omnibus simul pronuntiaretur, quid fieret, neque omnes exaudirent, incerto imperio accepto alios ab se adicientes plus eo, quod imperatum sit, alios minus facere; clamores deinde dissonos oriri omnibus locis, et prius hostes quam ipsos, quid paretur, scire.

ubi omnis simul pronuntio quis fio neque omnis exaudio incertum imperium accipio alius ab sui adicio multus is qui impero sum alius paruus facio clamor deinde dissonus orior omnis locus et prior hostis quam ipse quis paro scio


nihil magnificentius, quam quod ea tempestate, non territi tanta mole inminentis belli, legatos ad regem miserunt, ne Chelidonias — promunturium Ciliciae est inclutum foedere antiquo Atheniensium cum regibus Persarum — superaret: si eo fine non contineret classem copiasque suas,

nihil magnificentius quam qui is tempestas non terreo tantus moles inminentis bellum legatus ad rex mitto ne chelidonias promunturium cilicia sum inclutus foedus antiquus atheniensis cum rex persaris supero si is finis non contineo classis copia suus


id aegre patientes Lacedaemonii, ut aliqua liberum ad mare haberent aditum, si quando Romam aliove quo mitterent legatos, simul ut emporium et receptaculum peregrinis mercibus ad necessarios usus esset, nocte adorti vicum maritimum nomine Lan improvise improviso occupaverunt.

is aeger patior lacedaemonius ut aliqui liber ad mare habeo aditus si quando roma alius quo mitto legatus simul ut emporium et receptaculis peregrinus mercibus ad necessarius utor sum nox adorior vicus maritimus nomen lan improvise improvide occupo


nec natura quicquam satis arduum aut abscitum erat, quod hosti aditum ascensumve difficilem praeberet;

neque natura quisquam satis arduus aut abscitum sum qui hostis aditus ascensumve difficilis praebeo


nec tamen aequari frontes poterant, cum extenuando infirmam et vix cohaerentem mediam aciem haberent. paulum erat ab dextera editi loci, quem subsidiariis repleri placuit; eaque res ut initium pavoris ac fugae, sic una salus fugientibus fuit.

neque tamen aequaris frons possum cum extenuo infirmus et vix cohaereo medius acies habeo paulus sum ab dextera edo locus qui subsidiarius repleo placeo is res ut initium pavor atque fuga sic unus salus fugio sum


praetores exinde facti duo Q. Fabii, Labeo et Pictor — Pictor flamen Quirinalis eo anno inauguratus fuerat — , M. Sempronius Tuditanus Sp. Postumius Albinus L. Plautius Hypsaeus L. Baebius Dives.

praetor exinde facio duo q fabius labeo et pictor pictor flamen quirinal is annus inauguro sum m sempronius tuditanus spurius postumus albinus l plautus hypsaeus l baebius dives


ludi Romani et apparati magnifice sunt et ter toti instaurati aediles plebis Cn. Domitius Ahenobarbus et C. Scribonius Curio , multos pecuarios ad populi iudicium adduxerunt;

ludo romanus et appario magnificus sum et ter totus instauro aedilis plebs cn domitius ahenobarbus et que scribonius curius multus pecuarius ad populus iudicium adduco


tertius decimus dies erat ab eo, quo in Macedonia pugnatum est.

tertius decimus dies sum ab is quo in macedonius pugno sum


hie hic demum tribunorum militum consulari potestate comitia habuit; L. Papirium, C. Cn. Cornelium, C. Cn. Sergium, L. Aemilium iterum, L. Menenium, L. Valerium Publicolam tertium creat. ii ex interregno magistratum occepere.

hic hic demum tribunus miles consularis potestas comitium habeo l papirius que cn cornelius que cn sergius l aemilius iterum l menenius l valerius poplicula tertius creo is ex interregnum magistratus occipio


Aetolis et Byzantiis praesidia misimus et cum Boeotis amicitiam fecimus. haec, qualiacumque sunt, per legatos meos non solum indicata sed etiam excusata sunt saepe in senatu vestro, ubi aliquos ego disceptatores non tam aequos quam te, Q. Marci, paternum amicum et hospitem, habebam.

aetolus et byzantium praesidium mitto et cum boeotus amicitia facio hic qualiscumque sum per legatus meus non solus indico sed etiam excuso sum saepe in senatus vester ubi aliquis ego disceptator non tam aequus quam tu q marcius paternus amicus et hospes habeo


prior tamen Claudius quam Sempronius, cui sors comitia habendi obtigerat, Romam venit, quia P P. . Claudius frater eius consulatum petebat.

prior tamen claudus quam sempronius qui sors comitium habeo obtingo roma venio quia p p claudus frater is consulatus peto


has pacis leges abnuente Alcone accepturos Saguntinos, Alorcus, vinci animos, ubi alia vincantur, adfirmans, se pacis eius interpretem fore pollicetur; erat autem tum miles Hannibalis, ceterum publice Saguntinis amicus atque hospes.

hic pax lex abnuo alcone accipio saguntini alorcus vinco animus ubi alius vinco adfirmo sui pax is interpres sum polliceor sum autem tum miles hannibal ceterum publicus saguntinus amicus atque hospes


et M. Fulvio praetori urbano negotium datum est, ut quinqueremes novas quinquaginta faceret.

et m fulvius praetor urbanus negotium do sum ut quinqueremis novo quinquaginta facio


equites etiam aliquando ausos ab eo petere, ut sibi pro re bene gesta laxaret aliquid laboris;

eques etiam aliquando audeo ab is peto ut sui pro res bene gero laxo aliquis labor


Nives iam omnia oppleverant nec durari extra tecta poterat;

nix iam omnis oppleverant neque duraris extra tectum possum


unam Verginiam fuisse, cuius pudicitiae in pace periculum esset, unum Appium civem periculosae libidinis; at, si fortuna belli inclinet, omnium liberis ab tot milibus hostium periculum fore;

unus verginiam sum qui pudicitia in pax periculum sum unus appius civis periculosus libido at si fortuna bellum inclino omnis liber ab tot mille hostis periculum sum


eam rem tribuni suspectam infamemque criminando fecerunt: nam neque facile fuisse id vitium nosci, cum consul oriens de nocte silentio diceret dictatorem, neque ab consule cuiquam publice privatimve de ea re scriptum esse,

is res tribunus suspicio infamo criminor facio nam neque facilis sum is vitium nosco cum consul orior de nox silentium dico dictator neque ab consul quisquam publicus privatimve de is res scribo sum


itaque ne ab se imperatoria consilia neu consulares artes exquirerent, quae pensitanda quoque magnis animis atque ingeniis essent;

itaque ne ab sui imperatorius consilium neu consularis ars exquiro qui pensito quoque magnus animus atque ingenium sum


ceterum iter prope ipso proelio tumultuosius fuit. phalanx trepido nuntio accita cum raptim duceretur, primo in angustiis captivorum agmini oblata vehiculisque frumento onustis haesit.

ceterum iter prope ipse proelium tumultuosus sum phalanx trepido nuntio accio cum raptim duco primus in angustia captivus agmen offertor vehiculisque frumentum onustus haereo


consul quia non comminus pugnam sed procul locis oppugnandis futuram praeceperat animo, ingentem vim pilorum, velitarium hastarum, sagittarum glandisque et modicorum, qui funda mitti possent,

consul quia non comminus pugna sed procul locus oppugno sum praecipio animus ingens vis pilus velitarium hastaris sagittaris glandisque et modicus qui fundo mitto possum


Q. Fabius consul ad Casilinum castra habebat, quod duum milium Campanorum et septingentorum militum Hannibalis tenebatur praesidio.

q fabius consul ad casilinus castrum habeo qui duum mille campanus et septingentor miles hannibal teneo praesidium


ab his proxumi audita incerta eoque vaniora ferre ad alios. cursus clamorque vocantium ad arma baud haud multum a pavore captae urbis abesse.

ab hic proximus audio incertus eo vaniora fero ad alius curro clamo voco ad arma baud haud multus ab pavor capio urbs absum


nolo ego istam in te modestiam; ne degeneraveris a familia imperiosissima et superbissima; non die, non hora citius, quam necesse est, magistratu abieris, modo ne excedas finitum tempus.

nolo ego iste in tu modestia ne degeneraveris ab familia imperiosus et superbus non dies non hora cieo quam necesse sum magistratus abeo modo ne excedo finio tempus


fors ita tulit, ut eo anno tribunus plebis Cn. Trebonius esset, qui nomini ac familiae debitum praestare videretur Treboniae legis patrocinium.

fors ita fero ut is annus tribunus plebs cn trebonius sum qui nomen atque familia debeo praesto video treboniae lex patrocinium


nee nec veri simile est ea tum ad Galliam patuisse itinera; utique, quae ad Poeninum ferunt, obsaepta gentibus Semigermanis fuissent.

nee neque verus similis sum is tum ad gallia pateo iter utique qui ad penninus fero obsaepio gens semigermanis sum


Anno anno insigni victoria de tot ac tam potentibus populis, ad hoc consulum alterius nobili morte, alterius sicut truci ita claro ad memoriam imperio, successere consules Ti. Aemilius Mamercinus Q. Publilius Philo, neque in similem materiam rerum,

annus annus insignio victoria de tot atque tam possum populus ad hic consul alter nobilis mors alter sicut trux ita clarus ad memoria imperium succedo consul tiberius aemilius mamercinus q publilius philus neque in similis materia res


inclinavit deinde pars maior curae in Etruscum bellum, postquam litteris Sulpici consulis, cui Tarquinii provincia evenerat, cognitum est depopulatum agrum circa Romanas salinas praedaeque partem in Caeritum fines avectam et haud dubie iuventutem eius populi inter praedatores fuisse.

inclino deinde pars magnus cura in etruscus bellum postquam littera sulpicius consul qui tarquinius provincia evenio cognosco sum depopulor ager circa romanus salinae praeda pars in caerites finis aveho et haud dubius iuventus is populus inter praedator sum


quippe propemodum perventum ad se esse, iamque in eo rem fore, ut Romani aut hostes aut domini habendi sint.

quippe propemodum pervenio ad sui sum iam in is res sum ut romanus aut hostis aut dominus habeo sum


Magonem fugientem equitatus ferme omnis et quod veterum peditum erat secuti decimo die in Gaditanam provinciam ad Hasdrubalem pervenerunt; Celtiberi, novus miles, in proximas dilapsi silvas inde domos diffugerunt.

mago fugio equito ferme omnis et qui vetus pedes sum sequor decimus dies in gaditanam provincia ad hasdrubal pervenio celtiberi novus miles in propior dilabor silva inde domus diffugio


decemviros ante eum, quorum legibus ad eam diem viverent, multos postea principes civitatis indicium de se populi passos:

decemviri ante is qui lex ad is dies vivo multus postea princeps civitas indicium de sui populus patior


In in locum M. Marcelli P. Aelius Paetus augur creatus inauguratusque; et Cn. Cornelius Dolabella rex sacrorum inauguratus est in locum M. Marcii, qui biennio ante mortuus erat.

in in locus m marcellus p aelius paetus augur creo inauguro et cn cornelius dolabella rex sacer inauguro sum in locus m marcius qui biennium ante mortuus sum


et cum octo ex collegio tribunorum plebi primo intercessores legum fuissent, quinque soli erant; et, ut ferme solent qui a suis desciscunt, capti et stupentes animi vocibus alienis id modo, quod domi praeceptum erat, intercessioni suae praetendebant:

et cum octo ex collegium tribunus plebs primus intercessor lex sum quinque solus sum et ut ferme soleo qui ab suus descisco capio et stupeo animus vox alienus is modo qui domus praeceptum sum intercessio suus praetendo


et vocatis ad contionem militibus non ultra esse cunctandum ait; instare, ut in Africam quam primum traiciat, socios reges; Masinissam prius ipsum ad C. Laelium venisse querentem, quod cunctando tempus tereretur;

et voco ad contio miles non ultra sum cuncto aio insto ut in africa quam primus traicio socius rex masinissa prior ipse ad que laelius venio queror qui cuncto tempus tero


si pergat tamen ire, non posse oblivisci se in talibus rebus Antigoni, qui saeva tempestate iactatus, cum in eadem nave secum suos omnes habuisset, praecepisse liberis diceretur, ut et ipsi meminissent et ita posteris proderent, ne quis cum tota gente simul in rebus dubiis periclitari auderet.

si pergo tamen eo non possum obliviscor sui in talis res antigonus qui saevus tempestas jacto cum in idem navus sui suus omnis habeo praecipio liber dico ut et ipse memini et ita posterus prodo ne quis cum totus gens simul in res dubius periclitaris audeo


si non Hieronymus ad Hannibalem defecisset, sed populus Syracusanus et senatus, si portas Marcello Syracusani publice et non oppressis Syracusanis tyranni eorum Hippocrates et Epicydes clausissent, si Carthaginiensium animis bellum cur cum populo Romano gessissent,

si non hieronymus ad hannibal deficio sed populus syracusanus et senatus si porta marcellus syracusanus publicus et non opprimo syracusanus tyrannus is hippocrates et epicydes claudo si carthaginiensis animus bellum cur cum populus romanus gero


cum decem milibus peditum, quingentis equitibus nocte per intermissa custodiis loca profectus castra circa Acrillas urbem ponebat.

cum decem mille pedes quingenti eques nox per intermissus custodia locum proficiscor castrum circa acrillae urbs pono


atque ego, quam hoc consilium collegarum meorum, quod abducere infecta re a Veis exercitum noluerunt, non utile solum, sed etiam necessarium fuerit, postea disseram;

atque ego quam hic consilium collega meus qui abduco inficio res ab via exercitus nolo non utilis solus sed etiam necessarius sum postea dissero


donec coacti sunt Campani, nihil admodum viribus suis fidentes, egredi portis et castra ante urbem in aperto communire.

donec cogo sum campanus nihil admodum vis suus fido egredior porta et castrum ante urbs in aperio communio


dissipatae res nondum adultae discordia forent, quas fovit tranquilla moderatio imperii eoque nutriendo perduxit, ut bonam frugem libertatis maturis iam viribus ferre possent.

dissipatae res nondum adoleo discordia sum qui foveo tranquillus moderatio imperium eo nutrio perduco ut bonus frugis libertas maturus iam vis fero possum


famaene credi velis quanta urbs a te capta sit, quam posteris quoque ear eam spectaculo esse, quo quisquis terra, quisquis mari venerit, nunc nostra de Atheniensibus Carthaginiensibusque tropaea, nunc tua de nobis ostendat, incolumesque Syracusas familiae vestrae sub clientela nominis Marcellorum tutelaque habendas tradas?

fama credo velis quantus urbs ab tu capio sum quam posterus quoque ear is spectaculum sum quo quisquis terra quisquis mare venio nunc noster de atheniensis carthaginiensis tropaeum nunc tuus de nos ostendo incolumis syracusae familia vester sub clientela nomen marcellus tutela habeo trado


necdum matura re cum defectionem parari delatum ad senatum esset, datum negotium est consulibus, ut principibus coloniae Romam excitis quaererent, quid rei esset.

necdum maturo res cum defectio paro defero ad senatus sum do negotium sum consul ut princeps colonia roma excio quaero quis res sum


Ap. Claudio praeter legionem, quam Q. Fabius habuerat, duo milia peditum et ducentos equites novos ut scriberet, permissum.

ap claudius praeter legio quam q fabius habeo duo mille pedes et ducenti eques novi ut scribo permitto


intra muros deinde tenentibus milites Atheniensibus Philippus signo receptui dato castra ad Cynosarges — templum Herculis gymnasiumque et lucus erat circumiectus — posuit.

intra murus deinde teneo miles atheniensis philippus signum receptus do castrum ad cynosarges templum hercules gymnasium et lucus sum circumjacio pono


tum Hannibal prior: “si hoc ita fato datum erat, ut qui primus bellum intuli populo Romano quique totiens prope in manibus victoriam habui, is ultro ad pacem petendam venirem, laetor te mihi sorte potissimum datum, a quo peterem.

tum hannibal prior si hic ita fatum do sum ut qui primus bellum intulis populus romanus quisque totiens prope in manus victoria habeo is ultro ad pax peto venio laeto tu ego sors potis do ab quo peto


non enim iam orationes modo M. Manli sed facta popularia in speciem, tumultuosa eadem, qua mente fierent, intuenti erant.

non enim iam oratio modo m manlius sed facio popularis in species tumultuosus idem qui mens fio intueor sum


bellum vobis indictum est, magno eorum malo, qui indixere, si viri estis.” ita et sua sponte irarum pleni et incitati domos inde digressi sunt instigandoque suos quisque populos effecere, ut omne Volscum nomen deficeret.

bellum tu indico sum magnus is malus qui indico si vir sum ita et suus sponte ira plenus et incitas domus inde digredior sum instigo suus quisque populus efficio ut omnis volscus nomen deficio


plebs tribunos plebi absentes Sex. Tempanium, M. Asellium, Ti. Antistium, Ti. Spurilium Spurillium fecit, quos et pro centurionibus sibi praefecerant Tempanio auctore equites.

plebs tribunus plebs absum sex tempanium m asellius tiberius antistius tiberius spurilium spurillium facio qui et pro centurio sui praeficio tempanio auctor eques


nam sicut pleraque nova conmenta mortalium in verbis vim habent, experiendo, cum agi, non, quem ad modum agatur, edisseri oportet, sine ullo effectu evanescunt, ita tum elephantomachae nomen tantum sine usu fuerunt.

nam sicut plerusque novo conmenta mortalis in verbum vis habeo experior cum ago non qui ad modus ago edissero oportet sine ullus effectus evanesco ita tum elephantomachae nomen tantus sine usus sum


et militibus ex praeda centenos binos asses et alterum tantum centurionibus atque equitibus, malignitate collegae gratius accipientibus munus, divisit.

et miles ex praeda centeni bini asso et alter tantus centurio atque eques malignitas collega gratus accipio munus divido


quibus cum obsistere malis nequirent Petelini, legatos Romam ad praesidium petendum miserunt. quorum preces lacrimaeque in questus enim flebiles, cum sibimet ipsi consulere iussi sunt, sese in vestibulo curiae profuderunt — ingentem misericordiam patribus ac populo moverunt.

qui cum obsisto malus nequeo petelinus legatus roma ad praesidium peto mitto qui prex lacrima in queror enim flebilis cum sui ipse consulo iubeo sum sui in vestibulum curia profundo ingens misericordia pater atque populus moveo


neutrum faciam, patres conscripti, et, si nulla alia re, modestia certe et temperando linguae adulescens senem vicero. ita et vixi et gessi res, ut tacitus ea opinione, quam vestra sponte conceptam animis haberetis, facile contentus essem.”

neuter facio pater conscribo et si nullus alius res modestia certus et tempero lingua adulescens senex vinco ita et vivo et gero res ut taceo is opinio quam vester sponte concipio animus habeo facilis contineo sum


iussus idem in Peloponneso sociorum res aspicere. nam ibi quoque et ex veteribus discordiis residui motus erant, et Messene desciverat a concilio Achaico.

iubeo idem in peloponnesus socius res aspicio nam ibi quoque et ex vetus discordia residuus moueo sum et meto descio ab concilio achaicus


huius generis orationes ubi accipi videre, novam rogationem promulgant, ut pro duumviris sacris faciundis decemviri creentur ita, ut pars ex plebe, pars ex patribus fiat; omniumque earum rogationum comitia in adventum eius exercitus differunt, qui Velitras obsidebat.

hic genus oratio ubi accipio video novus rogatio promulgo ut pro duoviri sacrum facio decemviri creo ita ut pars ex plebs pars ex pater fio omne is rogatio comitium in advenio is exercitus differo qui velitrae obsido


ad Aethaliam insulam traiecit, ut inde postero die Samum ex alto petentis navis adgrederetur. Romani, pars exigua, primis tenebris portum desertum Samiae tenuerunt, classis cetera nocte tota in alto iactata in eundem portum decurrit.

ad aethaliam insula transiacio ut inde posterus dies samos ex altus peto navus aggredior romanus pars exiguus primus tenebrae portus desertum samia teneo classis ceterus nox totus in altus jacto in idem portus decurro


etsi belli pars cum Sidicinis restabat, tamen, ut beneficio praevenirent desiderium plebis, de colonia deducenda Cales rettulerunt;

etsi bellum pars cum sidicinus resto tamen ut beneficium praevenio desiderium plebs de colonia deduco cal refero


onerariarum quadruplicem ordinem pro muro adversus hostem opposuit, easque ipsas, ne in tumultu pugnae turbari ordines possent, malis antemnisque de nave in navem traiectis ac validis funibus velut uno inter se viuculo uinculo inligatis conprendit tabulasque superinstravit,

onerariaris quadruplex ordo pro murus adverro hostis oppono eo ipse ne in tumultus pugna turbaris ordo possum malus antenna de navus in navo transjacio atque validus funis velut unus inter sui viuculo vinculum inligo comprehendo tabula superinstravit


consul interim rebellione Bergistanorum ictus, ceteras quoque civitates ratus per occasionem idem facturas, arma omnibus cis Iliberum Hiberum Hispanis adimit.

consul interim rebellio bergistani iacio ceterus quoque civitas reor per occasio idem facio arma omnis cis iliberum hiberus hispanus adimo


Scipio, percunctatus patriam parentesque, inter cetera accepit desponsam ear eam principi Celtiberorum; adulescenti Allucio nomen erat.

scipio percuncto patria pareo inter ceterus accipio despondeo ear is princeps celtiberi adulescens allucio nomen sum


“ostentare hoc est, Romani, non gerere bellum. in noctem inminentem aciem instruitis; longiore luce ad id certamen, quod instat, nobis opus est. crastino die oriente sole redite in aciem; erit copia pugnandi; ne timete.”

ostentaris hic sum romanus non gero bellum in nox inminentem acies instruo longus lux ad is certamen qui insto nos opus sum crastinus dies orior sol redeo in acies sum copia pugno ne timeo


quia et hiems instabat, ut nec temptare Gades nec disiectum passim per provinciam exercitum Hasdrubalis consectari posset, in citeriorem Hispaniam omnes suas copias reduxit, dimissisque in hiberna legionibus,

quia et hiems insto ut neque tento gades neque disjacio passim per provincia exercitus hasdrubal consectaris possum in citer hispania omnis suus copia reduco dimitto in hibernus legio


in Asia Phrygiam utramque — alteram ad Hellespontum, maiorem alteram vocant — et Mysiam, quam Prusia rex ademerat,

in asia phrygia uter alter ad hellespontus magnus alter voco et mysia quam prusia rex adimo


revocat a proelio suos Scipio et conlectos in tumulum quendam nona quidem satis tutum, praesertim agmini perculso, editiorem tamen, quam cetera circa erant, subducit.

revoco ab proelium suus scipio et colligo in tumulus quidam nonus quidem satis tueor praesertim agmen percello edo tamen quam ceterus circa sum subduco


eodem tempore de C. Cassio, qui consul priore anno fuerat, tum tribunus militum in Macedonia cum A. Hostilio erat, querellae ad senatum delatae sunt, et legati regis Gallorum Cincibili venerunt.

idem tempus de que casseius qui consul prior annus sum tum tribunus miles in macedonius cum ab hostilius sum querela ad senatus defero sum et legatus rex gallus cincibilis venio


ite Romam ad senatum; aestimabunt patres, utrum plus ante poenae an nunc veniae meriti sitis; non praecipiam gratiam publici beneficii; deprecandi potestatem a me habueritis; precibus eventum vestris senatus, quem videbitur, dabit.”

eo roma ad senatus aestimo pater utrum multus ante poena an nunc venia mereo sum non praecipio gratia publicus beneficium deprecor potestas ab ego habeo prex evenio vester senatus qui video do


Cn. Fulviuln Fuluium prope unum nuntium deleti exercitus Romam redisse. facinus indignum esse Cannensem exercitum, quod ey ex acie fugerit, in Siciliam deportatum, ne prius inde dimittatur, quam hostis ex Italia decesserit, et hoc idem in Cn. Fulvi legionibus nuper decretum:

cn fulviuln fulvius prope unus nuntius deleo exercitus roma redeo facinus indignus sum cannensis exercitus qui ey ex acies fugio in sicilia deportas ne prior inde dimitto quam hostis ex italia decedo et hic idem in cn fulvius legio nuper decretum


in Macedoniam quoque mittendos legatos senatus censuit. tres missi sunt, C. Laelius M. Valerius Messalla Sex. Digitius.

in macedonia quoque mitto legatus senatus censeo tres mitto sum que laelius m valerius messalla sex digitius


nocte prope tota P. Sempronius Tuditanus non destitit monere, adhortari eos, dum paucitas hostium circa castra sineret, dum quies ac silentium esset, dum nox inceptum tegere posset, se ducem sequerentur: ante lucem pervenire in tuta loca, in sociorum urbes posse.

nox prope totus p sempronius tuditanus non desisto moneo adhortaris is dum paucitas hostis circa castrum sino dum quies atque silentium sum dum nox incipio tego possum sui dux sequor ante lux pervenio in tueor locum in socius urbs possum


et infensius hostes pro vallo pugnabant. consul omnia oculis perlustrat, ut, qua minima vi resistatur, ea parte irrumpat. ad sinistram portam infrequentis videt; eo secundae legionis principes hastatosque inducit.

et infensus hostis pro vallo pugno consul omnis oculus perlustro ut qui minimus vis resisto is pars irrumpat ad sinistra porta infrequentis video is secundus legio princeps hastati induco


et hercule tanti ea ad universi belli eventum momenti dimicatio fuit, ut Gallorum exercitus proxima nocte relictis trepide castris in Tiburtem agrum atque inde, societate belli facta commeatuque benigne ab Tiburtibus adiutus, mox in Campaniam transierit.

et herculis tantus is ad universus bellum evenio momentum dimicatio sum ut gallus exercitus propior nox relinquo trepidus castrum in tiburtem ager atque inde societas bellum facio commeatus benignus ab tiburtes adiutus mox in campania transeo


inter haec Carvilius consul in Etruria Troilum primum oppugnare adortus quadringentos septuaginta ditissimos,

inter hic carvilius consul in etruria troilis primus oppugnaris adorior quadringenti septuaginta dives


hasdrubalem subinde ac Syphacem per litteras nuntiosque, postremo etiam per legatos arcessunt; Hlasdrubalem Hasdrubalem opem ferre prope circumsessae patriae iubent; Syphacem orant, ut Carthagini, ut universae Africae subveniat.

hasdrubal subinde atque syphacem per littera nuntius postremo etiam per legatus arcesso hlasdrubal hasdrubal ops fero prope circumsedeo patria iubeo syphacem oro ut carthago ut universus africa subvenio


adeo ergo obnoxios summiserant animos non infimi solum, sed principes etiam plebis, ut non modo ad tribunatum militum inter patricios petendum,

adeo ergo obnoxius summitto animus non infimus solus sed princeps etiam plebs ut non modo ad tribunatus miles inter patricius peto


postquam portae appropinquabat, desilire omnes ex equis iussit et loris ducere equos itineris maxime modo solutis ordinibus, ut comitatus magis praefecti videretur quam praesidium.

postquam porta appropinquo desilire omnis ex equus iubeo et lorus duco equus iter magnus modo soluo ordo ut comitor magis praefectus video quam praesidium


haec vociferantem eum Lacedaemonii circumventum cum suis interfecerunt. comprensi deinde quidam et alii.

hic vocifero is lacedaemonius circumvenio cum suus interfacio comprensi deinde quidam et alius


inde exercitu victore reducto ipse, cum factis vir magnificus tum factorum ostentator haud minor, spolia ducis hostium caesi suspensa fabricato ad id apte ferculo gerens in Capitolium escendit ibique ea cum ad quercum pastoribus sacram deposuisset, simul cum dono designavit templo Iovis finis cognomenque addidit deo.

inde exercitus victor reduco ipse cum facio vir magnificus tum factor ostentator haud paruus spolium dux hostis caedo suspendo fabrico ad is aptus ferculum gero in capitolium escendo ibi is cum ad quercus pastor sacer depono simul cum donum designo templum iuppiter finis cognomen addo deus


extemplo consul cohortes expeditas in urbem induxit, ceteros interim castra communire iussit.

extemplo consul cohors expedio in urbs induco ceterus interim castrum communio iubeo


L. Furius et L. Aemilius currum triumphalem me conscendere prohibent, coronam insignem capiti detrahunt, quos ego, si tribuni triumphare me prohiberent,

l furius et l aemilius currus triumphal ego conscendo prohibeo corona insignis caput detraho qui ego si tribunus triumpharis ego prohibeo


priorum prodigiorum causa senatus censuerat, ut consules maioribus hostiis, quibus diis videretur, sacrificarent;

prior prodigus causa senatus censeo ut consul magnus hostia qui diuus video sacrifico


revocatis deinde ad concilium Latinis Tarquinius conlaudatisque, qui Turnum novantem res pro manifesto parricidio merita poena adfecissent, ita verba fecit:

revoco deinde ad concilium latinum tarquinius conlaudo qui turnus novo res pro manifesto parricidium mereo poena afficio ita verbum facio


qui in ad Hispaniam ad Hasdrubalem traicerentur, ut is quam maximo exercitu primo quoque tempore in ad Italiam transgressus iungeret se Hannibali;

qui in ad hispania ad hasdrubal traicio ut is quam maximus exercitus primus quoque tempus in ad italia transgredior jungo sui hannibal


aut vos respicietis perditas res nostras, patres conscripti, aut ne ab diis quidem immortalibus, quod precemur, quicquam superest.

aut tu respicio perdo res noster pater conscribo aut ne ab diuus quidem immortalis qui preco quisquam supersum


ne in ullo genere hominum inhonorata esset, quaeri, quem ad modum inrita sint non suffragia modo populi sed arbitria etiam fortunae et in paucorum potestatem vertantur.

ne in ullus genus homo inhonoro sum quaero qui ad modus irrito sum non suffragium modo populus sed arbitrium etiam fortuna et in paucus potestas verto


cum obstinatos eos viderent consules, rem ad senatum detulerunt, ubi tantus pavor animis hominum est iniectus, ut magna pars actum de imperio dicerent: idem alias colonias facturas, idem socios; consensisse omnes ad prodendam Hannibali urbem Romanam.

cum obstinatus is video consul res ad senatus defero ubi tantus pavor animus homo sum injectus ut magnus pars ago de imperium dico idem alius colonia facio idem socius consentio omnis ad prodo hannibal urbs romanus


L vel Leid. = Leidensis saec. XII.


enimvero indignum id ratus Hannibal viatorem ad prendendum quaestorem misit subductumque in contionem non ipsum magis\' magis quam ordinem iudicum, prae quorum superbia atque opibus nec leges quicquam essent nec magistratus,

enimvero indignus is reor hannibal viator ad prehendo quaestor mitto subduco in contio non ipse magis magis quam ordo iudex prae qui superbia atque ops neque lex quisquam sum neque magistratus


ipse hibernacula quinque milia passuum ab Hexapylo — Leonta vocant locum — communiit aedificavitque. haec in Sicilia usque ad principium hiemis gesta.

ipse hibernacula quinque mille passus ab hexapylon leonta voco locus communio aedifico hic in sicilia usque ad principium hiems gero


eodem anno Satricum ab Antiatibus colonia deducta restitutaque urbs, quam Latini diruerant;

idem annus satrix ab antias colonia deduco restituo urbs quam latinum diruo


centum creat senatores, sive quia is numerus satis erat, sive quia soli centum erant, qui creari patres possent. patres Lcerte certe ab honore, patriciique progenies eorum appellati.

centum creo senator sive quia is numerus satis sum sive quia solus centum sum qui creo pater possum pater lcerte certus ab honor patricius progenies is appello


ita in medio circumventa lfomana Romana navis capitur. hinc ceteris terror iniectus, ubi praetoriam navem captam videre; fugientesque passim aliae in alto mersae, aliae in terrain terram remis abreptae Iox mox praedae fuere Thurinis Metapontinisque.

ita in medium circumvenio lfomana romanus navus capio hinc ceterus terror injectus ubi praetorius navo capio video fugio passim alius in altus mergo alius in terrain terra remi arrepo iox mox praeda sum thurinus metapontinus


ea adversa civitati res vires tribuniciae actioni adiecit. nequiquam enim temptati, ut tur tum denique desisterent inpediendo bello, postquam non cessere nec publicae tempestati nec suae invidiae, pervincunt, ut senatus consultum fiat de tribunis militum creandis,

is adverso civitas res vireo tribunicius actio adiicio nequiquam enim temptas ut tur tum denique desisto inpediendo bellum postquam non cedo neque publicus tempestas neque suus invidia pervincunt ut senatus consulo fio de tribunus miles creo


itaque de provinciis designatorum magistratuum, quo intentiores essent omnes, agitari coeptum est.

itaque de provincia designator magistratus quo intendo sum omnis agitaris coepio sum


haud surdis auribus dicta. inpressione una totum equitatum fudere, magnam vim ex equis praecipitavere, ipsos equosque spiculis confodere. is finis pugnae equestris fuit.

haud surdus auris dictum inpressio unus totus equitas fundo magnus vis ex equus praecipito ipse equus spiculis confodio is finis pugna equester sum


et C. Hostilio, cui pro Etruria Tarentum mutaverant provinciam, pro Tarento Capuam mutaverunt; legio una data est, cui Fulvius proximo anno praefuerat.

et que hostilius qui pro etruria tarentus muto provincia pro tarentus capua muto legio unus do sum qui fulvus propior annus praesum


si honoris eius causa, ita eum de se deque re publica meritum esse, ut faveat Q. Fabi gloriae, quae modo non sua contumelia splendeat;

si honor is causa ita is de sui de res publicus mereo sum ut faveo q fabius gloria qui modo non suus contumelia splendeo


tum M’. Acilius et Q. Minucius tribuni plebis ad populum tulerunt, vellent iuberentne senatum decernere, ut cum Carthaginiensibus pax fieret; et quem ear eam pacem dare, quemque ex Africa exercitum deportare iuberent.

tum m acilius et q minucius tribunus plebs ad populus fero volo jubeo senatus decerno ut cum carthaginiensis pax fio et qui ear is pax do quisque ex africanus exercitus deportaris iubeo


habuere et in promiscuo praeterea pecuniam: ex ea communiter locarunt aquam adducendam fornicesque faciendos. impedimento operi fuit M. Licinius Crassus, qui per fundum suum duci non est passus.

habeo et in promiscuus praeterea pecunia ex is communis loco aqua adduco fornix facio impedimentum operio sum m licinius crassus qui per fundus suus duco non sum patior


pars prima Bisaltas habet, fortissimos viros — trans Nessum amnem incolunt et circa Strymonem — , et multas frugum proprietates et metalla et opportunitatem Amphipolis, quae obiecta claudit omnes ab oriente sole in Macedoniam aditus.

pars primus bisaltae habeo fortis vir trans nessus amnis incolo et circa strymonem et multus frugum proprietas et metallum et opportunitas amphipolis qui objecto claudo omnis ab orior sol in macedonia aditus


Megalopolitis Alipheran, contendentibus numquam ear eam urbem fuisse ex Triphylia, sed sibi debere restitui, quia una esset ex iis, quae ad condendam Megalen polin ex concilio Arcadum contributae forent.

megalopolitae aliphera contendo numquam ear is urbs sum ex triphylius sed sui debeo restituo quia unus sum ex is qui ad condo megale polio ex concilio arcades contribuo sum


ibi quibusdam suadentibus, ut, quoniam in tris tamn tam diversas regiones discessissent Punici exercitus, proximum adgrederetur, periculum esse ratus, ne eo facto in unum omnes contraheret, nec par esset unus tot exercitibus, Carthaginem Novam interim oppugnare statuit,

ibi quidam suadeo ut quoniam in tres tam tam diverto regio discedo punicus exercitus propior aggredior periculum sum reor ne is facio in unus omnis contraho neque par sum unus tot exercitus carthago novus interim oppugnaris statuo


quorum de consilio sperari posset imperatores nihil indignum nec clementia nec gravitate populi Romani decreturos esse, tamen in senatu quoque agitata sunt summa consiliorum, ut inchoata omnia legati ab domo ferre ad imperatores possent.

qui de consilium speraris possum imperator nihil indignus neque clemens neque gravitas populus romanus decerno sum tamen in senatus quoque agito sum summus consilium ut incoho omnis legatus ab domus fero ad imperator possum


“agedum” inquit “dictatorem, a quo provocatio non est, creemus, iam hie, quo nunc omnia ardent, conticiscet furor.

agedum inquam dictator ab quo provocatio non sum creo iam hic quo nunc omnis ardeo conticiscet furor


ibi Verginius maiorem, quam reliquerat in urbe, motum excivit.

ibi verginius magnus quam relinquo in urbs motus excio


ita aliena adpetivimus, ut de nostris dimicaremus, nec in Italia solum nobis bellum, vobis in Africa esset, sed et vos in portis vestris prope ac moenibus signa armaque hostium vidistis et nos ab Carthagine fremitum castrorum Romanorum exaudim —

ita alienus adpetivimus ut de noster dimico neque in italia solus nos bellum tu in africanus sum sed et tu in porta vester prope atque moenia signum armo hostis video et nos ab carthago fremo castrum romanus exaudim


incaluerant vino; “age sane!” omnes; citatis equis avolant Romam. quo cum primis se intendentibus tenebris pervenissent, pergunt inde Collatiam,

incaleo vinum ago sanus omnis citas equus avolant roma quo cum primus sui intendo tenebrae pervenio pergo inde collatia


ceterum, praeterquam quod ea rite opima spolia habentur, quae dux duci detraxit, nec ducem novimus, nisi cuius auspicio bellum geritur, titulus ipse spoliis inscriptus illos meque arguit consulem ea Cossum cepisse.

ceterum praeterquam qui is rite opimus spolium habeo qui dux duco detraho neque dux nosco nisi qui auspicium bellum gero titulus ipse spolium inscribo ille ego arguo consul is cossus capio


concilium querentibus dedit, decretumque referente eo factum est, cum in fidem Achaeorum tutelamque T. Quinctius et Romani Laconicae orae castella et vicos tradidissent, et, cum abstinere iis ex foedere Lacedaemonii deberent, Las vicus oppugnatus esset, caedesque ibi facta, qui eius rei auctores adfinesque essent, nisi dederentur Achaeis, violatum videri foedus.

concilium queror do decerno refero is facio sum cum in fides achaeus tutela t quintius et romanus laconica ora castellum et vicus trado et cum abstineo is ex foedus lacedaemonius debeo las vicus oppugno sum caedo ibi facio qui is res auctor affinis sum nisi dedo achaeus violo video foedus


oppressit igitur necopinantes ignarosque omnes Perseus et regnum scelere partum invasit. peropportuna mors Philippi fuit ad dilationem

opprimo igitur necopinantes ignarus omnis perseus et regnum scelus pario invado peropportunus mors philippus sum ad dilatio


sed grave imperium regum nihil inexploratum, quod vestigari volunt, efficit. totius circuitum domus ita custodiis complexi sunt, ut nemo inde elabi posset.

sed gravis imperium rex nihil inexploratus qui vestigaris volo efficio totus circumeo domus ita custodia complector sum ut nemo inde elabor possum


postremo fuga ceterorum nudati, cum duae iam acies hostium ex diverso, levis armatura ab latere, clipeati caetratique a fronte urgerent, et ipsi re inclinata primo rettulere pedem,

postremo fuga ceterus nudo cum duo iam acies hostis ex diverto levis armo ab lateo clipeatus caetratus ab frons urgeo et ipse res inclino primus refero pedis


Vitelliis Aquiliisque fratribus primo commissa res est. Vitelliorum soror consuli nupta Bruto erat, iamque ex eo matrimonio adulescentes erant liberi, Titus Tiberiusque; eos quoque in societatem consilii avunculi adsumunt.

vitelliis aquilius frater primus committo res sum vitellius soror consul nubo brutus sum iam ex is matrimonium adulescens sum liber titus tiberis is quoque in societas consilium avunculis adsumo


nec acies subsistere ullae nec castra nec urbes poterant, omnium principum in Samnio eo curae sunt intentae, ut insidiis quaereretur locus, si qua licentia populandi effusus exercitus excipi ac circumveniri posset. Transfugae transfugae agrestes et captivi,

neque acies subsisto ullus neque castrum neque urbs possum omnis princeps in samnium is cura sum intendo ut insidiae quaero locus si qui licentia populo effundo exercitus excipio atque circumvenio possum transfuga transfuga agrestis et captivus


prope secessionem plebis res terribilesque alias minas civilium certaminum venit, cum tandem per dictatorem condicionibus sedatae discordiae sunt concessumque ab nobilitate plebi de consule plebeio, a plebe nobilitati de praetore uno, qui ius in urbe diceret, ex patribus creando.

prope secessio plebs res terribilis alius minae civilis certamen venio cum tandem per dictator condicio sedo discordia sum concedo ab nobilitas plebs de consul plebeius ab plebs nobilitas de praetor unus qui ius in urbs dico ex pater creo


ibi cum stipendium militibus forte daretur, et scriba cum rege sedens pari fere ornatu multa ageret eumque milites vulgo adirent: timens sciscitari, uter Porsinna esset, ne ignorando regem semet ipse aperiret, quis esset, quo temere traxit fortuna facinus, scribam pro rege obtruncat.

ibi cum stipendium miles fors do et scriba cum rex sedeo par fere orno multus ago is miles vulgo adeo timeo sciscitor uter porsinna sum ne ignoro rex sui ipse aperio quis sum quo temere traho fortuna facinus scribo pro rex obtrunco


ear eam aetatem, id ingenium tutores atque amici ad praecipitandum in omnia vitia acceperunt. quae ita futura cernens Hiero ultima senecta voluisse dicitur liberas Syracusas relinquere, ne sub dominatu puerili per ludibrium bonis artibus parturn partum firmatumque interiret regnum.

ear is aetas is ingenium tutor atque amicus ad praecipito in omnis vitio accipio qui ita sum cerno hiero ulter senecta volo dico libero syracusae relinquo ne sub dominor puerilis per ludibrium bonus ars parturn pario firmo intereo regnum


Latinas, ubi magistratum inissent, quod per religiones posset, primo quoque tempore fieri placere, ne quid consulem, cui eundum in Macedoniam esset, teneret.

latinae ubi magistratus ineo qui per religio possum primus quoque tempus fio placeo ne quis consul qui eo in macedonia sum teneo


Athenienses maxime in ear eam rem idonei visi sunt et propter civitatis dignitatem et vetustam societatem cum Aetolis. ab iis Quinctius petit, ut legatos ad Panaetolicum concilium mitterent.

atheniensis magnus in ear is res idoneus video sum et propter civitas dignitas et vetustus societas cum aetolus ab is quintius peto ut legatus ad panaetolicus concilium mitto


primum agmen elephanti et equites erant;


post acceptam proxima pugna cladem Veientes abstinuere acie; populationes erant, et velut ab arce Ianiculo passim in Romanum agrum impetus dabant;

post accipio propior pugno clades veiens abstineo acies populatio sum et velut ab arx janiculum passim in romanus ager impetus do


in Aequis nihil deinde memorabile actum. in oppida sua se recepere uri sua popularique passi. consul, cum aliquotiens per omnem hostium agrum infesto agmine populabundus isset, cum ingenti laude praedaque Romam rediit.

in aequi nihil deinde memorabilis ago in oppidum suus sui recipio uro suus populo patior consul cum aliquoties per omnis hostis ager infesto agmen populabundus eo cum ingens laus praeda roma redeo


is post fugam ab Thermopylis Antiochi Amynandrumque a Philippo Athamania pulsum missis ultro ad Diophanen praetorem Achaeorum nuntiis pecunia pactus insulam Achaeis tradidit.

is post fuga ab thermopylae antiochus amynandrumque ab philippus athamania pello mitto ultro ad diophanes praetor achaeus nuntius pecunia paciscor insula achaeus trado


hoc cura ac ratione compertum in prodigium ac deos vertens Scipio, qui ad transitum Romanis mare verterent et stagna auferrent viasque ante numquam initas humano vestigio aperirent, Neptunum iubebat ducem itineris sequi ac medio stagno evadere ad moenia.

hic cura atque ratio comperio in prodigium atque deus verto scipio qui ad transeo romanus mare verto et stagnum aufero via ante numquam ineo humanus vestigium aperio neptunus jubeo dux iter sequor atque medium stagnum evado ad moenia


altero ab Tarracone die ad stationemi stationem decem milia passuum distantem ab ostio Hiberi amnis pervenit. ide inde duae Massiliensium speculatoriae praemissae rettulere classem Punicam stare in ostio fluminis castraque in ripa posita.

alter ab tarraco dies ad stationemi statio decem mille passus disto ab ostium hiberus amnis pervenio ide inde duo massiliensis speculatoria praemitto refero classis punicus sto in ostium flumen castro in ripa pono


senatum eo die forte in Capitolio cenantem consurrexisse et petisse, ut inter epulas Graccho filiam Africanus desponderet.

senatus is dies fors in capitolium ceno consurgo et peto ut inter epulae gracchus filia africanus despondeo


quinque milia et ducentos vivos captos, in iis Hamilcarem, Poenorum imperatorem, qui belli causa fuisset;

quinque mille et ducenti vivus capio in is hamilcaris poenus imperator qui bellum causa sum


rediere Romam quondam remissi a Pyrrho sine pretio captivi; sed rediere cum legatis, primoribus civitatis, ad redimendos sese missis. redeam ego in patriam trecentis nummis non aestimatus civis?

redeo roma quondam remitto ab pyrrhus sine pretium captivus sed redeo cum legatus primoris civitas ad redimo sui mitto redeo ego in patria trecenti nummus non aestimo civis


nunc exsoluta iam fide publica, ne discrimen omne virtutis ignaviaeque pereat, nomina eorum, qui detractatae pugnae memores secessionem paulo ante fecerunt, referri ad me iubebo citatosque singulos iure iurando adigam,

nunc exsolvo iam fides publicus ne discrimen omnis virtus ignaviaeque pereo nomen is qui detracto pugna memor secessio paulus ante facio refero ad ego iubeo cito singuli ius iuro adigo


iam primum omnium satis constat Troia capta in ceteros saevitum esse Troianos; duobus, Aeneae Antenorique, et vetusti iure hospitii et quia pacis reddendaeque Helenae semper auctores fuerunt, omne ius belli Achivos abstinuisse;

iam primus omnis satis consto troius capio in ceterus saevio sum trojani duo aeneas antenor et vetustus ius hospitium et quia pax reddo helena semper auctor sum omnis ius bellum achivus abstineo


Paulus etiam atque etiam dicere providendum praecavendumque esse; postremo, cum aliter neque seditionem neque ducem seditionis sustinere posset, Marium Statilium praefectum cum turma Lucana exploratum mittit.

paulus etiam atque etiam dico provideo praecavendumque sum postremo cum aliter neque seditio neque dux seditio sustineo possum marius statilius praeficio cum turma lucanus exploro mitto


audendum ac novandum aliquid inprovisum, inopinatum, quod coeptum non minorem apud cives quam hostes terrorem faceret, perpetratum in magnam laetitiam ex magno metu verteret,

audeo atque novo aliquis improvide inopinor qui coepio non paruus apud civis quam hostis terror facio perpetro in magnus laetitia ex magnus metus verto


per senatum agi de Campanis, qui cives Romani sunt, iniussn iniussu populi non video posse, idque et apud maiores nostros in Satricanis factum esse, cum defecissent, ut M. Antistius tribunus plebis prius rogationem ferret, scisceretque plebs, uti senatui de Satricanis sententiae dicendae ius esset.

per senatus ago de campanus qui civis romanus sum iniussn injussus populus non video possum is et apud magnus noster in satricani facio sum cum deficio ut m antistius tribunus plebs prior rogatio fero scisco plebs uti senatus de satricani sententia dico ius sum


Gallos quoque velut obstupefactos miraculum victoriae tam repentinae tenuit, et ipsi pavore defixi primum steterunt velut ignari, quid accidisset; deinde insidias vereri; postremo caesorum spolia legere armorumque cumulos, ut mos eis est, coacervare;

galli quoque velut obstupefacio miraculis victoria tam repentinus teneo et ipse pavor defigo primus sto velut ignaris quis accido deinde insidiae vereor postremo caesor spolium lego armus cumulus ut mos is sum coacervaris


post Magonis ab Oceani ora discessum Gaditani Romanis deduntur.

post mago ab oceanus os discedo gaditani romanus dedo


instant Volsci recentes, qui e castris impetum fecerant; integrant et illi pugnam, qui simulata cesserant fuga. iam non recipiebat se Romanus miles, sed inmemor recentis ferociae veterisque decoris terga passim dabat atque effuso cursu castra repetebat,

insto volscus recens qui e castrum impetus facio integro et ille pugna qui simulo cedo fuga iam non recipio sui romanus miles sed immemor recens ferocia veto decor tergum passim do atque effundo cursus castrum repeto


senatus decrevit, ut Ti. Sempronius consul designatus, cum magistratum inisset, ad populum ferret, ut Q. Fabium duumvirum esse iuberent aedis dedicandae causa.

senatus decerno ut tiberius sempronius consul designo cum magistratus ineo ad populus fero ut q fabius duoviri sum iubeo aedes dedico causa


sed ultro bellum intulisset, tum ille peccasse quidem sese atque insanisse fatebatur, sed non tum demum, cum arma adversus populum Romanum cepisset;

sed ultro bellum infero tum ille pecco quidem sui atque insanio fateor sed non tum demum cum arma adverro populus romanus capio


rettulit, quas leges pacis placeret dici. Amynander, Athamanum rex, paucis sententiam absolvit: ita componendam pacem esse, ut Graecia etiam absentibus Romalis Romanis satis potens tuendae simul pacis libertatisque esset.

refero qui lex pax placeo dico amynander athamanes rex paucus sententia absolvo ita compono pax sum ut graecia etiam absum romal romanus satis possum tueor simul pax libertas sum


quae res cum infestiorem hostem ad oppugnandum fecisset, ipsos desperatione veniae ad tuendos sese acrius accendit.

qui res cum infestus hostis ad oppugno facio ipse desperatio venia ad tueor sui acer accendo


quidam quas disceptando controversias finire nequierant aut noluerant pacto inter se, ut victorem res sequeretur, ferro decreverunt.

quidam qui discepto controversia finio nequeo aut nolo pacisco inter sui ut victor res sequor ferrum decerno


post eas duo signa cupressea Iunonis Reginae portabantur; tum septem et viginti virgines, longam indutae vestem, carmen in Iunonem Reginam canentes ibant,

post is duo signum cupresseus juno reginus porto tum septem et viginti virgo longus induo vestis carmen in juno reginus caneo eo


in tempore Quinctio rem haud facilem adgredienti rex Eumenes et classis Rhodiorum supervenerunt.

in tempus quintius res haud facilis aggredior rex eumenes et classis rhodius supervenio


saepe eum in Hispania rarae inter homines virtutis specimen dedisse sociis pariter hostibusque. et Syphacem et Carthaginienses, nisi orientem illum ignem oppressissent, ingenti mox incendio, cum iam nullam opem ferre possent, arsuros;

saepe is in hispania rarus inter homo virtus specimen do socius pariter hostis et syphacem et carthaginiensis nisi orior ille ignis opprimo ingens mox incendium cum iam nullus ops fero possum ardeo


haec omnia ut invitis, ita non adversantibus patriciis transacta, quia nondum in quemquam unum saeviebatur.

hic omnis ut invitus ita non adverso patricius transigo quia nondum in quisquam unus saeviebatur


tertium se annum multa eius incommoda belli sentire mari intercluso; inopem insulam esse nec, nisi maritimis iuvetur commeatibus, colendam.

tertius sui annus multus is incommodus bellum sentio mare intercludo inops insula sum neque nisi maritimus juvo commeatus colo


inter omnis constabat in civitatibus principes et optimum quemque Romanae societatis esse et praesenti statu gaudere, multitudinem et quorum res non ex sententia ipsorum essent omnia novare velle.

inter omnis consto in civitas princeps et bonus quisque romanus societas sum et praesens status gaudeo multitudo et qui res non ex sententia ipse sum omnis novaris volo


sacro inde perpetrato, ad quod venerat, et, dum ibi moratur, pervastato agro Cumano usque ad Miseni promunturium, Puteolos repente agmen convertit ad opprimendum praesidium Romanum.

sacro inde perpetro ad qui venio et dum ibi moror pervastato ager cumanum usque ad misenus promunturium puteoli repens agmen converto ad opprimo praesidium romanus


coniuges, liberi, quorum ploratus hinc prope exaudiebantur, arae, foci, deum delubra, sepulcra maiorum temerata ac violata a Capua non averterunt: tanta aviditas supplicii expetendi, tanta sanguinis nostri hauriendi est sitis. nec iniuria forsitan: forsitan; nos quoque idem fecissemus, si data fortuna esset. itaque quoniam aliter dis immortalibus est visum, cum mortem ne recusare quidem debeam, cruciatus contumeliasque, quas parat hostis, dum liber, dum mei potens sum, effugere morte, praeterquam honesta, etiam leni possum.

coniunx liber qui ploro hinc prope exaudio ara focus deus delubrum sepulcrum magnus temero atque violo ab capua non averto tantus aviditas supplicium expeto tantus sanguis noster haurio sum sum neque iniuria forsitan forsitan nos quoque idem facio si do fortuna sum itaque quoniam aliter deus immortalis sum video cum mors ne recusaris quidem debeo cruciatus contumelia qui paro hostis dum liber dum meus possum sum effugio mors praeterquam honestus etiam lenis possum


perlata non in urbem modo, sed in Sabinos ad alterum exercitum, in urbe laetitia celebrata est, in castris animos militum ad aemulandum decus accendit.

perfero non in urbs modo sed in sabini ad alter exercitus in urbs laetitia celebro sum in castrum animus miles ad aemulo decus accendo


et sacrum piaculare fieri, ita ut prius ad conlegium pontificum referretur, quod sacri thensauri moti violati essent, quae piacula, quibus deis, quibus hostiis fieri placeret; milites,

et sacer piacularis fio ita ut prior ad collegium pontifex refero qui sacer thesaurus moveo violo sum qui piaculum qui deus qui hostia fio placeo miles


pavidum primo nusquam circumspicientem aut respicientem secutum; deinde cura ingenii humani cum, quidnam id esset, quod respicere vetitus esset, agitaret animo, temperare oculis nequivisse;

pavidus primus nusquam circumspicio aut respicio sequor deinde cura ingenium humanus cum quisnam is sum qui respicio veto sum agito animus temperaris oculus nequeo


erat Hasdrubali Gisgonis filio non hospitium modo cum rege, de quo ante dictum est, cum ex Hispania forte in idem tempus Scipio atque Hasdrubal convenerunt, sed mentio quoque inchoata adfinitatis, ut rex duceret filiam Hasdrubalis.

sum hasdrubal gisgonis filius non hospitium modo cum rex de quo ante dico sum cum ex hispania fors in idem tempus scipio atque hasdrubal convenio sed mentior quoque incoho adfinitas ut rex duco filia hasdrubal


sed Thracum etiam magnam multitudinem in Macedoniam traduxerat, quietusque aliquamdiu a bellis omni cura in augendas regni opes intentus fuerat.

sed thracus etiam magnus multitudo in macedonia traduco quiesco aliquamdiu ab bellum omnis cura in augeo regnum ops intendo sum


aeque multa volumina occupasse mihi, quam occupaverint quadringenti octoginta septem anni a condita urbe ad Ap. Claudium consulem, qui primum bellum Carthaginiensibus intulit,

aequus multus volumen occupo ego quam occupo quadringenti octoginta septem annus ab condio urbs ad ap claudius consul qui primus bellum carthaginiensis infero


parum id videri, quod omnia divina humanaque turbentur; iam ad consulatum vulgi turbatores accingi. et primo, ut alter consul ex plebe fieret, id modo sermonibus temptasse; nunc rogari, ut, seu ex patribus seu ex plebe velit, populus consules creet. et creaturos haud dubie ex plebe seditiosissimum quemque: Canuleios igitur Iciliosque consules fore.

parum is video qui omnis divino humanus turbo iam ad consulatus vulgus turbator accingo et primus ut alter consul ex plebs fio is modo sermo tento nunc rogaris ut seu ex pater seu ex plebs volo populus consul creo et creo haud dubius ex plebs seditiosus quisque canuleius igitur icilius consul sum


nihil ad Caudium, patres conscripti, humanis consiliis gestum est: di inmortales et vestris et hostium imperatoribus mentem ademerunt.

nihil ad caudium pater conscribo humanus consilium gero sum deus inmortal et vester et hostis imperator mens adimo


itaque cum et comitiorum dies instaret et Publilium inminentem hostium muris avocari ab spe capiendae in dies urbis baud haud e re publica esset,

itaque cum et comitium dies insto et publilius inminentem hostis murus avocaris ab spes capio in dies urbs baud haud e res publicus sum


Poenum hostem veteranum trium et viginti annorum militia durissima inter Hispanas gentes, semper victorem, duci acerrimo adsuetum, recentem ab excidio opulentissimae urbis Hiberum transire,

poenus hostis veteranus tres et viginti annus militia durus inter hispane gens semper victor duco acer assuesco recens ab excidium opulens urbs hiberus transeo


cernebam Persea non continentem se Macedoniae regno, alia armis occupantem, alia, quae vi subigi non possent, favore ac benivolentia conplectentem;

cerno perseus non contineo sui macedonia regnum alius arma occupo alius qui vis subigo non possum favor atque benevolens conplecto


eodem anno cum satis per se ipsum Samnitium bellum et defectio repens Lucanorum auctoresque defectionis Tarentini sollicitos haberent patres, accessit, ut et Vestinus populus Samnitibus sese coniungeret.

idem annus cum satis per sui ipse samnites bellum et defectio repo lucanus auctoro defectio tarentinus sollicitus habeo pater accedo ut et vestinus populus samnites sui conjungo


tribuni, ut fere semper reguntur a multitudine magis quam regunt, dedere cupidae audiendi plebi, ut, quae vellet, Scaptius diceret.

tribunus ut fere semper rego ab multitudo magis quam rego do cupidus audio plebs ut qui volo scaptius dico


laevum cornu non egere videbatur obiectis talibus auxiliis, quia flumen ab ea parte ripaeque deruptae claudebant;

laevus cornu non ago video objecta talis auxilium quia flumen ab is pars ripa deruptus claudo


praetores quadraginta hostiis maioribus per supplicationes rem divinam fecerunt. ab altero consule L. Manlio nihil memoria dignum in Liguribus est gestum.

praetor quadraginta hostia magnus per supplicatio res divina facio ab alter consul l manlius nihil memoria dignus in ligur sum gero


ita utroque cornu victores Romani per acervos corporum, quos in media maxime acie cumulaverant, ubi et robur fortissimorum virorum et arma gravitate fugam impedierant, pergunt ad castra diripienda.

ita uterque cornu victor romanus per acervus corpus qui in medius magnus acies cumulo ubi et robur fortis vir et arma gravitas fuga impedio pergo ad castrum diripio


ibi vero, quo longius ab hoste aberant, et quia sub lucem pabulatum lignatumque et praedatum quidam dilapsi fuerant, neglecta magis omnia ac soluta invenere, arma tantum in stationibus posita, milites inermes aut humi sedentes accubantesque aut obambulantes ante vallum portasque.

ibi verus quo longus ab hostis absum et quia sub lux pabulor lignor et praedor quidam dilabor sum neglego magis omnis atque solvo invenio arma tantus in statio pono miles inermis aut humus sedeo accubo aut obambulo ante valles porto


tur tum vero eludi atque extrahi se multitudo putare, et patrum qui abessent, non casu, non metu, sed inpediendae rei causa abesse, et consules ipsos tergiversari, nec dubie ludibrio esse miserias suas.

tur tum verus eludo atque extraho sui multitudo puto et pater qui absum non casus non metus sed inpediendae res causa absum et consul ipse tergiversaris neque dubius ludibrium sum miseria suus


in dubio fuit, utrum L. Mamilius, Tusculanus dux, an P. Valerius et C. Claudius consules Romanam arcem liberarent; et qui ante Latinos ne pro se quidem ipsis, cum in finibus hostem haberent, attingere arma passi sumus, nunc, nisi Latini sua sponte arma sumpsissent, capti et deleti eramus.

in dubius sum utrum l mamilius tusculanus dux an p valerius et que claudus consul romanus arx libero et qui ante latini ne pro sui quidem ipse cum in finis hostis habeo attingo arma patior sum nunc nisi latinum suus sponte arma sumo capio et deleo sum


mittit ad eum hominem et illi notum, qui diceret et se Pausistrato patriaeque suae magno usui, si liceat, fore, et a Pausistrato se restitui in patriam posse.

mitto ad is homo et ille notus qui dico et sui pausistratus patria suus magnus usus si licet sum et ab pausistratus sui restituo in patria possum


ipse postremo Paulus in curru, magnam cum dignitate alia corporis, tum senecta ipsa maiestatem prae se ferens; post currum inter alios inlustres viros filii duo, Q. Maximus et P. Scipio; deinde equites turmatim et cohortes peditum suis quaeque ordinibus.

ipse postremo paulus in currus magnus cum dignitas alius corpus tum senecta ipse maiestas prae sui fero post currus inter alius illustris vir filius duo q magnus et p scipio deinde eques turmatim et cohors pedes suus quisque ordo


qui faciet, quando volet quaque lege volet, facito; quo modo faxit, probe factum esto.

qui facio quando volo quisque lex volo facio quo modo facio probus facio sum


quae in navibus esset, in mare deicerent, tectis publicis privatisque, quam plurimis locis possent, ignes subicerent;

qui in navis sum in mare deicio tectum publicus privo quam multus locus possum ignis subicio


militibus quini viceni denarii dati, duplex centurioni, triplex equiti. et stipendium militare et frumentum duplex post triumphum datum; iam proelio in Asia facto duplex dederat. triumphavit anno fere post, quam consulatu abiit.

miles quini viceni denarius do duplex centurio triplex equio et stipendium militaris et frumentum duplex post triumphus do iam proelium in asia facio duplex do triumpho annus fere post quam consulatus abeo


an noctu tamquam furtiva in aerarium deportabuntur? quid? illud spectaculum maximum, nobilissimus opulentissimusque rex captus, ubi victori populo ostendetur?

an nox tamquam furtivus in aerarius deporto quis ille spectaculum magnus nobilis opulentissimusque rex capio ubi victor populus ostendo


nimio plus quam vellem nostrorum ingenia sunt mobilia.

nimius multus quam volo noster ingenium sum mobilia


itaque praemissis a Philippo, qui spem impetrabilis veniae ostendebant, responderunt patere portas regi.

itaque praemitto ab philippus qui spes impetrabilis venia ostendo respondeo pateo porta rex


cunctati aliquamdiu sunt, dum alius alium, ut proelium incipiant, circumspectant. pudor deinde commovit aciem, et clamore sublato undique in unum hostem tela coniciunt.

cunctas aliquamdiu sum dum alius alius ut proelium incipio circumspecto pudor deinde commoveo acies et clamor tollo undique in unus hostis telum conicio


in parsimonia, in patientia laboris periculique ferrei prope corporis animique, quem ne senectus quidem, quae solvit omnia,

in parsimonia in patientia labor periculum ferreus prope corpus animus qui ne senectus quidem qui solvo omnis


Cosanis † eo die postulantibus, ut sibi colonorum numerus augeretur,

cosanum is dies postulo ut sui colonus numerus augeo


et obsides in conspectu omnium dati acceptique; et Pellam ad thensauros regios missis, qui pecuniam acciperent, qui Rhodum irent cum Illyriis legatis Thessalonicae conscendere iussi.

et obses in conspectus omnis do accipio et pella ad thesaurus regius mitto qui pecunia accipio qui rhodos eo cum illyrius legatus thessalonica conscendo iubeo


quae iureiurando, quae monumentis litterarum in lapide insculptis in aeternam miemoriam memoriam sancta atque sacrata sunt, ea cum periurio nostro tollere parant.

qui jurejuro qui monumentum litteraris in lapis insculpo in aeternus miemoriam memoria sancio atque sacro sum is cum periurium noster tollo paro


quae essent in Palatio, diruendas, bona Semoni Sango censuerunt consecranda; quodque aeris ex eis redactum est, ex eo aenei orbes facti positi in sacello Sangus adversus aedem Quirini.

qui sum in palatium diruo bonus semo sango censeo consecro quisque aer ex is redigo sum ex is aeneus orbo facio pono in sacellum sangus adverro aedes quirinus


ipse a campestri aditu castra posuit, Perseum filium cum modica manu circummisit, ut a superioribus locis urbem adgrederetur.

ipse ab campestre aditus castrum pono perseus filius cum modicus manus circummitto ut ab superus locus urbs aggredior


sed ad loci angustias, baud haud late patente intervallo diruti muri, genus armorum pugnaeque hosti aptius erat.

sed ad locus angustiae baud haud latus pateo intervallum diruo murus genus armus pugna hostis aptus sum


nam ex instituto C. Lucreti Hortensium quoque in tectis hieme pariter atque aestate navalis socios habere, et domos suas plenas turba nautica esse; versari inter se, coniuges liberosque suos, quibus nihil neque dicere pensi sit neque facere.

nam ex instituo que lucretius hortensius quoque in tectum hiems pariter atque aestas naval socius habeo et domus suus plenus turba nauticus sum versaris inter sui coniunx liber suus qui nihil neque dico pensum sum neque facio


pacata provincia obsidibusque ex tota insula ducentis triginta acceptis legati Romam, qui ea nuntiarent, missi, quique ab senatu peterent, ut ob eas res ductu auspicioque Ti. Semproni prospere gestas diis inmortalibus honos haberetur ipsique decedenti de provincia exercitum secum deportare liceret.

paco provincia obsidibusque ex totus insula ducenti triginta accipio legatus roma qui is nuntio mitto quisque ab senatus peto ut ob is res ductus auspicium tiberius sempronius prosperus gero diuus immortalis honor habeo ipse decedo de provincia exercitus sui deportaris licet


profecti gaudio ingenti plebis in castra accipiuntur, quippe liberatores haud dubie et motus initio et exitu rei.

proficiscor gaudium ingens plebs in castrum accipio quippe liberator haud dubius et moueo initium et exeo res


et Amynander, cuius praesentis maiestas aliquos in fide continuisset, veritus, ne traderetur Philippo iam pridem hosti et Romanis merito tunc propter defectionem infensis, cum coniuge ac liberis regno excessit Ambraciamque se contulit; ita Athamania omnis in ius dicionemque Philippi concessit.

et amynander qui praesum maiestas aliquis in fides contineo vereor ne trado philippus iam pridem hostis et romanus mereo tunc propter defectio infensus cum coniunx atque liber regnum excedo ambracia sui confero ita athamania omnis in ius dicio philippus concedo


Livius praetervectus Asiam in Graeciam transmisit, ut conventis Scipionibus, qui tur tum circa Thessaliam erant, in Italiam traiceret.

livius praetervehor asia in graecia transmitto ut convenio scipio qui tur tum circa thessalia sum in italia traicio


irae vestrae magis ignoscendum quam indulgendum est, quippe qui crudelitatis odio in crudelitatem ruitis et prius paene, quam ipsi liberi sitis, dominari iam in adversarios vultis.

ira vester magis ignosco quam indulgeo sum quippe qui crudelitas odium in crudelitas ruo et prior paene quam ipse liber sum dominaris iam in adversarius volo


quid autem dicitis, milites? aliquis est Romae, praeter Persea, qui triumphari de Macedonibus nolit: et eum non isdem manibus discerpitis, quibus Macedonas vicistis? vincere vos prohibuisset, si potuisset, qui triumphantis urbem inire prohibet.

quis autem dico miles aliquis sum roma praeter perseus qui triumpharis de macedones nolo et is non idem manus discerpo qui macedonas vinco vinco tu prohibeo si possum qui triumpho urbs ineo prohibeo


correpti consules cum, quid ergo se facere vellent, nihil enim segnius molliusve, quam patribus placeat, acturos, percunctarentur, decernunt, ut dilectum quam acerrimum habeant: otio lascivire plebem. dimisso senatu consules in tribunal escendunt;

corripio consul cum quis ergo sui facio volo nihil enim segnis molliusve quam pater placeo ago percuncto decerno ut dilectus quam acer habeo otium lascivire plebs dimitto senatus consul in tribunal escendo


anno circumacto bellum deinceps ab dictatore Q. Fabio gestum est; consules novi, sicut superiores, Romae manserunt; Fabius ad accipiendum ah Aemilio exercitum ad Saticulam cum supplemento venit.

annus circumago bellum deinceps ab dictator q fabius gero sum consul nosco sicut superus roma maneo fabius ad accipio ah aemilius exercitus ad saticula cum supplementum venio


agentibus divina humanaque, quae adsolent, cum acie dimicandum est, consulibus Tarentini legati occursare responsum expectantes;

ago divino humanus qui assoleo cum acies dimico sum consul tarentinus legatus occursaris responsum exspecto


profectus inde, magis quia manere non poterat, quam quod tolerabilis aut via aut tempestas esset, cum ingenti vexatione praecipue iumentorum altero die ad templum Iovis, Nicaeum quem vocant, posuit castra.

proficiscor inde magis quia maneo non possum quam qui tolerabilis aut via aut tempestas sum cum ingens vexatio praecipuus iumentum alter dies ad templum iuppiter nicaeus qui voco pono castrum