aunt, qui per duumviros, qui de perduellione anquirerent, creatos auctores sint damnatum. tribuni de saxo Tarpeio deiecerunt; locusque idem in uno homine et eximiae gloriae monumentum et poenae ultimae fuit.

aunt qui per duoviri qui de perduellio anquiro creo auctor sum damno tribunus de saxum tarpeius deicio locus idem in unus homo et eximius gloria monumentum et poena ulter sum


quid in Apulia cum C. Terentio consule esset, a peritis quaesitum est. nee, unde duo consulares exercitus satis firmi ad tantum bellum efficerentur, inibatur ratio. itaque Galliam, quamquam stimulabat iusta ira, omitti eo anno placuit.

quis in appulia cum que terentius consul sum ab peritus quaero sum nee unde duo consularis exercitus satis firmus ad tantus bellum efficio ineo ratio itaque gallia quamquam stimulo iustus ira omitto is annus placeo


minus insigne certamen humanum numine interposito decorum factum; namque conserenti iam manum Romano corvus repente in galea consedit in hostem versus.

paruus insignis certamen humanus numen interpono decorus facio namque consero iam manus romanus corvus repens in galea consido in hostis verro


ipsae quoque Hispaniae, quo propius spem venerant tantis duobus ducibus exercitibusque caesis debellatum ibi ac pulsos inde Romanos esse, eo plus ab L. Marcio, tumultuario duce, ad vanum et inritum victoriam redactam esse indignationis praebebant.

ipse quoque hispania quo propius spes venio tantus duo dux exercitus caedo debello ibi atque pello inde romanus sum is multus ab l marcius tumultuarius dux ad vanus et irritus victoria redigo sum indignatio praebeo


exposita deinde ab se ordine, quae ipsi nuper in senatu Eumenen vera omnia et conperta referentem audissent.

expono deinde ab sui ordo qui ipse nuper in senatus eumenes verus omnis et conperta refero audio


inde subito exorti Romani transversam invadunt hostium aciem; addunt pavorem mota e castris signa eorum, qui in praesidio relicti fuerant; ita multiplici terrore perculsi Fidenates prius paene, quam Romulus quique cum eo erant circumagerent frenis equos, terga vertunt;

inde subeo exorior romanus transverto invado hostis acies addo pavor moueo e castrum signum is qui in praesidium relinquo sum ita multiplex terror percello fidenates prior paene quam romulus quisque cum is sum circumago frenum equus tergum verto


igitur pro se quisque inermes, ut quibus nihil hostile suspectum esset, omnibus portis, qua cuique proximum erat, ea modo, quae restinguendo igni forent, portantes, in agmen Romanum ruebant.

igitur pro sui quisque inermis ut qui nihil hostilis suspicio sum omnis porta qui quisque propior sum is modo qui restinguo ignis sum porto in agmen romanus ruo


nisi quis credere potest adfuisse erumpentibus, qui, ne erumperent, obsistere conati sunt, aut non invidere eos cum incolumitati tum gloriae illorum per virtutem partae, cum sibi timorem ignaviamque servitutis ignominiosae causam esse sciant.

nisi quis credo possum adsum erumpo qui ne erumpo obsisto conor sum aut non invideo is cum incolumitas tum gloria ille per virtus pario cum sui timor ignavio servitus ignominiosus causa sum scio


Veientes, vinci ab Romano milite adsueti, fusi fugatique; Tarquiniensis, novus hostis, non stetit solum, sed etiam ab sua parte Romanum pepulit.

veiens vinco ab romanus miles assuesco fundo fugo tarquiniensis novus hostis non sto solus sed etiam ab suus pars romanus pello


vultis hoc certamen uxoribus vestris inicere, Quirites, ut divites id habere velint, quod nulla alia possit; pauperes, ne ob hoc ipsum contemnantur, supra vires se extendant?

volo hic certamen uxor vester inicio quiris ut dives is habeo volo qui nullus alius possum pauper ne ob hic ipse contemno supra vireo sui extendo


eodem anno in Hispania varie res gestae. nam priusquam Romani amnem Hiberum transirent, ingentes copias Hispanorum Mago et Hasdrubal fuderunt.

idem annus in hispania varius res gero nam priusquam romanus amnis hiberus transeo ingens copia hispanus magus et hasdrubal fundo


loco castra communissent, ubi primum degressos tumulis montanos laxatasque sensit custodias, pluribus ignibus quam pro numero manentium in speciem factis impedimentisque cum equite relictis et maxima parte peditum,

locus castrum communio ubi primus degredior tumulus montanus laxo sentio custodio multus ignis quam pro numerus maneo in species facio impedimentum cum eques relinquo et maximus pars pedes


ut privati ex censu ordinibusque, sicut antea, remiges darent cum stipendio cibariisque dierum triginta.

ut privo ex census ordo sicut antea remex do cum stipendium cibarius dies triginta


vix instantes sustinentibus clades repente legati Hernici nuntiant in agro suo Aequos Volscosque coniunctis copiis castra posuisse; inde exercitu ingenti fines suos depopulari.

vix insto sustineo clades repens legatus hernicus nuntio in ager suus aequi volsci conjungo copia castrum pono inde exercitus ingens finis suus depopularis


neque Hispaniam neglegendam ratus, atque id eo minus, quod baud haud ignarus erat circumitam ab Romanis eam legatis ad sollicitandos principum animos, Hasdrubali fratri, viro inpigro,

neque hispania neglego reor atque is is paruus qui baud haud ignarus sum circumeo ab romanus is legatus ad sollicito princeps animus hasdrubal frater vir impiger


stationum quoque morem mutavit. armati omnes, et frenatis equis equites, diem totum perstabant; id cum aestivis diebus urente adsiduo sole fieret, tot horarum aestu et languore ipsos equosque fessos integri saepe adorti hostes vel pauci plures vexabant.

statio quoque mos muto armatus omnis et freno equus eques dies totus persto is cum aestivus dies uro assiduus sol fio tot hora aestus et languor ipse equus fatisco integer saepe adorior hostis vel paucus multus vexo


nunc propraetoris unius et parvi ad tuendam Nolam praesidii praeda sumus; iam ne manipulatim quidem sed latronum modo percursant totis finibus nostris neglegentius, quam si in Romano vagarentur agro.

nunc propraetor unus et parvus ad tueor nola praesidium praeda sum iam ne manipulatim quidem sed latro modo percurso totus finis noster neglego quam si in romanus vago ager


et tibi, P. Nasica, et quicumque idem, quod tu, occultius senserunt, non gravabor reddere dilatae pugnae rationem.

et tu p nasica et quicumque idem qui tu occulo sentio non gravo reddo differo pugna ratio


cum senatus summa fide ex censu contulisset, primores plebis, nobilium amici, ex conposito conferre incipiunt. quos cum

cum senatus summus fides ex census confero primoris plebs nobilis amicus ex compositum confero incipio qui cum


litterae interea Laevino redditae consulem eum absentem declaratum, et successorem venire P. Sulpicium. ceterum diuturno ibi morbo inplicitus serius spe omnium Romam venit. M. Marcellus cum idibus Martiis consulatum inisset,

littera interea laevinus reddo consul is absum declaro et successor venio p sulpicius ceterum diuturnus ibi morbus implico serus spes omnis roma venio m marcellus cum idus martius consulatus ineo


consul Sulpicius eo tempore inter Apolloniam ac Dyrrachium ad Apsum flumen habebat castra, quo arcessitum L. Apustium legatum cum parte copiarum ad depopulandos hostium fines mittit.

consul sulpicius is tempus inter apollonia atque dyrrachium ad apsus flumen habeo castrum quo arcesso l apustium legatus cum pars copia ad depopulor hostis finis mitto


priusquam paventes portis inciderent. castra capta; praeda ad quaestores redacta cum magna militum ira; sed severitate imperii victi eandem virtutem et oderant et mirabantur.

priusquam paveo porta incido castrum capio praeda ad quaestor redigo cum magnus miles ira sed severitas imperium vinco idem virtus et odi et miro


Populonium inde cum pervenisset stetissetque ibi dum reliquum tempestatis exsaeviret, Ilvam insulam et ab Ilva Corsicam, a Corsica in Sardiniam traiecit. ibi superantem Insanos montes multo et saevior et infestioribus locis tempestas adorta disiecit classem.

populonium inde cum pervenio sto ibi dum reliquus tempestas exsaeviret ilva insula et ab ilva corsica ab corsica in sardinia transiacio ibi supero insanus mons multus et saevus et infestus locus tempestas adorior disjacio classis


Avertit ab eis curis senatum Etruriae ingravescens bellum et crebrae litterae Appi monentis, ne regionis eius motum neglegerent:

averto ab is cura senatus etruria ingravesco bellum et creber littera appius moneo ne regio is motus neglego


decurrebatur tamen eo, ut ovans urbem iniret, intercedente Ti. Sempronio Longo tribuno plebis, qui nihilo magis id more maiorum aut ullo exemplo futurum diceret.

decurro tamen is ut ovo urbs ineo intercedo tiberius sempronius longus tribunus plebs qui nihilum magis is mos magnus aut ullus exemplum sum dico


litteris consulis praetorisque recitatis censuerunt praetorem M. Claudium, qui classi ad Ostiam stanti praeesset, Canusium ad exercitum mittendum, scribendumque consuli, ut, cum praetori exercitum tradidisset, primo quoque tempore, quantum per comiodum commodum rei publicae fieri posset, Romam veniret.

littera consul praetor recitas censeo praetor m claudius qui classis ad ostia sto praesum canusium ad exercitus mitto scribo consul ut cum praetor exercitus trado primus quoque tempus quantus per comiodum commodus res publicus fio possum roma venio


comitia praeter aedilium tribunorumque plebi nulla sunt habita. Licinius Sextiusque tribuni plebis refecti nullos curules magistratus creari passi sunt; eaque solitudo magistratuum et plebe reficiente duos tribunos et iis comitia tribunorum militum tollentibus per quinquennium urbem tenuit.

comitium praeter aedilis tribunus plebs nullus sum habeo licinius sestius tribunus plebs reficio nullus curulis magistratus creo patior sum is solitudo magistratus et plebs reficio duo tribunus et is comitium tribunus miles tollo per quinquennium urbs teneo


senatus consultum in sententiam M’. Acili factum est, ut oppidum praesidio custodiretur, Tarentinique omnes intra moenia continerentur, res integra postea referretur, cum tranquillior status Italiae esset.

senatus consulo in sententia m acilis facio sum ut oppidum praesidium custodio tarentinus omnis intra moenia contineo res integer postea refero cum tranquillus status italia sum


iam ludi Latinaeque instauratae erant, iam ex lacu Albano aqua emissa in agros, Veiosque fata adpetebant.

iam ludo latinus instauro sum iam ex lacus albanus aqua emitto in ager veii fatum adpeto


hac utriusque partis voluntate explorata, quod fieri etiam sua sponte taedio validioris, metu infirmioris credebat posse, in eo suam operam venditare conciliandae gratia pacis cupiit.

hic uterque pars voluntas exploro qui fio etiam suus sponte taedium validus metus infirmis credo possum in is suus opera venditaris concilio gratia pax cupio


quae non tantum gaudium ab recenti metu attulerunt — desierant enim victum in Aetolia regem metuere — quam a vetere fama, quod ineuntibus id bellum gravis hostis et suis viribus, et quod Hannibalem rectorem militiae baberet, haberet, visus fuerat.

qui non tantus gaudium ab recens metus affero desino enim vinco in aetolius rex metuo quam ab veto fama qui ineo is bellum gravis hostis et suus vis et qui hannibal rector militia baberet habeo video sum


eorum prodigiorum causa consules maiores hostias immolarunt, et diem unum circa omnia pulvinaria supplicatio fuit.

is prodigus causa consul magnus hostio immolo et dies unus circa omnis pulvinaris supplicatio sum


abundabat multitudine hominum Poenus; ad centum quinquaginta milia habuisse in armis satis creditur;

abundo multitudo homo poenus ad centum quinquaginta mille habeo in arma satis credo


eadem aestate in Hispania, cum biennio ferme nihil admodum memorabile factum esset consiliisque magis quam armis bellum gereretur, Romani imperatores egressi hibernis copias coniunxerunt.

idem aestas in hispania cum biennium ferme nihil admodum memorabilis facio sum consilium magis quam arma bellum gero romanus imperator egredior hibernus copia conjungo


ad quem desciscant, ab nobis non deficient. si piguisset vos in Africam traicere, hodie in Italia Hannibalem et Carthaginiensis hostis haberetis. Macedonia potius quam Italia bellum habeat; hostium urbes agrique ferro atque igni vastentur;

ad qui descisco ab nos non deficio si pigeo tu in africa traicio hodie in italia hannibal et carthaginiensis hostis habeo macedonius potis quam italia bellum habeo hostis urbs ager ferrum atque ignis vasto


adventus Romanorum mutaverat utriusque partis animos; Tusculanos ex ingenti metu in summam alacritatem, Latinos ex prope certa fiducia mox capiendae arcis, quoniam oppido potirentur, in exiguam de se ipsis spem verterat.

advenio romanus muto uterque pars animus tusculani ex ingens metus in summa alacritas latini ex prope certus fiducia mox capio arx quoniam oppidum potio in exiguus de sui ipse spes verto


huius certaminis fortuna et Faliscos, cum in indutiis essent, foedus petere ab senatu coegit et Latinos iam exercitibus conparatis ab Romano in Paelignum vertit bellum.

hic certamen fortuna et falisci cum in indutiae sum foedus peto ab senatus cogo et latini iam exercitus conparo ab romanus in peligni verto bellum


sed nulla erat consularis actio, quam inpediendo id, quod petebant, exprimerent, cum mira opportunitate Volscos et Aequos praedatum extra fines exisse in agrum Latinum Hernicumque adfertur.

sed nullus sum consularis actium quam inpediendo is qui peto exprimo cum mirus opportunitas volsci et aequi praedor extra finis exeo in ager latinus hernicus affero


quibus in aede Bellonae senatum habentibus postulantibusque triumphum ob res prospere bello gestas C. Atinius Labeo et C. Afranius tribuni plebis, ut separatim de triumpho agerent consules, postularunt: communem se relationem de ea re fieri non passuros, ne par honos in dispari meiito merito esset.

qui in aedes bellona senatus habeo postulo triumphus ob res prosperus bellum gero que atinius labeo et que afranius tribunus plebs ut separatim de triumphus ago consul postulo communis sui relatio de is res fio non patior ne par honor in disparus meiito mereo sum


Campanorum aliam condicionem esse, qui non foedere, sed per deditionem in fidem venissent; itaque Campanos, seu velint seu nolint, quieturos; in foedere Latino nihil esse, quo bellare, cum quibus ipsi velint, prohibeantur.

campanus alius condicio sum qui non foedus sed per deditio in fides venio itaque campani seu volo seu nolo quiesco in foedus latinum nihil sum quo bellaris cum qui ipse volo prohibeo


nam ut altero in cornu Q. Fabium, sic in hoc ipsum consulem Manlium iam velut fusos agentem hostis et inpigre milites secuti sunt et, ut ille gravi vulnere ictus ex acie cessit, interfectum rati gradum rettulere;

nam ut alter in cornu q fabius sic in hic ipse consul manlius iam velut fundo ago hostis et impiger miles sequor sum et ut ille gravis vulnus iacio ex acies cedo interficio reor gradus refero


in Creta insula ne quam urbem haberet; quas habuisset, redderet Romanis; ne quam societatem cum ullo Cretensium aut quoquam alio institueret neu bellum gereret;

in creta insula ne quam urbs habeo qui habeo reddo romanus ne quam societas cum ullus cretensis aut quoquam alius instituo neu bellum gero


sed nefas ducere desertam ac relictam ab dis inmortalibus incoli urbem et in captivo solo habitare populum Ronlanum Romanum et victrice patria victam mutari.

sed nefas duco desero atque relinquo ab deus immortalis incolo urbs et in captivus solum habito populus ronlanum romanus et victrix patria vinco muto


accepti obrutam armis necavere, seu ut vi capta potius arx videretur, seu prodendi exempli causa, ne quid usquam fidum proditori esset.

accipio obruo arma necavere seu ut vis capio potis arx video seu prodo exemplum causa ne quis usquam fidus proditor sum


si Ap. Claudio circa Lychnidum satis validus exercitus foret, potuisse eum ancipiti bello distinere regem: nunc et Appium, et quod cum eo praesidii sit, in summo periculo esse, nisi propere aut iustus exercitus eo mittatur, aut illi inde deducantur.

si ap claudius circa lychnidus satis validus exercitus sum possum is anceps bellum distineo rex nunc et appius et qui cum is praesidium sum in superus periculum sum nisi properus aut iustus exercitus is mitto aut ille inde deduco


militibus denarios quinos vicenos, duplex centurioni, triplex equiti ambo diviserunt; sociis tantumdem quantum Romanis.

miles denarius quini viceni duplex centurio triplex equio ambo divido socius tantus quantus romanus


ea celerrima via mortis in tantae molis belua inventa erat, ubi regenti? imperium sprevissent, primusque id Hasdrubal instituerat, dux cum saepe alias memorabilis, tum illa praecipue pugna.

is celer via mors in tantus molio belua invenio sum ubi rego imperium sperno primus is hasdrubal instituo dux cum saepe alius memorabilis tum ille praecipuus pugno


haud dubius, quin, si prius Heraclea capta foret, Romanis se potius quam sibi dedituri essent, suamque gratiam consul in obsidione liberanda facturus esset.

haud dubius quin si prior heraclea capio sum romanus sui potis quam sui dedo sum suo gratia consul in obsidio libero facio sum


veteres eius belli clades, duo consules proximo anno interfecti terrebant; et ea omnia accidisse, cum unus imperator, unus exercitus hostium in Italia esset; nunc duo bella Punica facta, duos ingentes exercitus, duos prope Hannibales in Italia esse.

vetus is bellum clades duo consul propior annus interfacio terreo et is omnis accido cum unus imperator unus exercitus hostis in italia sum nunc duo bellum punicus facio duo ingens exercitus duo prope hannibal in italia sum


ea res primo incredibilis visa, et pro se quisque credere Carnis forsitan aut Histris bellum inlatum.

is res primus incredibilis video et pro sui quisque credo carna forsitan aut histrus bellum infero


“tu quidem, Cn. Corneli, macte virtute esto; sed cave frustra miserando exiguum temrpus tempus e manibus hostium evadendi absumas.

tu quidem cn cornelis mactus virtus sum sed caveo frustra misero exiguus temrpus tempus e manus hostis evado absumo


quid ultra tibi, Romane, quid foederi, quid dis arbitris foederis debeo? quem tibi tuarum irarum, quem meorum suppliciorum iudicem feram?

quis ultra tu romanus quis foedus quis deus arbiter foedo debeo qui tu tuus ira qui meus supplicium judico fero


praefectus primo excitatus tumultu in portum effugit; inde acceptus scapha in arcem circumvehitur.

praefectus primus excito tumultus in portus effugio inde accipio scapha in arx circumvehor


ibi stativa habentibus legati ab Eposognato venerunt nuntiantes profectum eum ad regulos Gallorum nihil aequi impetrasse;

ibi stativus habeo legatus ab eposognato venio nuntio proficiscor is ad regulus gallus nihil aequum impetro


per eos dies commeatus ex Sicilia Sardiniaque tantam vilitatem annonae effecerunt, ut pro vectura frumentum nautis mercator relinqueret.

per is dies commeatus ex sicilia sardinia tantus vilitas annona efficio ut pro veho frumentum nauta mercator relinquo


inique an iure occidissent, quos occiderant, et utrum manerent in Achaico concilio Lacedaemonii, an, ut ante fuerat, secretum eius unius in Peloponneso civitatis ius esset.

iniquus an ius occido qui occido et utrum maneo in achaicus concilio lacedaemonius an ut ante sum secerno is unus in peloponnesus civitas ius sum


omnes, qui circa erant, in Aulium, temere invectum per hostium turmas, tela coniecerunt;

omnis qui circa sum in aulis temere inveho per hostis turma telum conicio


apud quosdam veteres auctores non invenio Lucretium consulem; Bruto statim Horatium suggerunt; credo, quia nulla gesta res insignem fecerit consulatum, memoriam intercidisse. nondum dedicata erat in Capitolio Iovis aedes.

apud quidam vetus auctor non invenio lucretius consul brutus statim horatius suggero credo quia nullus gero res insignis facio consulatus memoria intercidisse nondum dedico sum in capitolium iuppiter aedes


magna tormentorum etiam vis, ut missilibus procul arcerent hostem, idoneis locis disposita est. tabernaculum regium pro vallo in conspecto maxime tumulo, ut terrorem hostibus suisque spem ex fiducia faceret, positum.

magnus tormentum etiam volo ut missilis procul arceo hostis idoneus locus dispono sum tabernaculum regius pro vallo in conspicio magnus tumulus ut terror hostis suo spes ex fiducia facio pono


nostrum id nobis velut familiare bellum privato sumptu gerere in animo est; res publica et milite illic et pecunia vacet.”

nos is nos velut familiaris bellum privo sumo gero in animus sum res publicus et miles illic et pecunia vaco


consensum patrum causabantur, quo per contumeliam consulum iura tribunorum plebis labefactata essent.

consensus pater causor quo per contumelia consul ius tribunus plebs labefacto sum


inde navibus ad Pityusam insulam centum milia ferme a continenti Poeni tum eam incolebant — traiecit.

inde navis ad pityusam insula centum mille ferme ab contineo poenus tum is incolo transiacio


quia id tempus rebus gerendis immaturum erat, in hiberna regressi, principio veris coniunctis copiis in Thessaliam descenderunt.

quia is tempus res gero immaturus sum in hibernus regredior principium verus conjungo copia in thessalia descendo


Magoni desperatis in Hispania rebus, in quarum spem seditio primum militaris, deinde defectio Indibilis animos eius sustulerant, paranti traicere in Africam nuntiatum ab Carthagine est iubere senatum, ut classem, quam Gadibus haberet, in Italiam traiceret;

mago despero in hispania res in qui spes seditio primus militaris deinde defectio indibilis animus is tollo paro traicio in africa nuntio ab carthago sum iubeo senatus ut classis quam gades habeo in italia traicio


sexaginta tres postero die comprehensi, a quibus praetor vim arcuerat, non quia salvos vellet, sed quia perire causa indicta nolebat, obiecti multitudini iratae, cum aversis auribus pauca locuti essent, damnati omnes et traditi sunt ad supplicium.

sexaginta tres posterus dies comprehendo ab qui praetor vis arceo non quia salvus volo sed quia pereo causa indico nolo objacio multitudo irascor cum averto auris paucus loquor sum damno omnis et trado sum ad supplicium


Postumius Milioniam oppugnare adortus vi primo atque impetu, dein, postquam ea parum procedebant, opere, vineis demum iniunctis muro cepit.

postumus milionia oppugnaris adorior vis primus atque impetus deinde postquam is parum procedo opus vinea demum injungo murus capio


an, si illi Galli essent, cum quibus milliens vario eventu in Italia pugnatum est, quantum in imperatore vestro fuit, nuntius illinc redisset?

an si ille gallus sum cum qui millies vario evenio in italia pugno sum quantus in imperator vester sum nuntius illinc redeo


tribuni consulari potestate erant Ap. Claudius Crassus, Sp. Nautius Rutilus, L. Sergius Fidenas, Sex. Iulius Iulus. spectaculum comitate etiam hospitum, ad quam publice consenserant, advenis gratius fait. fuit.

tribunus consularis potestas sum ap claudus crassus spurius nautius rutilus l sergius fidena sex iulius iulus spectaculum comitas etiam hospes ad quam publicus consentio advenio gratus fait sum


Numitor inter primum tumultum hostis invasisse urbem atque adortos regiam dictitans, cum pubem Albanam in arcem praesidio armisque obtinendam avocasset, postquam iuvenes perpetrata caede pergere ad se gratulantes vidit, extemplo advocato concilio scelera in se fratris, originem nepotum, ut geniti, ut educati, ut cogniti essent, caedem deinceps tyranni seque eius auctorem ostendit.

numitor inter primus tumultus hostis invado urbs atque adorior regia dictito cum pubes albana in arx praesidium armus obtineo avocasset postquam juvenis perpetro caedes pergo ad sui gratulor video extemplo advoco concilio scelus in sui frater origo nepos ut gigno ut educo ut cognosco sum caedes deinceps tyrannus sequor is auctor ostendo


utraque re satis experta tum demum consules: “ne praedictum negetis, patres conscripti, adest ingens seditio. postulamus, ut ii, qui maxime ignaviam increpant, adsint nobis habentibus dilectum. acerrimi cuiusque arbitrio, quando ita placet, rem agemus.” redeunt in tribunal;

uter res satis experior tum demum consul ne praedico nego pater conscribo adsum ingens seditio postulo ut is qui magnus ignavio increpo adsum nos habeo dilectus acer quisque arbitrium quando ita placeo res ago redeo in tribunal


pertinacius pro vallo pugnarunt. retenti in portis valloque, quae se impetu ipso capturos crediderant, Romani, postquam tandem perruperunt, ab ira graviorem ediderunt caedem.

pertinax pro vallo pugno retendo in porta vallo qui sui impetus ipse capio credo romanus postquam tandem perrumpo ab ira gravis edo caedes


Quinctius sedato tumultu, quem terror subitus exciverat, cum manere in tentoriis quietum militem iussisset, Hernicorum cohortem in stationem educit, cornicines tubicinesque in equos inpositos canere ante vallum iubet sollicitumque hostem ad lucem tenere.

quintius sedo tumultus qui terror subeo excio cum maneo in tentorius quiesco miles iubeo hernicus cohors in statio educo cornicen tubicinesque in equus inpono cano ante valles iubeo sollicitus hostis ad lux teneo


a quibus cum dilectus intentius quam adversus finitima bella haberetur, exploratores missi attulerunt quieta omnia apud Gallos esse.

ab qui cum delectus intendo quam adverro finitimus bellum habeo explorator mitto affero quietus omnis apud galli sum


inde collegae scripsit, ut militum novorum ei parti, quae scripta in Histriam provinciam esset, ediceret, Aquileiam ut conveniret, ne quid se Romae teneret, quo minus votis nuncupatis paludatus ab urbe exiret.

inde collega scribo ut miles novum is pario qui scribo in histria provincia sum edico aquileia ut convenio ne quis sui roma teneo quo paruus voveo nuncupo paludatus ab urbs exeo


ibi tribus sententiis certaturn certatum; est; una de pace legatos ad Scipionem decernebat, altera Hannibalem ad tuendam ab exitiabili bello patriam revocabat, tertia Romanae in adversis rebus constantiae erat:

ibi tres sententia certaturn certas sum unus de pax legatus ad scipio decerno alter hannibal ad tueor ab exitiabilis bellum patria revoco tertius romanus in adverro res constantia sum


quod procul a flumine et magis sub monte steterat, Romam omnes petiere et ne clausis quidem portis urbis in arcem confugerunt.

qui procul ab flumen et magis sub mons sto roma omnis peto et ne claudo quidem porta urbs in arx confugio


absumptis enim frugum alimentis carnisque omnis generis quadrupedum suetae insuetaeque, postremo coriis herbisque et radicibus et corticibus teneris strictisque foliis vixere,

absumo enim frugum alimentum caro omnis genus quadrupedus suesco insuetaeque postremo corius herba et radix et cortex teneo stringo folium vivo


militares homines et stipendia iusta et corpora et aetate et adsiduis laboribus confecta habere; nihil recusare tamen, quo minus operam rei publicae dent. id tantum deprecari, ne inferiores iis ordines, quam quos, cum militassent, habuissent, adtribuerentur.

militaris homo et stipendium iustus et corpus et aetas et assiduus labor conficio habeo nihil recusaris tamen quo paruus opera res publicus do is tantus deprecor ne inferus is ordo quam qui cum milito habeo adtribuo


confertis et uno agmine impetum facientibus resistere Macedonas non posse, ex tot castellis aliquanto altioribus ac munitioribus, quae validis praesidiis insedissent, priore anno deiectos.

confero et unus agmen impetus facio resisto macedonas non possum ex tot castellum aliquantus alo atque munio qui validus praesidium insedeo prior annus deicio


quod ad me attinet, extemplo hinc domum abire in animo est, ne cuius facti dictive contagione praesens violer.” haec locutus abiit.

qui ad ego attineo extemplo hinc domus abeo in animus sum ne qui facio dictive contagio praesens violer hic loquor abeo


orationem Tulli exceperunt preces multitudinis, et undique, ut signum daret, ut capere — arma iuberet, clamabant.

oratio tullius excipio prex multitudo et undique ut signum do ut capio arma iubeo clamo


remittentibus tribunis plebis comitia per interregem sunt habita creatique tribuni militum L. Furius, A. Manlius, Ser. Sulpicius, Ser. Cornelius, P. et C. Valerii. haudquaquam tam oboedientem in dilectu quam in comitiis plebem habuere;

remitto tribunus plebs comitium per interregem sum habeo creo tribunus miles l furius ab manlius seruius sulpicius seruius cornelius p et que valerius haudquaquam tam oboedio in delectus quam in comitium plebs habeo


Scipio conlaudato fratre cum, quanto poterat verborum honore, Carthagini ab se captae captam ab eo Orongim Orongin aequasset,

scipio conlaudo frater cum quantus possum verbum honor carthago ab sui capio capio ab is orongim orongin aequo


Tarentini Romanos ad diripiendam urbem credere coortos; Romanis seditio aliqua cum fraude videri ab oppidanis mota.

tarentinus romanus ad diripio urbs credo coorior romanus seditio aliqui cum fraus video ab oppidanus moueo


multa alia in Scipionis exitu maxime vitae dieque dicta, morte, funere, sepulcro, in diversum trahunt, ut, cui famae, quibus scriptis adsentiar, non habeam.

multus alius in scipio exeo magnus vita dius dictum mors funus sepulcrum in diverto traho ut qui fama qui scribo adsentio non habeo


cum classem tam infesta statio accepit tum et oppidum alia parte clausum mari, alia ab terra egregie munitum praesidioque valido firmatum et praecipue fide praefectorum principumque, quae fluxa et vana apud Oreum fuerat, stabile atque inexpugnabile fuit.

cum classis tam infestus statio accipio tum et oppidum alius pars claudo mare alius ab terra egregius munio praesidium validus firmo et praecipuus fides praefector princeps qui fluo et vanus apud oreus sum stabilis atque inexpugnabilis sum


semper ego plebem Romanam militiae domique, privatus, in magistratibus parvis magnisque, aeque tribunus ac consul, eodem tenore per omnes deinceps consulatus colo atque colui.

semper ego plebs romanus militia domus privo in magistratus parvus magnus aequus tribunus atque consul idem tenor per omnis deinceps consulatus colo atque colo


responsum regulo est facere patrem eius Masinissam, quod virum gratum bonumque facere deceat, ut pretium honoremque debito beneficio addat.

responsum regulus sum facio pater is masinissa qui vir gratus bonus facio decet ut pretium honoro debeo beneficium addo


L. Cincius Alimentus qui captum se ab Hannibale scribit, maxime auctor moveret, nisi confunderet numerum Gallis Liguribusque additis:

l cincius alimentus qui capio sui ab hannibal scribo magnus auctor moveo nisi confundo numerus gallus ligur addo


restitui iudiciaque facta tolli placuit, Lacedaemonein Lacedaemonem manere in Achaico concilio scribique id decretum et consignari a Lacedaemoniis et Achaeis. Legatus legatus in Macedoniam Q. Marcius est missus,

restituo judicium facio tollo placeo lacedaemonein lacedaemon maneo in achaicus concilio scribo is decretum et consignaris ab lacedaemonius et achaeus legatus legatus in macedonia q marcius sum mitto


Fabius Maximus abscedi a Capua terrerique et circumagi ad nutus comminationesque Hannibalis flagitiosum ducebat:

fabius magnus abscedo ab capua terreo et circumago ad nutus comminatio hannibal flagitiosus duco


ibi egressi praesidio levi navibus relicto vicos expugnant, inflammant tecta, hominum pecudumque praedas agunt et dulcedine praedandi longius usque a navibus procedunt. Haec haec ubi Patavium sunt nuntiata —

ibi egredior praesidium levis navis relinquo vicus expugno inflammo tectum homo pecus praeda ago et dulcedo praedor longus usque ab navis procedo hic hic ubi patavium sum nuntio


etsi meae partes exquirendae magis sententiae quam dandae sunt, tamen, cum videam Privernates vicinos Samnitibus esse, unde nunc nobis incertissima pax est, quam minimum irarum inter nos illosque relinqui velim.”

etsi meus pars exquiro magis sententia quam do sum tamen cum video privernates vicinus samnites sum unde nunc nos incertus pax sum quam paruus ira inter nos ille relinquo volo


et ad primum incursum coniectumque telorum aversos usque ad litus cum multa caede persequuntur;

et ad primus incursus conicio telum averto usque ad litus cum multus caedes persequor


plures caesi quia equos conscendendi equitibus spatium non fuerat, et quia perculsis acriter institerunt Romani; nec ante abscessum est, quam castris quoque exuerunt hostem.

multus caedo quia equus conscendo eques spatium non sum et quia percello acer insto romanus neque ante abscedo sum quam castrum quoque exuo hostis


quae e re sua essent, sed suaserint, quae nobis censerent utilia esse.

qui e res suus sum sed suadeo qui nos censeo utilis sum


se Romam eadem nuntiatum missos. per quos stetisset, quo minus belli finis fieret, adversus eos quid sibi faciendum esset, Rhodios consideraturos esse.

sui roma idem nuntio mitto per qui sto quo paruus bellum finis fio adverro is quis sui facio sum rhodii considero sum


et cum parum procederet inceptum, per colloquia principum oppidanos temptabat rex, ut urbem dederent,

et cum parum procedo incipio per colloquium princeps oppidanus tento rex ut urbs dedo


ne quid interim, dum traicio, dum expono exercitum in Africa, dum castra ad Carthaginem promoveo, res publica hic detrimenti capiat, quod tu, Q. Fabi, cum victor tota volitaret Italia Hannibal,

ne quis interim dum traicio dum expono exercitus in africanus dum castrum ad carthago promoveo res publicus hic detrimentum capio qui tu q fabius cum victor totus volito italia hannibal


nam ut exercitu deleto ita iustitium indictum, custodiae in portis, vigiliae vicatim actae, arma tela in muros congesta.

nam ut exercitus deleo ita justitium indico custodia in porta vigilia vicatim ago arma telum in murus congero


aegre id permittente Attalo, quippe qui centum equitibus adversus sescentos, mille peditibus cum quattuor milibus pugnaturum cerneret, porta egressus haud procul statione hostium, occasionem opperiens, consedit.

aeger is permitto attalus quippe qui centum eques adverro sescenti mille pedes cum quattuor mille pugno cerno porto egredior haud procul statio hostis occasio opperior consido


decemvir item sacris faciundis in locum Ti. Semproni C. F. Longi Ti. Sempronius Ti. F. Longus suffectus. M. Marcius rex sacrorum mortuus est et M. Aemilius Papus maximus curio; neque in eorum locum sacerdotes eo anno suffecti.

decemvir item sacrum facio in locus tiberius sempronius que f longus tiberius sempronius tiberius f longus sufficio m marcius rex sacer mortuus sum et m aemilius papus magnus curio neque in is locus sacerdos is annus sufficio


Acharras per deditionem receperunt.


nam modo ne iuvaret bello Romanos terra marique, modo pacis patrandae cum Romanis paciscebatur mercedem: ne bello interesset, mille talenta, ut pacem conciliaret, mille et quingenta.

nam modo ne juvo bellum romanus terra mare modo pax patro cum romanus pacisco merces ne bellum intersum mille talentum ut pax concilio mille et quingenti


porta ad Hispanorum oppidum versa numquam nisi frequentes, pars tertia fere, cuius proxima nocte vigiliae in muris fuerant,

porto ad hispanus oppidum verso numquam nisi frequens pars tertius fere qui propior nox vigilia in murus sum


et A. Sempronio consulibus magna vis frumenti ex Sicilia advecta, agitatumque in senatu, quanti plebi daretur.

et ab sempronius consul magnus volo frumentum ex sicilia adveho agito in senatus quantus plebs do


ira provinciae ereptae praetorem magistratu abdicare se conantem patres auctoritate sua deterruerunt et, ut ius inter peregrinos diceret, decreverunt.

ira provincia eripio praetor magistratus abdicaris sui conor pater auctoritas suus deterreo et ut ius inter peregrinus dico decerno


indutiisque datis in duos menses, et ipsos mittere singulos legatos ad senatum edocendum, ne fraude regis caperetur, placuit.

indutiae do in duo mensis et ipse mitto singuli legatus ad senatus edoceo ne fraus rex capio placeo


Dinocrates quingentos Macedonas dextro cornu, laevo Agrianas locat, in medium accipit contractos ex castellorum — Cares maxime erant — praesidiis, equites cornibus circumdat et Cretensium auxiliares Thracumque.

dinocrates quingenti macedonas dexter cornu laevus agrianas loco in medius accipio contraho ex castellum caris magnus sum praesidium eques cornu circumdo et cretensis auxiliaris thracus


eam magis adducor ut credam irae causam exercitui fuisse, quam quod in urbe nuper direpta coloniaque nova minus praedicatione tribuni praedae fuerit.

is magis adduco ut credo ira causa exercitus sum quam qui in urbs nuper direptor colonia novo paruus praedicatio tribunus praeda sum


ceterum quod celeritate itineris profectum erat, id mora ad Placentiam, dum frustra obsidet magis quam oppugnat, conrupit.

ceterum qui celeritas iter proficiscor sum is mora ad placentia dum frustra obsido magis quam oppugno conrumpo


in Macedoniam primi nominati: A. Postumius Luscus, C. Claudius, ambo illi censorii, Q. Fabius Labeo, Q. Marcius Philippus, C. Licinius Crassus, collega in consulatu Pauli, tum prorogato imperio provinciam Galliam habebat.

in macedonia primus nomino ab postumus luscus que claudus ambo ille censorius q fabius labeo q marcius philippus que licinius crassus collega in consulatus paulis tum prorogo imperium provincia gallia habeo


filium Gala Masinissam habebat septemdecem annos natum, ceterum iuvenem ea indole, ut iam tum appareret maius regnum opulentiusque, quam quod aecepisset, facturum.

filius galeo masinissa habeo septemdecem annus natus ceterum juvenis is indoles ut iam tum appareo magnus regnum opulens quam qui aecepisset facio


qui stupris aut caedibus violati erant, qui falsis testimoniis, signis adulterinis, subiectione testamentorum, fraudibus aliis contaminati, eos capitali poena adficiebant.

qui stuprum aut caedes violo sum qui falsum testimonium signum adulterinus subiectio testamentor fraus alius contamino is capitalis poena afficio


his auditis clamor cum ingenti plausu ortus; ludis relictis domos magna pars hominum ad coniuges liberosque laetum nuntium portabant.

hic audio clamor cum ingens plaudo ortus ludus relinquo domus magnus pars homo ad coniunx liber laetus nuntius porto


et contrahendae naves erant ad exercitum traiciendum. transgressi Maeandrum ad Hieran Comen pervenerunt.

et contraho navo sum ad exercitus traicio transgredior maeander ad hiera come pervenio


consilio etiam Sabini vires adiuvere; nam cum aequassent aciem, duo extra ordinem milia, quae in sinistrum cornu Romanorum in ipso certamine inpressionem facerent, tenuere.

consilium etiam sabinum vireo adjuvo nam cum aequo acies duo extra ordo mille qui in sinister cornu romanus in ipse certamen inpressio facio teneo


septem milia quadringenti caesi, capta minus tria milia hominum. praeda, quae plurima fuit congestis Samnitium rebus in urbes paucas, militi concessa est.

septem mille quadringenti caedo capio paruus tres mille homo praeda qui multus sum congero samnites res in urbs paucus miles concedo sum


Villio Sardinia evenit. Lentulus consul novas legiones scribere iussus, Villius a P. Sulpicio exercitum accipere;

villius sardinia evenio lentulus consul novo legio scribo iubeo villius ab p sulpicius exercitus accipio


tanta velocitas ipsis tamque docile equorum genus est. cum hoc modo instructi starent, imperatorum utriusque partis haud ferme dispares spes erant; nam ne minimum quidem aut numero aut genere militum hi aut illi praestabant; militibus longe dispar animus erat.

tantus velocitas ipse tam docilis equus genus sum cum hic modo instruo sto imperator uterque pars haud ferme disparis spes sum nam ne paruus quidem aut numerus aut genus miles hic aut ille praesto miles longus dispar animus sum


dimicantibus iis legio quinta supervenit; deinde, ut quaeque potuerant, copiae adfluebant.

dimico is legio quintus supervenio deinde ut quisque possum copia affluo


id erat sanctius apud illos consilium maximaque ad ipsum senatum regendum vis. qui ubi in castra Romana et in praetorium pervenerunt, more adulantium — accepto, credo, ritu ex ea regione, ex qua oriundi erant — procubuerunt.

is sum sancio apud ille consilium magnus ad ipse senatus rego volo qui ubi in castrum romanus et in praetorium pervenio mos adulo accipio credo ritus ex is regio ex qui orior sum procumbo


A. Cornelio noui novi milites, conscripti priore anno ex senatus consulto a L. Quinctio consule, dati sunt, iussusque tueri omnem oram circa Tarentum Brundisiumque.

ab cornelius nouus nosco miles conscribo prior annus ex senatus consultum ab l quintius consul do sum jubeo tueor omnis ora circa tarentus brundisium


dedamur per fetiales nudi vinctique; exsolvamus religione populum, si qua obligavimus, ne quid divini humanive obstet, quo minus iustum piumque de integro ineatur bellum.

dedo per fetial nudus vincio exsolvamus religio populus si qui obligavimus ne quis divinus humanive obsto quo paruus iustus pius de integer ineo bellum


nec Capua ipsa crimine caruit; quin Romam quoque et ad principum quosdam inquirendo ventum est. ceterum Ausonum gens proditione urbium, sicut Sora, in potestatem venit.

neque capua ipse crimen careo quin roma quoque et ad princeps quidam inquiro venio sum ceterum auson gens proditio urbs sicut sora in potestas venio


quoad capite aperto est ductus contionabundus incessit ad circumfusam undique multitudinem vociferans: “ Habetis habetis libertatem, Campani, quam petistis; foro medio, luce clara, videntibus vobis nulli Campanorum secundus vinctus ad mortem rapior.

quoad caput aperio sum duco contionabundus incedo ad circumfundo undique multitudo vocifero habeo habeo libertas campanus quam peto forum medium lux clarus video tu nullus campanus secundus vincio ad mors rapio


qui cum multis circa finitimos populos legationibus terra marique nequiquam missis, nisi quod ex Etruria haud ita multum frumenti advectum est, nullum momentum annonae fecisset et revolutus ad dispensationem inopiae,

qui cum multus circa finitimi populus legatio terra mare nequiquam mitto nisi qui ex etruria haud ita multus frumentum adveho sum nullus momentum annona facio et revolvo ad dispensatio inopia


nihil opus esse regi duce Hannibale; comite et consiliario eodem ad bellum uti posse.

nihil opus sum rex dux hannibal comes et consiliarius idem ad bellum uti possum


at in parte altera senatus de secessione in domum privatam plebis, forte etiam in arce positam, et inminenti mole libertati agitat.

at in pars alter senatus de secessio in domus privo plebs fors etiam in arx pono et inminenti moles libertas agito


C. Aurunculeio eaedem in Sardinia legiones, quibus P. Manlius Volso ear eam provinciam obtinuerat, decretae.

que aurunculeius idem in sardinia legio qui p manlius vulso ear is provincia obtineo decerno


nuntiant in castra ceteri praecipitatum in insidias esse; Siccium egregie pugnantem militesque quosdam cum eo amissos.

nuntio in castrum ceterus praecipitas in insidiae sum siccium egregius pugno milito quidam cum is amitto


ita dimissis, quo minus consules velle credunt, crescit ardor pugnandi. accendunt insuper hostes ferocius multo, ut statuisse non pugnare consules cognitum est:

ita dimitto quo paruus consul volo credo cresco ardor pugno accendo insuper hostis ferox multus ut statuo non pugno consul cognosco sum


alius adventus hostium fuit proximo anno agris terribilior quam urbi:

alius advenio hostis sum propior annus ager terribilis quam urbs


quibus emerita stipendia sint, milites dimittantur, veteribus militibus tirones immisceantur, an deductis de provincia veteribus legionibus novas conscribendi et mittendi, cum contemptum tirocinium etiam mitiores barbaros excitare ad rebellandum possit? dictu quam re facilius est provinciam ingenio ferocem,

qui emereo stipendium sum miles dimitto vetus miles tiro immisceo an deduco de provincia vetus legio novo conscribo et mitto cum contemno tirocinium etiam mitis barbarus excitaris ad rebello possum dico quam res facilis sum provincia ingenium ferox


additum decreto, si quis quid postea, quod ad notam ignominiamque Philippi pertineret, ferret,

addo decretum si quis quis postea qui ad nota ignominia philippus pertineo fero


is tunc Taurea, cum diu perlustrans oculis obequitasset hostium turmis, tandem silentio facto, ubi esset Claudius Asellus, quaesivit et,

is tunc taureus cum diu perlustro oculus obequito hostis turma tandem silentium facio ubi sum claudus asellus quaero et


qui si universa acie in frontem adversus instructam phalangem concurrissent, quod Paelignis principio pugnae incaute congressis adversus caetratos evenit, induissent se hastis nec confertam aciem sustinuissent.

qui si universus acies in frons adverro instruo phalanx concurro qui peligni principium pugna incautus congredior adverro caetrati evenio induo sui hasta neque confercio acies sustineo


pauca ab ipso Quinctio adiecta, fidem magis Romanam quam arma aut opes extollente verbis.

paucus ab ipse quintius adiicio fides magis romanus quam arma aut ops extollo verbum


quamquam et ex adverso terrebat tanta vis navium cum ingenti sono fluminis et clamore vario nautarum militumque, et qui nitebantur perrumpere impetun impetum fluminis et qui ex altera ripa traicientes suos hortabantur;

quamquam et ex adverso terreo tantus volo navis cum ingens sonus flumen et clamor vario nautaris miles et qui niteo perrumpo impetun impetus flumen et qui ex alter ripa traicio suus horto


auxit eam iram, postquam ab collegis arcessitus propter seditiones tribunicias in urbem revertit, audita vox eius in contione stolida ac prope vecors, qua M. Sextio tribuno plebis legem agrariam ferenti, simul, Bolas quoque ut mitterentur coloni, laturum se dicenti — dignum enim esse, qui armis cepissent, eorum urbem agrumque Bolanum esse — “malum quidem militibus meis” inquit, “nisi quieverint.” quod auditum non contionem magis quam mox patres offendit.

augeo is ira postquam ab collega arcesso propter seditio tribunicius in urbs revorto audio vox is in contio stolidus atque prope vecors qui m sestius tribunus plebs lex agrarius fero simul bola quoque ut mitto colonus fero sui dico dignus enim sum qui arma capio is urbs ager bolanus sum malus quidem miles meus inquam nisi quiesco qui audio non contio magis quam mox pater offendo


et ita se res habet: ad id, quod ne timeatur fortuna facit, minime tuti sunt homines, quia, quod neglexeris, incautum atque apertum habeas.

et ita sui res habeo ad is qui ne timeo fortuna facio paruus tueor sum homo quia qui neglego incautus atque aperio habeo


Valerio, quod perseverantior in iis caedendis in fuga fuit, triumphus, Manlio, ut ovans ingrederetur urbem, decretum est. eodem anno novum bellum cum Volsiniensibus exortum; quo propter famem pestilentiamque in agro Romano ex siccitate caloribusque nimiis ortam exercitus duci nequivit. ob quae Volsinienses Sappinatibus adiunctis superbia inflati ultro agros Romanos incursavere;

valerius qui persevero in is caedo in fuga sum triumphus manlius ut ovo ingredior urbs decretum sum idem annus novus bellum cum volsiniensibus exortus quo propter fames pestilentia in ager romanus ex siccitas calor nimius orior exercitus duco nequeo ob qui volsiniensis sappinatibus adjungo superbia inflo ultro ager romanus incurso


haec ubi inter signa peditum dicta dedit, advolat deinde ad equites: “agite, iuvenes,” inquit, “praestate virtute peditem, ut honore atque ordine praestatis! praestatis.

hic ubi inter signum pedes dictum do advolo deinde ad eques ago juvenis inquam praestas virtus pedito ut honor atque ordo praestas praestas


in interiorem partem aedium abductam socru adhibita consul, si vera dicere inducere in animum posset, negat perturbari debere; fidem vel a Sulpicia, tali femina, vel ab se acciperet;

in interior pars aedes abduco socrus adhibeo consul si verus dico induco in animus possum nego perturbaris debeo fides vel ab sulpicius talis femina vel ab sui accipio


nexi, vincti solutique, se undique in publicum proripiunt, inplorant Quiritium fidem. nullo loco deest seditionis voluntarius comes; multis passim agminibus per omnes vias cum clamore in forum curritur.

necto vincio solvo sui undique in publicus proripio inplorant quiris fides nullus locus desum seditio voluntarius comes multus passim agmen per omnis via cum clamor in forum curro


Amiterni terrain terram pluvisse, Formiis portam murumque de caelo tacta et, quod maxime terrebat, consulis Cn. Domiti bovem locutum “Roma, cave tibi.”

amiternum terrain terra pluvisse formiae porta murus de caelum tango et qui magnus terreo consul cn domitius bos loquor roma caveo tu


Rhodiorum sociorumve quae aedes aedificiaque intra fines regni Antiochi sunt, quo iure ante bellum fuerunt, eo Rhodiorum sociorumve sunto;

rhodius sociorumve qui aedes aedificium intra finis regnum antiochus sum quo ius ante bellum sum is rhodius sociorumve sum


equis maxime consternatis, quidquid adiecissent ipsi terroris, satis ad perniciem fore rati, diversis rupibus, iuxta in vias ac devia adsueti, decurrunt.

equus magnus consterno quisquis adicio ipse terror satis ad pernicies sum reor diverto rupes iuxta in via atque devius assuesco decurro


angebant ingentis spiritus virum Sicilia Sardiniaque amissae: nam et Siciliam nimis celeri desperatione rerum concessam et Sardiniam inter motum Africae fraude Romanorum stipendio etiam i insuper inposito interceptam.

ango ingens spiritus vir sicilia sardinia amitto nam et sicilia nimis celer desperatio res concedo et sardinia inter motus africa fraus romanus stipendium etiam eo insuper inpono intercipio


haesere omnia tela haud difficili ex propinquo in tanta corpora ictu et tam conferta turba. sed ut non omnes vulnerati sunt, ita in quorum tergis infixa stetere pila, ut est genus anceps, in fugam versi etiam integros avertere.

haereo omnis telum haud difficilis ex propinquo in tantus corpus ictus et tam confercio turba sed ut non omnis vulnero sum ita in qui tergeo infigo sto pilum ut sum genus anceps in fuga verro etiam integer averto


kalendis Quinctilibus magistratum occepere L. Lucretius, Ser. Sulpicius, M. Aemilius, L. Furius Medullinus septimum, Agrippa Furius, C. Aemilius iterum. ex his L. Lucretio

kalendae quinctilis magistratus occipio l lucretius seruius sulpicius m aemilius l furius medullinus septimus agrippa furius que aemilius iterum ex hic l lucretius


sed eventus docuit fortes fortunam iuvare. bellum ex auctoritate patrum populus adversus Vestinos iussit.

sed evenio doceo fortis fortuna iuvaris bellum ex auctoritas pater populus adverro vestini iubeo


velut ex conposito ibi obvium habuere hostem, ubi et vastare ipsi Samnitium agrum prohiberentur et egredi inde in pacata sociorumque populi Romani fines Samnitem prohiberent.

velut ex compositum ibi obvius habeo hostis ubi et vastaris ipse samnites ager prohibeo et egredior inde in paco socius populus romanus finis samnitem prohibeo


tantum hominum demortuum esse, tantum ubique aegrorum consults consules renuntiaverint, ut is numerus effici militum non potuerit.

tantus homo demorior sum tantus ubique aeger consults consul renuntiaverint ut is numerus efficio miles non possum


ceterum neque transilire nec moliri onera obiecta nec caedere stipatas clitellas ipsisque obrutas sarcinis facile erat.

ceterum neque transeo neque molior onus objecto neque caedo stipo clitellae ipse obruo sarcina facilis sum


extrema eius oratio adversus Achaeos fuit, in qua orsus ab Antigoni primum, suis deinde erga gentem ear eam meritis, recitari decreta eorum iussit omnis divinos humanosque honores complexa atque eis obiecit recens decretum,

exter is oratio adverro achaeus sum in qui ordior ab antigonus primus suus deinde erga gens ear is meritum recitaris decretum is iubeo omnis divinus humani honor complector atque is obiacio recens decretum


decretoque cautum, ne quod ante concilium fieret nequiquam Veiente populo querente eandem, qua Fidenae deletae sint, inminere Veis fortunam.

decerno caueo ne qui ante concilium fio nequiquam veiens populus queror idem qui fidena deleo sum inmino via fortuna


dona tulere togam et tunicam purpuream, sellam eburneam, pateram ex quinque pondo auri factam. protinus et alios Africae regulos iussi adire.

donum fero toga et tunica purpureus sella eburneam patera ex quinque pondo aurum facio protinus et alius africa regulus iubeo adeo


haud parva res sub titulo prima specie minime atroci ferebatur, sed quae patriciis omnem potestatem per clientium suffragia creandi, quos vellent, tribunos auferret.

haud parvus res sub titulus primus species paruus atrox fero sed qui patricius omnis potestas per cliens suffragium creo qui volo tribunus aufero


seu disceptare seu rogare senatum mallent, quam populum Romanum cum Antiocho lanistis Aetolis non sine magno motu generis humani et pernicie Graeciae dimicare? nec ullos prius cladem eius belli sensuros, quam qui movissent.

seu disceptaris seu rogo senatus malo quam populus romanus cum antiochus lanista aetolus non sine magnus motus genus humanus et pernicies graecia dimicaris neque ullus prior clades is bellum sentio quam qui moveo


duae legiones duabus principalibus portis signa efferre iussae.

duo legio duo principal porta signum effero jubeo


cum praeter vim et caedem nihil cuiquam occureret, earn eam autem ingentis dimicationis fore appareret, turn tum M. Menenius et Q. Publilius tribuni plebis: “quid patrum et plebis certamen facimus,

cum praeter vis et caedes nihil quisquam occureret earn is autem ingens dimicatio sum appareo turn tum m menenius et q publilius tribunus plebs quis pater et plebs certamen facio


dedit sociis navalibus in singulos denarios septuagenos quinos, gubernatoribus, qui in navibus fuerant, duplex, magistris navium quadruplex.

do socius naval in singuli denarius septuageni quini gubernator qui in navis sum duplex magister navis quadruplex


mille pedites Alexameno dati sunt et triginta delecti ex iuventute equites. iis a praetore Damocrito in consilio arcano gentis,

mille pedito alexamenus do sum et triginta deligo ex iuventus eques is ab praetor damocrito in consilium arcanus gens


qua simul absterso pulvere ac sudore velatus processit, dictatorem eum legati gratulantes consalutant, in urbem vocant, qui terror sit in exercitu, exponunt.

qui simul abstergeo pulvis atque sudor velo procedo dictator is legatus gratulor consaluto in urbs voco qui terror sum in exercitus expono


hae causae aperuerant Alpes Hasdrubali.


Aristaenus et Xenophon. inter hos Romanus ad extremum litus progressus, cum rex in proram navis in ancoris stantis processisset,

aristaenus et xenophon inter hic romanus ad exter litus progredior cum rex in prora navus in ancora sto procedo


ita Achradina quoque primo impetu capitur, praetorumque nisi qui inter tumultum effugerunt omnes interficiuntur.

ita achradina quoque primus impetus capio praetor nisi qui inter tumultus effugio omnis interfacio


dictis facta amiciora adiecit: obsidum quod reliquum erat reddidit, agrum Veientem foedere ad Ianiculum icto ademptum restituit.

dictum facio amicus adiicio obses qui reliquus sum reddo ager veiens foedus ad ianiculis icio adimo restituo


sexto ubi, quid vellet parens quidve praeciperet tacitis ambagibus, patuit, primores civitatis criminando alios apud populum, alios sua ipsos invidia opportunos interemit.

sextus ubi quis volo parens quis praecipio taceo ambages pateo primoris civitas criminor alius apud populus alius suus ipse invidia opportunus interimo


at ille arma omnibus ademit, oppidum diruit, ipsos bonaque eorum vendidit; litterasque senatui de rebus ab se gestis misit.

at ille arma omnis adimo oppidum diruo ipse bonus is vendo littera senatus de res ab sui gero mitto


inter ipsum pugnae tempus decem naves regiae cum praefecto Isidoro ad Thronium in sinu Maliaco stabant. eo gravis vulneribus Alexander Acarnan, nuntius adversae pugnae, cum perfugisset, trepidae inde recenti terrore naves Cenaeum Euboeae petierunt.

inter ipse pugna tempus decem navo regia cum praeficio isidorus ad thronium in sinus maliaco sto is gravis vulnus alexander acarnan nuntius adverro pugna cum perfugio trepidus inde recens terror navo cenaeum euboea peto


ex campestribus vicis agrisque frequentes demigrare et cum coniugibus ac liberis, quae ferre atque agere possint, prae se agentis portantisque Olympum montem petere, ut inde armis locorumque situ sese tueantur.

ex campestre vicus ager frequens demigraris et cum conjunx atque liber qui fero atque ago possum prae sui ago porto olympus mons peto ut inde arma locus sino sui tueor


quae quamquam foeda visu erant, stetit parumper tamen Hannibal ac suos continuit, ne tumultum ac trepidationem augeret;

qui quamquam foedus video sum sto parumper tamen hannibal atque suus contineo ne tumultus atque trepidatio augeo


esse etiam nunc tolerando certamini legatum nec se procul abesse periculi vindicem, quam maxime vult fatigari hostem, ut integris adoriatur viribus fessos.

sum etiam nunc tolero certamen legatus neque sui procul absum periculum vindico quam magnus volo fatigo hostis ut integer adorio vis fatisco


pauci armis abiectis pars Tegeam pars Megalen polin perfugiunt; ibi comprensi a magistratibus sub corona venierunt.

paucus arma abicio pars tegea pars megale polio perfugio ibi comprensi ab magistratus sub corona venierunt


centuriati pedites coniurabant sese fugae atque formidinis ergo non abituros neque ex ordine recessuros nisi teli sumendi aut aptandi et aut hostis feriendi aut civis servandi causa.

centurio pedito conjuro sui fuga atque formido ergo non abeo neque ex ordo recedo nisi telis sumo aut apto et aut hostis ferio aut civis servo causa


nunc de ipsa condicione dicere militantium libet. quam orationem non apud vos solum, sed etiam in castris si habeatur, ipso exercitu disceptante aequam arbitror videri posse. in qua, si mihi ipsi nihil, quod dicerem, in mentem venire posset, adversariorum certe orationibus contentus essem. negabant nuper danda esse aera militibus,

nunc de ipse condicio dico milito libet quam oratio non apud tu solus sed etiam in castrum si habeo ipse exercitus discepto aequus arbitror video possum in qui si ego ipse nihil qui dico in mens venio possum adversarius certus oratio contineo sum nego nuper do sum aes miles


nec ad perniciem nostram Carthaginiensi utique aut duce aut exercitu opus esse; ab Turdulis nos, veterrimis hostibus, qui prioris quoque excidii causa nobis fuerant, extingui posse:

neque ad pernicies noster carthaginiensis utique aut dux aut exercitus opus sum ab turdulis nos vetus hostis qui prior quoque excidium causa nos sum extingui possum


A. Terentius Varro ad custodiendum iter eorum missus, denuntiatumque, si qua deinde legatio ex Aetolis, nisi permissu imperatoris, qui ear eam provinciam obtineret, et cum legato Romano venisset Romam, pro hostibus omnis futuros. ita dimissi Aetoli.

ab tero varro ad custodio iter is mitto denuntio si qui deinde legatio ex aetolus nisi permitto imperator qui ear is provincia obtineo et cum legatus romanus venio roma pro hostis omnis sum ita dimitto aetolus


maiestas imperil imperii perpetuane esset, non esse in sua potestate;

maiestas imperil imperium perpetuus sum non sum in suus potestas


sub hoc sacramento sex et triginta annos militavi; hoc me in pace patria mea expulit; hoc patria extorrem in tuam regiam adduxit; hoc duce, si tu spem mear meam destitueris, ubicumque vires, ubi arma esse sciam, inveniam, toto orbe terrarum quaerens, aliquos Romanis hostis.

sub hic sacramentum sex et triginta annus milito hic ego in pax patria meus expello hic patria extorris in tuus regia adduco hic dux si tu spes mear meus destituo ubicumque vireo ubi arma sum scio invenio totus orbis terra quaero aliquis romanus hostis


fustuarium meretur, qui signa relinquit aut praesidio decedit; auctores signa relinquendi et deserendi castra non uni aut alteri militi, sed universis exercitibus palam in contione audiuntur;

fustuarium mereo qui signum relinquo aut praesidium decedo auctor signum relinquo et desero castrum non unus aut alter miles sed universus exercitus palam in contio audio


praetores deinde provincias sortiti, M. Fulvius Centumalus urbanam, L. Scribonius Libo peregrinam, L. Valerius Tappo Siciliam, Q. Salonius Sarra Sardiniam, M. Baebius Tamphilus Hispaniam citeriorem, A. Atilius Serranus ulteriorem.

praetor deinde provincia sortio m fulvus centumalus urbanus l scribonius libo peregrinus l valerius tappo sicilia q salonius sarra sardinia m baebius tamphilus hispania citer ab atilius serranus ulter


retinuerat pro obsidibus, et praeter quingentos Macedonas mixtosque ex omni genere auxiliorum octingentos,

retineo pro obsidibus et praeter quingenti macedonas misceo ex omnis genus auxilia octingenti


quia fama erat magnum navalem apparatum eo anno Carthagine esse, ducentis navibus omnem oram Italiae Siciliaeque ac Sardiniae inpleturos.

quia fama sum magnus naval appario is annus carthago sum ducenti navis omnis ora italia sicilia atque sardinia inpleturos


itaque Marcellus postquam id inceptum inritum fuit, ad Euryalum signa referri iussit. tumulus est in extrema parte urbis aversus a mari viaeque immineins imminens ferenti in agros mediterraneaque insulae, percommode situs ad commeatus excipiendos.

itaque marcellus postquam is incipio irritus sum ad euryal signum refero iubeo tumulus sum in exter pars urbs averto ab mare via immineins immineo fero in ager mediterraneus insula percommodus sino ad commeatus excipio


hi transgressi iugum Scordi montis, per Illyrici solitudines, quas de industria populando Macedones fecerant, ne transitus faciles Dardanis in Illyricum aut Macedoniam essent, Scodram labore ingenti tandem pervenerunt.

hic transgredior iugum scordus mons per illyricus solitudo qui de industria populo macedones facio ne transitus facilis dardanus in illyricus aut macedonia sum scodra labor ingens tandem pervenio


Q. Fabius, Deciano exercitu relicto in Etruriae praesidio, suis legionibus deductis ad urbem de Gallis Etruscisque ac Samnitibus triumphavit.

q fabius decianus exercitus relinquo in etruria praesidium suus legio deduco ad urbs de gallus etruscus atque samnites triumpho


censores vias sternendas silice in urbe, glarea extra urbem substruendas marginandasque primi omnium locaverunt, pontesque multis locis faciendos; et scaenam aedilibus praetoribusque praebendam;

censor via sterno silex in urbs glarea extra urbs substruo margino primus omnis loco pons multus locus facio et scaena aedilis praetor praebeo


cuius originem moris necesse est aut inter bellum natam esse neque omissam in pace aut a mitiore crevisse principio, quam hic prae se ferat titulus bona hostiliter vendendi.

qui origo mos necesse sum aut inter bellum nata sum neque omitto in pax aut ab mitis cerno principium quam hic prae sui fero titulus bonus hostilis vendo


magis illud est periculum, ne nimis facile victis ignoscendo plures ob id ipsum ad experiundam adversus nos fortunam belli incitemus.

magis ille sum periculum ne nimis facilis vinco ignosco multus ob is ipse ad experior adverro nos fortuna bellum incito


an placeret faenore circumventam plebem, potius quam sorte creditum solvat, corpus in nervum ac supplicia dare, et gregatim cotidie de foro addictos duci et repleri vinctis nobiles domus et, abicumque patricius habitet, ibi carcerem privatum esse?

an placeo faenus circumvenio plebs potis quam sors credo solvo corpus in nervus atque supplicium do et gregatim cottidie de forum addico duco et repleo vincio nobilis domus et abicumque patricius habito ibi carcer privo sum


inde certamine orto, cum longius a castris eos elicuissent, facile, ubiubi essent, se, qui equitatu et levi armatura plus possent, conversuros aciem.

inde certamen orior cum longus ab castrum is elices facilis ubiubi sum sui qui equitatus et levis armo multus possum conversuros acies


circumagetur hic orbis; erit mox, qui arguat nequiquam Antiochum ultra iuga Tauri emotum; graviorem multo Asiae, quam Antiochus fuerit, Eumenen esse; conquiescere socios vestros non posse, quoad regia Pergami sit; eam arcem supra capita finitimarum civitatium impositam.

circumago hic orbis sum mox qui arguo nequiquam antiochus ultra iugum taurus emoveo gravis multus asia quam antiochus sum eumenes sum conquiesco socius vester non possum quoad regius pergamum sum is arx supra caput finitimaris civitas impono


senatus de Vitruvio Privernatibusque consultus consulein consulem Plautium dirutis Priverni muris praesidioque valido inposito ad triumphum accersit; Vitruvium in carcere adservari iussit, quoad consul redisset, tum verberatum necari. aedes eius,

senatus de vitruvius privernatibusque consulo consulein consul plautius diruo priverni murus praesidium validus inpono ad triumphus arcesso vitruvius in carcer adservaris iubeo quoad consul redeo tum verbero neco aedes is


minime convenire, quibus iratos quisque deos precatus sit, in iis sua potestate, cum liceat et oporteat, non uti. numquam deos ipsos admovere nocentibus manus; satis esse, si occasione ulciscendi laesos arment.

paruus convenio qui irascor quisque deus preco sum in is suus potestas cum licet et oportet non uti numquam deus ipse admoveo noceo manus satis sum si occasio ulciscor laedo armo


neminem omnium secum coniungi malle; et copiarum satis sibi cum P. Decio et numquam nimium hostium fore; sin collega quid aliud mallet, at sibi L. Volumnium darent adiutorem. omnium rerum arbitrium

nemo omnis sui conjungo malo et copia satis sui cum p decius et numquam nimium hostis sum sin collega quis alius malo at sui l volumnius do adiutor omnis res arbitrium


ad temptandum eius animum C. Helvium cum quattuor milibus peditum et quingentis equitibus consul praemittit huic agmini iam finis ingredienti legati occurrerunt nuntiantes paratum esse tyrannum imperata facere;

ad tento is animus que helvius cum quattuor mille pedes et quingenti eques consul praemitto hic agmen iam finis ingredior legatus occurro nuntio paro sum tyrannus impero facio


procul inde omnibus abire iussis cultrum stringit et super lectum stans ferro intento, nisi in quae ipse concepisset verba iuraret, se patris eius accusandi causa concilium plebis numquam habiturum, se eum extemplo transfixurum minatur.

procul inde omnis abeo iussum culter stringo et super lectus sto ferrum intendo nisi in qui ipse concapit verbum juro sui pater is accuso causa concilium plebs numquam habeo sui is extemplo transfigo mino


horaeque momento simul aggerem ac vineas, tam longi temporis opus, incendium hausit; multique ibi mortales nequiquam opem ferentes ferro ignique absumpti sunt. Quod quod ubi Romam est nuntiatum,

hora momentum simul aggero atque vinea tam longus tempus opus incendium haurio multus ibi mortalis nequiquam ops fero ferrum ignis absumo sum qui qui ubi roma sum nuntio


maiora iam hinc bella et viribus hostium et vel longinquitate regionum vel temporum spatio, quibus bellatum est, dicentur. namque eo anno adversus Samnites, gentem opibus armisque validam, mota arma;

magnus iam hinc bellum et vis hostis et vel longinquitas regio vel tempus spatium qui bello sum dico namque is annus adverro samnites gens ops armus validus moueo arma


quo minus vos decipi debetis, sed expertae lpotius potius spectataeque Romanorum fidei credere.

quo paruus tu decipio debeo sed experior lpotius potis specto romanus fides credo


Principio principio statim anni L. Hortensius tribunus plebis C. Sempronio, consuli anni prioris, diem dixit. quem cum quattuor collegae inspectante populo Romano orarent, ne imperatorem suum innoxium, in quo nihil praeter fortunam reprehendi posset,

principium principium statim annus l hortensius tribunus plebs que sempronius consul annus prior dies dico qui cum quattuor collega inspecto populus romanus oro ne imperator suus innoxius in quo nihil praeter fortuna reprehendo possum


quam rem adeo aegre passi, ut multi mortem sibimet ipsi consciscerent, ferox genus, nullam vitam rati sine armis esse.

quam res adeo aeger patior ut multus mors sui ipse conscisco ferox genus nullus vita reor sine arma sum


Emporia vocant eam regionem; ora est minoris Syrtis et agri uberis; una civitas eius Leptis; ea singula in dies talenta vectigal Carthaginiensibus dedit.

emporium voco is regio os sum paruus syrtis et ager uber unus civitas is leptis is singulus in dies talentum vectigal carthaginiensis do


“audi, Iuppiter, et tu, Iane Quirine, diique omnes caelestes vosque, terrestres, vosque, inferni, audite: ego vos testor populum illum” — quicumque est, nominat — “iniustum esse neque ius persolvere. sed de istis rebus in patria maiores natu consulemus, quo pacto ius nostrum adipiscamur.” tur tum is nuntius Romam ad consulendum redit. confestim rex his ferme verbis patres consulebat:

audio iuppiter et tu janus quirinus dius omnis caelestis tu terrestris tu infernus audio ego tu testo populus ille quicumque sum nomino iniustus sum neque ius persolvo sed de iste res in patria magnus natus consulo quo pacisco ius nos adipiscamur tur tum is nuntius roma ad consulo redeo confestim rex hic ferme verbum pater consulo


cum ad eum ipsum primum is honos deferretur, “melioribus meis vestrisque rebus reservate” inquit “ista de me iudicia;

cum ad is ipse primus is honor defero bonus meus vester res reservo inquam iste de ego iudicium


sed momento temporis et navium virtus et usus maritimae rei terrorem omnem Rhodiis dempsit.

sed momentum tempus et navis virtus et utor maritimus res terror omnis rhodius demo


non enim Gytheum, quod ipsum tamen traditum, non expugnatum esset, sed Lacedaemonem, validissimam urbem viris armisque, oppugnaturos.

non enim gytheum qui ipse tamen trado non expugno sum sed lacedaemon validus urbs vis armus oppugno


cum senatus consultum fieri tribuni plebis non paterentur, iidem intercederent consularibus comitiis, res ad interregnum rediit. victoria deinde penes patres fuit.

cum senatus consulo fio tribunus plebs non pateo eo intercedo consularis comitium res ad interregnum redeo victoria deinde penis pater sum


bellum initum annis post tribus et viginti P. Cornelio, Ti. Sempronio consulibus, finitum est septimo decimo anno Cn. Cornelio, P. Aelio Paeto consulibus.

bellum ineo annus post tres et viginti p cornelius tiberius sempronius consul finio sum septimus decimus annus cn cornelius p aelius paetus consul


maiores vestri ne vos quidem, nisi cum aut vexillo in arce posito comitiorum causa exercitus eductus esset, aut plebi concilium tribuni edixissent, aut aliquis ex magistratibus ad contionem vocasset, forte temere coire voluerunt; et ubicumque multitudo esset, ibi et legitimum rectorem multitudinis censebant esse debere.

magnus vester ne tu quidem nisi cum aut vexillum in arx pono comitium causa exercitus educo sum aut plebs concilium tribunus edico aut aliquis ex magistratus ad contio voco fors temere coeo volo et ubicumque multitudo sum ibi et legitimus rector multitudo censeo sum debeo


atque inde in Cappadociam ad Ariarathen, qui auxilia accerserent, et quocumque alio poterat, ad copias contrahendas, in unum iam consilium, ut acie dimicaret, intentus misit.

atque inde in cappadocia ad ariarathes qui auxilium arcesso et quicumque alius possum ad copia contraho in unus iam consilium ut acies dimico intendo mitto


eodem anno C. Cornelius Cethegus, qui proconsul Hispaniam obtinebat, magnum hostium exercitum in agro Sedetano fudit. quindecim milia Hispanorum eo proelio dicuntur caesa, signa militaria capta octo et septuaginta.

idem annus que cornelius cethegus qui proconsul hispania obtineo magnus hostis exercitus in ager sedetano fundo quindecim mille hispanus is proelium dico caedo signum militaris capio octo et septuaginta


quam arborem consevisset, sub ea legere alium fructum indignum esse dicere; se aperuisse Ciminiam silvam viamque per devios saltus Romano bello fecisse.

quam arbor consevisset sub is lego alius fructus indignus sum dico sui aperio ciminia silva via per devius saltus romanus bellum facio


ergo dum nullum fastiditur genus, in quo eniteret virtus, crevit imperium Romanum. paeniteat nune nunc vos plebei consulis, cum maiores nostri advenas reges non fastidierint et ne regibus quidem exactis clausa urbs fuerit peregrinae virtuti?

ergo dum nullus fastidio genus in quo eniteo virtus cerno imperium romanus paeniteo nunc nunc tu plebes consul cum magnus noster advena rex non fastidio et ne rex quidem exigo claudo urbs sum peregrina virtus


id carmen ab decemviris inventum eo magis patres movit, quod et legati, qui donum Delphos portaverant, referebant et sacrificantibus ipsis Pythio Apollini laeta exta fuisse et responsum oraculo editum, maiorem multo victoriam, quam cuius ex Bpoliis spoliis dona portarent, adesse populo Romano.

is carmen ab decemviri invenio is magis pater moveo qui et legatus qui donum delphi porto refero et sacrifico ipse pythius apollo laetus exta sum et responsum oraculum edo magnus multus victoria quam qui ex bpoliis spolium donum porto adsum populus romanus


inprobus homo, sed non ad extremum perditus, cum mallet incolumi quam eversa re publica dominari, nullam autem incolumem esse orbatam publico consilio crederet, rationem iniit, qua et senatum servaret et obnoxium sibi ac plebi faceret.

improbus homo sed non ad exter perdo cum malo incolumis quam everro res publicus dominaris nullus autem incolumis sum orbo publicus consilium credo ratio ineo qui et senatus servo et obnoxius sui atque plebs facio


quo celerius spe omnium oblato non esse elanguescendum, sed orandum potius regem, ut, quoniam, quod maximum fuerit, ipse vindex Graeciae venerit, copias quoque terrestris navalisque accersat.

quo celer spes omnis offertor non sum elanguesco sed oro potis rex ut quoniam qui magnus sum ipse vindex graecia venio copia quoque terrestris navalisque arcesso


hi cogniti ab Locrensium principibus, qui pulsi ab adversa factione, quae Hannibali Locros tradiderat, Regium se contulerapt,

hic cognosco ab locrensis princeps qui pello ab adverso factio qui hannibal locri trado regius sui contulerapt


plebs Voleronem tribunum reficit; patres, ad ultimum dimicationis rati rem venturam, Ap. Claudium, Appi filium, iam inde a paternis certaminibus invisum infestumque plebi, consulem faciunt. collega ei T. Quinctius datur.

plebs voleronem tribunus reficio pater ad ulter dimicatio reor res venio ap claudius appius filius iam inde ab paternus certamen invideo infestus plebs consul facio collega is t quintius do


matrem eius quondam pro pupillo eo procurantem familiare ostentum, cum respondisset haruspex summum quod esset imperium Capuae perventurum ad eum puerum,

mater is quondam pro pupillus is procuro familiaris ostendo cum respondeo haruspex superus qui sum imperium capua pervenio ad is puer


postquam audivit circa Thermopylarum saltum in statione consulem ac regem esse, classem Piraei stare, maturandum ratus omnium rerum causa, pergit protinus navigare Peloponnesum.

postquam audio circa thermopylaris saltus in statio consul atque rex sum classis piraceus sto maturo reor omnis res causa pergo protinus navigaris peloponnesus


at in urbe prima luce cum civitas in foro expectatione erecta staret, Verginius sordidatus filiam secum obsoleta veste comitantibus aliquot matronis cum ingenti advocatione in forum deducit.

at in urbs primus lux cum civitas in forum expectatio erigo sto verginius sordido filia sui obsolesco vestis comito aliquot matrona cum ingens advocatio in forum deduco


omnes alii ordines, ones omnes homines mutationem in meliorem statum rei publicae sentient: ad coniuges tantum nostras pacis et tranquillitatis publicae fructus non perveniet?

omnis alius ordo ones omnis homo mutatio in bonus status res publicus sentio ad coniunx tantus noster pax et tranquillitas publicus fructus non pervenio


imperator extemplo adveniens appellatus, insigniaque honoris exterrito subitae rei miraculo deferunt et ad urbem ducere iubent.

imperator extemplo advenio appello insigne honor exterreo subeo res miraculum defero et ad urbs duco iubeo


hoc si polluit nobilitatem istam vestram, quam plerique oriundi ex Albanis et Sabinis non genere nec sanguine, sed per cooptationem in patres habetis, aut ab regibus lecti aut post reges exactos iussu populi, sinceram servare privatis consiliis non poteratis nec ducendo ex plebe neque vestras filias sororesque enubere sinendo e patribus?

hic si polluo nobilitas iste vester quam plerusque orior ex albanus et sabinum non genus neque sanguis sed per cooptatio in pater habeo aut ab rex lego aut post rex exigo iussus populus sincerus servaris privo consilium non possum neque duco ex plebs neque vester filia soror enubere sino e pater


cum his ita praeparatis Alexamenus ad tyrannum venit, quem adveniens extemplo spei implevit:

cum hic ita praeparo alexamenus ad tyrannus venio qui advenio extemplo spes impleo


filium Persea, puerum admodum, datis ex amicorum numero, qui aetatem eius regerent, cum parte copiarum ad obsidendas angustias, quae ad Pelagoniam sunt, mittit.

filius perseus puer admodum do ex amicus numerus qui aetas is rego cum pars copia ad obsido angustiae qui ad pelagonia sum mitto


in M. Pomponi Mathonis auguris et decemviri locum creati decemvir M. Aurelius Cotta, augur Ti. Sempronius Gracchus admodum adulescens, quod tum perrarum in mandandis sacerdotiis erat.

in m pomponius matho augur et decemviri locus creo decemvir m aurelius cotta augur tiberius sempronius gracchus admodum adulescens qui tum perraris in mando sacerdotium sum


iugulati praecisum caput ipsa involutum veste ferens ad virum Orgiagontem, qui ab Olympo domum refugerat, pervenit; queem quem priusquam complecteretur,

jugulo praecido caput ipse involvo vestis fero ad vir orgiagontem qui ab olympus domus refugio pervenio queem qui priusquam complector


restituitur omnibus locis pugna, in quae eos impetus tulit; nec dubium erat, quin, si tam pauci simul obire omnia possent, terga daturi hostes fuerint.

restituo omnis locus pugno in qui is impetus fero neque dubius sum quin si tam paucus simul obeo omnis possum tergum do hostis sum


armaturam levem immittendo in stationes, lacessisset parvis proeliis, in dies maiora certamina serebat, ut omnes extra munitiones eliceret. ubi,

armo levo immitto in statio lacesso parvus proelium in dies magnus certamen sero ut omnis extra munitio elices ubi


Syphax cum paucis equitibus in Maurusios ex acie Numidas — extremi prope Oceanum adversus Gadis colunt — refugit adfluentibusque ad famam eius undique barbaris ingentis brevi copias armavit,

syphax cum paucus eques in maurusii ex acies numida extremus prope oceanus adverro gades colo refugio affluo ad fama is undique barbaris ingens brevis copia armo


ibi quaeratis socios censeo ubi Saguntina clades ignota est; Hispanis populis sicut lugubre ita insigne documentum Sagunti ruinae erunt, ne quis fidei Romanae aut societati confidat.”

ibi quaero socius censeo ubi saguntinus clades ignotus sum hispanus populus sicut lugubris ita insignis documentum saguntus ruina sum ne quis fides romanus aut societas confido


tum cognatos quoque eorum atque amicos tanto merito primum, dein pignore sibi conciliarent.

tum cognatus quoque is atque amicus tantus mereo primus deinde pignus sui concilio


Marcellus Pado confestim traiecto in agruim agrum Comensem, ubi Insubres Comensibus ad arma excitis castra habebant, legiones ducit. Galli, feroces Boiorum ante dies paucos pugna, in ipso itinere proelium committunt; et primo adeo acriter invaserunt,

marcellus padus confestim traicio in agruim ager comensis ubi insuber comensis ad arma excio castrum habeo legio duco gallus ferox boii ante dies paucus pugno in ipse iter proelium committo et primus adeo acer invado


ubi satis omnia inspexit, corona oppugnandum ratus omnibus copiis — erant autem Romanorum sociorumque, simul peditum equitumque, simul terrestrium ac navalium copiarum, ad quinquaginta milia hominum — urbem cinxit.

ubi satis omnis inspicio corona oppugno reor omnis copia sum autem romanus socius simul pedes equio simul terrestris atque navalis copia ad quinquaginta mille homo urbs cingo


occisi quoque pauci fugientium, vulnerati plures. tertio die cum omnibus ad loca exploranda profectus, quia nemo hostium extra munimenta processit, tuto circumvectus montem, animadvertit meridiana regione terrenos et placide acclives ad quendam finem colles esse,

occido quoque paucus fugio vulnero multus tertius dies cum omnis ad locum exploro proficiscor quia nemo hostis extra munimentum procedo tueor circumvehor mons animadverto meridianus regio terrenus et placidus acclives ad quidam finis collis sum


cum quingentis haud amplius peditibus ducentisque equitibus degressum iugis Masinissam persecutus in valle arta faucibus utrimque obsessis inclusit, ubi ingens caedes Maesuliorum facta.

cum quingenti haud amplus pedes duco eques degredior iugum masinissa persequor in valles artus fauces utrimque obsedeo includo ubi ingens caedes maesuliorum facio


rex interrogavit: “estisne vos legati oratoresque missi a populo Conlatino, ut vos populumque Conlatinum Collatinum dederetis?” sumus. “estne populus Conlatinus Collatinus in sua potestate?” est. “deditisne vos populumque Conlatinum Collatinum , urbem, agros, aquam, terminos, delubra, utensilia, divina humanaque omnia in meam populique Romani dicionem?”

rex interrogo edo tu legatus orator mitto ab populus conlatino ut tu populus conlatinum collatinus dedo sum edo populus conlatinus collatinus in suus potestas sum dedo tu populus conlatinum collatinus urbs ager aqua terminus delubrum utensilia divino humanus omnis in meus populus romanus dicio


eos nominatim evocari placuit. haud cuiquam dubium erat, super qua re accirentur; itaque concilio prius habito praetores, quam Romam proficiscerentur, evocatos se ab senatu docent Romano, et quae actum iri secum credant, quidnam ad ea responderi placeat, referunt.

is nominatim evocaris placeo haud quisquam dubius sum super qui res accio itaque concilio prior habeo praetor quam roma proficisco evoco sui ab senatus doceo romanus et qui ago eo sui credo quisnam ad is respondeo placeo refero


alacres, spolia caesorum hostium umeris gerentes, decora sua audivere, ex eo, quod acciderat, spem futuri praecipientes,

alacer spolium caesor hostis umerus gero decus suus audio ex is qui accido spes sum praecipio


priusquam consul praetoresque in provincias proficiscerentur, supplicatio fuit prodigiorum causa.

priusquam consul praetor in provincia proficisco supplicatio sum prodigus causa


tum tribuni eludentes velut vana dicta persequi quaerendo, quonam modo exercitum educturi consules essent, quos dilectum habere nemo passurus esset?

tum tribunus eludo velut vanus dictum persequor quaero quonam modo exercitus educo consul sum qui dilectus habeo nemo patior sum


nam et accepturum eos in castra sua se laetum nec cunctanter se ipsum ad eos venturum. hospitem enim se Galliae, non hostem advenisse, nec stricturum ante gladium, si per Gallos liceat, quam in Italiam venisset.

nam et accipio is in castrum suus sui laetus neque cunctanter sui ipse ad is venio hospes enim sui gallia non hostis advenio neque stringo ante gladius si per galli licet quam in italia venio


saepe me querentem de feminaram, feminarum, saepe de virorum nec de privatorum modo sed etiam magistratuum sumptibus audistis, diversisque duobus vitiis,

saepe ego queror de feminaram femina saepe de vir neque de privator modo sed etiam magistratus sumptus audio diverto duo vitium


non praebiturum se illi eo die materiam; sed ut iam sciret non id petulantiae suae, scd sed Verginio absenti et patrio nomini et libertati datum, ius eo die se non dicturum neque decretur interpositurum; a M. Claudio petiturum, ut decederet iure suo vindicarique puellam in posterum diem pateretur;

non praebeo sui ille is dies materia sed ut iam scio non is petulantia suus scd sed verginio absum et patrius nomen et libertas do ius is dies sui non dico neque decretur interpono ab m claudius peto ut decedo ius suus vindicarique puella in posterus dies pateo


atqui nec agros occupandi modum nec faenore trucidandi plebem alium patribus umquam fore adfirmabant, nisi alterum ex plebe consulem, custodem suae libertatis, plebes fecisset.

atqui neque ager occupo modus neque faenus trucido plebs alius pater umquam sum adfirmo nisi alter ex plebs consul custos suus libertas plebs facio


ita cum per saltum iret, Thraecum decem haud amplius milia ex quattuor populis, Astii et Caeni et Maduateni et Coreli, ad ipsas angustias viam circumsederunt.

ita cum per saltus eo thraecum decem haud amplus mille ex quattuor populus astii et caenum et maduateni et corelis ad ipse angustiae via circumsedeo


Multis multis rebus laetus annus vix ad solacium unius mali, pestilentiae urentis simul urbem atque agros, suffecit; portentoque iam similis clades erat, et libri aditi, quinam finis aut quod remedium eius mali ab diis daretur.

multus multus res laetus annus vix ad solacium unus malus pestilentia uro simul urbs atque ager sufficio portendo iam similis clades sum et liber adeo quisnam finis aut qui remedium is malus ab diuus do


de Hispaniensibus exercitibus magna contentio fuit inter novos praetores et amicos absentium, Calpurnii Quinctiique.

de hispaniensis exercitus magnus contentio sum inter novi praetor et amicus absentium calpurnius quintius


medio in cursu, aquilone in septentrionem verso, exasperato fluctibus mari iactari coeperunt.

medium in cursus aquilo in septentrio verso exaspero fluctus mare iactaris coepio


decrevere, ut consulibus Italia et quo senatus censuisset — ear iam esse bellum adversus Antiochum regem omnes sciebant — provinciae essent.

decerno ut consul italia et quo senatus censeo ear iam sum bellum adverro antiochus rex omnis scio provincia sum


conloqui sese cum praetore velle. Cn. Fulvius castris praeerat; cui ubi nuntiatum est, decem ex eo numero iussis inermibus deduci ad se, ubi, quae postularent, audivit — nihil autem aliud petebant, quam ut Capua recepta bona sibi restituerentur — , in fidem omnes accepti.

colloquium sui cum praetor volo cn fulvus castrum praesum qui ubi nuntio sum decem ex is numerus iussum inermis deduco ad sui ubi qui postulo audio nihil autem alius peto quam ut capua recipio bonus sui restituo in fides omnis accipio


immo ibi praesens maxime fuit: virgis caesi tribuni ab legato sunt; legatus deinde insidiis tribunorum interceptus, praeterquam quod toto corpore laceratus, naso quoque auribusque decisis exsanguis est relictus;

immo ibi praesens magnus sum virga caedo tribunus ab legatus sum legatus deinde insidiae tribunus intercipio praeterquam qui totus corpus lacero naso quoque auris decisus exsanguis sum relinquo


ita enim Acilium regi concessisse, si Aetolorum fuissent, et si voluntate, non si vi atque armis coacti cum Aetolis essent.

ita enim acilius rex concedo si aetolus sum et si voluntas non si vis atque arma cogo cum aetolus sum


visus inde, cum quonam modo id praestaturus esset percunctantes doceret, baud haud vana adferre, perpulit, prope adiuncta moenibus Romana castra ut sex milia ab oppido removerentur:

video inde cum quonam modo is praesto sum percuncto doceo baud haud vanus affero perpello prope adjungo moenia romanus castrum ut sex mille ab oppidum removeo


tanta autem inerat comitas Scipioni atque ad omnia naturalis ingenii dexteritas, ut non Syphacem modo, barbarum insuetumque moribus Romanis, sed hostem etiam infestissimum facunde adloquendo sibi conciliarit:

tantus autem insum comito scipio atque ad omnis natural ingenium dexteritas ut non syphacem modo barbaris insuetus mos romanus sed hostis etiam infestus facundus alloquor sui concilio


non esse admirabilius Romanos Graecia pelli, quam Hannibalem Italia pulsum esse. neque hercule videre, qui conveniat, fratri adfectanti per iniuriam regnum summa vi restitisse, alienigenis bene parto eo cedere.

non sum admirabilis romanus graecia pello quam hannibal italia pello sum neque herculis video qui convenio frater adfectanti per iniuria regnum summus vis resto alienigena bene pario is cedo


id tur tum desertum fuga incolarum oppidum, refertum idem copia rerum omnium invenerunt.

is tur tum desertum fuga incolaris oppidum refercio idem copia res omnis invenio


ceterum ubi deserta munimenta nec facile se tantum praegressos adsecuturum videt, ad mare ac naves rediit, tutius faciliusque ita descendenti ab Alpibus Hannibali occursurus.

ceterum ubi desero munimentum neque facilis sui tantus praegredior adsequor video ad mare atque navo redeo tueor facilis ita descendo ab alpis hannibal occurro


id non vi, sed per deditionem receptum est. T. Quinctius semel acie victor,

is non vis sed per deditio recipio sum t quintius semel acies victor


quippe suos quemque eorum animos habiturum, ubicumque congressuri sint; saltus Caudinos non ubique Samnitibus fore. iam Romae etiam sua infamis clades erat.

quippe suus quisque is animus habeo ubicumque congredior sum saltus caudini non ubique samnites sum iam roma etiam suus infamis clades sum


ut haec dicta in senatu sunt, dilectus edicitur. consules belli administrationem inter se dispertiri iussi, alteri ut Volsci, alteri ut Aequi provincia esset.

ut hic dictum in senatus sum delectus edico consul bellum administratio inter sui dispertior iubeo alter ut volscus alter ut aequum provincia sum


neuter, dum hostem vulneraret, sui protegendi corporis memor, ut contrario ictu per parmam uterque transfixus, duabus haerentes hastis moribundi ex equis lapsi sint.

neuter dum hostis vulnero suus protego corpus memor ut contrarius ictus per parma uterque transfigo duo haereo hasta moribundus ex equus labor sum


exitu ferme anni litterae a. T. Quinctio venerunt se signis conlatis cum rege Philippo in Thessalia pugnasse, hostium exercitum fusum fugatumque.

exeo ferme annus littera ab t quintius venio sui signum confero cum rex philippus in thessalia pugno hostis exercitus fundo fugo


cum, qui est summus in civitate dux, eum legerimus, tamen repente lectus, in annum creatus adversus veterem ac perpetuum imperatorem comparabitur, nullis neque temporis nec iuris inclusum angustiis, quo minus ita omnia gerat administretque, ut tempora postulabunt belli;

cum qui sum summus in civitas dux is lego tamen repens lego in annus creo adverro vetus atque perpetuus imperator comparo nullus neque tempus neque ius includo angustia quo paruus ita omnis gero administro ut tempus postulo bellum


haec praetor in contione edixit, quoque die vestimenta ac frumentum Hispaniensi exercitui praebenda, quaeque alia opus essent navalibus sociis, esset locaturus.

hic praetor in contio edico quoque dies vestimentum atque frumentum hispaniensis exercitus praebeo quisque alius opus sum naval socius sum loco


quam quod plus paucorum opes quam libertas plebis poterat. Porcia tamen lex sola pro tergo civium lata videtur, quod gravi poena, si quis verberasset necassetve civem Romanum, sanxit;

quam qui multus paucus ops quam libertas plebs possum porcius tamen lex solus pro tergum civis fero video qui gravis poena si quis verberasset necassetve civis romanus sancio


iam hoc ut sibi liceret, impetraverant et ab Hannibale missis ad id ipsum legatis. ita Crotone excessum est, deductique Crotoniatae ad mare naves conscendunt.

iam hic ut sui licet impetro et ab hannibal mitto ad is ipse legatus ita croto excedo sum deduco crotoniatae ad mare navo conscendo


et in senatu et in contione de rebus ab se gestis disseruit. erant qui fama id maius bellum quam difficultate rei fuisse interpretarentur: uno memorabili proelio debellatum, gloriamque eius victoriae praefloratam ad Thermopylas esse.

et in senatus et in contio de res ab sui gero disseruio sum qui fama is magnus bellum quam difficultas res sum interpretor unus memorabilis proelium debello gloria is victoria praefloro ad thermopylae sum


Philippum, Nabim expugnatos; se tertium peti; ut quisque proximus ab oppresso sit, per omnis velut continens incendium pervasurum;

philippus nabis expugno sui tertius peto ut quisque proximus ab opprimo sum per omnis velut contineo incendium pervasurum


ex victoribus ceciderunt non plus centum, et eorum multo maior pars Paeligni; volnerati aliquanto plures sunt.

ex victor cado non multus centum et is multus magnus pars peligni vulnero aliquantus multus sum


ex quibus inquirendo cognoscit ad Vulturnum flumen sedere hostem, inde tertia vigilia moturum; iter in Samnium esse.

ex qui inquiro cognosco ad vulturnus flumen sedeo hostis inde tertius vigil moveo iter in samnium sum


ne plus apud vos Hieronymi quam Hieronis memoria momenti faciat: diutius ille multo amicus fait fuit quam hic hostis, et illius benefacta etiam t re sensistis, huius amentia ad perniciem tantum ipsius valuit.” Omnia omnia et impetrabilia et tuta erant apud Romanos;

ne multus apud tu hieronymus quam hiero memoria momentum facio diu ille multus amicus fait sum quam hic hostis et ille benefacio etiam t res sentio hic amentia ad pernicies tantus ipse valeo omnis omnis et impetrabilis et tueor sum apud romanus


reditum inde Hypatam est, nec consilium expediebatur; nam neque, unde mille talentum daretur erat, et permisso libero arbitrio ne in corpora sua saeviretur, metuebant.

redeo inde hypata sum neque consilium expedio nam neque unde mille talentum do sum et permitto liber arbitrium ne in corpus suus saevio metuo


Lentuli in Cephallaniam missi, ut in Peloponnesum traicerent oramque maris in occidentem versi ante hiemem circumirent.

lentulis in cephallaniam mitto ut in peloponnesus traicio ora mare in occaedes verro ante hiems circumeo


de eo coacti referre praetores decretum fecerunt, ut Brutulus Papius Romanis dederetur et cum eo praeda omnis Romana captivique ut Romam mitterentur, quaeque res per fetiales ex foedere repetitae essent, secundum ius fasque restituerentur.

de is cogo refero praetor decretum facio ut brutulus papius romanus dedo et cum is praeda omnis romanus captivus ut roma mitto quisque res per fetial ex foedus repeto sum secundus ius for restituo


haec rogatio ad populum lata est.


naves Antiatium partim in navalia Romae subductae partim incensae, rostrisque earum suggestum in foro exstructum adornari placuit, Rostraque id templum appellatum.

navo antias pars in navale roma subduco pars incendo rostrum is suggero in forum exstruo adornaris placeo rostrum is templum appello


Quinctius postero die vallum secum ferente milite, ut paratus omli omni loco castris ponendis esset,

quintius posterus dies valles sui fero miles ut paro omli omnis locus castrum pono sum


Contra ea Verginius unum Ap. Claudium et legum expertem et civilis et humani foederis esse aiebat. respicerent tribunal homines,

contra is verginius unus ap claudius et lex expers et civilis et humanus foedo sum aio respicio tribunal homo


et iam ne tergo quidem abstinebatur: virgis caedi, alii securi subici, et, ne gratuita crudelitas esset, bonorum donatio sequi domini supplicium. hac mercede iuventus nobilis corrupta non modo non ire obviam iniuriae, sed propalam licentiam suam malle quam omnium libertatem.

et iam ne tergum quidem abstineo virga caedo alius securus subicio et ne gratuitus crudelitas sum bonus donatio sequor dominus supplicium hic merces juventus nobilis corrumpo non modo non eo obvius iniuria sed propalam licentia suus malo quam omnis libertas


ipsum L. Paulum, bis consulem, domitorem Graeciae, omnium oculi conspicere urbem curru ingredientem avent; ad hoc fecimus consulem, ut bellum per quadriennium ingenti etiam pudore nostro tractum perficeret.

ipse l paulis bis consul domitor graecia omnis oculus conspicio urbs currus ingredior aveo ad hic facio consul ut bellum per quadriennium ingens etiam pudor noster traho perficio


idem ardor et in Romano exercitu erat et in altero duce, nec praesentis dimicationis fortunam ulla res praeterquam unius viri consilium atque imperium morabatur, qui occasionem iuvandarum ratione virium trahendo bello quaerebat.

idem ardor et in romanus exercitus sum et in alter dux neque praesum dimicatio fortuna ullus res praeterquam unus vir consilium atque imperium moror qui occasio iuvandaris ratio vis traho bellum quaero


oppugnari deinde, postquam nihil pacati respondebatur, coepta urbs est.

oppugnaris deinde postquam nihil pacatum respondeo coepio urbs sum


eo anlo anno primum, ex quo Hannibal in Italiam venisset, comitium tectum esse memoriae proditum est, et ludos Romanos semel instauratos ab aedilibus curulibus Q. Metello et C. Servilio.

is anlo annus primus ex quo hannibal in italia venio comitium tectum sum memoria prodeo sum et ludus romanus semel instauro ab aedilis curulis q metellus et que servilius


ne nunc quidem haec sine indignatione legi audirive posse certum habeo; inde existimari potest, qui habitus animorum audientibus ea patribus fuerit.

ne nunc quidem hic sine indignatio lego audirive possum certus habeo inde existimo possum qui habitus animus audio is pater sum


et censores hic annus habuit L. Veturium Philonem et P. Licinium Crassum, maximum pontificem. Crassus Licinius nec consul nec praetor ante fuerat, quam censor est factus; ex aedilitate gradum ad censuram fecit.

et censor hic annus habeo l veturius philo et p licinius crassus magnus pontifex crassus licinius neque consul neque praetor ante sum quam censor sum facio ex aedilitas gradus ad censeo facio


congressi igitur extemplo tela coniecerunt; multa utrimque volnera temerario incursu et accepta et inlata; pauci utriusque partis ceciderunt.

congredior igitur extemplo telum conicio multus utrimque vulnero temerarius incursus et accipio et infero paucus uterque pars cado


quam quod cum Eumene nobis disceptatio est, cum quo uno maxime regum et privatim singulis et, quod magis nos movet, publicum civitati nostrae hospitium est.

quam qui cum eumenes nos disceptatio sum cum quo unus magnus rex et privatim singuli et qui magis nos moveo publicus civitas noster hospitium sum


Alsch.= Alschefski.


veritus, ne inter cunctationem suam consul aliquam vim faceret ac signa inferret, praesidium ad arcem, unde maxime terribilis accidebat sonus, traducit.

vereor ne inter cunctatio suus consul aliqui vis facio atque signum infero praesidium ad arx unde magnus terribilis accido sonus traduco


sub lucem Hexapylo effracto Marcellus omnibus copiis urbem ingressus excitavit convertitque omnes ad arma capienda opemque, si quam possent, iam captae prope urbi ferendam.

sub lux hexapylon effringo marcellus omnis copia urbs ingredior excito converto omnis ad arma capio ops si quam possum iam capio prope urbs fero


urbem Ascuam, quo finis hostium ingrediens Hasdrubal frumentum commeatusque alios convexerat, vi capiunt oninique omnique circa agro potiuntur; nec iam aut in agmine aut in castris ullo imperio contineri.

urbs ascuam quo finis hostis ingredior hasdrubal frumentum commeatus alius conveho vis capio oninique omne circa ager potio neque iam aut in agmen aut in castrum ullus imperium contineo


“si adfinitatis inter vos, si conubii piget, in nos vertite iras; nos causa belli, nos vulnerum ac caedium viris ac parentibus sumus; melius peribimus quam sine alteris vestrum viduae aut orbae vivemus.”

si adfinitas inter tu si conubium pigeo in nos verto ira nos causa bellum nos vulnus atque caedium vis atque parens sum bonus pereo quam sine alter vester vidua aut orbus vivo


unum esse exsortem Punicae amicitiae foederisque secum facti, quem neque esse Campanum neque dici debere, Magium Decium; postulare, ut sibi dedatur ac se praesente de eo referatur senatusque consultum fiat.

unus sum exsortem punicus amicitia foedo sui facio qui neque sum campanus neque dico debeo magius decius postulo ut sui dedo atque sui praesens de is refero senatus consulo fio


quas adversus Philippum gessisset, ad postremum adhortatio capessendi belli, dum se, dum Rhodios, tum quidem dum etiam Romanos haberent:

qui adverro philippus gero ad posterus adhortatio capesso bellum dum sui dum rhodii tum quidem dum etiam romanus habeo