Manliis, quod genere plebeios, gratia lulium Iulium anteibant, Volsci provincia sine sorte, sine conparatione extra ordinem data; cuius et ipsos postmodo et patres, qui dederant, paenituit.

manlius qui genus plebeius gratia lulium julius anteeo volscus provincia sine sors sine conparatio extra ordo do qui et ipse postmodo et pater qui do paeniteo


ipse, ubi dies venit, quo adesse Amphipoli denos principes civitatium iusserat litterasque omnis, quae ubique depositae essent, et pecuniam regiam conferri, cum decem legatis circumfusa omni multitudine Macedonum in tribunali consedit.

ipse ubi dies venio quo adsum amphipolis deni princeps civitas iubeo littera omnis qui ubique depono sum et pecunia regia confero cum decem legatus circumfundo omnis multitudo macedones in tribunal consido


inde lapidibus propulsant hostem. Scipio, nisi in primo pavore, priusquam colligerentur animi, transacta res esset, lentiorem fore munitae urbis oppugnationem ratus, interrogat milites, satin aequo animo paterentur ab altero cornu castra capta esse, se victores pelli a portis urbis.

inde lapis propulso hostis scipio nisi in primus pavor priusquam colligo animus transigo res sum lentus sum munio urbs oppugnatio reor interrogo miles sero aequus animus pateo ab alter cornu castrum capio sum sui victor pello ab porta urbs


Licinius Sextiusque, cum tribunorum plebi creandorum indicta comitia essent, ita se gerere, ut negando iam sibi velle continuari honorem acerrime accenderent ad id, quod dissimulando petebant, plebem:

licinius sestius cum tribunus plebs creo indico comitium sum ita sui gero ut nego iam sui volo continuaris honor acer accendo ad is qui dissimulo peto plebs


huic alae equitum missi, ut ante dictum est, ab ostio Rhodani trecenti Romanorum equites occurrunt. proelium atrocius quam pro numero pugnantium editur;

hic ala eques mitto ut ante dico sum ab ostium rhodanus trecenti romanus eques occurro proelium atrox quam pro numerus pugno edo


nihil tamen aut de consule mittendo in Asiam mutandum aut minuendas eius copias censuerunt metu, ne cum Gallis foret bellandum.

nihil tamen aut de consul mitto in asia muto aut minuo is copia censeo metus ne cum gallus sum bellor


Fabius vigilia prima dato signo iis qui in arce erant, quique custodiam portus habebant, ipse circumito portu ab regione urbis in orientem versa occultus consedit. canere inde tubae simul ab arce simul a portu

fabius vigil primus do signum is qui in arx sum quisque custodia portus habeo ipse circumeo portus ab regio urbs in orior verso occulo consido cano inde tuba simul ab arx simul ab portus


cum ceteraque praeda Nicia praetore Achaeorum Aegium misso, cum Corinthum petisset, pedestris inde copias per Boeotiam terra duci iussit. ipse ab Cenchreis praeter terram Atticam super Sunium navigans inter medias prope hostium classes Chalcidem pervenit; inde conlaudata fide ac virtute,

cum ceter praeda nicias praetor achaeus aegium mitto cum corinthus peto pedestris inde copia per boeotia terra duco iubeo ipse ab cenchreae praeter terra attica super sunium navigo inter medius prope hostis classis chalcis pervenio inde conlaudo fides atque virtus


quo Romam mitti legati possent, dilata est; in praesentia tris legatos ad L. Quinctium mitti placuit et exercitum omnem Achaeorum ad Corinthum admoveri captis Cenchreis iam urbem ipsam Quinctio oppugnante.

quo roma mitto legatus possum differo sum in praesens tres legatus ad l quintius mitto placeo et exercitus omnis achaeus ad corinthus admoveo capio cenchreae iam urbs ipse quintius oppugno


hunc, principem genere ac divitiis non Boviani modo, unde erat, sed toto Samnio, iussu dictatoris octo milia peditum et equites quingentos ducentem in castra, ab tergo cum apparuisset Hannibali, speciem parti utrique praebuisse novi praesidii cum Q. Fabio ab Roma venientis.

hic princeps genus atque divitiae non boviani modo unde sum sed totus samnium iussus dictator octo mille pedes et eques quingenti duco in castrum ab tergum cum appareo hannibal species pario uterque praebeo nosco praesidium cum q fabius ab roma venio


forte ipsius mulieris servus inter captivos eiusdem custodiae erat. hunc nuntium primis tenebris extra stationes centurio educit.

fors ipse mulier servus inter captivus idem custodia sum hic nuntius primus tenebrae extra statio centurio educo


ibi rursus levia per excursiones proelia fieri coepta Eumene summae rei discrimen baud haud dubie detractante. paucos post dies Romana Rhodiaque classis, ut regi opem ferrent, Elaeam ab Samo venerunt.

ibi rursus levis per excursio proelio fio coepio eumenes summa res discrimen baud haud dubius detracto paucus post dies romanus rhodius classis ut rex ops fero elaea ab samos venio


omnia aequa et plana erunt Romano in perfidum Samnitem pugnanti;” alius: “quo aut qua eamus? num montes moliri sede sua paramus? dum haec inminebunt iuga, qua tu ad hostem venias? armati inermes, fortes ignavi, pariter omnes capti atque victi sumus;

omnis aequus et planum sum romanus in perfidus samnitem pugno alius quo aut qui eo num mons molior sedes suus paro dum hic inminebunt iugum qui tu ad hostis venio armatus inermis fortis ignavus pariter omnis capio atque vinco sum


quanto magis prosperis ee eo anno bellis tranquilla omnia foris erant, tantum ir in dtrbe urbe vis patrum in dies miseriaeque plebis crescebant, cum eo ipso, quod necesse erat solvi, facultas solvendi inpediretur. itaque cum iam ex re nihil dari posset,

quantus magis prosper ee is annus bellum tranquillus omnis foris sum tantus ir in dtrbe urbs volo pater in dies miseria plebs cresco cum is ipse qui necesse sum solvo facultas solvo inpediretur itaque cum iam ex res nihil do possum


Rhodios non ita meritos eo bello, ut amicorum sociorumque numero habendi sint;

rhodii non ita mereo is bellum ut amicus socius numerus habeo sum


sed si nunc ea fecissem, non dico “quid in eo vos laesissem aut vestram amicitiam violassem?”, sed illud, me more atque institute instituto maiorum fecisse.

sed si nunc is facio non dico quis in is tu laedo aut vester amicitia violo sed ille ego mos atque institus instituo magnus facio


tum quae primo C. Lucretius in populares suos praetor Romanus superbe, avare, crudeliter fecisset; deinde quae tum cum maxime L. Hortensius faceret.

tum qui primus que lucretius in popularis suus praetor romanus superbus avaris crudeliter facio deinde qui tum cum magnus l hortensius facio


excidere etiam saevientes quidam in flumen; sed pondere ipso stabiles deiectis rectoribus quaerendis pedetemptim vadis in terrain terram evasere.

excido etiam saevio quidam in flumen sed pondus ipse stabilis deicio rector quaero pedetemptim vado in terrain terra evado


haec nova adlata res, omissis quae agere instituerat, Flaccum raptim deducere exercitum ex Celtiberia cum coegisset, barbari causae ignari, suam defectionem et clam comparata arma sensisse eum et pertimuisse rati, eo ferocius saltum insederunt. ubi eum saltum prima luce agmen Romanum intravit,

hic novo affero res omitto qui ago instituo flaccus raptim deduco exercitus ex celtiberia cum cogo barbaris causa ignaris suus defectio et clam comparo arma sentio is et pertimeo reor is ferox saltus insedeo ubi is saltus primus lux agmen romanus intro


Bruttii ceperant de Graecis. — Romae per idem tempus duo maximi fuerunt terrores, diutinus alter, sed segnior: terra dies duodequadraginta movit; per totidem dies feriae in sollicitudine ac metu fuere; triduum eius rei causa supplicatio habita est;

bruttius capio de graecum roma per idem tempus duo magnus sum terror diutinus alter sed segnis terra dies duodequadraginta moveo per totidem dies feriae in sollicitudo atque metus sum triduum is res causa supplicatio habeo sum


et nunc litteras nuntiosque ab eo ad Antiochum et Aetolos missos, consiliaque inita inpellendae ad defectionem Carthaginis, nec alio eum quam ad Antiochum regem profectum; baud haud quieturum eum, antequam bellum toto orbe terrarum concisset;

et nunc littera nuntius ab is ad antiochus et aetoli mitto consilior ineo inpellendae ad defectio carthago neque alius is quam ad antiochus rex proficiscor baud haud quiesco is antequam bellum totus orbis terra concieo


Perseus ab Aemilio Paulo in Samothrace captus est. cum Antiochus Syriae rex Ptolemaeum et Cleopatram Aegypti reges obsideret et missis ad eum a senatu legatis, qui iuberent ab obsidione socii regis absisteret, editisque mandatis consideraturum se, quid faciendum esset, respondisset, unus ex legatis Popilius virga regem circumscripsit iussitque, antequam circulo excederet, responsum daret. qua asperitate effecit, ut Antiochus bellum omitteret. legationes gratulantium populorum atque regum in senatu admissae, Rhodiorum, qui eo bello contra populum Romanum faverant, exclusa. postera die cum de eo quaereretur, ut his bellum indiceretur, causam in senatu patriae suae legati egerunt; nec tamquam socii nec tamquam hostes dimissi. Macedonia in provinciae formam redacta Aemilius Paulus repugnantibus militibus ipsius propter minorem praedam et contradicente Ser. Sulpicio Galba triumphavit et Persen cum tribus filiis duxit ante currum. cuius triumphi laetitia ne solida ei contingeret, duorum filiorum funeribus insignita est; quorum alterius mors triumphum patris praecessit, alterius secuta est. lustrum a censoribus conditum est: censa sunt civium capita CCCXII DCCCV. Prusias Bithyniae rex Romam, ut senatui gratias ageret ob victoriam ex Macedonia partam, venit et Nicomeden filium senatui commendavit. rex plenus adulationis libertum se populi Romani dicebat.

perseus ab aemilius paulus in samothrace capio sum cum antiochus syria rex ptolemaeus et cleopatra aegyptius rex obsido et mitto ad is ab senatus legatus qui iubeo ab obsidio socius rex absisto edo mandatum considero sui quis facio sum respondeo unus ex legatus popilius virga rex circumscribo jubeo antequam circulus excedo responsum do qui asperitas efficio ut antiochus bellum omitto legatio gratulor populus atque rex in senatus admitto rhodius qui is bellum contra populus romanus faveo excludo posterus dies cum de is quaero ut hic bellum indico causa in senatus patria suus legatus egero neque tamquam socius neque tamquam hostis dimitto macedonius in provincia forma redigo aemilius paulus repugno miles ipse propter paruus praeda et contradico seruius sulpicius galba triumpho et perses cum tres filius duco ante currus qui triumphus laetitia ne solidus is contingo duo filius funus insignio sum qui alter mors triumphus pater praecedo alter sequor sum lustrum ab censor condio sum censeo sum civis caput cccxii dcccv prusia bithynia rex roma ut senatus gratia ago ob victoria ex macedonius pario venio et nicomedes filius senatus commendo rex plenus adulatio libertus sui populus romanus dico


profectus est nocte ignibus similiter factis tabernaculisque paucis in speciem relictis, ut insidiarum par priori metus contineret Romanos.

proficiscor sum nox ignis similis facio tabernaculum paucus in species relinquo ut insidiaris par prior metus contineo romanus


consules relicti a parte populi per infrequentiam comitia nihilo segnius perficiunt. creati consules ambo patricii, M. Fabius Ambustus tertium T. Quinctius. in quibusdam annalibus pro T. Quinctio M. Popilium consulem invenio.

consul relinquo ab pars populus per infrequentia comitium nihilum segnis perficio creo consul ambo patricius m fabius amburo tertius t quintius in quidam annal pro t quintius m popilius consul invenio


ibi arbitris remotis cum crebro suspiritu et gemitu, quod facile ab circumstantibus tabernaculum exaudiri posset,

ibi arbiter remoueo cum creber suspiritus et gemitus qui facilis ab circumsto tabernaculum exaudio possum


excursiones inde in confinem agrum Labicanum factae erant novisque colonis bellum inlatum.

excursio inde in confinis ager labicani facio sum novus colonia bellum infero


tertio die parte copiarum ad praesidium castrorum relicta consul ad hostem ducit.

tertius dies pars copia ad praesidium castrum relinquo consul ad hostis duco


quo facto baud haud secus, quam dignum erat, infensi Galli bellum propalam minantes ad suos redeunt.

quo facio baud haud secus quam dignus sum infensus gallus bellum propalam mino ad suus redeo


sive hic igitur sive illic, cum Hannibale est tibi futura res. utrum tandem ergo firmior eris in Africa solus an hic tuo conlegaeque tui exercitu coniuncto? ne Claudius quidem et Livius consules tam recenti exemplo, quantum id intersit, documento sunt?

sive hic igitur sive illic cum hannibal sum tu sum res utrum tandem ergo firmus sum in africanus solus an hic tuus collega tuus exercitus conjungo ne claudus quidem et livius consul tam recens exemplum quantus is intersum documentum sum


Hispanias ea tempestate sic habebant Romani Poenique. Hasdrubal Gisgonis filius ad Oceanum penitus Gadesque concesserat;

hispania is tempestas sic habeo romanus poenus hasdrubal gisgonis filius ad oceanus penitus gades concedo


hinc quinquaginta ferme pedum spatio distantes duo armati procurrebant comminatique inter se, ab ima in summam testudinem per densata scuta cum evasissent, nunc velut propugnantes per oras extremae testudinis, nunc in media inter se concurrentes, haud secus quam stabili solo persultabant.

hinc quinquaginta ferme pes spatium disto duo armatus procurro commino inter sui ab imus in summa testudo per densata scutum cum evado nunc velut propugno per ora exter testudo nunc in medius inter sui concurro haud secus quam stabilis solum persulto


aliter eidem illi Carthaginienses Hispaniam defenderunt, aliter moenia patriae, templa deum, aras et focos defendent, cum euntes in proelium pavida prosequetur coniunx et parvi liberi occursabunt.

aliter idem ille carthaginiensis hispania defendo aliter moenia patria templum deus ara et focus defendo cum eo in proelium pavidus prosequor coniunx et parvus liber occurso


ipsi contra saxa, quae locus strata passim, omnia ferme missilia, praebet, ingerere, non milites solum sed etiam turba calonum inmixta armatis.

ipse contra saxum qui locus sterno passim omnis ferme missile praebeo ingero non miles solus sed etiam turba calo immixtus armo


undique omnes alii deprecari tribunum, alii castigare. Ti. Gracchi collegae plurimum oratio movit.

undique omnis alius deprecor tribunus alius castigaris tiberius gracchus collega multus oratio moveo


satisque iam etiam in posterum videbatur provisum, ne quid ab repentinis eorum excursionibus periculi foret. accessit et ab pestilentia commune malum,

sero iam etiam in posterus video provideo ne quis ab repentinus is excursio periculum sum accedo et ab pestilentia communis malus


an longo itinere fatigatum et onere fessum, madentem sudore, arentibus siti faucibus, ore atque oculis repletis pulvere, torrente meridiano sole, hosti obicias recenti, requieto, qui nulla re ante consumptas vires ad proelium adferat?

an longus iter fatigo et onus fatisco madeo sudor areo sitis fauces os atque oculus repleo pulvis torreo meridianus sol hostis obicio recens requiesco qui nullus res ante consumo vireo ad proelium affero


eo die ad finem agri Aetolici castra posita;

is dies ad finis ager aetolicus castrum pono


quod Antenorem, regium praefectum, quo tempore cum lembis circa Lesbum esset vagatus, portu receptum commeatibus iuvissent.

qui antenor regius praeficio quo tempus cum lembus circa lesbos sum vago portus recipio commeatus juvo


accusator pati reum ruere invidiaeque flammam ac materiam criminibus suis suggerere; legem interim non tam ad spem perferendi quam ad lacessendam Caesonis temeritatem ferre.

accusator patior reus ruo invidia flamma atque materia crimen suus suggero lex interim non tam ad spes perfero quam ad lacesso caeso temeritas fero


tum Tullus “Metti Fufeti” inquit, “si ipse discere posses fidem ac foedera servare, vivo tibi ea disciplina a me adhibita esset; nunc, quoniam tuum insanabile ingenium est, at tu tuo supplicio doce humanum genus ea sancta credere, quae a te violata sunt. ut igitur paulo ante animum inter Fidenatem Romanamque rem ancipitem gessisti, ita iam corpus passim distrahendum dabis.”

tum tullus mettus fufeti inquam si ipse disco possum fides atque foedero servaris vivo tu is disciplina ab ego adhibeo sum nunc quoniam tuus insanabilis ingenium sum at tu tuus supplicium doceo humanus genus is sancio credo qui ab tu violo sum ut igitur paulus ante animus inter fidenatem romanus res anceps gero ita iam corpus passim distraho do


tum Romanus Campano “Equorum” inquit “hoc, non equitum erit certamen, nisi e campo in cavam hanc viam demittimus equos; ibi nullo ad evagandum spatio comminus conserentur manus.”

tum romanus campanus equus inquam hic non eques sum certamen nisi e campus in caveo hic via demitto equus ibi nullus ad evagandum spatium comminus consero manus


ceterum cum sedato urbii urbis tumultu revocati in curiam patres essent, aliae insuper ex Sicilia litterae allatae sunt ab T. Otacilio propraetore, regnum Hieronis a classe Punica vastari;

ceterum cum sedo urbii urbs tumultus revoco in curia pater sum alius insuper ex sicilia littera affero sum ab t otacilius propraetor regnum hiero ab classis punicus vastaris


Fabius contione extemplo advocata obtestatus milites est, ut, qua virtute rem publicam ab infestissimis hostibus defendissent, eadem se, cuius ductu auspicioque vicissent, ab inpotenti crudelitate dictatoris tutarentur:

fabius contio extemplo advoco obtestor miles sum ut qui virtus res publicus ab infestus hostis defendo idem sui qui ductus auspicium vinco ab impotens crudelitas dictator tuto


quin etiam Q. Fabius evectus extra aciem equo ducem Gallorum ferociter in ipsa signa Etruscorum incursantem per latus transfixum hasta occidit; spoliaque eius legentem Galli agnovere, perque totam aciem Romanum legatum esse signum datum est.

quin etiam q fabius eveho extra acies equus dux gallus ferociter in ipse signum etruscus incurso per latus transfigo hasta occido spolio is lego gallus anosco per totus acies romanus legatus sum signum do sum


quantum aecum censebat, excellere suas opes animadvertit, primus omnium ex patribus popularis factus cum plebeis magistratibus consilia communicare, criminando patres, adliciendo alliciendo ad se plebem iam aura, non consilio ferri famaeque magnae malle quam bonae esse.

quantus aequus censeo excello suus ops animadverto primus omnis ex pater popularis facio cum plebeis magistratus consilium communicaris criminor pater adliciendo allicio ad sui plebs iam aura non consilium fero fama magnus malo quam bonus sum


violatum Capitolium esse sanguine servatoris, nec dis cordi fuisse poenam eius oblatam prope oculis suis, a quo sua templa erepta e manibus hostium essent.

violo capitolium sum sanguis servator neque deus chordus sum poena is offertor prope oculus suus ab quo suus templum eripio e manus hostis sum


adversae invidiae obici maluit et suae nocere causae quam publicae deesse;

adverro invidia obicio malo et suus noceo causa quam publicus desum


eisdem ferme diebus naves quae ab Carthagine ad Magonem missae erant, inter Albingaunos Ligures Genuamque accesserunt.

idem ferme dies navo qui ab carthago ad mago mitto sum inter albingaunos ligur genua accedo


consules inde A. Postumius Albus, Sp. Furius Fusus. Furios Fusios scripsere quidam; id admoneo, ne quis inmutationem virorum ipsorum esse, quae nominum est, putet.

consul inde ab postumus albus spurius furius fundo furius furius scribo quidam is admoneo ne quis inmutatio vir ipse sum qui nomen sum puto


itaque sacrificatum est, ut decemviri scriptum ediderant.

itaque sacrifico sum ut decemviri scribo edo


quamquam Perseus vere obiceret, id quod vos non potestis, patres conscripti, nos principio belli misisse ad vos legatos, qui pollicerentur vobis, quae ad bellum opus essent; navibus, armis, iuventute nos nostra, sicut prioribus bellis, ad omnia paratos fore.

quamquam perseus verus obicio is qui tu non possum pater conscribo nos principium bellum mitto ad tu legatus qui polliceor tu qui ad bellum opus sum navis arma iuventus nos noster sicut prior bellum ad omnis paro sum


simul et ipse, ut extenuatam mediam diductis cornibus aciem Gallorum vidit, signa inferre confertos milites et perrumpere ordines iubet.

simul et ipse ut extenuo medius diduco cornu acies gallus video signum infero confercio miles et perrumpo ordo iubeo


quae ubi Romam sunt nuntiata, indignitas rei magis quam periculum consulem alterum ab urbe excivit. ita duo consulares exercitus ad hostem accessere acie instructa, ut confestim dimicarent.

qui ubi roma sum nuntio indignitas res magis quam periculum consul alter ab urbs excio ita duo consularis exercitus ad hostis accedo acies instruo ut confestim dimico


transactis omnibus, quae Romae agenda erant, consules ad bellum profecti.

transigo omnis qui roma ago sum consul ad bellum proficiscor


atque ita se proripuisse, et summoveri e regia omnes coeptos. tum se amicitiam et societatem renuntiasse. qua voce eum accensum restitisse atque voce clara denuntiasse sibi, ut triduo regni sui decederent finibus.

atque ita sui proripio et summoveo e regius omnis coepio tum sui amicitia et societas renuntio qui vox is accendo resto atque vox clarus denuntio sui ut triduum regnum suus decedo finis


Fabius omissis omnibus praedam ex castris raptim Antium convehit; ibi modico praesidio relicto citatum agmen Tusculum rapit. nihil praeter arma et quod cocti ad manum fuit cibi ferre militi licuit;

fabius omitto omnis praeda ex castrum raptim antius convehit ibi modicus praesidium relinquo citas agmen tusculis rapio nihil praeter arma et qui coquo ad manus sum cibus fero miles licet


quorum altero duce nocturno Syracusas introitum erat, alter Nasum quodque ibi praesidii erat prodiderat.

qui alter dux nocturnus syracusae introeo sum alter nasos quisque ibi praesidium sum prodo


nobis autem in apparatu ipso ac tantum incohantibus res annus circumagitur.

nos autem in apparatus ipse atque tantus incoho res annus circumago


post imbrem nubibus in terram demissis nihil deterritus, signa ferri iussit; sed tam densa caligo occaecaverat diem, ut neque signiferi viam nee nec signa milites cernerent, agmen ad incertos clamores vagum velut errore nocturno turbaretur.

post imber nubis in terra demitto nihil deterreo signum fero iubeo sed tam densus caligo occaecaverat dies ut neque signifer via nee neque signum miles cerno agmen ad incertus clamor vagus velut error nocturnus turbo


ubi inluxit, egreditur castris Romanus vallum invasurus, ni copia pugnae fieret. et postquam multa iam dies erat neque movebatur quicquam ab hoste, iubet signa inferri consul; motaque acie indignatio Aequos et Volscos incessit, si victores exercitus vallum potius quam virtus et arma tegerent. igitur et ipsi efflagitatum ab ducibus signum pugnae accepere.

ubi inluceo egredior castrum romanus valles invado ni copia pugna fio et postquam multus iam dies sum neque moveo quisquam ab hostis iubeo signum infero consul moveo acies indignatio aequi et volsci incedo si victor exercitus valles potis quam virtus et arma tego igitur et ipse efflagitas ab dux signum pugna accipio


in hoc fidem, quam voltis ipsi, accipite.” fide data egressus claudi curiam iubet, praesidiumque in vestibulo relinquit, ne quis adire curiam iniussu suo neve inde egredi possit.

in hic fides quam volo ipse accipio fides do egredior claudo curia iubeo praesidium in vestibulum relinquo ne quis adeo curia injussus suus neve inde egredior possum


Recrudescente Manliana seditione sub exitum anni comitia habita, creatique tribuni militum consulari potestate Ser. Cornelius Maluginensis iterum, P. Valerius Potitus iterum, M. Furius Camillus quintum, Ser, Sulpicius Rufus iterum, C. Papirius Crassus, T. Quinctius Cincinnnatus Cincinnatus iterum.

recrudesco manlianus seditio sub exitus annus comitium habeo creo tribunus miles consularis potestas seruius cornelius maluginensis iterum p valerius potitus iterum m furius camillus quintus seruius sulpicius rufus iterum que papirius crassus t quintius cincinnnatus cincinnatus iterum


si deprehensos intra limen meum cum ferro ad te deducerem, pro manifesto haberes: fatentes pro deprehensis habe.

si deprehendo intra limen meus cum ferrum ad tu deduco pro manifesto habeo fateor pro deprehendo habeo


P. Cornelius Scipio interrex fuit, post eum M. Furius Camillus . is tribunos militum consulari potestate creat L. Valerium Publicolam iterum, L. Verginium, P. Cornelium, A. Manlium, L. Aemilium, L. Postumium.

p cornelius scipio interrex sum post is m furius camillus is tribunus miles consularis potestas creo l valerius poplicula iterum l verginium p cornelius ab manlius l aemilius l postumius


haec legatis agentibus in concilio Samnitium adeo est ferociter responsum, ut non solum gesturos se esse dicerent id bellum, sed magistratus eorum e curia egressi stantibus legatis praefectos cohortium vocarent iisque clara voce imperarent,

hic legatus ago in concilio samnites adeo sum ferociter responsum ut non solus gero sui sum dico is bellum sed magistratus is e curia egredior sto legatus praeficio cohors voco is clarus vox impero


per id fere tempus legati Macedones Illyriique simul Rhodum venerunt, quibus auctoritatem addidit non lemborum modo adventus passim per Cycladas atque Aegaeum vagantium mare, sed etiam coniunctio ipsa regum Persei Gentique et fama cum magno numero peditum equitumque venientium Gallorum.

per is fere tempus legatus macedones illyrius simul rhodos venio qui auctoritas addo non lembus modo advenio passim per cycladas atque aegaeus vago mare sed etiam conjunctio ipse rex perseus gentius et fama cum magnus numerus pedes equio venio gallus


inde foedi agminis miserabilem viam per sociorum urbes, reditum in patriam ad parentes, quo saepe ipsi maioresque eorum triumphantes venissent:

inde foedus agmen miserabilis via per socius urbs redeo in patria ad parens quo saepe ipse magnus is triumpho venio


Elatiam, unde profectus erat, redit Boeotis quoque, sicut prius Achaeis, ad societatem adscitis et, quoniam tuta ea pacataque ab tergo relinquebantur, omnibus iam cogitationibus in Philippum et quod relicum belli erat conversis.

elatiam unde proficiscor sum redeo boeotus quoque sicut prior achaeus ad societas adscio et quoniam tueor is pacatum ab tergum relinquo omnis iam cogitatio in philippus et qui relicum bellum sum converro


qui hanc multitudinem captivam servorum fuisse scribant, idque magis veri simile est quam deditos venisse.

qui hic multitudo captiva servus sum scribo is magis verus similis sum quam dedo venio


indutiis per hiemem factis et Galli domos abierant et rex in hiberna concesserat Pergamum gravique morbo aeger fuerat. ver primum eos domo excivit iamque Synnada pervenerant et Eumenes ad Sardis undique exercitum contraxerat.

indutiae per hiems facio et gallus domus abeo et rex in hibernus concedo pergamum gravis morbus aeger sum ver primus is domus excio iam synnada pervenio et eumenes ad sardus undique exercitus contraho


Lilybaeum tertio die, quam inde profectus erat, cum centum triginta onerariis navibus frumento praedaque onustis rediit idque frumentum extemplo Syracusas misit;

lilybaeum tertius dies quam inde proficiscor sum cum centum triginta oneraria navis frumentum praeda onustus redeo is frumentum extemplo syracusae mitto


nam et pari celeritate novus pro diruto murus obiciebatur, et armati ruinis superstantes instar munimenti erant.

nam et par celeritas novus pro diruo murus obicio et armatus ruina supersto instar munimentum sum


adventus quoque dictatoris omnibus ordinibus obviam effusis celebratior quam ullius umquam antea fuit, triumphusque omnem consuetum honorandi diei illius modum aliquantum excessit.

advenio quoque dictator omnis ordo obvius effundo celebro quam ullus umquam antea sum triumphus omnis consuesco honoro dies ille modus aliquantus excedo


nec minus terroris a classe Romana et periculo maritumae orae habebat. Thessalonicae Eumenes et Athenagoras praeerant cum parvo praesidio duorum milium caetratorum.

neque paruus terror ab classis romanus et periculum maritumae ora habeo thessalonica eumenes et athenagoras praesum cum parvus praesidium duo mille caetrator


“si consul senatui de provinciis permittit, stari eo, quod senatus censuerit, placet, nec de ea re ferri ad populum patiemur; si non permittit, qui de ea re sententiam recusabit dicere, auxilio erimus.”

si consul senatus de provincia permitto staris is qui senatus censeo placeo neque de is res fero ad populus patior si non permitto qui de is res sententia recuso dico auxilium sum


facinus, sive eo modo, quo censor ohiecit, sive, ut Valerius tradit, commissum est, saevum atque atrox: inter pocula atque epulas, ubi libare diis dapes, ubi bene precari mos esset, ad spectaculum scorti procacis, in sinu consulis recubantis, mactatam humanam victinam victimam esse et cruore mensam respersam!

facinus sive is modo quo censor ohiecit sive ut valerius trado committo sum saevus atque atrox inter poculum atque epulae ubi libaris diuus daps ubi bene precor mos sum ad spectaculum scortum procax in sinus consul recubo macto humanus victinam victima sum et cruor mensa respergo


nondum ab Roma profectus erat C. Flaminius praetor, cum haec in Hispania gerebantur.

nondum ab roma proficiscor sum que flaminius praetor cum hic in hispania gero


captata occasio est, cum Cum aeger forte Flamniiiis Flaminius abesset, et referente Aelnilio Aemilio senatus consultum factumi factum est,

capto occasio sum cum cos aeger fors flamniiiis flaminius absum et refero aelnilio aemilius senatus consulo factumi facio sum


ipse decem navibus Romam profectus cum prospere pervenisset, senatum extemplo habuit.

ipse decem navis roma proficiscor cum prosperus pervenio senatus extemplo habeo


quamquam agitata multis eo anno et variis motibus erat, nec pluris quam tres tribunos consulari potestate creavit et in his L. Quinctium, Cincinnati filium, ex cuius dictaturae invidia tumultus quaerebatur.

quamquam agito multus is annus et varius motus sum neque multus quam tres tribunus consularis potestas creo et in hic l quintius cincinnatus filius ex qui dicto invidia tumultus quaero


discordiam et seditionem omnia opportuna insidiantibus facere, cum pars, quae domestico certamine inferior sit, externo potius se applicet quam civi cedat.

discordia et seditio omnis opportunus insidior facio cum pars qui domesticus certamen inferus sum externus potis sui applico quam cieo cedo


minus pertinaces viros habebat altera acies; nam maxima pars Hispani erant, qui vinci in Hispania quam victores in Italiam trahi malebant.

paruus pertinax vir habeo alter acies nam maximus pars hispanus sum qui vinco in hispania quam victor in italia traho malo


deinde recipientibus se regiis in arta et confragosa loca aviditate accensi certaminis eo quoque Romani penetravere.

deinde recipio sui regius in artus et confragosus locum aviditas accendo certamen is quoque romanus penetro


quod ubi vidit Flaccus, primos tumultus in agmine per centuriones stare omnes,

qui ubi video flaccus primus tumultus in agmen per centurio sto omnis


et oppidum ibi Apiolas vi cepit praedaque inde maiore, quam quanta belli fama fuerat, revecta ludos opulentius instructiusque quam priores reges fecit.

et oppidum ibi apiolas vis capio praeda inde magnus quam quantus bellum fama sum reveho ludus opulens instruo quam prior rex facio


capta itaque momento temporis velut in piano plano sita nec permunita castra. caedes inde, non iam pugna erat omnibus intra vallum permixtis.

capio itaque momentum tempus velut in piano planus sino neque permunio castrum caedes inde non iam pugno sum omnis intra valles permisceo


hoc illud est praecipue in cognitione rerum salubre ac frugiferum, omnis te exempli documenta in inlustri posita monumento intueri: inde tibi tuaequae rei publicae quod imitere capias, inde foedum inceptu, foedum exitu, quod vites.

hic ille sum praecipuus in cognitio res salubris atque frugifer omnis tu exemplum documentum in illustris pono monumentum intueor inde tu tuaequae res publicus qui imito capio inde foedus incipio foedus exeo qui vito


erat enim baud haud procul seditione Athenis res trahentibus ad Antiochum quibusdam spe largitionum venalem pretio multitudinem, done donec ab iis, qui Romanae partis erant, Quinctius est accitus, et accusante Leonte quodam Apollodorus auctor defectionis damnatus atque in exilium est eiectus.

sum enim baud haud procul seditio athenae res traho ad antiochus quidam spes largitio venal pretium multitudo donec donec ab is qui romanus pars sum quintius sum accio et accuso leon quidam apollodorus auctor defectio damno atque in exsilium sum eicio


nuper divitiae avaritiam et abundantes voluptates desiderium per luxum atque libidinem pereundi perdendique omnia invexere. sed querellae, ne tum quidem gratae futurae, cum forsitan necessariae erunt, ab initio certe tantae ordiendae rei absint;

nuper divitiae avaritia et abundo voluptas desiderium per luxus atque libido pereo perdo omnis inveho sed querela ne tum quidem gratus sum cum forsitan necessaria sum ab initium certus tantus ordior res absum


non rogatos ultro adversus tyrannum Nabim offerre auxilium”

non rogo ultro adverro tyrannus nabis offero auxilium


principum diversa cerneres studia. pars ita in Romanos effusi erant, ut auctoritatem inmodico favore corrumperent,

princeps diverto cerno studium pars ita in romanus effundo sum ut auctoritas immodicus favor corrumpo


et Romae consoles transactis rebus quae in urbe agendae erant, movebant iam sese ad bellum.

et roma consolo transigo res qui in urbs ago sum moveo iam sui ad bellum


cum eae res maxime agerentur nova clades nuntiata, aliam super aliam cumulante in eum annum fortuna, L. Postumium consulem designatum in Gallia ipsum atque exercitum deletos.

cum is res magnus ago novo clades nuntio alius super alius cumulo in is annus fortuna l postumius consul designo in gallia ipse atque exercitus deleo


tribuni coram in foro personare fabulam conpositam Volsci belli, Hernicos ad partes paratos. iam ne virtute quidem premi libertatem populi Romani, sed arte eludi.

tribunus coram in forum personaris fabula conpono volscus bellum hernici ad pars paro iam ne virtus quidem premo libertas populus romanus sed ars eludo


dum haec, si modo hoc anno acta sunt, Romae aguntur, consules ambo in Liguribus gerebant bellum.

dum hic si modo hic annus ago sum roma ago consul ambo in ligur gero bellum


Veiens multitudine abundans, qui inter dimicationem castra Romana adgrederentur, post montes circummisit. trium populorum exercitus ita stetit instructus, ut dextrum cornu Veientes, sinistrum Falisci tenerent, medii Fidenates essent.

veiens multitudo abundo qui inter dimicatio castrum romanus aggredior post mons circummitto tres populus exercitus ita sto instruo ut dexter cornu veiens sinister faliscus teneo medius fidenates sum


ibi iam urgentibus Romanam urbem fatis legati contra ius gentium arma capiunt. nec id clam esse potuit, cum ante signa Etruscorum tres nobilissimi fortissimique Romanae iuventutis pugnarent; tantum eminebat peregrina virtus.

ibi iam urgeo romanus urbs fatum legatus contra ius gens arma capio neque is clam sum possum cum ante signum etruscus tres nobilis fortis romanus iuventus pugno tantus emineo peregrinus virtus


eum tamen, quamquam ab ultimis orientis terminis ad liberandam Graeciam veniat, nihil postulare ab Achaeis, in quo fides eorum adversus Romanos,

is tamen quamquam ab ulter orior terminus ad libero graecia venio nihil postulo ab achaeus in quo fides is adverro romanus


adhibito frequenti consilio auditi sunt.


cum pontifices negassent ad religionem pertinere, quanta impensa in ludos fieret, senatus Fulvio quantum impenderet permisit, dum ne summam octoginta milium excederet.

cum pontifex nego ad religio pertineo quantus impensa in ludus fio senatus fulvius quantus impendeo permitto dum ne summa octoginta mille excedo


si consentientes in hoc socios videant Romani, profecto de pace cum Carthaginiensibus iungenda cogitaturos; aliter numquam vivo Hannibale sine bello Italiam fore.

si consentio in hic socius video romanus profecto de pax cum carthaginiensis jungo cogito aliter numquam vivo hannibal sine bellum italia sum


quae posteaquam litteris Scipionum Romae volgata sunt, non tam victoria quan quam prohibito Iasdrubalis Hasdrubalis in Italiam transitu laetabantur

qui posteaquam littera scipio roma vulgo sum non tam victoria qui quam prohibeo iasdrubal hasdrubal in italia transeo laeto


cetera, neque ea elevo, nullo tamen modo Africo bello comparanda, ubi non portus ullus classi nostrae apertus, non ager pacatus, non civitas socia, non rex amicus, non consistendi usquam locus, non procedendi;

ceterus neque is elevo nullus tamen modo africanus bellum comparo ubi non portus ullus classis noster aperio non ager pacatus non civitas socio non rex amicus non consisto usquam locus non procedo


is cum magnam praedam agi posse dixisset ex agro hostium, qui circa Thyatiram esset, hortando perpulit Livium, ut quinque milia militum secum mitteret. missi ingentem praedam intra paucos dies averterunt.

is cum magnus praeda ago possum dico ex ager hostis qui circa thyatira sum horto perpello livius ut quinque mille miles sui mitto mitto ingens praeda intra paucus dies averto


quae ne victis quidem bello fas fuerit, virgas et secures victoribus et iustissimos meritis triumphos intentari.

qui ne vinco quidem bellum fas sum virga et securis victor et justus meritum triumphus intentaris


in has ferme leges inter Poenum ducem legatosque Macedonum ictum foedus;

in hic ferme lex inter poenus dux lego macedones ictus foedus


non plus duobus milibus hominum amissis cetera omnis multitudo, velut signum aliquod secuta, in unum cum convenisset, frequenti agmine petunt Thessaliam.

non multus duo mille homo amitto ceterus omnis multitudo velut signum aliqui sequor in unus cum convenio frequens agmen peto thessalia


et praetorem dare operam, ut eodem tempore classis quoque invehatur hostium litoribus.

et praetor do opera ut idem tempus classis quoque inveho hostis litus


raptisque, quae obvia fors fecerat, prius recursum semper ad naves, quam clamor agrestes conciret, fuerat;

rapio qui obvius fors facio prior recursus semper ad navo quam clamor agrestis concieo sum


et tribuni plebis, cum ita traditum esset, ne quis prius intercederet legi, quam privatis suadendi dissuadendique legem potestas facta esset, eoque persaepe evenisset, ut et, qui non professi essent se intercessuros, animadversis vitiis legis ex oratione dissuadentium intercederent, et, qui ad intercedendum venissent, desisterent victi auctoritatibus suadentium legem.

et tribunus plebs cum ita trado sum ne quis prior intercedo lego quam privo suadeo dissuadeo lex potestas facio sum eo persaepe evenio ut et qui non profiteor sum sui intercedo animadverto vitium lex ex oratio dissuadeo intercedo et qui ad intercedo venio desisto vinco auctoritas suadeo lex


ex hostium exercitu Siculi, ut primum videre ex gravitate loci volgari morbos, in suas quisque propinquas urbes dilapsi sunt; et.

ex hostis exercitus siculis ut primus video ex gravitas locus volgaris morbus in suus quisque propinquo urbs dilabor sum et


inde nobilitas, nec ii modo, in quos crimen intendebatur, sed universi simul negare nobilium id crimen esse, quibus si nulla obstetur fraude, pateat via ad honorem, sed hominum novorum.

inde nobilitas neque is modo in qui crimen intendo sed universus simul nego nobilis is crimen sum qui si nullus obsto fraus pateo via ad honor sed homo novum


nisi quod, non patientibus tacitum tribunis, quod pro consule uno plebeio tres patricios magistratus curulibus sellis praetextatos tamquam consules sedentes nobilitas sibi sumpsisset,

nisi qui non patior taceo tribunus qui pro consul unus plebeius tres patricius magistratus curulis sella praetextatus tamquam consul sedeo nobilitas sui sumo


Quinctius ad Thebas Phthioticas castra cum movisset, spem nactus per Timonem, principem civitatis, prodi urbem cum paucis equitum levisque armaturae ad muros successit.

quintius ad thebae phthioticus castrum cum moveo spes nanciscor per timon princeps civitas prodo urbs cum paucus eques levis armo ad murus succedo


in pace crimen quaeri; earn eam dici venisse. hic decem legatos simul argui, quorum ex consilio data pax esset;

in pax crimen quaero earn is dico venio hic decem legatus simul arguo qui ex consilium do pax sum


mulieres damnatas cognatis, aut in quorum manu essent, tradebant, ut ipsi in privato animadverterent in eas: si nemo erat idoneus supplicii exactor, in publico animadvertebatur.

mulier damno cognatus aut in qui manus sum trado ut ipse in privo animadverto in is si nemo sum idoneus supplicium exactor in publicus animadvertebatur


interea toto agmine Hannibal transducto per saltum et quibusdam in ipso saltu hostium oppressis in agro Allifano posuit castra.

interea totus agmen hannibal traduco per saltus et quidam in ipse saltus hostis opprimo in ager allifanus pono castrum


Scipio cum ut dilectum haberet, neque impetrasset neque magnopere tetendisset, ut voluntarios ducere sibi milites liceret,

scipio cum ut dilectus habeo neque impetro neque magnopere tendo ut voluntarii duco sui miles licet


ut, si cui deorum hominumque nimia sua fortuna populique Romani videretur, ut ear eam invidiam lenire quam minimo suo privato incommodo publicoque populi Romani liceret.

ut si qui deus homo nimius suus fortuna populus romanus video ut ear is invidia lenio quam paruus suus privo incommodus publico populus romanus licet


exercitus inde decreti, quattuor legiones consulibus, quae quina milia ducenos Romanos pedites, trecenos haberent equites, et quindecim milia socium ac Latini nominis, octingenti equites.

exercitus inde decerno quattuor legio consul qui quini mille duceni romanus pedito treceni habeo eques et quindecim mille socius atque latinum nomen octingenti eques


cum culpam in Ismeniam, principem alterius partis, conferrent et quasdam civitates dissentientis in causam deductas, appariturum id esse Marcius respondit; singulis enim civitatibus de se ipsis consulendi potestatem facturos.

cum culpa in ismenius princeps alter pars confero et quidam civitas dissentio in causa deduco appareo is sum marcius respondeo singuli enim civitas de sui ipse consulo potestas facio


breve terra iter eo, brevis navigatio ab Naupacto est. tertio ferme post die utrimque oppugnari coepta est. gravior a maria oppugnatio erat, quia et tormenta machinaeque omnis generis in navibus erant, et Romani inde oppugnabant. itaque intra paucos dies recepta urbs per deditionem Aetolis traditur, praeda ex pacto Romanis cessit.

brevis terra iter is brevis navigatio ab naupactus sum tertius ferme post dies utrimque oppugnaris coepio sum gravis ab mare oppugnatio sum quia et tormentum machina omnis genus in navis sum et romanus inde oppugno itaque intra paucus dies recipio urbs per deditio aetolus trado praeda ex pacisco romanus cedo


Valerium praetorem in Apuliam ire placuit ad exercitum a Terentio accipiendum; cum ex Sicilia legiones venissent, iis potissimum uti ad regionis eius praesidium, Terentianum exercitum Tarentum mitti cum aliquo legatorum;

valerius praetor in appulia eo placeo ad exercitus ab terentius accipio cum ex sicilia legio venio is potis uti ad regio is praesidium terentianus exercitus tarentus mitto cum aliquis legatus


inter ipsos quoque reges ingentem auctoritate esse, Seleuci filiam duxisse eum, non petentem, sed petitum ultro; sororem dedisse Prusiae precanti atque oranti;

inter ipse quoque rex ingens auctoritas sum seleucus filia duco is non peto sed peto ultro soror do prusia precor atque oro


satis esse missilibus ac terrore inpediri cursum obequitandoque agmen teneri, dum adsequi pedes et iusta caede conficere hostem posset.

satis sum missilis atque terror inpediri cursus obequito agmen teneo dum assequor pes et iustus caedes confacio hostis possum


ardens igitur ira tribunus viatorem mittit ad consulem, consul lictorem ad tribunum, privatum esse clamitans, sine imperio, sine magistratu;

ardeo igitur ira tribunus viator mitto ad consul consul lictor ad tribunus privo sum clamito sine imperium sine magistratus


dant tamen arma, non vulgo, tantum ut incerto hoste praesidium satis fidum ad omnia esset. solliciti reliquum noctis incertique, qui homines, quantus numerus hostium esset, in stationibus disponendis ad opportuna omnis urbis loca egere. lux deinde aperuit bellum ducemque belli.

do tamen arma non vulgo tantus ut incertum hostis praesidium satis fidus ad omnis sum sollicitus reliquus nox incertus qui homo quantus numerus hostis sum in statio dispono ad opportunus omnis urbs locum ago lux deinde aperio bellum dux bellum


fluctuante rege inter spem metumque tantae rei conandae Cretensis Euander, quo ministro Delphis ad insidias Eumenis regis usus erat, postquam agmen peditum venientium sub signis vidit,

fluctuo rex inter spes metus tantus res conor cretensis euander quo ministro delphi ad insidiae eumenes rex utor sum postquam agmen pedes venio sub signum video


alteri Bruttii et bellum cum Hannibale cum eo exercitu, quem mallet ex duobus, qui ibiessent. L. Veturius et Q. Caecilius sortirentur inter se compararentve, uter in Bruttiis duabus legionibus, quas consul reliquisset, rem gereret, imperiumque in annum prorogaretur cui ea provincia evenisset.

alter bruttius et bellum cum hannibal cum is exercitus qui malo ex duo qui ibiessent l veturius et q caecilius sortio inter sui compararentve uter in bruttius duo legio qui consul relinquo res gero imperium in annus prorogo qui is provincia evenio


suum quisque animum habet, patres conscripti. scio in discrimine esse vitam corpusque meum: magis me famae periculum movet, ne a vobis damnati ac repulsi abeamus; neque enim ros pretio pepercisse homines credent.”

suus quisque animus habeo pater conscribo scio in discrimen sum vita corpus meus magis ego fama periculum moveo ne ab tu damno atque repello abeo neque enim rus pretium parco homo credo


et ab oppugnatoribus Meliboeae, cum in superioribus locis repente apparuisset, cum trepidatione multa relicta opera sunt ignisque iniectus. ita a Meliboea abscessum est.

et ab oppugnator meliboea cum in superus locus repens appareo cum trepidatio multus relinquo opus sum ignis injectus ita ab meliboeus abscedo sum


nec tamen dictatura potentiorem eum consensum patrum consularibus comitiis fecit, quam censoriis fuerat.

neque tamen dicto potens is consensus pater consularis comitium facio quam censorius sum


ut quisque arma ceperat, sine imperio, sine signo, incompositi, inordinati in proelium ruunt. iam primi conseruerant manus, cum alii catervatim currerent, alii nondum e castris exissent.

ut quisque arma capio sine imperium sine signum incompositus inordinatus in proelium ruo iam primus consero manus cum alius catervatim curro alius nondum e castrum exeo


ex quo in promiscuo sacra sint et permixti viri feminis, et noctis licentia accesserit, nihil ibi facinoris, nihil flagitii praetermissum. plura virorum inter sese quam feminarum esse stupra.

ex quo in promiscuus sacer sum et permisceo vir femina et nox licentia accedo nihil ibi facinus nihil flagitium praetermitto multus vir inter sui quam femina sum stuprum


in haec deflenda prolapsos ab recenti nuntio animnos animos rursus terror instans revocavit ad consultandum, quonam modo obviam praesentibus periculis iretur.

in hic defleo prolabor ab recens nuntio animnos animus rursus terror insto revoco ad consulto quonam modo obvius praesens periculum iretur


vectigalia publica partim neglegentia dilabebantur, partim praedae ac divisui et principum quibusdam et magistratibus erant, et pecunia, quae in stipendium Romanis suo quoque anno penderetur, deerat, tributumque grave privatis inminere videbatur.

vectigalis publicus pars neglegentia dilabor pars praeda atque divisui et princeps quidam et magistratus sum et pecunia qui in stipendium romanus suus quoque annus pendeo desum tribuo gravis privo inmino video


Scipio, caedem ear eam signum defectionis omnium Gallorum esse ratus contactosque eo scelere velut iniecta rabie ad arma ituros,

scipio caedes ear is signum defectio omnis gallus sum reor contingo is scelus velut inicio rabies ad arma eo


consulum anni prioris M. Atilium aetatem excusantem Romam miserunt, Geminum Servilium in minoribus castris legioni Romanae et socium peditum equitumque duobus milibus praeficiunt.

consul annus prior m atilius aetas excuso roma mitto geminus servilius in paruus castrum legio romanus et socius pedes equio duo mille praeficio


ceterum ita fama variat, ut tamen plerique loci speculandi causa castris egressum, omnes insidiis circumventum tradant.

ceterum ita fama vario ut tamen plerusque locus speculor causa castrum egredior omnis insidiae circumvenio trado


haerens in tergo Romanus, priusquam fores portarum obicerentur, velut agmine uno inrumpit.

haereo in tergum romanus priusquam foris portaris obicio velut agmen unus irrumpo


sex milia hominum erant, et locus munimento quoque, non natura modo tutus. triduum ibi moratus Poenus ab omni parte temptato praesidio, deinde, ut nihil procedebat, ad populandum agrum Neapolitanum magis ira quam potiundae urbis spe processit.

sex mille homo sum et locus munimentum quoque non natura modo tueor triduum ibi moror poenus ab omnis pars tento praesidium deinde ut nihil procedo ad populo ager neapolitanus magis ira quam potio urbs spes procedo


nec ea culpa, quam arguo, omnium Albanorum est; ducem secuti sunt, ut et vos, si quo ego inde agmen declinare voluissem, fecissetis. Mettius ille est ductor itineris huius, Mettius idem huius machinator belli, Mettius foederis Romani Albanique ruptor. audeat deinde talia alius, nisi in hunc insigne iam documentum mortalibus dedero.”

neque is culpa quam arguo omnis albanus sum dux sequor sum ut et tu si quo ego inde agmen declinaris volo facio mettius ille sum ducto iter hic mettius idem hic machinator bellum mettius foedo romanus albanus ruptor audeo deinde talis alius nisi in hic insignis iam documentum mortalis do


deinde acceptis nominibus civitatium recensuit captivos, quot cuiusque populi essent, et nuntios domum misit, ut ad suos quisque recipiendos veniret

deinde accipio nomen civitas recenseo captivus quot quisque populus sum et nuntius domus mitto ut ad suus quisque recipio venio


quod ad fugam impedimento hostibus erat, id ad caedem eos velut vinctos praebebat.

qui ad fuga impedimentum hostis sum is ad caedes is velut vincio praebeo


deposcant haec Volscos sibi, illa Aequos, populo Romano tranquillam pacem agente omnes finitimos subigi populos posse. Fabii postera die arma capiunt; quo iussi erant, conveniunt.

deposco hic volsci sui ille aequi populus romanus tranquillus pax ago omnis finitimi subigo populus possum fabius posterus dies arma capio quo iubeo sum convenio


quid futurum deinde, si quod externum interim bellum existat? nullam profecto nisi in concordia civium spem reliquam ducere;

quis sum deinde si qui externus interim bellum existat nullus profecto nisi in concordia civis spes reliquus duco


sed omnium mercennariorum militum eandem esse causam, nec umquam Syracusas quieturas, donec quicquam externorum auxiliorum aut in urbe aut in exercitu suo esset itaque daret operam,

sed omnis mercenarius miles idem sum causa neque umquam syracusae quiesco donec quisquam externus auxilia aut in urbs aut in exercitus suus sum itaque do opera


deductus inde ad consulem custodiri iussus est et baud haud ita multo post in vinculis Romam missus. cetera multitude multitudo Athamanum aut militum Antiochi regis, quae in praesidiis deditorum per eos dies oppidorum fuerat, Philippo tradita regi est; fuere autem ad quattuor milia hominum.

deduco inde ad consul custodio iubeo sum et baud haud ita multus post in vinculis roma mitto ceterus multitudo multitudo athamanes aut miles antiochus rex qui in praesidium deditor per is dies oppidum sum philippus trado rex sum sum autem ad quattuor mille homo


senatus iussit alterum consulem contra Gracchum in Algidum exercitum ducere, alteri populationem finium Aequorum provinciam dedit. tribuni suo more impedire dilectum et forsitan ad ultimum impedissent; sed novus subito additus terror est.

senatus iubeo alter consul contra gracchus in algidus exercitus duco alter populatio finis aequi provincia do tribunus suus mos impedio dilectus et forsitan ad ulter impedio sed novus subeo addo terror sum


et dum regem auferunt perferuntque parte membrorum captum, paulisper contio intermissa est.

et dum rex aufero perferuntque pars membrum capio paulisper contio intermissus sum


vix ab incondito agmine captivorum expedierant sese, cum regio agmini perculsisque equitibus occurrunt. ibi vero clamor iubentium referre signa ruinae prope similem trepidationem fecit, ut, si hostes intrare angustias ausi longius insecuti essent, magna clades accipi potuerit.

vix ab inconditus agmen captivus expedio sui cum regius agmen percello eques occurro ibi verus clamor jubeo refero signum ruina prope similis trepidatio facio ut si hostis intro angustiae audeo longus insequor sum magnus clades accipio possum


ibi stetit classis, simul opperiens, ut terrestres copiae traicerentur, simul ut onerariae ex agmine suo per altum dissipatae consequerentur.

ibi sto classis simul opperior ut terrestris copia traicio simul ut oneraria ex agmen suus per altus dissipatae consequor


“tuum est” inquit, “Servi, si vir es, regnum, non eorum, qui alienis manibus pessimum facinus fecere. erige te deosque duces sequere, qui clarum hoc fore caput divino quondam circumfuso igni portenderunt. nunc te illa caelestis excitet flamma, nunc expergiscere vere. et nos peregrini regnavimus; qui sis, non unde natus sis, reputa. si tua re subita consilia torpent, at tu mea consilia sequere.”

tuus sum inquam servius si vir sum regnum non is qui alienus manus malus facinus facio erigo tu deus dux sequor qui clarus hic sum caput divino quondam circumfundo ignis portendo nunc tu ille caelestis excito flamma nunc expergiscor verus et nos peregrinus regnavimus qui sum non unde nascor sum reputo si tuus res subeo consilium torpeo at tu meus consilium sequor


mansit Silviis postea omnibus cognomen, qui Albae regnaverunt. Latino Alba ortus, Alba Atys, Atye Capys, Capye Capetus, Capeto Tiberinus, qui in traiectu Albulae amnis submersus celebre ad posteros nomen flumini dedit.

maneo silviis postea omnis cognomen qui alba regno latinum alba ortus alba atys atys capys capys capetus capetus tiberinus qui in traiectus albula amnis summersus celeber ad posterus nomen flumen do


nec eventus modo hoc docet — stultorum iste magister est — ; sed eadem ratio, quae fuit, futura, donec res eaedem manebunt, inmutabilis est.

neque evenio modo hic doceo stultor iste magister sum sed idem ratio qui sum sum donec res idem maneo inmutabilis sum


postero die ingentibus animis vario eventu pugnatum est. primo concursu adeo res Romana superior fuit, ut non acie vincerent solum, sed pulsos hostes in castra persequerentur, mox castra quoque oppugnarent.

posterus dies ingens animus vario evenio pugno sum primus concursus adeo res romanus superus sum ut non acies vinco solus sed pello hostis in castrum persequor mox castrum quoque oppugno


primo ab amicis, qui in re praesenti fuerunt, libri lecti; mox pluribus legentibus cum vulgarentur, Q. Petilius praetor urbanus studiosus legendi libros eos a L. Petilio sumpsit:

primus ab amicus qui in res praesens sum liber lego mox multus lego cum vulgo q petilus praetor urbanus studiosus lego liber is ab l petilius sumo


victoriam omenque accipere sedemque ei se divae dare dicare Capitolium, templum lovis Iouis optimi maximi. in ea arce urbis Romanae sacratarn sacratam volentem propitiamque, firmam ac stabilem fore populo Romano.

victoria omen accipio sedo is sui diva do dicaris capitolium templum lovis iuppiter bonus magnus in is arx urbs romanus sacratarn sacro volo propitius firmus atque stabilis sum populus romanus


dum haec ad Beneventum geruntur, Hannibal depopulatus agrum Neapolitanum ad Nolam castra movet.

dum hic ad beneventum gero hannibal depopulor ager neapolitanus ad nola castrum moveo


vates hic Marcius inlustris fuerat, et cum conquisitio priore anno ex senatus consulto talium librorum fieret, in M. Aemili praetoris urbani, qui eam rem agebat, manus venerant.

vates hic marcius illustris sum et cum conquisitio prior annus ex senatus consultum talis liber fio in m aemilis praetor urbanus qui is res ago manus venio


supinas deinde tendens manus commilitones appellans orabat, ne, quod scelus Ap. Claudi esset, sibi attribuerent neu se ut parricidam liberum aversarentur.

supinus deinde tendo manus commilito appello oro ne qui scelus ap claudius sum sui attribuo neu sui ut parricida liber aversor


quattuor tamen inde turmae equitum oppositae. haec summa copiarum erat Romanis, et duo milia mixtorum Macedonum Thracumque, qui voluntate secuti erant; hi praesidio castris relicti sunt.

quattuor tamen inde turma eques oppono hic summus copia sum romanus et duo mille mixtor macedones thracus qui voluntas sequor sum hic praesidium castrum relinquo sum


ipsorum quoque Lacedaemoniorum exules permulti, tyrannorum iniuria pulsi, spe reciperandae patriae in castra Romana convenerunt.

ipse quoque lacedaemonius exulis permultus tyrannus iniuria pello spes recipero patria in castrum romanus convenio


itaque tutores modo quindecim puero relinquit, quos precatus est moriens, ut fidem erga populum Romanum quinquaginta annos ab se cultam inviolatam servarent iuvenemque suis potissimum vestigiis insistere vellent et disciplinae, in qua eductus esset.

itaque tutor modo quindecim puer relinquo qui preco sum morior ut fides erga populus romanus quinquaginta annus ab sui colo inviolo servo juvenis suus potis vestigium insisto volo et disciplina in qui educo sum


si pax cum Carthaginiensibus componi nequisset, in Africam traiceret;

si pax cum carthaginiensis compono nequeo in africa traicio


Latinos ex diutina pace nova defectio recentibus adhuc animis ferociores ad perseverandum in bello faceret. finis certaminis fuit, postquam utrisque apparuit nihil per alteros stare, quo minus incepta persequerentur. Latini profecti a societate pacis,

latini ex diutinus pax novo defectio recens adhuc animus ferox ad persevero in bellum facio finis certamen sum postquam uterque appareo nihil per alter sto quo paruus inceptum persequor latinum proficiscor ab societas pax


sed fuerimus omnes: parvom hoc tandem esse credimus, quod ex his castris, in quibus hac nocte mansimus, exituri in aciem hodierno aut summum crastino die, si ita videbitur, diis bene iuvantibus sumus?

sed sum omnis parvus hic tandem sum credo qui ex hic castrum in qui hic nox maneo exeo in acies hodiernus aut superus crastinus dies si ita video diuus bene juvo sum


haec ferociter non suadenti solum, sed pollicenti clamore et adsensu omnes permiserunt, ut ageret diceretque, quae e re publica nominis Latini fideque sua viderentur.

hic ferociter non suadeo solus sed polliceo clamor et assensus omnis permitto ut ago dico qui e res publicus nomen latinum fido suus video


quos cum optima disciplina institutos credebat, tum etiam ab longa Syracusarum obsidione peritissimos esse urbium oppugnandarum: nihil enim parvum, sed Carthaginis iam excidia agitabat animo.

qui cum bonus disciplina instituo credo tum etiam ab longus syracusaris obsidio pereo sum urbs oppugnandaris nihil enim parvus sed carthago iam excidium agito animus


et in utraque Hispania eo anno res prospere gestae; nam et C. Flaminius oppidum Licabrum munitlun munitum opulentumque vineis expugnavit et nobilem regulum Conribilonem vivum cepit,

et in uter hispania is annus res prosperus gero nam et que flaminius oppidum licabrum munitlun munio opulentus vinea expugno et nobilis regulis conribilonem vivus capio


cum Flaccus negaret profecto satis compotem mentis esse, modo prohiberi etiam se, si id vellet, senatus consulto diceret,

cum flaccus nego profecto satis compos mens sum modo prohibeo etiam sui si is volo senatus consultum dico


et cum agmine iam in media urbis ac forum magno tumultu iretur, ratus Hanno non aliud quam tumultum ac secessionem, id quod et ante acciderat, Numidarum esse ad conprimendam seditionem processit.

et cum agmen iam in medius urbs atque forum magnus tumultus iretur reor hanno non alius quam tumultus atque secessio is qui et ante accido numidaris sum ad conprimendam seditio procedo


ita in castra perducitur; extemploque inpositus in navem et Carthaginem missus, ne motu aliquo Capuae ex indignitate rei orto senatum quoque paeniteret dediti principis et, legatione missa ad repetendum eum, aut negando rem, quam primam peterent, offendendi sibi novi socii, aut tribuendo habendus Capuae esset seditionis ac turbarum auctor.

ita in castrum perduco extemplo inpono in navo et carthago mitto ne motus aliquis capua ex indignitas res orior senatus quoque paeniteo dedo princeps et legatio mitto ad repeto is aut nego res quam primus peto offendo sui nosco socius aut tribuo habeo capua sum seditio atque turba auctor


ipse ab Anticyra decem quinqueremibus, quas iis forte ipsis diebus L. Quinctius frater eius adduxerat ex hibernis Corcyrae, Sicyonem tramisit.

ipse ab anticyra decem quinqueremis qui is fors ipse dies l quintius frater is adduco ex hibernus corcyra sicyon transmitto


vastatur, consul faucibus, quas fuga hostium aperuerat, in regionem Epiri transgressus, etsi probe scit, cui parti Charopo principe excepto Epirotae favissent,

vasto consul fauces qui fuga hostis aperio in regio epirus transgredior etsi probus scio qui pario charopo princeps excipio epirotes favissent


ea omnis militi data est. addebantur et laudes, quibus haud minus quam praemio gaudent militum animi. cum duci tum propter ducem patribus quoque placatior exercitus redit, sibi parentem, alteri exercitui dominum datum ab senatu memorans.

is omnis miles do sum addo et laus qui haud paruus quam praemium gaudeo miles animus cum duco tum propter dux pater quoque placo exercitus redeo sui parens alter exercitus dominus do ab senatus memoro


id vero eum nullo exemplo fecisse; consulares praecipue expectandum fuisse consulem censebant;

is verus is nullus exemplum facio consularis praecipuus exspecto sum consul censeo


quod ut maturius erumperet, Eumenes rex commentarium ferens secum, quod de apparatibus belli omnia inquirens fecerat, Romam venit.

qui ut maturus erumpo eumenes rex commentarius fero sui qui de apparatus bellum omnis inquiro facio roma venio


ceterum tanta fuga ex urbe facta erat, ut, quia multis actiones et res peribant, cogerentur praetores T. Maenius et M. Licinius per senatum res in diem tricesimum differre, done quaestiones a consulibus perficerentur.

ceterum tantus fuga ex urbs facio sum ut quia multus actio et res pereo cogo praetor t maenius et m licinius per senatus res in dies tricesimum differo donec quaestio ab consul perficio


mercennariorum militum Nabidis, qui aut in civitates suas aut ad Romanos transissent, iis res suae omnes recte redderentur;

mercenarius miles nabidis qui aut in civitas suus aut ad romanus transeo is res suus omnis rectus reddo


multi prius incendio absumpti sunt, quam hostium adventum sentirent, et, qui senserant,

multus prior incendium absumo sum quam hostis advenio sentio et qui sentio


ea res ubi palam facta est, novam insuper iram infestis iam ante patribus movit: non cum senatu MIodo modo sed iam cum diis immortalibus C. Flaminium bellum gerere.

is res ubi palam facio sum novus insuper ira infestus iam ante pater moveo non cum senatus miodo modo sed iam cum diuus immortalis que flaminius bellum gero


qui Asiam sortitus esset,


nec Scipioni stare sententia poterat, nisi ut ex consiliis coeptisque hostis et ipse conatus caperet,

neque scipio sto sententia possum nisi ut ex consilium coepio hostis et ipse conor capio


et tunc quidem Quinctius satis eo terrore coercitis excursionibus hostium nihil praeter ipsius oppugnationem urbis superesse ratus, missis, qui omnis navalis socios a Gytheo accerserent, ipse interim cum tribunis militum ad visendum urbis situm moenia circumvehitur.

et tunc quidem quintius satis is terror coerceo excursio hostis nihil praeter ipse oppugnatio urbs supersum reor mitto qui omnis naval socius ab gytheum arcesso ipse interim cum tribunus miles ad viso urbs sino moenia circumvehor


iam enim rope prope vallum hostes erant — exauditur. inde verso repente in iram luctu discurrunt ad arma, ac velut accensi rabie concurrunt ad portas et in hostem neglegenter atque incomposite venientem incurrunt.

iam enim rope prope valles hostis sum exaudio inde verso repens in ira luctus discurro ad arma atque velut accendo rabies concurro ad porta et in hostis neglegenter atque incompositus venio incurro


ita pecorum modo incompositos toto passim campo se fudisse, ut sterni obterique, priusquam instruantur, possint.

ita pecus modo incompositus totus passim campus sui fundo ut sterno obtero priusquam instruo possum


ancoris positis terrae adplicaret naves, cua cum eonspectae conspectae duae quinqueremes, haud cuiquam dubio quin hostium essent opprimique a pluribus, priusquam portum intrarent, possent, nihil aliud quam tumultum ae ac trepidationemr trepidationem simul militum ac nautarum nequiquam armaque et naves expedientium fecerunt.

ancora pono terra applico navo cua cum eonspectae conspicio duo quinqueremis haud quisquam dubius quin hostis sum opprimo ab multus priusquam portus intro possum nihil alius quam tumultus ae atque trepidationemr trepidatio simul miles atque nautaris nequiquam armo et navo expedio facio


nec Romanis incruenta victoria fuit: duo milia et trecenti de exercitu praetoris, pars multo maxima ex legione duodecima amissi;

neque romanus incruentus victoria sum duo mille et trecenti de exercitus praetor pars multus maximus ex legio duodecimus amitto


tum dictator silentio facto: “utinam” inquit “mihi patribusque Romanis its ita de ceteris rebus cum plebe conveniat, quem ad modum quod ad te attinet eamque rem, quam de te sum quaesiturus, conventurum satis confido.

tum dictator silentium facio utinam inquam ego pater romanus its ita de ceterus res cum plebs convenio qui ad modus qui ad tu attineo eo res quam de tu sum quaero convenio satis confido


orare inde atque obsecrare, ut ear eam rem quocumque modo discuteret nec se eo praecipitaret, ubi omnia infanda patienda primum, deitlde deinde facienda essent.

oro inde atque obsecraris ut ear is res quicumque modo discutio neque sui is praecipito ubi omnis infer patior primus deitlde deinde facio sum


si neque de fide barbarorum quicquam recipere aut adfirmare nobis potes, et habendum illic utique exercitum censes, utrum tandem auctor senatui sis supplementum in Hispaniam mittendi, ut ii modo,

si neque de fides barbarus quisquam recipio aut adfirmaris nos possum et habeo illic utique exercitus censeo utrum tandem auctor senatus sum supplementum in hispania mitto ut is modo


ex Sardinia vetus exercitus, cui A. Hostilius praefuerat, deportatus; novam legionem, quam Ti. Claudius traiceret secum, consules conscripserunt.

ex sardinia vetus exercitus qui ab hostilis praesum deporto novus legio quam tiberius claudus traicio sui consul conscribo


quos cum eo tumultu nihil motos animadvertisset, praedam quidem praeterquam hominum — pecora autem maxume omnis generis fuere — divisit ad epulandum militibus .

qui cum is tumultus nihil moueo animadverto praeda quidem praeterquam homo pecus autem magnus omnis genus sum divido ad epulor miles


legatus postquam nihil aequi in consilio impetrare se censebat, privatim — sic enim imperatum erat — P. Scipionis temptare animum est conatus.

legatus postquam nihil aequum in consilium impetro sui censeo privatim sic enim impero sum p scipio tento animus sum conor


his inclusos non terra, non mari quicquam sui iuris cernere; urbem quoque ipsam ac penates ita habituros, si non in ea quoque, quo nihil ulterius sit,

hic includo non terra non mare quisquam suus ius cerno urbs quoque ipse atque penates ita habeo si non in is quoque quo nihil ultra sum


haec plus valuere in Attali animo. itaque introductus in senatum gratulatus victoriam est; sua merita eo bello fratrisque, si qua erant, et Gallorum defectionem, quae nuper ingenti motu facta erat, exposuit;

hic multus valeo in attal animus itaque introduco in senatus gratulor victoria sum suus mereo is bellum frater si qui sum et gallus defectio qui nuper ingens motus facio sum expono


ea externa auxilia cum singulis Romanis legionibus adiunxisset, duorum speciem exercituum servavit: altero L. P. Cincium partem insulae, qua regnum Hieronis fuerat, tueri iussit;

is externus auxilium cum singuli romanus legio adjungo duo species exercitus servo alter l p cincius pars insula qui regnum hiero sum tueor iubeo


quem postquam quietum muros tantummodo tueri vidit, nec satis fidens viribus, ut urbem oppugnaret, et cum Romanis quoque, sicut cum Aetolis, cupiens pacem, si posset, si minus, indutias facere, nihil ultra inritatis novo certamine odiis in regnum * se recepit.

qui postquam quiesco murus tantummodo tueor video neque satis fido vis ut urbs oppugno et cum romanus quoque sicut cum aetolus cupio pax si possum si paruus indutiae facio nihil ultra inritas novo certamen odium in regnum sui recipio


obsidem enim se animum eius habere, etsi corpus patri reddiderit, et scire, quantum salva in patrem pietate possit, amicum eum populi Romani esse,

obsidem enim sui animus is habeo etsi corpus pater reddo et scio quantus salvo in pater pietas possum amicus is populus romanus sum


et hi quidem e regione portae, quae fert Sicyonem, posuerunt castra; Romani in Cenchreas versam partem urbis, Attalus traducto per Isthmum exercitu ab Lechaeo, alterius maris portu, oppugnabant, primo segnius, sperantes seditionem intus fore inter oppidanos ac regium praesidium.

et hic quidem e regio porta qui fero sicyon pono castrum romanus in cenchreae verro pars urbs attalus traduco per isthmus exercitus ab lechaeum alter mare portus oppugno primus segnis spero seditio intus sum inter oppidanus atque regius praesidium


quarum ubi tantam copiam esse, ut una nocte traici posset exercitus, allatum est, cibariis decem dierum praeparatis deductas nocte ad fluvium legiones ante lucem traiecit.

qui ubi tantus copia sum ut unus nox traicio possum exercitus affero sum cibarius decem dies praeparo deduco nox ad fluvius legio ante lux transiacio


nec Popilius securior, quam debebat esse, inter tam mobilia ingenia erat. claves portarum custodiamque murorum suae extemplo potestatis fecit;

neque popilius securus quam debeo sum inter tam mobilia ingenium sum clavo portaris custodio murus suus extemplo potestas facio


delubra sibi fuisse, quae quondam pagatim habitantes in parvis illis castellis vicisque consecrata ne in unam urbem quidem contributi maiores sui deserta reliquerint.

delubrum sui sum qui quondam pagatim habito in parvus ille castellum vicus consecro ne in unus urbs quidem contribuo magnus suus desero relinquo


ibi cum sententiis variaretur, et alii redimendos de publico, alii nullam publice inpensam faciendam nec prohibendos ex privato redimi,

ibi cum sententia variaretur et alius redimo de publicus alius nullus publicus impensa facio neque prohibeo ex privo redimo


inde dictator ex auctoritate patrum dictus M. Iunius et Ti. Sempronius magister equitum dilectu edicto iuniores ab annis septemdecim et quosdam praetextatos scribunt. quattuor ex his legiones et mille equites effecti.

inde dictator ex auctoritas pater dico m junius et tiberius sempronius magister eques delectus edictum iuniores ab annus septendecim et quidam praetextatus scribo quattuor ex hic legio et mille eques efficio


rex quoque, cum sine detractatione paratus pugnare eo die fuisset, contentus eo, quod per hostem moram fuisse scirent, et ipse in castra copias reduxit.

rex quoque cum sine detractatio paro pugno is dies sum contineo is qui per hostis mora sum scio et ipse in castrum copia reduco


laeti regem socii audierunt. reddidit inde Achaeis Heraeam et Triphyliam; Alipheram autem Megalopolitis, quod suorum fuisse finium satis probabant, restituit.

laetus rex socius audio reddo inde achaeus heraea et triphyliam aliphera autem megalopolitae qui suus sum finis satis probo restituo


cum in hac difficultate rerum consilium haereret, ac prope torpor quidam occupasset hominum mentes, tum Laevinus consul:

cum in hic difficultas res consilium haereo atque prope torpor quidam occupo homo mens tum laevinus consul


Perseus ab imminentibus superiori parti urbis tumulis temptatis conloquiis, cum obstinatos atque etiam telis procul arcentis videret, quinque milia passuum ab urbe trans Petitarum amnem posuit castra.

perseus ab immineo superus pario urbs tumulus temptas colloquium cum obstinatus atque etiam telum procul arceo video quinque mille passus ab urbs trans petitaris amnis pono castrum


haud dubie illa aetate, qua nulla virtutum feracior fuit, nemo unus erat vir, quo magis innixa res Romana staret. quin eum parem destinant animis magno Alexandro ducem, si arma Asia perdomita in Europam vertisset.

haud dubius ille aetas qui nullus virtus ferax sum nemo unus sum vir quo magis innitor res romanus sto quin is par destino animus magnus alexander dux si arma asia perdomo in europa verto


postquam vero comitia decemviris creandis in trinum nundinum indicta sunt,

postquam verus comitium decemviri creo in terni nundo indico sum


extremo anno comitia consularia certamen patrum ac plebis diremit, tribunis negantibus passuros comitia haberi, ni secundum Liciniam legem haberentur, dictatore obstinato tollere potius totum e re publica consulatum quam promiscuum patribus ac plebi facere.

exter annus comitium consularis certamen pater atque plebs disredimo tribunus nego patior comitium habeo ni secundus licinia lex habeo dictator obstinatus tollo potis totus e res publicus consulatus quam promiscuus pater atque plebs facio


et tum quidem, quamquam moveretur his vocibus, manu tamen abnuit quicquam opis in se esse; ceterum postquam ad consulem venit, “ futrum utrum fefellit” inquit “te,

et tum quidem quamquam moveo hic vox manus tamen abnuo quisquam ops in sui sum ceterum postquam ad consul venio futrum utrum fallo inquam tu


priusquam inde digrederentur, roganti Mettio, ex foedere icto quid imperaret, imperat Tullus, uti iuventutem in armis habeat; usurum se eorum opera, si bellum cum Veientibus foret. ita exercitus inde domos abducti.

priusquam inde digredior rogo mettio ex foedus icio quis impero impero tullus uti iuventus in arma habeo utor sui is opus si bellum cum veiens sum ita exercitus inde domus abduco


Libui considunt post hos Salluviique prope antiquam gentem Laevos Ligures incolentes circa Ticinum amnem. Poenino deinde Boi Lingonesque transgressi, cum iam inter Padum atque Alpes omnia tenerentur, Pado ratibus traiecto non Etruscos modo, sed etiam Umbros agro pellunt; intra Appenninum tamen sese tenuere.

libet consido post hic salluviique prope antiquus gens laevus ligur incolo circa ticinus amnis penninus deinde boo lingones transgredior cum iam inter padus atque alpis omnis teneo padus ratis traicio non etrusci modo sed etiam umber ager pello intra apenninus tamen sui teneo


tanto ante alios miserandi magis, qui umquam obsessi sunt, quod interclusi a patria obsidebantur omnia sua cernentes in hostium potestate.

tantus ante alius misero magis qui umquam obsedeo sum qui intercludo ab patria obsido omnis suus cerno in hostis potestas


Numidae alii atque alii occursantes refugientesque ad castra prope ipsa eum cum fatigatione equorum atque hominum pertraxere.

numida alius atque alius occurso refugio ad castrum prope ipse is cum fatigatio equus atque homo pertraho


hac sedata contentione alia subinde C. Decimii praetoris morte exorta est.

hic sedo contentio alius subinde que decimii praetor mors exorior sum


refero enim ad vos, utrum Argos, sicut scitis ipsi, ab Nabide occupatos pati veliis velitis sub dicione eius esse,

refero enim ad tu utrum argi sicut scio ipse ab nabide occupo patior veliis volo sub dicio is sum


quod ubi auditum simul visumque est, adeo repente laboris per diem paene totum tolerati vulnerumque obliti sunt, ut haud secus, quam si tur tum integri e castris signum pugnae accepissent, concitaverint se in hostem.

qui ubi audio simul video sum adeo repens labor per dies paene totus tolero vulnerumque obliuiscor sum ut haud secus quam si tur tum integer e castrum signum pugna accipio concito sui in hostis


sed et Delum aris insignibus statuarumque copia exornavit, et Antiochiae Iovis Capitolini magnificum templum, non laqueatum auro tantum, sed parietibus totis lammina inauratum, et alia multa in aliis locis pollicitus, quia perbreve tempus regni eius fuit, non perfecit.

sed et delis ara insignis statua copia exorno et antiochea iuppiter capitolinus magnificus templum non laqueatus aurum tantus sed paries totus lammina inauro et alius multus in alius locus polliceor quia perbrevis tempus regnum is sum non perficio


perdomuerat intra paucos dies terra marique ferocem, locis munimentisque fretam gentem Illyriorum; regem regiaeque omnes stirpis ceperat. transtulit in triumpho multa militaria signa spoliaque alia et supellectilem regiam,

perdomo intra paucus dies terra mare ferox locus munimentum fretus gens illyrius rex regia omnis stirps capio transfero in triumphus multus militaris signum spolio alius et supellectilis regia


nec iam in secreto modo atque intra parietes abolebantur Romani ritus, sed in publico etiam ac foro Capitolioque mulierum turba erat nec sacrificantium nec precantium deos patrio more.

neque iam in secretum modo atque intra paries aboleo romanus ritus sed in publicus etiam atque forum capitolium mulier turba sum neque sacrifico neque preco deus patrius mos


eodem ardore animorum gerebatur res; deinde ab laevo cornu hastati Romani, non ferentes inpressionem Latinorum, se ad principes recepere.

idem ardor animus gero res deinde ab laevus cornu hastas romanus non fero inpressio latinum sui ad princeps recipio


per eosdem forte dies cum Laelius et Masinissa quinto decimo ferme die in Numidiam pervenissent, Maesulii, regnum paternum Masinissae, laeti ut ad regem diu desideratum concessere.

per idem fors dies cum laelius et masinissa quintus decimus ferme dies in numidia pervenio maesulii regnum paternus masinissa laetus ut ad rex diu desidero concedo


haud longi inde temporis, dum intolerabilia frigora erant, quies militi data est;

haud longus inde tempus dum intolerabilis frigus sum quies miles do sum


in qua trepidatione tantum afuit, ut civilia certamina terror externus cohiberet, ut contra eo violentior potestas tribunicia inpediendo dilectu esset, done donec condiciones inpositae patribus, ne quis, quoad debellatum esset, tributum daret aut ius de pecunia credita diceret.

in qui trepidatio tantus asum ut civile certamen terror externus cohibeo ut contra is violens potestas tribunicius inpediendo delectus sum donec donec condicio inpono pater ne quis quoad debello sum tribuo do aut ius de pecunia credo dico


inermes atque armatos, servos liberos, puberes inpubes, homines iumentaque;

inermis atque armatus servus liber pubes inpubes homo jumentum


Scipio A iaculatores et Gallos equites in fronte locat, Romanos! sociorumque quod roboris fuit, in subsidiis; Hannibal frenatos equites in medium accipit, cornua Numidis firmat.

scipio ab iaculator et galli eques in frons loco romanus socius qui robur sum in subsidium hannibal freno eques in medius accipio cornu numida firmo


quarum alterum latus Italiae sit, in ipsis portis hostium fatigatos subsistere — quid Alpis aliud esse credentes quam montium altitudines?

qui alter latus italia sum in ipse porta hostis fatigo subsisto quis alpis alius sum credo quam mons altitudo


volt ] sibi quisque credi, et habita fides ipsam plerumque obligat fidem. ministerium restituendorum domos obsidum mihimet deposco ipse, ut opera quoque inpensa consilium adiuvem meum et rei suapte natura gratae quantam insuper gratiam possim adiciam.”

volo sui quisque credo et habeo fides ipse plerusque obligo fides ministerium restituo domus obses nos deposco ipse ut opus quoque impensa consilium adjuvo meus et res suapte natura gratus quantus insuper gratia possum adicio


illud irae atque odii execrabilis inexpiabilisque indicium est: Hannibal ingentibus copiis peditum equitumque castra oppugnavit et ex parte cepit: tanto periculo nihil moti sunt ab obsidione; profectus trans Vulturnum perussit Calenum agrum:

ille ira atque odium execrabilis inexpiabilisque indicium sum hannibal ingens copia pedes equio castrum oppugno et ex pars capio tantus periculum nihil moveo sum ab obsidio proficiscor trans vulturnus peruro calenus ager


immo etiam eo plus periculi subisset, quod Macedones unum Alexandrum habuissent, multis casibus non solum obnoxium sed etiam offerentem se,

immo etiam is multus periculum subeo qui macedones unus alexander habeo multus casus non solus obnoxius sed etiam offertor sui


multos pecuarios damnarunt; ex ea pecunia clipea inaurata in fastigio lovis Iovis aedis posuerunt, porticum unam extra portam Trigeminam, emporio ad Tiberim adiecto, alteram ab porta Fontinali ad Martis aram, qua in Campum iter esset, perduxerunt.

multus pecuarius damno ex is pecunia clipeum inauro in fastigium lovis iuppiter aedes pono porticus unus extra porta trigeminus emporium ad tiberis adicio alter ab porto fontinal ad mars ara qui in campus iter sum perduco


primo vere edico adsitis, ut diis bene iuvantibus bellum ingentis gloriae praedaeque futurum incipiamus.”

primus verus edico adsum ut diuus bene juvo bellum ingens gloria praeda sum incipio


Boeotorum gentem aversam ab Romanis iam inde a Brachyllae Brachylli morte, et cuae quae secuta ear eam fuerant, censebant;

boeotor gens averto ab romanus iam inde ab brachyllae brachylli mors et cuae qui sequor ear is sum censeo


Cn. Manlium summa ope tetendisse, ut earn eam pacem turbaret, et Antiochum, si sui potestatem fecisset, insidiis exciperet; sed illum cognita fraude consulis, cum saepe colloquiis petitis captatus esset, non congressum modo sed conspectum etiam eius vitasse.

cn manlius summus ops tendo ut earn is pax turbo et antiochus si suus potestas facio insidiae excipio sed ille cognosco fraus consul cum saepe colloquium peto capto sum non congredior modo sed conspectus etiam is vito


nec procul inde Hannibal cum consedisset, quantum victoria equestri elatus, tantum anxius inopia, quae per hostium agros euntem nusquam praeparatis commeatibus maior in dies excipiebat,

neque procul inde hannibal cum consido quantus victoria equester effero tantus anxius inopia qui per hostis ager eo nusquam praeparo commeatus magnus in dies excipio


segniter omnia in comparanda deducendaque classe ab Ti. Claudio consule facta erant, quod patres de pace P. Scipionis potius arbitrium esse, quibus legibus daretur, quam consulis censuerant.

segnis omnis in comparo deduco classis ab tiberius claudius consul facio sum qui pater de pax p scipio potis arbitrium sum qui lex do quam consul censeo


Liguribus adeo improvisa res fuit, ut perinde ac si insidiis circumventi forent trepidarent. exiguum temporis aliqua forma pugnae fuit:

ligur adeo improvide res sum ut perinde atque si insidiae circumvenio sum trepido exiguus tempus aliqui forma pugna sum


penes quem fasces erant, “dic, Sp. Postumi,” inquit. qui ubi surrexit, eodem illo vultu, quo sub iugum missus erat,

penis qui fascis sum dico spurius postumius inquam qui ubi surgo idem ille vultus quo sub iugum mitto sum


plus capitur hominum quam caeditur, atque una vox ponere arma iubentium per totam fertur aciem.

multus capio homo quam caedo atque unus vox pono arma jubeo per totus fero acies


et oratione dictatoris, quae necessitatis ultimae index erat, milites accensi vadunt in hostem, et respectus ipse ardentium castrorum, quamquam proximis tantum — ita enim iusserat dictator — ignis est subditus, haud parvum fuit inritamentum.

et oratio dictator qui necessitas ulter index sum miles accendo vado in hostis et respicio ipse ardeo castrum quamquam propior tantus ita enim iubeo dictator ignis sum subdo haud parvus sum irritamentum


itaque exsequebantur quaerendo, ubi tantae rei furtum occultaretur; differentique et tempore suo se indicaturum dicenti ceteris omissis eo versae erant omnium curae, apparebatque nec veri indicii gratiam mediam nec falsi offensionem fore.

itaque exsequor quaero ubi tantus res furtum occulto differo et tempus suus sui indico dico ceterus omitto is verro sum omnis cura appareo neque verus indicium gratia medius neque fallo offensio sum


armorum magna vis cum inter caesa hostium corpora tum in castris inventa est. ea Luae matri dare se consul dixit finesque hostium usque ad oram maritumam est depopulatus.

armus magnus volo cum inter caedo hostis corpus tum in castrum invenio sum is lua mater do sui consul dico finis hostis usque ad ora maritumam sum depopulor


famam bellum conficere, et parva momenta in spem metumque impellere animos; gloriae quidem ex re bene gesta partae fructum prope omnem ipsos laturos;

fama bellum confacio et parvus momentum in spes metus impello animus gloria quidem ex res bene gero pario fructus prope omnis ipse fero


vix equidem ausim adfirmare, quod quidam auctores sunt, duo milia et octingentos hostium caesos non plus quingentis Romanorum amissis;

vix equidem audeo adfirmaris qui quidam auctor sum duo mille et octingenti hostis caedo non multus quingenti romanus amitto


penes quos igitur sunt auspicia more maiorum? nempe penes patres; nam plebeius quidem magistratus nullus auspicato creatur;

penis qui igitur sum auspicium mos magnus nempe penis pater nam plebeius quidem magistratus nullus auspico creo


huic deditis ludicro, cum sollemne notum esset, insidiatos ob iram praedae amissae latrones, cum Romulus vi se defendisset, Remum cepisse, captum regi Amulio tradidisse ultro accusantes.

hic dedo ludicer cum sollemnis notus sum insidior ob ira praeda amitto latro cum romulus vis sui defendo remus capio capio rex amulius trado ultro accuso


ob hoc cum omnia neglecta apud hostis essent, exploratis iis Marcius ad consilium prima specie temerarium magis quam audax animum adiecit, ut ultro castra hostium oppugnaret,

ob hic cum omnis neglego apud hostis sum exploro is marcius ad consilium primus species temerarius magis quam audax animus adiicio ut ultro castrum hostis oppugno


bello infecto repente omisso consul, quia collegae decretum triumphum audivit, ipse quoque triumphi ante victoriam flagitator Romam rediit.

bellum inficio repens omitto consul quia collega decretum triumphus audio ipse quoque triumphus ante victoria flagitator roma redeo


cum primum senatum habuit, universis postulantibus, ne quam prius rem quam de Philippo ac sociorum querellis ageret, relatum extemplo est;

cum primus senatus habeo universus postulo ne quam prior res quam de philippus atque socius querela ago refero extemplo sum


“quod bene ac feliciter rem publicam administrarit,” si nollem, si grave ac superbum existimarem virtute gloriari, si pro felicitate mea exercitusque mei,

qui bene atque feliciter res publicus administro si nolo si gravis atque superbus existimaris virtus glorior si pro felicitas meus exerceo meus


miranti Bostari percunctantique, quodnam id subitum tantae rei donum posset esse, “Obsides” inquit “in civitates remitte.

miror bostaris percunctantique quisnam is subeo tantus res donum possum sum obses inquam in civitas remitto


C. Valerius audita * * * periti religionum iurisque publici, quando duo ordinarii consules eius anni, alter morbo, alter ferro perisset, suffectum consulem negabant recte comitia habere posse.

que valerius audio pereo religio jus publicus quando duo ordinarius consul is annus alter morbus alter ferrum pereo sufficio consul nego rectus comitium habeo possum


eo die cum sors praerogativae Aniensi iuniorum exisset, eaque T. Otacilium iM. M. Aemilium Regillum consules diceret, tum Q. Fabius silentio facto tali oratione est usus:

is dies cum sors praerogativa aniensis iuniorum exeo is t otacilius im m aemilius regillus consul dico tum q fabius silentium facio talis oratio sum utor


vana lex vanique legis auctores iactando inritum munus facti. Fabium inde nomen ingens post tres continuos consulatus unoque velut tenore omnes expertos tribuniciis certaminibus habitum; itaque, ut bene locatus, mansit in ea familia aliquamdiu honos. bellum inde Veiens initum, et Volsci rebellarunt.

vanus lex vanus lex auctor jacto irritus munus facio fabius inde nomen ingens post tres continuus consulatus unus velut tenor omnis experior tribunicius certamen habitus itaque ut bene loco maneo in is familia aliquamdiu honor bellum inde veiens ineo et volscus rebello


de me ipso taceo; temere potius quam avide credideritis; is denique ego sim, cuius imperii taedere exercitum minime mirandum sit: — patria quid de vobis meruerat, quam cum Mandonio et Indibili consociando consilia prddebatis? prodebatis? ?

de ego ipse taceo temere potis quam avidus credo is denique ego sum qui imperium taedet exercitus paruus miror sum patria quis de tu mereo quam cum mandonius et indibilis consocio consilium prddebatis prodo


cum duces undique vociferarentur, quid starent et non ludibrium illud vix femiisg feminis puerisve morandis satis validum distraherent diriperentque? captum hostem teneri latentem post sarcinas. haec contemptim duces increpabant;

cum dux undique vocifero quis sto et non ludibrium ille vix femiisg femina puerisve moror satis validus distraho diripio capio hostis teneo lateo post sarcina hic contemptim dux increpo


et simplices homines misericordia et improbos seditiososque immiscendi res tumultu Aetolico spes movit. ita pro se quisque revocari iubebant.

et simplex homo misericordia et improbus seditiosus immisceo res tumultus aetolicus spes moveo ita pro sui quisque revocaris jubeo


adventu suorum lacrimae obortae quaerentique viro “satin salve?” “minime” inquit; “quid enim salvi est mulieri amissa pudicitia? vestigia viri alieni, Conlatine, in lecto sunt tuo; ceterum corpus est tanturn tantum violatum, animus insons; mors testis erit. sed date dexteras fidemque haud inpune adultero fore. Sex.

advenio suus lacrima oborior quaero vir sero salvus paruus inquam quis enim salvus sum mulier amitto pudicitia vestigium vir alienus conlatine in lectus sum tuus ceterum corpus sum tanturn tantus violo animus insons mors testis sum sed do dexter fides haud impunis adultero sum sex


quibus in forum delatis et ad viginti matronis, apud quas deprehensa erant, per viatorem accitis, duae ex eis, Cornelia ac Sergia, patriciae utraque gentis, cum ea medicamenta salubria esse contenderent, ab confutante indice bibere iussae, ut se falsum commentam arguerent, spatio ad conloquendum sumpto,

qui in forum defero et ad viginti matrona apud qui deprehendo sum per viator accio duo ex is cornelius atque sergius patricius uter gens cum is medicamentum salubris sum contendo ab confuto indico bibo jubeo ut sui falsus commentus arguo spatium ad conloquor sumo


inter primores genus Fabium insigne spectaculo exemploque civibus erat. ex his Q. Fabium — tertio hic anno ante consul fuerat — principem in confertos Veientes euntem ferox viribus et armorum arte Tuscus, incautum inter multas versantem hostium manus, gladio per pectus transfigit; telo extracto praeceps Fabius in vulnus cadit.

inter primoris genus fabius insignis spectaculum exemplum civis sum ex hic q fabius tertius hic annus ante consul sum princeps in confercio veiens eo ferox vis et armus ars tuscus incautus inter multus verso hostis manus gladius per pectus transfigo telum extraho praeceps fabius in vulnus cado


ideo magistratus mulis tabernaculisque et omni alio instrumento militari ornabantur, ne quid tale imperarent sociis.

ideo magistratus mulis tabernaculum et omnis alius instrumentum militaris orno ne quis talis impero socius


cum diu stetissent, postquam nihil moveri ab hostibus viderunt, tum demum onerarias adgrediuntur.

cum diu sto postquam nihil moveo ab hostis video tum demum oneraria aggredior


ego non magis istos redimendos, patres conscripti, censeo, quam illos dedendos Hannibali, qui per medios hostis e castris eruperunt ac per summam virtutem se patriae restituerunt.”

ego non magis iste redimo pater conscribo censeo quam ille dedo hannibal qui per medius hostis e castrum erumpo atque per summa virtus sui patria restituo


post paucos dies iussos et urbe et agro decedere sese tacitos abire, quo terrarum possent, in animo habuisse. arma deinde sibi, et postremo omnia alia, quae ferrent agerentque, adempta.

post paucus dies iubeo et urbs et ager decedo sui taceo abeo quo terra possum in animus habeo arma deinde sui et postremo omnis alius qui fero ago adimo


cui postea Appio Claudio fuit Romae nomen, cum pacis ipse auctor a turbatoribus belli premeretur nec par factioni esset, ab Inregillo, magna clientium comitatus manu, Romam transfugit. his civitas data agerque trans Anienem:

qui postea appius claudius sum roma nomen cum pax ipse auctor ab turbator bellum premo neque par factio sum ab inregillo magnus cliens comitor manus roma transfugio hic civitas do ager trans anienem


censores eo anno creati Q. Fulvius Flaccus et A. Postumius Albinus legerunt senatum; princeps lectus M. Aemilius Lepidus pontufex maximus.

censor is annus creo q fulvus flaccus et ab postumus albinus lego senatus princeps lego m aemilius lepidus pontufex magnus


Romana acies unius prope formae fuit et hominum et armorum genere. duae legiones Romanae, duae socium ac Latini nominis erant; quina milia et quadringenos singulae habebant.

romanus acies unus prope forma sum et homo et armus genus duo legio romanus duo socius atque latinum nomen sum quini mille et quadringeni singulus habeo


eam cum aliquamdiu circumsedisset, saepe vi saepe sollicitandis nequiquam nunc plebe nunc principibus, fame demum in deditionem accepit, pactus, ut inermes cum singulis abirent vestimentis.

is cum aliquamdiu circumsedeo saepe vis saepe sollicito nequiquam nunc plebs nunc princeps fames demum in deditio accipio paciscor ut inermis cum singuli abeo vestimentum


eodem anno duo mortui pontifices, novique in eorum locum suffecti, M. Marcellus consul in locum C. Semproni Tuditani, qui praetor in Hispania decesserat, et L.

idem annus duo mortuus pontifex nosco in is locus sufficio m marcellus consul in locus que sempronius tuditanus qui praetor in hispania decedo et l


adeo in alteram causam non collega solum praeceps erat, sed omnis factio nobilium. ita medium se gerendo nec plebis vitavit odium nec apud patres gratiam iniit.

adeo in alter causa non collega solus praeceps sum sed omnis factio nobilis ita medius sui gero neque plebs vito odium neque apud pater gratia ineo


praeter haec invenio apud quosdam L. Genucium tribunum plebis tulisse ad plebem, ne faenerare liceret;

praeter hic invenio apud quidam l genucium tribunus plebs fero ad plebs ne faenero licet


inde multo gravius bellum exarsit. Lycii quoque per idem tempus ab Rhodiis bello vexabantur. sed externorum inter se bella, quo quaeque modo gesta sint, persequi non operae est satis superque oneris sustinenti res a populo Romano gestas perscribere.

inde multus gravis bellum exardeo lycium quoque per idem tempus ab rhodius bellum vexo sed externus inter sui bellum quo quisque modo gero sum persequor non opera sum satis supo onus sustineo res ab populus romanus gero perscribo


qua perpetrata temere caede subit extemplo animum, in se nimirum receptam labem, quae Euandri fuisset; ab illo Delphis volneratum Eumenen, ab se Samothracae Euandrum occisum; ita duo sanctissima in terris templa se uno auctore sanguine humano violata.

qui perpetro temere caedes subeo extemplo animus in sui nimirum recipio labo qui euander sum ab ille delphi vulnero eumenes ab sui samothraca euander occido ita duo sancio in terra templum sui unus auctor sanguis humanus violo


cum Verginius maxime ex tribunis de lege ageret, duum mensum spatium consulibus datum est ad inspiciendam legem, ut, cum edocuissent populum, quid fraudis occultae ferretur, sinerent deinde suffragium inire. hoc intervalli datum res tranquillas in urbe fecit.

cum verginius magnus ex tribunus de lex ago duum metior spatium consul do sum ad inspicio lex ut cum edoceo populus quis fraus occulo fero sino deinde suffragium ineo hic intervallum do res tranquillus in urbs facio


haud segniter inde duces Poeni fortuna usi confestim e proelio vix necessaria quiete data militibus ad Hasdrubalem Hamilcaris citatum agmen rapiunt non dubia spe, cum se conianxissent, debellari posse.

haud segnis inde dux poenus fortuna utor confestim e proelium vix necessarius quiesco do miles ad hasdrubal hamilcaris citas agmen rapio non dubius spes cum sui conianxissent debellaris possum


ceterum ut ad erumpendum inter Numidas leviumque armorum alia auxilia haud difficilis erat,

ceterum ut ad erumpo inter numida leviumque armus alius auxilium haud difficilis sum


nolite eodem loco existimare, Quirites, futuram rem, quo fuit, antequam lex de hoc ferretur. et hominem improbum non accusari tutius est quam absolvi, et luxuria non mota tolerabilior esset, quam erit nunc, ipsis vinculis, sicut ferae bestiae, irritata, deinde emissa.

nolo idem locus existimaris quiris sum res quo sum antequam lex de hic fero et homo improbus non accusaris tueor sum quam absolvo et luxuria non moueo tolerabilis sum quam sum nunc ipse vinculis sicut fera bestia irrito deinde emitto


enimvero indignum ratus Marcellus se, qui Hannibalem subnixum victoria Cannensi ab Nola reppulisset, his terra marique victis ab se hostibus cedere, arma propere capere milites et efferri signa iubet.

enimvero indignus reor marcellus sui qui hannibal subnixus victoria cannensis ab nola repello hic terra mare vinco ab sui hostis cedo arma properus capio miles et effero signum iubeo


novum atque atrox proelium ex iam segni repente exarsit recentibus animis corporibusque; sed nox incerta victoria diremit pugnantis.

novus atque atrox proelium ex iam segnis repens exardeo recens animus corpus sed nox incertus victoria disredimo pugno


adeoque inprovisa res fuit, ut, nisi Cretensium quidam forte pabulatum ab urbe longius progressi agmen hostium procul conspexissent, opprimi potuerit.

adeo improvide res sum ut nisi cretensis quidam fors pabulor ab urbs longus progredior agmen hostis procul conspicio opprimo possum


ignominiam Claudi temeritate acceptam elevare eos patres † acceperunt, qui perpaucos Italici generis et magna ex parte tumultuario dilectu conscriptos ibi milites amissos referebant.

ignominia claudius temeritas accipio elevaris is pater accipio qui perpaucus italicus genus et magnus ex pars tumultuarius delectus conscribo ibi miles amitto refero


ceterum haud dubium fuit, quin, nisi ea mora intervenisset, castra eo die Punica capi potuerint. iam non milites solum sed elephanti etiam usque ad vallum acti erant, superque ipsum novem et triginta elephanti pilis confixi.

ceterum haud dubius sum quin nisi is mora intervenio castrum is dies punicus capio possum iam non miles solus sed elephantus etiam usque ad valles ago sum supo ipse novo et triginta elephantus pila configo


semper ista audita sunt eadem, penes vos auspicia esse, vos solos gentem habere, vos solos iustum imperium et auspicium domi militiaeque: aeque adhuc prosperum plebeium et patricium fuit porroque erit.

semper iste audio sum idem penis tu auspicium sum tu solus gens habeo tu solus iustus imperium et auspicium domus militia aequus adhuc prosper plebeius et patricius sum porrus sum