non ultra videbatur latura plebes dilationem agrariae legis, ultimaque vis parabatur, cum Volscos adesse fumo ex incendiis villarum fugaque agrestium cognitum est. ea res maturam iam seditionem ac prope erumpentem repressit.

non ultra video fero plebs dilatio agrarius lex ulter volo paro cum volsci adsum fumus ex incendium villaris fugo agrestis cognosco sum is res maturus iam seditio atque prope erumpo reprimo


sociorum nominis Latini exercitu mature in hiberna Lunam et Pisas deducto ipse cum equitibus Galliae provinciae pleraque oppida adit.

socius nomen latinum exercitus maturus in hibernus luna et pisae deduco ipse cum eques gallia provincia plerusque oppidum adeo


Romam tantus terror ex hac clade perlatus est, ut iam ad urbem Romanam crederent infestis signis hostem venturum, nec quicquam spei aut auxilii esse, quo portis moenibusque vim arcerent:

roma tantus terror ex hic clades perfero sum ut iam ad urbs romanus credo infestus signum hostis venio neque quisquam spes aut auxilium sum quo porta moenia vis arceo


cum prope continuato agmine irent, praegressus Tullius ad caput Ferentinum, ut quisque veniret, primores eorum excipiens querendo indignandoque, et eos ipsos sedulo audientes secunda irae verba et per eos multitudinem aliam in subiectum viae campum deduxit.

cum prope continuo agmen eo praegredior tullius ad caput ferentinum ut quisque venio primoris is excipio queror indignor et is ipse sedulus audio secundus ira verbum et per is multitudo alius in subicio via campus deduco


principio anni, quo haec gesta sunt, Sex. Digitius praetor in Hispania citeriore cum civitatibus iis, quae post profectionem M. Catonis permultae rebellaverant, crebra magis quam digna dictu proelia fecit et adeo pleraque adversa,

principium annus quo hic gero sum sex digitius praetor in hispania citer cum civitas is qui post profectio m cato permultus rebello creber magis quam dignus dico proelio facio et adeo plerusque adverso


deinde regione castrorum, quae incensa ab Romanis erant, flamma late fusa certioris cladis indicio progredi longius prohibuit.

deinde regio castrum qui incensum ab romanus sum flamma latus fundo certus clades indicium progredior longus prohibeo


“ceteri tribuni, oramus, ut primum omnium cogitetis potestatem istam ad singulorum auxilium, non ad perniciem universorum comparatam esse: tribunos plebis vos creatos, non hostes patribus.

ceterus tribunus oro ut primus omnis cogito potestas iste ad singulus auxilium non ad pernicies universor comparo sum tribunus plebs tu creo non hostis pater


biduo nihil dignum dictu actum: pauci utrimque cecidere magisque inritati sunt ad iustum certamen animi, quam ad discrimen summa rerum adducta. tertio die descensum in campum omnibus copiis est.

biduus nihil dignus dico ago paucus utrimque cado magus inritas sum ad iustus certamen animus quam ad discrimen summus res adduco tertius dies descendo in campus omnis copia sum


secundum hanc pugnam nondum gnaris eius qui Messanae erant, Ti. Sempronius consul Messanam venit.

secundus hic pugna nondum gnaris is qui messana sum tiberius sempronius consul messana venio


quae ubi tam discordia inter se velut ex ancipiti oraculo responsa data sunt, quamquam filius ipse in primis iam animum quoque patris consenuisse in adfecto corpore rebatur, tamen consensu omnium victus est, ut ipsum in consilium acciret.

qui ubi tam discordia inter sui velut ex anceps oraculum respondeo do sum quamquam filius ipse in primus iam animus quoque pater consenesco in afficio corpus reor tamen consensus omnis vinco sum ut ipse in consilium accio


his anxius curig curis id modo esse salutare in praesens credebat, cedere inde, quantum posset; et una nocte ignaris hostibus et ob id quietis aliquantum emensus est iter.

hic anxius curig cura is modo sum salutaris in praesens credo cedo inde quantus possum et unus nox ignaris hostis et ob is quiesco aliquantus emetior sum iter


ceteri Rhodii sicut gratiam nullam meriti hoc bello, ita ne poenam quidem sumus. priorum nostrorum benefactorum cumulus hoc, quod nunc cessatum in officio est, expleat.

ceterus rhodius sicut gratia nullus mereo hic bellum ita ne poena quidem sum prior noster benefactor cumulus hic qui nunc cesso in officium sum expleo


fugatique ex insula faeneratores et sumptus, quos in cultum praetorum socii facere soliti erant, circumcisi aut sublati.

fugo ex insula faenerator et sumptus qui in cultus praetor socius facio soleo sum circumcido aut suffero


plebes sic iussit: “quod senatus iuratus, maxima pars, censeat, qui adsient, id volumus iubemusque.”

plebs sic iubeo qui senatus juro maximus pars censeo qui adsum is volo jubeo


nam ipsis certum esse non modo non recipere moenibus, sed ne societatem quidem ullam pacisci nisi ex auctoritate Romanorum.

nam ipse certus sum non modo non recipio moenia sed ne societas quidem ullus pacisco nisi ex auctoritas romanus


nunc, quia tributum ex privato conferendum est, tamquam in publico funere comploratis. quam vereor, ne propediem sentiatis levissimo in malo vos hodie lacrimasse.”

nunc quia tribuo ex privo confero sum tamquam in publicus funus comploro quam vereor ne propediem sentio levis in malus tu hodie lacrimo


itaque ubi neque eundi neque manendi copiam esse videt, instruit aciem inpedimentis ex agmine remotis. instruunt contra et hostes, et animis et viribus pares.

itaque ubi neque eo neque maneo copia sum video instruo acies impedimentum ex agmen remoueo instruo contra et hostis et animus et vis par


ad Cuballum, Gallograeciae castellum, castra habentibus Romanis apparuere cum magno tumultu hostium equites, nec turbarunt tantum Romanas stationes repente invecti, sed quosdam etiam occiderunt.

ad cuballum gallograecia castellum castrum habeo romanus appareo cum magnus tumultus hostis eques neque turbo tantus romanus statio repens inveho sed quidam etiam occido


inde quievere in castris Celtiberi, quia pugnae copia non fiebat: equites tantum in stationem egrediebantur, ut parati essent, si quid ab hoste moveretur.

inde quiesco in castrum celtiberi quia pugna copia non fio eques tantus in statio egredior ut paro sum si quis ab hostis moveo


Anco regnante Lucumo, vir inpiger ac divitiis potens, Romam commigravit cupidine maxime ac spe magni honoris, cuius adipiscendi Tarquiniis — nam ibi quoque peregrina stirpe oriundus erat — facultas non fuerat.

ancus regno lucumo vir impiger atque divitiae possum roma commigro cupido magnus atque spes magnus honor qui adipiscendi tarquinius nam ibi quoque peregrinus stirps orior sum facultas non sum


ad vastandum Pheraeorum agrum misit, ratus ad invandas sociorum urbes longius a castris abstractos deprehendi Romanos posse.

ad vastandum pheraeus ager mitto reor ad invandas socius urbs longus ab castrum abstraho deprehendo romanus possum


ita prodicta die in Petelinum lucum extra portam Flumentanam, unde conspectus in Capitolium non esset, concilium populi indictum est. ibi crimen valuit, et obstinatis animis triste iudicium invisumque etiam iudicibus factum.

ita prodico dies in petelinus lucus extra porta flumentana unde conspicio in capitolium non sum concilium populus indico sum ibi crimen valeo et obstinatus animus tristis iudicium invideo etiam judex facio


itaque praemoliendas sibi ratus iam res conciliandosque regum gentiumque animos, Syphacem primum regem statuit temptare.

itaque praemolior sui reor iam res concilio rex gens animus syphacem primus rex statuo tento


haec precatus superante multitudine ab omnibus locis urbem adgreditur, quo minor ab cuniculo ingruentis periculi sensus esset.

hic preco supero multitudo ab omnis locus urbs aggredior quo paruus ab cuniculus ingruo periculum sensus sum


dictator postquam Romam venit, C. Sempronium Blaesum legatum, quem ad Capuamn Capuam habuerat, in Etruriam provinciam ad exercitum misit in locum C. Calpurni praetoris, quem, ut Capuae exercituique suo praeesset,

dictator postquam roma venio que sempronius blaesus legatus qui ad capuamn capua habeo in etruria provincia ad exercitus mitto in locus que calpurnius praetor qui ut capua exercitus suus praesum


multi temere subeuntes vallum transfixi sunt; et aut incepto irrito recessissent aut plures cecidissent, ni M. Porcius ab iugo Callidromi deiectis inde Aetolis et magna ex parte caesis — incautos enim et plerosque sopitos oppresserat — super imminentem castris collem apparuisset.

multus temere subeo valles transfigo sum et aut inceptum irrito recedo aut multus caedo ni m porcius ab iugum callidromus deicio inde aetolus et magnus ex pars caedo incautus enim et plerus sopio opprimo super immineo castrum collis appareo


eodem anno Q. Fabius Maximus moritur exactae aetatis, si quidem verum est augurem duos et sexaginta annos fuisse, quod quidam auctores sunt.

idem annus q fabius magnus morior exigo aetas si quidem verus sum auguro duo et sexaginta annus sum qui quidam auctor sum


ii de magistratuum Romanorum avaritia superbiaque conquesti, nixi genibus ab senatu petierunt, ne se socios foedius spoliari vexarique quam hostis patiantur.

is de magistratus romanus avaritia superbia conqueror nitor genu ab senatus peto ne sui socius foedus spolio vexo quam hostis patior


sed quid ego causam civitatium ago, quam ipsis agentibus et nos et regem ipsum cognoscere aequius est?”

sed quis ego causa civitas ago quam ipse ago et nos et rex ipse cognosco aequus sum


his accensi vocibus patres consilia inde non publica, sed in privato seductaque a plurium conscientia habuere. ubi cum id modo constaret, iure an iniuria eripiendos esse reos, atrocissima quaeque maxime placebat sententia, nec auctor quamvis audaci facinori de erat.

hic accendo vox pater consilium inde non publicus sed in privo seduco ab multus conscientia habeo ubi cum is modo consto ius an iniuria eripio sum reus atrox quisque magnus placeo sententia neque auctor quivis audax facinus de sum


ab tergo castrorum decumana porta impetus factus; itaque captum quaestorium quaestorque ibi L. Opimius Pansa occisus. conclamatum inde ad arma.

ab tergum castrum decimanus porto impetus facio itaque capio quaestorius quaestor ibi l opimus pansa occido conclamo inde ad arma


comitia consularia, in quam edicta erant diem, ante diem duodecimum kal.

comitium consularis in quam edico sum dies ante dies duodecimus kal


ibi eum legati ab Carthagine paucis ante diebus in sinum Gallicum adpulsis navibus adierunt iubentes primo quoque tempore in Africam traicere;

ibi is legatus ab carthago paucus ante dies in sinum gallicus adpello navis adeo jubeo primus quoque tempus in africa traicio


Gallorum quidem etiam corpora intolerantissima laboris atque aestus fluere primaque eorum proelia plus quam virorum, postrema minus quam feminarum esse.

gallus quidem etiam corpus intolero labor atque aestus fluo primus is proelio multus quam vir postremo paruus quam femina sum


consul collaudato iuvene cum omnibus copiis ad Maeandrum progressus castra posuit, quia vado superari amnis non poterat

consul collaudo juvenis cum omnis copia ad maeander progredior castrum pono quia vado superaris amnis non possum


esse autem iudicia apud sese more maiorum conparata de iis, qui incestas manus intulisse intra terminos sacratos templi dicantur;

sum autem iudicium apud sui mos magnus conparo de is qui incesto manus infero intra terminus sacro templum dico


ut, si minus omnes, aliquos tamen ex tribunis rei publicae ac senatui conciliarent.

ut si paruus omnis aliquis tamen ex tribunus res publicus atque senatus concilio


C. Licinius Crassus urbanam iurisdictionem, Cn. Sicinius inter peregrinos erat sortitus, C. Memmius Siciliam, Sp. Cluvius Sardiniam.

que licinius crassus urbanus iurisdictio cn sicinius inter peregrinus sum sortior que memmius sicilia spurius cluvius sardinia


haec disceptatio sine exitu fuit.


itaque legatos ad Hannibalem miserunt orantes, ut, priusquam consules in agros suos educerent legiones, viaeque omnes hostium praesidiis insiderentur, frumentum ex propinquis locis convehi iuberet Capuam.

itaque legatus ad hannibal mitto oro ut priusquam consul in ager suus educo legio via omnis hostis praesidium insideo frumentum ex propinquus locus convehi iubeo capua


ut pacem pro se cum Romanis facerent, neque teneri alienis foederibus.

ut pax pro sui cum romanus facio neque teneo alienus foedus


in ea fuisse clipeum argenteum pondo centum triginta septem cum imagine Barcini f;asdrubalis. Hasdrubalis.

in is sum clipeus argenteus pondo centum triginta septem cum imago barcinus f asdrubal hasdrubal


cura non deesset, si qua ad verum via inquirentem ferret; nunc fama rerum standum est, ubi certam derogat vetustas fidem; et lacus nomen ab hac recentiore insignitius fabula est.

cura non desum si qui ad verus via inquiro fero nunc fama res sto sum ubi certus derogo vetustus fides et lacus nomen ab hic recens insignio fabula sum


qui Taurasinorum f/terat. eo cum traducere Ligures Apuanos vellent, edixerunt, ut Ligures Apuani de montibus descenderent cum liberis coniugibusque, sua omnia secum portarent.

qui taurasinorum f tero is cum traduco ligur apuanos volo edico ut ligur apuani de mons descendo cum liber conjunx suus omnis sui porto


is ad occupatas iam aures sollicitatumque iam animum cum venisset, adgressus tempestivis sermonibus rem prope prolapsam restituit, aliis alia regna crevisse rebus dicendo:

is ad occupo iam auris sollicito iam animus cum venio aggredior tempestivus sermo res prope prolabor restituo alius alius regnum cerno res dico


deinde vociferantibus exulibus, quae passi forent, et orantibus opem adfirmantibusque simul numquam talem occasionem habituros, si ear eam praetermisissent; foedus, quod in Capitolio, quod Olympiae, quod in arce Athenis sacratum fuisset, irritum per illos esse;

deinde vocifero exulis qui patior sum et oro ops adfirmo simul numquam talis occasio habeo si ear is praetermitto foedus qui in capitolium qui olympia qui in arx athenae sacro sum irritus per ille sum


his nuntiis senatus conterritus iustitium indici, dilectum omnis generis hominum haberi iussit.

hic nuntius senatus conterreo justitium indico dilectus omnis genus homo habeo iubeo


emittit. illi ubi hostis adesse et a suis se desertos viderunt, primo in castra recipere se conati sunt;

emitto ille ubi hostis adsum et ab suus sui desero video primus in castrum recipio sui conor sum


in Lentuli locum M. Cornelius Cethegus, in Papiri Cn. Servilius Caepio pontifices suffecti sunt, augur creatus L. Quintius Flainiinus, decemvir sacrorum L. Cornelius Lentulus. comitiorum consularium iam adpetebat tempus,

in lentulis locus m cornelius cethegus in papirius cn servilis caepio pontifex sufficio sum augur creo l quintus flainiinus decemvir sacer l cornelius lentulus comitium consularis iam adpeto tempus


parum parti utrique domi armorum bellique est visum; optumates Romanos ad auxilium urbis obsessae, plebs ad expugnandam secum Ardeam Volscos excivere. priores Volsci duce Aequo Cluilio Ardeam venere

parum pario uterque domus armus bellus sum video optumates romanus ad auxilium urbs obsedeo plebs ad expugno sui ardea volsci excio prior volscus dux aequus cluilius ardea venio


quibus plebeiorum ductu et auspicio res geri coeptae sint; numerarentur triumphi: iam ne nobilitatis quidem suae plebeios paenitere.

qui plebeius ductus et auspicium res gero coepio sum numero triumphus iam ne nobilitas quidem suus plebeius paeniteo


Etrusci, quia nullis recentibus subsidiis fulta prima acies fuit, ante signa circaque omnes ceciderunt. nullo umquam proelio fugae minus nec plus caedis fuisset, ni obstinatos mori Tuscos nox texisset, ita ut victores prius quam victi pugnandi finem facerent.

etruscus quia nullus recens subsidium fulcio primus acies sum ante signum circo omnis cado nullus umquam proelium fuga paruus neque multus caedes sum ni obstinatus morior tusci nox tego ita ut victor prior quam vinco pugno finis facio


si maturassent, omnia permixta turba trepidantium primo impetu oppressissent, perculsi terrestribus cladibus atque inde ne mari quidem, ubi ipsi plus poterant, satis fidentes, die segni navigatione absumpto sub occasum solis in portum — Rusucmona Afri vocant — classem adpulere;

si maturo omnis permisceo turba trepido primus impetus opprimo percello terrestris clades atque inde ne mare quidem ubi ipse multus possum satis fido dies segnis navigatio absumo sub occasus sol in portus rusucmona afri voco classis adpello


conpulsis omnibus Atanagrum urbem, quae caput eius populi erat, circumsedit intraque dies paucos pluribus quam ante obsidibus imperatis Ilergetes pecunia etiam multatos in ius dicionemque recepit.

conpello omnis atanagrum urbs qui caput is populus sum circumsedeo intro dies paucus multus quam ante obsidibus impero ilergetes pecunia etiam multo in ius dicio recipio


Scipio satis esse Italiae imum unum consulem censebat; alteri Macedoniam decernendam esse. bellum grave ab Antiocho imminere. iam ipsum sua sponte in Europam transgressum; quid deinde facturum censerent,

scipio satis sum italia imus unus consul censeo alter macedonia decerno sum bellum gravis ab antiochus immineo iam ipse suus sponte in europa transgredior quis deinde facio censeo


ex Lycia protinus, iussis ab Epheso sequi qui ibi relicti erant, per insulas in Graeciam traiecit. Athenis paucos moratus dies, dum Piraeum ab Epheso naves venirent, totam inde classem in Italiam reduxit.

ex lycia protinus iussum ab ephesus sequor qui ibi relinquo sum per insula in graecia transiacio athenae paucus moror dies dum piraceus ab ephesus navo venio totus inde classis in italia reduco


invitus in hac parte orationis, Quirites, moror; sic enim agere debent, qui mercennario milite utuntur; nos tamquam cum civibus agere volumus agique tamquam cum patria nobiscum aecum censemus.

invitus in hic pars oratio quiris moror sic enim ago debeo qui mercenarius miles uto nos tamquam cum civis ago volo ago tamquam cum patria nos aequus censeo


quinque et viginti talenta argenti et decem milia medimnum tritici imperata; ita in deditionem accepti.

quinque et viginti talentum argentum et decem mille medimnum triticum impero ita in deditio accipio


multis annis sese Italiam non vidisse; consenuisse sub armis in Sicilia, Africa, Macedonia; confectos iam se labore opere,

multus annus sui italia non video consenesco sub arma in sicilia africanus macedonius confacio iam sui labor opus


et sociis nominis Latini imperare septem milia peditum, trecentos equites. cum hoc exercitu placuit ire in Hispaniam citeriorem Ti. Sempronium.

et socius nomen latinum impero septem mille pedes trecenti eques cum hic exercitus placeo eo in hispania citer tiberius sempronius


in Italia Arpi recepti, Capua capta; iter omne ab urbe Roma trepida fuga emensus Hannibal, in extremum angulum agri Bruttii conpulsus, nihil iam maius precatur deos, quam ut incolumi cedere atque abire ex hostium terra liceat.

in italia arpi recipio capua capio iter omnis ab urbs roma trepido fuga emetior hannibal in exter angulis ager bruttius conpello nihil iam magnus precor deus quam ut incolumis cedo atque abeo ex hostis terra licet


dum haec in foro sedandae discordiae causa aguntur, consules interim, ne Sabini neve Veiens hostis moveretur, circa portas murosque discesserant.

dum hic in forum sedo discordia causa ago consul interim ne sabinum neve veiens hostis moveo circa porta murus discedo


ipse trium prae se iuvenum validorum scutis oppositis — ingens enim iam vis omnis generis telorum e muris volabat — ad urbem succedit, hortatur, imperat quae in rem sunt,

ipse tres prae sui juvenis validus scutum oppono ingens enim iam volo omnis genus telum e murus volo ad urbs succedo hortor impero qui in res sum


in senatu cum more omnium imperatorum expositis rebus ab se gestis postulassent, ut pro re publica fortiter feliciterque administrata et deis immortalibus haberetur honos et ipsis triumphantibus urbem inire liceret, se vero ea,

in senatus cum mos omnis imperator expono res ab sui gero postulo ut pro res publicus fortis felicito administro et deus immortalis habeo honor et ipse triumpho urbs ineo licet sui verus is


et ne quid profectionem suam teneret, pridie idus Apriles Latinis esse constitutam diem. sacrificio rite perfecto et se et Cn. Octavium, simul senatus censuisset, exituros esse.

et ne quis profectio suus teneo pridie idus aprilis latinum sum constituo dies sacrificium rite perficio et sui et cn octavius simul senatus censeo exeo sum


inde cum actae boves quaedam ad desiderium, ut fit, relictarum mugissent, reddita inclusarum ex spelunca bour boum vox Herculem convertit. quem cum vadentem ad speluncam Cacus vi prohibere conatus esset, ictus clava fidem pastorum nequiquam invocans morte occubuit.

inde cum ago bos quidam ad desiderium ut fio relictaris mugio reddo inclusaris ex spelunca bour bos vox herculis converto qui cum vado ad spelunca cacus vis prohibeo conor sum iacio clavo fides pastor nequiquam invoco mors occumbo


expositis copiis Romani castra in proximis tumulis metantur.

expono copia romanus castrum in propior tumulus meto


haerere et aliud in visceribus Graeciae ingens malum,

haereo et alius in viscera graecia ingens malus


paenitet enim, quod antiquissimum sollemne et solum ab ipso, cui fit, institutum deo ab nobilissimis antistitibus eius sacri ad servorum ministerium religiosus censor deduxisti,

paeniteo enim qui antiquus sollemnis et solus ab ipse qui fio institus deus ab nobilis antistes is sacer ad servus ministerium religiosus censor deduco


aliis aliae spes ac metus iactantur. Carthaginiensibus moenia patriae, di penates, sepulcra maiorum, liberi cum parentibus coniugesque pavidae, aut excidium servitiumque aut imperium orbis terrarum, nihil aut in metum aut in spem medium, ostentatur. cum maxime haec imperator apud Carthaginienses,

alius alius spes atque metus iacto carthaginiensis moenia patria deus penates sepulcrum magnus liber cum parens conjunx pavidus aut excidium servitiumque aut imperium orbis terra nihil aut in metus aut in spes medius ostento cum magnus hic imperator apud carthaginiensis


inde auxiliares mixti omnium generum, duo milia septingenti, et tria milia cataphractorum equitum et mille alii equites, regia ala levioribus tegumentis suis equorumque, alio haud dissimili habitu; Syri plerique erant Phrygibus et Lydis immixti.

inde auxiliaris misceo omnis gener duo mille septingenti et tres mille cataphractor eques et mille alius eques regius ala levis tegumentum suus equus alius haud dissimilis habitus syrus plerusque sum phryges et lydi immisceo


in praetorio tetenderunt Albius et Atrius classicum apud eos cecinit, signum ab iis petitum est, sederunt in tribunali P. Scipionis, lictor apparuit, summoto incesserunt, fasces cum securibus praelati sunt.

in praetorius tendo albus et ater classicus apud is cano signum ab is peto sum sedeo in tribunal p scipio lictor appareo summoveo incedo fascis cum securis praefero sum


quod A. Cornelius Mammula praetor voverat de senatus sententia populique iussu Cn. Servilio C. Flaminio consulibus. annis post uno et viginti factum est quam votum.

qui ab cornelius mammula praetor voveo de senatus sententia populus iussus cn servilius que flaminius consul annus post unus et viginti facio sum quam voveo


eadem fide indicatum Pyrrho regi medicum vitae eius insidiantem; eadem Faliscis vinctum traditum proditorem liberorum;

idem fides indico pyrrhus rex medicus vita is insidior idem faliscus vincio trado proditor liberi


nunc videri esse amotum de industria, qui, si ea, quae scripsisset, praesens diceret, et arguere coram, et, si quid vani adferret, argui posset, donec ad liquidum veritas explorata esset.

nunc video sum amoveo de industria qui si is qui scribo praesens dico et arguo coram et si quis vanus affero arguo possum donec ad liquidus vereor exploro sum


vicenis maioribus hostiis in singulas supplicationes sacrificare consul est iussus.

viceni magnus hostia in singulus supplicatio sacrificaris consul sum iubeo


primo igitur concursu, cum vix pila coniecta essent, rettulit pedem media acies, inferentibusque se magno impetu Romanis vertit terga. nihilo segnius in cornibus proelium fuit.

primus igitur concursus cum vix pilum conicio sum refero pedis medius acies infero sui magnus impetus romanus verto tergum nihilum segnis in cornu proelium sum


“auxilio vos, Campani, dignos censet senatus; sed ita vobiscum amicitiam institui par est, ne qua vetustior amicitia ac societas violetur. Samnites nobiscum foedere iuncti sunt; itaque arma, deos prius quam homines violatura, adversus Samnites vobis negamus;

auxilium tu campanus dignus censeo senatus sed ita tu amicitia instituo par sum ne qui vetustus amicitia atque societas violetur samnites nos foedus jungo sum itaque arma deus prior quam homo violo adverro samnites tu nego


misso igitur eo in Etruriam ipse in agrum hostiulm hostium legiones induxit populandoque cum praeda maiore quam gloria bellum gessit.

mitto igitur is in etruria ipse in ager hostiulm hostis legio induco populo cum praeda magnus quam gloria bellum gero


tum P. Decium consulem purum piumque deis inmortalibus visum, aeque ac si T. Manlius collega eius devoveretur;

tum p decius consul purus pius deus immortalis video aequus atque si t manlius collega is devoveretur


haec cum foedis certaminibus agerentur — nam partem tribunorum plebi patres in suam sententiam traxerant —

hic cum foedus certamen ago nam pars tribunus plebs pater in suus sententia traho


cum haec in Boeotia gererentur, Perseus ad Sycurium stativa dierum aliquot habuit.

cum hic in boeotius gero perseus ad sycurium stativus dies aliquot habeo


in locum eius suffectus C. Sulpicius Galba. ab L. Licinio Lucullo et Q. Fulvio aedilibus curulibus ludi Romani ter toti instaurati.

in locus is sufficio que sulpicius galba ab l licinius lucullus et q fulvius aedilis curulis ludo romanus ter totus instauro


priores ex Sicilia T. Otacilii propraetoris in senatu recitatae sunt: P. Furium praetorem cum classe ex Africa Lilybaeum venisse; ipsum graviter saucium in discrimine ultimo vitae esse; militi ac navalibus sociis neque stipendium neque frumentum ad diem dari neque, unde detur, esse; magnopere suadere,

prior ex sicilia t otacilius propraetor in senatus recito sum p furius praetor cum classis ex africanus lilybaeum venio ipse gravis saucius in discrimen ultimo vita sum miles atque naval socius neque stipendium neque frumentum ad dies do neque unde do sum magnopere suadeo


quae Minturnae appellata, altera in saltum Vescinum Falernum contingentem agrum, ubi Sinope dicitur Graeca urbs fuisse, Sinuessa deinde ab colonis Romanis appellata.

qui minturnae appello alter in saltus vescinum falernum contingo ager ubi sinope dico graecum urbs sum sinuessa deinde ab colonia romanus appello


tempus ac necessitas belli ac discrimen summae rerum faciebant, ne quis aut in eam rem exemplum exquireret aut suspectum cupiditatis imperii consulem haberet; quin laudabant potius magnitudinem animi,

tempus atque necessitas bellum atque discrimen summa res facio ne quis aut in is res exemplum exquiro aut suspicio cupiditas imperium consul habeo quin laudo potis magnitudo animus


quaerentibus consulibus Locrenses se dixerunt esse, ea passos a Q. Pleminio legato Romanisque militibus, quae pati ne Carthaginienses quidem velit populus Romanus; orare, uti sibi patres adeundi deplorandique aerumnas suas potestatem facerent.

quaero consul locrensis sui dico sum is patior ab q pleminio legatus romanus miles qui patior ne carthaginiensis quidem volo populus romanus oro uti sui pater adeo deploro aerumna suus potestas facio


et, quod se ante omnia moveat, templa tota urbe spoliata ornamentis; simulacra deum, deos immo ipsos, convulsos ex sedibus suis ablatos esse; parietes postesque nudatos, quos adorent, ad quos precentur et supplicent, Ambraciensibus superesse —

et qui sui ante omnis moveo templum totus urbs spolio ornamentum simulacrum deus deus immo ipse convulsus ex sedes suus aufero sum paries postis nudo qui adoro ad qui preco et supplico ambraciensis supersum


renovatur ab omnibus clamor: impetus fit velut ex superiore loco. hand haud secus ergo quam torrentis modo fundunt sternuntque perculsos, nec sustineri alii super alios inferentes sese possunt.

renovo ab omnis clamor impetus fio velut ex superus locus hand haud secus ergo quam torreo modo fundo sterno percello neque sustineo alius super alius infero sui possum


neque ita multo post primum ab laevo cornu fuga coepit. Polyxenidas enim ut virtute militum haud dubie se superari vidit, sublatis doionibus dolonibus effuse fugere intendit; mox idem et qui prope terrain terram cum Eumene contraxerant certamen fecerunt.

neque ita multus post primus ab laevus cornu fuga coepio polyxenidas enim ut virtus miles haud dubius sui superaris video tollo doio dolo effuse fugio intendo mox idem et qui prope terrain terra cum eumenes contraho certamen facio


ab sinistro cornu et a fronte urgebantur barbari et cohortes a tergo instantes pavidi respiciebant.

ab sinister cornu et ab frons urgeo barbaris et cohors ab tergum insto pavidus respicio


ceperat iam ante Numidam ex fama rerum gestarum adlmiratio admiratio viri, substitueratque animo speciem quoque corporis amplam ac magnificam;

capio iam ante numida ex fama res gero adlmiratio admiratio vir substituo animus species quoque corpus amplus atque magnificus


quo melior fortiorque es, eo magis talem praesidem sibi patria atque universa Italia retinet. non potes ne ipse quidem dissimulare, ubi Hannibal sit, ibi caput atque arcem huius belli esse, quippe qui prae te feras eam tibi causam traiciendi in Africam esse, ut Hannibalem eo trahas:

quo bonus fortis sum is magis talis praesidem sui patria atque universus italia retineo non possum ne ipse quidem dissimulo ubi hannibal sum ibi caput atque arx hic bellum sum quippe qui prae tu ferus is tu causa traicio in africa sum ut hannibal is traho


omen quoque ea maritima tempestas ad rem terra gerendam fuit. nam conlectis in unum navibus expositisque copiis adgressi urbem, cum multis vulneribus repulsi — et erat validum ibi regium praesidium — irrito incepto regressi ad Canastraeum Pallenes traiecere. inde superato Toronae prommlturio promunturio navigates navigantes Acanthum petiere.

omen quoque is maritimus tempestas ad res terra gero sum nam collecta in unus navis expono copia aggredior urbs cum multus vulnus repello et sum validus ibi regius praesidium irrito inceptum regredior ad canastraeum pallene transjacio inde supero torone prommlturio promunturium navigates navigo acanthus peto


nam si non vana illa vox praeconis fuit, qua liberos esse omnium primos Achaeos iussistis, si foedus ratum est, si societas et amicitia ex aequo observatur, cur ego, quid Capua capta feceritis Romani, non quaero, vos rationem reposcitis, quid Achaei Lacedaemoniis bello victis fecerimus?

nam si non vanus ille vox praeco sum qui liber sum omnis primus achaeus jubeo si foedus reor sum si societas et amicitia ex aequus observo cur ego quis capua capio facio romanus non quaero tu ratio reposco quis achaeus lacedaemonius bellum vinco facio


Sex. Aelius Paetus T. Quinctius Flamininus magistratu inito senatum in Capitolio cum habuissent, decreverunt patres, ut provincias Macedoniam atque Italiam consules compararent inter se sortirenturve;

sex aelius paetus t quintius flamininus magistratus ineo senatus in capitolium cum habeo decerno pater ut provincia macedonia atque italia consul comparo inter sui sortirenturve


iam Horatius eos excursionibus proeliisque levibus experiundo adsuefecerat sibi potius fidere quam meminisse ignominiae decemvirorum ductu acceptae;

iam horatius is excursio proelium levis experior assuefacio sui potis findo quam memini ignominia decemviri ductus accipio


vinde inde Fulvius exauctoratis militibus in naves impositis Romam est profectus, Sempronius in Celtiberiam legiones duxit.

vinde inde fulvus exauctoro miles in navo impono roma sum proficiscor sempronius in celtiberia legio duco


profectus ex Italia classem a Brundisio sole orto solvi; nona diei hora cum omnibus meis navibus Corcyram tenui. inde quinto die Delphis Apollini pro me exercitibusque et classibus vestris sacrificavi.

proficiscor ex italia classis ab brundisium sol orior solvo nonus dies hora cum omnis meus navis corcyra tenuis inde quintus dies delphi apollo pro ego exercitus et classis vester sacrificavi


postquam omnia ferro ignique satis evastata erant, consul agro hostium excessit, et ad Mutinam agmine incauto, ut inter pacatos, ducebat.

postquam omnis ferrum ignis satis evasto sum consul ager hostis excedo et ad mutina agmen incautus ut inter pacatos duco


Q. Fulvio permissum, ut, qui milites ante Sp. Postumium Q. Marcium consules cives Romani sociive in Hispaniam transportati essent, et praeterea supplemento adducto, quo amplius in duabus legionibus quam decem milia et quadringenti pedites,

q fulvius permitto ut qui miles ante spurius postumius q marcius consul civis romanus sociive in hispania transportas sum et praeterea supplementum adduco quo amplus in duo legio quam decem mille et quadringenti pedito


dum spoliandis iis — repugnabant enim militumque fidem implorabant — tempus teritur, repente milites feroces recenti victoria ex omnibus locis, velut adversus hostes ad arma conclamatum esset, concurrerunt;

dum spolio is repugno enim miles fides imploro tempus tero repens miles ferox recens victoria ex omnis locus velut adverro hostis ad arma conclamo sum concurro


videretis vix duarum male plenarum legiuncularum instar in castris regis; videretis regem nunc mendicantem prope frumentum ab Aetolis,

video vix duaris malus plenaris legiuncularis instar in castrum rex video rex nunc mendico prope frumentum ab aetolus


biduo, quo senatum legerunt censores, Q. Fulvius consul profectus in Ligures, per invios montes Ballistae saltus cum exercitu transgressus, signis collatis cum hoste pugnavit;

biduus quo senatus lego censor q fulvus consul proficiscor in ligur per invius mons ballista saltus cum exercitus transgredior signum confero cum hostis pugno


Mylae, proximum oppidum, ita munitum, ut inexsuperabilis munimenti spes incolas ferociores faceret, non portas claudere regi satis habuerunt, sed probris quoque in ipsum Macedonasque procacibus iaculati sunt.

mylas propior oppidum ita munio ut inexsuperabilis munimentum spes incolo ferox facio non porta claudo rex satis habeo sed probrum quoque in ipse macedonasque procax jaculor sum


ut ex illa miserabili hominum iumentorumque strage cum se quisque attollere ac levare vellet, diu nequiret, quia torpentibus rigore nervis vix flectere artus poterant.

ut ex ille miserabilis homo jumentum strages cum sui quisque attollo atque levaris volo diu nequiret quia torpeo rigor nervus vix flecto artus possum


seu ita rata, seu quia deus auctor culpae honestior erat, Martem incertae stirpis patrem nuncupat.

seu ita reor seu quia deus auctor culpa honestus sum mars incertus stirps pater nuncupo


reseratae aures sunt, quae posthac seeretis secretis alterius ab altero criminibus claudentur.” haec furens ira cum dixisset, lacrimae omnibus obortae, et diu maestum silentium tenuit.

resero auris sum qui posthac seeretis secerno alter ab alter crimen claudo hic furo ira cum dico lacrima omnis oborior et diu maestus silentium teneo


in duas magnas res id usui fore, et Rhodios pacatis contra insulam suam terris totis viribus incumbere in unius belli, quod adversus Antiochum sit,

in duo magnus res is usus sum et rhodii pacatum contra insula suus terra totus vis incumbo in unus bellum qui adverro antiochus sum


sed quia absentibus ducibus impetus est factus, nullus modus caedibus fuit; deletaque Ausonum gens vix certo defectionis crimine, perinde ac si internecivo bello certasset.

sed quia absum dux impetus sum facio nullus modus caedes sum deleo auson gens vix certus defectio crimen perinde atque si internecivo bellum certo


ut si quis ei, quem urgeat fames, venenum ponat cum cibo et aut abstinere eo, quod vitale sit, iubeat aut mortiferum vitali admisceat. ergo si esset libera haec civitas, non tibi frequentes succlamassent: “abi hinc cum tribunatibus ac rogationibus tuis!” quid? si tu non tuleris, quod commodum est populo accipere, nemo erit, qui ferat?

ut si quis is qui urgeo fames venenum pono cum cibus et aut abstineo is qui vital sum jubeo aut mortiferus vital admisceo ergo si sum liber hic civitas non tu frequens succlamo abeo hinc cum tribunatus atque rogatio tuus quis si tu non fero qui commodus sum populus accipio nemo sum qui fero


ceterum transfugam sine magnae rei proditione venientem ad hostis nihil aliud quam unum vile atque infame corpus esse ratus id agebat, ut quam maxumum emolumentur emolumentum novis sociis esset.

ceterum transfuga sine magnus res proditio venio ad hostis nihil alius quam unus vilis atque infamis corpus sum reor is ago ut quam magnus emolumentur emolumentum novus socius sum


ita consociatus triumphus cum utrique tum magis ei, qui, quantum merito anteibat, tantum honore conlegae cesserat, gloriam auxit.

ita consocio triumphus cum uterque tum magis is qui quantus mereo anteeo tantus honor collega cedo gloria augeo


si defenditis, vestri, si deseritis, Samnitium erimus; Capuam ergo et Campaniam omnem vestris an Samnitium viribus accedere malitis, deliberate.

si defendo vester si desero samnites sum capua ergo et campania omnis vester an samnites vis accedo malo delibero


postero die Quinctius prope flumen praeter urbem sub ipsas Menelai montis radices ducere copias instructas pergit; primae legionariae cohortes ibant, levis armatura et equites agmen cogebant.

posterus dies quintius prope flumen praeter urbs sub ipse menelaus mons radix duco copia instruo pergo primus legionarius cohors eo levis armo et eques agmen cogo


forte ita incidit, ut in Ser. Sulpici tribuni militum domo sorores Fabiae cum inter se, ut fit, sermonibus tempus tererent, lictor Sulpici, cum is de foro se domum reciperet, forem, ut mos est, virga percuteret. cum ad id, moris eius insueta, expavisset minor Fabia, risui sorori fuit, miranti ignorare id sororem.

fors ita incido ut in seruius sulpicius tribunus miles domus soror fabius cum inter sui ut fio sermo tempus tero lictor sulpicius cum is de forum sui domus recipio sum ut mos sum virga percutio cum ad is mos is insuetus expavisset paruus fabius risus soror sum miror ignoro is soror


Postumium auctor est Claudius, in Samnio captis aliquot urbibus, in Apulia fusum fugatumque, saucium ipsum cum paucis Luceriam conpulsum; ab Atilio in Etruria res gestas eumque triumphasse.

postumius auctor sum claudus in samnium capio aliquot urbs in appulia fundo fugo saucius ipse cum paucus luceria conpello ab atilius in etruria res gero is triumpho


Publilius etiam Philo multiplicatis summis honoribus post res tot domi belloque gestas, ceterum invisus nobilitati, causam dixit absolutusque est.

publilius etiam philus multiplico summus honor post res tot domus bellus gero ceterum invideo nobilitas causa dico absolvo sum


cum per aliquot dies quietae stationes utrimque fuissent, repente adventus Hippocratis et Himilconis, ut ultro undique oppugnarentur Romani, fecit.

cum per aliquot dies quiesco statio utrimque sum repens advenio hippocrates et himilconis ut ultro undique oppugno romanus facio


eodem anno M. Valerius consul de provocatione legem tulit diligentius sanctam. tertio ea tum post reges exactos lata est, semper a familia eadem. causam renovandae saepius haud aliam fuisse reor,

idem annus m valerius consul de provocatio lex fero diligo sancio tertius is tum post rex exigo fero sum semper ab familia idem causa renovo saepis haud alius sum reor


defectus alibi aquarum circa torridos fontes rivosque stragem siti pecorum morientium dedit; scabie alia absumpta; vulgatique contactu in homines morbi. et primo in agrestes ingruerant servitiaque;

deficio alibi aqua circa torridus fons rivus strages sitis pecus morior do scabie alius absumo vulgatique contactus in homo morbus et primus in agrestis ingruerant servitiaque


pertinere id ad famam salutemque civitatis, noscere ipsos omnia, quae acta essent quaeque agerentur Rhodi, et conperta per se, non volgata fama Romam referre.

pertineo is ad fama saluto civitas nosco ipse omnis qui ago sum quisque ago rhodius et conperta per sui non vulgo fama roma refero


ibi Hannibal castra habebat; revocatoque propere Maharbale atque equitibus, cum instare certamen cerneret, nihil umquam satis dictum praemonitumque ad cohortandos milites ratus, vocatis ad contionem certa praemia pronuntiat, in quorum spem pugnarent:

ibi hannibal castrum habeo revoco properus maharbal atque eques cum insto certamen cerno nihil umquam satis dico praemoneo ad cohorto miles reor voco ad contio certus praemium pronuntio in qui spes pugno


signa inde ferri iussit et copias eduxit, vanissimam increpans gentem, quae, suarum inpotens rerum prae domesticis seditionibus discordiisque, aliis modum pacis ac belli facere aequum censeret.

signum inde fero iubeo et copia educo vanus increpo gens qui suus impotens res prae domesticus seditio discordia alius modus pax atque bellum facio aequus censeo


Silvius deinde regnat, Ascanii filius, casu quodam in silvis natus. is Aeneam Silvium creat; is deinde Latinum Silvium.

silvius deinde regno ascanius filius casus quidam in silva nascor is aeneas silvius creo is deinde latinus silvius


haec derecta percunctatio ac denuntiatio belli magis ex dignitate populi Romani visa est quam de foederum iure verbis disceptare, cum ante, tum maxime Sagunto excisa.

hic derecingo percunctatio atque denuntiatio bellum magis ex dignitas populus romanus video sum quam de foedus ius verbum disceptaris cum ante tum magnus saguntus excaedo


neque e silvis tantummodo promota castra, sed etiam aviditate dimicandi quam primum in cameos campos delata acies. deinde instructa primo suo stare loco relicto hostibus ad instruendum contra spatio; dein, postquam detractare hostem sensere pugnam, ad vallum subeunt.

neque e silva tantummodo promoveo castrum sed etiam aviditas dimico quam primus in cameos campus defero acies deinde instruo primus suus sto locus relinquo hostis ad instruo contra spatium deinde postquam detractaris hostis sentio pugna ad valles subeo


“quanto opere vos, Quirites, contemnerent patres, quam indignos ducerent, qui una secum urbe intra eadem moenia viveretis, saepe equidem et ante videor animadvertisse, nunc tamen maxime, quod adeo atroces in has rogationes nostras coorti sunt,

quantus opus tu quiris contemno pater quam indignus duco qui unus sui urbs intra idem moenia vivo saepe equidem et ante video animadverto nunc tamen magnus qui adeo atrox in hic rogatio noster coorior sum


tam parvus animus tanti populi est, ut semper vobis auxilium adversum inimicos satis sit, nec ullum, nisi quatenus imperari vobis sinatis, certamen adversus patres noritis? nec hoc natura insitum vobis est, sed usu possidemini.

tam parvus animus tantus populus sum ut semper tu auxilium adverro inimicus satis sum neque ullus nisi quatenus imperaris tu sino certamen adverro pater noritis neque hic natura inquiro tu sum sed usus possideo


morietur enim extemplo, quicumque erit seditionis auctor, nec cuiquam dicere ea licebit, quae apud vos inpune dicuntur.

morior enim extemplo quicumque sum seditio auctor neque quisquam dico is liceo qui apud tu impunis dico


igitur ad oppidum eorum oppugnandum consul ducit non Romanas modo cohortes, sed iuventutem etiam merito infensorum iis sociorum.

igitur ad oppidum is oppugno consul duco non romanus modo cohors sed iuventus etiam mereo infensor is socius


neque ex iis, quae tum ad tempus faceret, aestimantes graviorem post bellum dominum futurum cernebant.

neque ex is qui tum ad tempus facio aestimo gravis post bellum dominus sum cerno


sub adventum eorum oppidani relicta urbe — iam enim magna ex parte moenibus nudata erat — in arcem, quam inexpugnabilem habent, omnes armati atque inermes concessere.

sub advenio is oppidanus relinquo urbs iam enim magnus ex pars moenia nudo sum in arx quam inexpugnabilis habeo omnis armatus atque inermis concedo


Roma est ad id potissimum visa: in novo populo, ubi omnis repentina atque ex virtute nobilitas sit, futurum locum forti ac strenuo viro; regnasse Tatium Sabinum, arcessitum in regnum Numam a Curibus, et Ancum Sabina matre ortum nobilemque una imagine Numae esse.

roma sum ad is potis video in novo populus ubi omnis repentinus atque ex virtus nobilitas sum sum locus fortis atque strenuus vir regno tatius sabinus arcesso in regnum numa ab cures et ancus sabinum mater orior nobilis unus imago numa sum


ludi decreti, et ut duumviri ad aedem locandam crearentur. de pecunia finitum, ne maior ludorum causa consumeretur, quam quanta Fulvio Nobiliori post Aetolicum bellum ludos facienti decreta esset;

ludo decerno et ut duoviri ad aedes loco creo de pecunia finio ne magnus ludus causa consumo quam quantus fulvius nobilior post aetolicus bellum ludus facio decretum sum


Scipio response responso ad hoc dato cogitaturum, quid sibi faciendum esset, cum fratre uno locutus iussusque ab eo permittere audacter senatui, renuntiat collegae facturum se, quod is censeret.

scipio respondeo respondeo ad hic do cogito quis sui facio sum cum frater unus loquor jubeo ab is permitto audacter senatus renuntio collega facio sui qui is censeo


in regia Perseo, qui Pellae praeerant, Euctus Eulaeusque et regii pueri praesto erant. contra ea amicorum, qui alii alio casu servati ex proelio Pellam venerant, cum saepe arcessiti essent, nemo ad eum venit.

in regius perseus qui pella praesum euctus eulaeusque et regius puer praesto sum contra is amicus qui alius alius casus servo ex proelium pella venio cum saepe arcesso sum nemo ad is venio


ea prius adgredienda ratus Silanus signa quam maxime ad laevam iubebat ferri, necunde ab stationibus Punicis conspiceretur; ipse praemissis speculatoribus citato agmine ad hostem pergit.

is prior aggredior reor silanus signum quam magnus ad laeva jubeo fero necunde ab statio punicus conspicio ipse praemitto speculator cito agmen ad hostis pergo


sed in re emendabili visus lapsus esse, quod per urinatores omnis ferme extracta est. tantusque pudor regi pavoris eius fuit, ut urinatores clam interfici iusserit, deinde Andronicum quoque et Nician, ne quis tam dementis imperii conscius existeret.

sed in res emendabilis video labor sum qui per urinator omnis ferme extraho sum tantus pudor rex pavor is sum ut urinator clam interficio iubeo deinde andronicus quoque et nicias ne quis tam demo imperium conscius exsisto


ita damna Romano accepta bello duabus per opportunas expeditiones coercitis gentibus restituerat Philippus incepto forti, non prospero solum eventu. minuit deinde ei forte oblata res hostium Aetolorum numerum.

ita damno romanus accipio bellum duo per opportunus expeditio coerceo gens restituo philippus inceptum fortis non prosper solus evenio minuo deinde is fors offertor res hostis aetolus numerus


quamquam expertum exercitum adsuetumque imperio, qui in Volscis erat, mallet, nihil recusavit. Valerium tantummodo imperil imperii socium depoposcit. Quinctius Horatiusque successores Valerio in Volscos missi. Profecti profecti ab urbe Sutrium Furius

quamquam experior exercitus assuesco imperium qui in volscus sum malo nihil recuso valerius tantummodo imperil imperium socius deposco quintius horatius successor valerius in volsci mitto proficiscor proficiscor ab urbs sutrium furius


transeuntem Appenninum adeo atrox adorta tempestas est, ut Alpium prope foeditatem superaverit. vento mixtus imber cum ferretur in ipsa ora, primo, quia aut arma omittenda erant aut contra enitentes vertice intorti adfligebantur, constitere;

transeo apenninus adeo atrox adorior tempestas sum ut alpis prope foeditas supero venio misceo imber cum fero in ipse os primus quia aut arma omitto sum aut contra eniteo vertex intorqueo affligo consto


Hanno nequaquam satis valido non modo ad lacessendum hostem sed ne ad tuendos quidem a populationibus agros equitatu accepto, id omnium primum egit, ut per conquisitionem numerum equitum augeret;

hanno nequaquam satis validus non modo ad lacesso hostis sed ne ad tueor quidem ab populatio ager equitatus accipio is omnis primus ago ut per conquisitio numerus eques augeo


iam circa Icilium non solum multitudo, sed duces quoque multitudinis erant, L. Valerius et M. Horatius, qui repulso lictore, si iure ageret, vindicare se a privato Icilium aiebant; si vim adferre conaretur, ibi quoque baud haud inpares fore. hine hinc atrox rixa oritur.

iam circa icilius non solus multitudo sed dux quoque multitudo sum l valerius et m horatius qui repello lictor si ius ago vindicaris sui ab privo icilius aio si vis affero conor ibi quoque baud haud inparis sum hic hinc atrox rixo orior


per eos dies, quibus haec ex Hispania nuntiata sunt, ludi Taurii per biduum facti religionis causa. decem deinde dies magno apparatu ludos M. Fulvius, quos voverat Aetolico bello, fecit.

per is dies qui hic ex hispania nuntio sum ludo taurii per biduus facio religio causa decem deinde dies magnus apparatus ludus m fulvus qui voveo aetolicus bellum facio


ad vos vestramque fidem supplices confugimus. nihil nostra interest, utrum sub illo legato, sub illo praesidio Locros esse sinatis, an irato Hannibali et Poenis ad supplicium dedatis. non postulamus, ut extemplo nobis, ut de absente, ut indicta causa credatis;

ad tu vester fides supplex confugio nihil noster intersum utrum sub ille legatus sub ille praesidium locri sum sino an irascor hannibal et poenus ad supplicium dedo non postulo ut extemplo nos ut de absum ut indico causa credo


luce prima volgata per urbem fugai est, missique qui sequerentur ab Tarracina comprensos omnis retraxerunt. deducti in comitium virgisque adprobante populo caesi de saxo deiciuntur.

lux primus vulgo per urbs fuga sum mitto qui sequor ab tarracina comprensos omnis retraho deduco in comitium virgisque adprobo populus caedo de saxum deicio


apud magnam partem senatus et magnitudine rerum gestarum valebat et cratia. gratia.

apud magnus pars senatus et magnitudo res gero valeo et cratia gratia


sortiti consules provincias; Aelio Italia, Quinctio Macedonia evenit.

sortio consul provincia aelius italia quintius macedonius evenio


plures inventi, qui propter ubertatem terrae in Crustuminum nomina darent. et Romam inde frequenter migratum est, a parentibus maxime ac propinquis raptarum.

multus invenio qui propter ubertas terra in crustuminus nomen do et roma inde frequens migro sum ab parens magnus atque propinquus raptaris


Chic enim patria et penates sunt. Hannibal emissus e manibus perpopuletur Italiam vastandoque et urendo omnia ad Romana moenia perveniat, nec ante nos hinc moverimus, quam, sicut olim Camillum a Veis, C. Flaminium ab Arretio patres acciverint.”

chic enim patria et penates sum hannibal emitto e manus perpopulor italia vastandoque et uro omnis ad romanus moenia pervenio neque ante nos hinc moverimus quam sicut olim camillus ab via que flaminius ab arretium pater acciverint


in suo quisque gradu obnixi, urgentes scutis, sine respiratione ac respectu pugnabant; fremitus aequalis tenorque idem pugnae in defatigationem ultimam aut noctem spectabat.

in suus quisque gradus obnitor urgeo scutum sine respiratio atque respicio pugno fremo aequalis tenor idem pugna in defatigatio ulter aut nox specto


aliquanto pauciores in statione erant; hi tamen per se, nullo a munimento castrorum milite avocato, et primo aequum proelium sustinuerunt, et crescente certamine pepulerunt hostis centum ex iis occisis, centum ferme captis.

aliquantus paucus in statio sum hic tamen per sui nullus ab munimentum castrum miles avoco et primus aequus proelium sustineo et cresco certamen pello hostis centum ex is occido centum ferme capio


per eos dies, quibus haec gesta sunt, legati Massiliensium nuntiarunt L. Baebium praetorem in provinciam Hispaniam proficiscentem ab Liguribus circumventum,

per is dies qui hic gero sum legatus massiliensis nuntio l baebius praetor in provincia hispania proficisco ab ligur circumvenio


in qua causa cum Galli ante omnes fuissent et reguli l quidam et tyranni, ego tamen et cum aliis, pro dignitate imperil imperii vestri coactis luere peccata sua, pacem pepigi, et Gallorum animos, si possent mitigari a feritate insita,

in qui causa cum gallus ante omnis sum et regulis l quidam et tyrannus ego tamen et cum alius pro dignitas imperil imperium vester cogo luo pecco suus pax pepigi et gallus animus si possum mitigaris ab feritas inquiro


quodsi mihi nec stipendia omnia emerita essent necdum aetas vacationem daret, tamen, cum quattuor milites pro me vobis dare, P. Licini, possem, aecum erat me dimitti.

quodsi ego neque stipendium omnis emereo sum necdum aetas vacatio do tamen cum quattuor miles pro ego tu do p licinius possum aequus sum ego dimitto


memorandum deinde edidere facinus; nam Statium Minacium ducem adeuntem ordines hortantemque invadunt; dissipatis inde equitibus, qui cum eo aderant, ipsum circumsistunt insidentemque equo captum ad consulem Romanum rapiunt.

memoro deinde edo facinus nam statius minacium dux adeo ordo horto invado dissipatis inde eques qui cum is adsum ipse circumsisto insideo equus capio ad consul romanus rapio


exire aliquos ad se iussit. Phaeneas ipse principesque alii extemplo egressi sunt. quibus provolutis ad pedes “fortuna” inquit “vestra facit, ut et irae meae et orationi temperem.

exeo aliquis ad sui iubeo phaeneas ipse princeps alius extemplo egredior sum qui provolvo ad pes fortuna inquam vester facio ut et ira meus et oratio tempero


satiatis vino ciboque poculum idem, quod mihi datum fuerit circumferetur: ea potio corpus a cruciatu, animum a contumeliis, oculos, auris a videndis audiendisque omnibus acerbis indignisque, quae manent victos, vindicabit. parati erunt, qui magno rogo in propatulo aedium accenso corpora exanima iniciant.

satio vinum cibus poculum idem qui ego do sum circumfero is potio corpus ab crucio animus ab contumelia oculus auris ab video audio omnis acerbus indignus qui maneo vinco vindico paro sum qui magnus rogo in propatulum aedes accendo corpus exanimo inicio


ea omnia lata ad plebem factaque sunt ex senatus consulto; de ceterorum indicum impunitate praemiisque consulibus permissum est.

is omnis fero ad plebs facio sum ex senatus consultum de ceterus indicum impunitas praemium consul permitto sum


sexaginta ferme onerariae puppibus abstractae Carthaginem sunt: maior quam pro re laetitia, sed eo gratior, quod inter adsiduas clades ac lacrimas unum quantumcumque ex insperato gaudium adfulserat cum eo,

sexaginta ferme oneraria puppis abstraho carthago sum magnus quam pro res laetitia sed is gratus qui inter assiduus clades atque lacrima unus quantus ex insperatus gaudium affulgeo cum is


ut de ea re consuli senatum responsaque ad se referri sineret, ad suos redeunt.

ut de is res consul senatus respondeo ad sui refero sino ad suus redeo


tamen, qualescumque duces habuistis, qualescumque ipsi fuistis, omnia adhuc, quantacumque petistis, obtinuistis seu vi seu fortuna vestra. tempus est iam maiora conari. experimini modo et vestram felicitatem et me,

tamen qualis dux habeo qualis ipse sum omnis adhuc quantus peto obtineo seu vis seu fortuna vester tempus sum iam magnus conor experior modo et vester felicitas et ego


ploratus mulierum non ex privatis solum domibus exaudiebatur, sed undique matronae in publicum effusae circa deum delubra discurrunt, crinibus passis aras verrentes, nixae genibus,

ploro mulier non ex privo solus domus exaudio sed undique matrona in publicus effundo circa deus delubrum discurro crinis patior ara verro nitor genu


alia, quae auspicato agimus omnia fere intra pomerium, cui oblivioni aut cui neglegentiae damus? comitia curiata,

alius qui auspico ago omnis fere intra pomerium qui oblivio aut qui neglegentia do comitium curiatus


et alius exercitus ratibus iunctis traiectus, castris prope flumen positis, nocturno itinere atque operis labore fessus quiete unius diei reficitur, intento duce ad consilium opportune exsequendum.

et alius exercitus ratis iungo trajectus castrum prope flumen pono nocturnus iter atque opus labor fessus quiesco unus dies reficio intendo dux ad consilium opportunus exsequor


hiems eo anno nive saeva et omni tempestatum genere fuit: arbores, quae obnoxiae frigoribus sunt, deusserat cunctas; et eadem aliquanto quam alias longior fuit.

hiems is annus nivit saevus et omnis tempestas genus sum arbor qui obnoxius frigus sum deuro cunctus et idem aliquantus quam alius longus sum


non tam in tempore Punicum bellum terminatum erat, ne simul et cum Philippo foret bellandum, quam opportune iam Antiocho ex Syria movente bellum philippus Philippus est superatus;

non tam in tempus punicus bellum termino sum ne simul et cum philippus sum bellor quam opportunus iam antiochus ex syria moveo bellum philippus philippus sum supero


cum potestas maior turn tum vir quoque potestati par hostes ex agro Romano trans Anienem submovere; collesque inter Fidenas atque Anienem ceperunt referentes castra nec ante in campos degressi sunt, quam legiones Faliscorum auxilio venerunt.

cum potestas magnus turn tum vir quoque potestas par hostis ex ager romanus trans anienem submoveo collis inter fidena atque anienem capio refero castrum neque ante in campus degredior sum quam legio faliscus auxilium venio


itaque frumentatores cum circumventi ex insidiis caesi loco iniquo essent, creditum vulgo est subveniri eis ab legato potuisse, ni tristia edicta exhorruisset.

itaque frumentator cum circumvenio ex insidiae caedo locus iniquus sum credo vulgo sum subvenio is ab legatus possum ni tristis edico exhorresco


degressusque in campos Thessaliae, cum iam omnia exercitui deessent, quia Epirotarum pepercerat agris, explorato ante, utrum Leucadem an sinum Ambracium onerariae tenuissent, frumentatum Ambraciam in vicem cohortes misit;

degredior in campus thessalia cum iam omnis exercitus desum quia epirotaris parco ager exploro ante utrum leucas an sinum ambracius oneraria teneo frumentas ambracia in vicis cohors mitto


in Acarnania tum Antiochus erat. advenientes Philippus Malloeam Perrhaebiae, Baebius Phacium est adgressus;

in acarnania tum antiochus sum advenio philippus malloea perrhaebia baebius phacium sum aggredior


captum oppidum ea ruina crediderant Poeni, qua, velut si pariter utrosque murus texisset, ita utrimque in pugnam procursum est.

capio oppidum is ruina credo poenus qui velut si pariter uter murus tego ita utrimque in pugna procursus sum


et primo baud haud impares stetere acies; subsidia deinde identidem summissa e castris non averterunt solum in fugam hostis, sed adeo effusis institerunt, ut nisi receptui cecinisset, permixti fugientibus inrupturi fuisse in urbem viderentur.

et primus baud haud imparis sto acies subsidium deinde identidem summitto e castrum non averto solus in fuga hostis sed adeo effundo insto ut nisi receptus cano permisceo fugio irrumpo sum in urbs video


Claudius Marcellus. praetores postero die facti Q. Fabius Buteo, Ti. Sempronius Longus, Q. Minucius Thermus, M’. Acilius Glabrio, L. Apustius Fullo, C. Laelius.

claudus marcellus praetor posterus dies facio q fabius buteo tiberius sempronius longus q minucius thermus m acilius glabrio l apustius fullo que laelius


nam se quidem nihil non arbitrio imperatoris acturum; illi quoque tamen videndum magno opere esse, ut exercitum in potestate haberet; differri non posse adeo concitatos animos; ipsos sibi locum ac tempus pugnandi sumpturos, si ab imperatore non detur.

nam sui quidem nihil non arbitrium imperator ago ille quoque tamen video magnus opus sum ut exercitus in potestas habeo differo non possum adeo concito animus ipse sui locus atque tempus pugno sumo si ab imperator non do


fuga namque ad Aliam sicut urbem prodidit, ita exercitum servavit; ad Cannas fugientem consulem vix quinquaginta secuti sunt, alterius morientis prope totus exercitus fuit.

fuga namque ad alius sicut urbs prodo ita exercitus servo ad cannae fugio consul vix quinquaginta sequor sum alter morior prope totus exercitus sum


itaque et supplicationes ob rem bene gestam consulis nomine decernunt, et iustitium remittitur, quod fuerat dies duodeviginti, supplicatioque perlaeta fuft. fuit.

itaque et supplicatio ob res bene gero consul nomen decerno et justitium remitto qui sum dies duodeviginti supplicatio perlaetus fuft sum


et pueritia Hannibalis distulerunt bellum. medius Hasdrubal inter patrem ac filium octo ferme annos imperium obtinuit, flore aetatis, uti ferunt, primo Hamilcari conciliatus,

et pueritia hannibal differo bellum medius hasdrubal inter pater atque filius octo ferme annus imperium obtineo floreo aetas uti fero primus hamilcaris concilio


et in Sicilia ita divisa res est: Sex. Caesari exercitus Cannensis datus est; M. Valerius Laevinus — ei quoque enim prorogatum imperium est — classem, quae ad Siciliam erat, navium septuaginta obtineret, adderet eo triginta naves, quae ad Tarentum priore anno fuerant; cum ea centum navium classe, si videretur ei, praedatum in Africam traiceret.

et in sicilia ita divido res sum sex caesaris exercitus cannensis do sum m valerius laevinus is quoque enim prorogo imperium sum classis qui ad sicilia sum navis septuaginta obtineo addo is triginta navo qui ad tarentus prior annus sum cum is centum navis classis si video is praedor in africa traicio


Valerius Horatiusque consules sortiti, uter dedicaret. Horatio sorte evenit; Publicola ad Veientium bellum profectus.

valerius horatius consul sortio uter dedico horatius sors evenio poplicula ad veiens bellum proficiscor


magna utrimque edita caede avertitur tandem acies Gallorum. fuga Tibur sicut arcem belli Gallici petunt; palati a consule Poetelio haud procul Tibure excepti, egressis ad opem ferendam Tiburtibus simul cum iis intra portas conpelluntur.

magnus utrimque edo caedes averto tandem acies gallus fuga tibur sicut arx bellum gallicus peto palatium ab consul poetelius haud procul tibur excipio egredior ad ops fero tiburtes simul cum is intra porta conpello


movit omnis auctor consilii, qui et re consilium exsecuturus erat. biduum in apparatu morati tertio die centum navibus, quarum septuaginta tectae, ceterae apertae, minoris omnes formae erant, profecti Phocaeam petierunt.

moveo omnis auctor consilium qui et res consilium exsequor sum biduus in apparatus moror tertius dies centum navis qui septuaginta tego ceterus aperio paruus omnis forma sum proficiscor phocaea peto


forte inter ceteros turmarum praefectos, qui exploratum in omnes partes dimissi erant, T. Manlius consulis filius super castra hostium cum suis turmalibus evasit, ita ut vix teli iactu ab statione proxima abesset.

fors inter ceterus turmaris praeficio qui exploro in omnis pars dimitto sum t manlius consul filius super castrum hostis cum suus turmal evado ita ut vix telis iactus ab statio propior absum


litteraeque Romam extemplo scriptae, quibus non modo rem exponeret, sed etiam gloriaretur sua virtute ac felicitate neminem iam cis Alpis esse hostem populi Romani, agrique aliquantum captum, qui multis milibus hominum dividi viritim posset.

littera roma extemplo scribo qui non modo res expono sed etiam glorior suus virtus atque felicitas nemo iam cis alpis sum hostis populus romanus ager aliquantus capio qui multus mille homo divido viritim possum


centum viginti lictores forum inpleverant et cum fascibus secures inligatas praeferebant; nec attinuisse demi securem, cum sine provocatione creati essent, interpretabantur.

centum viginti lictor forum inpleo et cum fascis securis inligo praefero neque attineo demo securis cum sine provocatio creo sum interpretor


adeoque nullodum certamine libatis viribus post Caudinam pacem animi mutaverant, ut clariorem inter Romanos deditio Postumium quam Pontium incruenta victoria inter Samnites faceret et geri posse bellum Romani pro victoria certa haberent,

adeo nullodum certamen libo vis post caudinus pax animus muto ut clarus inter romanus deditio postumius quam pontius incruentus victoria inter samnites facio et gero possum bellum romanus pro victoria certus habeo


bellum si quando umquam ante alias,


qui cum ordine omnia edocuisset: principium coniurationis factum ab Harmoniae Gelonis filiae nuptiis, quibus Themisto iuncta esset;

qui cum ordo omnis edoceo principium coniuratio facio ab harmonia gelonus filia nuptiae qui themisto iungo sum


in castris quoque ingens et maior prope quam in acie caedes est edita; nam et primorum fuga in castra maxime inclinavit, et huius fiducia multitudinis, qui in praesidio erant,

in castrum quoque ingens et magnus prope quam in acies caedes sum edo nam et prima fuga in castrum magnus inclino et hic fiducia multitudo qui in praesidium sum


magis mirari se aliquos stantis cecidisse, et non omnes comites Cn. Fulvi fuisse pavoris ac fugae. C. Flaminium, L. Paulum, L. Postumium, Cn. ac P. Scipiones cadere in acie maluisse quam deserere circumventos exercitus:

magis miror sui aliquis sto cado et non omnis comes cn fulvius sum pavor atque fuga que flaminius l paulis l postumius cn atque p scipio cado in acies malo quam desero circumvenio exercitus


superbiam, verborum praesertim, iracundi oderunt, prudentes inrident, utique si inferioris adversus superiorem est; capitali poena nemo umquam dignam iudicavit.

superbia verbum praesertim iracundus odi prudens irrideo utique si inferus adverro superus sum capitalis poena nemo umquam dignus judico


quibus conspectis repente inmemor spectaculi populus in medium decurrit. eo senatum consul vocavit recitatisque tabellis ex auctoritate patrum pro foris publicis denuntiavit populo L. Aemilium collegam signis conlatis cum rege Perseo pugnasse;

qui conspicio repens immemor spectaculum populus in medius decurro is senatus consul voco recito tabella ex auctoritas pater pro foris publicus denuntio populus l aemilius collega signum confero cum rex perseus pugno


milites triumphantem secuti sunt. celebrata inconditis militaribus carminibus non magis victoria Q. Fabi quam mors praeclara P. Deci est excitataque memoria parentis, aequata eventu publico privatoque filii laudibus.

miles triumpho sequor sum celebro inconditus militaris carmen non magis victoria q fabius quam mors praeclarus p decius sum excito memoria parens aequo evenio publicus privo filius laus


C. Terentio proconsuli negotium datum, ut in Piceno agro conquisitionem militum haberet locisque iis praesidio esset.

que terentius proconsulis negotium do ut in picenus ager conquisitio miles habeo locus is praesidium sum


L. Scipionem, qui regem opulentissimum orbis terrarum devicerit,

l scipio qui rex opulens orbis terra devinco


relictum minarum atque terroris sit: insidiatum eum et tempore capto adortum rem publicam.

relinquo minaris atque terror sum insidior is et tempus capio adorior res publicus


Athenas primum, inde Chalcidem, inde in Thessaliam iere, adlocutique concilio frequenti Thessalos Demetriadem iter flexere.

athenae primus inde chalcis inde in thessalia eo alloquor concilio frequens thessali demetrias iter flecto


eadem aestate in Bruttiis Clampetia a consule vi capta, Consentia et Pandosia et ignobiles aliae civitates voluntate in dicionem venerunt.

idem aestas in bruttius clampetia ab consul vis capio consentia et pandosia et ignobilis alius civitas voluntas in dicio venio


tur tum vero secundam tam saevum atque inhumanum dictum “auditis” inquit, “Quirites, sicut servis malum minantem militibus?

tur tum verus secundus tam saevus atque inhumanus dico audio inquam quiris sicut servio malus mino miles


cura pacis concordiae quoque intestinae causa fuit. sed alter semper ordo gravis alterius modestiae erat; quiescenti plebi ab iunioribus patrum iniuriae fieri coeptae.

cura pax concordia quoque intestinus causa sum sed alter semper ordo gravis alter modestia sum quiesco plebs ab iunioribus pater iniuria fio coepio


satis exploratum de Aebutio ratus consul non vanum auctorem esse, Aebutia dimissa socrum rogat, ut Hispalam indidem ex Aventino libertinam, non ignotam viciniae, arcesseret ad sese: eam quoque esse quae percunctari vellet.

satis exploro de aebutius reor consul non vanus auctor sum aebutius dimitto socer rogo ut hispalam indidem ex aventinus libertina non ignosco vicinia arcesso ad sui is quoque sum qui percunctaris volo


cum renuntiassent consules rem divinam rite peractam esse et precationi annuisse deos haruspices respondere laetaque exta fuisse et prolationem finium victoriamque et triumphum portendi, tum litterae Valerii Aureliique lectae et legati Atheniensium auditi.

cum renuntio consul res divina rite perago sum et precatio annuisse deus haruspex respondeo laeto exta sum et prolatio finis victoria et triumphus portendo tum littera valerius aureliique lego et legatus atheniensis audio


dein castra ipsa propius hostem movit duo ferme a Gereonio milia in tumulum hosti conspectum, ut intentum se sciret esse ad frumentatores, si qua vis fieret, tutandos.

deinde castrum ipse propius hostis moveo duo ferme ab gereonio mille in tumulus hostis conspectus ut intentus sui scio sum ad frumentator si qui volo fio tuto


hos omnes deos publicos privatosque, Quirites, deserturi estis? quam par vestrum factum ei est, quod in obsidione nuper in egregio adulescente C. Fabio non minore hostium admiratione quam vestra conspectum est, cum inter Gallica tela degressus ex arce sollemne Fabiae gentis in colle Quirinali obiit?

hic omnis deus publicus privo quiris desero sum quam par vester facio is sum qui in obsidio nuper in egregius adulescens que fabius non paruus hostis admiratio quam vester conspectus sum cum inter gallicus telum degredior ex arx sollemnis fabius gens in collis quirinal obeo


Ptolemaei legati communi nomine regis et Cleopatrae gratias egerunt:

ptolemaeus legatus communis nomen rex et cleopatra gratia egero


hinc robore corporibus animisque sumpto iam non feras tantum subsistere, sed in latrones praeda onustos impetus facere pastoribusque rapta dividere et cum his crescente in dies grege iuvenum seria ac iocos celebrare.

hinc robur corpus animus sumo iam non ferus tantus subsisto sed in latro praeda onustus impetus facio pastor rapio divido et cum hic cresco in dies grex juvenis seria atque iocus celebraris


tum primum Caerites, tamquam in verbis hostium vis maior ad bellum significandum quam in suis factis, qui per populationem Romanos lacessierant, esset, verus belli terror invasit, et, quam non suarum virium ea dimicatio esset, cernebant;

tum primus caerites tamquam in verbum hostis volo magnus ad bellum significo quam in suus facio qui per populatio romanus lacesso sum verus bellum terror invado et quam non suus vis is dimicatio sum cerno


C. Liuius Livius praetor, cui classis euenerat, evenerat, triginta nauibus navibus paratis traicere in Graeciam primo quoque tempore iussus, et ab Atilio naues naves accipere.

que livius livius praetor qui classis euenio evenio triginta nauis navis paro traicio in graecia primus quoque tempus iubeo et ab atilius nauis navo accipio


sic a freto Poeni reducti frementibus Bruttiis, quod Regium ac Locros, quas urbes direpturos se destinaverant, intactas reliquissent.

sic ab fretus poenus reduco fremo bruttius qui regius atque locri qui urbs disrepo sui destino intactus relinquo


iam aliquantum spatii ex eo loco, ubi pugnatum est, aufugerat, cum respiciens videt magnis intervallis sequentes; unum haud procul ab sese abesse.

iam aliquantus spatium ex is locus ubi pugno sum aufugio cum respicio video magnus intervallum sequor unus haud procul ab sui absum


nobilis censura fuit simultatiumque plena, quae M. Porcium, cui acerbitas ea adsignabatur, per omnem vitam exercuerunt. eodem anno coloniae duae,

nobilis censeo sum simultas plenus qui m porcius qui acerbitas is adsigno per omnis vita exerceo idem annus colonia duo


Lycurgi leges, Achaei maxime concilii negati crimen excusabant recitando legem, quae nisi belli pacisve causa, et cum legati ab senatu cum litteris aut scriptis mandatis venirent, vetaret indici concilium.

lycurgus lex achaeus magnus concilium nego crimen excuso recito lex qui nisi bellum pacisve causa et cum legatus ab senatus cum littera aut scribo mandatum venio veto indico concilium


ipse de toto exercitu civium sociorumque quod roboris erat delegit, sex milia peditum, mille equites; pronuntiat occupare se in Lucanis proximam urbem Punicumque in ea praesidium velle: ut ad iter parati omnes essent.

ipse de totus exercitus civis socius qui robur sum deligo sex mille pedes mille eques pronuntio occuparis sui in lucanus propior urbs punicus in is praesidium volo ut ad iter paro omnis sum


Romanorum pars magna ea nocte in castris hostium mansit; ceteros in sua castra consul reduxit. postero die captivos praedamque recensuit, quae tanta fuit, quantam avidissima rapiendi gens, cum cis montem Taurum omnia armis per multos annos tenuisset, coacervare potuit.

romanus pars magnus is nox in castrum hostis maneo ceterus in suus castrum consul reduco posterus dies captivus praeda recenseo qui tantus sum quantus avidus rapio gens cum cis mons taurus omnis arma per multus annus teneo coacervaris possum


extemplo veste sordida sumpta domos principum cum precibus ac lacrimis circumibant orantes, ut prius cognoscerent causam quam condemnarent.

extemplo vestis sordidus sumo domus princeps cum prex atque lacrima circumeo oro ut prior cognosco causa quam condemno


quod si fecisset, non L. Papirium, sed tribunos, sed pravum populi iudicium nequiquam posteros accusaturos, cum polluta semel militari disciplina non miles centurionis, non centurio tribuni, non tribunus legati, non legatus consulis, non magister equitum dictatoris pareat imperio,

qui si facio non l papirius sed tribunus sed pravus populus iudicium nequiquam posterus accuso cum polluo semel militaris disciplina non miles centurio non centurio tribunus non tribunus legatus non legatus consul non magister eques dictator pareo imperium


stativa deinde ad Hellespontum aliquamdiu habuerunt, quia dies forte, quibus ancilia moventur, religiosi ad iter inciderant.

stativus deinde ad hellespontus aliquamdiu habeo quia dies fors qui ancile moveo religiosus ad iter incido


auctoribusque iis decretum est, ut T. Quinctio ea res permitteretur. erat Quinctius sicut adversantibus asper, ita, si cederes, idem placabilis. omissa contentione vocis vultusque “si utilem” inquit, “possessionem eius insulae censerem Achaeis esse, auctor essem senatui populoque Romano, ut ear eam vos habere sinerent;

auctor is decretum sum ut t quintius is res permitto sum quintius sicut adverso asper ita si cedo idem placabilis omitto contentio vox vultus si utilis inquam possessio is insula censeo achaeus sum auctor sum senatus populo romanus ut ear is tu habeo sino


cum hostes prope ad portas essent, bello praeverti quicquam, nec, si sit laxamenti aliquid, aut plebi honestum esse, nisi mercede prius accepta arma pro patria non cepisse, aut patribus satis decorum per metum potius quam postmodo voluntate adflictis civium suorum fortunis consuluisse.

cum hostis prope ad porta sum bellum praeverto quisquam neque si sum laxamentum aliquis aut plebs honestus sum nisi merces prior accipio arma pro patria non capio aut pater satis decorus per metus potis quam postmodo voluntas affligo civis suus fortuna consulo


hos cives patria desideret? quorum si ceteri similes fuissent, neminem hodie ex iis, qui ad Cannas pugnaverunt, civem haberet.

hic civis patria desidero qui si ceterus similis sum nemo hodie ex is qui ad cannae pugno civis habeo


perdito tamen atque adflicto sibi hoc in miseriis solacii esse, quod in omnium hominum inimicissimi sibi domum ac penates eandem pestem ac furiam transisse videat.

perdo tamen atque affligo sui hic in miseria solacium sum qui in omnis homo inimicus sui domus atque penates idem pestis atque furio transeo video


muro urbis coniuncta procul videtur; divisa, est intermurali amni et eadem ponte iuncta, ut nec oppugnante externo aditum ab ulla parte habeat, nec, si quem ibi rex includat, ullum nisi per facillimae custodiae pontem effugium.

murus urbs conjungo procul video divido sum intermural amnis et idem pons iungo ut neque oppugno externus aditus ab ullus pars habeo neque si qui ibi rex includo ullus nisi per facilis custodia pons effugius


ibi primo ager vastatus, deinde ipsa urbs vi capta ac direpta. nec ultra progressi — iam enim et graves praeda naves habebant — retro, unde venerant, Sciathum et ab Sciatho Euboeam repetunt.

ibi primus ager vasto deinde ipse urbs vis capio atque direptor neque ultra progredior iam enim et gravis praeda navo habeo retro unde venio sciathos et ab sciathos euboea repeto


veterani omnes et periti belli erant, et ipse dux Philopoemenis, summi tum bmnium omnium Graecorum imperatoris, discipulus. qui biduum simul ad quietem hominum equorumque et ad visendas hostium stationes, quibus locis temporibusque accederent reciperentque sese, sumpserunt.

veteranus omnis et pereo bellum sum et ipse dux philopoemenis superus tum bmnium omnis graecum imperator discipulus qui biduus simul ad quies homo equus et ad visendas hostis statio qui locus tempus accedo recipio sui sumo


classis ad Cissuntem portum Erythraeorum, tamquam ibi aptius expectatura hostem, contendit.

classis ad cissuntem portus erythraeus tamquam ibi aptus expectatura hostis contendo


serius ei triumphandi causa fuit, ne Q. Terentio Culleone praetore causam lege Petillia diceret, et incendio alieni iudicii, quo L. Scipio damnatus erat,

serus is triumpho causa sum ne q terentius culleo praetor causa lex petillia dico et incendium alienus iudicium quo l scipio damno sum


semper talem exitum vitae suae Hannibal prospexerat animo et Romanorum inexpiabile odium in se cernens, et fidei regum nihil sane confisus: Prusiae vero levitatem etiam expertus erat; Flaminini quoque adventum velut fatalem sibi horruerat.

semper talis exitus vita suus hannibal prospicio animus et romanus inexpiabilis odium in sui cerno et fides rex nihil sanus confido prusia verus levitas etiam experior sum flamininus quoque advenio velut fatal sui horreo


Faliscum Quinctius, Sulpicius Tarquiniense, nusquam acie congresso hoste cum agris magis quam cum hominibus urendo populandoque gesserunt bella;

faliscus quintius sulpicius tarquiniensis nusquam acies congredior hostis cum ager magis quam cum homo uro populo gero bellum


his quoque perdomitis consul pacem dedit finitimis. et quia a bello quieta ut esset provincia effecerat, ne in otio militem haberet, viam a Bononia perduxit Arretium.

hic quoque perdomo consul pax do finitimus et quia ab bellum quietus ut sum provincia efficio ne in otium miles habeo via ab bononia perduco arretium


in censu accipiendo populi milites ex Macedonico exercitu, qui quam multi abessent ab signis census docuit, in provinciam redire cogebant;

in census accipio populus miles ex macedonicus exercitus qui quam multus absum ab signum census doceo in provincia redeo cogo


nihil usquam spei, nihil auxilii esse. nec Magonem ex Gallia movere tumultus quicquam nec coniungere sese Hannibali, et Hannibalem ipsum iam et fama senescere et viribus.

nihil usquam spes nihil auxilium sum neque mago ex gallia moveo tumultus quisquam neque coniungo sui hannibal et hannibal ipse iam et fama senesco et vis


adveniens vir Tarquiniique excepti benigne; victor maritus comiter invitat regios iuvenes. ibi Sex. Tarquinium mala libido Lucretiae per vim stuprandae capit;

advenio vir tarquinius excipio benignus victor maritus comis invito regius juvenis ibi sex tarquinius malus libido lucretius per vis stupro capio


quia id nequeat, in unum saevire; etiam invidiam tamquam ignem summa petere; in caput consilii, in ducem incurrere; si se simul cum gloria rei gestae extinxisset, tune tunc victorem velut in capto exercitu dominantem, quidquid licuerit in magistro equitum, in militibus ausurum. proinde adessent in sua causa omnium libertati.

quia is nequeo in unus saevio etiam invidia tamquam ignis summus peto in caput consilium in dux incurro si sui simul cum gloria res gero extingo tu tunc victor velut in capio exercitus dominor quisquis liceo in magister eques in miles audeo proinde adsum in suus causa omnis libertas


in cetera adeo nihil ab eo intenta cura est, ut contra pro argument argumento fuerit illa procursatio Numidarum Hannibalem exercitumque e castris non movisse.

in ceterus adeo nihil ab is intendo cura sum ut contra pro argument argumentum sum ille procursatio numidaris hannibal exerceo e castrum non moveo


prius ad Privernum profectus extemplo acie conflixit. haud magno certamine devicti hostes; oppidum captum redditumque Privernatibus praesidio valido inposito; agri partes duae ademptae.

prior ad privernus proficiscor extemplo acies confligo haud magnus certamen devinco hostis oppidum capio reddo privernates praesidium validus inpono ager pars duo adimo


inter bellorum magnorum aut vixdum finitorum aut imminentium curas intercessit res parva dictu, sed quae studiis in magnum certamen excesserit.

inter bellum magnus aut vixdum finitor aut immineo cura intercedo res parvus dico sed qui studium in magnus certamen excedo


Antiocho terra marique superato et prope extra orbem terrae ultra iuga Tauri exacto quam spem esse sustinendi belli?

antiochus terra mare supero et prope extra orbis terra ultra iugum taurus exigo quam spes sum sustineo bellum


“quae urbes, qui agri, qui homines Aetolorum iuris aliquando fuerunt, qui eorum T. Quinctio Cn. Domitio consulibus postve eos consules aut armis subacti aut voluntate in dicionem populi Romani venerunt, ne quem eorum Aetoli recepisse velint; Oeniadae cum urbe agrisque Acarnanum sunto.” his legibus foedus ictum cum Aetolis est.

qui urbs qui ager qui homo aetolus ius aliquando sum qui is t quintius cn domitius consul post is consul aut arma subigo aut voluntas in dicio populus romanus venio ne qui is aetolus recipio volo oeniadae cum urbs ager acarnanum sum hic lex foedus ictus cum aetolus sum


qui supra centum milia usque ad trecenta, tris nautas cum stipendio annuo; qui supra trecenta usque ad deciens aeris, quinque nautas;

qui supra centum mille usque ad trecenti tres nauta cum stipendium annuo qui supra trecenti usque ad decies aer quinque nauta


P. et Cn. Cornelii ex quo in provinciam venerunt, nullo tempore destiterunt, quae nobis secunda quaeque adversa hostibus nostris essent, facere.

p et cn cornelius ex quo in provincia venio nullus tempus desisto qui nos secundus quisque adverso hostis noster sum facio


et, cum levis armatura proelium tale ediderit, quid ab legionibus, quid ab iustis armis, quid ab animis fortissimorum militum expectari? castra illis capienda esse, in quae compulsus ab levi armatura hostis trepidet.

et cum levis armo proelium talis edo quis ab legio quis ab iustus arma quis ab animus fortis miles expecto castrum ille capio sum in qui compello ab levis armo hostis trepido


si iero ad fratrem invitatus, moriendum est; si recepero intra ianuam comisatum fratrem, moriendum est:

si eo ad frater invito morior sum si recipio intra ianua comisatum frater morior sum


eam causam fuisse patri mittendi se Romam, qui deprecaretur senatum, ne quid communibus inimicis criminantibus se crederent, quem ob nullam aliam causam nisi propter constantem fidem erga populum Romanum odissent.

is causa sum pater mitto sui roma qui deprecor senatus ne quis communis inimicus crimino sui credo qui ob nullus alius causa nisi propter consto fides erga populus romanus odi


venire eos ad omnia regna tollenda, ut nullutn nullum usquam terrarum nisi Romanum imperium esset;

venio is ad omnis regnum tollo ut nullutn nullus usquam terra nisi romanus imperium sum


Poenus in re subita parumper incertus trepidavit, utrum quinqueremem sequeretur, an in hostes rostra converteret.

poenus in res subeo parumper incertus trepido utrum quinqueremis sequor an in hostis rostrum converto


furentes igitur ira triginta hominibus ex factione, cum qua consiliorum aliqua societas Philopoemeni atque exulibus erat, interfectis decreverunt renuntiandam societatem Achaeis legatosque extemplo Cephallaniam mittendos, qui consuli M. Fulvio quique Romanis Lacedaemonem dederent orarentque eum,

furo igitur ira triginta homo ex factio cum qui consilium aliqui societas philopoemeni atque exulis sum interficio decerno renuntio societas achaeus lego extemplo cephallaniam mitto qui consul m fulvius quisque romanus lacedaemon dedo oro is


est audita, ut prima vigilia diversi e castris ad deportanda omnia tuendasque moenibus urbes abirent, cuncti eam sententiam ingenti adsensu accepere.

sum audio ut primus vigil diverto e castrum ad deporto omnis tueor moenia urbs abeo cunctus is sententia ingens assensus accipio


ibi raptim caesa materia ratesque fabricatae, in quibus equi virique et alia onera traicerentur. Hispani sine ulla mole in utres vestimentis coniectis ipsi caetris superpositis incubantes flumen tranavere.

ibi raptim caedo materia ratis fabrico in qui equus vir et alius onus traicio hispanus sine ullus moles in utris vestimentum conicio ipse caetra superpono incubo flumen tranavere


Flavusi Lucanus fuit caput partis eius Lucanorum — cum pars ad Hannibalem defecisset — , quae cum Romanis stabat, et iam altero anno in magistratu erat, ab iisdem illis creatus praetor.

flavusi lucanus sum caput pars is lucanus cum pars ad hannibal deficio qui cum romanus sto et iam alter annus in magistratus sum ab idem ille creo praetor


darent irae spatium: non vim suam illis tempus adempturum, sed consilium viribus additurum, et patres in populi et consulem in patrum fore potestate.

do ira spatium non vis suus ille tempus adimo sed consilium vis addo et pater in populus et consul in pater sum potestas


quin etiam devictorum Samnitium decus magna ex parte ad legatos, P. Decium et M. Valerium, est versum; quos populus proximis comitiis ingenti consensu consulem alterum, alterum praetorem declaravit.

quin etiam devictor samnites decus magnus ex pars ad legatus p decius et m valerius sum verro qui populus propior comitium ingens consensus consul alter alter praetor declaro


Philippum, Antiochum, Persea tamquam tris sententias ponite: duae nos absolvunt, una dubia est; ut gravior sit, illi de nobis si iudicarent, damnati essemus; vos iudicatis, patres conscripti, sit Rhodus in terris an funditus deleatur;

philippus antiochus perseus tamquam tres sententia pono duo nos absolvo unus dubius sum ut gravis sum ille de nos si judico damno sum tu judico pater conscribo sum rhodus in terra an fundus deleo


Atinio cum suis ad mare ac naves deducto, magis quia ipsi ob imperil imperium in se mite ac iustum consultum volebant, quam respectu Romanorum, Carthaginienses in urbem accipiunt.

atinius cum suus ad mare atque navo deduco magis quia ipse ob imperil imperium in sui mitis atque iustus consulo volo quam respicio romanus carthaginiensis in urbs accipio


nec mirari quemquam debere in publica obligata fide suam praecipuam curam esse; nam praeterquam quod aliquid proprie ad consulem eius anni, quo conlatae pecuniae essent, pertineret, etiam se auctorem ita conferendi fuisse inopi aerario nee nec plebe ad tributum sufficiente.

neque miror quisquam debeo in publicus obligo fides suus praecipuus cura sum nam praeterquam qui aliquis proprius ad consul is annus quo confero pecunia sum pertineo etiam sui auctor ita confero sum inops aerarius nee neque plebs ad tribuo sufficio


quod ver attulerit ex suillo ovillo caprino bovillo grege quaeque profana erunt, Iovi fieri, ex qua die senatus populusque iusserit.

qui ver affero ex suillus ovillus caprinus bovillo grex quisque profanus sum iuppiter fio ex qui dies senatus populus iubeo


simul dictatorem increpabant, qui legis Liciniae spretae mercedem , privata cupiditate quam publica iniuria foediorem, cepisset, ut se ipse consulem dictator crearet. annus multis variisque motibus fuit insignis.

simul dictator increpo qui lex licinia sperno merces privo cupiditas quam publicus iniuria foedus capio ut sui ipse consul dictator creo annus multus varius motus sum insignis


namque Sycurium est sub radicibus Ossae montis. is, qua in meridiem vergit, subiectos habet Thessaliae campos, ab tergo Macedoniam atque Magnesiam.

namque sycurium sum sub radix ossa mons is qui in meridio vergo subicio habeo thessalia campus ab tergum macedonia atque magnesia


itaque de foedere negaturn; negatum; indutiae biennii, cum per aliquot dies fatigassent singulos precibus, impetratae.

itaque de foedus negaturn nego indutiae biennium cum per aliquot dies fatigo singuli prex impetro


nam et a Philippo prope ad excidium adductos esse, et tunc eo ipso, quod nihil tale timerent, opprimi incautos posse.

nam et ab philippus prope ad excidium adduco sum et tunc is ipse qui nihil talis timeo opprimo incautus possum


per eos ipsos dies, quibus Philippus in Achaia fuit, Philocles, praefectus regius, ex Euboea profectus cum duobus milibus Thracum Macedonumque ad depopulandos Atheniensium fines regione Eleusinis saltum (rithaeronis Cithaeronis transcendit;

per is ipse dies qui philippus in achaia sum philocles praefectus regius ex euboea proficiscor cum duo mille thracus macedones ad depopulor atheniensis finis regio eleusinus saltus rithaeronis cithaeron transcendo


matrem enim insimulare forsitan fas non sit — pudicitiam famam spem vitamque tuam perditum ire hoc facto properat.”

mater enim insimularis forsitan fas non sum pudicitia fama spes vita tuus perdo eo hic facio propero


ut veniret in Peloponnesum ad urbem Lacedaemonem in fidem dicionemque populi Romani accipiendam.

ut venio in peloponnesus ad urbs lacedaemon in fides dicio populus romanus accipio


haec sententia, quae i tutissima videbatur, vicit, legatique eo maturius missi P. Valerius Flaccus et Q. Baebius Tamphilus Saguntum ad Hannibalem atque inde Carthaginem, si non absisteretur bello, ad ducem ipsum in poenam foederis rupti deposcendum.

hic sententia qui eo tueor video vinco lego is maturus mitto p valerius flaccus et q baebius tamphilus saguntus ad hannibal atque inde carthago si non absisto bellum ad dux ipse in poena foedo rumpo deposco


certius tamen exploranda ratus dimittit equites, qui vagos praedatores in agris palantes excipiant;

certus tamen exploro reor dimitto eques qui vagus praedator in ager palo excipio


itaque pariter ducibus consilium fuit excedendi ea regione, et velut ex praedicto ambo Scotusam petierunt, Philippus spe frumentandi inde, Romanus, ut praegressus corrumperet hosti frumenta.

itaque pariter dux consilium sum excedo is regio et velut ex praedico ambo scotusa peto philippus spes frumentor inde romanus ut praegredior corrumpo hostis frumentum


Acarnania universa inter Aetoliam atque Epiruma Epirum posita solem occidentem et mare Siculum spectat.

acarnania universus inter aetolia atque epiruma epirus pono sol occaedes et mare siculis specto


sicut a Philippo Graeciam liberavit, ita et ab Antiocho Asiae urbes, quae Graii nominis sint, liberare in animo habet.

sicut ab philippus graecia libero ita et ab antiochus asia urbs qui graius nomen sum liberaris in animus habeo


praetores deinde provincias sortiti, L. Apustius Fullo urbanam iurisdictionem, M’. Acilius Glabrio inter civis et peregrinos, Q. Fabius Buteo Hispaniam ulteriorem,

praetor deinde provincia sortio l apustius fullo urbanus iurisdictio m acilius glabrio inter civis et peregrinus q fabius buteo hispania ulter


biduo post praetorum comitia habita. sex praetores illo anno primum creati crescentibus iam provinciis et latius patescente imperio;

biduus post praetor comitium habeo sex praetor ille annus primus creo cresco iam provincia et fero patesco imperium


tum vero impensius quam ante Rhodii gratias egerunt, cessurosque sese potius arrogantiae Antipatri, quam causam turbandae pacis praebituros dixerunt. ita nihil de Solis mutatum est.

tum verus impendo quam ante rhodius gratia egero cedo sui potis arrogantia antipater quam causa turbo pax praebeo dico ita nihil de soli muto sum


eo minus sibi cessandum ratus, quo illi segnius rem agerent, Masinissam cum equitatu praemissum portis obequitare atque hostem ad pugnam elicere iubet; ubi omnis multitudo se effudisset graviorque iam in certamine esset, quam ut facile sustineri posset, cederet paulatim; se in tempore pugnae obventurum.

is paruus sui cesso reor quo ille segnis res ago masinissa cum equitatus praemitto porta obequitaris atque hostis ad pugna elices iubeo ubi omnis multitudo sui effundo gravis iam in certamen sum quam ut facilis sustineo possum cedo paulatim sui in tempus pugna obventurum


Seleucus filius tuus Lysimachiae est; qui si eo exercitu, quem secum habet, per Thraciam proxima Macedoniae coeperit depopulari, facile ab auxilio ferendo Romanis Philippum ad sua potissimum tuenda avertet.

seleucus filius tuus lysimachia sum qui si is exercitus qui sui habeo per thracia propior macedonia coepio depopularis facilis ab auxilium fero romanus philippus ad suus potis tueor averto


nec corporum specie nec gloria belli nec apparatu linteatae legioni dispar. hic hominum numerus, quod roboris erat, ad Aquiloniam consedit.

neque corpus species neque gloria bellum neque apparatus linteatus legio dispar hic homo numerus qui robur sum ad aquilonia consido


Hippocrates inde Murgantiam, Himilco Agrigentum sese recepit, cum acciti a proditoribus nequiquam ad Hennam exercitum admovissent. Marcellus retro in Leontinos redit frumentoque

hippocrates inde murgantia himilco agrigentum sui recipio cum accio ab proditor nequiquam ad henna exercitus admoveo marcellus retro in leontini redeo frumentum


simul primo concursu concrepuere arma, hostis dolo, non metu pedem rettulit.

simul primus concursus concrepo arma hostis dolus non metus pedis refero


laevum cornu extremi equites sociorum, intra pedites, ad medium iuncti legionibus Romanis, tenuerunt; iaculatores cum ceteris levium armorum auxiliis prima acies facta.

laevus cornu extremus eques socius intra pedito ad medius jungo legio romanus teneo iaculator cum ceterus levis armus auxilium primus acies facio


captum oppidum est cum ingenti praeda. quamquam pleraque ab dominis de industria corrupta erant, et in caedibus vix ullum discrimen aetatis ira fecerat, et captivi militum praeda fuerant,

capio oppidum sum cum ingens praeda quamquam plerusque ab dominus de industria corrumpo sum et in caedes vix ullus discrimen aetas ira facio et captivus miles praeda sum


M. Fabius, Cn. Manlius, C. Fabius, C. Sulpicius, L. Aemilius, Q. Servilius, M. Fabius Ambustus.

m fabius cn manlius que fabius que sulpicius l aemilius q servilis m fabius amburo


muri quoque pars ariete incusso subruta multis iar iam locis prociderat; perque apertum ruina iter nocte Romani in arcem, quae super portum est, perruperunt.

murus quoque pars aries incutio surruo multus iar iam locus prociderat per aperio ruina iter nox romanus in arx qui super portus sum perrumpo


quo commodior pax Antiocho daretur, Scipionem sex milia pondo auri, quadringenta octoginta argenti plus accepisse,

quo commodus pax antiochus do scipio sex mille pondo aurum quadringenti octoginta argentum multus accipio


progressi inde ad frequentia aedificiis loca custodibus interfectis refractaque porta ceteram multitudinem armatorum acceperunt.

progredior inde ad frequentia aedificium locum custos interficio refringo porto ceter multitudo armator accipio


inprobum consilium serum, ut debuit, fuit, et iam commeatu sumpto profectus Verginius prima vigilia erat, cum postero die mane de retinendo eo nequiquam litterae redduntur.

improbus consilium serus ut debeo sum et iam commeatus sumo proficiscor verginius primus vigil sum cum posterus dies mane de retineo is nequiquam littera reddo


nunc se suam rationem comitiis, cum contra leges futurum sit, pessimo exemplo non habiturum.

nunc sui suus ratio comitium cum contra lex sum sum malus exemplum non habeo


sed etiam ut Archelaus et Bianor, principes gentis ambo, quod auctores eius sententiae fuissent, proditionis in concilio damnarentur, et Zeuxidae praetori, quod de ea re rettulisset, imperium abrogaretur.

sed etiam ut archelaus et bianor princeps gens ambo qui auctor is sententia sum proditio in concilio damno et zeuxidae praetor qui de is res refero imperium abrogo


praetores fiunt duo, qui tum aediles curules erant, P. Sempronius Tuditanus et Cn. Fulvius Centimalus Centumalus et M. Atilius et M. Aemilius Lepidus.

praetor fio duo qui tum aedilis curulis sum p sempronius tuditanus et cn fulvus centimalus centumalus et m atilius et m aemilius lepidus


monumentum navalis pugnae eo die, quo pugnatum est, quotannis sollemne certamen navium in flumine oppidi medio exercetur.

monumentum naval pugna is dies quo pugno sum quot sollemnis certamen navis in flumen oppidum medium exerceo


sed mihi minus simile veri visum est annum integrum Scipionem nihil gerundo in Hispania consumpsisse.

sed ego paruus similis verus video sum annus integer scipio nihil gero in hispania consumo


huic consilio eius summa ope obstitere filiae, nomen regium penes puerum futurum ratae, regimen rerum omnium penes se virosque suos Adranodorum et Zoippum, qui Syracusanorum primi relinquebantur.

hic consilium is summus ops obsto filia nomen regius penis puer sum reor regimen res omnis penis sui vir suus adranodorum et zoippum qui syracusanus primus relinquo


an cum Carthaginiensi hoste in Hispania quam in Africa bellum geri aptius est? facile est post fusos fugatosque quattuor exercitus Punicos, post tot urbes vi captas aut metu subactas in dicionem, post perdomita omnia usque ad Oceanum,

an cum carthaginiensis hostis in hispania quam in africanus bellum gero aptus sum facilis sum post fundo fugo quattuor exercitus punicus post tot urbs vis capio aut metus subigo in dicio post perdomo omnis usque ad oceanus


Marrucina et Paeligna, duae turmae Samnitium equitum, quibus praeerat M. Sergius Silus legatus;

marrucinus et paeligna duo turma samnites eques qui praesum m sergius silus legatus


huic tam superbo decreto addidit propriam contumeliam Damocritus praetor eorum: nam cum id ipsum decretum posceret eum Quinctius, non veritus maiestatem viri aliud in praesentia,

hic tam superbus decretum addo proprius contumelia damocritus praetor is nam cum is ipse decretum posco is quintius non vereor maiestas vir alius in praesens


si Siciliam tantum ac Sardiniam parentibus nostris ereptas nostra virtute recuperaturi essemus, satis tamen ampla pretia essent: quidquid Romani tot triumphis partum congestumque possident, id omne vestrum cum ipsis dominis futurum est.

si sicilia tantus atque sardinia parens noster eripio noster virtus recuperaturi sum satis tamen amplus pretium sum quisquis romanus tot triumphus pario congero possideo is omnis vester cum ipse dominus sum sum


et adversus tribunos auctoritate plura quam certamine tenuit; quinque consulatus eodem tenore gesti vitaque omnis consulariter acta verendum paene ipsum magis quam honorem faciebant. eo tribunorum militarium nulla mentio his consulibus fuit.

et adverro tribunus auctoritas multus quam certamen teneo quinque consulatus idem tenor gero vito omnis consularis ago vereor paene ipse magis quam honor facio is tribunus militaris nullus mentior hic consul sum


nec hodie ut prosit mihi gratia Romanorum, postulo: ne obsit, tantum deprecor. nec in bello coepit nec ad bellum reservatur: pacis pignus fui, ad pacem retinendam legatus missus sum: neutra res mihi nec gloriae nec crimini sit.

neque hodie ut prosum ego gratia romanus postulo ne obsum tantus deprecor neque in bellum coepio neque ad bellum reservo pax pignus sum ad pax retineo legatus mitto sum neuter res ego neque gloria neque crimen sum