decemviri querentes se in ordinem cogi non ante quam perlatis legibus, quarum causa creati essent, deposituros imperium se aiebant.

decemviri queror sui in ordo cogo non ante quam perfero lex qui causa creo sum depono imperium sui aio


Hannibal quia cum Marcello bis priore anno congressus vicerat victusque erat, ut, cum eodem si dimicandum foret, nec spem nec metum ex vano haberet, ita duobus consulibus haudquaquam sese parem futurum credebat.

hannibal quia cum marcellus bis prior annus congredior vinco vinco sum ut cum idem si dimico sum neque spes neque metus ex vanus habeo ita duo consul haudquaquam sui par sum credo


sed adventum Scipionis praevenerat fama cladis Iliturgitanorum, terrorque inde ac desperatio invaserat;

sed advenio scipio praevenio fama clades iliturgitanorum terror inde atque desperatio invado


Poenus hostibus opere occupatis Maharbalem cum ala Numidarum, equitibus quingentis, ad depopulandos sociorum populi Romani agros mittit;

poenus hostis opus occupo maharbal cum ala numidaris eques quingenti ad depopulor socius populus romanus ager mitto


raro alias tantis animis iustae concurrerunt classes, quippe cum in maioris discrimen rei, quam ipsae erant, pugnarent:

rarus alius tantus animus iustus concurro classis quippe cum in magnus discrimen res quam ipse sum pugno


ut barbaros simulatione fugae eliceret. id, quod crediderat, evenit. pertimuisse et cedere rati Romanos porta erumpunt et, quantum inter castra sua et aciem hostium relictum erat loci, armatis complent.

ut barbarus simulatio fuga elices is qui credo evenio pertimeo et cedo reor romanus porto erumpo et quantus inter castrum suus et acies hostis relinquo sum locus armo compleo


quaestores ab auguribus pontificibusque quod stipendium per bellum non contulissent petebant. ab sacerdotibus tribuni plebis nequiquam appellati, omniumque annorum, per quos non dederant, exactum est.

quaestor ab augur pontifex qui stipendium per bellum non confero peto ab sacerdos tribunus plebs nequiquam appello omne annus per qui non do exigo sum


semel, cum defectionis ab Romanis, iterum, cum pacis cum Hannibale fuisti auctor, tertio hodie, cum restituendae Romanis Capuae mora atque impedimentum es.

semel cum defectio ab romanus iterum cum pax cum hannibal sum auctor tertius hodie cum restituo romanus capua mora atque impedimentum sum


novi tribuni plebis in cooptandis collegis patrum voluntatem foverunt, duos etiam patricios consularesque, Sp. Tarpeium et A. Aternium, cooptavere.

nosco tribunus plebs in coopto collega pater voluntas foverunt duo etiam patricius consularis spurius tarpeius et ab aternius cooptavere


adversus eos Ap. Claudius praetor cum exercitu Deciano missus. Fabius in Etruria rebellante denuo quattuor milia et quingentos Perusinorum occidit, cepit ad mille septingentos quadraginta,

adverro is ap claudus praetor cum exercitus decianus mitto fabius in etruria rebello denuo quattuor mille et quingenti perusinum occido capio ad mille septingenti quadraginta


iam valida admodum numero manus erat, nec quicquam ad iusti exercitus formam praeter ducem deerat. inconpositi itaque praedantes in agrum Albanum perveniunt et sub iugo Albae Longae castra vallo cingunt.

iam validus admodum numerus manus sum neque quisquam ad justus exercitus forma praeter dux desum inconpositi itaque praedor in ager albanus pervenio et sub iugum alba longus castrum vallo cingo


se magnopere suadere, dum in campo patenti hostem habeat, adgrediatur, nec oblatam occasionem vincendi amittat.

sui magnopere suadeo dum in campus pateo hostis habeo aggredior neque offertor occasio vinco amitto


inde illam absentis insectationem esse natam, quod morando spem destituerit. non dubitare, si vera deferantur, quin prima luce, ubi ventum in concilium sit, instructus cum coniuratorum manu armatusque venturus sit. dici gladiorum ingentem esse numerum ad eum convectum.

inde ille absum insectatio sum nata qui moror spes destituo non dubitaris si verus defero quin primus lux ubi venio in concilium sum instruo cum coniurati manus armo venio sum dico gladius ingens sum numerus ad is conveho


ubi responsa haruspicum insidenti iam animo tacitae religioni congruerunt, turn tum adhibitis legatis tribunisque et imperils imperiis deum propalam expositis, ne mors voluntaria consulis exercitum in acie terreret,

ubi respondeo haruspex insideo iam animus taceo religio congruerunt turn tum adhibeo legatus tribunus et imperils imperium deus propalam expono ne mors voluntarius consul exercitus in acies terreo


altera item res, prope aeque longo neglecta silentio, relata a M. Valerio Laevino est, qui privatis conlatas pecunias se ac M. Claudio consulibus reddi tandem aequum esse dixit;

alter item res prope aequus longus neglego silentium refero ab m valerius laevinus sum qui privo confero pecunia sui atque m claudius consul reddo tandem aequus sum dico


primo fides nuntiantibus fuit; profecta deinde cohors ad sepeliendos qui ceciderant decemvirorum permissu, postquam nullum spoliatum ibi corpus Sicciumque in medio iacentem armatum omnibus in eum versis corporibus videre, hostium neque corpus ullum nec vestigia abeuntium, profecto ab suis interfectum memorantes rettulere corpus.

primus fides nuntio sum proficio deinde cohors ad sepelio qui cado decemviri permitto postquam nullus spolio ibi corpus sicciumque in medium iaceo armo omnis in is verro corpus video hostis neque corpus ullus neque vestigium abeo profecto ab suus interficio memoro refero corpus


duodecim deinde coloniarum, quod numquam antea factum erat, deferentibus ipsarum coloniarum censoribus, censum acceperunt, ut, quantum numero militum, quantum pecunia valerent, in publicis tabulis monumenta extarent.

duodecim deinde colonia qui numquam antea facio sum defero ipsaris colonia censor census accipio ut quantus numerus miles quantus pecunia valeo in publicus tabula monumentum exsto


fuit quidem apud vos semper satis iusta causa amicitiae, velle eum vobis amicum esse, qui vos appeteret;

sum quidem apud tu semper satis iustus causa amicitia volo is tu amicus sum qui tu appeto


praetores exinde facti Ti. Sempronius Gracchus L. Postumius Albinus P. Cornelius Mammula, Ti. Minucius Molliculus A. Hostilius Mancinus C C. . Maenius. ii omnes magistratum idibus Martiis inierunt. principio eius anni,

praetor exinde facio tiberius sempronius gracchus l postumus albinus p cornelius mammula tiberius minucius molliculus ab hostilis mancinus que que maenius is omnis magistratus idus martius ineo principium is annus


Intrantibus fines Romanis non demigratum ex propinquis itineri locis, non cultus agrorum intermissus, patentibus portis urbis togati obviam frequentes imperatoribus processere, commeatus exercitui comiter in castra ex urbe et ex agris devehitur.

intro finis romanus non demigro ex propinquus iter locus non cultus ager intermitto pateo porta urbs togatus obvius frequens imperator procedo commeatus exercitus comis in castrum ex urbs et ex ager deveho


magno natu quidam cum omnium malorum suorum insignibus se in forum proiecit.

magnus natus quidam cum omnis malus suus insignis sui in forum proicio


commoti patres vice fortunarum humanarum, si ille praepotens opibus populus, luxuria superbiaque clarus, a quo paulo ante auxilium finitimi petissent, adeo infractos gereret animos, ut se ipse suaque omnia potestatis alienae faceret.

commoveo pater vicus fortuna humanus si ille praepossum ops populus luxuria superbia clarus ab quo paulus ante auxilium finitimus peto adeo infringo gero animus ut sui ipse suum omnis potestas alienus facio


cum his orationibus accensa plebs esset, tribus patriciis petentibus, P P. . Cornelio Meranda Merenda L. Manlio Volsone M. Aemilio Lepido, duobus nobilium iam familiarum plebeis,

cum hic oratio accendo plebs sum tres patricius peto p p cornelius meranda merenda l manlius vulso m aemilius lepidus duo nobilis iam familia plebeis


suppresso impetu militum ut iis, qui in Achradina erant, transfugis spatium locusque fugae datus est,

supprimo impetus miles ut is qui in achradina sum transfugio spatium locus fuga do sum


haec est origo ludorum Apollinarium victoriae, non valetudinis ergo, ut plerique rentur, votorum factorumque. populus coronatus spectavit, matronae supplicavere; vulgo apertis ianuis in propatulis epulati sunt, celeberque dies omni caerimoniarum genere fuit.

hic sum origo ludus apollinaris victoria non valetudo ergo ut plerusque reor votor facio populus corono specto matrona supplico vulgo apertus janua in propatulis epulor sum celeber dies omnis caerimoniaris genus sum


postquam omnia secundo navium cursu in Italiam pervenerunt neque erat, quod ultra precarer, illud optavi, ut, cum ex summo retro volvi fortuna consuesset, mutationem eius domus mea potius quam res publica sentiret.

postquam omnis secundus navis cursus in italia pervenio neque sum qui ultra preco ille opto ut cum ex superus retro volvo fortuna consuesset mutatio is domus meus potis quam res publicus sentio


quaeque populus Carthaginiensis in civitatem nostram facere molitus est, ea ut mihi populoque Romano in civitatem Carthaginiensium exempla edendi facultatem detis.”

quisque populus carthaginiensis in civitas noster facio molio sum is ut ego populo romanus in civitas carthaginiensis exemplum edo facultas do


per idem tempus T. Otacilius praetor ab Lilybaeo classi in Africam transvectus depopulatusque agrum Carthaginiensem cum Sardiniam inde peteret,

per idem tempus t otacilius praetor ab lilybaeum classis in africa transveho depopulor ager carthaginiensis cum sardinia inde peto


addita superbia ipsius regis miseriaeque et labores plebis in fossas cloacasque exhauriendas demersae; Romanos homines, victores omnium circa populorum, opifices ac lapicidas pro bellatoribus factos. indigna Servi Tulli regis memorata caedis et invecta corpori patris nefando vehiculo filia, invocatique ultores parentum dii.

addo superbia ipse rex miseria et labor plebs in fossa cloaca exhaurio demergo romanus homo victor omnis circa populus opifex atque lapicida pro bellator facio indignus servius tullius rex memoro caedes et inveho corpus pater nefandus vehiculum filia invocatique ultor parens dius


itaque et octo navis ornatas a Brundisio senatus censuit mittendas ad C. Furium legatum Issam, qui cum praesidio duarum Isensium navium insulae praeerat — duo milia militum in eas naves sunt inposita, quae M. Raecius praetor ex senatus consulto in ea parte Italiae, quae obiecta Illyrico est, conscripsit —

itaque et octo navus orno ab brundisium senatus censeo mitto ad que furius legatus issa qui cum praesidium duaris isensium navis insula praesum duo mille miles in is navo sum inpono qui m raecius praetor ex senatus consultum in is pars italia qui objecto illyricus sum conscribo


sed milites extrahi rem criminantes, ut dictator, priusquam ipsi redirent in urbem, magistratu abiret, inritaque, sicut ante consulis, promissa eius caderent, perpulere, ut forte temere in adversos montes agmen erigeret.

sed miles extraho res crimino ut dictator priusquam ipse redeo in urbs magistratus abeo irrito sicut ante consul promitto is cado perpello ut fors temere in adverro mons agmen erigo


ne quis etiam errore labatur vestrum, Quirites, non sum securus. nihil enim in speciem fallacius est quam prava religio. ubi deorum numen praetenditur sceleribus,

ne quis etiam error labor vester quiris non sum securus nihil enim in species fallax sum quam pravus religio ubi deus numen praetendo scelus


et operibus oppugnaretur, missum a Metaponto praesidium Romanis fecit animum, ut nocte ex inproviso opera hostium invaderent. alia disiecerunt, alia igni corruperunt. isque finis Hannibali fuit ea parte arcem oppugnandi.

et opus oppugno mitto ab metapontum praesidium romanus facio animus ut nox ex improvide opus hostis invado alius disjacio alius ignis conrumpo eo finis hannibal sum is pars arx oppugno


extemplo occupatus certamine est animus excideruntque praecepta dictatoris, qui, quantum tuto posset, progressum prius recipere sese iusserat, quam in conspectum hostium veniret.

extemplo occupo certamen sum animus excido praecipio dictator qui quantus tueor possum progredior prior recipio sui iubeo quam in conspectus hostis venio


“quid eorum, Cn. Manli, factum est, ut istud publicum populi Romani bellum et non tuum privatum latrocinium ducamus?

quis is cn manlius facio sum ut iste publicus populus romanus bellum et non tuus privo latrocinium duco


et omnia ei hostium haud secus quam sua nota erant: dissimiles discordesque imperitare, duas prope partes tironum militum in exercitu esse.

et omnis is hostis haud secus quam suus nosco sum dissimilis discordo imperitaris duo prope pars tiro miles in exercitus sum


recitatis his litteris per Xenarchum praetorem, qui privatae gratiae aditum apud regem quaerebat, et plerisque moderate et benigne scriptas esse censentibus litteras, atque iis maxume, qui praeter spem recepturi essent amissa mancipia, Callicrates ex iis, qui in eo verti salutem gentis crederent, si cum Romanis inviolatum foedus servaretur, “parva”

recitas hic littera per xenarchum praetor qui privo gratia aditus apud rex quaero et plerusque modero et benignus scribo sum censeo littera atque is magnus qui praeter spes recipio sum amitto mancipium callicrates ex is qui in is verto salus gens credo si cum romanus inviolo foedus servo parvus


igitur tribuni, ut inpediendae rei nulla spes erat, de proferenda profectione exercitus agere, eo magis, quod et augures iussos adesse ad Regillum lacum fama exierat locumque inaugurari, ubi auspicato cum populo agi posset, ut, quidquid Romae vi tribunicia rogatum esset, id comitiis ibi abrogaretur:

igitur tribunus ut inpediendae res nullus spes sum de profero profectio exercitus ago is magis qui et auguro iubeo adsum ad regillus lacus fama exeo locus inauguraris ubi auspico cum populus ago possum ut quisquis roma vis tribunicius rogo sum is comitium ibi abrogo


tumultuosior etiam quam res erat, perlata Romam coegit L. Postumium consulem vixdum validum proficisci ex urbe.

tumultuosus etiam quam res sum perfero roma cogo l postumius consul vixdum validus proficisco ex urbs


magna et in castris et extra munimenta caedes fugientium fuit, sed praeda maior, quia vix arma secum efferre hostis potuit. deletusque exercitus foret, ni fugientis silvae texissent.

magnus et in castrum et extra munimentum caedes fugio sum sed praeda magnus quia vix arma sui effero hostis possum deleo exercitus sum ni fugio silva tego


ac miracula aliqua adfingunt, ut plerumque tam insignibus locis. fama est aram esse in vestibulo templi, cuius cinerem nullus umquam moveat ventus.

atque miraculum aliqui affingo ut plerusque tam insignis locus fama sum ara sum in vestibulum templum qui cinis nullus umquam moveo venio


et earn eam opinionem ipse adfirmavit petendo, ut summotis aliis, ne tempus altercando tereretur et aliqui finis rei imponi posset, cum ipso imperatore Romano liceret sibi colloqui.

et earn is opinio ipse adfirmo peto ut summoveo alius ne tempus alterco tero et aliqui finis res impono possum cum ipse imperator romanus licet sui colloquor


nondum omnibus instructis instabat tribunis militum, ut maturarent instruere; circumibat ipse ordines;

nondum omnis instruo insto tribunus miles ut maturo instruo circumeo ipse ordo


haec Virrio loquenti adsensi omnes ita renuntiant legationem, uti deletum omnibus videretur nomen Romanum.

hic virrio loquor adsentio omnis ita renuntio legatio uti deleo omnis video nomen romanus


tum Tarquinius necessitate iam etiam ipsa cogente ultima audere, multo et aetate et viribus validior, medium arripit Servium elatumque e curia in inferiorem partem per gradus deicit;

tum tarquinius necessitas iam etiam ipse cogo ulter audeo multus et aetas et vis validus medius arripio servius effero e curia in inferus pars per gradus deicio


is ubi Romanos equites insignemque inter eos praecedentem consulis filium — nam omnes inter se, utique inlustres viri, noti erant —

is ubi romanus eques insignis inter is praecedo consul filius nam omnis inter sui utique illustris vir nosco sum


ut primo statim concursu concrepuere arma micantesque fulsere gladii, horror ingens spectantis perstringit; et neutro inclinata spe torpebat vox spiritusque.

ut primus statim concursus concrepo arma mico fulcio gladius horror ingens specto perstringo et neuter inclino spes torpeo vox spiritus


quotiens hoc patrum avorumque aetate negotium est magistratibus datum, uti sacra externa fieri vetarent, sacrificulos vatesque foro circo urbe prohiberent, vaticinos libros conquirerent comburerentque, omnem disciplinam sacrificandi praeterquam more Romano abolerent.

quotiens hic pater avus aetas negotium sum magistratus do uti sacer externus fio veto sacrificulus vates forum circus urbs prohibeo vaticinus liber conquaero comburo omnis disciplina sacrifico praeterquam mos romanus aboleo


cives Romani essent. Puteolos Salernumque et Buxentum adscripti coloni, qui nomina dederant, et cum ob id se pro civibus Romanis ferrent, senatus iudicavit non esse eos civis Romanos.

civis romanus sum puteoli salernus et buxentum adscribo colonus qui nomen do et cum ob is sui pro civis romanus fero senatus judico non sum is civis romanus


cum saepe acta res esset magnis certaminibus, postremo, quia belli cum Romanis gerendi ratio nulla apparebat, pacem fieri placuit cum eis mittique legatos ad rem confirmandam.

cum saepe ago res sum magnus certamen postremo quia bellum cum romanus gero ratio nullus appareo pax fio placeo cum is mitto legatus ad res confirmo


post aciem circumducit et non hostibus modo sed etiam suis inopinantibus in dextrum hostium latus incurrit; tantaque celeritas fuit, ut, cum ostendissent se ab latere, mox in terga iam pugnarent.

post acies circumduco et non hostis modo sed etiam suus inopinor in dexter hostis latus incurro tantus celeritas sum ut cum ostendo sui ab lateo mox in tergum iam pugno


per Achaeos et Boeotis copia adeundi adloquendique Romanum facta est iussisque tradere noxios et multae nomine triginta conferre talenta pax data et ab oppugnatione recessiim.

per achaeus et boeotus copia adeo alloquor romanus facio sum jubeo trado noxius et multus nomen triginta confero talentum pax do et ab oppugnatio recessiim


ut diripiendis velut desertis fuga dominorum castris occupatum impeditumque hostem opprimeret.

ut diripio velut desero fuga dominus castrum occupo impedio hostis opprimo


proximo bello, ne antiqua repetam, nonne et, cum pecunia opus fuit, viduarum pecuniae adiuverunt aerarium, et, curn cum dii quoque novi ad opem ferendam dubiis rebus accerserentur, matronae universae ad mare profectae sunt ad matrem Idaeam accipiendam?

propior bellum ne antiquus repeto nonne et cum pecunia opus sum viduaris pecunia adjuvo aerarius et curn cum dius quoque nosco ad ops fero dubius res arcesso matrona universus ad mare proficio sum ad mater idaeus accipio


tum, quamquam fama prius, qua incerta in maius vero ferri solent, praecepta res erat, tamen ex propinquo visa montium altitudo nivesque caelo prope inmixtae, tecta informia inposita rupibus, pecora iumentaque torrida frigore, homines intonsi et inculti, animalia inanimaque omnia rigentia gelu, cetera visu quam dictu foediora, terrorem renovarunt.

tum quamquam fama prior qui incertus in magnus verus fero soleo praecipio res sum tamen ex propinquo video mons altitudo nix caelum prope immixtus tectum informis inpono rupes pecus jumentum torridus frigor homo intondeo et incultus animal inanimus omnis rigeo gelus ceterus video quam dico foedus terror renovo


nec se superstitem filiae futurum fuisse, nisi spem ulciscendae mortis eius in auxilio commilitonum habuisset. illis quoque enim filias, sorores coniugesque esse, nec cum filia sua libidinem Ap. Claudi extinctam esse, sed quo inpunitior sit, eo effrenatiorem fore.

neque sui superstito filia sum sum nisi spes ulciscor mors is in auxilium commilito habeo ille quoque enim filia soror conjunx sum neque cum filia suus libido ap claudius extingo sum sed quo impunis sum is effreno sum


inter haec et Philodemus, cum spes, uxilii nulla esset, fide accepta, ut inviolatus ad Epicyden rediret, deducto praesidio tradidit tumulum lomanis. Romanis.

inter hic et philodemus cum spes uxilii nullus sum fides accipio ut inviolo ad epicyden redeo deduco praesidium trado tumulus lomanis romanus


id non promissum magis stolide quam stolide creditum, tamquam eaedem militares et imperatoriae artes essent.

is non promitto magis stolidus quam stolidus credo tamquam idem militaris et imperatorius ars sum


nec cum his primum Etruscorum, sed multo ante cum iis, qui inter Appenninum Alpesque incolebant, saepe exercitus Gallici pugnavere.

neque cum hic primus etruscus sed multus ante cum is qui inter apenninus alpis incolo saepe exercitus gallicus pugno


L. Postumius Albinus M. Popilius Laenas consules cum omnium primum de provinciis et exercitibus ad senatum rettulissent, Ligures utrique decreti sunt, ut novas ambo, quibus eam provinciam obtinerent, legiones —

l postumus albinus m popilius laena consul cum omnis primus de provincia et exercitus ad senatus refero ligur uterque decerno sum ut novo ambo qui is provincia obtineo legio


nam in magna inopia pro domesticis copiis unusquisque aliquid fraudans se ipse victu suo contulit.

nam in magnus inopia pro domesticus copia unusquisque aliquis fraudo sui ipse vinco suus confero


ita spatio sumpto legatos propere ad praetorem Romanum Marcellum Claudium, qui Casilini cum exercitu erat, mittunt docentque, quanto in discrimine sit Nolana res: agrum Hannibalis esse et Poenorum, urbem extemplo futuram, ni subveniatur;

ita spatium sumo legatus properus ad praetor romanus marcellus claudius qui casilinus cum exercitus sum mitto doceo quantus in discrimen sum nolanus res ager hannibal sum et poenus urbs extemplo sum ni subvenio


quod si cunctentur facere, brevi extorres regno Ptolemaeum et Cleopatram Romam venturos, cum pudore quodam populi Romani, quod nullam opem in ultimo discrimine fortunarum tulissent.

qui si cuncto facio brevis extorris regnum ptolemaeus et cleopatra roma venio cum pudor quidam populus romanus qui nullus ops in ultimo discrimen fortuna fero


ex his stativis regressus ad inspiciendum, quod opus aliquantum opinione eius celerius creverat, spem cepit etiam arcem expugnari posse. et est non altitudine, ut cetera, tuta, sed loco piano plano posita et ab urbe muro tantum ac fossa divisa. curn cum iam machinationum omni genere

ex hic stativus regredior ad inspicio qui opus aliquantus opinio is celer cerno spes capio etiam arx expugnaris possum et sum non altitudo ut ceterus tueor sed locus piano planus pono et ab urbs murus tantus atque fossa divido curn cum iam machinatio omnis genus


tantum fere verborum ab Tusculanis factum. pacem in praesentia nec ita multo post civitatem etiam impetraverunt. ab Tusculo legiones reductae.

tantus fere verbum ab tusculanus facio pax in praesens neque ita multus post civitas etiam impetro ab tusculus legio reduco


quod civitatis esse adversus unum pestiferum civem debet? quid cum plebe adgredimur eum, quem per ipsam plebem tutius adgredi est, ut suis ipse oneratus viribus ruat? diem dicere ei nobis in animo est.

qui civitas sum adverro unus pestifer civis debeo quis cum plebs aggredior is qui per ipse plebs tueor aggredior sum ut suus ipse onero vis ruo dies dico is nos in animus sum


Cn. Tremellius Siciliam, ut a P. Villio Tappulo praetore prioris anni provinciam et duas legiones acciperet; Villius pro praetore viginti navibus longis et militibus mille oram Siciliae tutaretur;

cn tremellius sicilia ut ab p villius tappulus praetor prior annus provincia et duo legio accipio villius pro praetor viginti navis longus et miles mille ora sicilia tuto


patefactam proditionem coniuratosque missos Carthaginem, spem ad inritum redactam, qua venissent, nuntiis ad L. Marcium missis, nis nisi i si terere frustra tempus sedendo ad Gades vellent, redeundum ad imperatorem esse, adsentiente Marcio paucos post dies ambo Carthaginem rediere.

patefacio proditio conjuro mitto carthago spes ad irritus redigo qui venio nuntius ad l marcius mitto nis nisi eo si tero frustra tempus sedeo ad gades volo redeo ad imperator sum adsentio marcius paucus post dies ambo carthago redeo


iisdem diebus circa Chalcidem Thoas per Euthymidam principem, pulsum opibus eorum, qui Romanae societatis erant, post T. Quinctii legatorumque adventurn, adventum,

idem dies circa chalcis thoas per euthymidam princeps pello ops is qui romanus societas sum post t quintius lego adventurn advenio


nihil tamen earum rerum praeter captivos ac si qua cognita ex praeda sunt acceptum est; ceterarum rerum inrita fuit deditio. dictator ex senatus consulto triumphavit.

nihil tamen is res praeter captivus atque si qui cognosco ex praeda sum accipio sum ceteraris res irrito sum deditio dictator ex senatus consultum triumpho


sub idem fere tempus et ab Trallibus et a Magnesia, quae super Maeandrum est, et ab Epheso ad dedendas urbes venerunt.

sub idem fere tempus et ab tralles et ab magnesia qui super maeander sum et ab ephesus ad dedo urbs venio


Hannibal cum iam inde baud haud procul esset, Gaetulos cum praefecto nomine Isalca praemittit ac primo, si fiat conloquii copia, verbis benignis ad portas aperiundas praesidiumque accipiendum perlicere iubet, si in pertinacia perstent, vi rem gerere ac temptare, si qua parte invadere urbem possit.

hannibal cum iam inde baud haud procul sum gaetuli cum praeficio nomen isalca praemitto atque primus si fio colloquium copia verbum benignus ad porta aperio praesidium accipio perlicet iubeo si in pertinacia persto vis res gero atque tento si qui pars invado urbs possum


redisset, fassus in curia est non proelio modo se sed bello victum, nec spem salutis alibi quam in pace impetranda esse.

redeo fateor in curia sum non proelium modo sui sed bellum vinco neque spes salus alibi quam in pax impetro sum


belli autem causa cum Samnitibus Romanis, cum societate amicitiaque iuncti essent, extrinsecus venit, non orta inter ipsos est.

bellum autem causa cum samnites romanus cum societas amicitia jungo sum extrinsecus venio non orior inter ipse sum


hoc turn tum modo ab Latinis repetitae res ac bellum indictum, moremque eum posteri acceperunt.

hic turn tum modo ab latinum repeto res atque bellum indico mos is posterus accipio


ostendite modo bellum; pacem habebitis. videant vos paratos ad vim; ius ipsi remittent. audendum est aliquid universis, aut omnia singulis patienda. quo usque me circumspectabitis? ego quidem nulli vestrum deero;

ostendo modo bellum pax habeo video tu paro ad vis ius ipse remitto audeo sum aliquis universus aut omnis singuli patior quo usque ego circumspecto ego quidem nullus vester desum


is diu obtestatus filium, ut consulere Achaeos communi saluti pateretur neu pertinacia sua gentem universam perditum iret,

is diu obtestor filius ut consulo achaeus communis salus pateo neu pertinacia suus gens universus perdo eo


quod ad expeditionem attineat, quae instet, immemorem esse rerum suarum gestarum, qui id bellum ducat. Magonis hercule sibi, qui extra orbem terrarum in circumfusam Oceano insulam cum paucis perfugerit navibus, maiorem curam esse quam Ilergetum;

qui ad expeditio attineo qui insto immemor sum res suus gero qui is bellum duco mago herculis sui qui extra orbis terra in circumfundo oceanus insula cum paucus perfugio navis magnus cura sum quam ilergetes


memorando, quamque prope ultimum discrimen suis et collegae certaminibus nuper ventum foret, admonendo;

memoro quisque prope ulter discrimen suus et collega certamen nuper venio sum admoneo


ceterum Leontinorum militumque aliorum nemo post captam urbem violatus fuerat, suaque omnia eis, nisi quae primus tumultus captae urbis absumpserat, restituebantur.

ceterum leontinus miles alius nemo post capio urbs violo sum suum omnis is nisi qui primus tumultus capio urbs absumo restituo


in hac turbatione rerum in contionem vocari placuit. ubi cum alii alio tenderent nec procul seditione res esset, Apollonides principum unus orationem salutarem ut in tali tempore habuit:

in hic turbatio res in contio vocaris placeo ubi cum alius alius tendo neque procul seditio res sum apollonis princeps unus oratio salutaris ut in talis tempus habeo


cum consulis vocem subsecuta patrum indignatio esset, proditur memoriae adversus crebram inplorationem deum, quos testes foederum saepius invocabant consules, vocem Anni spernentis numina Iovis Romani auditam.

cum consul voco subsequor pater indignatio sum prodeo memoria adverro creber inploratio deus qui testis foedus saepis invoco consul voco annius sperno numen iuppiter romanus audio


quinto die inde pedestri itinere Romam ingenti cursu pervenit. ante lucem ingressus urbem a porta ad praetorem M. Iunium iter intendit.

quintus dies inde pedestri iter roma ingens cursus pervenio ante lux ingredior urbs ab porto ad praetor m junius iter intendo


triumphatum de Tiburtibus; alioquin mitis victoria fuit. in Tarquinienses acerbe saevitum; multis mortalibus in acie caesis ex ingenti captivorum numero trecenti quinquaginta octo delecti, nobilissimus quisque, qui Romam mitterentur; vulgus aliud trucidatum.

triumpho de tiburtes alioqui mitis victoria sum in tarquiniensis acerbus saevio multus mortalis in acies caedo ex ingens captivus numerus trecenti quinquaginta octo deligo nobilis quisque qui roma mitto vulgus alius trucido


mercennarii milites et pretia militiae casura in pace aegre ferebant et reditum sibi nullum in civitates videbant, infensas non tyramnis tyrannis magis quam satellitibus eorum.

mercenarius miles et pretium militia cado in pax aeger fero et redeo sui nullus in civitas video infensus non tyramnis tyrannus magis quam satelles is


Achaei iuventutis suae, Cretico maxime armatu, ad mille quingentos dederunt.

achaeus iuventus suus creticus magnus armo ad mille quingenti do


Interim interim ad Veios terror multiplex fuit tribus in unum bellis conlatis. namque eodem, quo antea, modo circa munimenta, cum repente Capenates Faliscique subsidio venissent, adversus tres exercitus ancipiti proelio pugnatum est.

interim interim ad veii terror multiplex sum tres in unus bellum confero namque idem quo antea modo circa munimentum cum repens capenates faliscus subsidium venio adverro tres exercitus anceps proelium pugno sum


castra extra urbem in ipso litore habebat Bostar, ut aditum ea parte intercluderet Romanis. ibi eum in secretum abductumn abductum velut ignorantem monet, quo statu sit res:

castrum extra urbs in ipse litus habeo bostar ut aditus is pars intercludo romanus ibi is in secerno abductumn abduco velut ignoro moneo quo status sum res


hoc est, tribuni, auxilium plebi ferre, inermem eam hosti trucidandam obicere? scilicet, si quis vobis humillimus homo de vestra plebe, quam partem velut abruptam a cetero populo vestram patriam peculiaremque rem publicam fecistis, si quis ex his domum suam obsessam a familia armata nuntiaret, ferendum auxilium putaretis:

hic sum tribunus auxilium plebs fero inermis is hostis trucido obicio scilicet si quis tu humilis homo de vester plebs quam pars velut abrumpo ab ceterus populus vester patria peculio res publicus facio si quis ex hic domus suus obsedeo ab familia armo nuntio fero auxilium puto


priusquam castra ab Carthagine moveret, contione advocata multis verbis in perfidiam rebellantium regulorum invectus,

priusquam castrum ab carthago moveo contio advoco multus verbum in perfidia rebello regulus inveho


Q. Fabio Maximo quintum Q. Fulvio Flacco quartum consulibus idibus Martiis, quo die magistratum inierunt, Italia ambobus provincia decreta, regionibus tamen partitum imperium: Fabius ad Tarentum, Fulvius in Lucanis ac Bruttiis rem gereret.

q fabius maximus quintus q fulvius flaccus quartus consul idus martius quo dies magistratus ineo italia ambo provincia decretum regio tamen partio imperium fabius ad tarentus fulvus in lucanus atque bruttius res gero


rapto poculo argenteo ex oppidani domo Plemini miles fugiens sequentibus, quorum erat, obvius forte Sergio et Matieno tribunis militum fuit; cui cum iussu tribunorum ademptum poculum esset,

rapio poculum argenteus ex oppidanus domus pleo miles fugio sequor qui sum obvius fors sergius et matieno tribunus miles sum qui cum iussus tribunus adimo poculum sum


sed postquam vulneratos ambo consules, Marcellum etiam transfixum lancea prolabentem ex equo moribundum videre, tum et ipsl — perpauci autem supererant — cum Crispino consule duobus iaculis icto et Marcello adolescente saucio et ipso effugerunt.

sed postquam vulnero ambo consul marcellus etiam transfigo lancea prolabor ex equus moribundus video tum et ipsl perpaucus autem supersum cum crispinus consul duo iaculis icio et marcellus adolesco saucius et ipse effugio


cum quibus in Hispaniam angusto diremptam freto traiceret. interea Masinissa cum victore exercitu advenit; isque ibi cum Syphace ingenti gloria per se sine ullis Carthaginiensium opibus gessit bellum.

cum qui in hispania angustus disredimo fretus traicio interea masinissa cum victor exercitus advenio eo ibi cum syphace ingens gloria per sui sine ullus carthaginiensis ops gero bellum


huius famae consensu elatus ad iustam fiduciam sui rem intermissam per multos annos ob indignitatem flaminum priorum repetivit, ut in senatum introiret.

hic fama consensus effero ad iustus fiducia suus res intermitto per multus annus ob indignitas flamen prior repeto ut in senatus introeo


ut ad Saguntinam rabiem versi matronas omnis in templo Dianae, pueros ingenuos virginesque, infantes etiam cum suis nutricibus in gymnasio includi iuberent,

ut ad saguntinus rabies verro matrona omnis in templum diana puer ingenuus virgo infer etiam cum suus nutrix in gymnasium includo iubeo


ego iam hinc praedico, patres conscripti, me exercitu eo, qui nunc est, rem publicam administraturun: si deducat secum Flaccus legiones, loca pacata me ad hibernacula lecturum neque novur novum militem ferocissimo hosti obiecturum.”

ego iam hinc praedico pater conscribo ego exercitus is qui nunc sum res publicus administraturun si deduco sui flaccus legio locum paco ego ad hibernacula lego neque novur novus miles ferox hostis objacio


C. Iunius Bubulcus et Q. Aemilius Barbula consules exitu anni non consulibus ab se creatis, Sp. Nautio et M. Popilio, ceterum dictatori L. Aemilio legiones tradiderunt.

que junius bubulcus et q aemilius barbula consul exeo annus non consul ab sui creo spurius nautius et m popilius ceterum dictator l aemilius legio trado


ad legem et edictum consulis senatus consultum adiectum est, ut dictator, consul, interrex, censor, praetor, qui nunc esset quive postea futurus esset, apud eorum quem qui manu mitteretur, in libertatem vindicaretur, ut ius iurandum daret, qui eum manu mitteret, civitatis mutandae causa manu non mittere; in quo id non iuraret, eum manu mittendum non censuerunt.

ad lex et edictum consul senatus consulo adiectus sum ut dictator consul interrex censor praetor qui nunc sum qui postea sum sum apud is qui qui manus mitto in libertas vindico ut ius iuro do qui is manus mitto civitas muto causa manus non mitto in quo is non juro is manus mitto non censeo


ipsum ad impediendum triumphum Romam venientem aegrum in via substitisse, ne plus in triumpho certaminum quam in bello haberet, praetulit triumphi diem.

ipse ad impedio triumphus roma venio aeger in via substitisse ne multus in triumphus certamen quam in bellum habeo praefero triumphus dies


consul creatus, cum ceteris ad tutandam Italiam parum animi esset, transgressus in Africam, duobus hic exercitibus caesis, binis eadem hora captis simul incensisque castris, Syphace potentissimo rege capto, tot urbibus regni eius, tot nostri imperii ereptis, me sextum decimum iam annum haerentem in possessione Italiae detraxisti. potest victoriam malle quam pacem animus. novi spiritus magnos magis quam utiles;

consul creo cum ceterus ad tuto italia parum animus sum transgredior in africa duo hic exercitus caedo bini idem hora capio simul incendo castrum syphace potens rex capio tot urbs regnum is tot noster imperium eripio ego sextus decimus iam annus haereo in possessio italia detraho possum victoria malo quam pax animus nosco spiritus magnus magis quam utilis


sin, quod cuique privatim opus sit, id modo accipi velint, opus esse nihil invidiosa continuatione honoris; nec se tribunatum nec illos ea, quae promulgata sint, habituros.

sin qui quisque privatim opus sum is modo accipio volo opus sum nihil invidiosus continuatio honor neque sui tribunatus neque ille is qui promulgo sum habeo


invitum et cunctabundunm cunctabundum et dicentem temere fieri, non locum sibi placere, non tempus, perpulit, ut educeret omnes copias in aciem.

invitus et cunctabundunm cunctabundus et dico temere fio non locus sui placeo non tempus perpello ut educo omnis copia in acies


nulla ingenia tam prona ad invidiam sunt quam eorum, qui genus ac fortunam suam animis non aequant, quia virtutem et bonum alienum oderunt. extemplo consilium mittendi Hannibalis, quod unum in principio belli utiliter cogitatum erat, abiectum est.

nullus ingenium tam pronus ad invidia sum quam is qui genus atque fortuna suus animus non aequo quia virtus et bonus alienus odi extemplo consilium mitto hannibal qui unus in principium bellum utilis cogitas sum abicio sum


omniaque templa per totum triduum aequalem turbam habuere, cum matronae amplissima veste cum liberis, perinde ac si debellatum foret, omni solutae metu deis immortalibus grates agerent.

omne templum per totus triduum aequalis turba habeo cum matrona amplus vestis cum liber perinde atque si debello sum omnis solvo metus deus immortalis grates ago


transfugit inde ad consulem princeps Bergistanus et purgare se ac popularis coepit: non esse in manu ipsis rem publicam; praedones receptos totum suae potestatis id castrum fecisse.

transfugio inde ad consul princeps bergistanus et purgaris sui atque popularis coepio non sum in manus ipse res publicus praedo recipio totus suus potestas is castra facio


ceterum, quia de plebe adlegebantur, iuxta ear eam rem aegre passi patres, quam cum consulatum vulgari viderent.

ceterum quia de plebs adlego iuxta ear is res aeger patior pater quam cum consulatus vulgaris video


haec procurata hostiis maioribus prodigia, et supplicatio diem unum fuit ex decreto pontificum. inde iterum novendiale instauratum, quod in Armilustro lapidibus visum pluere.

hic procuro hostia magnus prodigium et supplicatio dies unus sum ex decretum pontifex inde iterum novendial instauro qui in armilustrum lapis video pluo


quam excusationem cum tribuni, qui diem dixerant, non acciperent, et ab eadem superbia non venire ad causam dicendam arguerent, qua iudicium et tribunos plebis et contionem reliquisset,

quam excusatio cum tribunus qui dies dico non accipio et ab idem superbia non venio ad causa dico arguo qui iudicium et tribunus plebs et contio relinquo


nullam aciem ab tergo adortus non turbasset; ceterum ad communem oinium omnium in tali re trepidationem accessit,

nullus acies ab tergum adorior non turbo ceterum ad communis oinium omnis in talis res trepidatio accedo


ad Hannibalem, cum ad lacum Averni esset, quinque nobiles iuvenes ab Tarento venerunt, partim ad Trasumennum lacum partim ad Cannas capti dimissique domos cum eadem comitate, qua usus adversus omnes Romanorum socios Poenus fuerat.

ad hannibal cum ad lacus avernus sum quinque nobilis juvenis ab tarentus venio pars ad trasumennum lacus pars ad cannae capio dimitto domus cum idem comitas qui utor adverro omnis romanus socius poenus sum


primo antesignani Poenorum, dein signa perturbata, postremo tota inpulsa acies; inde haud dubie terga data, ruuntque fugientes in castra adeo pavidi trepidique, ut ne in portis quidem aut vallo quisquam restiterit; ac prope continenti agmine Romani insecuti novum de integro proelium inclusi hostium vallo ediderunt.

primus antesignanus poenus deinde signum perturbo postremo totus impulsor acies inde haud dubius tergum do ruo fugio in castrum adeo pavidus trepidus ut ne in porta quidem aut vallo quisquam resto atque prope contineo agmen romanus insequor novus de integer proelium includo hostis vallo edo


et, quod plurimum animorum fecit, dictator ex senatus consulto dictus Q. Servilius Priscus, vir, cuius providentiam in republica cum multis aliis tempestatibus ante experta civitas erat tum eventu eius belli, quod uni certamen tribunorum suspectum ante rem male gestam fuerat.

et qui multus animus facio dictator ex senatus consultum dico q servilis priscus vir qui providentia in republico cum multus alius tempestas ante experior civitas sum tum evenio is bellum qui unus certamen tribunus suspicio ante res malus gero sum


itaque iam propalam duces loqui, extemplo eundum in Samnium esse, ut relicta ibi praeda in expeditionem redeant nec tam oneratum agmen dimicationi committant. ea quamquam similia veris erant,

itaque iam propalam dux loquor extemplo eo in samnium sum ut relinquo ibi praeda in expeditio redeo neque tam onero agmen dimicatio committo is quamquam similis verus sum


his anxii curis ad Hiberum contrahunt copias et transito amne cum diu consultassent, utrum castra castris conferrent an satis haberent sociis Carthaginiensium oppugnandis morari ab itinere proposito hostem,

hic anxius cura ad hiberus contraho copia et transeo amnis cum diu consulto utrum castrum castrum confero an satis habeo socius carthaginiensis oppugno moraris ab iter propono hostis


decrevit, ut eo anno duplex tributum imperaretur, simplex confestim exigeretur, ex quo stipendiunm stipendium praesens omnibus militibus daretur, praeterquam qui milites ad Cannas fuissent.

decerno ut is annus duplex tribuo impero simplex confestim exigo ex quo stipendiunm stipendium praesens omnis miles do praeterquam qui miles ad cannae sum


ceterum alterum consulem L. Furium, cui maior moles rerum inposita erat, morbo gravi inplicitum fortuna bello subtraxit;

ceterum alter consul l furius qui magnus moles res inpono sum morbus gravis implico fortuna bellum subtraho


Flaccus sibi privatam simultatem cum Campanis negare ullam ease; esse: publicas inimicitias et esse et futuras, quoad eo animo esse erga populum Romanum sciret.

flaccus sui privo simultas cum campanus nego ullus ease sum publicus inimicitia et sum et sum quoad is animus sum erga populus romanus scio


Manat tota urbe rumor; Fabios ad caelum laudibus ferunt: familiam unam subisse civitatis onus, Veiens bellum in privatam curam, in privata arma versum. si sint duae roboris eiusdem in urbe gentes,

mano totus urbs rumor fabius ad caelum laus fero familia unus subeo civitas onus veiens bellum in privo cura in privo arma verro si sum duo robur idem in urbs gens


praesidio in Ianiculo locato ipse in plano ripisque Tiberis castra posuit navibus undique accitis et ad custodiam, ne quid Romam frumenti subvehi sineret, et ut praedatum milites trans flumen per occasiones aliis atque aliis locis traiceret;

praesidium in janiculum loco ipse in planus ripa tiberis castrum pono navis undique accio et ad custodia ne quis roma frumentum subveho sino et ut praedor miles trans flumen per occasio alius atque alius locus traicio


tredecim novas naves Villius secum in Siciliam duxit; ceterae in Sicilia veteres refectae.

tredecim novo navo villius sui in sicilia duco ceterus in sicilia vetus reficio


tribunatu inito L. [cilius Icilius extemplo plebem rogavit, et plebs scivit, ne cui fraudi esset secessio ab decemviris facta.

tribunatus ineo l cilius icilius extemplo plebs rogo et plebs scio ne qui fraus sum secessio ab decemviri facio


Conlaudatus conlaudatus ab consule accepto praesidio vadit occultus per saltum nec prius ab hoste est visus, quam loco, quem petebat, adpropinquavit.

conlaudo conlaudo ab consul accipio praesidium vado occulo per saltus neque prior ab hostis sum video quam locus qui peto appropinquo


exemplum obstabat, quod ita comparatum more maiorum erat, ne quis, qui exercitum non deportasset, triumpharet, nisi perdomitam pacatamque provinciam tradidisset successori. medius tamen honos Manlio habitus, ut ovans urbem iniret.

exemplum obsto qui ita comparo mos magnus sum ne quis qui exercitus non deporto triumpho nisi perdomo pacatamque provincia trado successor medius tamen honor manlius habitus ut ovo urbs ineo


M. Pomponius viginti navibus reliquis mille et quingentos milites Romam deportaret; C. Aurelio Cottae urbana evenit.

m pomponius viginti navis reliquus mille et quingenti miles roma deporto que aurelius cotta urbanus evenio


qui aedificandi Romae pigritia, occupatis ibi vacuis tectis, Veios se contulerant. et primo fremitus fuit aspernantium imperium; dies deinde praestituta capitalisque poena, qui non remigrasset Romam, ex ferocibus universis singulos, metu suo quemque, oboedientes fecit. et Roma cum frequentia crescere,

qui aedifico roma pigritia occupo ibi vacuus tectum veii sui confero et primus fremo sum aspernor imperium dies deinde praestituo capitalis poena qui non remigro roma ex ferox universus singuli metus suus quisque oboedio facio et roma cum frequentia cresco


cum legati Romanorum a Gallis Senonibus interfecti essent, bello ob id Gallis indicto L. Caeciius praetor ab eis cum legionibus caesus est. cum a Tarentinis classic Romana, direpta esset duumviro, qui praeerat classi, occiso, legati ad eos a senatu, ut de his iniuriis quererentur, missi pulsati sunt. ob id bellum eis indictum est. Samnites defecerunt. adversus eos et Lucanos et Bruttios et Etruscos aliquot proeliis a conpluribus ducibus bene pugnatum est. Pyrrhus Epirotarum rex, ut auxilium Tarentinis ferret, in Italiam venit. cum in praesidium Reginorum legio Campana cum praefecto Decio Vibellio missa esset, occisis Reginis Regium occupavit.

cum legatus romanus ab gallus senones interfacio sum bellum ob is gallus indico l caeciius praetor ab is cum legio caedo sum cum ab tarentinus classic romanus direptor sum duumviro qui praesum classis occido legatus ad is ab senatus ut de hic iniuria queror mitto pulso sum ob is bellum is indico sum samnites deficio adverro is et lucani et bruttii et etrusci aliquot proelium ab conpluribus dux bene pugno sum pyrrhus epirotaris rex ut auxilium tarentinus fero in italia venio cum in praesidium reginus legio campanus cum praeficio decius vibellio mitto sum occido rego regius occupo


falcatae quoque quadrigae, quibus se perturbaturum hostium aciem Antiochus crediderat, in suos terrorem verterunt.

falcatus quoque quadrigae qui sui perturbo hostis acies antiochus credo in suus terror verto


tota deinde iam vincere acie Romanus et omisso certamine caedi capique Samnites, nisi qui Maleventum, cui nunc urbi Beneventum nomen est, perfugerunt. ad triginta milia caesa aut capta Samnitium proditum memoriae est.

totus deinde iam vinco acies romanus et omitto certamen caedo capio samnites nisi qui maleventum qui nunc urbs beneventum nomen sum perfugio ad triginta mille caedo aut capio samnites prodeo memoria sum


data quinqueremi e captivis atque Magone et quindecim fere senatoribus, qui simul cum eo capti erant, in navem inpositis nuntium victoriae Romam mittit.

do quinqueremis e captivus atque mago et quindecim fere senator qui simul cum is capio sum in navo inpono nuntius victoria roma mitto


invidiaeque magis triumphus quam gloriae fuit; quippe domi, non militiae partum eum actumque de cive, non de hoste fremebant; unum defuisse tantum superbiae, quod non M. Manlius ante currum sit ductus.

invidia magis triumphus quam gloria sum quippe domus non militia pario is ago de civis non de hostis fremo unus desum tantus superbia qui non m manlius ante currus sum duco


ear eam rem esse rati, quae maturata dilatave non ita magni momenti ad summam rem publicam esset;

ear is res sum reor qui maturo dilatave non ita magnus momentum ad summa res publicus sum


et tum forte sub idem tempus et venti vis omnis cecidit et hostes in conspectu fuere, ut ad componenda armamenta expediendumque remigem ac militer ad imminens certamen satis temporis esset.

et tum fors sub idem tempus et venio volo omnis cado et hostis in conspectus sum ut ad compono armamenta expedio remigo atque militer ad immineo certamen satis tempus sum


adeo enim apparatibus belli fuisse instructum, ipsis nulla parata re, ut omnia opportuna loca praeoccupari ante ab eo potuerint, quam exercitus in Graeciam traiceretur.

adeo enim apparatus bellum sum instruo ipse nullus paro res ut omnis opportunus locum praeoccuparis ante ab is possum quam exercitus in graecia traicio


de provinciis deinde consules rettulerunt; sortiri eos Aetoliam et Asiam placuit;

de provincia deinde consul refero sortior is aetolia et asia placeo


ii omnes, seu ante Scipionis seu tum praetoris iussu, traditi in custodiam Reginis sunt.

is omnis seu ante scipio seu tum praetor iussus trado in custodia rego sum


non videbo Ap. Claudium et Q. Fulvium victoria insolenti subnixos, neque vinctus per urbem Romanam triumphi spectaculum trahar, ut deinde in carcere expirem aut ad palum deligatus lacerato virgis tergo cervicem securi Romanae subiciam; nec dirui incendique patriam videbo,

non video ap claudius et q fulvius victoria insolens subnixus neque vincio per urbs romanus triumphus spectaculum traho ut deinde in carcer expirem aut ad pal deligo lacero virga tergum cervix securus romanus subicio neque diruo incendo patria video


quem autem ab Roma posse exciri? quem patrum aut plebis esse, qui aut se tanto periculo sciens offerat, aut cui ex iniuria insanientis exercitus causa recte committatur?

qui autem ab roma possum excio qui pater aut plebs sum qui aut sui tantus periculum scio offertor aut qui ex iniuria insanio exercitus causa rectus committo


prima excepta a circumstantibus tela; sustineri deinde vis nequit. consul mortifero vulnere ictus cadit, fusique circa omnes.

primus excipio ab circumsto telum sustineo deinde volo nequeo consul mortifero vulnus iacio cado fundo circa omnis


id tantam inter ipsos, qui paulo ante eos execrantes exsecrantes dedendos lacerandosque censuerant, miserationem fecit, ut suae quisque condicionis oblitus ab illa deformatione tantae maiestatis velut ab nefando spectaculo averteret oculos.

is tantus inter ipse qui paulus ante is execrantes exsecror dedo lacero censeo miseratio facio ut suus quisque condicio obliuiscor ab ille deformatio tantus maiestas velut ab nefandus spectaculum averto oculus


Loryma — portus adversus Rhodum est — pervenerunt. ibi in principiis sermo primo inter tribunos militum secretus oritur, deinde ad aures ipsius Aemilii pervenit, abduci classem ab Epheso, ab suo bello, ut ab tergo liber relictus hostis in tot propinquas sociorum urbes omnia impune conari posset.

loryma portus adverro rhodos sum pervenio ibi in principia sermo primus inter tribunus miles secerno orior deinde ad auris ipse aemilius pervenio abduco classis ab ephesus ab suus bellum ut ab tergum liber relinquo hostis in tot propinquo socius urbs omnis impunis conor possum


neque infitias imus Siciliam provinciam nostram esse et civitates, quae in parte Carthaginiensium fuerunt et uno animo cum illis adversus nos bellum gesserunt, stipendiarias nobis ac vectigales esse; quin contra hoc et vos et omnes gentes scire volumus, pro merito cuique erga nos fortunam esse.

neque infitior imus sicilia provincia noster sum et civitas qui in pars carthaginiensis sum et unus animus cum ille adverro nos bellum gero stipendiarius nos atque vectigal sum quin contra hic et tu et omnis gens scio volo pro mereo quisque erga nos fortuna sum


cum is diem de die differret, dum Hippocrates atque Himilco admoverent castra legionesque, haud dubius, si in arcem accepisset eos, deleri Romanum exercitum inclusum muris posse Marcellus,

cum is dies de dies differo dum hippocrates atque himilco admoveo castrum legio haud dubius si in arx accipio is deleo romanus exercitus includo murus possum marcellus


quo ubi est ventum, inter exercitus ducesque victoria recenti laetos gratulatio ingens facta imperatore tanto cum omni exercitu deleto et alteram pro haud dubia parem victoriam expectantes.

quo ubi sum venio inter exercitus duco victoria recens laetus gratulatio ingens facio imperator tantus cum omnis exercitus deleo et alter pro haud dubius par victoria exspecto


tenuit Aemilia lex violentos illos censores C. Furium et M. Geganium, qui, quid iste magistratus in re publica mali facere posset, indicarunt, cum ira finitae potestatis Mam. Aemilium, principem aetatis suae belli domique, aerarium fecerunt;

teneo aemilius lex violentus ille censor que furius et m geganium qui quis iste magistratus in res publicus malus facio possum indico cum ira finio potestas mam aemilius princeps aetas suus bellum domus aerarius facio


ceterum nomen tyranni et facta me premunt, quod servos ad libertatem voco, quod in agros inopem plebem deduco.

ceterum nomen tyrannus et facio ego premo qui servus ad libertas voco qui in ager inops plebs deduco


qui, postquam ab hostibus obsessas fauces vidit, omisso ad Aulidem itinere Delium convertit, ut inde in Euboeam transmissurus.

qui postquam ab hostis obsedeo fauces video omitto ad aulis iter delius converto ut inde in euboea transmitto


inde, ubi clamorem audisset, decurrere ad castra eorum. nocte profecti sunt, ne possent conspici.

inde ubi clamor audio decurro ad castrum is nox proficiscor sum ne possum conspicio


ne Campani quidem — adeo iniuriae Samnitium quam beneficii Romanorum memoria praesentior erat — his se armis abstinuere.

ne campanus quidem adeo iniuria samnites quam beneficium romanus memoria praesens sum hic sui arma abstineo


nec ullum superfuisset animal, ni consules receptui signum dedissent avidosque caedis milites e castris hostium imperio ac minis expulissent.

neque ullus supersum animal ni consul receptus signum do avidus caedes miles e castrum hostis imperium atque minae expello


creatique tribuni C. Licinius et L. Sextius promulgavere leges omnes adversus opes patriciorum et pro commodis plebis, unam de aere alieno, ut deducto eo de capite, quod usuris pernumeratum esset, id, quod superesset, triennio aequis pensionibus persolveretur; alteram de modo agrorum,

creo tribunus que licinius et l sestius promulgo lex omnis adverro ops patricius et pro commodus plebs unus de aer alienus ut deduco is de caput qui usura pernumero sum is qui supersum triennium aequus pensio persolvo alter de modo ager


rara arma paucique milites circa eos apparebant; hastatos sequentes procul anfractus viarum vallesque interiectae occulebant.

rarus arma paucus miles circa is appareo hastati sequor procul anfractus viaris vallo interjacio occulo


consules egregia victoria parta protinus inde ad Bovianum oppugnandum legiones ducunt; ibique hiberna egerunt,

consul egregius victoria pario protinus inde ad bovianum oppugno legio duco ibi hibernus egero


ubi coeptum opus est, patefacta repente porta impetum in munientis fecerunt Romani pellique se statio passa est, quae pro opere erat, ut successu cresceret audacia pluresque et longius pulsos persequerentur.

ubi coepio opus sum patefacio repens porto impetus in munientis facio romanus pello sui statio patior sum qui pro opus sum ut succedo cresco audacia multus et longus pello persequor


par navium numerus Q. Fulvio praetori urbano decretus ad suburbana litora tutanda.

par navis numerus q fulvius praetor urbanus decerno ad suburbanus litus tuto


praetores inde creati M. Valerius Laevinus iterum, Ap. Claudius Pulcher, Q. Fulvius Flaccus, Q. Mucius Scaevola.

praetor inde creo m valerius laevinus iterum ap claudus pulcher q fulvus flaccus q mucius scaevola


postea, cum in Hispania alia super aliam clades duobus egregiis ducibus amissis duos exercitus ex parte delesset, multa secunda in Italia Siciliaque gesta quassatam rem publicam excepisse;

postea cum in hispania alius super alius clades duo egregius dux amitto duo exercitus ex pars deleo multus secundus in italia sicilia gero quasso res publicus excipio


Campani, etsi fortuna praesens magnifice loqui prohibet, non urbis amplitudine, non agri ubertate ulli populo praeterquam vobis cedentes, haud parva, ut arbitror, accessio bonis rebus vestris in amicitiam venimus vestram. Aequis Volscisque,

campanus etsi fortuna praesens magnificus loquor prohibeo non urbs amplitudo non ager ubertas ullus populus praeterquam tu cedo haud parvus ut arbitror accessio bonus res vester in amicitia venio vester aequi volscisque


adeoque laetis inde animis profecti sunt, tamquam victoriam, non belli magnificum apparatum nuntiaturi Romam essent.

adeo laetus inde animus proficiscor sum tamquam victoria non bellum magnificus appario nuntio roma sum


ceterum consuli non deerat cum Gallis belli materia. mare pacatum erat devicto Antiocho, cogitantique Fabio, cui rei potissimum insisteret, ne otiosam provinciam habuisse videri posset, optimum visum est in Cretam insulam traicere.

ceterum consul non desum cum gallus bellum materia mare pacatum sum devinco antiochus cogito fabius qui res potis insisto ne otiosus provincia habeo video possum bonus video sum in creta insula traicio


sed cum aut verbis castigandus aut armis sit, qui foedus rumpit, sicut bellum adversus te alii quam mihi mandatum malim, ita orationis acerbitatem adversus hospitem, utcumque est, subibo, sicut medici, cum salutis causa tristiora remedia adhibent.

sed cum aut verbum castigo aut arma sum qui foedus rumpo sicut bellum adverro tu alius quam ego mando malo ita oratio acerbitas adverro hospes utcumque sum subeo sicut medicus cum salus causa tristis remedio adhibeo


qui ut in provinciam venit plenam tumultus, trepido exercitu accepto praetorem multis probris increpitum provincia decedere atque abire Romam iussit.

qui ut in provincia venio plenus tumultus trepido exercitus accipio praetor multus probrum increpo provincia decedo atque abeo roma iubeo


si signa eius, si castra conspecta a Tarento sint, baud haud ullam intercessuram woram, quin urbs in potestatem eius tradatur: in potestate iuniorum plebem, in manu plebis rem Tarentinam esse.

si signum is si castrum conspicio ab tarentus sum baud haud ullus intercedo woram quin urbs in potestas is trado in potestas iuniorum plebs in manus plebs res tarentinus sum


ita ut non praeda tantum sed armati quoque in periculo fuerint. maior tamen tumultus quam pugna fuit, et praemissa praeda incolumes legiones in loca culta evasere.

ita ut non praeda tantus sed armatus quoque in periculum sum magnus tamen tumultus quam pugno sum et praemitto praeda incolumis legio in locum colo evado


quod triginta iam coniurasse populos concitante Octavio Mamilio satis constabat.

qui triginta iam coniuro populus concito octavius mamilius satis consto


dictator coronam auream libram pondo ex publica pecunia populi iussu in Capitolio Iovi donum posuit.

dictator corona aureus libra pondo ex publicus pecunia populus iussus in capitolium iuppiter donum pono


et ne omnia generatim sacra omnesque percenseam deos, in Iovis epulo num alibi quam in Capitolio pulvinar suscipi potest?

et ne omnis generatim sacer omnes percenseo deus in iuppiter epulum num alibi quam in capitolium pulvinar suscipio possum


adeoque ad ultimum laboris ac periculi ventum est, ut equites Romani omissis equis ad primos ordines peditum per arma, per corpora evaserint. ea velut nova inter fessos exorta acies turbavit signa Etruscorum;

adeo ad ulter labor atque periculum venio sum ut eques romanus omitto equus ad primus ordo pedes per arma per corpus evado is velut novo inter fatisco exorior acies turbo signum etruscus


an, ut ab Iaso et Bargyliis praesidia Philippi deducantur, curae erit nobis; Argos et Lacedaemonem, duas clarissimas urbes, lumina quondam Graeciae, sub pedibus tuis relinquemus, quae titulum nobis liberatae Graeciae servientes deforment?

an ut ab iassus et bargyliae praesidium philippus deduco cura sum nos argi et lacedaemon duo clarus urbs lumen quondam graecia sub pes tuus relinquo qui titulis nos libero graecia servio deformo


summam rem complectar. quibus igitur rebus amicitia violatur? nempe his maxime duabus, si socios meos pro hostibus habeas, si cum hostibus te coniungas.

summa res complector qui igitur res amicitia violo nempe hic magnus duo si socius meus pro hostis habeo si cum hostis tu conjungo


atque haec tamen caedes ab impetu hostium iratorum ac tum maxime dimicantium iure belli in armatos repugnantesque edebatur;

atque hic tamen caedes ab impetus hostis irator atque tum magnus dimico ius bellum in armatus repugno edo


Galli postquam utroque vim facere conati pellebantur, qua patere visum maxime iter, perrumpunt trepidique in vicos passim suos diffugiunt. Hannibal ceteris copiis per otium traiectis spernens iam Gallicos tumultus castra locat.

gallus postquam uterque vis facio conor pello qui pateo video magnus iter perrumpo trepidus in vicus passim suus diffugio hannibal ceterus copia per otium transjacio sperno iam gallicus tumultus castrum loco


ad Celtiberos in colloquium tribunos militum ire consul atque iis trium condicionum electionem ferre iubet,

ad celtiberi in colloquium tribunus miles eo consul atque is tres condicio electio fero iubeo


lectis rerum summis cum animadvertisset pleraque dissolvendarum religionum esse, L. Petilio dixit sese libros eos in ignem coniecturum esse; priusquam id faceret, se ei permittere, uti, si quod seu ius seu auxilium se habere ad eos libros repetendos existimaret, experiretur: id integra sua gratia eum facturum.

lectus res summus cum animadverto plerusque dissolvendaris religio sum l petilius dico sui liber is in ignis conicio sum priusquam is facio sui is permitto uti si qui seu ius seu auxilium sui habeo ad is liber repeto existimo experior is integer suus gratia is facio


ita dimissi ab Roma Carthaginienses cum in Africam venissent ad Scipionem, quibus ante dictum est legibus pacem fecerunt.

ita dimitto ab roma carthaginiensis cum in africa venio ad scipio qui ante dico sum lex pax facio


Aetolos ultro sibi bellum indixisse, cum Demetriadem, sociorum urbem,

aetoli ultro sui bellum indico cum demetrias socius urbs


deficerent, simul sperans leniorem in navigatione quam in via iactationem vulneris fore et curationi omnia commodiora, impositis copiis in naves profectus, vixdum superata Sardinia ex vulnere moritur. naves quoque aliquot Poenorum disiectae in alto a classe Romana, quae circa Sardiniam erat, capiuntur.

deficio simul spero lenis in navigatio quam in via iactatio vulnus sum et curatio omnis commodus impono copia in navo proficiscor vixdum supero sardinia ex vulnus morior navo quoque aliquot poenus disjacio in altus ab classis romanus qui circa sardinia sum capio


sed maria traiciat, ne quod toto orbe terrarum iniustum imperium sit, ubique ius, fas, lex potentissima sint.

sed mare traicio ne qui totus orbis terra iniustus imperium sum ubique ius fas lex potens sum


ea tune tunc invisitato atque inaudito hoste ab Oceano terrarumque ultimis oris bellum ciente nihil extraordinarii imperii aut auxilii quaesivit.

is tu tunc invisitato atque inaudio hostis ab oceanus terra ulter ora bellum cieo nihil extraordinarius imperium aut auxilium quaero


quod ubi est Capuam nuntiatum, evicit miseratio iusta sociorum superbiam ingenitam Campanis.

qui ubi sum capua nuntio evinco miseratio iustus socius superbia ingenitus campanus


eaque res Tusculanis, veteribus sociis, novis civibus, opem orantibus verecundia maxime non patres modo sed etiam plebem movit.

is res tusculanus vetus socius novus civis ops oro verecundia magnus non pater modo sed etiam plebs moveo


ob haec decreta maestiores aliquanto quam Romam venerant, Campanos dimiserunt. nec iam Q. Fulvii saevitiam in sese, sed iniquitatem deum atque execrabilem fortunam suam incusabant.

ob hic decretum maestus aliquantus quam roma venio campani dimitto neque iam q fulvius saevitia in sui sed iniquitas deus atque execrabilis fortuna suus incuso


praesenti vultus demittere, tacite praetereuntem execrari, ut invictus ille odio plebeio animus interdum moveretur.

praesens vultus demitto taceo praetereo exsecror ut invictus ille odium plebeius animus interdum moveo


fuga tamen effusa iaculatorum maxume fruit, quos primos Numidae invaserunt; alius confertus equitatus consulem in medium acceptum non armis modo sed etiam corporibus suis protegens in castra nusquam trepide neque effuse cedendo reduxit.

fuga tamen effundo iaculator magnus sum qui primus numida invado alius confercio equito consul in medius accipio non arma modo sed etiam corpus suus protego in castrum nusquam trepidus neque effuse cedo reduco


reductis in curiam legatis tum consul “non adeo maiestatis” inquit “populi Romani imperiique huius oblitus sum, patres conscripti, ut, si de meo crimine ambigeretur, consul dicturus causam accusantibus Graecis fuerim.

reduco in curia legatus tum consul non adeo maiestas inquam populus romanus imperium hic obliuiscor sum pater conscribo ut si de meus crimen ambago consul dico causa accuso graecum sum


quam diu pro Gereoni, castelli Apuliae inopis, tanquam pro Carthaginis moenibus sedet! sedet? sed ne adversus te quidem de me gloriabor: Servilius atque Atilius,

quam diu pro gereoni castellum appulia inops tamquam pro carthago moenia sedeo sedeo sed ne adverro tu quidem de ego glorior servilis atque atilius


ita primis repulsis Maharbal cum maiore robore virorum missus nec ipse eruptionem cohortium sustinuit.

ita primus repello maharbal cum magnus robur vir mitto neque ipse eruptio cohors sustineo


tum quoque baud haud magno aedium spatio inter medios tot armatos aliquotiens integro corpore evaserunt tenentibusque, cum tot ac tam validae eluctandae manus essent, sese eripuerunt.

tum quoque baud haud magnus aedes spatium inter medius tot armatus aliquoties integer corpus evado teneo cum tot atque tam validus eluctor manus sum sui eripio


evidentissimum id fuit, quod, quacumque equo invectus est, ibi baud haud secus quam pestifero sidere icti pavebant; ubi vero corruit obrutus telis, inde iam haud dubie consternatae cohortes Latinorum fugam ac vastitatem late fecerunt.

evidentissimum is sum qui quicumque equus inveho sum ibi baud haud secus quam pestifer sidus icti paveo ubi verus corruo obruo telum inde iam haud dubius consterno cohors latinum fuga atque vastitas latus facio


Perseus, cum ab conloquio Romanorum in Macedoniam recepisset sese, legatos Romam de incohatis cum Marcio condicionibus pacis misit; et Byzantium et Rhodum et legatis ferendas dedit.

perseus cum ab colloquium romanus in macedonia recipio sui legatus roma de incoho cum marcius condicio pax mitto et byzantium et rhodos et legatus fero do


Complura prodigia ex diversis regionibus nuntiata referuntur, inter quae in Macedonia in puppe longae navis lauream esse natam. T. Quintius Flamininus consul adversus Philippum feliciter pugnavit in faucibus Epiri fugatumque coegit in regnum reverti. ipse Thessaliam, quae est vicina Macedoniae, sociis Aetolis et Athamanibus vexavit, L. Quintius Flamininus, frater consulis, navali proelio Attalo rege et Rhodiis adiuvantibus Euboeam et maritimam oram. Achaei in amicitiam recepti sunt. praetorum numerus ampliatus est, ut seni crearentur. coniuratio servorum facta de solvendis Carthaginiensium obsidibus oppressa est; duo milia quingenti necati. Cornelius Cethegus consul Gallos Insubres proelio fudit. cum Lacedaemoniis et tyranno eorum Nabide amicitia iuncta est. praeterea expugnationes urbium in Macedonia referuntur.

complures prodigium ex diverto regio nuntio refero inter qui in macedonius in puppis longus navus laurea sum nata t quintus flamininus consul adverro philippus feliciter pugno in fauces epirus fugo cogo in regnum revorto ipse thessalia qui sum vicinum macedonia socius aetolus et athamanes vexo l quintus flamininus frater consul naval proelium attalus rex et rhodius adjuvo euboea et maritimus ora achaeus in amicitia recipio sum praetor numerus amplio sum ut senex creo coniuratio servus facio de solvo carthaginiensis obsidibus opprimo sum duo mille quingenti neco cornelius cethegus consul galli insuber proelium fundo cum lacedaemonius et tyrannus is nabide amicitia iungo sum praeterea expugnatio urbs in macedonius refero


cum is Casilini eo die mansurum eum dixisset, tum demum cognitus est error, et Casinum longe inde alia regione esse;

cum is casilinus is dies mando is dico tum demum cognosco sum error et casinus longus inde alius regio sum


fastidire. metu enim videlicet compulsi et deprensi in aliena terra, quia sub umbra vestri auxilii latere volunt, in societatem vestram confugiunt, ut portibus vestris recipiantur, ut commeatibus utantur!

fastidio metus enim videlicet compello et deprendo in alienus terra quia sub umbra vester auxilium lateo volo in societas vester confugio ut portus vester recipio ut commeatus utor


sed loca difficilia hosti quaesita ipsos tum sua fraude inpediebant. itaque ergo perpaucis effugium patuit; caesa ad viginti milia hominum victorque Romanus ad oblatam ab hoste praedam pecorum discurrit.

sed locum difficilis hostis quaero ipse tum suus fraus inpediebant itaque ergo perpaucus effugius pateo caedo ad viginti mille homo victor romanus ad offertor ab hostis praeda pecus discurro


Laelius victor Carteiam revectus auditis, quae acta Gadibus erant,

laelius victor carteia reveho audio qui ago gades sum


tum demum hostes excitati sunt iam et imbre conquiescente et propinqua luce.

tum demum hostis excitas sum iam et imber conquiesco et propinquus lux


ut pauca sua verba audiret centuriamque, quae tulisset suffragium, revocari iuberet.

ut paucus suus verbum audio centuria qui fero suffragium revocaris iubeo


cum de industria omnia, ne quid per plebeium consulem ageretur, proferrentur, silentium omnium rerum ac iustitio simile otium fuit,

cum de industria omnis ne quis per plebeius consul ago profero silentium omnis res atque justitium similis otium sum


hominum eo tumultu nocturno caesa plus duo milia cum ipso duce Mario Alfio, capta * et signa militaria quattuor et triginta.

homo is tumultus nocturnus caedo multus duo mille cum ipse dux marius alfius capio et signum militaris quattuor et triginta


Fabio Ambusto, L. Valerio Potito tribunis militum consulari potestate Veiens bellum motum ob superbum responsum Veientis senatus, qui legatis repetentibus res,

fabius amburo l valerius potitus tribunus miles consularis potestas veiens bellum motus ob superbus responsum veiens senatus qui legatus repeto res


Hispanum neminem in urbem recipiebant; ne ipsi quidem temere urbe excedebant. ad mare patebat omnibus exitus.

hispanus nemo in urbs recipio ne ipse quidem temere urbs excedo ad mare pateo omnis exitus


sub adventum Romani exercitus seu ad metum virium seu ad spem veniae cum dedidissent sese, ad ea recipienda oppida, quae Athamanes occupaverant, uno agmine ierunt.

sub advenio romanus exercitus seu ad metus vis seu ad spes venia cum dedo sui ad is recipio oppidum qui athamanes occupo unus agmen eo


consul circa Thyatiram esse regem ratus, continuis itineribus quinto die ad Hyrcanum campum descendit.

consul circa thyatira sum rex reor continuus iter quintus dies ad hyrcanus campus descendo


grata ea patribus admonitio fuit, iussisque referre consulibus decreverunt, ut tribus pensionibus ea pecunia solveretur; primam praesentem ii, qui tum essent, duas tertii et quinti consules numerarent.

gratus is pater admonitio sum jubeo refero consul decerno ut tres pensio is pecunia solvo primus praesens is qui tum sum duo tertius et quintus consul numero


iudiciis a Q. Terentio praetore perfectis,

iudicium ab q terentius praetor perficio


et tabernis apertis proposita omnia in medio vidit intentosque opifices suo quemque operi et ludos litterarum strepere discentium vocibus ac repletas semitas inter vulgus aliud puerorum et mulierum huc atque illuc euntium, qua quemque suorum usuum causae ferrent, nihil usquam non pavidis modo sed ne mirantibus quidem simile,

et taberna apertus propono omnis in medium video intendo opifex suus quisque operio et ludus litteraris strepere disco vox atque repletas semita inter vulgus alius puer et mulier huc atque illic eo qui quisque suus usus causa fero nihil usquam non pavidus modo sed ne miror quidem similis


reliquerat Ephesum Polyxenidas audita pugna, et classi usque ad Patara Lyciae pervectus, metu stationis Rhodiarum navium, quae ad Megisten erant, in terram egressus cum paucis itinere pedestri Syriam petit.

relinquo ephesus polyxenidas audio pugno et classis usque ad patara lycia perveho metus statio rhodiaris navis qui ad megiste sum in terra egredior cum paucus iter pedestri syria peto


Romae cum desiderio viri tur tum incommoditate temporis tristis nuntius fuit; patres ab iubendo dictatore consulis subrogandi comitia ex sententia principum habita deterruerunt.

roma cum desiderium vir tur tum incommoditas tempus tristis nuntius sum pater ab jubeo dictator consul subrogo comitium ex sententia princeps habeo deterreo


tribuni plebis appellati ab L. Scipione ita decreverunt: si morbi causa excusaretur, sibi placere accipi ear eam causam diemque a collegis prodici.

tribunus plebs appello ab l scipio ita decerno si morbus causa excuso sui placeo accipio ear is causa dies ab collega prodico


in id tempus igitur, quo vinci solebat hostis, quam integerrumas integerrimas vires militi servabat.

in is tempus igitur quo vinco soleo hostis quam integerrumas integer vireo miles servo


ceterum fugientibus maior pestis, intermixtis quadrigis elephantisque et camelis, erat sua ipsorum turba, cum solutis ordinibus velut caeci super alios alii ruerent et incursu beluarum obtererentur.

ceterum fugio magnus pestis intermisceo quadrigae elephantus et camelis sum suus ipse turba cum soluo ordo velut caecus super alius alius ruo et incursus beluaris obtero


qua fugatus a M. Valerio Samnitium exercitus, omni robore iuventutis domo accito, certamine ultimo fortunam experiri statuit.

qui fugo ab m valerius samnites exercitus omnis robur iuventus domus accio certamen ultimo fortuna experior statuo


omisso Romano bello Porsinna, ne frustra in ea loca exercitus adductus videretur, cum parte copiarum filium Arruntem Ariciam oppugnatum mittit.

omitto romanus bellum porsinna ne frustra in is locum exercitus adduco video cum pars copia filius arruntem aricia oppugno mitto


neque alter tribunus rei defuit, sed missus a collega restituente peditum aciem ad equites, non castigando, ad quam rem leviorem auctorem eum culpae societas fecerat, sed ab imperio totus ad preces versus orare singulos universosque, ut se reum fortunae eius diei crimine eximerent:

neque alter tribunus res desum sed mitto ab collega restituo pedes acies ad eques non castigo ad quam res levis auctor is culpa societas facio sed ab imperium totus ad prex verro oro singuli universi ut sui reus fortuna is dies crimen eximo


omnia sepulcra monumentaque diruta esse in finibus suis, omnium nudatos manes, nullius ossa terra tegi.

omnis sepulcrum monumentum diruo sum in finis suus omnis nudo manes nullus os terra tego


et dum pro se quisque deos tandem esse et non neglegere humana fremunt, et superbiae crudelitatique etsi seras, non leves tamen venire poenas:

et dum pro sui quisque deus tandem sum et non neglego humanus fremo et superbia crudelitas etsi serus non levo tamen venio poena


Dymaei ac Megalopolitani et quidam Argivorum, priusquam decretum fieret, consurrexerunt ac reliquerunt concilium neque mirante ullo nec improbante.

dymaeus atque megalopolitani et quidam argivus priusquam decretum fio consurgo atque relinquo concilium neque miro ullus neque improbo


iamque omissa cunctando victoria erat, cum consul vulnere alligato revectus ad prima signa “quid stas, miles?” inquit; “non cum Latino Sabinoque hoste res est, quem victum armis socium ex hoste facias;

iam omitto cuncto victoria sum cum consul vulnus alligo reveho ad primus signum quis sto miles inquam non cum latinum sabinum hostis res sum qui vinco arma socius ex hostis facio


obsides quadraginta arbitratu consulis Romanis dato ne minores duodecim annorum neu maiores quadraginta,

obses quadraginta arbitratus consul romanus do ne paruus duodecim annus neu magnus quadraginta


quos ut averteret, Hannonem Bomilcaris filium vigilia prima noctis cum parte copiarum,

qui ut averto hanno bomilcaris filius vigil primus nox cum pars copia


censorum inde comitia sunt habita. creati censores Sex. Aelius Paetus et C. Cornelius Cethegus. principem senatus P. Scipionem consulem, quem et priores censores legerant, legerunt. tris omnino senatores, neminem curuli honore usum, praeterierunt.

censor inde comitium sum habeo creo censor sex aelius paetus et que cornelius cethegus princeps senatus p scipio consul qui et prior censor lego lego tres omnino senator nemo curulis honor usus praetereo


inde magna parte militum navibus missa ipse per laetam pace non minus quam victoria Italiam, effusis non urbibus modo ad habendos honores, sed agrestium etiam turba obsidente vias, Romam pervenit triumphoque omnium clarissimo urbem est invectus.

inde magnus pars miles navis mitto ipse per laetus pax non paruus quam victoria italia effundo non urbs modo ad habeo honor sed agrestis etiam turba obsido via roma pervenio triumpho omnis clarus urbs sum inveho


Galli, et maxime globus circumstans consulis corpus, velut alienata mente vana in cassum iactare tela; torpere quidam et nec pugnae meminisse nec fugae.

gallus et magnus globus circumsto consul corpus velut alieno mens vanus in cassus iactaris telum torpeo quidam et neque pugna memini neque fuga


quid enim futurum fuit, si illa pastorum convenarumque plebs, transfuga ex suis populis, sub tutela inviolati templi aut libertatem aut certe inpunitatem adepta, soluta regio metu, agitari coepta esset tribuniciis procellis et in aliena urbe cum patribus serere certamina,

quis enim sum sum si ille pastor convenarumque plebs transfuga ex suus populus sub tutela inviolo templum aut libertas aut certus impunitas adipiscor solvo regius metus agitaris coepio sum tribunicius procella et in alienus urbs cum pater sero certamen


prior Claudius causam dixit; et cum ex duodecim centuriis equitum octo censorem condemnassent multaeque aliae primae classis, extemplo principes civitatis in conspectu populi anulis aureis positis vestem mutarunt, ut supplices plebem circumirent.

prior claudus causa dico et cum ex duodecim centuria eques octo censor condemno multa alius primus classis extemplo princeps civitas in conspectus populus anulus aureus pono vestis muto ut supplex plebs circumeo


caesa ad duodecim milia; exuti prope omnes armis domos passim palantes per agros diffugere. nec obsesses alia ulla res quam iniqua oppugnantibus hiems tutabatur.

caedo ad duodecim mille exuo prope omnis arma domus passim palo per ager diffugio neque obsesses alius ullus res quam iniquus oppugno hiems tuto


Eumeni vero conspiratio adversus eum favorem maiorem apud Romanos fecit. ita omnes ei honores habiti donaque quam amplissima data cum sella curuli atque eburneo scipione.

eumenes verus conspiratio adverro is favor magnus apud romanus facio ita omnis is honor habeo dono quam amplus do cum sella curulis atque eburneo scipio


quanta prudentia rei bellicae in C. Sempronio esset, non militis de imperatore existimationem esse, sed populi Romani fuisse, cum eum comitiis consulem legeret.

quantus prudentia res bellicus in que sempronius sum non miles de imperator existimatio sum sed populus romanus sum cum is comitium consul lego


qui per tam iniquum locum stantibus integris ordinibus elephantisque ante signal signa locatis numquam evasissent.

qui per tam iniquus locus sto integer ordo elephantus ante signal signum loco numquam evado


eodem anno Antiochus rex, cum hibernasset Ephesi, omnes Asiae civitates in antiquam imperil imperii formulam redigere est conatus.

idem annus antiochus rex cum hiberno ephesus omnis asia civitas in antiquus imperil imperium formula redigo sum conor


nobis adeo propria sunt auspicia, ut non solum, quos populus creat patricios magistratus, non aliter quam auspicato creet, sed nos quoque ipsi sine suffragio populi auspicato interregem prodamus et privati auspicia habeamus, quae isti ne in magistratibus quidem habent.

nos adeo proprius sum auspicium ut non solus qui populus creo patricius magistratus non aliter quam auspico creo sed nos quoque ipse sine suffragium populus auspico interregem prodo et privo auspicium habeo qui iste ne in magistratus quidem habeo


ad quam inlecebram cum moveretur nemo ab Romana statione, pastorum unus progressus sub ipsas munitiones inclamat alios cunctanter ab ruinis vici pecus propellentes, quid cessarent, cum per media castra Romana tuto agere possent.

ad quam illecebra cum moveo nemo ab romanus statio pastor unus progredior sub ipse munitio inclamo alius cunctanter ab ruina vinco pecus propello quis cesso cum per medius castrum romanus tueor ago possum


nam si verborum disceptationis res esset, quid foedus Hasdrubalis cum Lutatii priore foedere, quod mutatum est, conparandum erat, cum in Lutatii foedere diserte additum esset,

nam si verbum disceptatio res sum quis foedus hasdrubal cum lutatius prior foedus qui muto sum conparo sum cum in lutatius foedus dissero addo sum


incerto regi inter spem metumque legati a Pharsalo, qui ad dedendam urbem suam forte venerant, animos auxerunt.

incertum rex inter spes metus legatus ab pharsalos qui ad dedo urbs suus fors venio animus augeo


cum in hoc statu ad Capuam res essent, Hannibalem diversum Tarentinae arcis potiundae Capuaeque retinendae trahebant curae.

cum in hic status ad capua res sum hannibal diverto tarentinus arx potio capua retineo traho cura


excessisse. Aetolos nisi inermes de pace agentes non auditurum se;

excedo aetoli nisi inermis de pax ago non audio sui


qui rerum divinarum foedera, humanarum fidem socialem sanctissimam habeatis; cum me ipse respexi, eum me esse spero, cui et publice, sicut ceteris Lacedaemoniis, vobiscum vetustissimum foedus sit et meo nomine privatim amicitia ac societas, nuper Philippi tello bello renovata.

qui res divinaris foedero humanus fides social sancio habeo cum ego ipse respicio is ego sum spero qui et publicus sicut ceterus lacedaemonius tu vetustus foedus sum et meus nomen privatim amicitia atque societas nuper philippus tello bellum renovo


itaque cum renuntiatum a mercatoribus esset negata Veientibus auxilia iussosque suo consilio bellum initum suis viribus exequi nec adversarum rerum quaerere socios, cum quibus spem integram communicare noluerint,

itaque cum renuntio ab mercator sum nego veiens auxilium jubeo suus consilium bellum ineo suus vis exequio neque adversaris res quaero socius cum qui spes integer communicaris nolo


et in aerarium escendisset, inter nomina eorum, quos aerarios relinquebat, dedit conlegae nomen.

et in aerarius escendo inter nomen is qui aerarius relinquo do collega nomen


qui omissis, quae in Hellesponto agebat, cum rostratis navibus, quantum accelerare poterat, Ephesum redit et consilium extetplo extemplo habuit, faciendumne periculum navalis certaminis foret.

qui omitto qui in hellespontus ago cum rostratus navis quantus acceleraris possum ephesus redeo et consilium extetplo extemplo habeo facio periculum naval certamen sum


Pisistratus spretis indicibus Thebis mansit. servus erat Zeuxippi, totius internuntius et minister rei, quem indicem Pisistratus timens eo ipso timore ad indicium protraxit. litteras ad Zeuxippum mittit, ut servum conscium tolleret:

pisistratus sperno indicibus thebae maneo servus sum zeuxippi totus internuntius et minister res qui index pisistratus timeo is ipse timor ad indicium protraho littera ad zeuxippum mitto ut servus conscius tollo


auditis legatis extemplo profectus Quinctius a Megalopoli ad Diophanen praetorem Achaeorum misit, qui extemplo reducere eum a Messene exercitum et venire ad se iuberet.

audio legatus extemplo proficiscor quintius ab megalopolis ad diophanes praetor achaeus mitto qui extemplo reduco is ab meto exercitus et venio ad sui iubeo


deinde, si qua ipsum teneret res, ut pecuniam et auxilia mitteret; id cum ad dignitatem eius fidemque pertinere, non prodi socios, tum etiam ad incolumitatem regni, ne sineret Romanos vacuos omni cura,

deinde si qui ipse teneo res ut pecunia et auxilium mitto is cum ad dignitas is fides pertineo non prodo socius tum etiam ad incolumitas regnum ne sino romanus vacuus omnis cura


neque de veneficiis ante eam diem Romae quaesitum est.

neque de veneficium ante is dies roma quaero sum


profectus in Galliam circa Macros campos ad montis Siciminam et Papinum stativa habuit; deinde circa eadem loca cum sociis nominis Latini hibernabat;

proficiscor in gallia circa macros campus ad mons sicimina et papinus stativus habeo deinde circa idem locum cum socius nomen latinum hiberno


cum tamen necessarii Claudi obtinuerunt, ut relicto Venusiae legato Marcellus Romam veniret ad purganda ea, quae inimici obicerent, nec de imperio eius abrogando absente ipso ageretur.

cum tamen necessarius claudius obtineo ut relinquo venusiae legatus marcellus roma venio ad purgo is qui inimicus obicio neque de imperium is abrogo absum ipse ago


accessit ad ear eam cladem et vastatio Romani agri, quam Privernates, Veliterni deinde, incursione repentina fecerunt.

accedo ad ear is clades et vastatio romanus ager quam privernates veliternus deinde incursio repentinus facio


nam et castra consulis oppugnata aegre sunt defensa, et non ita multo post per saltum angustum cum duceretur agmen Romanunl, Romanum,

nam et castrum consul oppugno aeger sum defendo et non ita multus post per saltus angustus cum duco agmen romanunl romanus


Q. Statorio nomen fuit, qui ad regem remansit. cum duobus Romanis rex Numidas legatos in Hispaniam misit ad accipiendam fidem ab imperatoribus Romanis.

q statorius nomen sum qui ad rex remaneo cum duo romanus rex numida legatus in hispania mitto ad accipio fides ab imperator romanus


enimvero illud se tacere suam conscientiam non pati, quod ex ea tantum praeda, quae rerum moventium sit, decuma designetur; urbis atque agri capti, quae et ipsa voto contineantur, mentionem nullam fieri.

enimvero ille sui taceo suus conscientia non patior qui ex is tantus praeda qui res moveo sum decimus designo urbs atque ager capio qui et ipse veto contineo mentio nullus fio


legatos sese Cn. Manlio datos pacis cum Antiocho faciendae causa foederisque legum, quae cum L. Scipione inchoatae fuissent, perficiendarum.

legatus sui cn manlius do pax cum antiochus facio causa foedo lex qui cum l scipio incoho sum perficiendaris


coronati ad omnia pulvinaria supplicaverunt, edictumque est, ut omnes, qui ex una familia essent, supplicarent pariter. item ex auctoritate senatus consules edixerunt, ne quis, quo die terrae motu nuntiato feriae indictae essent, eo die alium terrae motum nuntiaret.

corono ad omnis pulvinaris supplico edico sum ut omnis qui ex unus familia sum supplico pariter item ex auctoritas senatus consul edico ne quis quo dies terra motus nuntio feriae indico sum is dies alius terra motus nuntio


nec fere quisquam in ipso certamine, pauci in turba fugae extremae, cum in castra ruerent, caesi; primisque tenebris Privernum inde petitum agmine trepido, ut muris potius quam vallo sese tutarentur. a Priverno Plautius alter consul pervastatis passim agris praedaque abacta in agrum Fundanum exercitum inducit. Ingredienti ingredienti fines senatus Fundanorum occurrit;

neque fere quisquam in ipse certamen paucus in turba fuga exter cum in castrum ruo caedo primus tenebrae privernus inde peto agmen trepido ut murus potis quam vallo sui tuto ab privernus plautus alter consul pervastas passim ager praeda abigo in ager fundanus exercitus induco ingredior ingredior finis senatus fundanus occurro


eos tamen ex superiore loco magno cum tumultu decurrentes acie in foro instructa iusto proelio aliquamdiu Leucadii sustinuerunt.

is tamen ex superus locus magnus cum tumultus decurro acies in forum instruo justus proelium aliquamdiu leucadius sustineo


profectus nocte flexit in Picenum. et consul quidem quantis maximis itineribus poterat ad conlegam ducebat relicto Q. Catio legato, qui castris praeesset.

proficiscor nox flecto in picenus et consul quidem quantus magnus iter possum ad collega duco relinquo q catius legatus qui castrum praesum


possessores et magna pars patrum, tribuniciis se iactare actionibus principem civitatis et largiendo de alieno popularem fieri querentes, totius invidiam rei a tribunis in consulem averterant. atrox certamen aderat,

possessor et magnus pars pater tribunicius sui iactaris actio princeps civitas et largior de alienus popularis fio queror totus invidia res ab tribunus in consul averto atrox certamen adsum


“novem” inquit “annorum a vobis profectus post sextum et tricesimum annum redii. militares artes, quas me a puero fortuna nunc privata nunc publica docuit, probe videor scire;

novo inquam annus ab tu proficiscor post sextus et tricesimum annus redeo militaris ars qui ego ab puer fortuna nunc privo nunc publicus doceo probus video scio


ut et uno ictu transfixum per latus occiderit Maamilium Mamilium et ipse inter spoliandum corpus hostis veruto percussus, cum victor in castra esset relatus, inter primam curationem exspiraverit.

ut et unus ictus transfigo per latus occido maamilium mamilius et ipse inter spolio corpus hostis verutus percutio cum victor in castrum sum refero inter primus curatio exspiraverit


inde in Faliscum agrum copiis reductis cum inpedimenta Faleriis cum modico praesidio reliquisset, expedito agmine ad depopulandos hostium fines incedit.

inde in faliscus ager copia reduco cum impedimentum falerii cum modicus praesidium relinquo expedio agmen ad depopulor hostis finis incedo


Romanorum cecidisse in Hernico agro quinque milia octingentos, ex praedatoribus Aequorum, qui populabundi in finibus Romanis vagabantur, ab A. Postumio consule duo milia et quadringentos caesos; ceteram multitudinem praedam agentem, quae inciderit in Quinctium, nequaquam pari defunctam esse caede; interfecta inde quattuor milia et exequendo subtiliter numerum ducentos ait et triginta. ut Romam reditum est, iustitium remissum est.

romanus cado in hernicus ager quinque mille octingenti ex praedator aequi qui populabundus in finis romanus vago ab ab postumius consul duo mille et quadringenti caedo ceter multitudo praeda ago qui incido in quintius nequaquam par defungor sum caedes interfacio inde quattuor mille et exequendo subtilis numerus ducenti aio et triginta ut roma redeo sum justitium remitto sum


lacrimantem inde iuvenem cernens medium conplectitur atque osculo haerens non ante precibus abstitit, quam pervicit, ut gladium poneret fidemque daret nihil facturum tale. tum iuvenis

lacrimo inde juvenis cerno medius conplecto atque osculo haereo non ante prex absisto quam pervinco ut gladius pono fides do nihil facio talis tum juvenis


inde rursus sollicitari seditione militari ac discordia consulum Romana castra, cum Paulus Semproniique et Flamini temeritatem Varroni, Varro Paulo speciosum timidis ac segnibus ducibus exemplunm exemplum Fabium obiceret,

inde rursus sollicito seditio militaris atque discordia consul romanus castrum cum paulus semproniique et flaminius temeritas varro varro paulus speciosus timidus atque segnis dux exemplunm exemplum fabius obicio


ipse, ut est humanus animus insatiabilis eo, quod fortuna spondet, ad altiora et non concessa tendere et, quoniam consulatus quoque eripiendus invitis patribus esset, de regno agitare: id unum dignum tanto apparatu consiliorum et certamine, quod ingens exsudandum esset, praemium fore.

ipse ut sum humanus animus insatiabilis is qui fortuna spondeo ad alo et non concedo tendo et quoniam consulatus quoque eripio invitus pater sum de regnum agito is unus dignus tantus apparatus consilium et certamen qui ingens exsudo sum praemium sum


hoc tantum licentiae Etruscis non metu magis quam consilio concessum. namque Valerius consul, intentus in occasioned occasionem multos simul et effusos inproviso adoriundi, in parvis rebus neglegens ultor gravem se ad maiora vindicem servabat.

hic tantus licentia etruscus non metus magis quam consilium concedo namque valerius consul intendo in occasioned occasio multus simul et effundo improvide adorio in parvus res neglego ultor gravis sui ad magnus vindico servo


neque relicto regno meo, quod amplum et egregium vos fecistis, mare tantum traiecissem, ut vana ad vos adferendo fidem abrogarem mihi;

neque relinquo regnum meus qui amplus et egregius tu facio mare tantus transjacio ut vanus ad tu affero fides abrogaris ego


pervicerunt igitur, ut tribunorum militum potius quam consulum comitia haberentur, baud haud dubii, quin sex locis — tot enim iam creari licebat — et plebei aliqui profitendo se ultores fore Maelinae Maelianae caedis crearentur. Plebs,

pervicerunt igitur ut tribunus miles potis quam consul comitium habeo baud haud dubius quin sex locus tot enim iam creo licet et plebes aliqui profiteor sui ultor sum maelinae maelianus caedes creo plebs


priore se consilio, quod optimum duceret, cum potentissimo populo per ingens beneficium perpetuam firmare pacem amicitiamque; altero consilio in multas aetates, quibus amissis duobus exercitibus haud facile receptura vires Romana res esset, bellum differre; tertium nullum consilium esse.

prior sui consilium qui bonus duco cum potens populus per ingens beneficium perpetuus firmaris pax amicitia alter consilium in multus aetas qui amitto duo exercitus haud facilis recipio vireo romanus res sum bellum differo tertius nullus consilium sum


utcumque adfecta erat, cetera multitudo tandem perrumpit ordines hostium. tunc vinci pertinacia coepta et averti manipuli quidam, et, — ut semel dedere terga, etiam ceteri omnes capessere fugam.

utcumque afficio sum ceterus multitudo tandem perrumpo ordo hostis tunc vinco pertinacia coepio et averto manipulis quidam et ut semel do tergum etiam ceterus omnis capesso fuga


inde certiore et maiore spe laetus exercitus ad praeparata omnia in Macedoniam pervenit. venientis regio . apparatu et accepit et prosecutus est rex. multa in eo et dexteritas et humanitas visa, quae commendabilia apud Africanum erant, virum sicut ad cetera egregium, ita a comitate, quae sine luxuria esset, non aversum.

inde certus et magnus spes laetus exercitus ad praeparo omnis in macedonia pervenio venio regius apparatus et accipio et prosequor sum rex multus in is et dexteritas et humanitas video qui commendabilis apud africanus sum vir sicut ad ceterus egregius ita ab comitas qui sine luxuria sum non averto


“ut auro et purpura fulgamus” inquit, “ut carpentis festis profestisque diebus, velut triumphantes de lege victa et abrogata et captis et ereptis suffragiis vestris, per urbem vectemur; ne ullus modus sumptibus, ne luxuriae sit.”

ut aurum et purpura fulgamus inquam ut carpo festus profestus dies velut triumpho de lex vinco et abrogo et capio et eripio suffragium vester per urbs vectemur ne ullus modus sumptus ne luxuria sum


rettulit, et vir asper ingenio augebat atrocitatem eorum, quae dicerentur,

refero et vir asper ingenium augeo atrocitas is qui dico


et lustrum eo anno conditum a P. Sempronio Sopho et P. Sulpicio Saverrione censoribus, tribusque additae duae, Aniensis ac Teretina. Terentina. haec Romae gesta.

et lustrum is annus condio ab p sempronius sophus et p sulpicius saverrio censor tres addo duo aniensis atque teretina terentinus hic roma gero


namque Galli seu vestigio notato humano, qua nuntius a Veis pervenerat, seu sua sponte animadverso ad Carmentis saxo ascensu aequo, nocte sublustri, cum primo inermem, qui temptaret viam, praemisissent, tradentes inde arma,

namque gallus seu vestigium noto humanus qui nuntius ab via pervenio seu suus sponte animadverto ad carmentis saxum ascensus aequus nox sublustris cum primus inermis qui tento via praemitto trado inde arma


quae postea Sempronia appellata est.


et est non simplicis habenae, ut Baliarica aliarumque gentium funda, sed triplex scutale, crebris suturis duratum, ne fluxa habena volutetur in iactu glans, sed librata cum sederit, velut nervo missa excutiatur.

et sum non simplex habena ut baliaricus alius gens fundo sed triplex scutal creber suo duro ne fluo habena voluto in iactus glans sed libro cum sedeo velut nervus mitto excutio


cum saepius agitata res certiorem spem pacis in dies et Syphaci et Carthaginiensibus per eum faceret, legati Romani vetitos se reverti ad imperatorem aiunt, nisi certum responsum detur:

cum saepis agito res certus spes pax in dies et syphaci et carthaginiensis per is facio legatus romanus veto sui revorto ad imperator aio nisi certus responsum do


recordati, quos paulo ante imperatores habuissent quibusque et ducibus et copiis freti prodire in pugnam soliti essent, flere omnes repente et offensare capita et alii manus ad caelum tendered tendere deos incusantes, alii strati humi suum quisque nominatim ducem implorare.

recordor qui paulus ante imperator habeo quisque et dux et copia fretus prodeo in pugna soleo sum fleo omnis repens et offensaris caput et alius manus ad caelum tendered tendo deus incuso alius sterno humus suus quisque nominatim dux imploraris


Nero postquam iam tantum intervalli ab hoste fecerat, ut detegi consilium satis tutum esset, paucis milites alloquitur.

nero postquam iam tantus intervallum ab hostis facio ut detego consilium satis tueor sum paucus miles alloquor


minus autem tetendere, adsueti iam tali genere certaminum vinci; et cernebant adversarios non id, quod olim vix speraverint, adfectantes, magnos honores, sed omnia iam, in quorum spem dubiam erat certatum, adeptos, multiplices consulatus censurasque et triumphos.

paruus autem tendo assuesco iam talis genus certamen vinco et cerno adversarius non is qui olim vix spero adfectantes magnus honor sed omnis iam in qui spes dubius sum certas adeptos multiplico consulatus censeo et triumphus


ceteris omnibus in consilio salutaria magis quam speciosa suadentibus: collegam expectandum, ut coniunctis exercitibus communi animo consilioque rem gererent,

ceterus omnis in consilium salutare magis quam speciosus suadeo collega exspecto ut conjungo exercitus communis animus consilior res gero


mulier repente Campana in castra venit, scortum transfugarum unius, indicatque imperatori Romano Numidas fraude composita transisse litterasque ad Hannibalem ferre:

mulier repens campanus in castrum venio scortum transfugaris unus indico imperator romanus numida fraus compono transeo littera ad hannibal fero


paucos post dies Anicius et Octavius classe sua advecti. tribus iis omnibus decretus est ab senatu triumphus mandatumque Q. Cassio praetori, cum tribunis plebis ageret, ex auctoritate patrum rogationem ad plebem ferrent, ut iis, quo die urbem triumphantes inveherentur, imperium esset.

paucus post dies anicius et octavus classis suus adveho tres is omnis decerno sum ab senatus triumphus mando q casseius praetor cum tribunus plebs ago ex auctoritas pater rogatio ad plebs fero ut is quo dies urbs triumpho inveho imperium sum


Galliae et legionibus praeesset, quem consul, cuius Italia provincia esset, praefecisset;

gallia et legio praesum qui consul qui italia provincia sum praeficio


iam in opere quis par Romano miles, quis ad tolerandum laborem melior? uno proelio victus Alexander bello victus esset: Romanum, quem Caudium, quem Cannae non fregerunt, quae fregisset acies?

iam in opus quis par romanus miles quis ad tolero labor bonus unus proelium vinco alexander bellum vinco sum romanus qui caudium qui canna non frango qui frango acies