magno usui Carvilius Spoletinus erat in conloquiis dicendo nihil in ipsos saevitum. deinde Oaeneum perventum est, quod sine iusta oppugnatione capi non poterat. et maiore aliquanto, quam cetera, iuventute et validum oppidum moenibus erat,

magnus usus carvilius spoletinus sum in colloquium dico nihil in ipse saevio deinde oaeneum pervenio sum qui sine iustus oppugnatio capio non possum et magnus aliquantus quam ceterus iuventus et validus oppidum moenia sum


haec per hiemem ferme acta. hibernabat eo tempore Elatiae T. Quinctius, a quo cum multa socii peterent, Boeoti petierunt impetraveruntque, ut, qui suae gentis militassent apud Philippum, sibi restituerentur.

hic per hiems ferme ago hiberno is tempus elatiae t quintius ab quo cum multus socius peto boeotus peto impetraveruntque ut qui suus gens milito apud philippus sui restituo


vicissetque ea sententia, ni timuisset, ne, cum a mari longius recessisset, emisso e manibus hoste, si, quod antea fecerat, solitudinibus silvisque se tutari rex voluisset, sine ullo effectu aestas extraheretur.

vinco is sententia ni timeo ne cum ab mare longus recedo emitto e manus hostis si qui antea facio solitudo silva sui tutaris rex volo sine ullus effectus aestas extraho


postero die advocatur concilium; ubi cum per praeconem, sicut Graecis mos est, suadendi, si quis vellet, potestas a magistratibus facta esset, nec quisquam prodiret, diu silentium aliorum alios intuentium fuit.

posterus dies advoco concilium ubi cum per praeco sicut graecum mos sum suadeo si quis volo potestas ab magistratus facio sum neque quisquam prodeo diu silentium alius alius intueor sum


iam dudum se reticere ait, non quo quicquam agi putet eo colloquio, sed ne quem sociorum dicentem interpellet. nec de pace cum fide Philippum agere nec bella vera virtute umquam gessisse.

iam dudum sui reticeo aio non quo quisquam ago puto is colloquium sed ne qui socius dico interpello neque de pax cum fides philippus ago neque bellum verus virtus umquam gero


repente audit Gallorum exercitum adventare atque ideo pavidos Ardeates consultare. nec secus quam divino spiritu tactus cum se in mediam contionem intulisset abstinere suetus ante talibus conciliis,

repens audio gallus exercitus adventaris atque ideo pavidus ardeates consulto neque secus quam divino spiritus tango cum sui in medius contio infero abstineo suesco ante talis concilium


itaque adversae quam secundae res per ipsum amicosque eius magis sermonibus celebrabantur;

itaque adverro quam secundus res per ipse amicus is magis sermo celebro


quibus consultantibus inter paucos de summa rerum nuntiat P. Furius Philus, consularis viri filius, nequiquam eos perditam spem fovere, desperatam conploratamque rem esse publicam:

qui consulto inter paucus de summus res nuntio p furius philus consularis vir filius nequiquam is perdo spes foveo despero conploratamque res sum publicus


itaque non quo modo Hispaniae amissae sint quaerendum magis Carthaginiensibus esse, quam quo modo Africam retineant cogitandum.

itaque non quo modo hispania amitto sum quaero magis carthaginiensis sum quam quo modo africa retineo cogito


eodem die in Cercinam insulam traiecit. ubi cum in portu naves aliquot Phoenicum onerarias cum mercibus invenisset et ad egressum eum e nave concursus salutantium esset factus, percunctantibus legatum se Tyrum missum dici iussit.

idem dies in cercina insula transiacio ubi cum in portus navo aliquot phoenix oneraria cum mercibus invenio et ad egredior is e navus concursus saluto sum facio percuncto legatus sui tyrus mitto dico iubeo


consul Larisam est profectus, ibi de summa belli consultaturus. in itinere ab Cierio et Metropoli legati tradentes urbes suas occurrerunt.

consul larisam sum proficiscor ibi de summus bellum consulto in iter ab cierio et metropolis legatus trado urbs suus occurro


aegre sunimoventes submoventes obvios intrare portam, qui adducebant Philopoemenem, potuerunt. aeque conferta turba iter reliquum clauserat;

aeger sunimoventes submoventes obvius intro porta qui adduco philopoemen possum aequus confercio turba iter reliquus claudo


multitudinis eorum argumentum sit, quod Polybius scribit centum talentis ear eam rem Achaeis stetisse, cum quingenos denarios pretium in capita, quod redderetur dominis, statuissent. mille enim ducentos ea ratione Achaia habuit.

multitudo is argumentum sum qui polybius scribo centum talentum ear is res achaeus sto cum quingeni denarius pretium in caput qui reddo dominus statuo mille enim ducenti is ratio achaia habeo


initio orto plures cum pluribus conloqui; postremo praetor Arpinus ab suis ad consulem deductus, fideque data inter signa aciesque Arpini repente pro Romanis adversus Carthaginiensem arma verterunt.

initium orior multus cum multus colloquium postremo praetor arpinus ab suus ad consul deduco fido do inter signum acieris arpinus repens pro romanus adverro carthaginiensis arma verto


adeone effeminata corpora militum nostrorum esse putamus, adeo molles animos, ut hiemem unam durare in castris, abesse ab domo non possint? ut tamquam navale bellum tempestatibus captandis et observando tempore anni gerant, non aestus, non frigora pati possint?

adeo effemino corpus miles noster sum puto adeo mollis animus ut hiems unus duraris in castrum absum ab domus non possum ut tamquam naval bellum tempestas capto et observo tempus annus gero non aestus non frigus patior possum


castris hostium receptis plenis omnium rerum — nudos enim emiserat — praedam omnem suo tantum militi dedit;

castrum hostis recipio plenus omnis res nudus enim emitto praeda omnis suus tantus miles do


quo caveramus, scilicet ne legatos, ne nuntios admitteremus regum, per quos aliquorum ex nobis animi sollicitarentur, ii contionantem quodam modo absentem audimus regem, et, si dis placet, orationem eius probamus.

quo caveramus scilicet ne legatus ne nuntius admitto rex per qui aliqui ex nos animus sollicito is contionor quidam modo absum audio rex et si deus placeo oratio is probo


Pellae, in vetere regia Macedonum, hoc consilium erat. “geramus ergo” inquit, “dis bene iuvantibus, quando ita videtur, bellum;” litterisque circa praefectos dimissis, Citium — Macedoniae oppidum est —

pella in veto regius macedones hic consilium sum gero ergo inquam deus bene juvo quando ita video bellum littera circa praeficio dimitto citius macedonia oppidum sum


deletam quoque ibi legionem, ita ut nuntius non superesset,

deleo quoque ibi legio ita ut nuntius non supersum


pieminius impotens irae, neglectam ab Scipione et nimis leviter latam suam iniuriam ratus,

pieminius impotens ira neglego ab scipio et nimis levis fero suus iniuria reor


seu metu deterrito praetore Aetolorum, seu quia potius visum est Amphilochis nuper receptis ferre opem, quos Perseus, Phihppi Philippi filius, missus ad Dolopiam Amphilochosque recipiendos, summa vi oppugnabat.

seu metus deterreo praetor aetolus seu quia potis video sum amphilochi nuper recipio fero ops qui perseus phihppi philippus filius mitto ad dolopia amphilochi recipio summus vis oppugno


et ipsum Philippum non contumeliosius quam verius compedes eas Graeciae appellare.

et ipse philippus non contumeliosus quam verus compes is graecia appello


domesticis quondam viribus etiam imperium amplectebantur; nunc imperium, ubi est, ibi ut sit perpetuum, optant; libertatem vestris tueri armis satis habent, quoniam suis non possunt.

domesticus quondam vis etiam imperium amplector nunc imperium ubi sum ibi ut sum perpetuus opto libertas vester tueor arma satis habeo quoniam suus non possum


auctor erat Attalus incensis operibus omittendae extemplo oppugnationis; pertinacius Romanus in incepto perstabat. is (uoque, quoque, ut pro omnibus portis disposita videt praesidia regia nee nec facile erumpentium impetus sustineri posse, in Attali sententiam concessit.

auctor sum attalus incendo opus omitto extemplo oppugnatio pertinax romanus in inceptum persto is uoque quoque ut pro omnis porta dispono video praesidium regius nee neque facilis erumpo impetus sustineo possum in attal sententia concedo


horum patres primo anno secundi Punici belli consules fuerant. praetoria inde comitia habita; creati P. Cornelius Scipio et duo Cn. Cornelii, Merenda et Blasio, et Cn. Domitius Ahenobarbus et Sex. Digitius et T. luventius Iuventius Thalna comitiis perfectis consul in provinciam rediit.

hic pater primus annus secundus punicus bellum consul sum praetorius inde comitium habeo creo p cornelius scipio et duo cn cornelius merenda et blasio et cn domitius ahenobarbus et sex digitius et t luventius juventius thalna comitium perficio consul in provincia redeo


itaque si mori tacitum oportet, taceamus, precati tantum deos, ut a me coeptum scelus in me finem habeat, nee nec per meum latus tu petaris:

itaque si morior taceo oportet taceo preco tantus deus ut ab ego coepio scelus in ego finis habeo nee neque per meus latus tu petaris


eae per manus succedentes deinde aliae aliis, omni obviam effusa civitate, turibulis ante ianuas positis, qua praeferebatur, atque accenso ture, precantes, ut volens propitiaque urbem Romanam iniret, in aedem Victoriae, quae est in Palatio, pertulere deam pr.

is per manus succedo deinde alius alius omnis obvius effundo civitas turibulis ante janua pono qui praefero atque accendo tus preco ut volo propitio urbs romanus ineo in aedes victoria qui sum in palatium perfero dea pr


qui iam sua sponte infestum Persei senatum insuper accenderunt, relatis ordine, quae vidissent quaeque audissent: vidisse se per omnes urbes Macedonum summa vi parari bellum.

qui iam suus sponte infestus perseus senatus insuper accendo refero ordo qui video quisque audio video sui per omnis urbs macedones summus vis paro bellum


exceptus enim est ab iis, qui simul eo bello militaverant, haud paulo adduxerant eum duae in speciem honestae res,

excipio enim sum ab is qui simul is bellum milito haud paulus adduco is duo in species honestus res


cum res aut nova aut vetustate exemplorum memoriae iam exoletae relata expectatione certaminis senatum erexisset, P. Scipio Africanus dixit, si L. Scipioni fratri suo provinciam Graeciam decrevissent, se ei legatum iturum.

cum res aut novo aut vetustas exemplum memoria iam exoletus refero expectatio certamen senatus erigo p scipio africanus dico si l scipio frater suus provincia graecia decerno sui is legatus eo


auri et argenti cum vim magnam habuisset, nihil in publicum relatum, omne in privatum versum;

aurum et argentum cum vis magnus habeo nihil in publicus refero omnis in privo verro


nisi necessarium fuisset, praefatus esset, quippe qui liberos ex Appii Claudii filia haberet filiamque Romam nuptum M. Livio dedisset;

nisi necessarius sum praefor sum quippe qui liber ex appius claudius filia habeo filia roma nubo m livius do


essedis carrisque superstans armatus hostis ingenti sonitu equorum rotarumque advenit et insolitos eius tumultus Romanorum conterruit equos.

esseda carrus supersto armo hostis ingens sonitus equus rota advenio et insolitus is tumultus romanus conterreo equus


nocte itinera fieri iubet — et pernox forte luna erat — ; interdiu cibi quietisque sumeret tempus. ducem promissis ingentibus oneratum, si fides extet, vinctum tamen tribuno tradit.

nox iter fio iubeo et pernox fors luna sum interdiu cibus quiesco sumo tempus dux promitto ingens onero si fides extet vincio tamen tribunus trado


Ti. Gracchus ita decrevit, quo minus ex bonis L. Scipionis quod iudicatum sit redigatur, se non intercedere praetori;

tiberius gracchus ita decerno quo paruus ex bonus l scipio qui iudico sum redigo sui non intercedo praetor


ea res indicio consciorum palam facta delataque ad senatum est. Pleminius in inferiorem demissus carcerem est necatusque.

is res indicium conscius palam facio defero ad senatus sum pleminius in inferus demitto carcer sum neco


tunc turbatis defensoribus metu et moenia capta, et porta intus forisque pariter refringi coepta; et mox caedendo confectis ac distractis, ne iter impediretur, foribus armati impetum fecerunt.

tunc turbo defensor metus et moenia capio et porto intus foris pariter refringo coepio et mox caedo conficio atque distraho ne iter impedio foris armatus impetus facio


et quingenti missi bina iugera acceperunt. Captis Labicis ac deinde tribunis militum consulari potestate Agrippa Menenio Lanato et C. Servilio Structo et P. Lucretio Tricipitino,

et quingenti mitto bini iugerum accipio capta labici atque deinde tribunus miles consularis potestas agrippa menenius lanatus et que servilius struo et p lucretius tricipitinus


quia spes erat neque hiemis vim diutius pati Macedonas in aperto posse, nec ab Romano bello tantum regi laxamenti fore, ut posset morari.

quia spes sum neque hiems vis diu patior macedonas in aperio possum neque ab romanus bellum tantus rex laxamentum sum ut possum moraris


ea pugna deficientes ab Romanis cum cohibuisset Siculos, Marcellus Syracusas redit; et post paucos dies Himilco adiuncto Hippocrate ad flumen Anapum, octo ferme inde milia, castra posuit.

is pugno deficio ab romanus cum cohibeo siculi marcellus syracusae redeo et post paucus dies himilco adjungo hippocrates ad flumen anapis octo ferme inde mille castrum pono


aut ipsi venirent aut nuntium litterasve mitterent, vana promissa se temere secutum cernens castra inde movit, tum quoque intacto agro Tarentino, quamquam simulata lenitas nihildum profuerat, tamen spe labefactandae fidei haud absistens. Salapiam ut venit, frumentum ex agris Metapontino atque Heracleensi — iam enim aestas exacta erat et hibernis placebat locus — conportat.

aut ipse venio aut nuntius litterasve mitto vanus promitto sui temere sequor cerno castrum inde moveo tum quoque intactus ager tarentinus quamquam simulo lenio nihildum prosum tamen spes labefacto fides haud absisto salapia ut venio frumentum ex ager metapontinus atque heracleensi iam enim aestas exigo sum et hibernus placeo locus conporto


si ei videretur, decemviros agro Samniti Apuloque, quod eius publicum populi Romani esset, metiendo dividendoque crearet. — creati P. Servilius, Q. Caecilius Metellus, C.

si is video decemviri ager samniti appulus qui is publicus populus romanus sum metior dividendoque creo creo p servilis q caecilius metellus que


Haec haec ita precatus lictores ire ad T. Manlium iubet matureque collegae se devotum pro exercitu nuntiare. ipse incinctus cinctu Gabino, armatus in equum insilivit ac se in medios hostes inmisit, conspectus ab utraque acie.

hic hic ita preco lictor eo ad t manlius iubeo maturus collega sui devoveo pro exercitus nuntiaris ipse incingo cingo gabinus armo in equus insilivit atque sui in medius hostis inmitto conspicio ab uter acies


Lacedaemonii deinde eum in sua certamina averterunt. sollicitam ear eam civitatem exules maxime habebant, quorum magna pars in maritimis Laconicae orae castellis, quae omnis adempta erat, habitabant.

lacedaemonius deinde is in suus certamen averto sollicitus ear is civitas exulis magnus habeo qui magnus pars in maritimus laconica ora castellum qui omnis adimo sum habito


comitiis praetorum perfectis senatus consultum factum, ut Q. Fulvio extra ordinem urbana provincia esset, isque potissimum consulibus ad bellum profectis urbi praeesset. —

comitium praetor perficio senatus consulo facio ut q fulvius extra ordo urbanus provincia sum eo potis consul ad bellum proficio urbs praesum


occupatis maioribus suis rerum aliarum cura primo quaedam ex iis Ptolomaeum, inde et Philippum usurpanda aliena possessionis causa tenuisse.

occupo magnus suus res alius cura primus quidam ex is ptolomaeus inde et philippus usurpo alienus possessio causa teneo


causas † stipendiis missorum cognoscebant, et cuius nondum iusta missio visa esset, ita iusiurandum adigebant: “ex tui animi sententia, tu ex edicto C. Claudi Ti. Semproni censorum in provinciam Macedoniam redibis, quod sine dolo malo facere poteris?”

causa stipendium missor cognosco et qui nondum iustus missio video sum ita iusiurandum adigo ex tuus animus sententia tu ex edictum que claudius tiberius sempronius censor in provincia macedonia redeo qui sine dolus malus facio possum


et, cum iam portis prima signa et pars agminis esset egressa, nuntio adlato de clade Latinorum cum conversis signis retro in urbem rediretur, praetorem eorum nomine Milionium dixisse ferunt pro paulula via magnam mercedem esse Romanis solvendam.

et cum iam porta primus signum et pars agmen sum egredior nuntio affero de clades latinum cum converro signum retro in urbs redeo praetor is nomen milionium dico fero pro paululus via magnus merces sum romanus solvo


Bigerra inde urbs — socii et hi Romanorum erant — a Carthaginiensibus oppugnari coepta est. eam obsidionem sine certamine adveniens Cn. Scipio solvit.

bigerra inde urbs socius et hic romanus sum ab carthaginiensis oppugnaris coepio sum is obsidio sine certamen advenio cn scipio solvo


Scipio ubi animadvertit dissipatum passim bellum et circuit ferre ad singulas urbes arma diutini magis quam magni esse operis, retro vertit iter.

scipio ubi animadverto dissipatum passim bellum et circumeo fero ad singulus urbs arma diutinus magis quam magnus sum opus retro verto iter


iidem nunc, ut bellum secum adversus Philippum geratis, postulant; et antea propter vos et pro vobis arma sumpta adversus eum simulabant, nunc vos in pace esse cum Philippo prohibent.

eo nunc ut bellum sui adverro philippus gero postulo et antea propter tu et pro tu arma sumo adverro is simulo nunc tu in pax sum cum philippus prohibeo


ita Hispaniae rebellantis tumultu haud magno motu intra paucos dies concito et compresso in Africam omnis terror versus.

ita hispania rebello tumultus haud magnus motus intra paucus dies concieo et comprimo in africa omnis terror verro


cum haec accepta clades est, iam C. Horatius et T. Menenius consules erant. Menenius adversus Tuscos victoria elatos confestim missus.

cum hic accipio clades sum iam que horatius et t menenius consul sum menenius adverro tusci victoria effero confestim mitto


qui simul cepere aliquid aequi loci, ubi firmo consisterent gradu, levem et concursatorem hostem atque intervallo tutum, cum procul missilibus pugna eluditur, instabilem eundem ad comminus conserendas manus, expulerunt loco et cum caede magna in aciem altiori superstantem tumulo inpegere. impegere.

qui simul capio aliquis aequum locus ubi firmus consisto gradus levo et concursator hostis atque intervallum tueor cum procul missilis pugno eludo instabilis idem ad comminus consero manus expello locus et cum caedes magnus in acies altiori supersto tumulus inpegere impingo


foedus insequens annus seu intemperie caeli seu humana fraude fuit, M. Claudio Marcello C. Valerio consulibus.

foedus insequor annus seu intemperies caelum seu humanus fraus sum m claudius marcellus que valerius consul


qua moderatione animi cum collegae levavit infamiam, turn tum sibi gloriam ingentem peperit. nec fuit cum Tusculanis bellum; pace constanti vim Romanam arcuerunt, quam armis non poterant.

qui moderatio animus cum collega levo infamia turn tum sui gloria ingens pario neque sum cum tusculanus bellum pax consto vis romanus arceo quam arma non possum


prima luce signo dato multitudo omnis in foro instruitur; inde clamore sublato ac testudine facta subeunt. adversus quos Romani nihil temere nec trepide; ad omnis aditus stationibus firmatis, qua signa ferri videbant, ea robore virorum opposito scandere hostem sinunt, quo successerit magis in arduum, eo pelli posse per proclive facilius rati.

primus lux signum do multitudo omnis in forum instruo inde clamor tollo atque testudo facio subeo adverro qui romanus nihil temere neque trepidus ad omnis aditus statio firmo qui signum fero video is robur vir oppono scando hostis sino quo succedo magis in arduus is pello possum per proclivis facilis reor


hoc consensu patrum accensi M. Marcius Sermo et Q. Marcius Scilla, tribuni plebis, et consulibus multam se dicturos, nisi in provinciam exirent, denuntiarunt, et rogationem, quam de Liguribus deditis promulgare in animo haberent, in senatu recitarunt.

hic consensus pater accendo m marcius sermo et q marcius scilla tribunus plebs et consul multa sui dico nisi in provincia exeo denuntio et rogatio quam de ligur dedo promulgaris in animus habeo in senatus recito


decem ingenui, decem virgines, patrimi omnes matrimique, ad id sacrificium adhibiti, et decemviri nocte lactentibus rem divinam fecerunt.

decem ingenuus decem virgo patrimus omnis matrimus ad is sacrificium adhibeo et decemviri nox lacteo res divina facio


censores vacui ab operum locandorum cura propter inopiam aerarii ad mores hominurn hominum regendos animum adverterunt castigandaque vitia, quae, velut diutinis morbis aegra corpora ex sese gignunt, eo nata bello erant.

censor vacuus ab opus loco cura propter inopia aerarius ad mos hominurn homo rego animus adverto castigo vitio qui velut diutinus morbus aeger corpus ex sui gigno is nata bellum sum


multis simul anxius curis exercitum extemplo in naves inpositum Ariminum mari supero misit, Sexto Pomponio legato cum viginti quinque longis navibus Viboniensem Uibonensem agrum maritimamque oram Italiae tuendam adtribuit,

multus simul anxius cura exercitus extemplo in navo inpono ariminum mare supero mitto sextus pomponius legatus cum viginti quinque longus navis viboniensem vibonensis ager maritimus ora italia tueor adtribuo


ipse revocato ab effusa caede equite et reliquis peditum ducit ad proximum praesidium, ratus haud magno certamine opprimi posse.

ipse revoco ab effundo caedes eques et reliquus pedes duco ad propior praesidium reor haud magnus certamen opprimo possum


Iliturgi obsidione liberato ad Intibili oppugnandum Punici exercitus traducti suppletis copiis ex provincia, ut quae maxime omnium belli avida, modo praeda aut merces esset, et tum iuventute abundante.

iliturgi obsidio libero ad intibilis oppugno punicus exercitus traduco suppleo copia ex provincia ut qui magnus omnis bellum avidus modo praeda aut merces sum et tum iuventus abundo


postremo cum tres essent gentes, Tolostobogii Trocmi Tectosages, in tris partis, qua cuique populorum suorum vectigalis Asia esset,

postremo cum tres sum gens tolistobogii trocmi tectosages in tres pars qui quisque populus suus vectigal asia sum


vocati sunt legati regis Antiochi, actumque cum iis his est nec quicquam impetratum testante foedera Antipatro, adversus quae ab Rhodiis non Solos, sed Ciliciam peti et iuga Tauri transcendi.

voco sum legatus rex antiochus ago cum is hic sum neque quisquam impetro testo foedero antipater adverro qui ab rhodius non soli sed cilicia peto et iugum taurus transcendo


sed auctorem levem nec satis fidum super tanta re patres rati decrevere legatos sortesque oraculi Pythici expectandas.

sed auctor levo neque satis fidus super tantus res pater reor decerno legatus sors oraculis pythicus expectandas


causa triumphi negandi senatui fuit, quod alieno auspicio et in aliena provincia pugnasset. ceterum biennio post redierat, cum provincia successori Q. Minucio tradita annum insequentem retentus ibi longo et gravi fuisset morbo.

causa triumphus nego senatus sum qui alienus auspicium et in alienus provincia pugno ceterum biennium post redeo cum provincia successor q minucius trado annus insequor retendo ibi longus et gravis sum morbus


ceterum cum aut poena cohibendus esset aut beneficio conciliandus, sibi adsumpsisse quam hosti ademisse fortem ac strenuum maluit socium, accitumque ad se benigne appellat:

ceterum cum aut poena cohibeo sum aut beneficium concilio sui adsumo quam hostis adimo fortis atque strenuus malo socius accio ad sui benignus appello


desertae fuga nautarum primum ab Aegimuro, deinde ab Aquis onerariae Carthaginem puppibus tractae sunt.

desero fuga nautaris primus ab aegimurus deinde ab aqua oneraria carthago puppis traho sum


eo se verterant Romani ab Aetolorum, quo missi erant, auxilio, irati, quod sine auctoritate sua adversus foedus cum rege pacem fecissent.

is sui verto romanus ab aetolus quo mitto sum auxilium irascor qui sine auctoritas suus adverro foedus cum rex pax facio


deinde diu silentium fuit, cum perfusum fletu appareret omnibus loqui non posse. tandem vicit dolorem ipsa necessitas, cum dicere iuberent, atque ita orsus est.

deinde diu silentium sum cum perfundo fleo appareo omnis loquor non possum tandem vinco dolor ipse necessitas cum dico iubeo atque ita ordior sum


luce orta vocatis classico ad concilium militibus ad tribunos, cum et recte et perperam facto pretium deberetur, Manlius primum ob virtutem laudatus donatusque non ab tribunis solum militum, sed consensu etiam militari;

lux orior voco classicus ad concilium miles ad tribunus cum et rectus et perperam facio pretium debeo manlius primus ob virtus laudo dono non ab tribunus solus miles sed consensus etiam militaris


anulis Marcelli simul cum corpore Hannibal potitus erat. eius signi errore ne cui dolus necteretur a Poeno metuens, Crispinus circa civitates proximas miserat nuntios, occisum conlegam esse anulisque eius hostem potitum:

anulus marcellus simul cum corpus hannibal potior sum is signum error ne qui dolus necto ab poenus metuo crispinus circa civitas propior mitto nuntius occido collega sum anulus is hostis potior


sequitur hunc annum nobilis clade Romana Caudina pax T. Veturio Calvino Sp. Postumio consulibus.

sequor hic annus nobilis clades romanus caudinus pax t veturius calvinus spurius postumius consul


legiones duas Romanas habebat Postumius sociumque ab supero mari tantum conscripserat, ut viginti quinque milia armatorum in agros hostium induxerit.

legio duo romanus habeo postumus socius ab supero mare tantus conscribo ut viginti quinque mille armator in ager hostis induco


favere enim pietati fideique deos, per quae populus Romanus ad tantum fastigii venerit.

faveo enim pietas fides deus per qui populus romanus ad tantus fastigium venio


Cornelio in Sardinia civitates sociae benigne contulerunt. et Romae quoque propter penuriam argenti triumviri mensarii rogatione M. Minuci tribuni plebis facti, L. Aemilius Papus, qui consul censorque fuerat, et M. Atilius Regulus, qui bis consul fuerat, et L. Scribonius Libo, qui tum tribunus plebis erat.

cornelius in sardinia civitas socia benignus confero et roma quoque propter penuria argentum triumviri mensarius rogatio m minucius tribunus plebs facio l aemilius papus qui consul censor sum et m atilius regulus qui bis consul sum et l scribonius libo qui tum tribunus plebs sum


velle, quid veri sit, scire, ut ex eo, utram spem sequatur, consilium capiat.

volo quis verus sum scio ut ex is uter spes sequor consilium capio


nam aliter qui credituros eos non vana ab legatis super rebus tantis adferri? datae litterae, ut pignus fidei essent, manifestum facinus fecerunt.

nam aliter qui credo is non vanus ab legatus super res tantus affero do littera ut pignus fides sum manifestus facinus facio


huius novi praesidii fama absistere oppugnatione simul Romanos regemque coegit. circumvecti promunturium ad Toronen classem appulerunt.

hic nosco praesidium fama absisto oppugnatio simul romanus rex cogo circumvehor promunturium ad torone classis appello


tum silentio facto praeco Q. Fabium magistrum equitum citavit. qui simul ex inferiore loco ad tribunal accessit,

tum silentium facio praeco q fabius magister eques cito qui simul ex inferus locus ad tribunal accedo


nam neque hostem acriorem bellicosioremque secum congressum nec rem Romanam tam desidem umquam fuisse atque inbellem. Sardos Corsosque

nam neque hostis acer bellicosus sui congredior neque res romanus tam desidem umquam sum atque imbellis sardi corsi


tum ad Tynetem eodem quo antea loco castra posita, legatique triginta ab Carthagine ad Scipionem venerunt. et illi quidem multo miserabilius quam antea, quo magis cogebat fortuna, egerunt; sed aliquanto minore cum misericordia ab recenti memoria perfidiae auditi sunt.

tum ad tynetem idem quo antea locus castrum pono lego triginta ab carthago ad scipio venio et ille quidem multus miserabilis quam antea quo magis cogo fortuna egero sed aliquantus paruus cum misericordia ab recens memoria perfidia audio sum


iuberent consulem cum legionibus redire in provinciam, dare operam, ut Ligures subigantur. nisi illi cogantur in ius iudiciumque populi Romani, ne Boios quidem quieturos; aut pacem aut bellum utrobique habenda.

iubeo consul cum legio redeo in provincia do opera ut ligur subigo nisi ille cogo in ius judicium populus romanus ne boii quidem quiesco aut pax aut bellum utrobique habeo


ab dictatore patre votam filius consul dedicavit exornavitque hostium spoliis; quorum tanta multitudo fuit, ut non templum tantum forumque iis ornaretur, sed sociis etiam coloniisque finitumis ad templorum locorumque publicorum ornatum dividerentur.

ab dictator pater voveo filius consul dedico exornavitque hostis spolium qui tantus multitudo sum ut non templum tantus forum is orno sed socius etiam colonia finitimus ad templum locus publicus orno divido


cum alterius ingenium, fama prius, deinde re cognitum, percitum ac ferox sciret esse ferociusque factum prospero cum praedatoribus suis certamine crederet, adesse gerendae rei fortunam baud haud diffidebat.

cum alter ingenium fama prior deinde res cognosco percio atque ferox scio sum ferox facio prosper cum praedator suus certamen credo adsum gero res fortuna baud haud diffido


nox deinde incertiora omnia fecit. itaque ancoras, ne aut inter se concurrerent naves aut terrae inferrentur, iecere.

nox deinde incertus omnis facio itaque ancora ne aut inter sui concurro navo aut terra infero jacio


aegre ibi miles retentus a fuga est, cum pervasisset castra rumor ducibus exercituque caeso victorem Capenatem ac Faliscum Etruriaeque omnem iuventutem baud haud procul inde abesse.

aeger ibi miles retendo ab fuga sum cum pervasisset castrum rumor dux exerceo caedo victor capenatem atque faliscus etruria omnis iuventus baud haud procul inde absum


tribuni plebemt plebem rogaverunt plebesque ita scivit, si M. Postumius ante kal. Maias non prodisset citatusque eo die non respondisset neque excusatus esset, videri eum in exilio esser esse bonaque eius venire, ipsi aqua et igni placere interdici.

tribunus plebemt plebs rogo plebs ita scio si m postumus ante kal maia non prodeo cito is dies non respondeo neque excuso sum video is in exsilium esser sum bonus is venio ipse aqua et ignis placeo interdico


ipse cum legionibus suis Capuam profectus, vix lecticae agitationem prae gravitate vulnerum patiens, Romam litteras de morte conlegae scripsit, quantoque ipse in discrimine esset:

ipse cum legio suus capua proficiscor vix lectica agitatio prae gravitas vulnus patior roma littera de mors collega scribo quantus ipse in discrimen sum


vires deinde populi Romani, iam terrarum orbem conplectentis, cum viribus Macedoniae, exercitus cum exercitibus conparavit: quanto maiores Philippi Antiochique opes non maioribus copiis fractas esse?

vireo deinde populus romanus iam terra orbis conplecto cum vis macedonia exercitus cum exercitus conparo quantus magnus philippus antiochus ops non magnus copia frango sum


inde in Numidiam ad reges profecti legati. dona data Masinissae mandataque edita. equites mille Numidae, cum duo milia daret, accepti.

inde in numidia ad rex proficiscor legatus donum do masinissa mando edo eques mille numida cum duo mille do accipio


Philippus maturandi itineris causa,


in horum magistratu Fidenae, colonia Romana, ad Lartem Tolumnium ac Veientes defecere.

in hic magistratus fidena colonia romanus ad lartem tolumnius atque veiens deficio


itaque ipse et delecti equitum circumventi occiduntur; ceteri effuso cursu Cales primum, inde prope inviis callibus ad dictatorer dictatorem perfugerunt.

itaque ipse et deligo eques circumvenio occaedes ceterus effundo cursus cal primus inde prope invius callis ad dictatorer dictator perfugio


minus quam pro atrocitate et magnitudine rei dictum scitote esse: ut ad cavendum satis sit, dabitur opera a nobis.

paruus quam pro atrocitas et magnitudo res dico scio sum ut ad caveo satis sum do opus ab nos


hoc modo Pacuvius cum obnoxium vitae beneficio senatum multo sibi magis quam plebi fecisset, sine armis, iam omnibus concedentibus, dominabatur.

hic modo pacuvius cum obnoxius vita beneficium senatus multus sui magis quam plebs facio sine arma iam omnis concedo dominor


profecti ab Regio, scalas ad editam altitudinem arcis fabricatas portantes, media ferme nocte ex eo loco, unde convenerat, signum dedere proditoribus arcis;

proficiscor ab regium scala ad edo altitudo arx fabrico porto medius ferme nox ex is locus unde convenio signum do proditor arx


adesse finem belli ac laboris. in manibus esse praedam Carthaginis, reditum domum in patriam ad parentes, liberos, coniuges penatesque deos.

adsum finis bellum atque labor in manus sum praeda carthago redeo domus in patria ad parens liber coniunx penates deus


senatum eius rei iudicem fore; integram se causam eorum Romam reicere; indutias ad id dierum nonaginta dare.

senatus is res judico sum integer sui causa is roma reicio indutiae ad is dies nonaginta do


odisse plebem plus quam paterno odio: se victum ab ea, se unico consule electo adversus tribuniciam potestatem perlatam legem esse, quam minore conatu, nequaquam tanta patrum spe, priores inpedierint consules.

odi plebs multus quam paternus odium sui vinco ab is sui unicus consul eligo adverro tribunicius potestas perfero lex sum quam paruus conatus nequaquam tantus pater spes prior inpedierint consul


dies baud haud ita multi intercesserunt, cumn cum ex Leontinis legati praesidium finibus suis orantes venerunt; quae legatio peropportuna visa ad multitudinem inconditam ac tumultuosam exonerandam ducesque eius ablegandos.

dies baud haud ita multus intercedo cumn cum ex leontinus legatus praesidium finis suus oro venio qui legatio peropportunus video ad multitudo inconditus atque tumultuosus exonero duco is ablego


eo anno — nec traditur causa — interregnum initum. interreges fuere Ap. Claudius, dein P. Sulpicius. is comitia consularia habuit; creavit L. Cornelium Scipionem, Cn. Fulvium consules.

is annus neque trado causa interregnum ineo interrego sum ap claudus deinde p sulpicius is comitium consularis habeo creo l cornelius scipio cn fulvius consul


hoc quantum intersit, si numquam alias, Punico proximo certe bello experti estis. quis enim dubitat, quin, si Saguntinis obsessis fidemque nostram inplorantil)us inplorantibus inpigre tulissemus opem, sicut patres nostri Mamertinis tulerant, totum in Hispaniam aversuri bellum fuerimus, quod cunctando cum summa clade nostra in Italiam accepimus?

hic quantus intersum si numquam alius punicus propior certus bellum experior sum quis enim dubito quin si saguntinus obsedeo fides noster inplorantil us inploro impiger fero ops sicut pater noster mamertinus fero totus in hispania aversuri bellum sum qui cuncto cum summus clades noster in italia accipio


L. Quinctius et Cn. Domitius Ahenobarbus consules facti: adeo ne in plebeio quidem consule,

l quintius et cn domitius ahenobarbus consul facio adeo ne in plebeius quidem consul


inde Synnada venit, metu omnibus circa oppidis desertis. quorum praeda iam grave agmen trahens vix quinque milium die toto itinere perfecto ad Beudos, quod vetus appellant, pervenit.

inde synnada venio metus omnis circa oppidum desero qui praeda iam gravis agmen traho vix quinque mille dies totus iter perficio ad beudos qui vetus appello pervenio


Rammius veritus, ne, si abnuisset, primus ipse veneni experimentum esset, facturum pollicitus proficiscitur; nec Brundisium ante redire, quam convento C. Valerio legato, qui circa Chalcidem esse dicebatur, voluit.

rammius vereor ne si abnuo primus ipse venenum experimentum sum facio polliceor proficisco neque brundisium ante redeo quam convenio que valerius legatus qui circa chalcis sum dico volo


quaerenti Africano, quern quem fuisse maximum iaperatorem imperatorem Hannibal crederet,

quaero africanus quern qui sum magnus iaperator imperator hannibal credo


cuius populi ea cuiusque gentis classis fuerit, nihil certi est. maxime Siciliae fuisse tyrannos crediderim; nam ulterior Graecia ea tempestate intestino fessa bello iam Macedonum opes horrebat.

qui populus is quisque gens classis sum nihil certus sum magnus sicilia sum tyrannus credo nam ulterior graecia is tempestas intestinus fessus bellum iam macedones ops horreo


nullum erat genus hominum in castris intactum cupiditate pugnae, summi infimique aeque intenti erant; dux militum, miles ducis ardorem spectabat.

nullus sum genus homo in castrum intactus cupiditas pugna superus infimus aequus intendo sum dux miles miles dux ardor specto


quod ad bellum Romanum attineret si Trasumenni quam Trebiae, si Cannarum quam Trasumenni pugna nobilior esset, Cannarum quoque se memoriam obscuram maiore et clariore victoria facturum.

qui ad bellum romanus attineo si trasumenni quam trebia si cannaris quam trasumenni pugno nobilior sum cannaris quoque sui memoria obscurus magnus et clarus victoria facio


Zmyrna et Lamnpsacus Lampsacus libertatem usurpabant, periculumque erat, ne si concessum iis foret quod intenderent, Zmyrnam in Aeolide loniaque, Ioniaque, Lampsacum in Hellesponto aliae urbes sequerentur.

smyrna et lamnpsacus lampsacus libertas usurpo periculum sum ne si concedo is sum qui intendo smyrna in aeolides loniaque ionium lampsacus in hellespontus alius urbs sequor


sex in eum annum decretae legiones et socium quantum ipsis videretur et classis quanta parari posset.

sex in is annus decerno legio et socius quantus ipse video et classis quantus paro possum


Capenates aliique qui accolae eius erant, primitiae frugum eo donaque alia pro copia portantes multo auro argentoque id exornatum habebant. iis omnibus donis tum spoliatum templum. aeris acervi, cum rudera milites religione inducti iacerent, post profectionem Hannibalis magni inventi.

capenates alius qui accola is sum primitiae frugum is dono alius pro copia porto multus aurum argentum is exorno habeo is omnis donum tum spolio templum aer acervus cum raudus miles religio induco iacio post profectio hannibal magnus invenio


omnibus enim regni viribus conixus cum ingentis copias terrestris maritimasque comparasset, principio veris praemissis terra cum exercitu filiis duobus, Ardye ac Mithridate,

omnis enim regnum vis conitor cum ingens copia terrestris maritimus comparo principium verus praemitto terra cum exercitus filius duo ardye atque mithridates


pulsa detrusaque terrorem in succedentem intulit equitem et ad signa legionum refugit.

pello detrudo terror in succedo infero eques et ad signum legio refugio


et P. Lentulo, qui ex Achaia redierat, trecenti milites Italici generis dati, ut Thebis daret operam, ut in potestate Boeotia esset.

et p lentulus qui ex achaia redeo trecenti miles italicus genus do ut thebae do opera ut in potestas boeotius sum


Bithys cum ceteris obsidibus a Carseolis accersitus ad patrem cum legatis missus. naves regiae captae de Macedonibus invisitatae ante magnitudinis in campo Martio subductae sunt.

bithys cum ceterus obsidibus ab carseoli arcesso ad pater cum legatus mitto navo regia capio de macedones invisitatus ante magnitudo in campus martius subduco sum


insimulavit fraudis Romanos, quod vano titulo libertatis ostentato Chalcidem et Demetriader Demetriadem praesidiis tenerent, qui Philippo cunctanti deducere inde praesidia obicere semper soliti sint

insimulo fraus romanus qui vanus titulus libertas ostento chalcis et demetriader demetrias praesidium teneo qui philippus cuncto deduco inde praesidium obicio semper soleo sum


eum praedam Veientanam publicando sacrandoque ad nihilum redegisse. absentes ferociter increpant; praesentium, cum se ultro iratis offerrent,

is praeda veientana publico sacro ad nihilis redigo absum ferociter increpo praesens cum sui ultro irascor offertor


arma illis prius equosque omnis tradendos esse, deinde mille talentum argenti populo Romano dandum, cuius summae dimidium praesens numeretur, si pacem habere vellent. ad ea adiecturum etiam in foedus esse, ut eosdem quos populus Romanus amicos atque hostis habeant.

arma ille prior equus omnis trado sum deinde mille talentum argentum populus romanus do qui summa dimidium praesens numero si pax habeo volo ad is adicio etiam in foedus sum ut idem qui populus romanus amicus atque hostis habeo


itaque eruptione e castris pugnatum est. sexaginta hostium milia eo die in pugna fuerunt, sedecim circa ab Romanis.

itaque eruptio e castrum pugno sum sexaginta hostis mille is dies in pugno sum sedecim circa ab romanus


ut in isto templo finiatis simultates, quaesumus vos universi, et quos coniunxit suffragiis suis populus Romanus, hos etiam reconciliatione gratiae coniungi a nobis sinatis;

ut in iste templum finio simultas quaesumus tu universus et qui conjungo suffragium suus populus romanus hic etiam reconciliatio gratia conjungo ab nos sino


suam plebem inbellem in urbe, inbellem in agris esse; mercede parari auxilia ex Afris, gente ad omnem auram spei mobili atque infida.

suus plebs imbellis in urbs imbellis in ager sum merces paro auxilium ex afris gens ad omnis auris spes mobilis atque infidus


quindecim milia hostium sunt caesa, omnes Sardorum populi, qui defecerant, in dicionem redacti. stipendiariis veteribus duplex vectigal imperatum exactumque; ceteri frumentum contulerunt.

quindecim mille hostis sum caedo omnis sardus populus qui deficio in dicio redigo stipendiarius vetus duplex vectigal impero exigo ceterus frumentum confero


eadem utrimque iterata, quae dicta apud legatos in Graecia erant. aliam deinde novam legationem patres, cuius princeps Ap. Claudius fuit, in Graeciam et Macedoniam decreverunt ad visendum, redditaene civitates Thessalis et Perrhaebis essent.

idem utrimque itero qui dictum apud legatus in graecia sum alius deinde novus legatio pater qui princeps ap claudus sum in graecia et macedonia decerno ad viso reddo civitas thessal et perrhaebi sum


primi consules prope seminudi sub iugum missi, tur tum ut quisque gradu proximus erat, ita ignominiae obiectus, tum deinceps singulae legiones.

primus consul prope seminudus sub iugum mitto tur tum ut quisque gradus proximus sum ita ignominia objectus tum deinceps singulus legio


infestae ob direpta quaedam ab conscendentibus naves militibus, ad conloquium sufetes eorum, qui summus Poenis est magistratus, cum quaestore elicuit, laceratosque verberibus cruci adfigi iussit;

infestus ob direptor quidam ab conscendo navo miles ad colloquium sufes is qui summus poenus sum magistratus cum quaestor elices lacero verber crux affigo iubeo


aliis placebat Octavium cum classe Thessalonicam eam petere et populatione maritumae orae distringere copias regias, ut altero ab tergo se ostendente bello circumactus ad interiorem partem regni tuendam nudare aliqua parte transitus Elpei cogeretur. ipsi natura et operibus inexsuperabilis ripa videbatur,

alius placeo octavius cum classis thessalonica is peto et populatio maritumae ora distringo copia regia ut alter ab tergum sui ostendo bellum circumago ad interior pars regnum tueor nudaris aliqui pars transitus elpei cogo ipse natura et opus inexsuperabilis ripa video


ad id celerrimae quinque naves delectae ac L. Valerius Antias, qui praeesset, missus, eique mandatum, ut in omnis navis legatos separatim custodiendos divideret daretque operam, ne quod iis conloquium inter se neve quae communicatio consilii esset.

ad is celer quinque navo deligo atque l valerius antius qui praesum mitto is mando ut in omnis navus legatus separatim custodio divido do opera ne qui is colloquium inter sui neve qui communicatio consilium sum


tum demum consensu civitatis victus “dei adprobent” inquit, “quod agitis acturique estis, Quirites. ceterum, quoniam in me, quod vos vultis, facturi estis, in collega sit meae apud vos gratiae locus:

tum demum consensus civitas vinco deus adprobo inquam qui ago ago sum quiris ceterum quoniam in ego qui tu volo facio sum in collega sum meus apud tu gratia locus


in portum, quem vocant Achaeorum, classes primum advertit; inde Ilium escendit, sacrificioque Minervae facto legationes finitimas ab Elaeunte et Dardano et Rhoeteo, tradentis in fidem civitatis suas,

in portus qui voco achaeus classis primus adverto inde ilium escendo sacrificium minerva facio legatio finitimus ab elaeunte et dardanus et rhoeteus trado in fides civitas suus


proinde, si videretur ei, redire in suffragium Voturiam Uoturiam iuniorum iuberet et meminisse in consulibus creandis belli, quod in Italia sit, temporumque rei publicae.

proinde si video is redeo in suffragium voturiam uoturiam iuniorum iubeo et memini in consul creo bellum qui in italia sum tempus res publicus


quae ad Sipylum est, posuit castra; et ne, si extrahere tempus vellet, munimenta Romani temptarent, fossam sex cubita altam, duodecim latam cum duxisset,

qui ad sipylus sum pono castrum et ne si extraho tempus volo munimentum romanus tento fodio sex cubo alo duodecim fero cum duco


et, si pluribus opus esset, pluris daturos et, quidquid aliud imperaret velletque populus Romanus, enixe facturos: ad id sibi neque opes deesse et animum etiam superesse.

et si multus opus sum multus do et quisquis alius impero volo populus romanus enitor facio ad is sui neque ops desum et animus etiam supersum


a quo relicti pacem necessariam accepimus, fuimusque in ea per annos prope quinquaginta ad id tempus, quo tu in Italiam venisti.

ab quo relinquo pax necessaria accipio sum in is per annus prope quinquaginta ad is tempus quo tu in italia venio


spernentibus Etruscis Lucumonem exule advena ortum, ferre indignitatem non potuit oblitaque ingenitae erga patriam caritatis, dummodo virum honoratum videret, consilium migrandi ab Tarquiniis cepit.

sperno etruscus lucumo exulis advena orior fero indignitas non possum obliviscor ingenitus erga patria caritas dummodo vir honoro video consilium migro ab tarquinius capio


caeduntur Hennenses cavea inclusi coacervanturque non caede solum sed etiam fuga, cum alii super aliorum capita ruerent, integri sauciis, vivi mortuis incidentes cumularentur.

caedo hennensis cavea includo coacervanturque non caedes solus sed etiam fuga cum alius super alius caput ruo integer saucius vivo morior incido cumulo


plus ignominiae erat quam cladis acceptum, quae prope in cladem ingentem vertit; tantum inde terroris non Romae modo, quo multiplex, fama pervenerat, sed in castris quoque fuit ad Veios.

multus ignominia sum quam clades accipio qui prope in clades ingens verto tantus inde terror non roma modo quo multiplex fama pervenio sed in castrum quoque sum ad veii


itaque ut eliceret praedatores, edicit suis, postero die frequentes porta Esquilina, quae aversissima ab hoste erat, expellerent pecus, scituros id hostes ratus, quod in obsidione et fame servitia infida transfugerent.

itaque ut elices praedator edico suus posterus dies frequens porto esquilina qui aversissima ab hostis sum expello pecus scio is hostis reor qui in obsidio et fames servitium infidus transfugio


Romam, caput orbis terrarum, petentibus quicquam adeo asperum atque arduum videri, quod inceptum moretur?

roma caput orbis terra peto quisquam adeo asperum atque arduus video qui incipio moror


vicit tamen pars, quae in praesentia videri potuit maioris animi quam consilii;

vinco tamen pars qui in praesens video possum magnus animus quam consilium


de bello Sabino eos referre, tamquam maius ullum populo Romano bellum sit quam cum iis, qui legum ferendarum causa creati nihil iuris in civitate reliquerint, qui comitia, qui annuos magistratus, qui vicissitudinem imperitandi, quod unum exaequandae sit libertatis, sustulerint, qui privati fasces et regium imperium habeant.

de bellum sabinum is refero tamquam magnus ullus populus romanus bellum sum quam cum is qui lex ferendaris causa creo nihil ius in civitas relinquo qui comitium qui annuus magistratus qui vicissitudo imperito qui unus exaequo sum libertas tollo qui privo fascis et regius imperium habeo


quibus cum Philippus nihil pacati nisi omnia permittentibus respondisset, adeo renuntiata haec legatio ab indignatione simul ac desperatione iram accendit,

qui cum philippus nihil pacatum nisi omnis permitto respondeo adeo renuntio hic legatio ab indignatio simul atque desperatio ira accendo


ventumque ad interitum servitiorum utique et plebis esset, ni consules providissent dimissis passim ad frumentum coemendum non in Etruriam modo dextris ab Ostia litoribus laevoque per Volscos mari usque ad Cumas, sed in Siciliam quoque; adeo finitimorum odia longinquis coegerant indigere auxiliis.

venio ad interitus servio utique et plebs sum ni consul provideo dimitto passim ad frumentum coemo non in etruria modo dextera ab ostium litus laevoque per volsci mare usque ad cumae sed in sicilia quoque adeo finitimus odium longinquus cogo indigeo auxilium


consulibus designatis imperavit senatus, ut, qua die magistratum inissent, hostiis maioribus rite mactatis precarentur, ut, quod bellum populus Romanus in animo haberet gerere, ut id prosperum eveniret.

consul designo impero senatus ut qui dies magistratus ineo hostia magnus rite mactas preco ut qui bellum populus romanus in animus habeo gero ut is prosper evenio


donec Numidae, qui in cornibus erant, circumvecti paulum ab tergo se ostenderunt. is pavor perculit Romanos, auxitque pavorem consulis vulnus periculumque intercursu tum primum pubescentis fili propulsatum.

donec numida qui in cornu sum circumvehor paulus ab tergum sui ostendo is pavor percello romanus augeo pavor consul vulnus periculum intercursus tum primus pubesco filis propulso


non posse aequo iure agi, ubi imperium penes illos, penes se auxilium tantum sit; nisi imperio communicato numquam plebem in parte pari rei publicae fore. nec esse, quod quisquam satis putet, si plebeiorum ratio comitiis consularibus habeatur; nisi alterum consulem utique ex plebe fieri necesse sit, neminem fore.

non possum aequus ius ago ubi imperium penis ille penis sui auxilium tantus sum nisi imperium communico numquam plebs in pars par res publicus sum neque sum qui quisquam satis puto si plebeius ratio comitium consularis habeo nisi alter consul utique ex plebs fio necesse sum nemo sum


atque ita se ex colloquio proripuit; et temperatum aegre est, quin missilibus, quia dirempti medio amni fuerant, pugnam inter se consererent.

atque ita sui ex colloquium proripio et tempero aeger sum quin missilis quia disredimo medium amnis sum pugna inter sui consero


tum patefacta gratulationi omnia in urbe templa, supplicationesque in triduum decretae. legatis Carthaginiensium et Philippi regis — nam ii quoque venerant — petentibus, ut senatus sibi daretur, responsum iussu patrum ab dictatore est consules novos iis senatum daturos esse. comitia inde habita.

tum patefacio gratulatio omnis in urbs templum supplicatio in triduum decerno legatus carthaginiensis et philippus rex nam is quoque venio peto ut senatus sui do responsum iussus pater ab dictator sum consul novi is senatus do sum comitium inde habeo


qui cum ad puppim praetoriae navis accessissent velamenta supplicum porrigentes, orantes implorantesque fidem ac misericordiam Scipionis,

qui cum ad puppis praetorius navus accedo velamentum supplex porrigo oro imploro fides atque misericordia scipio


et ex Africa legati simul Carthaginiensium et Masinissae venerunt: legati Carthaginiensium tritici deciens centum milia et hordei quingenta indicantes se ad mare devecta habere, ut, quo senatus censuisset, deportarent;

et ex africanus legatus simul carthaginiensis et masinissa venio legatus carthaginiensis triticum decies centum mille et hordeum quingenti indico sui ad mare deveho habeo ut quo senatus censeo deporto


sub ipso vallo, quia tantam multitudinem portae non recepere, temptata ab exclusis turba suorum pugna est;

sub ipse vallo quia tantus multitudo porta non recipio tento ab excludo turba suus pugno sum


cultrum deinde Conlatino Collatino tradit, inde Lucretio ac Valerio, stupentibus miraculo rei, unde novum in Bruti pectore ingenium. ut praeceptum erat, iurant; totique ab luctu versi in iram, Brutum iam inde ad expugnandum regnum vocantem sequuntur ducem.

culter deinde conlatino collatinus trado inde lucretius atque valerius stupeo miraculum res unde novus in brutus pectus ingenium ut praeceptum sum juro totus ab luctus verro in ira brutus iam inde ad expugno regnum voco sequor dux


ad .haec haec audienda cum circumfusa paulatim multitudine permixtum senatui esset populi concilium, repente primores secessione facta, priusquam responsum daretur, argentum aurumque omne ex publico privatoque in forum conlatum in ignem ad id raptim factum conicientes eodem plerique semet ipsi praecipitaverunt. cum ex eo pavor ac trepidatio totam urbem pervasisset,

ad hic hic audio cum circumfundo paulatim multitudo permisceo senatus sum populus concilium repens primoris secessio facio priusquam responsum do argentum aurum omnis ex publicus privo in forum confero in ignis ad is raptim facio conicio idem plerusque sui ipse praecipito cum ex is pavor atque trepidatio totus urbs pervasisset


ibi urgentes inter se cedentibus extremis ab aqua trepidationis aliquantum edebant, done donec quietem ipse timor circumspectantibus aquam fecisset.

ibi urgeo inter sui cedo exter ab aqua trepidatio aliquantus edo donec donec quies ipse timor circumspecto aqua facio


qui utriusque partis principibus castigatis, cum iniusto faenore gravatum aes alienum, ipsis magna ex parte concedentibus, qui onerarant, levasset, iusti crediti solutionem in decem annorum pensiones distribuit.

qui uterque pars princeps castigo cum iniustus faenus gravo aes alienus ipse magnus ex pars concedo qui onero levo justus credo solutio in decem annus pensio distribuo


deinde in quattuor regiones dividi Macedoniam: unam fore et primam partem quod agri inter Strymonem et Nessum sit amnem;

deinde in quattuor regio divido macedonia unus sum et primus pars qui ager inter strymonem et nessus sum amnis


patricii confugerunt, postremo repulsi inde — adeo omnia tutiora, quam ut innocentiam suam purgarent, visa — in nos inruerunt et privatis dictatorem poscere reum verecundiae non fuit, ut omnes di hominesque sciant ab illis etiam,

patricius confugio postremo repello inde adeo omnis tueor quam ut innocentia suus purgo video in nos inruo et privo dictator posco reus verecundia non sum ut omnis deus homo scio ab ille etiam


functus necessario mihi officio, et quodam modo liberata atque exonerata fide mea, quid ultra facere possum, quam uti deos deasque precer, ut vos et vestrae rei publicae et nobis sociis atque amicis, qui ex vobis pendemus, consulatis?”

fungor necessarius ego officium et quidam modo libero atque exonero fides meus quis ultra facio possum quam uti deus dea preco ut tu et vester res publicus et nos socius atque amicus qui ex tu pendeo consulo


ferociter pro se quisque signum duces poscere; adfirmare eadem fortuna Romanum Campano laturum opem, quo Campanus Sidicino tulerit.

ferociter pro sui quisque signum dux posco adfirmaris idem fortuna romanus campanus fero ops quo campanus sidicinus fero


deinde M. Valerius, Sp. Verginius consules facti. domi forisque otium fuit; annona propter aquarum intemperiem laboratum est. de Aventino publicando lata lex est. tribuni plebis iidem refecti.

deinde m valerius spurius verginius consul facio domus foris otium sum annona propter aqua intemperies laboro sum de aventinus publico fero lex sum tribunus plebs eo reficio


ipse iam satis omnibus instructis conparatisque ad hostem pergit. cuius ut prius nosceret vires quam periculo ultimo temptaret, in tumulo, quem proximum castris Gallorur Gallorum capere potuit, vallum ducere coepit. gens ferox

ipse iam satis omnis instruo conparatisque ad hostis pergo qui ut prior nosco vireo quam periculum ultimo tento in tumulus qui propior castrum gallorur gallus capio possum valles duco coepio gens ferox


nondum Hannibal e castris exierat, cum pugnantium clamorem audivit. itaque excitus tumultu raptim ad hostem copias agit.

nondum hannibal e castrum exeo cum pugno clamor audio itaque excio tumultus raptim ad hostis copia ago


nam praeterquam quod facilius cum singulis, quam si in unum ambo simul contulissent vires, bellatum est, Hispania quoque sub idem tempus magno tumultu ad bellum consurrexit.

nam praeterquam qui facilis cum singuli quam si in unus ambo simul confero vireo bello sum hispania quoque sub idem tempus magnus tumultus ad bellum consurgo


plures quam ab superioribus et senatu moti sunt et equos vendere iussi. omnes iidem ab utroque et tribu moti et aerarii facti; neque ullius, quem alter notarat, ab altero levata ignominia.

multus quam ab superus et senatus moveo sum et equus vendo iubeo omnis eo ab uterque et tribus moveo et aerarius facio neque ullus qui alter noto ab alter levo ignominia


nec male consuluisse civitati, cum concilii nostri ear eam fecerimus et nobis miscuerimus, ut corpus unum et concilium totius Peloponnesi esset. tunc,

neque malus consulo civitas cum concilium noster ear is facio et nos misceo ut corpus unus et concilium totus peloponnesius sum tunc


nam cum primo moenibus se hostes tenerent tutissimum id rati, populatione agrorum atque incendiis villarum coegit eos egredi urbe.

nam cum primus moenia sui hostis teneo tueor is reor populatio ager atque incendium villaris cogo is egredior urbs


at enim eo foedere, quod cum Hasdrubale ictum est, Saguntini excipiuntur. adversus quod ego nihil dicturus sum, nisi quod a vobis didici.

at enim is foedus qui cum hasdrubal ictus sum saguntinus excipio adverro qui ego nihil dico sum nisi qui ab tu disco


id illi, cui nihil pensi sit, facile esse. Carthaginienses foedere inligatos silere;

is ille qui nihil pensum sum facilis sum carthaginiensis foedus inligo sileo


Phocidis primo impetu Phanoteam sine certamine cepit. Anticyra haud multum oppugnando morae praebuit. Ambrysus inde Hyampolisque receptae.

phocis primus impetus phanotea sine certamen capio anticyra haud multus oppugno mora praebeo ambrysus inde hyampolis recipio


ita iam coepta obsidio omissa ab Romanis est et in ipsum Hasdrubalem versum bellum.

ita iam coepio obsidio omitto ab romanus sum et in ipse hasdrubal verro bellum


quia serum erat diei, abstinuere. diu non perlitatum tenuerat dictatorem, ne ante meridiem signum dare posset; eo in noctem tractum erat certamen.

quia serus sum dies abstineo diu non perlitas teneo dictator ne ante meridio signum do possum is in nox traho sum certamen


apparebat claustra Aegypti teneri, ut, cum vellet, rursus exercitum induceret; bello intestino cum fratre eum exitum fore, ut victor fessus certamine nequaquam par Antiocho futurus esset.

appareo claustra aegyptius teneo ut cum volo rursus exercitus induco bellum intestinus cum frater is exitus sum ut victor fessus certamen nequaquam par antiochus sum sum


cum coniuratio in tyranni caput facta indicatur per Callonem quendam, aequalem Hieronymi et iam inde a puero in omnia familiaria iura adsuetum.

cum coniuratio in tyrannus caput facio indico per callon quidam aequalis hieronymus et iam inde ab puer in omnis familiaris ius assuesco


quae Iovi apposita fuit, decidit de mensa. oleas quoque praegustasse mures in prodigium versum est. ad ea expianda nihil ultra, quam ut ludi instaurarentur, actum est.

qui iuppiter appono sum decido de mensa oleo quoque praegusto mus in prodigium verro sum ad is expio nihil ultra quam ut ludo instauro ago sum


ibi aciem esse debere, ubi rex esset, concitat ecum non ira tantum, sed etiam gloria elatus,

ibi acies sum debeo ubi rex sum concito ecum non ira tantus sed etiam gloria effero


ab hac contione, Latinis, quae pridie kal. Apriles fuerunt, in monte sacrificio rite perpetrato protinus inde et consul et praetor Cn. Octavius in Macedoniam profecti sunt.

ab hic contio latinum qui pridie kal aprilis sum in mons sacrificium rite perpetro protinus inde et consul et praetor cn octavus in macedonia proficiscor sum


deinde, ut frequenti contione non aspernatos modo sed abominatos etiarn etiam nomen tyranni audivit, causam se spoliandi eos nactur nactum ratus tradere, ubi vellet, urbem Philoclen iussit.

deinde ut frequens contio non aspernor modo sed abominor etiarn etiam nomen tyrannus audio causa sui spolio is nactur nanciscor reor trado ubi volo urbs philoclen iubeo


nam etsi minor aetate quam Perseus esset, hunc iusta matre familiae, illum paelice ortum esse; ilium illum ut ex vulgato corpore genitum nullam certi patris notam habere, hunc insignem Philippi similitudinem prae se ferre.

nam etsi paruus aetas quam perseus sum hic iustus mater familia ille paelice orior sum ille ille ut ex vulgo corpus gigno nullus certus pater nota habeo hic insignis philippus similitudo prae sui fero


sed hostium, quod volentem, non vi coactam accepi, et vestra confessione, quod in condicionibus societatis Argos mihi reliquistis;

sed hostis qui volo non vis cogo accipio et vester confessio qui in condicio societas argi ego relinquo


per idem tempus Laevinus consul, iam magna parte anni circumacta, in Siciliam veteribus novisque sociis expectatus cum venisset, primum ac potissimum omnium ratus Syracusis nova pace inconditas componere res;

per idem tempus laevinus consul iam magnus pars annus circumago in sicilia vetus novus socius expectatus cum venio primus atque potis omnis reor syracusae novo pax inconditus compono res


pluribus locis simul pugna coepit. regia statio atrocissimum proelium edebat; nam et ipsa multitudine equitum peditumque prope iusta acies erat, et Romanorum, quia medium obsederat iter, plurimi in eam inferebantur.

multus locus simul pugno coepio regius statio atrox proelium edo nam et ipse multitudo eques pedes prope iustus acies sum et romanus quia medius obsedeo iter plurimus in is infero


imitamini, patres conscripti, turbam inconsultam et, qui exemplo aliis esse debetis, aliorum exemplo peccate potius, quam alii vestro recte faciant, dum ego ne imiter tribunos nec me contra senatus consultum consulem renuntiari patiar.

imito pater conscribo turba inconsultus et qui exemplum alius sum debeo alius exemplum pecco potis quam alius vester rectus facio dum ego ne imito tribunus neque ego contra senatus consulo consul renuntiaris patior


ab Syphace magis pacis cum Carthaginiensibus condiciones, ut Romani Africa, Poeni Italia excederent, quam, si bellaretur, spes ulla desciturum adferebatur.

ab syphace magis pax cum carthaginiensis condicio ut romanus africanus poenus italia excedo quam si bellor spes ullus descio affero


sed gens nata instaurandis reparandisque bellis, Magone ad conquisitionem militum a fratre misso, brevi replevit exercitum animosque ad temptandum de integro certamen fecit;

sed gens nata instauro reparo bellum mago ad conquisitio miles ab frater mitto brevis repleo exercitus animus ad tento de integer certamen facio


qui reducerent inde Scipionem, legati, qui exercitui praeessent, donec novus imperator ad eum exercitum venisset;

qui reduco inde scipio legatus qui exercitus praesum donec novus imperator ad is exercitus venio


legatos quidquid in urbe hominum supererat prosequitur. huic multitudini laeta alia turba ex castris occurrit. congratulantur libertatem concordiamque civitati restitutam.

legatus quisquis in urbs homo supersum prosequor hic multitudo laetus alius turba ex castrum occurro congratulor libertas concordia civitas restituo


Messana in Sicilia oppugnata Carthaginienses, Athenae oppugnatae et Graecia in servitutem petita et adiutus Hannibal pecunia auxiliis Philippum hostem fecerunt.

messana in sicilia oppugno carthaginiensis athenae oppugno et graecia in servitus peto et adiutus hannibal pecunia auxilium philippus hostis facio


postea et ab Delio, qui ex pacto travecti eo fuerant, promissis regis, cum desiderium quoque patriae facilius ad credendum inclinaret animos, revocati.

postea et ab delius qui ex pacisco travecti is sum promitto rex cum desiderium quoque patria facilis ad credo inclino animus revoco


et legiones ex Illyrico laureatae urbem inibunt et navales socii: Macedonicae legiones suo abrogato triumphos alienos spectabunt? quid deinde tam opima praeda, tam opulentae victoriae spoliis fiet?

et legio ex illyricus laureatus urbs ineo et naval socius macedonicus legio suus abrogo triumphus alienus specto quis deinde tam opimus praeda tam opulentus victoria spolium fio


ad classem se ex castris profectos sociorum navalium partem morbo audisse absumptam, partem, maxime qui ex Sicilia fuerint, domos suas abisse, et homines navibus deesse; qui sint, neque stipendium accepisse neque vestimenta habere.

ad classis sui ex castrum proficio socius navalis pars morbus audio absumo pars magnus qui ex sicilia sum domus suus abeo et homo navis desum qui sum neque stipendium accipio neque vestimentum habeo


ingenti iam abacta praeda tumultuariae agrestium Etruscorum cohortes repente a principibus regionis eius concitatae Romanis occurrunt adeo inconpositae, ut vindices praedarum prope ipsi praedae fuerint.

ingens iam abigo praeda tumultuarius agrestis etruscus cohors repens ab princeps regio is concito romanus occurro adeo inconpositae ut vindico praedaris prope ipse praeda sum


tum in Etruscos versum bellum; et cum dictator auspiciorum repetendorum causa profectus Romam esset, magister equitum pabulatum egressus ex insidiis circumvenitur signisque aliquot amissis foeda militum caede ac fuga in castra est conpulsus.

tum in etrusci verro bellum et cum dictator auspicium repeto causa proficiscor roma sum magister eques pabulor egredior ex insidiae circumvenio signum aliquot amitto foedus miles caedes atque fuga in castrum sum conpello


extemplo, qua duobus locis vada nudabat amnis, dextra parte Calpurnius, laeva Quinctius exercitus traduxerunt quieto hoste, dum miratur subitum adventum consultatque, qui tumultum inicere trepidantibus in ipso transitu amnis potuisset.

extemplo qui duo locus vado nudo amnis dextera pars calpurnius laeva quintius exercitus traduco quiesco hostis dum miro subeo advenio consulto qui tumultus inicio trepido in ipse transeo amnis possum


et pro se quisque, quidnam futurum esset, cogitare, si in valles subiectas rupibus agmen foret demissum.

et pro sui quisque quisnam sum sum cogito si in vallo subjecto rupes agmen sum demitto


se non rem novam petere, quippe qui non primus, quod quisquam indignari mirarive posset, sed tertius Romae peregrinus regnum adfectet; et Tatium non ex peregrino solum sed etiam ex hoste regem factum, et Numam ignarum urbis non petentem in regnum ultro accitum:

sui non res novus peto quippe qui non primus qui quisquam indignor mirarive possum sed tertius roma peregrinus regnum adfectet et tatius non ex peregrinus solus sed etiam ex hostis rex facio et numa ignarus urbs non peto in regnum ultro accio


obstupuerant ad magnitudinem pristinae eius fortunae virtutisque, et neque ipsi domum recipere custodiendum audebant nec cuiquam uni custodiam eius satis credebant.

obstupendus ad magnitudo pristinus is fortuna virtus et neque ipse domus recipio custodio audeo neque quisquam unus custodia is satis credo


Anci liberi iam tum, cum conprensis sceleris ministris vivere regem et tantas esse opes Servi nuntiatum est, Suessam Pometiam exulatum ierant.

ancus liber iam tum cum conprensis scelus minister vivo rex et tantus sum ops servius nuntio sum suessa pometia exsulatus eo


iam non aestatis nec hiemis discrimen esse,

iam non aestas neque hiems discrimen sum


his intra triduum simul cum legatis Alexandrinis profectis legati ex Macedonia quinquatribus ultimis adeo expectati venerunt, ut, nisi vesper esset, extemplo senatum vocaturi consules fuerint.

hic intra triduum simul cum legatus alexandrinus proficio legatus ex macedonius quinquatribus ulter adeo expectas venio ut nisi vesper sum extemplo senatus vocaturi consul sum


nullas condiciones pacis iis non bello fore potiores. tempus in posterum diem constituitur locusque, qui medius maxime inter castra Gallorum et Ancyram est visus.

nullus condicio pax is non bellum sum potis tempus in posterus dies constituo locus qui medius magnus inter castrum gallus et ancyra sum video


quod cum ita sit, quae, malum, ratio est expertis ea alia experiri, cum, iam ut virtus vestra transire alio possit, fortuna certe loci huius transferri non possit? hic Capitolium est,

qui cum ita sum qui malus ratio sum experior is alius experior cum iam ut virtus vester transeo alius possum fortuna certus locus hic transfero non possum hic capitolium sum


“commodius” inquit, “si in terram egrediaris, ex propinquo dicamus in vicem audiamusque.” cum rex facturum se id negaret, “quem tandem” inquit Quinctius “times?” ad hoc ille superbo et regio animo:

commodus inquam si in terra egrediaris ex propinquo dico in vicis audio cum rex facio sui is nego qui tandem inquam quintius timeo ad hic ille superbus et regius animus


quod monumentum sit posteris tua praesenti ope servatam urbem esse, voveo.”

qui monumentum sum posterus tuus praesens ops servo urbs sum voveo


responsum legatis est, et patrem eius Syphacem sine causa ex socio et amico hostem repente populi Romani factum, et eum ipsum rudimentur rudimentum adulescentiae bello lacessentem Romanos posuisse.

responsum legatus sum et pater is syphacem sine causa ex socius et amicus hostis repens populus romanus facio et is ipse rudimentur rudimentum adulescentia bellum lacesso romanus pono


edicere iam sese omnibus pugnandum ac vincendum esse et adnitendum singulis universisque, ne prius hesternae fugae quam hodiernae victoriae fama Romam perveniat.

edico iam sui omnis pugno atque vinco sum et adnitendus singuli universus ne prior hesternus fuga quam hodiernus victoria fama roma pervenio


idque praesidii Casilini habebant Romani. additur et Perusina cohors, homines quadringenti sexaginta, eodem nuntio, quo Praenestini paucos ante dies, Casilinum conpulsi.

is praesidium casilinus habeo romanus addo et perusinus cohors homo quadringenti sexaginta idem nuntio quo praenestinus paucus ante dies casilinus conpello


senatus revocatus in curiam supplicationes ob rem egregie gestam ab L. Aemilio consule in quinque dies circa omnia pulvinaria decrevit hostiisque maioribus sacrificari iussit.

senatus revoco in curia supplicatio ob res egregius gero ab l aemilius consul in quinque dies circa omnis pulvinaris decerno hostia magnus sacrificaris iubeo


ubi senescamus in exilio, ne qua spes, ne qua occasio abolendae ignominiae, ne qua placandae civium irae, ne qua denique bene moriendi sit. neque ignominiae finem

ubi senesco in exsilium ne qui spes ne qui occasio aboleo ignominia ne qui placo civis ira ne qui denique bene morior sum neque ignominia finis


insignis tamen inter ceteras pugna fuit duarum, quae primae agminum concurrerant inter se.

insignis tamen inter ceterus pugno sum duaris qui primus agmen concurro inter sui


ante omnia claram et memorabilem pugnam fecit Hasdrubal imperator captus et Hanno et Mago nobiles Carthaginienses, Mago ex gente Barcina,

ante omnis clarus et memorabilis pugna facio hasdrubal imperator capio et hanno et magus nobilis carthaginiensis magus ex gens barcinus


quod offendat in eo, fervorem et audaciam, aetatem cottidie magis auferre; quod desideretur, consilium, id in dies crescere. senescentibus vitiis, maturescente virtute sinerent tantum virum senem in civitate fieri.

qui offendo in is fervor et audacia aetas cottidie magis aufero qui desidero consilium is in dies cresco senesco vitium maturesco virtus sino tantus vir senex in civitas fio


elephantos tradito omnis neque alios parato. tradito et naves longas armamentaque earum, neu plures quam decem naves tectas neve plures quam * naves actuarias, quarum nulla plus quam triginta remis agatur, habeto, neve monerem belli causa,

elephantus trado omnis neque alius paro trado et navo longus armamenta is neu multus quam decem navo tego neve multus quam navo actuaria qui nullus multus quam triginta remi ago habeo neve moneo bellum causa


et ipse baud haud vanus praesens monitor facile perpulerat, ut quantae maximae possent pediturn peditum equitumque copiae in Siciliam traicerentur.

et ipse baud haud vanus praesens monitor facilis perpello ut quantus magnus possum pediturn pedes equio copia in sicilia traicio


et P. Matienus missi iussique ab Regio tria milia militum Locros ducere; et Q. Pleminio propraetori scriptum, ut rei agendae adesset.

et p matienus mitto jubeo ab regium tres mille miles locri duco et q pleminio propraetor scribo ut res ago adsum


neque ulla, quae in tali re memorabilis scribentibus videri solet, praetermissa clades est: adeo omne libidinis crudelitatisque et inhumanae superbiae editum in miseros exemplum est. hae fuere hibernae expeditiones Hannibalis.

neque ullus qui in talis res memorabilis scribo video soleo praetermitto clades sum adeo omnis libido crudelitas et inhumanus superbia edo in miser exemplum sum hic sum hibernus expeditio hannibal


iam in ipsa pugna haec, cum infesta rostro peteret hostium navem, obliqua ipsa ictum alterius rostri accipiebat; illa, cum transversa obiceretur hosti, repente intorta in proram circumagebatur.

iam in ipse pugno hic cum infestus rostrum peto hostis navo obliquus ipse ictus alter rostrum accipio ille cum transverto obicio hostis repens intorqueo in prora circumago


nam quid tandem novi matronae fecerunt, quod frequented frequentes in causa ad se pertinente in publicum processerunt? numquam ante hoc tempus in publico apparuerunt?

nam quis tandem nosco matrona facio qui frequented frequens in causa ad sui pertineo in publicus procedo numquam ante hic tempus in publicus appareo


qua multum poterant, fieti freti socios ex hostibus facere Gallos conantur, ut eo adiuncto exercitu cum Romanis bellarent.

qui multus possum fieti fretus socius ex hostis facio galli conor ut is adjungo exercitus cum romanus bellarent


ita suspensis rebus dictator accitus ab exercitu in urbem venit. postero die senatu habito cum satis periclitatus voluntates hominum discedere senatum ab se vetuisset, stipatus ea multitudine, sella in comitio posita viatorem ad M. Manlium misit;

ita suspendo res dictator accio ab exercitus in urbs venio posterus dies senatus habeo cum satis periclitor voluntas homo discedo senatus ab sui veto stipo is multitudo sella in comitium pono viator ad m manlius mitto


publicanus! publicanus erat Postumius, qui multis annis parem fraude avaritiaque neminem in civitate habuerat praeter T. Pomponium Veientanum, quem populantem temere agros in Lucanis ductu Hannonis priore anno ceperant Carthaginienses.

publicanus publicanus sum postumus qui multus annus par fraus avaritia nemo in civitas habeo praeter t pomponius veientanus qui populo temere ager in lucanus ductus hanno prior annus capio carthaginiensis


non possumus dissimulare, patres conscripti, nos, cum praesidium Punicum in arce nostra haberemus, multa foeda et indigna et a praefecto praesidii Hamilcare et ab Numidis Afrisque passos esse; sed quid illa sunt conlata cum iis, quae hodie patimur! patimur?

non possum dissimulo pater conscribo nos cum praesidium punicus in arx noster habeo multus foedus et indignus et ab praeficio praesidium hamilcaris et ab numida afrisque patior sum sed quis ille sum confero cum is qui hodie patior patior


ceterum partem plebis, partem senatus destinabant ad habitandos Veios, duasque urbes communis rei publicae incoli a populo Romano posse. Adversus aduersus quae cum optimates ita tenderent,

ceterum pars plebs pars senatus destino ad habitandos veii duo urbs communis res publicus incolo ab populus romanus possum adverro aduersus qui cum optimas ita tendo


inde apparuisse ventris quoque haud segne ministerium esse, nec magis aliquam alere eum, reddentem in omnis corporis partes hunc, quo vivimus vigemusque, divisum pariter in venas, maturum confecto cibo sanguinem. conparando hinc,

inde appareo venter quoque haud segnis ministerium sum neque magis aliqui alo is reddo in omnis corpus pars hic quo vivo vigemusque divido pariter in vena maturus conficio cibus sanguis conparo hinc


sed multo infestius M. Aurelium, quem ex tribus ad se missis legatis dilectu habito substitisse et se bello lacessisse contra foedus et saepe cum praefectis suis signis conlatis pugnasse, partim postulantium,

sed multus infestus m aurelius qui ex tres ad sui mitto legatus delectus habeo substitisse et sui bellum lacesso contra foedus et saepe cum praefectus suus signum confero pugno pars postulo


et munimenta sequentis impedierunt, et angustiae vallis, per quam sequendi erant, et maxime omnium quod elephanti novissimi agminis erant, quos pedes aegre praeterire, eques nullo poterat modo timentibus equis tumultumque inter se maiorem quam in proelio edentibus;

et munimentum sequor impedio et angustia valles per quam sequor sum et magnus omnis qui elephantus novus agmen sum qui pes aeger praetereo eques nullus possum modo timeo equus tumultus inter sui magnus quam in proelium edo


his copiis ita dimissis eo intentius Romanus undique instat, † capit stationes.

hic copia ita dimitto is intendo romanus undique insto capio statio


et virum quidem eum egregium ducebant, sed promptiorem acrioremque, quam tempora belli postularent aut hostis Hannibal;

et vir quidem is egregius duco sed promptus acer quam tempus bellum postulo aut hostis hannibal


“dis immortalibus, at in tali re, laudes gratesque” inquit “ago, quod victor hostis cum tanto pavore incidentibus vobis in vallum portasque non ipsa castra est adgressus; deseruissetis profecto eodem terrore castra, quo omisistis pugnam.

deus immortalis at in talis res laus grates inquam ago qui victor hostis cum tantus pavor incido tu in valles porto non ipse castrum sum aggredior desero profecto idem terror castrum quo omitto pugna


missique Ardeam legati ad Camillum Veios eum perduxere, seu magis credere libet non prius profectum ab Ardea, quam conpererit legem latam, quod nec iniussu populi mutari finibus posset nec nisi dictator dictus auspicia in exercitu habere. lex curiata lata est dictatorque absens dictus.

mitto ardea legatus ad camillus veii is perduco seu magis credo libet non prior proficiscor ab ardea quam conpererit lex fero qui neque injussus populus muto finis possum neque nisi dictator dico auspicium in exercitus habeo lex curiatus fero sum dictator absum dico


cum id, quod caput erat Euboeae, teneret rex, ne ceterae quidem insulae eius urbes imperium abnuerunt; magnoque principio sibi orsus bellum videbatur, quod tanta insula et tot opportunae urbes in suam dicionem venissent.

cum is qui caput sum euboea teneo rex ne ceterus quidem insula is urbs imperium abnuo magnus principium sui ordior bellum video qui tantus insula et tot opportunus urbs in suus dicio venio


dum oppugnatur tyrannus, Argivi, nuntiis aliis super alios adferentibus tantum non iam captain captam Lacedaemonem esse erecti et ipsi,

dum oppugno tyrannus argivus nuntius alius super alius affero tantus non iam captain capio lacedaemon sum erigo et ipse


haec ut summa ratione acta magna pars senatus adprobabat; veteres et moris antiqui memores negabant se in ea legatione Romanas agnoscere artes.

hic ut summus ratio ago magnus pars senatus adprobo vetus et mos antiquus memor nego sui in is legatio romanus agnosco ars


eo delato ad Hannibalem, missus ab eo confestim Carthalo, qui in castra Romana ad Cn. Cornelium quaestorem deferret. is funus imperatoris in castris celebrantibus cum exercitu Beneventanis fecit.

is defero ad hannibal mitto ab is confestim carthalo qui in castrum romanus ad cn cornelius quaestor defero is funus imperator in castrum celebro cum exercitus beneventanis facio


nequiquam inde obsessa oppugnataque urbs est, nec recipi nisi aliquanto post per Antiochum potuit. haec in Thessalia, haec in Achaia, haec in Asia per eosdem dies ferme gesta.

nequiquam inde obsedeo oppugno urbs sum neque recipio nisi aliquantus post per antiochus possum hic in thessalia hic in achaia hic in asia per idem dies ferme gero


corpus iam curabat consul, cum, venisse caduceatorem et quid venisset, nuntiatum est.

corpus iam curo consul cum venio caduceator et quis venio nuntio sum


cum legatis Carthaginiensibus Romam missi L. Veturius Philo et M. Marcius Ralla et L. Scipio imperatoris frater.

cum legatus carthaginiensis roma mitto l veturius philus et m marcius rallus et l scipio imperator frater


diripienda plebi sunt data, ut contacta regia praeda spem in perpetuum cum iis pacis amitteret. ager Tarquiniorum, qui inter urbem ac Tiberim fuit, consecratus Marti Martius deinde campus fuit.

diripio plebs sum do ut contingo regius praeda spes in perpetuus cum is pax amitto ager tarquinius qui inter urbs atque tiberis sum consecro martius martius deinde campus sum


inde foedus ictum inter duces, inter exercitus salutationem factam; Aeneam apud Latinum fuisse in hospitio; ibi Latinum apud penates deos domesticum publico adiunxisse foedus filia Aeneae in matrimonium data.

inde foedus ictus inter dux inter exercitus salutatio facio aeneas apud latinus sum in hospitium ibi latinus apud penates deus domesticus publicus adjungo foedus filia aeneas in matrimonium do


parendum atque imperandum, habilius fuit. itaque baud haud facile discerneres, utrum imperatori an exercitui carior esset:

pareo atque impero habilis sum itaque baud haud facilis discerno utrum imperator an exercitus carus sum


dicerent legati, conclamatum ex omni parte curiae est Punica fraude electos, qui veterem pacem repeterent, cuius ipsi non meminissent.

dico legatus conclamo ex omnis pars curia sum punicus fraus eligo qui vetus pax repeto qui ipse non memini


interim die tertio cum verticem, quem petierant, Romani cepisse ac tenere se fumo significarent, tum vero trifariam divisis copiis consul valle media cum militum robore succedit, cornua dextra laevaque admovet castris;

interim dies tertius cum vertex qui peto romanus capio atque teneo sui fumus significo tum verus trifariam divido copia consul valles medius cum miles robur succedo cornu dextera laeva admoveo castrum


taedioque recessum inde foret, ni serves arcem Romanis prodidisset. ab eo milites per locum arduum accepti cepere; a quibus cum custodes trmcidarentur, cetera multitudo repentino pavore oppressa in deditionem venit.

taedium recedo inde sum ni servo arx romanus prodo ab is miles per locus arduus accipio capio ab qui cum custos trmcidarentur ceterus multitudo repentinus pavor opprimo in deditio venio


primo eas condiciones imperator Romanus vix auribus admisit; postea, ut causa probabilis suis commeandi foret in castra hostium, mollius eadem illa abnuere ac spem facere saepius ultro citroque agitantibus rem conventuram.

primus is condicio imperator romanus vix auris admitto postea ut causa probabilis suus conmeo sum in castrum hostis mollis idem ille abnuo atque spes facio saepis ultro citer agito res convenio


eiusdem formulae disceptatio de Perrhaeborum Magnetumque oppidis fuit: omnium enim iura possidendo per occasiones Aetoli miscuerant.

idem formula disceptatio de perrhaebi magnes oppidum sum omnis enim ius possideo per occasio aetolus misceo


non venit in mentem pugna apud Regillum lacum? adeo et cladium veterum vestrarum et beneficiorum nostrorum ergo vos obliti estis?”

non venio in mens pugno apud regillus lacus adeo et cladium vetus vestraris et beneficus noster ergo tu obliuiscor sum


naves longas praeter viginti omnes tradant, tritici quingenta, hordei trecenta milia modium.

navo longus praeter viginti omnis trado triticum quingenti hordeum trecenti mille modius


et quando ego vobis pro tantis vestris in me meritis gratiam referam, si nunc cessavero? aut ubi usus erit mei vobis, si in bello non fuerit? hac arte in patria steti et invictus bello in pace ab ingratis civibus pulsus sum.

et quando ego tu pro tantus vester in ego meritum gratia refero si nunc cessavero aut ubi utor sum meus tu si in bellum non sum hic ars in patria sto et invictus bellum in pax ab ingratus civis pello sum


ordo sexagenos milites, duos centuriones, vexillarium unum habebat. Prima acies hastati erant,

ordo sexageni miles duo centurio vexillarii unus habeo primus acies hastas sum


adiciebat huic muneri agri aliquantum, quem publicum possideri a privatis criminabatur. id multos quidem patrum, ipsos possessores, periculo rerum suarum terrebat; sed et publica patribus sollicitudo inerat, largitione consulem periculosas libertati opes struere.

adicio hic munus ager aliquantus qui publicus possideo ab privo crimino is multus quidem pater ipse possessor periculum res suus terreo sed et publicus pater sollicitudo insum largitio consul periculosus libertas ops struo


Undecimo anno Punici belli consulatum inierunt M. Marcellus quintum — ut numeretur consulatus, quem vitio creatus non gessit — et T. Quinctius Crispinus.

undecimus annus punicus bellum consulatus ineo m marcellus quintus ut numero consulatus qui vitio creo non gero et t quintius crispinus


sequebatur turba, propria alia cognatorum sodaliumque, nihil medium, nec spem nec curam, sed inmensa omnia volventium animo, alia publica sollicitudine excitata, favore et admiratione stupens.

sequor turba proprius alius cognator sodalis nihil medius neque spes neque cura sed immensus omnis volvo animus alius publicus sollicitudo excito favor et admiratio stupeo


de quo totiens armis certatum fuerat. id quamquam omissum iam ex omnium cura Latinorum ob rem totiens infeliciter temptatam armis videbatur, uni se ex Sabinis fors dare visa est privato consilio imperii recuperandi.

de quo totiens arma certas sum is quamquam omitto iam ex omnis cura latinum ob res totiens infelicito tento arma video unus sui ex sabinum fors do video sum privo consilium imperium recipero


postquam audita vox in foro est praeconis patres in curiam ad decemviros vocantis, velut nova res, quia intermiserant iam diu morem consulendi senatus, mirabundam plebem convertit, quidnam incidisset, cur ex tanto intervallo rem desuetam usurparent:

postquam audio vox in forum sum praeco pater in curia ad decemviri voco velut novo res quia intermitto iam diu mos consulo senatus mirabundus plebs converto quisnam incido cur ex tantus intervallum res desuesco usurpo


haec conubia patrum et plebis interrupit; haec plebi ad curules magistratus iter obsaepsit. hoc est nomen multo quam Tarquiniorum infestius vestrae libertati.

hic conubium pater et plebs interrumpo hic plebs ad curulis magistratus iter obsaepio hic sum nomen multus quam tarquinius infestus vester libertas


ibi quoque trepidatum parumper circa signa est, cum caeci furore in vulnera ac ferrum vecordi audacia ruerent; dein vetus miles, adversus temerarios impetus pertinax, caede primorum insequentes suppressit.

ibi quoque trepido parumper circa signum sum cum caecus furor in vulnero atque ferrum vecordi audacia ruo deinde vetus miles adverro temerarius impetus pertinax caedes prima insequor supprimo


Aetoli vero eam rem omnibus conciliis lacerare: cum Philippo non ante desitum bellari, quam omnibus excederet Graeciae urbibus; tyranno relictam Lacedaemonem;

aetolus verus is res omnis concilium lacero cum philippus non ante desino bellaris quam omnis excedo graecia urbs tyrannus relinquo lacedaemon


in quod adeo intenti omnium non animi solum fuere, sed etiam oculi auresque pugnantium spectantiumque et adhortantium pugnantis

in qui adeo intendo omnis non animus solus sum sed etiam oculus auro pugno specto et adhortor pugno


Ampius ingressus hostium fines primo populationes satis prospere ac tuto fecit; delecto deinde ad castrum Mutilum satis idoneo loco ad demetenda frumenta — iam enim maturae erant segetes — profectus neque explorato circa nec stationibus satis firmis,

ampius ingredior hostis finis primus populatio satis prosperus atque tueor facio delecto deinde ad castra mutilis satis idoneus locus ad demeto frumentum iam enim maturus sum seges proficiscor neque exploro circa neque statio satis firmus


biduum in iugo stativa habita, fessisque labore ac pugnando quies data militibus; iumentaque aliquot, quae prolapsa in rupibus erant, sequendo vestigia agminis in castra pervenere.

biduus in iugum stativus habeo fatisco labor atque pugno quies do miles jumentum aliquot qui prolabor in rupes sum sequor vestigium agmen in castrum pervenio


quod ad crimina attinet, quibus moti bellum indixistis, etsi revicta rebus verbis confutare nihil attinet, tamen, etiam si vera sint, vel fateri nobis ea, cum tam evidenter paenituerit, tutum censemus. peccetur in vos, dum digni sitis, quibus ita satisfiat.”

qui ad crimen attineo qui moveo bellum indico etsi revinco res verbum confutaris nihil attineo tamen etiam si verus sum vel fateor nos is cum tam evidens paeniteo tueor censeo pecco in tu dum dignus sum qui ita satisfiat


quas inexsuperabiles visas haud equidem miror nulladum via, quod quidem continens memoria sit, nisi de Hercule fabulis credere libet, superatas.

qui inexsuperabilis video haud equidem miro nulladum via qui quidem contineo memoria sum nisi de herculis fabula credo libet supero


Romanus primum legatus L. Calpurnius, deinde Attali regis legati, post eos Rhodii disseruerunt;

romanus primus legatus l calpurnius deinde attal rex legatus post is rhodius disseruerunt


in Macedoniam misisse, cum interrogati non infitiarentur apud Persea maiorem numerum sagittariorum suorum quam apud Romanos militare, responsum est,

in macedonia mitto cum interrogo non infitior apud perseus magnus numerus sagittarius suus quam apud romanus militaris responsum sum


senatus, qui de finibus cognoscerent statuerentque, quinque viros misit Q. Fabium Buteonem, P. Cornelium Blasionem, T. Sempronium Muscam, L. Naevium Balbum, C. Apuleium Saturninum.

senatus qui de finis cognosco statuo quinque vir mitto q fabius buteo p cornelius blasio t sempronius musca l naevius balbus que appuleius saturninus


et iam breviore intervallo certiora intuentes, vallum secum portare Samnitem adfirmant nec dubium esse, quin castra circumvallaturi sint.

et iam brevis intervallum certus intueor valles sui porto samnitem adfirmo neque dubius sum quin castrum circumvallaturi sum


degressus Appennino retro ad Placentiam castra movit et ad decem milia progressus consedit. postero die duodecim milia peditum, quinque equitum adversus hostem ducit;

degredior apenninus retro ad placentia castrum moveo et ad decem mille progredior consido posterus dies duodecim mille pedes quinque eques adverro hostis duco


et Macedonibus bellum quod imminebat, non unde plerique opinantur, nec ab ipso Perseo causas cepit: inchoata initia a Philippo sunt; et is ipse, si diutius vixisset, id bellum gessisset.

et macedones bellum qui immineo non unde plerusque opinor neque ab ipse perseus causa capio incoho initium ab philippus sum et is ipse si diu vivo is bellum gero


sed equitem angustiae locorumque asperitas, peditem armorum gravitas impediit.

sed eques angustia locus asperitas pedito armus gravitas impedio


castra prope Hannibalem hostem relicta sine duce, cum exercitu, cui detractum foret omne quod roboris, quod floris fuerit, et consulem in Lucanos ostendisse iter, cuma cum Picenum et Galliam peteret,

castrum prope hannibal hostis relinquo sine dux cum exercitus qui detraho sum omnis qui robur qui florus sum et consul in lucani ostendo iter cuma cum picenus et gallia peto


eadem aestate, qua in Thessalia haec gesta sunt, legatus in Illyricum a consule missus opulenta duo oppida oppugnavit.

idem aestas qui in thessalia hic gero sum legatus in illyricus ab consul mitto opulentus duo oppidum oppugno


profectus ab Dymis per Achaiam Boeotiamque et Euboeam decumis castris Demetriadem in Thessaliam pervenit.

proficiscor ab dymae per achaia boeotia et euboea decimus castrum demetrias in thessalia pervenio


extemplo septem naves Punicae circumventae, fugam ceterae ceperunt. mille et septingenti fuere in navibus captis milites nautaeque, in his tres nobiles Carthaginiensium.

extemplo septem navo punicus circumventae fuga ceterus capio mille et septingenti sum in navis capio miles nauta in hic tres nobilis carthaginiensis


Q. Fulvio et L. Manlio consulibus eadem provincia, quae superioribus, pari numero copiae peditum equitum, civium sociorum decretae.

q fulvius et l manlius consul idem provincia qui superus par numerus copia pedes eques civis socius decerno


tum de re publica de exercitibus scribendis, de provinciis relatum.

tum de res publicus de exercitus scribo de provincia refero


sed ut familiaris paene orbitas ac solitudo frangit animum, ita publica cum fortuna tum virtus desperare de summa rerum prohibet. ea fato quodam data nobis sors est, ut magnis omnibus bellis victi vicerimus.

sed ut familiaris paene orbitas atque solitudo frango animus ita publicus cum fortuna tum virtus desperaris de summus res prohibeo is fatum quidam do nos sors sum ut magnus omnis bellum vinco vinco


ex hoc senatus consulto creati triumviri bini conquisitionem ingenuorum per agros habuerunt.

ex hic senatus consultum creo triumviri bini conquisitio ingenuus per ager habeo


interim, ut appareret, quantum pacificantium Rhodiorum auctoritas valuisset, consultare de ratione belli gerendi coepit. placebat quibusdam et maxime minoribus natu per Elpei ripam munitionesque vim facere:

interim ut appareo quantus pacifico rhodius auctoritas valeo consulto de ratio bellum gero coepio placeo quidam et magnus paruus natus per elpei ripa munitio vis facio


interrogatus sententiam M. Atilius Regulus, cuius ex iis, qui ad Capuam fuerant, maxima auctoritas erat,

interrogo sententia m atilius regulus qui ex is qui ad capua sum maximus auctoritas sum


iam ne nocte quidem turba ex eo loco dilabebatur refracturosque carcerem minabantur, cum remisso eo, quod erepturi erant, ex senatus consulto Manlius vinclis liberator. quo facto non seditio finita, sed dux seditioni datus est.

iam ne nox quidem turba ex is locus dilabor refringo carcer mino cum remitto is qui eripio sum ex senatus consultum manlius vinclum liberator quo facio non seditio finio sed dux seditio do sum


“multis” inquit “sermonibus intellexisse videor magno te aestimaturum, si scire vera omnia posses de filiis tuis, uter ab utro petitus fraude et insidiis esset.

multus inquam sermo intellego video magnus tu aestimo si scio verus omnis possum de filius tuus uter ab uter peto fraus et insidiae sum


et inter cetera magnifica promissa pollicitus brevi caput Italiae omni Capuam fore iuraque inde cum ceteris populis Romanum etiam petiturum.

et inter ceterus magnificus promitto polliceor brevis caput italia omnis capua sum juro inde cum ceterus populus romanus etiam peto


castra plena omnis fortunae publicae privataeque relinquit transque proximos montis laeva pedites instructos condit, dextra equites, impedimenta per convallem mediam traducit,

castrum plenus omnis fortuna publicus privo relinquo trans propior mons laeva pedito instruo condio dextera eques impedimentum per convallis medius traduco


infecti argenti fuit quadraginta tria milia pondo et ducenta septuaginta, facti vasa multa omnis generis, caelata pleraque, quaedam eximiae artis; et ex aere multa fabrefacta;

inficio argentum sum quadraginta tres mille pondo et ducenti septuaginta facio vasum multus omnis genus caelo plerusque quidam eximius ars et ex aer multus fabrefacio


iam passim caedes ac fuga erat, necdum quisquam in castra Romana nuntius cladis pervenerat,

iam passim caedes atque fuga sum necdum quisquam in castrum romanus nuntius clades pervenio


iussus dicere causam sine ulla criminum mentione orationem adeo magnificam de rebus ab se gestis est exorsus, ut satis constaret neminem umquam neque melius neque verius laudatum esse.

iubeo dico causa sine ullus crimen mentio oratio adeo magnificus de res ab sui gero sum exordior ut satis consto nemo umquam neque bonus neque verus laudo sum


L. Trebonius tribunus plebis infestus patribus, quod se ab iis in cooptandis tribunis fraude captum proditumque a collegis aiebat, rogationem tulit,

l trebonius tribunus plebs infestus pater qui sui ab is in coopto tribunus fraus capio prodeo ab collega aio rogatio fero


per Thessaliam et Maliensem agrum cum exercitu contra foedus Delphos isti; Byzantiis item contra foedus misisti auxilia; cum Boeotis, sociis nostris, secretam tibi ipsi societatem, quam non licebat, iureiurando pepigisti;

per thessalia et maliensem ager cum exercitus contra foedus delphi iste byzantium item contra foedus mitto auxilium cum boeotus socius noster secerno tu ipse societas quam non licet jurejuro pepigisti


ducit quam proxume ad hostem potest. inde legatum praemissum nuntiare Tullo iubet, priusquam dimicent, opus esse colloquio; si secum congressus sit, satis scire ea se allaturum, quae nihilo minus ad rem Romanam quam ad Albanam pertineant. haud aspernatus Tullus,

duco quam proximus ad hostis possum inde legatus praemitto nuntiaris tullus iubeo priusquam dimico opus sum colloquium si sui congredior sum satis scio is sui affero qui nihilum paruus ad res romanus quam ad albana pertineo haud aspernor tullus


inritatis in posterum diem animis maioribus copiis atque infestius concursum est; decrevissentque de summa belli, si loci satis ad explicandam aciem fuisset; sed iugum montis in angustum dorsum cuneatum vix ternis ordinibus armatorum in fronte patuit.

inritas in posterus dies animus magnus copia atque infestus concurro sum decrevissentque de summus bellum si locus satis ad explico acies sum sed iugum mons in angustus dorsum cuneatum vix terni ordo armator in frons pateo


Hannibal peto pacem, qui neque peterem, nisi utilem crederem, et propter eandem utilitatem tuebor ear, propter quam petii.

hannibal peto pax qui neque peto nisi utilis credo et propter idem utilitas tueor ear propter quam peto


iisdem opibus obtinuere, ut adversus Latinos Volscosque, qui coniunctis legionibus ad Satricum castra habebant,

idem ops obtineo ut adverro latini volsci qui conjungo legio ad satrix castrum habeo


nam praeterquam quod in populo nihil erat praesidii sublata provocatione, intercessionem quoque consensu sustulerant, cum priores decemviri appellatione collegae corrigi reddita ab se iura tulissent et quaedam, quae sui iudicii videri possent, ad populun reiecissent. aliquamdiu aequatus inter omnes terror fuit;

nam praeterquam qui in populus nihil sum praesidium tollo provocatio intercessio quoque consensus tollo cum prior decemviri appellatio collega corrigo reddo ab sui ius fero et quidam qui suus iudicium video possum ad populun reicio aliquamdiu aequo inter omnis terror sum


haud ita multo post de altero Masinissae filio Misagene litterae adlatae sunt, missum cum ab L. Paulo post devictum Persea in Africam cum equitibus suis; navigantem dispersa classe in Hadriatico mari Brundisium tribus navibus aegrum delatum.

haud ita multus post de alter masinissa filius misagenes littera affero sum mitto cum ab l paulus post devinco perseus in africa cum eques suus navigo dispergo classis in hadriatico mare brundisium tres navis aeger defero


si qui ita animati essent, malle eos sibi iam tum fateri, quam postmodo querentes segnes atque inutiles milites rei publicae esse; expromerent, quid sentirent; cum bona venia se auditurum.

si qui ita animo sum malo is sui iam tum fateor quam postmodo queror segnis atque inutilis miles res publicus sum expromo quis sentio cum bonus venia sui audio


fuisse regibus exactis patricios magistratus, creatos postea post secessionem plebis plebeios: cuius illi partis essent, rogitare. populares? quid enim eos per populum egisse? optimates? qui anno iam prope senatum non habuerint, nunc ita habeant, at de re publica loqui prohibeant?

sum rex exigo patricius magistratus creo postea post secessio plebs plebeius qui ille pars sum rogito popularis quis enim is per populus ago optimas qui annus iam prope senatus non habeo nunc ita habeo at de res publicus loquor prohibeo