altera conubium petimus, quod finitumis externisque dari solet — nos quidem civitatem, quae plus quam conubium est, hostibus etiam victis dedimus — ;

alter conubium peto qui finitimus externus do soleo nos quidem civitas qui multus quam conubium sum hostis etiam vinco do


Flavus ad Romanum imperatorem venit. rem se ait magnam incohasse, ad quam perficiendam ipsius Gracchi opera opus esse. omnium populorum praetoribus, qui ad Poenum in illo communi Italiae motu descissent,

flavus ad romanus imperator venio res sui aio magnus incoho ad quam perficio ipse gracchus opus opus sum omnis populus praetor qui ad poenus in ille communis italia motus descio


de Hannibale Poeno et Aetolo Thoante et Mnasilocho Acarnane et Chalcidensibus Eubulida et Philone dedendis in hoc quoque foedere adscriptum est, et ut, si quid postea addi demi mutarive placuisset, ut id salvo foedere fieret.

de hannibal poenus et aetolus thoas et mnasilocho acarnane et chalcidensis eubulidas et philo dedo in hic quoque foedus adscribo sum et ut si quis postea addo demo mutarive placeo ut is salvo foedus fio


tarda enim nomina et inpeditiora inertia debitorum quam facultatibus aut aerarium mensis cum aere in foro positis dissolvit, ut populo prius caveretur, aut aestimatio aequis rerum pretiis liberavit, ut non modo sine iniuria sed etiam sine querimoniis partis utriusque exhausta vis ingens aeris alieni sit. Terror terror inde vanus belli Etrusci,

tardus enim nomen et inpeditiora inertia debitor quam facultas aut aerarius mensis cum aer in forum pono dissolvo ut populus prior caveo aut aestimatio aequus res pretium libero ut non modo sine iniuria sed etiam sine querimonia pars uterque exhaurio volo ingens aer alienus sum terror terror inde vanus bellum etruscus


eam aedem dedicavit M’. Acilius Glabrio duumvir; statuamque auratam, quae prima omnium in Italia est statuta aurata, patris Glabrionis posuit.

is aedes dedico m acilius glabrio duumvir statuo auro qui primus omnis in italia sum statuo auro pater glabrio pono


et Rhodiis Stratoniceam Cariaeque alias urbes, quas Philippus tenuisset; Atheniensibus insulas datas Parum, Imbrum, Delum, Scyrum.

et rhodius stratonicea caria alius urbs qui philippus teneo atheniensis insula do paris imbros delis scyros


nihil memorabile adversus Antiates ab dictatore gestum est, cum aliquot menses stativa in agro Antiati habuisset.

nihil memorabilis adverro antias ab dictator gero sum cum aliquot mensis stativus in ager antias habeo


qua venerat, via Elatiam rediit. inde cum omnibus copiis Ap. Claudium legatum dimittit. per Thessaliam atque Epirum ducere Oricum iubet atque se ibi opperiri;

qui venio via elatiam redeo inde cum omnis copia ap claudius legatus dimitto per thessalia atque epirus duco oricos iubeo atque sui ibi opperior


cum certatum utrimque temeritate atque audacia cerneret, decreto quidem suo neutram partem aut levare aut onerare voluit; communiter ab utrisque petit, abstinerent bello et oblivione praeteritorum discordias finirent.

cum certas utrimque temeritas atque audacia cerno decretum quidem suus neuter pars aut levaris aut onero volo communis ab uterque peto abstineo bellum et oblivio praeteritor discordia finio


auctoritas viri moverat adfirmantis Capitolio recuperate et urbe pacata si edoceri se sissent, quae fraus ab tribunis occulta in lege ferretur, memorem se maiorum suorum, memorem cognominis, quo populi colendi velut hereditaria cura sibi a maioribus tradita esset, concilium plebis non inpediturum.

auctoritas vir moveo adfirmo capitolium recuperate et urbs paco si edoceo sui sino qui fraus ab tribunus occulo in lex fero memoro sui magnus suus memoro cognomen quo populus colo velut hereditarius cura sui ab magnus trado sum concilium plebs non inpediturum


Rhodii Achaeos * milites, lectam peditum manum, habuere,

rhodius achaeus miles lego pedes manus habeo


velle ne scirem, ipsi fecerunt. itaque certum atque decretum est non dare signum, nisi victores se redituros ex hac pugna iurant. consulem Romanum miles semel in acie fefellit, deos numquam fallet.” centurio erat M. Flavoleius, inter primores pugnae flagitator.

volo ne scio ipse facio itaque certus atque decretum sum non do signum nisi victor sui redeo ex hic pugno juro consul romanus miles semel in acies fallo deus numquam fallo centurio sum m flavoleius inter primoris pugna flagitator


ibi primo non tam perpetuae orationes quam altercatio exaudiebantur; vicit deinde strepitum vox et indignatio Fabi senis increpantis superbiam crudelitatemque Papiri:

ibi primus non tam perpetuus oratio quam altercatio exaudio vinco deinde strepitus vox et indignatio fabius senex increpo superbia crudelitas papirius


comitiis perfectis dictator magistratu abdicato dimissoque exercitu in Etruriam provinciam ex senatus consulto est profectus ad quaestiones habendas,

comitium perficio dictator magistratus abdico dimitto exercitus in etruria provincia ex senatus consultum sum proficiscor ad quaestio habeo


ceterum in tantas brevi creverant opes seu maritimis seu terrestribus fructibus seu multitudinis incremento seu disciplinae sanctitate, qua fidem socialem usque ad perniciem suam coluerunt.

ceterum in tantus brevis cerno ops seu maritimus seu terrestris fructus seu multitudo incrementum seu disciplina sanctitas qui fides social usque ad pernicies suus colo


Helvius Galliam est sortitus. dilectus inde haberi est coeptus; nam praeter consulares exercitus praetoribus quoque iussi scribere milites erant,

helvus gallia sum sortior delectus inde habeo sum coepio nam praeter consularis exercitus praetor quoque iubeo scribo miles sum


fallacibus litteris circa Latium nomenque Volscum missis, quia, qui non interfuerant pugnae, ad credendum temere faciliores erant, tumultuarius undique exercitus raptim conscriptus convenit.

fallax littera circa latius nomen volscus mitto quia qui non intersum pugna ad credo temere facilis sum tumultuarius undique exercitus raptim conscribo convenio


haec ea aestate in Hispania gesta. Terentius, qui ex ea provincia decesserat, ovans urbem iniit. translatum argenti pondo novem milia trecenta viginti, auri octoginta pondo et duo, coronae aureae sexaginta septem.

hic is aestas in hispania gero tero qui ex is provincia decedo ovo urbs ineo transfero argentum pondo novo mille trecenti viginti aurum octoginta pondo et duo corona aureus sexaginta septem


praetervecti moenia portum Phoenicunta, minus duum milium spatio inde distantem, petiere, navibus a maritima vi tutum;

praetervehor moenia portus phoenicunta paruus duum mille spatium inde disto peto navis ab maritimus vis tueor


decem legati Locrensium, obsiti squalore et sordibus, in comitio sedentibus consulibus velamenta supplicum, ramos oleae, ut Graecis mos est, porgentes, ante tribunal cum flebili vociferatione humi procubuerunt.

decem legatus locrensis obsero squalor et sordes in comitium sedeo consul velamentum supplex ramus olea ut graecum mos sum porgentes ante tribunal cum flebilis vociferatio humus procumbo


paucos post dies, quam haec sunt acta, legati ab Cotye, rege Thracum, venerunt pecuniam ad redimendum filium aliosque obsides adportantes.

paucus post dies quam hic sum ago legatus ab cotye rex thracus venio pecunia ad redimo filius alius obses apporto


ei restituerunt, et Lycaoniam et Milyada et Lydiam et nominatim urbes Tralles atque Ephesum et Telmessum.

is restituo et lycaonia et milyada et lydia et nominatim urbs tralles atque ephesus et telmessus


Volsiniensium castella aliquot vi cepit; quaedam ex iis diruit, ne receptaculo hostibus essent; circumferendoque passim bello tantum terrorem sui fecit, ut nomen omne Etruscum foedus ab consule peteret. ac de eo quidem nihil impetratum;

volsiniensis castellum aliquot vis capio quidam ex is diruo ne receptaculum hostis sum circumfero passim bellum tantus terror suus facio ut nomen omnis etruscus foedus ab consul peto atque de is quidem nihil impetro


remissa in amicitiam est acceptus. civitatium autem cognitis causis decem legati aliam aliarum fecerunt condicionem. quae stipendiariae regi Antiocho fuerant et cum populo Romano senserant, iis immunitatem dederunt;

remitto in amicitia sum accipio civitas autem cognosco causa decem legatus alius alius facio condicio qui stipendiarius rex antiochus sum et cum populus romanus sentio is immunitas do


haec recitata a consule ita movere senatum, ut non expectanda comitia consuli censerent, sed dictatore comitiorum habendorum causa dicto extemplo in ad provinciam redeundum.

hic recito ab consul ita moveo senatus ut non exspecto comitium consul censeo sed dictator comitium habeo causa dico extemplo in ad provincia redeo


P. Scipio is erat, Africanus et ipse postea deleta Carthagine appellatus, naturalis consulis Pauli filius, adoptione Africani nepos.

p scipio is sum africanus et ipse postea deleo carthago appello natural consul paulis filius adoptio africanus nepos


per idem tempus Philippus rex proticiscentem proficiscentem consulem ad Naupactum percunctatus, si se interim, quae defecissent ab societate Romana, urbes recipere vellet,

per idem tempus philippus rex proticiscentem proficisco consul ad naupactus percuncto si sui interim qui deficio ab societas romanus urbs recipio volo


haud multum temporis intercessit, cum ex composito refugientium suorum agmen, post effuse sequentes barbaros conspexit.

haud multus tempus intercedo cum ex compono refugio suus agmen post effuse sequor barbarus conspicio


accepisset, Leucadem venit implevitque spei socios M’. Acilium consulem iam cum legionibus mare traiecisse et in Thessalia castra Romana esse.

accipio leucas venio impleo spes socius m acilius consul iam cum legio mare transjacio et in thessalia castrum romanus sum


ita geniti itaque educati, cum primum adolevit aetas, nec in stabulis nec ad pecora segnes, venando peragrare saltus.

ita gigno itaque educo cum primus adolesco aetas neque in stabulis neque ad pecus segnis venor peragraris saltus


signa, statuas aeneas, auae capta de hostibus dicerentur, quae eorum sacra ac profana essent, ad pontificum collegium reiecerunt.

signum statua aeneas auae capio de hostis dico qui is sacer atque profanus sum ad pontifex collegium reicio


levia tamen proelia inter bina castra vario eventu fiebant; quibus cum extrahi aestatem posse consules crederent, nihilo minus oppugnari Locros posse rati, L. Cincio, ut ex Sicilia Locros cum classe traiceret, scribunt.

levis tamen proelio inter bini castrum vario evenio fio qui cum extraho aestas possum consul credo nihilum paruus oppugnaris locri possum reor l cincius ut ex sicilia locri cum classis traicio scribo


his duarum provinciarum dilectibus tertium in Hispania adiecisse.

hic duaris provinciaris delectus tertius in hispania adiicio


interfectus A. Manlius tribunus militum, et ex duobus praefectis socium M’. Aulius occisus, L. Arrenius captus. et lictores consulum quinque vivi in hostium potestatem venerunt, ceteri aut interfecti aut cum consule effugerunt. equitum tres

interficio ab manlius tribunus miles et ex duo praefectus socius m aulius occido l arrenius capio et lictor consul quinque vivo in hostis potestas venio ceterus aut interfacio aut cum consul effugio eques tres


novus deinde praetor — Ismenias is erat, vir nobilis ac potens — capitalis poenae absentis eos decreto damnat. Chalcidem fugerant; inde ad Romanos Larisam profecti causam cum Perseo societatis in Ismeniam contulerant;

novus deinde praetor ismenius is sum vir nobilis atque possum capital poena absum is decretum damno chalcis fugio inde ad romanus larisam proficiscor causa cum perseus societas in ismenius confero


in eos populos primo adventu, cum dubiae Hispaniae essent, merito magis quam utiliter saevitum foret;

in is populus primus advenio cum dubius hispania sum mereo magis quam utilis saevio sum


his ab sinistro cornu iaculatorum sagittariorumque et funditorum manum sub ipsis radicibus montis posuit, ut ex altiore loco nuda latera hostium incesserent.

hic ab sinister cornu iaculator sagittarius et funditor manus sub ipse radix mons pono ut ex alo locus nudo latus hostis incesso


totum hunc exercitum praeter legiones in supplementum Hispaniensis exercitus duci placebat. itaque consules, dum ipsi quaestionibus impediebantur, T. Maenium dilectui habendo praefecerunt.

totus hic exercitus praeter legio in supplementum hispaniensis exercitus duco placeo itaque consul dum ipse quaestio impedio t maenius delectus habeo praeficio


inenarrabilis labor descendentibus cum ruina iumentorum sarcinarumque. progressis vixdum quattuor milia passuum nihil optabilius esse quam redire, qua venerant, si possent.

inenarrabilis labor descendo cum ruina iumentum sarcina progredior vixdum quattuor mille passus nihil optabilis sum quam redeo qui venio si possum


ad famam obsidionis dilectus haberi coeptus erat; dimissus deinde auxiliorum apparatus, postquam deditionem tam foede factam acceperunt, extemploque sine ulla publica auctoritate consensum in omnem formam luctus est. tabernae circa forum clausae,

ad fama obsidio delectus habeo coepio sum dimitto deinde auxilia apparatus postquam deditio tam foedus facio accipio extemplo sine ullus publicus auctoritas consensus in omnis forma luctus sum taberna circa forum claudo


quae partium Antiochi fuerant aut stipendiariae Attali regis, eas omnes vectigal pendere Eumeni iusserunt. nominatim praeterea Colophoniis, qui in Notio habitant, et Cymaeis et Mylasenis immunitatem concesserunt;

qui pars antiochus sum aut stipendiarius attal rex is omnis vectigal pendeo eumenes jubeo nominatim praeterea colophonius qui in notium habito et cymaeus et mylaseni immunitas concedo


ita, velut defuncti regis imperio, in proxima eluvie, ubi nunc ficus Ruminalis est — Romularem vocatam ferunt — , pueros exponunt. vastae tum in his locis solitudines erant.

ita velut defungor rex imperium in propior eluvie ubi nunc ficus ruminal sum romularis voco fero puer expono vastus tum in hic locus solitudo sum


ibi tum tum primum bove eximia capta de grege sacrum Herculi adhibitis ad ministerium dapemque Potitiis ac Pinariis, quae turn tum familiae maxime inclitae ea loca incolebant, factum. forte ita evenit,

ibi tum tum primus bos eximius capio de grex sacer herculis adhibeo ad ministerium daps potitius atque pinarius qui turn tum familia magnus inclutus is locum incolo facio fors ita evenio


nam alia parte ipse adortus est, alia Campani omnes, equites peditesque, et cum iis Punicum praesidium, cui Bostar et Hanno praeerant, erupit.

nam alius pars ipse adorior sum alius campanus omnis eques pedito et cum is punicus praesidium qui bostar et hanno praesum erumpo


inter duas acies Etrusci, cum in vicem his atque illis terga darent, occidione occisi. ita oppressum temeritate felici Veiens bellum.

inter duo acies etruscus cum in vicis hic atque ille tergum do occidio occido ita opprimo temeritas felix veiens bellum


id quia inaugurate Romulus fecerat, negare Attus Navius, inclitus ea tempestate augur, neque mutari neque novum constitui, nisi aves addixissent, posse.

is quia inaugurate romulus facio nego attus navus inclutus is tempestas augur neque muto neque novus constituo nisi aveo addico possum


postremo, cum omnibus intolerandis patientiae humanae cruciatibus laceraretur,

postremo cum omnis intolero patientia humanus cruciatus lacero


ita in vadis haesitantis frumenti acervos sedisse inlitos limo; insulam inde paulatim et aliis, quae fert temere flumen, eodem invectis factam. postea credo additas moles manuque adiutum, ut iam eminens area firmaque templis quoque ac porticibus sustinendis esset.

ita in vado haesito frumentum acervus sedeo inlitos limus insula inde paulatim et alius qui fero temere flumen idem inveho facio postea credo addo moles manus adjuvo ut iam emineo area firmo templum quoque atque porticus sustineo sum


consul diem ad conloquendum cum conlega petiit. poster postero die permissum senatui est. provinciae ita decretae: alteri consuli Sicilia et triginta rostratae naves, quas C. Servilius superiore anno habuisset, permissumque, ut in Africam, si id e re publica esse censeret, traiceret;

consul dies ad conloquor cum collega peto poster posterus dies permitto senatus sum provincia ita decerno alter consul sicilia et triginta rostratus navo qui que servilis superus annus habeo permitto ut in africa si is e res publicus sum censeo traicio


nihil ab ulla parte movetur fugae; cadunt antesignani, et, ne nudentur propugnatoribus signa, fit ex secunda prima acies. ab ultimis deinde subsidiis cietur miles;

nihil ab ullus pars moveo fuga cado antesignanus et ne nudo propugnator signum fio ex secundus primus acies ab ulter deinde subsidium cieo miles


adveniens obsidione Isiondensis exemit; Termesso pacem dedit quinquaginta talentis argenti acceptis; item Aspendiis ceterisque Pamphyliae populis.

advenio obsidio isiondensis eximo termessus pax do quinquaginta talentum argentum accipio item aspendius ceter pamphylia populus


itaque, ne aut repente trepidetis aut rem inchoatam turpiter destituatis, scribendum ante vestris civitatibus censeo explorandumque, quid quaeque animi, quid virium habeat.

itaque ne aut repens trepido aut res incoho turpis destituo scribo ante vester civitas censeo exploro quis quisque animus quis vis habeo


qui si pugnantes cepisset, insignis accepta clades foret; tur tum quoque sollicita nox fuit iam invasurum castra Samnitem credentibus aut prima luce cum victoribus conserendas manus.

qui si pugno capio insignis accipio clades sum tur tum quoque sollicito nox sum iam invado castrum samnitem credo aut primus lux cum victor consero manus


inde in Lucanos profecti. ea sine certamine tota gens in dicionem populi Romani rediit.

inde in lucani proficiscor is sine certamen totus gens in dicio populus romanus redeo


dixit M. Claudium Marcellum; ab eo magister equitum dictus Sp. Postumius. nec tamen ab dictatore comitia sunt habita, quia, vitione creatus esset, in disquisitionem venit. consulti augures vitiosum videri dictatorem pronuntiaverunt.

dico m claudius marcellus ab is magister eques dico spurius postumus neque tamen ab dictator comitium sum habeo quia vitio creo sum in disquisitio venio consulo auguro vitiosus video dictator pronuntio


quibus ab aedilibus dicta dies esset, traduntur. et res haud ulla insigni ad memoriam causa ad interregnum rediit;

qui ab aedilis dictum dies sum trado et res haud ullus insignio ad memoria causa ad interregnum redeo


profecti cum mandata plebis patribus exposuissent, alii decemviri, quando quidem praeter spem ipsorum supplicii sui nulla mentio fieret, baud haud quicquam abnuere;

proficiscor cum mandatum plebs pater expono alius decemviri quando quidem praeter spes ipse supplicium suus nullus mentior fio baud haud quisquam abnuo


eos Plator venia ab Sulpicio impetrata in naves impositos ad Demetrium Phthiotidis exposuit, ipse ad Attalum se recepit.

is plator venia ab sulpicius impetro in navo impono ad demetrius phthiotis expono ipse ad attal sui recipio


Coelius unus praeterquam quod non mersas fluctibus naves, ceteros omnes caelestes maritimosque terrores, postremo abreptam tempestate ab Africa classem ad insulam Aegimurum,

caelius unus praeterquam qui non mergo fluctus navo ceterus omnis caelestis maritimus terror postremo arrepo tempestas ab africanus classis ad insula aegimurus


Alexamenus cum omnibus Aetolis citato gradu ad regiam occupandam pergit.

alexamenus cum omnis aetolus cito gradus ad regia occupo pergo


Q. Fabius, insequentis anni consul, bellum ad Sutrium excepit, collega Fabio C. Marcius Rutilus datus est.

q fabius insequor annus consul bellum ad sutrium excipio collega fabius que marcius rutilus do sum


haec prudenter animadversa a maiore cum adsensu minor frater quique cum eo erant acceperunt; soror plurimum adiuvit non consilio modo, sed etiam precibus.

hic prudens animadverto ab magnus cum assensus paruus frater quisque cum is sum accipio soror multus adjuvo non consilium modo sed etiam prex


averterent ab ira parumper ad cognitionem cogitationemque animos et potius unum tot Claudiis deprecantibus condonarent, quam propter unius odium multorum preces aspernarentur.

averto ab ira parumper ad cognitio cogitatio animus et potis unus tot claudius deprecor condono quam propter unus odium multus prex aspernor


cum nova expiata sint decemvirorum suppliciis, et nihil admissum iri, quod vim tribuniciam desideret, spondet perpetua consulum amborum in libertate vestra tuenda cura.”

cum novo expio sum decemviri supplicium et nihil admitto eo qui vis tribunicius desidero spondeo perpetuus consul ambo in libertas vester tueor cura


cum de ea re M. Aemilius praetor, dictatore post Casilinum amissum profecto tandem ad exercitum, exposcentibus cunctis rettulisset, tum Sp. Carvilius, cum longa oratione non patrum solum inopiam sed paucitatem etiarm etiam civium, ex quibus in patres legerentur,

cum de is res m aemilius praetor dictator post casilinus amitto profecto tandem ad exercitus exposco cunctus refero tum spurius carvilius cum longus oratio non pater solus inopia sed paucitas etiarm etiam civis ex qui in pater lego


inter eos et reguli ipsi fugerunt, priusquam tota circumveniretur acies inter tumultum elapsi.

inter is et regulis ipse fugio priusquam totus circumvenio acies inter tumultus elabor


hic erit iuvenis, penes quem perfecti huiusce belli laus est, Africanus ob egregiam victoriam de Hannibale Poenisque appellatus.

hic sum juvenis penis qui perficio hic bellum laus sum africanus ob egregius victoria de hannibal poenus appello


Campani, cum eos ex senatus consulto, quod priore anno factum erat, censores Romae censeri coegissent — nam antea incertum fuerat, ubi censerentur — , petierunt, ut sibi cives Romanas ducere uxores liceret,

campanus cum is ex senatus consultum qui prior annus facio sum censor roma censeo cogo nam antea incertus sum ubi censeo peto ut sui civis romanus duco uxor licet


cum legatis simul exercitus Auruncorum domo profectus erat; cuius fama baud haud procul iam ab Aricia visi tanto tumultu concivit Romanos, ut nec consuli ordine patres nec pacatum responsum arma inferentibus arma ipsi capientes dare possent. Ariciam infesto agmine itur,

cum legatus simul exercitus auruncus domus proficiscor sum qui fama baud haud procul iam ab aricia video tantus tumultus concieo romanus ut neque consul ordo pater neque pacatum responsum arma infero arma ipse capio do possum aricia infesto agmen eo


adversus haec responsum anceps datum, quia fateri pigebat in potestate sua Latinos iam non esse timebantque, ne arcendo abalienarent:

adverro hic responsum anceps do quia fateor pigeo in potestas suus latini iam non sum timeo ne arceo abalieno


secundum orationem praetoris murmur ortum aliorum cum adsensu, aliorum inclementer adsentientes increpantium;

secundus oratio praetor murmur orior alius cum assensus alius inclemens adsentio increpo


adgressi facinus Macedones ut non inconsulte ita audacter, coeptum nec consulte et timide reliquerunt.

aggredior facinus macedones ut non inconsultus ita audacter coepio neque consulo et timidus relinquo


illi sacra quaedam in monte Albano Laviniique nobis facienda tradiderunt. an ex hostium urbibus Romam ad nos transferri sacra religiosum fuit, hinc sine piaculo in hostium urbem Veios transferemus? Recordamini,

ille sacer quidam in mons albanus laviniique nos facio trado an ex hostis urbs roma ad nos transfero sacer religiosus sum hinc sine piaculum in hostis urbs veii transfero recordor


de Pamphylia disceptatum inter Eumenem et Antiochi legatos cum esset, quia pars eius citra pars ultra Taurum est, integra res ad senatum reicitur.

de pamphylius disceptas inter eumenes et antiochus legatus cum sum quia pars is citer pars ultra taurus sum integer res ad senatus reicio


“Antioche, parvum admodum me, cum sacrificaret, altaribus admotum iureiurando adegit numquam amicum fore populi Romani.

antiochus parvus admodum ego cum sacrifico altar admoveo jurejuro adigo numquam amicus sum populus romanus


ibi auctore Postumio Minucius cum hostibus signa confert, et, cum anceps proelium in multum diei processisset, tur tum Postumius integris legionibus defessam iam aciem hostium inproviso invadit.

ibi auctor postumius minucius cum hostis signum confero et cum anceps proelium in multus dies procedo tur tum postumus integer legio defatiscor iam acies hostis improvide invado


“proinde quiesse erit melius; i” inquit, “lictor, submove turbam et da viam domino ad prendendum mancipium!” cum haec intonuisset plenus irae, multitudo ipsa se sua sponte dimovit, desertaque praeda iniuriae puella stabat.

proinde quiesco sum bonus eo inquam lictor submove turba et do via dominus ad prehendo mancipium cum hic intono plenus ira multitudo ipse sui suus sponte dimoveo desero praeda iniuria puella sto


sed haud parvum momentum ad animum eius moliendum adventus Hannibalis fecit. Aetolorum quoque eodem tempore alienati ab societate Romana animi sunt, quorum legatos Pharsalum et Leucadem et quasdam alias civitates ex primo foedere repetentis senatus ad T. Quinctium reiecit.

sed haud parvus momentum ad animus is molio advenio hannibal facio aetolus quoque idem tempus alieno ab societas romanus animus sum qui legatus pharsal et leucas et quidam alius civitas ex primus foedus repeto senatus ad t quintius reicio


quem paenitere votorum, quae pro re publica nuncupaverint tot consules plebei, tot dictatores, aut ad exercitus euntes aut inter ipsa bella? numerarentur duces eorum annorum,

qui paeniteo votor qui pro res publicus nuncupaverint tot consul plebes tot dictator aut ad exercitus eo aut inter ipse bellum numero dux is annus


P. Furius Philus et M. Pomponius praetores senatum in curiam Hostiliam vocaverunt, ut de urbis custodia consulerent;

p furius philus et m pomponius praetor senatus in curia hostilius voco ut de urbs custodia consulo


quinque milia equitum satis esse, quibus et uti ad bellum possent, et quorum multitudinem ipsi non timeant.

quinque mille eques satis sum qui et uti ad bellum possum et qui multitudo ipse non timeo


nihil autem utilius Graeciae civitatibus esse quam utramque complecti amicitiam; ita enim ab utriusque iniuria tutas alterius semper praesidio et fiducia fore.

nihil autem utilis graecia civitas sum quam uter complector amicitia ita enim ab uterque iniuria tueor alter semper praesidium et fiducia sum


sicut proditur tamen res, ne cui auctorum fidem abrogaverim, exponenda est.

sicut prodeo tamen res ne qui auctor fides abrogaverim expono sum


ex praetoribus, qui in provincias ierant, N. Fabius Massiliae moritur, cum in citeriorem Hispaniam iret.

ex praetor qui in provincia eo n fabius massilia morior cum in citer hispania eo


de provinciis deinde consultus senatus Pisas et Ligures provincias consulibus decrevit;

de provincia deinde consulo senatus pisae et ligur provincia consul decerno


haec victor hostis imperat; haec, quamquam sunt gravia atque acerba, fortuna vestra vobis suadet. equidem baud haud despero, cum omnium potestas ei facta sit, aliquid ex his reinissurum; remissurum;

hic victor hostis impero hic quamquam sum gravis atque acerbus fortuna vester tu suadeo equidem baud haud despero cum omnis potestas is facio sum aliquis ex hic reinissurum remitto


dum haec in Hispania geruntur, Marcellus captis Syracusis, cum cetera in Sicilia tanta fide atque integritate composuisset, ut non modo suam gloriam sed etiam maiestatem populi Romani augeret, ornamenta urbis, signa tabulasque, quibus abundabant Syracusae, Romam devexit, hostium quidem illa spolia et parta belli iure;

dum hic in hispania gero marcellus capio syracusae cum ceterus in sicilia tantus fides atque integritas compono ut non modo suus gloria sed etiam maiestas populus romanus augeo ornamentum urbs signum tabula qui abundo syracusae roma deveho hostis quidem ille spolium et pario bellum ius


ibi per dies aliquot stativa habita, refectusque miles hibernis itineribus ac palustri via proelioque magis ad eventum secundo quam levi aut facili adfectus.

ibi per dies aliquot stativus habeo reficio miles hibernus iter atque palustri via proelio magis ad evenio secundus quam levis aut facilis affectus


Marcius inde in barbaros, si qui nondun nondum perdomiti erant, sub ius dicionemque redigendos missus; Scipio Carthaginem ad vota solvenda deis munusque gladiatorium, quod mortis causa patris patruique paraverat, edendum rediit.

marcius inde in barbarus si qui nondun nondum perdomo sum sub ius dicio redigo mitto scipio carthago ad veto solvo deus munus gladiatorius qui mors causa pater patruus paro edo redeo


edita tribunis centurionibusque erant, quae agerentur. mane omne aurum argentumque conlatum; hora quarta signum ad diripiendas urbes datum est militibus;

edo tribunus centurio sum qui ago mane omnis aurum argentum confero hora quartus signum ad diripio urbs do sum miles


tum de consulum provinciis coeptum agi est. ambo Graeciam cupiebant. multum Laelius in senatu poterat. is, cum senatus aut sortiri aut comparare inter se provincias consules iussisset, elegantius facturos dixit, si iudicio patrum quam si sorti eam rem permisissent.

tum de consul provincia coepio ago sum ambo graecia cupio multus laelius in senatus possum is cum senatus aut sortior aut comparo inter sui provincia consul iubeo elego facio dico si iudicium pater quam si sortio is res permitto


Carthaginienses ala equitum cum praefecto amissa, alio equitatu per novum dilectum comparato, Hannonem Hamilcaris filium praeficiunt.

carthaginiensis ala eques cum praeficio amitto alius equitatus per novus dilectus comparo hanno hamilcaris filius praeficio


dein cum ad finem Macedoniae ventum esset, subsisterent ibi ac nuntios ab se opperirentur.

deinde cum ad finis macedonia venio sum subsisto ibi atque nuntius ab sui opperior


Cn. Cornelio et Q. Petilio consulibus, quo die magistratum inierunt, immolantibus Iovi singulis bubus, uti solet, in ea hostia, qua Q. Petilius sacrificavit, in iocinere caput non inventum. id cum ad senatum rettulisset, bove perlitare iussus.

cn cornelius et q petilius consul quo dies magistratus ineo immolo iuppiter singuli bos uti soleo in is hostia qui q petilus sacrifico in iocinere caput non invenio is cum ad senatus refero bos perlitaris iubeo


at vos satis habeatis vidisse nos sub iugum missos, vidisse sponsione infami obligates, videre nudos vinctosque hostibus deditos, omnem iram hostium nostris capitibus excipientes;

at tu satis habeo video nos sub iugum mitto video sponsio infamis obligates video nudus vincio hostis dedo omnis ira hostis noster caput excipio


inde paulum recreatus egens miles. consul cum maxima gloria sua victorem exercitum Romam reducit. decedentem Romam Ecetranorum Volscorum legati, rebus suis timentes post Pometiam captam, adeunt. his ex senatus consulto data pax, ager ademptus.

inde paulus recreo egeo miles consul cum maximus gloria suus victor exercitus roma reduco decedo roma ecetrani volscus legatus res suus timeo post pometia capio adeo hic ex senatus consultum do pax ager adimo


nec magis post proelium quam in proelio a caedibus temperatum est: et caesi aliquanto plures erant quam capti, et captos passim trucidaverunt; ne ab obsidibus quidem, qui trecenti accepti numero erant, ira belli abstinuit. et hoc anno Romae triumphatum.

neque magis post proelium quam in proelium ab caedes tempero sum et caedo aliquantus multus sum quam capio et capio passim trucido ne ab obsidibus quidem qui trecenti accipio numerus sum ira bellum abstineo et hic annus roma triumpho


et Campani audita sua pariter sociorumque clade legatos ad Hannibalem miserunt, qui nuntiarent duos consules ad Beneventum esse, diei iter a? Capua, tantum non ad portas et muros bellum esse; ni propere subveniat, celerius Capuam quam Arpos in potestatem hostium venturam.

et campanus audio suus pariter socius clades legatus ad hannibal mitto qui nuntio duo consul ad beneventum sum dies iter ab capua tantus non ad porta et murus bellum sum ni properus subvenio celer capua quam arpi in potestas hostis venio


cetera Maesuliorum multitude multitudo in dicionem Syphacis concessit. quem ceperant exules montem herbidus aquosusque est; et quia pecori bonus alendo erat, hominum quoque carne ac lacte vescentium abunde sufficiebat alimentis.

ceterus maesuliorum multitudo multitudo in dicio syphacis concedo qui capio exulis mons herbidus aquosus sum et quia pecus bonus alo sum homo quoque carnis atque lac vescentium abunde sufficio alimentum


medicus Calligenes, qui curationi praeerat, non exspectata morte regis, a primis desperationis notis nuntios per dispositos equos, ita ut convenerat, misit ad Perseum, et mortem regis in adventum eius omnes, qui extra regiam erant, celavit.

medicus calligenes qui curatio praesum non exspecto mors rex ab primus desperatio nosco nuntius per dispono equus ita ut convenio mitto ad perseus et mors rex in advenio is omnis qui extra regia sum celo


Cycliadan, principem factionis ad Philippum trahentium res, expulerant; Aristaenus, qui Romanis gentem iungi volebat, praetor erat.

cycliadan princeps factio ad philippus traho res expello aristaenus qui romanus gens jungo volo praetor sum


instare hiemem; aut sub pellibus habendos milites fore, aut, si concedere in hiberna vellet, differendum esse in aestatem bellum.

insto hiems aut sub pellis habeo miles sum aut si concedo in hibernus volo differo sum in aestas bellum


tunc Mucius quasi remunerans meritum “quando quidem” inquit “est apud te virtuti bonos, ut beneficio tuleris a me, quod minis nequisti: trecenti coniuravimus principes iuventutis Romanae, ut in te hac via grassaremur.

tunc mucius quasi remunero mereo quando quidem inquam sum apud tu virtus bonus ut beneficium fero ab ego qui minae nequeo trecenti conjuro princeps iuventus romanus ut in tu hic via grassor


de quibus ambigeretur, disseruit: si quid tamen aequi se habere arbitrarentur, quanto esse satius Romam mittere legatos,

de qui ambago disseruio si quis tamen aequum sui habeo arbitror quantus sum sero roma mitto legatus


deinde abiectis armis ad undecim milia hominum et quadringenti in fidem consulis venerunt; caesa ad quattuor milia octingenti octoginta. sic ad Cominium, sic ad Aquiloniam gesta res;

deinde abicio arma ad undecim mille homo et quadringenti in fides consul venio caedo ad quattuor mille octingenti octoginta sic ad cominium sic ad aquilonia gero res


datum deinde consulibus negotium est, ut omnia Bacchanalia Romae primum, deinde per totam Italiam diruerent, extra quam si qua ibi vetusta ara aut signum consecratum esset.

do deinde consul negotium sum ut omnis bacchanalis roma primus deinde per totus italia diruo extra quam si qui ibi vetustus ara aut signum consecro sum


haec est pugna Cannensis, Aliensi Alliensi cladi nobilitate par,

hic sum pugno cannensis aliensi alliensis clades nobilitas par


fusis Auruncis victor tot intra paucos dies bellis Romanus promissa consulis fidemque senatus expectabat, cum Appius et insita superbia animo et ut collegae vanam faceret fidem, quam asperrime poterat, ius de creditis pecuniis dicere. deinceps et, qui ante nexi fuerant, creditoribus tradebantur et nectebantur alii.

fundo auruncus victor tot intra paucus dies bellum romanus promitto consul fides senatus expectabat cum appius et inquiro superbia animus et ut collega vanus facio fides quam asper possum ius de credo pecunia dico deinceps et qui ante necto sum creditor trado et necto alius


deformis suapte natura res cum speciem iniuriae magis quam doli prae se ferret, concitati homines cogunt clamore suo magistratus senatum vocare,

deformis suapte natura res cum species iniuria magis quam dolus prae sui fero concitas homo cogo clamor suus magistratus senatus vocaris


cum M. Titinio primum, qui praetor A. Manlio M. Iunio consulibus in citeriore Hispania fuerat, recuperatores sumpserunt. bis ampliatus, tertio absolutus est reus.

cum m titinius primus qui praetor ab manlius m junius consul in citer hispania sum recuperator sumo bis amplio tertius absolvo sum reus


sed maturato opus est, quidquid statuere placet; tot populos inter spem metumque suspensos animi habetis; et vestram itaque de eis curam quam primum absolvi, et illorum animos, dum expectatione stupent, seu poena seu beneficio praeoccupari oportet.

sed maturo opus sum quisquis statuo placeo tot populus inter spes metus suspendo animus habeo et vester itaque de is cura quam primus absolvo et ille animus dum expectatio stupeo seu poena seu beneficium praeoccuparis oportet


neutri alteros primo cernebant; densior deinde incessu tot hominum et equorum oriens pulvis signum propinquantium hostium fruit. fuit. consistit utrumque agmen, et ad proelium sese expediebant.

neuter alter primus cerno densus deinde incedo tot homo et equus orior pulvis signum propinquo hostis sum sum consisto uterque agmen et ad proelium sui expedio


tantum pro degeneramus a patribus nostris, ut, praeter quam oram illi Punicas vagari classes dedecus esse imperii sui duxerint, eam nunc plenam hostium Numidarulmque Numidarumque ac Maurorum iam factam videamus.

tantus pro degenero ab pater noster ut praeter quam ora ille punicus vagaris classis dedecus sum imperium suus duco is nunc plenus hostis numidarulmque numida atque maurus iam facio video


qua tamen, quando iniussu populi facta est, non tenetur populus Romanus, nec quicqum quicquam ex ea praeterquam corpora nostra debentur Samnitibus.

qui tamen quando injussus populus facio sum non teneo populus romanus neque quicqum quisquam ex is praeterquam corpus noster debeo samnites


ad id, quod sua quemque mala cogebant, auctoritate publica evocati omnia delubra inplent. stratae passim matres crinibus templa verrentes veniam irarum caelestium finemque pesti exposcunt.

ad is qui suus quisque malus cogo auctoritas publicus evoco omnis delubrum inpleo sterno passim mater crinis templum verro venio ira caelestis finis pestis exposco


instructis, sicut ante dictum est, ordinibus processere in aciem. Manlius dextro, Decius laevo cornu praeerat. primo utrimque aequis viribus,

instruo sicut ante dico sum ordo procedo in acies manlius dexter decius laevus cornu praesum primus utrimque aequus vis


consules diversis itineribus profecti ab urbe velut in duo pariter bella distenderant curas hominum, simul recordantium, quas primus adventus Hannibalis intulisset Italiae clades,

consul diverto iter proficiscor ab urbs velut in duo pariter bellum distendo cura homo simul recordor qui primus advenio hannibal infero italia clades


adiciebat et cum Antiocho infidam pacem Villium legatum inde redeuntem nuntiare; multo maioribus quam ante terrestribus ,avalibusque navalibusque copiis in Europam eum transisse.

adicio et cum antiochus infidus pax villius legatus inde redeo nuntiaris multus magnus quam ante terrestris avalibusque navalis copia in europa is transeo


praecurrerant enim ab urbe, qui nuntiarent dictatorem avidum poenae venire, alternis paene verbis T. Manli factum laudantem.

praecurrerant enim ab urbs qui nuntio dictator avidus poena venio alternus paene verbum t manlius facio laudo


praedam custodiendam ducendamque in castra trecentis Cretensium dedit;

praeda custodio duco in castrum trecenti cretensis do


satis gnarus Hannibalem transitus quosdam pretio mercatum nec auxilia Gallica aliter quam conducta habuisse; inopem tantum iter ingressum vix penetraturum ad Alpis fuisse: pecuniis igitur raptim exactis ad Hiberum descendit. decreta Carthaginiensium

satis gnarus hannibal transitus quidam pretium mercor neque auxilium gallicus aliter quam conduco habeo inops tantus iter ingredior vix penetro ad alpis sum pecunia igitur raptim exigo ad hiberus descendo decretum carthaginiensis


dato deinde signo paulo ante lucem, quod aestivis noctibus sopitae maxime quietis tempus est, proruto vallo erupit acies, stratos passim invadit hostes; alios inmobiles, alios semisomnos in cubilibus suis, maximam partem ad arma trepidantes caedes oppressit; paucis armandi se datum spatium est;

do deinde signum paulus ante lux qui aestivus nox sopio magnus quiesco tempus sum proruo vallo erumpo acies sterno passim invado hostis alius inmobilis alius semisomnus in cubilis suus maximus pars ad arma trepido caedes opprimo paucus armo sui do spatium sum


nam etiam Aetolos adpropinquare fama erat. qui audito proelio, quod circa amnem Aoum factum erat, proximis prius evastatis circa Sperchias et Macran quam vocant Comen, transgressi inde in Thessaliam Cymenes et Angeias primo impetu potiti sunt.

nam etiam aetoli adpropinquaris fama sum qui audio proelium qui circa amnis aous facio sum propior prior evastas circa sperchiae et macra quam voco come transgredior inde in thessalia cymenes et angeias primus impetus potior sum


“C. Sempronium Tuditanum proconsulem in citeriore Hispania proelio victum, exercitum eius fusum fugatumque, multos inlustris viros in acie cecidisse, Tuditanum cum gravi vulnere relatum ex proelio haud ita multo post expirasse.”

que sempronius tuditanus proconsulis in citer hispania proelium vinco exercitus is fundo fugo multus illustris vir in acies cado tuditanus cum gravis vulnus refero ex proelium haud ita multus post expirasse


tertio post die senatum adit; gratulatus victoriam est; merita sua in eo bello commemoravit; petiit, ut votum sibi solvere, Romae in Capitolio decem maiores hostias et Praeneste unam Fortunae, liceret — ea vota pro victoria populi Romani esse — , et ut societas secum renovaretur agerque sibi de rege Antiocho captus, quem nulli datum a populo Romano Galli possiderent, daretur.

tertius post dies senatus adeo gratulor victoria sum mereo suus in is bellum commemoro peto ut voveo sui solvo roma in capitolium decem magnus hostio et praeneste unus fortuna licet is veto pro victoria populus romanus sum et ut societas sui renovo ager sui de rex antiochus capio qui nullus do ab populus romanus gallus possideo do


qui inspectis fatalibus libris rettulerunt patribus quod eius belli causa votum Marti foret, id non rite factum de integro atque amplius faciundum esse,

qui inspicio fatal liber refero pater qui is bellum causa voveo martius sum is non rite facio de integer atque amplus facio sum


ager Hispanis in Hispania et Numidis in Africa post bellum virtutis causa datus est.

ager hispanus in hispania et numida in africanus post bellum virtus causa do sum


pluris priore anno sociorum urbes in Thessalia evastasse Philippum quam omnes, qui umquam hostes Thessaliae fuerint.

multus prior annus socius urbs in thessalia evastasse philippus quam omnis qui umquam hostis thessalia sum


inde misso convivio dextris inter se datis ultimoque conplexu complexu conlacrimantes suum patriaeque casum alii, ut eodem rogo cremarentur, manserunt, alii domos digressi sunt.

inde mitto convivium dextera inter sui do ulter complexus complexus conlacrimo suus patria casus alius ut idem rogo cremo maneo alius domus digredior sum


itaque dimissis Romanis relictoque Seleuco filio cum terrestribus copiis ad restituendam,

itaque dimitto romanus relinquo seleucus filius cum terrestris copia ad restituo


simulabant ad deos id magis quam ad se pertinere: ipsos visuros, ne sacra sua polluantur; id se optare tantum, ne qua in rem publicam clades veniat.

simulo ad deus is magis quam ad sui pertineo ipse video ne sacer suus polluo is sui optaris tantus ne qui in res publicus clades venio


ergo fundunt fugantque hostes, maiorem molem haud facile sustinentes, quam cum qua manus conserere adsueti fuerant.

ergo fundo fugo hostis magnus moles haud facilis sustineo quam cum qui manus consero assuesco sum


deinde tota prope cursu transgressa amnena amnem acies est.

deinde totus prope cursus transgredior amnena amnis acies sum


inde littora legens cum ad propinquum castris nostium hostium promuntunum promunturium venisset, egressus callibus notis nocte Pleias pervenit et sopitis vigilibus ut in nullo propinquo metu ignem casis ab omni parte castrorum iniecit.

inde litus lego cum ad propinquus castrum nostium hostis promuntunum promunturium venio egredior callis nosco nox pleias pervenio et sopio vigilis ut in nullus propinquo metus ignis cado ab omnis pars castrum injacio


in equitatu recognoscendo L. Scipioni Asiatico ademptus equus. in censibus quoqute quoque accipiendis tristis et aspera in omnes ordines censure fuit.

in equitatus recognosco l scipio asiaticus adimo equus in census quoqute quoque accipio tristis et asper in omnis ordo censure sum


nihil tam inopinatum nec tam insperatum accidere potuit. itaque tantus pavor, tanta trepidatio fuit, quanta si urbem, non castra hostes obsiderent.

nihil tam inopinor neque tam insperatus accido possum itaque tantus pavor tantus trepidatio sum quantus si urbs non castrum hostis obsido


equidem mortem pro patria praeclaram esse fateor et me vel devovere pro populo Romano legionibusque vel in medios inmittere hostes paratus sum;

equidem mors pro patria praeclarus sum fateor et ego vel devoveo pro populus romanus legio vel in medius inmitto hostis paro sum


ceterum si sibi adiutorem belli sociumque imperii darent, quonam modo se oblivisci P. Deci consulis per tot collegia experti posse?

ceterum si sui adiutor bellum socius imperium do quonam modo sui obliviscor p decius consul per tot collegium experior possum


docent melius fore Galae quoque Carthaginiensibus iungi quamn quam primum, antequam Syphax in Hispaniam aut Romani in Africam transeant: opprimi Syphacem nihildum praeter nomen ex foedere Romano habentem posse.

doceo bonus sum gala quoque carthaginiensis jungo quamn quam primus antequam syphax in hispania aut romanus in africa transeo opprimo syphacem nihildum praeter nomen ex foedus romanus habeo possum


consulem T. Quinctium ita habito dilectu, ut eos fere legeret, qui in Hispania aut Africa meruissent, spectatae virtutis milites, properantem in provinciam prodigia nuntiata atque eorum procuratio Romae tenuerunt.

consul t quintius ita habeo delectus ut is fere lego qui in hispania aut africanus mereo specto virtus miles propero in provincia prodigium nuntio atque is procuratio roma teneo


quid tandem de sacerdotibus? nonne in mentem venit, quantum piaculi comittatur? Vestalibus nempe una illa sedes est, ex qua eas nihil umquam praeterquam urbs capta movit; flamini Diali noctem unam manere extra urbem nefas est;

quis tandem de sacerdos nonne in mens venio quantus piaculis comittatur vestal nempe unus ille sedes sum ex qui is nihil umquam praeterquam urbs capio moveo flo dial nox unus maneo extra urbs nefas sum


Quinctius sexto decimo die dictatura in sex menses accepta se abdicavit. per eos dies consul Nautius ad Eretum cum Sabinis egregie pugnat; ad vastatos agros ea quoque clades accessit Sabinis. Minucio Fabius successor in Algidum missus.

quintius sextus decimus dies dicto in sex mensis accipio sui abdico per is dies consul nautius ad exrepleo cum sabinum egregius pugno ad vasto ager is quoque clades accedo sabinum minucius fabius successor in algidus mitto


his fretus, Polyxenida cum classe ad temptandam omni modo certaminis fortunam misso, ipse copias ad Notium ducit. id oppidum Colophonium, mari imminens, abest a vetere Colophone duo ferme milia passuum.

hic fretus polyxenida cum classis ad tento omnis modo certamen fortuna mitto ipse copia ad notion duco is oppidum colophonius mare immineo absum ab veto colophon duo ferme mille passus


extremos Trallis et Cretensis — quingentorum utrique numerum explebant — statuit.

extremus tralles et cretensis quingentor uterque numerus expleo statuo


peditum agmen, quod superfuit pugnae, in castra aut Aquiloniam conpulsum est; nobilitas equitesque Bovianum perfugerunt. equitem eques sequitur, peditem pedes; diversa cornua dextrum ad castra Samnitium, laevum ad urbem tendit.

pedes agmen qui supersum pugna in castrum aut aquilonia conpello sum nobilitas equito bovianum perfugio eques eques sequor pedito pes diverto cornu dexter ad castrum samnites laevus ad urbs tendo


suae orationis summam fuisse: foedus cum Philippo ictum esse, cum ipso eo post mortem patris renovatum, in quo diserte prohiberi eum extra fines arma offerre, prohiberi socios populi Romani lacessere bello.

suus oratio summa sum foedus cum philippus ictus sum cum ipse is post mors pater renovo in quo dissero prohibeo is extra finis arma offero prohibeo socius populus romanus lacesso bellum


inde sequi navibus iussis Tarraconem pedibus profectus conventum omnium sociorum — etenim legationes ad famam eius ex omni se provincia effuderant — habuit.

inde sequor navis iussum tarraco pes proficiscor convenio omnis socius etenim legatio ad fama is ex omnis sui provincia effundo habeo


starent tamen ordines signaque, equestrie equestris tumultus a tergo, simul a castris clamor hostilis auditus sextam ante legionem, quae in secunda acie posita prior ab Numidis turbata est, quintam deinde atque eos, qui ad prima signa erant, avertit.

sto tamen ordo signo equestrie equester tumultus ab tergum simul ab castrum clamor hostilis audio sextus ante legio qui in secundus acies pono prior ab numida turbo sum quintus deinde atque is qui ad primus signum sum averto


aliquantum temporis et direptio castrorum tenuit;

aliquantus tempus et direptio castrum teneo


missi tum ab senatu legati denuntiatumque Samnitibus, ut eorum populorum finibus vim abstinerent; valuitque ea legatio, non tam quia pacem volebant Samnites, quam quia nondum parati erant ad bellum.

mitto tum ab senatus legatus denuntio samnites ut is populus finis vis abstineo valeo is legatio non tam quia pax volo samnites quam quia nondum paro sum ad bellum


eos ipsos non signum certum, non ducem sequentes fundit Romanus fugatosque persequitur. ad castra, ad silvas diversi tendebant. silvae tutius dedere refugium; nam castra in campis sita eodem die capiuntur. aurum argentumque iussum referri ad consulem; cetera praeda militis fuit. caesa aut capta eo die hostium milia ad sexaginta.

is ipse non signum certus non dux sequor fundo romanus fugo persequor ad castrum ad silva diverto tendo silva tueor do refugium nam castrum in campus sino idem dies capio aurum argentum jubeo refero ad consul ceterus praeda miles sum caedo aut capio is dies hostis mille ad sexaginta


dimissi circa domos adparitores simul ad pignera capienda sciscitandumque, num consulto detrectarent, referunt senatum in agris esse. laetius id decemviris accidit, quam si praesentes detrectare imperium referrent.

dimitto circa domus adparitor simul ad pignus capio sciscitor num consultum detrectarent refero senatus in ager sum laetus is decemviri accido quam si praesens detrectaris imperium refero


non sustinuit impetum eorum statio, quae portae apposita erat; et ceteri, postquam intra vallum hostem vident, ipsi castris exuti signa armaque abiciunt.

non sustineo impetus is statio qui porta appono sum et ceterus postquam intra valles hostis video ipse castrum exuo signum armo abicio


pecuniae in aerarium tulerunt sestertium triciens, octoginta milia aeris.

pecunia in aerarius fero sestertius tricies octoginta mille aer


nego domum ullam Locris, nego quemquam hominem expertem iniuriae esse, nego ullum genus sceleris, lubidinis, avaritiae superesse, quod in ullo, qui pati potuerit, praetermissum sit.

nego domus ullus locri nego quisquam homo expers iniuria sum nego ullus genus scelus lubido avaritia supersum qui in ullus qui patior possum praetermitto sum


an, ut quaeque rogatio promulgata erit, vos dilectum pro poena decernetis, et, simul ego tribunus vocare tribus in suffragium coepero, tu statim consul sacramento iuniores adiges et in castra educes et minaberis plebi, minaberis tribuno?

an ut quisque rogatio promulgo sum tu dilectus pro poena decerno et simul ego tribunus vocaris tres in suffragium coepio tu statim consul sacramentum iuniores adigo et in castrum educo et mino plebs mino tribunus


et obliquas se ipsae ad ictus praebebant, et si qua concurrerat, obruebatur infuso igni, magisque ad incendium quam ad proelium trepidabant.

et obliquus sui ipse ad iacio praebeo et si qui concurro obruo infundo ignis magus ad incendium quam ad proelium trepido


quin per se fortunam temptaret, priusquam hostes venirent, qui segnius socordiusque oppugnabant, ad quattuor portas exercitum instruxit, ut signo dato simul ex omnibus partibus eruptionem facerent.

quin per sui fortuna tento priusquam hostis venio qui segnis socordiusque oppugno ad quattuor porta exercitus instruo ut signum do simul ex omnis pars eruptio facio


per quadriduum insequens instructae utrimque acies pro vallo stetere;

per quadriduum insequor instruo utrimque acies pro vallo sto


hic foeda morte perit. ex duobus filiis eius, qui tum in Illyrico militabant, nuntiatum alterum mortuum, alterum gravi et periculoso morbo aegrum esse.

hic foedus mors pereo ex duo filius is qui tum in illyricus milito nuntio alter mortuus alter gravis et periculosus morbus aeger sum


ea sibi studia civium suorum destituere non esse in animo. haec vero tam obstinata vox tantum ei favorem accendit, ut haud dubius praetor esset, si consul accipere nomen vellet.

is sui studium civis suus destituo non sum in animus hic verus tam obstinatus vox tantus is favor accendo ut haud dubius praetor sum si consul accipio nomen volo


et asportari Alexandriam iuberent ad virum uxorem, ad patrem filias.

et asportaris alexandrea iubeo ad vir uxor ad pater filia


inde Salinatori Livio inditum cognomen. lustrum conditum serius, quia per provincias dimiserunt censores, ut civium Romanorum in exercitibus, quantus ubique esset, referretur numerus.

inde salinator livius indo cognomen lustrum condio serus quia per provincia dimitto censor ut civis romanus in exercitus quantus ubique sum refero numerus


ipse paucos dies, quibus morari Carthagine statuerat, exercendis navalibus pedestribusque copiis absumpsit.

ipse paucus dies qui moraris carthago statuo exerceo naval pedestribusque copia absumo


in fronte in decem partes divisa; partes eas interpositis binis elephantis distinguebat; a fronte introrsus in duos et triginta ordines armatorum acies patebat.

in frons in decem pars divido pars is interpono bini elephantus distinguo ab frons introrsum in duo et triginta ordo armator acies pateo


decem. milia sparsa fuga per omnem Etruriam diversis itineribus urbem petiere;

decem mille spargo fuga per omnis etruria diverto iter urbs peto


nostrum est, quod evocavimus ad causam dicendam eos, qui ad arma multitudinem exciverant, qui expugnaverant maritima oppida, qui diripuerant, qui caedem principum fecerant. quod vero illi venientes in castra interfecti sunt,

nos sum qui evocavimus ad causa dico is qui ad arma multitudo excio qui expugnaverant maritimus oppidum qui diripio qui caedes princeps facio qui verus ille venio in castrum interfacio sum


simul ne facile perrumperetur acies, dimidium de fronte demptum introrsus porrectis ordinibus duplicat, ut longa potius quam lata acies esset; simul et densari ordines iussit, ut vir viro, arma armis iungerentnr.

simul ne facilis perrumpo acies dimidium de frons demptum introrsum porrigo ordo duplico ut longus potis quam fero acies sum simul et densaris ordo iubeo ut vir vir arma arma iungerentnr


omnia circumspectantes consilia nihil reliqui habebant praeter non tutissimum a malis consiliis receptum, ut imperatoris vel iustae irae vel non desperandae clementiae sese committerent: etiam hostibus eum ignovisse, cum quibus ferro dimicasset;

omnis circumspecto consilium nihil reliquus habeo praeter non tueor ab malus consilium recipio ut imperator vel iustus ira vel non despero clementia sui committo etiam hostis is ignosco cum qui ferrum dimico


minus compertum est; Quinctius haec rettulit ad socios: Romanis eum cedere tota Illyrici ora, perfugas remittere ac si qui sint captivi;

paruus comperio sum quintius hic refero ad socius romanus is cedo totus illyricus os perfuga remitto atque si qui sum captivus


id ubi factum ex composito est, signa efferri consul iubet ac paulo ante lucem per effractam portam urbem ingreditur.

is ubi facio ex compono sum signum effero consul iubeo atque paulus ante lux per effringo porta urbs ingredior


interea in indutiis res fuisset, donec ab Roma legati aut victoriam illis certam aut pacem adferrent. ea demum sponsio esset, quam populi iussu spopondissemus.

interea in indutiae res sum donec ab roma legatus aut victoria ille certus aut pax affero is demum sponsio sum quam populus iussus spopondissemus


vadentem inde, qua per trepidam turbam cruento mucrone sibi ipse fecerat viam, cum concursu ad clamorem facto conprehensum regii satellites retraxissent, ante tribunal regis destitutus, tur tum quoque inter tantas fortunae minas metuendus magis quam metuens “Romanus sum” inquit “civis;

vado inde qui per trepidus turba cruento mucro sui ipse facio via cum concursus ad clamor facio comprehendo regius satelles retraho ante tribunal rex destituo tur tum quoque inter tantus fortuna minae metuo magis quam metuo romanus sum inquam civis


Carthaginienses non brevi solum, sed prope vano gaudio ab satis prospera in praesens oppugnatione classis perfusi, post famam rcapti capti Syphacis, in quo plus prope quam in Hasdrubale atque exercitu suo spei reposuerant, perculsi,

carthaginiensis non brevis solus sed prope vanus gaudium ab satis prosper in praesens oppugnatio classis perfundo post fama rcapti capio syphacis in quo multus prope quam in hasdrubal atque exercitus suus spes repono percello


praegressos retraherent, obvios occiderent, ut praedonum magis quam exercitus accolis species esset. ipse raptim agmine acto quindecim ferme milium spatio castra ab Tarento posuit et ne ibi quidem denuntiato,

praegredior retraho obvius occido ut praedo magis quam exercitus accolo species sum ipse raptim agmen ago quindecim ferme mille spatium castrum ab tarentus pono et ne ibi quidem denuntio


primoribus Samnitium ea detestatione obstrictis decem nominati ab imperatore; eis dictum, ut vir virum legerent, donec sedecim milium numerum confecissent. ea legio linteata ab integumento consaepti, in quo sacrata nobilitas erat, appellata est; his arma insignia data et cristatae galeae, ut inter ceteros eminerent. paulo plus viginti milium alius exercitus fuit

primoris samnites is detestatio obstringo decem nomino ab imperator is dico ut vir vir lego donec sedecim mille numerus confacio is legio linteatus ab integumentum consaepio in quo sacro nobilitas sum appello sum hic arma insigne do et cristatus galea ut inter ceterus emineo paulus multus viginti mille alius exercitus sum


nulla supplicia recuso, nisi paucis diebus hos populatores agrorum nostrorum fusos fugatosque castris exuero et a portis nostris moenibusque ad illorum urbes hunc belli terrorem, quo nunc vos attoniti estis, transtulero.”

nullus supplicium recuso nisi paucus dies hic populator ager noster fundo fugo castrum exuo et ab porta noster moenia ad ille urbs hic bellum terror quo nunc tu attono sum transfero


in eiusdem spei summam conferebant P. Scipionis velut praesagientem animum de fine belli, quod depoposcisset provinciam Africam.

in idem spes summa confero p scipio velut praesagio animus de finis bellum qui deposco provincia africa


nam Romae neuter animi habitus satis dici enarrarique potest, nec quo incerta expectatione eventus civitas fuerat, nec quo victoriae famam accepit.

nam roma neuter animus habitus satis dico enarro possum neque quo incertus expectatio evenio civitas sum neque quo victoria fama accipio


ut opinor, si aliis ipsi legibus viveremus, alias istis iniunxissemus, queri se iniquo lure iure esse et indignari possent.

ut opinor si alius ipse lex vivo alius iste injungo queror sui iniquus lure ius sum et indignor possum


pro deum fidem quid vobis vultis? tribunos plebis concupistis; concordiae causa concessimus. decemviros desiderastis: creari passi sumus. decemvirorum vos pertaesum est: coegimus abire magistratu.

pro deus fides quis tu volo tribunus plebs concupio concordia causa concedo decemviri desidero creo patior sum decemviri tu pertaedet sum cogo abeo magistratus


percunctandi etiam aequum esse potestatem fieri patribus, num communicassent consilia cum aliquis sociorum Latini nominis , et num ope eorum in bello forent adiuti.

percunctandi etiam aequus sum potestas fio pater num communico consilium cum aliquis socius latinum nomen et num ops is in bellum sum adjuvo


et ad prima ac dubia signa veris profectus ex hibernis in Etruriam ducit, ear eam quoque gentem, sicut Gallos Liguresque, aut vi aut voluntate adiuncturus.

et ad primus atque dubius signum verus proficiscor ex hibernus in etruria duco ear is quoque gens sicut galli ligur aut vis aut voluntas adjungo


Adversus aduersus quae singula cum respondere baud haud facile esset et nunc quereretur eundem accusatorem capitis sui ac iudicem esse, modo vitam sibi eripi citius quam gloriam rerum gestarum posse vociferaretur purgaretque se in vicem atque ultro accusaret,

adverro aduersus qui singulus cum respondeo baud haud facilis sum et nunc queror idem accusator capio suus atque judico sum modo vita sui eripio cieo quam gloria res gero possum vociferaretur purgo sui in vicis atque ultro accuso


ceterum nihilo minus foeda dedita urbe, quam si capta foret, Auunci Aurunci passi: principes securi percussi, sub corona venierunt coloni alii;

ceterum nihilum paruus foedus dedo urbs quam si capio sum auunci auruncus patior princeps securus percutio sub corona venierunt colonus alius


Macedones, usque dum ordines et veluti stipata phalanx constabat, moveri nequiverunt;

macedones usque dum ordo et velut stipo phalanx consto moveo nequeo


Itaque itaque cum ante noctem Capuam pervenire possent, incerti de fide sociorum et quod pudor praepediebat, circa viam baud haud procul Capua omnium egena corpora humi prostraverunt.

itaque itaque cum ante nox capua pervenio possum incertus de fides socius et qui pudor praepediebat circa via baud haud procul capua omnis egenus corpus humus prosterno


inter quae adlatum erat, cum in Aetoliam venisset Antiochus, extemplo classem eum in Siciliam missurum.

inter qui affero sum cum in aetolia venio antiochus extemplo classis is in sicilia mitto


quingenti passus intererant. castra Punica ac Romana interiacebat campus; colles imminebant nudi sinistro lateri Carthaginiensium, dextro Romanorum, neutris suspecti, quod nihil silvae neque ad insidias latebrarum habebant.

quingenti patior intersum castrum punicus atque romanus interjaceo campus collis immineo nudus sinister lateo carthaginiensis dexter romanus neuter suspicio qui nihil silva neque ad insidiae latebraris habeo


belli adversus Philippum Macedoniae regem, quod intermissum erat, repetiti causae referuntur hae: tempore initiorum duo iuvenes Acarnanes, qui non erant initiati, Athenas venerunt et in sacrarium Cereris cum aliis popularibus suis intraverunt. ob hoc, tamquam summum nefas commisissent, ab Atheniensibus occisi sunt. Acarnanes mortibus suorum commoti ad vindicandos illos auxilium a Philippo petierunt et Athenas oppugnaverunt; Athenienses auxilium a Romanis petierunt. coeptum est autem anno quingentesimo quinquagesimo primo ab urbe condita, post pacem Carthaginiensibus datam paucis mensibus. cum Atheniensium, qui a Philippo obsidebantur, legati auxilium a senatu petissent, et id senatus ferendum censuisset, plebe, cui tot bellorum continuus labor gravis erat, dissentiente tenuit auctoritas patrum, ut sociae civitati ferre ** quoque opem populus iuberet. id bellum P. Sulpicio consuli mandatum est, qui exercitu in Macedoniam ducto equestribus proeliis prospere cum Philippo pugnavit. Abydeni a Philippo obsessi ad exemplum Saguntinorum suos seque occiderunt. L. Furius praetor Gallos Insubres rebellantes et Hamilcarem Poenum bellum in ea parte Italiae molientem acie vicit. Hamilcar eo bello occisus est et milia hominum triginta quinque.

bellum adverro philippus macedonia rex qui intermissus sum repeto causa refero hic tempus ineo duo juvenis acarnanes qui non sum initio athenae venio et in sacrarium ceres cum alius popularis suus intro ob hic tamquam superus nefas committo ab atheniensis occido sum acarnanes mors suus commoveo ad vindico ille auxilium ab philippus peto et athenae oppugno atheniensis auxilium ab romanus peto coepio sum autem annus quingentesimus quinquagesimus primus ab urbs condio post pax carthaginiensis do paucus mensis cum atheniensis qui ab philippus obsido legatus auxilium ab senatus peto et is senatus fero censeo plebs qui tot bellum continuus labor gravis sum dissentio teneo auctoritas pater ut socia civitas fero quoque ops populus iubeo is bellum p sulpicius consul mando sum qui exercitus in macedonia duco equester proelium prosperus cum philippus pugno abydenus ab philippus obsedeo ad exemplum saguntinus suus sequor occido l furius praetor galli insuber rebello et hamilcaris poenus bellum in is pars italia molior acies vinco hamilcar is bellum occido sum et mille homo triginta quinque


M. Valerius a dextro, P. Decius ab laevo cornu, ambo consulares, ad equites in cornibus positos evehuntur adhortatique eos, ut partem secum capesserent decoris, in transversa latera hostium incurrunt.

m valerius ab dexter p decius ab laevus cornu ambo consularis ad eques in cornu pono eveho adhortor is ut pars sui capesso decor in transverto latus hostis incurro


cuius pestilentiae metu profecti cum praeterveherentur Pamphylium sinum, ad Eurymedontem amnem appulsa classe audiunt ab Aspendiis ad Sidam hostis esse.

qui pestilentia metus proficiscor cum praeterveherentur pamphylius sinum ad eurymedon amnis appello classis audio ab aspendius ad sida hostis sum


vive, Q. Fabi, felicior hoc consensu civitatis ad tuendum te quam qua paulo ante exsultabas victoria; vive, id facinus ausus, cuius tibi ne parens quidem, si eodem loco fuisset, quo fuit L. Papirius, veniam dedisset.

vivo q fabius felix hic consensus civitas ad tueor tu quam qui paulus ante exsultabas victoria vivo is facinus audeo qui tu ne parens quidem si idem locus sum quo sum l papirius venio do


namque per Samnium et Lucanos in Bruttium agrum ad fretum ac Regium eo cursu contendit, ut prope repentino adventu incautos oppresserit.

namque per samnium et lucani in bruttius ager ad fretus atque regius is cursus contendo ut prope repentinus advenio incautus opprimo


adeo, etsi bellum ingens in cervicibus erat, nullius usquam terrarum rei cura Romanos, ne longinquae quidem, effugiebat.

adeo etsi bellum ingens in cervix sum nullus usquam terra res cura romanus ne longinquus quidem effugio


pugnabitis cum exercitu tirone, hac ipsa aestate caeso victo circumsesso a Gallis, ignoto adhuc duci suo ignorantique ducem an me in praetorio patris,

pugno cum exercitus tiro hic ipse aestas caedo vinco circumsedeo ab gallus ignosco adhuc duco suus ignoro dux an ego in praetorius pater


adversus tam obstinatam orationem tribunorum cum prae indignitate rerum stupor silentiumque inde ceteros patrum defixisset,

adverro tam obstinatus oratio tribunus cum prae indignitas res stupor sileo inde ceterus pater defigo


hanc autem iactari magis causam quam veram esse, ut ego non dicam, apparere vobis, Quirites, puto, qui meministis ante Gallorum adventum salvis tectis publicis privatisque, stante incolumi urbe hanc eandem rem actam esse, ut Veios transmigraremus.

hic autem iactaris magis causa quam verus sum ut ego non dico appareo tu quiris puto qui memini ante gallus advenio salvus tectum publicus privo sto incolumis urbs hic idem res ago sum ut veii transmigro


quia, qui in turribus portae erant, sustinebant tela, ne in permixtos hostibus suos conicerent.

quia qui in turris porta sum sustineo telum ne in permisceo hostis suus conicio


rara mentio est pacis, frequentior legatorum ad Hannibalem arcessendum mittendorum;

rarus mentior sum pax frequens legatus ad hannibal arcesso mitto


primum ne invidiae et ingrati animi adversus clarissimum quemque civem opinionem habeat et imitari in hoc populum Atheniensem lacerantem invidia principes suos videatur.

primus ne invidia et ingratus animus adverro clarus quisque civis opinio habeo et imitor in hic populus atheniensis lacero invidia princeps suus video


Regini tantummodo regionis eius et in fide erga Romanos et potestatis suae ad ultimum manserunt.

rego tantummodo regio is et in fides erga romanus et potestas suus ad ulter maneo


eodem anno C. Cicereius aedem Monetae in monte Albano dedicavit quinquennio post, quam vovit. flamen Martialis inauguratus est eo anno L. Postumius Albinus.

idem annus que cicereius aedes moneta in mons albanus dedico quinquennium post quam voveo flamen martial inauguro sum is annus l postumus albinus


creati cum eo M. Cornelius Maluginensis, M. Sergius, L. Minucius, Q. Fabius Vibulanus, Q. Poetilius, T. Antonius Merenda, K. Duillius, Sp. Oppius Cornicen, M’. Rabuleius.

creo cum is m cornelius maluginensis m sergius l minucius q fabius vibulanus q poetilius t antonius merenda k duellius spurius oppius cornix m rabuleius


alii alio leto absumpti semianimes e nave praecipitantur. ipsa deinde virum comitem mortis complexa in mare sese deiecit. nave vacua dominis regii potiti sunt.

alius alius letum absumo semianimis e navus praecipito ipse deinde vir comes mors complector in mare sui deicio navus vacuus dominus regius potior sum


priore anno intolerandam hiemem prodigiisque divinis similem coortam, proxumo non prodigia, sed iam eventus:

prior annus intolero hiems prodigium divinus similis coorior proximus non prodigium sed iam evenio


elatum domo Lucretiae corpus in forum deferunt concientque miraculo, ut fit, rei novae atque indignitate homines.

effero domus lucretius corpus in forum defero concieo miraculum ut fio res novus atque indignitas homo


circa portam Flumentanam etiam collapsa quaedam ruinis sunt. et porta Coelimontana fulmine icta est, murusque circa multis locis de caelo tactus;

circa porta flumentana etiam collabor quidam ruina sum et porto coelimontana fulmen iacio sum murus circa multus locus de caelum tango


et territi hostes, praeterquam quod maxima parte virium suarum non iuvabantur, timore etiam incusso, ne ab suomet ipsi equite oppugnarentur.

et terreo hostis praeterquam qui maximus pars vis suus non juvo timor etiam incutio ne ab suo ipse eques oppugno


ad ea Manlius nec se fefellisse ait, non adversus Volscos, totiens hostis, quotiens patribus expediat, nec adversus Latinos Hernicosque, quos falsis criminibus in arma agant, sed adversus se ac plebem Romanam dictatorem creatum esse;

ad is manlius neque sui fallo aio non adverro volsci totiens hostis quotiens pater expedio neque adverro latini hernici qui falsum crimen in arma ago sed adverro sui atque plebs romanus dictator creo sum


nullum umquam hostem Romani aeque contempserunt. conclamatum undique est, duceret extemplo et uteretur ardore militum,

nullus umquam hostis romanus aequus contemno conclamo undique sum duco extemplo et uto ardor miles


eo magis in Laevini sententiam discessum. legati pace infecta ac prope sine responso dimissi.

is magis in laevini sententia discedo legatus pax inficio atque prope sine respondeo dimitto


id utrum sua sponte fecerint, an quia mandatum ita fuerit, non tam certum est, quam videtur tempori aptum fuisse, integro certamine eos is relinqui;

is utrum suus sponte facio an quia mando ita sum non tam certus sum quam video tempus aptus sum integer certamen is is relinquo


pervicere certe, ut et Veturia, magno natu mulier, et Volumnia duos parvos ex Marcio ferens filios secum in castra hostium irent, et, quoniam armis viri defendere urbem non possent, mulieres precibus lacrimisque defenderent.

pervinco certus ut et veturia magnus natus mulier et volumnia duo parvus ex marcius fero filius sui in castrum hostis eo et quoniam arma vir defendo urbs non possum mulier prex lacrima defendo


quamquam, unde essent, silebatur, non tamen celari potuit. fremitus igitur in curia ortus est; ex omnibus partibus postulabatur, ut consules eam rem ad senatum referrent. ut vero accersitus in curiam censor venit, multo infestius singuli universique praesentem lacerare:

quamquam unde sum sileo non tamen celaris possum fremo igitur in curia ortus sum ex omnis pars postulo ut consul is res ad senatus refero ut verus arcesso in curia censor venio multus infestus singuli universus praesens lacero


coniunctis exercitibus dictator ac magister equitum castra in viam deferunt, qua Hannibal ducturus erat. duo inde milia hostes aberant.

conjungo exercitus dictator atque magister eques castrum in via defero qui hannibal duco sum duo inde mille hostis absum


quo postquam ventum est, perfectis patris mandatis cupido incessit animos iuvenum sciscitandi, ad quem eorum regnum Romanum esset venturum. ex infimo specu vocem redditam ferunt: “imperium summum Romae habebit, qui vestrum primus, o iuvenes, osculum matri tulerit.”

quo postquam venio sum perficio pater mandatum cupido incedo animus juvenis sciscitor ad qui is regnum romanus sum venio ex infimus specus voco reddo fero imperium superus roma habeo qui vester primus o juvenis osculis mater fero


et magistrum equitum A. Cornelium eundem in acie fore, qui priore bello tribunus militum Larte Tolumnio, rege Veientium, in conspectu duorum exercituum occiso spolia opima Iovis Feretrii templo intulerit.

et magister eques ab cornelius idem in acies sum qui prior bellum tribunus miles larte tolumnius rex veiens in conspectus duo exercitus occido spolium opimus iuppiter feretrius templum infero


admiscerenturne plebei, controversia aliquamdiu fuit; postremo concessum patribus, modo ne lex Icilia de Aventino aliaeque sacratae leges abrogarentur.

admisceo plebes controversia aliquamdiu sum postremo concedo pater modo ne lex icilius de aventinus alius sacro lex abrogo


inter carminum prope in modum incondita quaedam militariter ioculantes Torquati cognomen auditum; celebratum deinde posteris etiam familiaeque honori fuit.

inter carmen prope in modus inconditus quidam militaris joculor torquatus cognomen audio celebro deinde posterus etiam familia honor sum


T. Quinctio prorogarunt imperium, donec successor ex senatus consulto venisset. consulibus binae legiones decretae et ut bellum cum Gallis Cisalpinis,

t quintius prorogo imperium donec successor ex senatus consultum venio consul bini legio decerno et ut bellum cum gallus cisalpinus


si ambo consules cum suis exercitibus ad Nolam essent, tamen non magis pares Hannibali futuros, quam ad Cannas fuissent, nedum praetor unus cum paucis et novis militibus Nolam tutari possit.

si ambo consul cum suus exercitus ad nola sum tamen non magis par hannibal sum quam ad cannae sum nedum praetor unus cum paucus et novus miles nola tutaris possum


ibi quoque ei ex auctoritate senatus gratiae actae, tribunique militares in legione prima primum pilum virtutis causa ei adsignarunt. ceteri centuriones remissa appellatione ad dilectum oboedienter responderunt.

ibi quoque is ex auctoritas senatus gratia ago tribunus militaris in legio primus primus pilis virtus causa is adsigno ceterus centurio remitto appellatio ad dilectus oboedienter respondeo


conveniens oratio tam humili adulationi fruit, non culpam purgantium, sed transferentium initium culpae in Hannibalem potentiaeque eius fautores.

convenio oratio tam humilis adulatio sum non culpa purgo sed transfero initium culpa in hannibal potentia is fautor


Aristonem quendam, Tyrium advenam, instructum mandatis ab Hannibale et rege Antiocho venisse; certos homines cotidie cum eo secreta colloquia serere; in occulto coqui, quod mox in omnium perniciem erupturum esset.

aristo quidam tyrius advena instruo mandatum ab hannibal et rex antiochus venio certus homo cottidie cum is secerno colloquium sero in occulo coquo qui mox in omnis pernicies erumpo sum


dein cum M. Atilium C. Fulvium fratrem Flacci, legatos eius, et Q. Minucium et L. Veturium Philonem, item Claudii legatos, qui omnibus gerendis rebus adfuerant, in senatu viderent nec Fulvium avocari a Capua nec differri Campanos vellent,

deinde cum m atilius que fulvius frater flaccus legatus is et q minucius et l veturius philo item claudius legatus qui omnis gero res adsum in senatus video neque fulvius avocaris ab capua neque differo campani volo


inter hostes variae fuere sententiae. Faliscus, procul ab domo militiam aegre patiens satisque fidens sibi, poscere pugnam; Veienti Fidenatique plus spei in trahendo bello esse.

inter hostis varia sum sententia faliscus procul ab domus militia aeger patior sero fido sui posco pugna veiens fidenatique multus spes in traho bellum sum


notata est in illo conventu Europae Asiaeque, undique partim ad gratulationem, partim ad spectaculum contracta multitudine, tantis navalibus terrestribusque exercitibus, ea copia rerum,

noto sum in ille convenio europa asia undique pars ad gratulatio pars ad spectaculum contraho multitudo tantus naval terrestris exercitus is copia res


ego haec, Q. Marci et A. Atili, quae aut a vobis obiecta aut purgata a me sunt, talia esse scio, ut aures, ut animi audientium sint, nec tam referre, quid ego aut qua mente fecerim, quam, quomodo id vos factum accipiatis.

ego hic q marcius et ab atilis qui aut ab tu objecto aut purgo ab ego sum talis sum scio ut auris ut animus audio sum neque tam refero quis ego aut qui mens facio quam quomodo is tu facio accipio


dum vobis singulis, ut olim Coriolano, matres coniugesque crinibus passis obviae ab urbe veniant! turn tum Volscorum legiones, quia Romanum habebant ducem, quieverunt; vos, Romanus exercitus, ne destiteritis inpio bello!

dum tu singuli ut olim coriolanus mater conjunx crinis patior obvius ab urbs venio turn tum volscus legio quia romanus habeo dux quiesco tu romanus exercitus ne desisto impius bellum


ceteros paventis intra vallum compulsos aegre castra defendisse et in ad modum fugientium magnis itineribus in ad agrum pacatum reductos.

ceterus paveo intra valles compello aeger castrum defendo et in ad modus fugio magnus iter in ad ager pacatum reduco


horum aedilium ludos Romanos primum senatus a populo secretus spectavit, praebuitque sermones, sicut omnis novitas solet, aliis tandem, quod multo ante debuerit, tributum existimantibus amplissimo ordini,

hic aedilis ludus romanus primus senatus ab populus secerno specto praebeo sermo sicut omnis novitas soleo alius tandem qui multus ante debeo tribuo existimo amplus ordo


inter Lavinium conditum et Albam Longam coloniam deductam triginta ferme interfuere anni. tantum tamen opes creverant maxime fusis Etruscis, ut ne morte quidem Aeneae nec deinde inter muliebrem tutelam rudimentumque primum puerilis regni movere arma aut Mezentius Etruscique aut ulli alii accolae ausi sint.

inter lavinium condio et alba longus colonia deduco triginta ferme intersum annus tantus tamen ops cerno magnus fundo etruscus ut ne mors quidem aeneas neque deinde inter muliebris tutela rudimentum primus puerilis regnum moveo arma aut mezentius etruscus aut ullus alius accola audeo sum


vocate in concilium Graeciae civitates, per quas iter feci, queratur unusquilibet militis mei iniuriam; non recusabo, quin simulato sacrificio aliud petisse videar.

voco in concilium graecia civitas per qui iter facio queror unusquilibet miles meus iniuria non recuso quin simulo sacrificium alius peto video


concilium Aetolorum stata die, quod Panaetolium vocant, futurum erat. huic ut occurrerent, et regis legati iter adcelerarunt, et a consule missus L. Furius Purpurio legatus venit;

concilium aetolus sto dies qui panaetolium voco sum sum hic ut occurro et rex legatus iter adcelero et ab consul mitto l furius purpurio legatus venio


datus, qui inraret iuraret pro fratre, L. Valerius Flaccus, praetor designatus. tribuni ad plebem tulerunt, plebesque scivit,

do qui inraret juro pro frater l valerius flaccus praetor designo tribunus ad plebs fero plebs scio


Hasdrubal usque ad ultimum eventum pugnae moratus e media caede cum paucis effugit.

hasdrubal usque ad ulter evenio pugna moror e medius caedes cum paucus effugio


quamquam ne nunc quidem, patres conscripti, aut in ducibus aut in militibus vestris cessat ira deae: aliquotiens iam inter se signis conlatis concucurrerunt; dux alterins alterius partis Pleminius, alterius duo tribuni militum erant. non acrius cum Carthaginiensibus quam inter se ipsi ferro dimicaverunt,

quamquam ne nunc quidem pater conscribo aut in dux aut in miles vester cesso ira dea aliquoties iam inter sui signum confero concurro dux alterins alter pars pleminius alter duo tribunus miles sum non acer cum carthaginiensis quam inter sui ipse ferrum dimico


urbi cum pace laxior etiam annona rediit et advecto ex Campania frumento et, postquam timor sibi cuique futurae inopiae abiit, eo, quod abditum fuerat, prolato.

urbs cum pax laxus etiam annona redeo et adveho ex campaneus frumentum et postquam timor sui quisque sum inopia abeo is qui abdo sum profero


quia privatim plerisque senatoribus legatus M. Claudius scripserat fortunae populi Romani et militum virtuti gratiam habendam, quod res bene gesta esset; consulis opera et militum aliquantum amissum et hostium exercitum, cuius delendi oblata fortuna fuerit, elapsum:

quia privatim plerusque senator legatus m claudus scribo fortuna populus romanus et miles virtus gratia habeo qui res bene gero sum consul opus et miles aliquantus amitto et hostis exercitus qui deleo offertor fortuna sum elabor


tutam servitutem se sub dominis Romanis quam libertatem expositam ad iniurias Masinissae malle;

tueor servitus sui sub dominus romanus quam libertas expono ad injuria masinissa malo


pugnatum est et acriter et diu; quattuor horis neutro inclinata est pugna. nec alia magis Romanum impediebat res quam capita hostium pretia libertatis facta;

pugno sum et acer et diu quattuor hora neuter inclino sum pugno neque alius magis romanus impedio res quam caput hostis pretium libertas facio


et constanti fide ad extremum vitae finem perduxit;

et consto fides ad exter vita finis perduco


P = Parisiensis saec. X.


Aemilius postquam omissas in Lycia res et Livium profectum in Italiam cognovit, cum ipse ab Epheso tempestate repulsus irrito incepto Samum revertisset,

aemilius postquam omitto in lycia res et livius proficiscor in italia cognosco cum ipse ab ephesus tempestas repello irrito inceptum samos revorto


nee nec aliarum gentium aspernatus, maxime tamen Numidas — id longe primum equitum in Africa est genus — conducit.

nee neque alius gens aspernor magnus tamen numida is longus primus eques in africanus sum genus conduco


ad perpauca vi opus fuit, cetera voluntate dedita; et in his recepti mille et quingenti dispositi per praesidia milites Romani.

ad perpaucus vis opus sum ceterus voluntas dedo et in hic recipio mille et quingenti dispono per praesidium miles romanus


Attalus Romanique, cum Piraeum primo ab Hermione petissent,

attalus romanus cum piraceus primus ab hermio peto


si ex eo, quod aut inter se loquantur aut succlamationibus apud contionantem imperatorem significent, quid sentiant, coniectandum sit, palam vociferatos esse aut imperatorem in provincia retenturos aut cum eo in Italiam venturos esse.

si ex is qui aut inter sui loquor aut succlamatio apud contionor imperator significo quis sentio conjecto sum palam vociferatos sum aut imperator in provincia retendo aut cum is in italia venio sum


secunda et quarta cum L. Volumnio proconsule in Samnio gerebant bellum. primo concursu adeo aequis viribus gesta res est, ut, si adfuissent Etrusci et Vmbri Umbri , aut in acie aut in castris, quocumque se inclinassent, accipienda clades fuerit.

secundus et quartus cum l volumnius proconsulis in samnium gero bellum primus concursus adeo aequus vis gero res sum ut si adsum etruscus et vmbri umber aut in acies aut in castrum quicumque sui inclino accipio clades sum


ne conubium patribus cum plebe esset, non decemviri tulerunt paucis his annis pessimo publico cum summa iniuria plebis? an esse ulla maior aut insignitior contumelia potest, quam partem civitatis velut contaminatam indignam conubio haberi? quid est aliud quam exilium intra eadem moenia,

ne conubium pater cum plebs sum non decemviri fero paucus hic annus malus publicus cum summus iniuria plebs an sum ullus magnus aut insignio contumelia possum quam pars civitas velut contamino indignus conubium habeo quis sum alius quam exsilium intra idem moenia


temptata res est, si primo impetu capi Ardea posset. ubi id parum processit, obsidione munitionibusque coepti premi hostes.

tento res sum si primus impetus capio ardea possum ubi is parum procedo obsidio munitio coepio premo hostis


publicorum prodigiorum causa libri a decemviris aditi: quadraginta maioribus hostiis quibus diis consules sacrificarent ediderunt, et uti supplicatio fieret cunctique magistratus circa omnia pulvinaria victumis maioribus sacrificarent populusque coronatus esset.

publicus prodigus causa liber ab decemviri adeo quadraginta magnus hostia qui diuus consul sacrifico edo et uti supplicatio fio cunctus magistratus circa omnis pulvinaris victumis magnus sacrifico populus corono sum


in primam aciem suas legiones Sempronius induxit, in subsidiis locatae P. Licinii legiones. consul principio pugnae aedem Fortunae Primigeniae vovit, si eo die hostes fudisset;

in primus acies suus legio sempronius induco in subsidium loco p licinius legio consul principium pugna aedes fortuna primigenia voveo si is dies hostis fundo


pollicentes urbem Punicumque praesidium, quod in ea urbe esset, et imperatorem praesidii cum classe prodituros esse.

polliceo urbs punicus praesidium qui in is urbs sum et imperator praesidium cum classis prodeo sum


frustratio Gallorum eo spectabat, primum ut tererent tempus, donec res suas, quibus periclitari nolebant, cum coniugibus et liberis trans Halyn flumen traicerent, deinde quod ipsi consuli, parum cauto adversus colloquii fraudem, insidiabantur.

frustratio gallus is specto primus ut tero tempus donec res suus qui periclitaris nolo cum conjunx et liber trans halyn flumen traicio deinde qui ipse consul parum caveo adverro colloquium fraudo insidior


sic hercule tamquam artifices inprobi opus quaerunt inquieti; semper aegri aliquid esse in re publica volunt, ut sit, ad cuius curationem a vobis adhibeantur.

sic herculis tamquam artifex improbus opus quaero inquietus semper aeger aliquis sum in res publicus volo ut sum ad qui curatio ab tu adhibeo


iam nemo eruptionibus, ut ante, in stationes hostium, sed dispositi per muros et turres ex tuto pugnabant.

iam nemo eruptio ut ante in statio hostis sed dispono per murus et turris ex tueor pugno


sed, ut falleret, nocte proficiscendum esse extemploque naves deducendas. quod quo maturius fieret, omnis iuventus Samnitium praeter necessarium urbis praesidium ad litus missa. ubi dum Nymphius in tenebris

sed ut fallo nox proficisco sum extemplo navo deduco qui quo maturus fio omnis juventus samnites praeter necessarius urbs praesidium ad litus mitto ubi dum nymphius in tenebrae


ad haec tot tam necopinata primo omnium incerti stupentesque referunt pedem, dein valida inpressione pulsi terga vertunt.

ad hic tot tam necopinatus primus omnis incertus stupeo refero pedis deinde validus inpressio pello tergum verto


itaque a vobis, tribuni plebis, postulo” inquit, “ut sententiam mihi ideo non dicenti, quod, etsi in meam sententiam discedatur, non sit ratum habiturus consul,

itaque ab tu tribunus plebs postulo inquam ut sententia ego ideo non dico qui etsi in meus sententia discedo non sum reor habeo consul


et M. Livius iterum. qui quia iam designati provincias sortiti erant, praetores sortiri iusserunt.

et m livius iterum qui quia iam designo provincia sortio sum praetor sortior jubeo


sed in quaestoribus novis maior vis, maior auctoritas erat. cum M. Valerio, Mani filio, Volesi nepote, quaestor erat T. Quinctius Capitolinus, qui ter consul fuerat. is quoniam neque Quinctiae familiae Caeso neque rei publicae maximus iuvenum restitui posset, falsum testem, qui dicendae causae innoxio potestatem ademisset, iusto ac pio bello persequebatur.

sed in quaestor novus magnus volo magnus auctoritas sum cum m valerius manius filius volesus nepos quaestor sum t quintius capitolinus qui ter consul sum is quoniam neque quintius familia caedo neque res publicus magnus juvenis restituo possum falsus testo qui dico causa innoxius potestas adimo justus atque pius bellum persequor


instructam ad hoc ipsum intra vallum habebat aciem. itaque tantum moratus, ut suos refugere in castra libero introitu sineret, clamore sublato simul omnibus portis erupit. non sustinuere impetum necopinatum hostes.

instruo ad hic ipse intra valles habeo acies itaque tantus moror ut suus refugio in castrum liber introeo sino clamor tollo simul omnis porta erumpo non sustineo impetus necopinatus hostis


ut omnes di hominesque scirent se parenti opem latam quam inimicis eius malle, capit consilium rudis quidem atque agrestis animi, sed, quamquam non civilis exempli, tamen pietate laudabile.

ut omnis deus homo scio sui parens ops fero quam inimicus is malo capio consilium rudis quidem atque agrestis animus sed quamquam non civilis exemplum tamen pietas laudabilis


sex milia hostium caesa, quinque admodum Romanorum; tamen in tam pari prope clade vanam famam egregiae victoriae cum vanioribus litteris magistri equitum Romam perlatam.

sex mille hostis caedo quinque admodum romanus tamen in tam par prope clades vanus fama egregius victoria cum vanioribus littera magister eques roma perfero


ignorabant Sulpicium cum quindecim navibus ab Nanpacto Naupacto Cyllenen traiecisse et expositis in terram quattuor milibus armatorum silentio noctis, ne conspici agmen posset, intrasse Elim.

ignoro sulpicius cum quindecim navis ab nanpacto naupactus cyllenen transjacio et expono in terra quattuor mille armator silentium nox ne conspicio agmen possum intro elim


adeoque citato agmine ducti sunt, ut, si via recta vestigia sequentes issent, haud dubie adsecuturi fuerint; ducibus est creditum brevius aliud esse iter ad Baetim fluvium, ut transeuntes adgrederentur.

adeo cito agmen duco sum ut si via recta vestigium sequor eo haud dubius adsequor sum dux sum credo brevis alius sum iter ad baetis fluvius ut transeo aggredior


longe is tum princeps Volsci nominis erat Romanisque semper infestus. ita cum alterum vetus odium, alterum ira recens stimularet, consilia conferunt de Romano bello.

longus is tum princeps volscus nomen sum romanus semper infestus ita cum alter vetus odium alter ira recens stimulo consilium confero de romanus bellum


forte quidam Antiochi miles, cum Samum rei privatae causa venisset, pro speculatore deprehensus deducitur Panhormum ad praefectum.

fors quidam antiochus miles cum samos res privo causa venio pro speculator deprehendo deduco panhormus ad praeficio


haec conperta perfugarum indiciis cum apud infensos iam sua sponte milites disseruisset, simul divinae humanaeque spei pleni clamore consentienti pugnam poscunt; paenitet in posterum diem dilatum certamen;

hic conperta perfugaris indicium cum apud infensus iam suus sponte miles disservio simul divina humanus spes plenus clamor consentio pugna posco paeniteo in posterus dies differo certamen


Per per idem tempus tribuni militum duo ex duabus Hispaniis cum litteris C. Atinii et L. Manlii, qui eas provincias obtinebant, venerunt.

per per idem tempus tribunus miles duo ex duo hispania cum littera que atinius et l manlius qui is provincia obtineo venio


quod primo ut augurium caelo missum laetus accepit tribunus, precatus deinde: si divus, si diva esset, qui sibi praepetem misisset, volens propitius adesset.

qui primus ut augurium caelum mitto laetus accipio tribunus preco deinde si divus si divus sum qui sui praepetem mitto volo propitius adsum


multa proelia locis et temporibus iniquis commissa, spesque in dies graviorem hostem faciebat, et iam prope erat, ut nec duci milites nec militibus dux satis fideret.

multus proelio locus et tempus iniquus committo spes in dies gravis hostis facio et iam prope sum ut neque duco miles neque miles dux satis fido


Sp. Nautium mulos detractis clitellis cum tribus cohortibus alariis in tumulum conspectum propere circumducere iubet atque inde inter ipsam dimicationem quanto maxime posset moto pulvere se ostendere. Dum dum his intentus imperator erat,

spurius nautius mulus detraho clitellae cum tres cohors alarius in tumulus conspectus properus circumduco iubeo atque inde inter ipse dimicatio quantus magnus possum moveo pulvis sui ostendo dum dum hic intendo imperator sum


quievit Diophanes, dum in conspectu erant; deinde eodem, quo pridie, impetu in postremum agmen incurrit, tantumque rursus pavoris ac tumultus incussit, ut, cum terga caederentur, nemo pugnandi causa restiterit; trepidantesque et vix ordinem agminis servantes in castra compulsi sunt.

quiesco diophanes dum in conspectus sum deinde idem quo pridie impetus in posterus agmen incurro tantus rursus pavor atque tumultus incutio ut cum tergum caedo nemo pugno causa resto trepido et vix ordo agmen servo in castrum compello sum


donoque divam placandam esse aedilium curulium edicto in Capitolium convocatae, quibus in urbe Romana intraque decimum lapidem ab urbe domicilia essent, ipsae inter se quinque et viginti delegerunt, ad quas ex dotibus stipem conferrent.

dono diva placo sum aedilis curulis edictum in capitolium convoco qui in urbs romanus intro decimus lapis ab urbs domicilium sum ipse inter sui quinque et viginti deligo ad qui ex dos stips confero


tyrannum ibi cum omnibus copiis opperientem invenerunt. progressus armatus cum satellitibus armatis est in medium fere interiacentis campi; inermis Quinctius cum fratre et duobus tribunis militum, inermi item regi praetor Achaeorum et unus ex purpuratis latus cingebant.

tyrannus ibi cum omnis copia opperior invenio progredior armo cum satelles armo sum in medius fere interjaceo campus inermis quintius cum frater et duo tribunus miles inermis item rex praetor achaeus et unus ex purpuro latus cingo


cum saepe Bruttias Lucanasque legiones fudisset, Heracleam Tarentinorum coloniam ex Lucanis, Sipottum Apulorum Consentiamque Bruttiorum ac Terinam, alias inde Messapiorum ac Lucanorum cepisset urbes et trecentas familias inlustres in Epirum, quas obsidum numero haberet,

cum saepe bruttius lucanus legio fundo heraclea tarentinus colonia ex lucanus sipottum appulus consentiamque bruttius atque terina alius inde messapius atque lucanus capio urbs et trecenti familia illustris in epirus qui obses numerus habeo


quid enim nunc aliud per vias et compita faciunt, quam rogationem tribunorum plebi suadent, quam legem abrogandam censent?

quis enim nunc alius per via et compitum facio quam rogatio tribunus plebs suadeo quam lex abrogo censeo


equiturn equitum deinde census agi coeptus est; et ambo forte censores equum publicum habebant. cum ad tribum Polliam ventum est, in qua M. Livi nomen erat, et praeco cunctaretur citare ipsum censorem,

equiturn eques deinde census ago coepio sum et ambo fors censor equus publicus habeo cum ad tribus polliam venio sum in qui m livius nomen sum et praeco cuncto citaris ipse censor


Attalus enim rex Rhodiique persecuti cedentem in Macedoniam Philippum cum Aeginam venissent, rex Piraeum renovandae confirmandaeque cum Atheniensibus societatis causa traiecit.

attalus enim rex rhodius persequor cedo in macedonia philippus cum aegina venio rex piraceus renovo confirmo cum atheniensis societas causa transiacio


itaque claves portarum reddi sibi aequom censent: bonis sociis fidem suam maximum vinculum esse, et ita sibi populum Romanum senatumque gratias habiturum, si volentes ac non coacti mansissent in amicitia.

itaque clavo portaris reddo sui aequus censeo bonus socius fides suus magnus vinculis sum et ita sui populus romanus senatus gratia habeo si volo atque non cogo maneo in amicitia


postremo L. Papirius Mugilanus Mugillanus proditus interrex castigando nunc patres, nunc tribunos plebi desertam omissamque ab hominibus rem publicam deorum providentia curaque exceptam memorabat Yeientibus Ueientibus indutiis et cunctatione Aequorum stare.

postremo l papirius mugilanus mugillanus prodeo interrex castigo nunc pater nunc tribunus plebs desero omitto ab homo res publicus deus provideo curo excipio memoro yeientibus veiens indutiae et cunctatio aequi sto


et alii provincias consulibus Hispaniam atque Africam decernentes terra marique rem gerendam censebant, alii totum in Hispaniam Hannibalemque intendebant bellum;

et alius provincia consul hispania atque africa decerno terra mare res gero censeo alius totus in hispania hannibal intendo bellum


itaque urbe a defensoribus vacua facile potiti hostes sunt; arx tantum retenta, in quam inter tumultum captae urbis e media caede quidam effugere.

itaque urbs ab defensor vacuus facilis potior hostis sum arx tantus retineo in quam inter tumultus capio urbs e medius caedes quidam effugio


tur tum ab certo iam gaudio tantus cum clamore plausus est ortus totiensque repetitus, ut facile appareret nihil omnium bonorum multitudini gratius quam libertatem esse.

tur tum ab certus iam gaudium tantus cum clamor plaudo sum ortus totiens repeto ut facilis appareo nihil omnis bonus multitudo gratus quam libertas sum


quod ubi est factum, interclusi equites nec perrumpere eadem, qua transierant, posse ibi maxime confertis hostibus, qua viam fecerant, et consul legionesque Romanae,

qui ubi sum facio intercludo eques neque perrumpo idem qui transeo possum ibi magnus confero hostis qui via facio et consul legio romanus


mierita merita inde sua in duces Carthaginienses commemoravit avaritiam contra eorum superbiamque et omnis generis iniurias in se atque populares.

mierita mereo inde suus in dux carthaginiensis commemoro avaritia contra is superbio et omnis genus injuria in sui atque popularis


suos perculsos cedere animadvertit, cohorti suae, quam delectam manum praesidii causa circa se habebat, dat signum, ut, quem suorum fugientem viderint, pro hoste habeant. ita metu ancipiti versi a fuga Romani in hostem et restituta acies.

suus percello cedo animadverto cohors suus quam deligo manus praesidium causa circa sui habeo do signum ut qui suus fugio video pro hostis habeo ita metus anceps verro ab fuga romanus in hostis et restituo acies


abi, nuntia publice patribus, urbem Romanam muniant ac, priusquam victor hostis advenit, praesidiis firment; privatin priuatim Q. Fabio, L. Aemilium praeceptorum eius memorerm memorem et vixisse adhuc et mori.

abeo nuntia publicus pater urbs romanus munio atque priusquam victor hostis advenio praesidium firmo privatin priuatim q fabius l aemilius praeceptor is memorerm memoro et vivo adhuc et morior


porta Collina urbem intravere sub signis mediaque urbe agmine in Aventinum pergunt. ibi coniuncti alteri exercitui viginti tribunis militum negotium dederunt, ut ex suo numero duos crearent, qui summae rerum praeessent. M. Oppium, Sex. Manilium creant.

porto collina urbs intro sub signum medius urbs agmen in aventinus pergo ibi conjungo alter exercitus viginti tribunus miles negotium do ut ex suus numerus duo creo qui summa res praesum m oppius sex manilius creo


id segniu segnius neglegentiusque factum: septem principes senatus, priusquam custodiae in portis locarentur, ante noctem cum liberis evaserunt.

is segniu segnis neglego facio septem princeps senatus priusquam custodia in porta loco ante nox cum liber evado


naves longas, elephantos, perfugas, fugitivos, captivorum quattuor milia tradiderunt, inter quos Q. Terentius Culleo senator fuit. naves provectas in altum incendi iussit.

navo longus elephantus perfuga fugitivus captivus quattuor mille trado inter qui q tero culleus senator sum navo proveho in altus incendo iubeo