quod si Asiae quoque partem aliquam abstrahere velint, dummodo non dubiis regionibus finiant, vinci suam temperantiam Romana cupiditate pacis et concordiae causa regem passurum. ea, quae legato magna ad pacem impetrandam videbantur,

qui si asia quoque pars aliqui abstraho volo dummodo non dubius regio finio vinco suus temperantia romanus cupiditas pax et concordia causa rex patior is qui legatus magnus ad pax impetro video


quibus ne incepta procederent, inter Capuam castraque Hannibalis, quae in Tifatis erant, traducto exercitu Fabius super Suessulam in castris Claudianis consedit; inde M. Marcellum propraetorem cum iis copiis, quas habebat, Nolam in praesidium misit.

qui ne inceptum procedo inter capua castro hannibal qui in tifata sum traduco exercitus fabius super suessula in castrum claudianus consido inde m marcellus propraetor cum is copia qui habeo nola in praesidium mitto


Valerium auspicato sortitum constabat, quod in templo fuisset; in Petilio id vitii factum postea augures responderunt, quod extra templum sortem in sitellam † in templum latam foris ipse oporteret.

valerius auspico sortio consto qui in templum sum in petilius is vitium facio postea auguro respondeo qui extra templum sors in sitella in templum fero foris ipse oportet


et, si, id quod facturi videbantur, faterentur ac defenderent publico consilio factum, ut indicerent populo Carthaginiensi bellum.

et si is qui facio video fateor atque defendo publicus consilium facio ut indico populus carthaginiensis bellum


ad hanc defectionem erecti sunt et aliarum civitatium animi, praesidiaque Romana aut pellebantur arcibus aut prodita per fraudem opprimebantur.

ad hic defectio erigo sum et alius civitas animus praesidium romanus aut pello arx aut prodeo per fraudo opprimo


et Manlius consul revectus in castra ad omnes portas milite opposito hostibus viam clauserat. ea desperatio Tuscis rabiem magis quam audaciam accendit. nam cum incursantes, quacumque exitum ostenderet spes, vano aliquotiens impetu issent, globus iuvenum unus in ipsum consulem insignem armis invadit.

et manlius consul reveho in castrum ad omnis porta miles oppono hostis via claudo is desperatio tuscus rabies magis quam audacia accendo nam cum incurso quicumque exitus ostendo spes vanus aliquoties impetus eo globus juvenis unus in ipse consul insignis arma invado


iis haec maxime ratio belli sumendi fuerat, quod cum montes editissimos regionis eius tenerent, convectis omnibus, quae ad usum quamvis longi temporis sufficerent, taedio se fatigaturos hostem censebant:

is hic magnus ratio bellum sumo sum qui cum mons edo regio is teneo conveho omnis qui ad usus quivis longus tempus sufficio taedium sui fatigo hostis censeo


comitiis ,deinde deinde diem edixit, quibus creati sunt consules L. Cornelius Lentulus, P. Villius Tappulus. praetores inde facti L. Quinctius Flamininus, L. Valerius Flaccus, L. Villius Tappulus, Cn. Baebius Tamphilus.

comitium deinde deinde dies edico qui creo sum consul l cornelius lentulus p villius tappulus praetor inde facio l quintius flamininus l valerius flaccus l villius tappulus cn baebius tamphilus


iam totis classibus simul ab omni parte pugna conserta erat. ab Romanis octoginta naves pugnabant,

iam totus classis simul ab omnis pars pugno consero sum ab romanus octoginta navo pugno


tum reliquos, prout cuiusque meritum virtusque erat, donavit; ante omnis C. Laelium praefectum classis et omni genere laudis sibimet ipse aequavit et corona aurea ac triginta bubus donavit.

tum reliquus prout quisque mereo virtus sum dono ante omnis que laelius praeficio classis et omnis genus laus sui ipse aequo et corona aureus atque triginta bos dono


quinto die prope iusta pugna adeo paventes in oppidum Lacedaemonii compulsi sunt, ut quidam milites Romani terga fugientium caedentes per intermissa, Ut ut tunc erant, moenia urbem intrarint.

quintus dies prope iustus pugno adeo paveo in oppidum lacedaemonius compello sum ut quidam miles romanus tergum fugio caedo per intermissus ut ut tunc sum moenia urbs intro


aliud deinde huic coniunctum referente Q. Marcio consule senatus consultum factum est, ut de iis, quos pro indicibus consules habuissent, integra res ad senatum referretur, cum Sp. Postumius quaestionibus perfectis Romam redisset.

alius deinde hic conjungo refero q marcius consul senatus consulo facio sum ut de is qui pro indicibus consul habeo integer res ad senatus refero cum spurius postumus quaestio perficio roma redeo


potuisse patres plebi scito pelli honoribus suis; num etiam in deos immortales inauspicatam legem valuisse? vindicasse ipsos suum numen, sua auspicia, quae ut primum contacta sint ab eo, a quo nec ius nec fas fuerit, deletum cum duce exercitum documento fuisse, ne deinde turbato gentium iure comitia haberentur.

possum pater plebs scio pello honor suus num etiam in deus immortalis inauspicato lex valeo vindico ipse suus numen suus auspicium qui ut primus contingo sum ab is ab quo neque ius neque fas sum deleo cum dux exercitus documentum sum ne deinde turbo gens ius comitium habeo


prius itaque quam ultima experirentur, senatum iterum consulere placuit. tur tum vero ad sellas consulum propere convolavere minimus quisque natu patrum, abdicare consulatum iubentes et deponere imperium, ad quod tuendum animus deesset.

prior itaque quam ulter experior senatus iterum consulo placeo tur tum verus ad sella consul properus convolavere minimus quisque natus pater abdicaris consulatus jubeo et depono imperium ad qui tueor animus desum


Fabio aequatus imperio Hannibalem et virtute et fortuna superiorem videt. sed aliud iurgandi suscensendique tempus erit; nunc signa extra vallum proferte: victoriam hosti extorqueamus, confessionem erroris civibus.”

fabius aequo imperium hannibal et virtus et fortuna superus video sed alius jurgo suscenseo tempus sum nunc signum extra valles profero victoria hostis extorqueo confessio error civis


negat venisse se cum multitudine ad ianuam mearm, an ferro succinctos secum fuisse? quos nominavero, arcesse. possunt quidem omnia audere, qui hoc ausi sunt: non tamen audebunt negare.

nego venio sui cum multitudo ad ianua mearm an ferrum succingo sui sum qui nominavero arcesso possum quidem omnis audeo qui hic audeo sum non tamen audeo nego


turn tum in castra hostium reditum ibique omnis praeda militi data.

turn tum in castrum hostis redeo ibi omnis praeda miles do


et iam pervenerat ad loca nata insidiis, ubi maxime montes Cortonenses Trasumennus subit. via tantum interest perangusta, velut ad id ipsum de industria relicto spatio; deinde paulo latior patescit campus; inde colles adsurgunt.

et iam pervenio ad locum nata insidiae ubi magnus mons cortonensis trasumennus subeo via tantus intersum perangustus velut ad is ipse de industria relinquo spatium deinde paulus latus patesco campus inde collis assurgo


nam si, quod aliquando servierunt, temporum iniquitate pressi, ius post tot saecula adserendi eos in servitutem faciet, quid abest, quin actum nihil nobis sit,

nam si qui aliquando servio tempus iniquitas premo ius post tot saeculum assero is in servitus facio quis absum quin ago nihil nos sum


escendentibus ad templum a Cirrha, priusquam perveniretur ad frequentia aedificiis loca, maceria erat ab laeva ad semitam paulum extantem a fundamento, qua singuli transirent; dextra pars labe terrae in aliquantum altitudinis derupta erat.

escendo ad templum ab cirrha priusquam pervenio ad frequentia aedificium locum maceria sum ab laeva ad semita paulus extantem ab fundamentum qui singuli transeo dextera pars labes terra in aliquantus altitudo deruptus sum


in Etruriam C. Calpurnius post praeturam prorogato in annum imperio missus. et Q. Fulvio Capua provincia decreta prorogatumque in annum imperium;

in etruria que calpurnius post praetorqueo prorogo in annus imperium mitto et q fulvius capua provincia decretum prorogo in annus imperium


haec clandestina legatio per principes missa erat, maxime ear eam rem moliente Hampsicora, qui tum auctoritate atque opibus longe primus erat.

hic clandestinus legatio per princeps mitto sum magnus ear is res molio hampsicora qui tum auctoritas atque ops longus primus sum


ea magis, quod tantae summae rationem etiam ab ipso P. Scipione requisitam esse in senatu tradunt,

is magis qui tantus summa ratio etiam ab ipse p scipio requaero sum in senatus trado


primi omnium Macedones, regium praesidium, metu excesserant; a quibus relicti oppidani in deditionem extemplo veniunt. dubitantem inde, utrum Demetrias prius adgredienda foret, an in Boeotia aspiciendae res, Thebani vexantibus eos Coronaeis in Boeotiam arcessebant.

primus omnis macedones regius praesidium metus excedo ab qui relinquo oppidanus in deditio extemplo venio dubito inde utrum demetrias prior aggredior sum an in boeotius aspicio res thebanus vexantibus is coronaeus in boeotia arcesso


“difficilior nobis, Ap. Claudi, apud vos oratio est quam Romae nuper apud senatum fuit.

difficilis nos ap claudius apud tu oratio sum quam roma nuper apud senatus sum


cum respondisset accepisse se, nihil prius nee nec potius visum est quam regis ipsius de singulis responsa accipere. librum extemplo poposcerunt, deinde ut ipse recitaret permiserunt.

cum respondeo accipio sui nihil prior nee neque potis video sum quam rex ipse de singuli respondeo accipio liber extemplo posco deinde ut ipse recito permitto


et hercule per instructa omnia ordinibus virorum mulierumque undique ex agris effusorum, inter vota ac preces et laudes ibant: illos praesidia rei publicae, vindices urbis Romanae imperiique appellabant; in illorum armis dextrisque suam liberorumque suorum salutem ac libertatem repositam esse.

et herculis per instruo omnis ordo vir mulier undique ex ager effusor inter veto atque prex et laus eo ille praesidium res publicus vindico urbs romanus imperium appello in ille arma dexter suus liber suus salus atque libertas repono sum


Marcellus, postquam in castra reditum est, contionem adeo saevam atque acerbam apud milites habuit, ut proelio per diem totum infeliciter tolerato tristior iis irati ducis oratio esset.

marcellus postquam in castrum redeo sum contio adeo saevus atque acerbus apud miles habeo ut proelium per dies totus infelicito tolero tristis is irascor dux oratio sum


Hannibal, ictus uno proelio adverso, ne tur tum quidem praetervehi Lyciam audebat, cum coniungi veteri regiae classi quam primum cuperet;

hannibal iacio unus proelium adverso ne tur tum quidem praetervehor lycia audeo cum conjungo vetus regia classis quam primus cupio


Lucretium tribuni plebis absentem contionibus adsiduis lacerabant, cum rei publicae causa abesse excusaretur; sed tum adeo vicina etiam inexplorata erant, ut is eo tempore in agro suo Antiati esset aquamque ex manubiis Antium ex flumine Loracinae duceret.

lucretius tribunus plebs absum contio assiduus lacero cum res publicus causa absum excuso sed tum adeo vicinum etiam inexploratus sum ut is is tempus in ager suus antias sum aqua ex manubiae antius ex flumen loracina duco


ipse cum equitibus duarum legionum paulum circumvectus in cuneum hostium, qui mediam urgebat aciem, ab latere incurrit.

ipse cum eques duaris legio paulus circumvehor in cuneus hostis qui medius urgeo acies ab lateo incurro


tribunos vetere iure iurando plebis, cum primum earn eam potestatem creavit, sacrosanctos esse.

tribunus veto ius iuro plebs cum primus earn is potestas creo sacrosanctus sum


qui finis erit discordiarum? ecquando unam urbem habere, ecquando communem hanc esse patriam licebit? victi nos aequiore animo quiescimus quam vos victores.

qui finis sum discordiaris ecquando unus urbs habeo ecquando communis hic sum patria liceo vinco nos aequus animus quiesco quam tu victor


postquam edita sunt mandata “iam non perplexe” inquit, “sed palam revocant, qui vetando supplementum et pecuniam mitti iam pridem retrahebant.

postquam edo sum mandatum iam non perplexus inquam sed palam revoco qui veto supplementum et pecunia mitto iam pridem retraho


militi concessae, coactique vendere praedam, ne alibi quam in armis animum haberent.

miles concedo cogo vendo praeda ne alibi quam in arma animus habeo


hoc statu rerum in Hispania P. Scipio in provinciam venit, prorogato post consulatum imperio ab senatu missus cum triginta longis navibus et octo milibus militum magnoque commeatu advecto.

hic status res in hispania p scipio in provincia venio prorogo post consulatus imperium ab senatus mitto cum triginta longus navis et octo mille miles magnus commeatus adveho


legatos mitti ad regem eosdem, qui Lysimachiae apud eum fuerant, placuit, P. Sulpicium, P. Vilium, Villium, P. Aelium.

legatus mitto ad rex idem qui lysimachia apud is sum placeo p sulpicius p vilis villius p aelius


et Cn. Servilio praetori urbano negotium datum, ut Campani cives, ubi cuique ex senatus consulto liceret habitare, ibi habitarent, animadverteretque in eos, qui alibi habitarent.

et cn servilius praetor urbanus negotium do ut campanus civis ubi quisque ex senatus consultum licet habito ibi habito animadverto in is qui alibi habito


ceterum satis gnarus iam in Thessalia regem esse, nondum comperto, quam in regionem venisset, milites per agros dimissos vallum caedere et parare iubet.

ceterum satis gnarus iam in thessalia rex sum nondum comperio quam in regio venio miles per ager dimitto valles caedo et paro iubeo


meridianum tempus erat. nihil prius petierunt a praetore, quam ut bibere sibi iuberet dari. epotis primis poculis iterum poposcerunt, magno risu circumstantium in tam rudibus et moris omnis ignaris ingeniis.

meridianus tempus sum nihil prior peto ab praetor quam ut bibo sui iubeo do epotus primus poculum iterum posco magnus rideo circumsto in tam rudis et mos omnis ignaris ingenium


ea clades Capenatem populum subegit; pax petentibus data; in Faliscis bellum restabat. Romae interim multiplex seditio erat,

is clades capenatem populus subigo pax peto do in faliscus bellum resto roma interim multiplex seditio sum


alteri consuli, secunda belli fortuna erat. Tarquiniensem metu subegerat frumentum exercitui praebere atque indutias in quadraginta annos petere.

alter consul secundus bellum fortuna sum tarquiniensis metus subigo frumentum exercitus praebeo atque indutiae in quadraginta annus peto


Fabio ut legiones Antium duceret datum, Cornelio ut Romae praesidio esset, ne qua pars hostium, qui Aequis mos erat, ad populandum veniret.

fabius ut legio antius duco do cornelius ut roma praesidium sum ne qui pars hostis qui aequi mos sum ad populo venio


Postumius prima et tertia legione Ballistam Letumque montes obsedit, et premendo praesidiis angustos saltus eorum commeatus interclusit, inopiaque omnium rerum eos perdomuit.

postumus primus et tertius legio ballista letus mons obsedeo et premo praesidium angustus saltus is commeatus intercludo inopia omnis res is perdomo


decem tria milia Hispanorum caesa eo die, mille octingenti ferme capti; Romanorum sociorumque paulo amplius ducenti, maxime in laevo cornu, ceciderunt.

decem tres mille hispanus caedo is dies mille octingenti ferme capio romanus socius paulus amplus ducenti magnus in laevus cornu cado


quippe in iis locis hunc coegisse exercitum, quibus ille maiorem partem militum fame ac frigore, quae miserrima mortis genera sint, amisisset.

quippe in is locus hic cogo exercitus qui ille magnus pars miles fames atque frigor qui miser mors genus sum amitto


et paulatim illiberali adiectione nunc per cavillationem, nunc precibus et simulatis lacrimis ad centum talenta est perductus. adiecta decem milia medimnum frumenti. haec Omnia omnia intra sex dies exacta.

et paulatim illiberal adiectio nunc per cavillatio nunc prex et simulo lacrima ad centum talentum sum perduco adiicio decem mille medimnum frumentum hic omnis omnis intra sex dies exigo


ceterum omnia mutavit repente consulis adventus; nam et conspectu ducis refectus militum est animus, et maius quam pro numero auxilium advenerant fortes viri, et partis alterius victoria audita, mox visa etiam, proelium restituit.

ceterum omnis muto repens consul advenio nam et conspectus dux reficio miles sum animus et magnus quam pro numerus auxilium advenio fortis vir et pars alter victoria audio mox video etiam proelium restituo


is, multis ante legationibus ultro citroque nequiquam de pace missis, earn eam ipsam fiduciam impetrandi sibi esse dixit, quod priores legati nihil impetrassent: Zmyrnam enim et Lampsacum et Alexandriam Troadem et Lysimachiam in Europa iactatas in illis disceptationibus esse;

is multus ante legatio ultro citer nequiquam de pax mitto earn is ipse fiducia impetro sui sum dico qui prior legatus nihil impetro smyrna enim et lampsacus et alexandrea tros et lysimachia in europa jacto in ille disceptatio sum


deinde in admirationem versus supra Coclites Muciosque dicere id facinus esse et prae se ferre, quem ad modum, si non dedatur obses, pro rupto foedus se habiturum, sic deditam intactam inviolatamque ad suos remissurum.

deinde in admiratio verro supra cocles mucius dico is facinus sum et prae sui fero qui ad modus si non dedo obses pro rumpo foedus sui habeo sic dedo intactus inviolatamque ad suus remitto


qui nuntiarent, ut reliquias duorum exercituum cum cura colligerent darentque operam, ne per metum ac desperationem hosti se dederent, id quod post Cannensem accidisset cladem, et ut desertores de exercitu volonum conquirerent.

qui nuntio ut reliquiae duo exercitus cum cura colligo do opera ne per metus atque desperatio hostis sui dedo is qui post cannensis accido clades et ut desertor de exercitus volo conquaero


querentes magis quam consultantes nox oppressit, cum pro ingenio quisque fremerent, alius: “per obices viarum, per adversa montium, per silvas, qua ferri arma poterunt,

queror magis quam consulto nox opprimo cum pro ingenium quisque fremo alius per obices viaris per adverso mons per silva qui fero arma possum


Campanos omnis Atellanos, Calatinos, Sabatinos, extra quam qui eorum aut ipsi aut parentes eorum apud hostis essent,

campani omnis atellani calatinus sabatini extra quam qui is aut ipse aut parens is apud hostis sum


opportuni propinquitate ipsa Macedoniae sumus? an infirmissimi omnium, tamquam, quos nuper subegit, Dolopes? immo contra ea vel viribus nostris, deum benignitate, vel regionis intervallo tuti.

opportunus propinquitas ipse macedonia sum an infirmis omnis tamquam qui nuper subigo dolopes immo contra is vel vis noster deus benignitas vel regio intervallum tueor


id aliquamdiu aequavit pugnam iam pridem desueto Samnite clamorem Romani exercitus pati. at hercule illo die ab hora diei tertia ad octavam ita anceps dicitur certamen stetisse, ut neque clamor, ut primo semel concursu est sublatus, iteratus sit neque signa promota loco retrove recepta neque recursum ab ulla sit parte.

is aliquamdiu aequo pugna iam pridem desuesco samnite clamor romanus exercitus patior at herculis ille dies ab hora dies tertius ad octava ita anceps dico certamen sto ut neque clamor ut primus semel concursus sum tollo itero sum neque signum promoveo locus retrove recipio neque recursus ab ullus sum pars


inde Pellinaeum, ubi Philippus Megalopolitanus cum quingentis peditibus et equitibus quadraginta in praesidio erat, circumsidunt et, priusquam oppugnarent, mittunt ad Philippum qui monerent, ne vim ultimam experiri vellet.

inde pellinaeum ubi philippus megalopolitanus cum quingenti pedes et eques quadraginta in praesidium sum circumsido et priusquam oppugno mitto ad philippus qui moneo ne vis ulter experior volo


inde sublimis abit. accepisse id augurium laeta dicitur Tanaquil, perita, ut vulgo Etrusci, caelestium prodigiorum mulier. excelsa et alta sperare conplexa complexa virum iubet: eam alitem, ea regione caeli et eius dei nuntiam venisse, circa summum culmen hominis auspicium fecisse, levasse humano superpositum capiti decus, ut divinitus eidem redderet.

inde sublimis abeo accipio is augurium laetus dico tanaquil pereo ut vulgo etruscus caelestis prodigus mulier excello et altus spero conplexa complector vir iubeo is aliter is regio caelum et is deus nuntia venio circa superus culmen homo auspicium facio levasse humanus superpono caput decus ut divinitus idem reddo


quae accendere regium animum posset, temperavit irae et legatos se Rhodum missurum respondit iisqne iisque mandaturum, ut renovarent vetusta iura cum ea civitate sua maiorumque suorum et vetarent eos pertimescere adventum regis: nihil aut iis aut sociis eorum noxiae futurum fraudive;

qui accendo regius animus possum tempero ira et legatus sui rhodos mitto respondeo iisqne is mando ut renovo vetustus ius cum is civitas suus magnus suus et veto is pertimesco advenio rex nihil aut is aut socius is noxia sum fraudive


multi palam, quidam, in quibus minus speciosa criminatio erat futura, clam interfecti. patuit quibusdam volentibus fuga, alii in exilium acti sunt absentiumque bona iuxta atque interemptorum divisui fuere.

multus palam quidam in qui paruus speciosus criminatio sum sum clam interfacio pateo quidam volo fuga alius in exsilium ago sum absentiumque bonus iuxta atque interimo divisui sum


quis ea in re sit error, quod tam veteres annales quodque magistratuum libri, quos linteos in aede repositos Monetae Macer Licinius citat identidem auctores, decimo post demum anno cum T. Quinctio Poeno A. Cornelium Cossum consulem habeant, existimatio communis omnibus est.

quis is in res sum error qui tam vetus annal quisque magistratus liber qui linteus in aedes repono moneta macer licinius cito identidem auctor decimus post demum annus cum t quintius poenus ab cornelius cossus consul habeo existimatio communis omnis sum


rege superato nullum momentum in solis per se Gallorum copiis fore. Eumenen baud haud in tempore abesse — Romae tur tum erat — credere consul, gnarum locorum hominumque, et cuius interesset frangi Gallorum opes.

rex supero nullus momentum in sol per sui gallus copia sum eumenes baud haud in tempus absum roma tur tum sum credo consul gnaris locus homo et qui intersum frango gallus ops


re vera per multa iam saecula publice privatimque labante egregia quondam disciplina gentis et multorum eo statu, qui diuturnus esse sine mutatione rerum non posset.

res verus per multus iam saeculum publicus privatim labo egregius quondam disciplina gens et multus is status qui diuturnus sum sine mutatio res non possum


Masinissa cum Gadibus esset, certior adventare eum a Marcio factus, causando corrumpi equos inclusos in insula penuriamque omniur omnium rerum et facere ceteris et ipsos sentire, ad hoc equitem marcescere desidia,

masinissa cum gades sum certus adventaris is ab marcius facio causor corrumpo equus includo in insula penuria omniur omnis res et facio ceterus et ipse sentio ad hic eques marcesco desidia


sed omnia maerens quidem et gemens, eo magis quod filium frequentiorem prope cum illis quam secum cernebat, oboedienter tamen adversus Romanos faciebat, ne quam movendi extemplo belli causam praeberet.

sed omnis maereo quidem et gemo is magis qui filius frequens prope cum ille quam sui cerno oboedienter tamen adverro romanus facio ne quam moveo extemplo bellum causa praebeo


at ex parte altera ripae vis ingens equitum in flumen inmissa,

at ex pars alter ripa volo ingens eques in flumen inmitto


Aetoli, postquam Demetriadem venisse Antiochum adlatum est, concilio indicto decretum, quo accerserent eum, fecerunt.

aetolus postquam demetrias venio antiochus affero sum concilio indico decretum quo arcesso is facio


Gron.= J. Fr. Gronov.


laetior hunc triumphum est secutus miles, multisque dux ipse carminibus celebratus. sestertium ducentiens ex ea praeda redactum esse auctor est Antias, praeter aurum argentumque, quod in aerarium sit latum; quod quia unde redigi potuerit non apparebat, auctorem pro re posui.

laetus hic triumphus sum sequor miles multa dux ipse carmen celebro sestertius ducentiens ex is praeda redigo sum auctor sum antius praeter aurum argentum qui in aerarius sum latus qui quia unde redigo possum non appareo auctor pro res pono


Timocratem Pellenensem, quia clementer praefuerat, vivum fide data emiserunt. huic laetitiae Quinctius supervenit pace data tyranno dimissisque ab Lacedaemone Eumene et Rhodiis et L. Quinctio fratre ad classem.

timocratem pellenensis quia clemens praesum vivus fides do emitto hic laetitia quintius supervenio pax do tyrannus dimitto ab lacedaemon eumenes et rhodius et l quintius frater ad classis


et Philippi regis legati sub idem tempus in senatum introducti, gratulantes de victoria. iis petentibus, ut sibi sacrificare in Capitolio donumque ex auro liceret ponere in aede Iovis optimi maximi, permissum ab senatu.

et philippus rex legatus sub idem tempus in senatus introduco gratulor de victoria is peto ut sui sacrificaris in capitolium donum ex aurum licet pono in aedes iuppiter bonus magnus permitto ab senatus


multorum eo inclinabant sententiae, ut, dum fessum via ac vigiliis reficeret militem Nero, simul et ad noscendum hostem paucos sibi sumeret dies, tempus pugnae differretur;

multus is inclino sententia ut dum fatisco via atque vigilia reficio miles nero simul et ad nosco hostis paucus sui sumo dies tempus pugna differo


non enim sonum modo linguae vestitumque et habitum, sed ante omnia mores et leges et ingenium sincerum integrumque a contagione accolarum servarunt.

non enim sonus modo lingua vestio et habitus sed ante omnis mos et lex et ingenium sincerus integer ab contagio accolaris servo


aliorum qui comparebunt intra dies centum Corcyraeorum magistratibus sine dolo malo tradantur; qui non comparebunt, quando quisque eorum primum inventus erit, reddatur;

alius qui compareo intra dies centum corcyraeus magistratus sine dolus malus trado qui non compareo quando quisque is primus invenio sum reddo


referebant senes sic Maximum Rullum cum P. Decio ad bellum Gallicum, sic postea Papirium Carviliumque adversus Samnites Bruttiosque et Lucanum cum Tarentino populum consules declaratos.

refero senex sic magnus rullus cum p decius ad bellum gallicus sic postea papirius carviliumque adverro samnites bruttii et lucanus cum tarentinus populus consul declaro


sita in Maesessum finibus est, Bastetanae gentis, ager frugifer, argentumn argentum etiam incolae fodiunt. ea arx fuerat Hasdrubali ad excursiones circa mediterraneos populos faciendas.

sino in maesessum finis sum bastetanae gens ager frugifer argentumn argentum etiam incola fodio is arx sum hasdrubal ad excursio circa mediterraneus populus facio


et ita modica altitudo valli erat, ut et locum superiorem suis ad pugnandum praeberet, et propter longitudinem hastarum subiectum haberet hostem.

et ita modicus altitudo valles sum ut et locus superus suus ad pugno praebeo et propter longitudo hastaris subicio habeo hostis


si vobis in animo est tueri moenia vestra nec pati haec omnia Gallorum fieri, prima vigilia capite arma frequentesque me sequimini ad caedem, non ad pugnam. nisi vinctos somno velut pecudes trucidandos tradidero, non recuso eundem Ardeae rerum mearum exitum, quem Romae habui.”

si tu in animus sum tueor moenia vester neque patior hic omnis gallus fio primus vigil caput arma frequento ego sequor ad caedes non ad pugna nisi vincio somnus velut pecus trucido trado non recuso idem ardea res meus exitus qui roma habeo


haec Diophanes ex alta urbe Pergamo contemplatus arma suos capere et ad portam praesto esse iubet; ipse Attalum adit et in animo sibi esse dixit hostium stationem temptare.

hic diophanes ex altus urbs pergamum contemplo arma suus capio et ad porta praesto sum iubeo ipse attal adeo et in animus sui sum dico hostis statio tento


interim Marcellus cum tertia fere parte exercitus ad recipiendas urbes profectus, quae in motu rerum ad Carthaginienses defecerant, Helorum atque flerbesum Herbesum dedentibus ipsis recepit,

interim marcellus cum tertius fere pars exercitus ad recipio urbs proficiscor qui in motus res ad carthaginiensis deficio helorus atque flerbesum herbesum dedo ipse recipio


quinque tantum Rhodiae naves cum duabus Cois effugerunt terrore flammae micantis via sibi inter confertas naves facta; contis enim binis a prora prominentibus trullis ferreis multllm multum conceptum ignem prae se portabant.

quinque tantus rhodius navo cum duo cous effugio terror flamma mico via sui inter confercio navo facio contus enim bini ab prora promineo trulla ferreus multllm multus concipio ignis prae sui porto


ceterum, quod non providerunt, et loco gravi et tempore anni — medium enim aestatis erat — , ad hoc insolito odore ingruere morbi vulgo, maxime in remiges, coeperunt.

ceterum qui non provideo et locus gravis et tempus annus medius enim aestas sum ad hic insolitus odor ingruo morbus vulgo magnus in remex coepio


meminisse etiam se, quotiens in bello precari omnis deos solitus sit, ut Antiochum sibi darent adiutorem;

memini etiam sui quotiens in bellum precor omnis deus soleo sum ut antiochus sui do adiutor


neque hac deformitate reditus mei tam P. Scipio exultabit exsultabit atque efferet sese quam Hanno, qui domum nostram, quando alia re non potuit,

neque hic deformitas redeo meus tam p scipio exulto exsulto atque effero sui quam hanno qui domus noster quando alius res non possum


cum hac spe dimissi legati vix regredi Capuam iam duplici fossa valloque cinctam potuerunt.

cum hic spes dimitto legatus vix regredior capua iam duplex fossa vallo cingo possum


M. Furius dextrae alae, legionibus M. Caecilius, equitibus L. Valerius Flaccus — legati omnes erant — praepositi. praetor secum duos legatos,

m furius dexter ala legio m caecilius eques l valerius flaccus legatus omnis sum praepono praetor sui duo legatus


errorque utilis Romanis oblatus fugae formidinisque Samnites inplevit, maxime territos, ne ab altero exercitu integro intactoque fessi opprimerentur.

erro utilis romanus offertor fuga formido samnites inpleo magnus terreo ne ab alter exercitus integer intactus fatisco opprimo


regnum eorum novum, nullis vetustis fundatum opibus, fraterna stare concordia, quod unus nomen regium et praecipuum capitis insigne gerat, omnes fratres regnent.

regnum is novus nullus vetustus fundo ops fraternus sto concordia qui unus nomen regius et praecipuus capio insignis gero omnis frater regno


Fabius confestim rem ad consules, consules ad senatum referunt, consensuque ordinis fides indici data.

fabius confestim res ad consul consul ad senatus refero consentio ordo fides indico do


Otiosam provinciam consules habuerunt. M. Baebius comitiorum causa Romam revocatus consules creavit A. Postumium Albinum Luscum et C C. Calpurnium Pisonem.

otiosus provincia consul habeo m baebius comitium causa roma revoco consul creo ab postumius albinus luscus et que que calpurnius piso


supplicatio inde a consulibus in triduum ex senatus consulto indicta est, obsecratique circa omnia pulvinaria dii, ut, quod bellum cum Philippo populus iussisset, id bene ac feliciter eveniret,

supplicatio inde ab consul in triduum ex senatus consultum indico sum obsecro circa omnis pulvinaris dius ut qui bellum cum philippus populus iubeo is bene atque feliciter evenio


Macedones parum loco freti ab Aethopia in altiorem deruptioremque undique tumulum concessere; quo pluribus ex locis aditu invento expulere eos Athainanes, Athamanes,

macedones parum locus fretus ab aethopia in alo deruptus undique tumulus concedo quo multus ex locus aditus invenio expello is athainanes athamanes


nec Sempronius consul — iam enin enim redierat ab Roma — detrectavit certamen. atque eo die tria milia passuum inter bina castra fuere;

neque sempronius consul iam enin enim redeo ab roma detrectavit certamen atque is dies tres mille passus inter bini castrum sum


contra eludere Poenus et arte, non vi rem gerere naviumque quam virorum aut armorum malle certamen facere.

contra eludo poenus et ars non vis res gero naviumque quam vir aut armus malo certamen facio


sed si ipse posset terrestribus navalibusque copiis praesidere Epiro, cupide eum omnis Epirotas et urbibus et portibus suis accepturos; si id non posset, deprecari, ne se nudos atque inermes Romano bello obiceret.

sed si ipse possum terrestris navalis copia praesideo epirus cupidus is omnis epirotes et urbs et portus suus accipio si is non possum deprecor ne sui nudus atque inermis romanus bellum obicio


quod aetatis eius haud quisquam manu promptior erat. is, cum Volero nihil praeterquam de lege loqueretur, insectatione abstinens consulum, ipse accusationem Appi familiaeque superbissimae ac crudelissimae in plebem Romanam exorsus,

qui aetas is haud quisquam manus promptus sum is cum volero nihil praeterquam de lex loquor insectatio abstineo consul ipse accusatio appius familia superbus atque crudelis in plebs romanus exordior


nihil eorum Fabium fefellit. itaque Nolam ad collegam mittit, altero exercitu, dum Casilinum oppugnatur, opus esse, qui Campanis opponatur;

nihil is fabius fallo itaque nola ad collega mitto alter exercitus dum casilinus oppugno opus sum qui campanus oppono


Philopoemen praetor, iam inde ab initio exulum causae amicus, et auctor semper Achaeis minuendi opes et auctoritatem Lacedaemoniorum,

philopoemen praetor iam inde ab initium exsul causa amicus et auctor semper achaeus minuo ops et auctoritas lacedaemonius


tum vero pudore coeptaetemere et inconsulte oppugnationis castrorum Perseus extemplo circumegit aciem et prima impedimenta ire, deinde peditum signa ferri iussit; ipse cum equitatu et levi armatura substitit ad agmen cogendum, ratus, id quod accidit, insecuturos ad extrema ab tergo carpenda hostis.

tum verus pudor coeptaetemere et inconsultus oppugnatio castrum perseus extemplo circumago acies et primus impedimentum eo deinde pedes signum fero iubeo ipse cum equitatus et levis armo substo ad agmen cogo reor is qui accido insequor ad exter ab tergum carpo hostis


tribuni plebis ex auctoritate senatus ad populum tulerunt, ut M. Marcello, quo die urbem ovans iniret, imperium esset.

tribunus plebs ex auctoritas senatus ad populus fero ut m marcellus quo dies urbs ovo ineo imperium sum


an aequum esse, dediticios suos illa fertilitate atque amoenitate perfrui, se militando fessos in pestilenti atque arido circa urbem solo luctari aut in urbe insidentem tabem crescentis in dies faenoris pati?

an aequus sum dediticius suus ille fertilitas atque amoenitas perfruor sui milito fatisco in pestilens atque aridus circa urbs solum luctaris aut in urbs insideo tabes cresco in dies faenus patior


sacerdotes publicos, cuotienscumque quotienscumque pro populo Atheniensi sociisque, exercitibus et classibus eorum precarentur, totiens detestari atque exsecrari Philippum, liberos eius regnumque, terrestres navalesque copias, Macedonum genus omne nomenque.

sacerdos publicus cuotienscumque quotienscumque pro populus atheniensis socius exercitus et classis is preco totiens detestaris atque exsecraris philippus liber is regnum terrestris navalis copia macedones genus omnis nomen


iudicia domi conflabant, pronuntiabant in foro. si quis collegam appellasset, ab eo, ad quem venerat, ita discedebat, ut paeniteret non prioris decreto stetisse.

iudicium domus conflo pronuntio in forum si quis collega appello ab is ad qui venio ita discedo ut paeniteo non prior decretum sto


haec convenerunt conscriptaque biennio post Olympiae ab Aetolis, in Capitolio ab Romanis, ut testata sacratis monumentis essent, sunt posita.

hic convenio conscribo biennium post olympia ab aetolus in capitolium ab romanus ut testo sacro monumentum sum sum pono


dimissa contione consilium habitum, omnibusne copiis Luceriam premerent, an altero exercitu et duce Apuli circa, gens dubiae ad id voluntatis, temptarentur.

dimitto contio consilium habitus omne copia luceria premo an alter exercitus et dux apulis circa gens dubius ad is voluntas tento


ibi intrepide Xenophanes legationis princeps a Philippo rege se missum ait ad amicitiam societatemque iungendam cum populo Romano;

ibi intrepidus xenophanes legatio princeps ab philippus rex sui mitto aio ad amicitia societas jungo cum populus romanus


qui super cetera scelera falsas etiam litteras, signo adulterino T. Quinctii signatas, reddiderunt regi.

qui super ceterus scelus fallo etiam littera signum adulterinus t quintius signo reddo rex


additumque tam truci censoriae notae triste senatus consultum, ut ei omnes, quos censores notassent, pedibus mererent mitterenturque in Siciliam ad Cannensis exercitus reliquias, cui militum generi non prius, quam pulsus Italia hostis esset, finitum stipendiorum tempus erat.

addo tam trux censorius nosco tristis senatus consulo ut is omnis qui censor noto pes mereo mitto in sicilia ad cannensis exercitus reliquiae qui miles gener non prior quam pello italia hostis sum finio stipendium tempus sum


plus tamen hostium fuga quam proelium absumpsit: adeo pertinaciter fusos insecuti sunt equites.

multus tamen hostis fuga quam proelium absumo adeo pertinax fundo insequor sum eques


urbana Cn. Servilio obtigit, Ariminum — ita Galliam appellabant — Sp. Lucretio, Sicilia L. Aemilio, Cn. Octavio Sardinia. senatus in Capitolio habitus.

urbanus cn servilius obtingo ariminum ita gallia appello spurius lucretius sicilia l aemilius cn octavius sardinia senatus in capitolium habitus


Aetoli, ut quibus plus in misericordia senatus quam in causa spei esset, suppliciter egerunt, veteribus benefactis nova pensantes maleficia.

aetolus ut qui multus in misericordia senatus quam in causa spes sum supplex egero vetus benefacio novo penso maleficium


milites ut naves ordine ac sine tumultu conscenderent, ipse ear eam sibi curam sumpsit;

miles ut navo ordo atque sine tumultus conscendo ipse ear is sui cura sumo


itaque non lixa sequebatur, non iumentorum longus ordo agmen extendebat. nihil praeter arma et viros omnem spem in armis habentes erat.

itaque non lixa sequor non iumentum longus ordo agmen extendo nihil praeter arma et vir omnis spes in arma habeo sum


quid enim aliud quamn quam admonendi essetis, ut morem traditum a patribus iecessario necessario ad rem militarem exemplo servaretis? nunc autem, cum prope gloriati sint, quod se hostibus dediderint, praeferrique non captis modo in acie ab hostibus sed etiam iis, qui Venusiam Canusiumque pervenerunt, atque ipsi C. Terentio consuli aequum censuerint, nihil vos eorum, patres conscripti, quae illic acta sunt, ignorare patiar.

quis enim alius quamn quam admoneo edo ut mos trado ab pater iecessario necessarius ad res militaris exemplum servo nunc autem cum prope glorior sum qui sui hostis dedo praefero non capio modo in acies ab hostis sed etiam is qui venusia canusium pervenio atque ipse que terentius consul aequus censeo nihil tu is pater conscribo qui illic ago sum ignoro patior


se terra, fratrem mari rem gessisse. his obtinuit, ut praeferretur candidato, quem Africanus frater ducebat, quem Cornelia gens Cornelio consule comitia habente, quem tantum praeiudicium senatus, virum e civitate optimum iudicatum, qui matrem Idaeam Pessinunte venientem in urbem acciperet.

sui terra frater mare res gero hic obtineo ut praefero candidatus qui africanus frater duco qui cornelius gens cornelius consul comitium habeo qui tantus praejudicium senatus vir e civitas bonus iudico qui mater idaeus pessinus venio in urbs accipio


qua abscisae rupes erant, statio paucorum armatorum tenebat; qua minus tuta erant alia fossis, alia vallo, alia turribus muniebat.

qui abscido rupes sum statio paucus armator teneo qui paruus tueor sum alius fodio alius vallo alius turris munio


nec te nec exercitum tuum norim, nisi, a quo tot acies Romanas fusas stratasque esse sciam, ei facile esse ducam opprimere populatores nostros vagos sine signis palatos, quo quemque trahit quamvis vana praedae spes.

neque tu neque exercitus tuus nosco nisi ab quo tot acies romanus fundo sterno sum scio is facilis sum duco opprimo populator noster vagus sine signum palo quo quisque traho quivis vanus praeda spes


ut vir fortis ac strenuus, pace belloque bonus, ex plebe sit, Numae, L. Tarquinio, Ser.

ut vir fortis atque strenuus pax bellus bonus ex plebs sum numa l tarquinius seruius


nam Hernici a C. Plautio devicti subactique sunt. Fabius collega eius incaute atque inconsulte adversus Tarquinienses pugnavit.

nam hernicus ab que plautius devinco subigo sum fabius collega is incautus atque inconsultus adverro tarquiniensis pugno


Dinarchum Aetolosque cum iuventute Stratiorum in arcem per praesidii speciem amovit.

dinarchus aetoli cum iuventus stratii in arx per praesidium species amoveo


anno trecentesimo altero, quam condita Roma erat, iterum mutatur forma civitatis, ab consulibus ad decemviros, quem ad modum ab regibus ante ad consules venerat, translato imperio. minus insignis, quia non diuturna, mutatio fuit.

annus trecentesimus alter quam condio roma sum iterum muto forma civitas ab consul ad decemviri qui ad modus ab rex ante ad consul venio transfero imperium paruus insignis quia non diuturnus mutatio sum


ceterum multo Appio quam Fabio violentior fuit; non enim vincere tantum noluit, ut Fabianus exercitus, sed vinci voluit. productus in aciem turpi fuga petit castra nec ante restitit, quam signa inferentem Volscum munimentis vidit foedamque extremi agminis caedem.

ceterum multus appius quam fabius violens sum non enim vinco tantus nolo ut fabianus exercitus sed vinco volo produco in acies turpis fuga peto castrum neque ante resto quam signum infero volscus munimentum video foedus extremus agmen caedes


ad montes silvasque vertunt fugam plurimique ibi a fallaci equitum specie agasonibusque excepti sunt; et eorum, quos pavor pertulerat in silvas, atrox caedes post sedatum proelium fuit.

ad mons silva verto fuga multus ibi ab fallax eques species agaso excipio sum et is qui pavor perfero in silva atrox caedes post sedo proelium sum


item M. Livius, cum ad tribum Arniensem et nomen conlegae ventum est, vendere equum C. Claudium iussit duarum rerum causa, unius, quod falsum adversus se testimonium dixisset, alterius, quod non sincera fide secum in gratiam redisset.

item m livius cum ad tribus arniensis et nomen collega venio sum vendo equus que claudius iubeo duaris res causa unus qui falsus adverro sui testimonium dico alter qui non sincerus fides sui in gratia redeo


Nepesinis inde edictum, ut arma ponant, parcique iussum inermi; Etrusci pariter armati atque inermes caesi. Nepesinorum quoque auctores deditionis securi percussi; innoxiae multitudini redditae res, oppidumque cum praesidio relictum.

nepesini inde edictum ut arma pono parco jubeo inermis etruscus pariter armatus atque inermis caedo nepesini quoque auctor deditio securus percutio innoxius multitudo reddo res oppidum cum praesidium relinquo


simul et ad castra tumultus erat et per agros fugaque et caedes; deinde undique diversis itineribus cum in castra se recepissent, adeo repente decessit animis pavor, ut non ad munimenta modo defendenda satis animorum esset, sed etiam ad lacessendum proelio hostem.

simul et ad castrum tumultus sum et per ager fugo et caedes deinde undique diverto iter cum in castrum sui recipio adeo repens decedo animus pavor ut non ad munimentum modo defendo satis animus sum sed etiam ad lacesso proelium hostis


lapidem in agro Crustumino in lucum Martis de caelo cecidisse; puerum trunci corporis in agro Romano natum et quadrupedem anguem visum; et Capuae multa in foro aedificia de caelo tacta; et Puteolis duas naves fulminis ictu concrematas esse.

lapis in ager crustuminus in lucus mars de caelum cado puer truncus corpus in ager romanus natus et quadrupedem anguis video et capua multus in forum aedificium de caelum tango et puteoli duo navo fulmen ictus concremo sum


forte ita incidit, ut comitiis perfectis nuntiaretur T. Otacilium, quem T. Manlio, nisi interpellatus ordo comitiorum esset, conlegam absentem daturus fuisse videbatur populus, mortuum in Sicilia esse. —

fors ita incido ut comitium perficio nuntio t otacilius qui t manlius nisi interpello ordo comitium sum collega absum do sum video populus mortuus in sicilia sum


Perseus hora ferme diei quarta, cum paulo plus mille passus abesset a castris Romanis, consistere signa peditum iussit; praegressus ipse cum equitibus ac levi armatura; et Cotys cum eo ducesque aliorum auxiliorum praecesserunt.

perseus hora ferme dies quartus cum paulus multus mille patior absum ab castrum romanus consisto signum pedes iubeo praegredior ipse cum eques atque levis armo et cotys cum is duco alius auxilia praecedo


adversus haec imperator Romanus in hanc fere sententiam respondit: “non me fallebat, Hannibal, adventus tui spe Carthaginienses et praesentem indutiarum fidem et spem pacis turbasse;

adverro hic imperator romanus in hic fere sententia respondeo non ego fallo hannibal advenio tuus spes carthaginiensis et praesens indutiaris fides et spes pax turbo


angulus muri erat in planiorem patentioremque quam cetera circa vallem vergens. adversus eum vineas agere instituit, per quas aries moenibus admoveri posset.

angulus murus sum in planus pateo quam ceterus circa vallo vergo adverro is vinea ago instituo per qui aries moenia admoveo possum


et Hasdrubalis iter ubi ad Romanos sunt perlata, omnibus omissis rebus ambo duces iunctis copiis ire obviam coeptis atque obsistere parant,

et hasdrubal iter ubi ad romanus sum perfero omnis omitto res ambo dux iungo copia eo obvius coepio atque obsisto paro


ne quod oppidum nen neu quod castellum in suo alienove agro conderet; obsides, ea ita futura, daret quinque, quos imperatori Romano placuisset, et filium in iis suum, et talenta centum argenti in praesenti et quinquaginta talenta in singulos annos per annos octo.

ne qui oppidum no neu qui castellum in suus alienove ager condo obses is ita sum do quinque qui imperator romanus placeo et filius in is suus et talentum centum argentum in praesens et quinquaginta talentum in singuli annus per annus octo


omnis ante se consules sortitos provincias esse; nunc extra sortem Fabio senatum provinciam dare.

omnis ante sui consul sortio provincia sum nunc extra sors fabius senatus provincia do


cum ad Gereonium iam hieme impediente constitisset bellum, Neapolitani legati Romam venere. ab iis quadraginta paterae aureae magni ponderis in curiam inlatae atque ita verba facta, ut dicerent:

cum ad gereonium iam hiems impedio consto bellum neapolitanus legatus roma venio ab is quadraginta patera aureus magnus pondus in curia infero atque ita verbum facio ut dico


egressus curia in templo magistratuum consedit conprehendique Decium Magium atque ante pedes destitutum causam dicere iussit.

egredior curia in templum magistratus consido comprehendo decius magius atque ante pes destitus causa dico iubeo


viam non ad gloriam magis quam ad salutem ferentem demonstrat; reduces in patriam ad parentis, ad coniuges ac liberos facit. .ut ut servemini, deest vobis animus:

via non ad gloria magis quam ad salus fero demonstro reduco in patria ad parens ad coniunx atque liber facio ut ut servemini desum tu animus


Profectio profectio Q. Fabi trans Ciminiam silvanr siluam quantum Romae terrorem fecerat, tam laetam famam in Samnium ad hostes tulerat interclusum Romanum exercitum obsideri, cladisque imaginem furculas Caudinas memorabant:

profectio profectio q fabius trans ciminia silvanr silua quantus roma terror facio tam laetus fama in samnium ad hostis fero intercludo romanus exercitus obsideri clades imago furcula caudinus memoro


intersunt septem ferme milia passuum; et quia Lamia cum posita est in tumulo, tur tum regionem maxime Oetae spectat, oppido quam breve intervallum videtur, et omnia in conspectu sunt.

intersum septem ferme mille passus et quia lamia cum pono sum in tumulus tur tum regio magnus oeta specto oppidum quam brevis intervallum video et omnis in conspectus sum


Capua a consulibus iterum summa vi obsideri coepta est, quaeque in eam rem opus erant comportabantur parabanturque.

capua ab consul iterum summus vis obsideri coepio sum quisque in is res opus sum comporto paro


Africam subacturum, eum repente, tamquam Q. Pleminium, indicta causa prope damnatum, ex provincia revocari, cum ea, quae in se nefarie facta Locrenses quererentur, ne praesente quidem Scipione facta dicerent, neque aliud quam patientia aut pudor, quod legato pepercisset, insimulari posset?

africa subigo is repens tamquam q pleminium indico causa prope damno ex provincia revocaris cum is qui in sui nefarius facio locrensis queror ne praesens quidem scipio facio dico neque alius quam patientia aut pudor qui legatus parco insimularis possum


itaque et ingenio feroces et multitudine freti et, quod metu cessisse credebant hostem, id morari victoriam rati, quod interesset amnis, clamore sublato passim sine ullius imperio, qua cuique proximum est, in amnem ruunt.

itaque et ingenium ferox et multitudo fretus et qui metus cedo credo hostis is moraris victoria reor qui intersum amnis clamor tollo passim sine ullus imperium qui quisque propior sum in amnis ruo


pronuntiaveruntque ex collegii sententia C. Valerio consuli se, damnum aliamque coercitionem adversus intercessionem collegae dilectus causa detractantibus militiam 7inhibenti, auxilio futuros esse.

pronuntiaveruntque ex collegium sententia que valerius consul sui damnum alius coercitio adverro intercessio collega delectus causa detrecto militia inhibeo auxilium sum sum


Romani contra, quia principio pugnae quieti steterant, vigentes corporibus, facile adepti fessos et castra impetu ceperunt et castris exutum hostem Velitras persecuti uno agmine victores cum victis in urbem inrupere;

romanus contra quia principium pugna quiesco sto vigeo corpus facilis adipiscor fatisco et castrum impetus capio et castrum exuo hostis velitrae persequor unus agmen victor cum vinco in urbs irrumpo


ne cui detur quidem, gratum esse donum posse, quod eum, qui det, ubi velit, ablaturum esse sciat.

ne qui do quidem gratus sum donum possum qui is qui do ubi volo aufero sum scio


Pamphilidam cum quattuor navibus tectis ad earn eam classem, quae circa Patara erat, miserunt.

pamphilidam cum quattuor navis tectum ad earn is classis qui circa patara sum mitto


paucae horae sunt, intra quas iurantes per quidquid deorum est, dextrae dextras iungentes, fidem obstrinximus, — ut sacratas fide manus digressi a conloquio extemplo in eum armaremus?

paucus hora sum intra qui juro per quisquis deus sum dexter dexter jungo fides obstringo ut sacro fides manus digredior ab colloquium extemplo in is armo


tur tum omnium primum Eumeni senatus datus est. is cum breviter et egisset gratias patribus, quod obsidione se ac fratrem exemissent regnumque ab iniuriis Antiochi vindicassent, et gratulatus esset,

tur tum omnis primus eumenes senatus do sum is cum brevis et ago gratia pater qui obsidio sui atque frater eximo regnum ab iniuria antiochus vindico et gratulor sum


dant ordine omnes fidem; consolantur aegram animi avertendo noxam ab coacta in auctorem delicti: mentem peccare, non corpus, et unde consilium afuerit, culpam abesse.

do ordo omnis fides consolo aeger animus averto noxa ab cogo in auctor delictum mens peccaris non corpus et unde consilium asum culpa absum


obtrectationis atque invidiae adversus crescentem in dies gloriam fortissimi consulis.

obtrectatio atque invidia adverro cresco in dies gloria fortis consul


accessere ad aegras iam omnium mentes prodigia caelestia, prope cotidianas in urbe agrisque ostentantia minas; motique ita numinis causam nullam aliam vates canebant publice privatimque nunc extis nunc per aves consulti, quam haud rite sacra fieri.

accedo ad aeger iam omnis mens prodigium caelestis prope cottidianus in urbs ager ostento minae moveo ita numen causa nullus alius vates caneo publicus privatim nunc exta nunc per aveo consulo quam haud rite sacer fio


nulla lex satis commoda omnibus est; id modo quaeritur, si maiori parti et in summam prodest. si, quod cuique privatim officiet ius, id destruet ac demolietur, quid attinebit universos rogare leges, quas mox abrogare, in quos latae sunt,

nullus lex satis commodus omnis sum is modo quaero si magnus pario et in summa prodo si qui quisque privatim officio ius is destruo atque demolio quis attineo universi rogo lex qui mox abrogaris in qui fero sum


muro quoque lapideo circumdare urbem parabat, cum Sabinum bellum coeptis intervenit. adeoque ea subita res fuit, ut prius Anienem transirent hostes, quam obviam ire ac prohibere exercitus Romanus posset.

murus quoque lapideus circumdo urbs paro cum sabinus bellum coepio intervenio adeo is subeo res sum ut prior anienem transeo hostis quam obvius eo atque prohibeo exercitus romanus possum


Q. Fulvius Gillo, legatus Scipionis, Carthaginienses Romam adduxii adduxit; quibus vetitis ingredi urbem hospitium in villa publica, senatus ad aedem Bellonae datus est.

q fulvus gillo legatus scipio carthaginiensis roma adduxii adduco qui veto ingredior urbs hospitium in villa publicus senatus ad aedes bellona do sum


cum ut vanum eum negarent consules audiendum esse vociferantemque prodi publicam causam submoveri iussissent, tribunos appellat.

cum ut vanus is nego consul audio sum vociferantemque prodo publicus causa submoveo jubeo tribunus appello


nam nec venerunt frequentes, nec contineri in castris potuerunt, et in seditione ipsi inter sese sunt, et, cum Hypatam tuendam Heracleamque depoposcissent, neutram tutati refugerunt in iuga montium, pars Heracleae incluserunt sese.

nam neque venio frequens neque contineo in castrum possum et in seditio ipse inter sui sum et cum hypata tueor heraclea deposco neuter tutas refugio in iugum mons pars heraclea includo sui


ad Mundam exinde ~ castra Punica mota, et Romani eo confestim secuti sunt.

ad munda exinde castrum punicus moueo et romanus is confestim sequor sum


tum vero Atheniensium civitas, cui odio in Philippum per metum iam diu moderata erat, id omne in auxilii praesentis spem effudit.

tum verus atheniensis civitas qui odium in philippus per metus iam diu modero sum is omnis in auxilium praesum spes effundo


haec ubi nuntiata Marcello sunt, conlaudatis senatoribus Nolanis, priusquam aliqui motus in urbe oreretur, fortunam pugnae experiri statuit.

hic ubi nuntio marcellus sum conlaudo senator nolanus priusquam aliqui moueo in urbs orior fortuna pugna experior statuo


iam enim Scipio classe Uticam missa ipse haud ita multum progressus a mari tumulos proximos ceperat; equites et in stationibus locis idoneis posuerat et per agros miserat praedatum.

iam enim scipio classis utica mitto ipse haud ita multus progredior ab mare tumulus propior capio eques et in statio locus idoneus pono et per ager mitto praedor


nocte media, cum auspicio optram operam dedisset, profectus, ut locum quem vellet, priusquam hostes sentirent, caperet, praeter castra hostium circumducit et prima luce acie instructa sub ipsum vallum tres cohortes mittit.

nox medius cum auspicium optram opera do proficiscor ut locus qui volo priusquam hostis sentio capio praeter castrum hostis circumduco et primus lux acies instruo sub ipse valles tres cohors mitto


sed altae insuper inminebant rupes, quas celeriter oppidani adsumptis regiis militibus, quos in praesidio habebant, ceperunt.

sed alo insuper inminebant rupes qui celer oppidanus adsumo regius miles qui in praesidium habeo capio


urbem, quam Petram appellant, oppugnare est adortus.

urbs quam petra appello oppugnaris sum adorior


faces partim emissae excipiuntur, partim vi eripiuntur; utraque acies armatur igni.

fax pars emitto excipio pars vis eripio uter acies armo ignis


postero die contione advocata de rebus ab se gestis et de iniuria tribuni bello alieno se illigantis, ut suae victoriae fructu se fraudaret, cum disseruisset, milites exauctoratos dimisit.

posterus dies contio advoco de res ab sui gero et de iniuria tribunus bellum alienus sui illigo ut suus victoria fructus sui fraudo cum disservio miles exauctoro dimitto


Latinae inde fuerunt. quibus religionibus liberati consules et dilectu perfecto — novis enim uterque maluit uti militibus — in provinciam profecti sunt, veteresque omnes dimiserunt.

latinus inde sum qui religio libero consul et delectus perficio novus enim uterque malo uti miles in provincia proficiscor sum vetus omnis dimitto


in multitudinem compulsam in castra vis ingens missilium telorum coniciebatur, et vulnerari multos clamor permixtus mulierum atque puerorum ploratibus significabat.

in multitudo compello in castrum volo ingens missile telum conicio et vulneraris multus clamor permisceo mulier atque puer ploratus significo


Ti. Sempronio Graccho et P. Sempronio Tuditano imperiumn imperium provinciaeque Lucani et Gallia cum suis exercitibus prorogatae,

tiberius sempronius gracchus et p sempronius tuditanus imperiumn imperium provincia lucanus et gallia cum suus exercitus prorogo


quibus circumiectis gentibus iam undique se a Macedonibus tutos credentibus esse Aetolis fama adfertur Antiochum in Asia victum ab Romanis; nec ita multo post legati ab Roma rediere sine spe pacis Fulviumque consulem nuntiantes cum exercitu iam traiecisse.

qui circumjacio gens iam undique sui ab macedones tueor credo sum aetolus fama affero antiochus in asia vinco ab romanus neque ita multus post legatus ab roma redeo sine spes pax fulviumque consul nuntio cum exercitus iam transjacio


Scipio castris prope urbem positis priusquam circumvallaret urbem, misit ad portas qui ex propinquo alloquio animos temptarent suaderentque ut amicitiam potius quam vim experirentur Romanorum. ubi nihil pacati respondebatur, fossa duplicique vallo circumdata urbe in tres partes exercitum dividit,

scipio castrum prope urbs pono priusquam circumvallaret urbs mitto ad porta qui ex propinquo alloquium animus tento suadeo ut amicitia potis quam vis experior romanus ubi nihil pacatum respondeo fossa duplex vallo circumdo urbs in tres pars exercitus divido


corpora vestra, coniugum ac liberorum vestroruin uestrorum servat inviolata, si inermes cum binis vestimentis velitis ab Sagunto exire.

corpus vester conjunx atque liberi vestroruin vester servo inviolo si inermis cum bini vestimentum volo ab saguntus exeo


neque enim eum inferendi belli, sed liberandae Graeciae causa in Europam traiecisse, et liberandae re, non verbis et simulatione, quod fecissent Romani;

neque enim is infero bellum sed libero graecia causa in europa transjacio et libero res non verbum et simulatio qui facio romanus


et quem prope caelestem, cognomine certe Capitolini Iovi parem fecerint, eum pati vinctum in carcere, in tenebris obnoxiam carnificis arbitrio ducere animam? adeo in uno omnibus satis auxilii fuisse, nullam opem in tam multis uni esse?

et qui prope caelestis cognomen certus capitolinus iuppiter par facio is patior vincio in carcer in tenebrae obnoxius carnifex arbitrium duco anima adeo in unus omnis satis auxilium sum nullus ops in tam multus unus sum


his orationibus incitata plebs denis milibus aeris gravis reos condemnat nequiquam Sergio Martem communem belli fortunamque accusante, Verginio deprecante, ne infelicior domi quam militiae esset.

hic oratio incito plebs deni mille aer gravis reus condemno nequiquam sergius mars communis bellum fortuna accuso verginio deprecor ne infelix domus quam militia sum


tribuni plebi laeti discordia patrum nihil esse in se iis auxilii dicerent, quibus non civium, non denique hominum numero essent;

tribunus plebs laetus discordia pater nihil sum in sui is auxilium dico qui non civis non denique homo numerus sum


et non modo proferre inde castra Romanum sed ne pabulari quidem per agros suos patiebantur; retro in pacatum Soranum agrum pabulatores ibant. Quarum quarum rerum fama,

et non modo profero inde castrum romanus sed ne pabularis quidem per ager suus patior retro in pacatum soranus ager pabulator eo quaris qui res fama


quod in omnibus fere precationibus nuncupabitis verbis “ut ea res mihi collegaeque meo bene et feliciter eveniat,” id ita ut vere, ut ex animo velitis evenire, efficiatisque, ut, quod deos precati eritis, id vos velle etiam homines credamus.

qui in omnis fere precatio nuncupo verbum ut is res ego collega meus bene et feliciter evenio is ita ut verus ut ex animus volo evenio efficio ut qui deus preco sum is tu volo etiam homo credo


patriciis tendentibus, ut Fabius Etruriam extra ordinem provinciam haberet, plebeis auctoribus Decio, ut ad sortem rem revocaret.

patricius tendo ut fabius etruria extra ordo provincia habeo plebeis auctor decius ut ad sors res revoco


ubi cum stativa essent, facinus memorabile a captiva factum est. Orgiagontis reguli uxor forma eximia custodiebatur inter plures captivos; cui custodiae centurio praeerat et libidinis et avaritiae militaris.

ubi cum stativus sum facinus memorabilis ab captivus facio sum orgiagontis regulis uxor forma eximius custodio inter multus captivus qui custodia centurio praesum et libido et avaritia militaris


itaque cetera, quae petebat, concessa; de agro responsum est legatos ad rem inspiciendam missuros; si is ager populi Romani fuisset nec cuiquam datus esset, dignissimum eo dono Prusiam habituros esse : si autem Antiochi non fuisse et eo ne populi quidem Romani factum appareret aut datum Gallis esse,

itaque ceterus qui peto concedo de ager responsum sum legatus ad res inspicio mitto si is ager populus romanus sum neque quisquam do sum dignus is donum prusia habeo sum si autem antiochus non sum et is ne populus quidem romanus facio appareo aut do gallus sum


quem incautum inproviso adortae, cum palati passim Samnitium milites plerique inermes nec coire in unum nec arma capere nec recipere intra vallum se possent, paventem primum in castra conpellunt, deinde castra ipsa turbatis stationibus capiunt. perfertur circa collem clamor fugatque ex suis quemque praesidiis.

qui incautus improvide adorior cum palatium passim samnites miles plerusque inermis neque coeo in unus neque arma capio neque recipio intra valles sui possum paveo primus in castrum conpello deinde castrum ipse turbo statio capio perfero circa collis clamor fugo ex suus quisque praesidium


extemplo in vicos castellaque sua omnes dilapsi. Flaccus a Contrebia profectus per Celtiberiam populabundus ducit legiones multa castella expugnando, done maxima pars Celtiberorum in deditionem venit.

extemplo in vicus castellum suus omnis dilabor flaccus ab contrebia proficiscor per celtiberia populabundus duco legio multus castellum expugno donec maximus pars celtiberi in deditio venio


in parte operis mei licet mihi praefari, quod in principio summae totius professi plerique sunt rerum scriptores, bellum maxime omnium memorabile, quae umquam gesta sint, me scripturum, quod Hannibale duce Uarthagmienses Carthaginienses cum populo nomano Romano gessere.

in pars opus meus licet ego praefaris qui in principium summa totus profiteor plerusque sum res scriptor bellum magnus omnis memorabilis qui umquam gero sum ego scribo qui hannibal dux uarthagmienses carthaginiensis cum populus nomano romanus gero


quiescerem et paterer, donec Pellam et in regiam meam armatus pervenisset? at enim bello quidem iusto sum persecutus, sed vinci non oportuit eum, neque alia, quae victis accidunt, pati; quorum casum cum ego subierim, qui sum armis lacessitus, quid potest queri sibi accidisse, qui causa belli fuit?

quiesco et pateo donec pella et in regia meus armo pervenio at enim bellum quidem justus sum persequor sed vinco non oportet is neque alius qui vinco accido patior qui casus cum ego subeo qui sum arma lacesso quis possum queror sui accido qui causa bellum sum


et de legione secunda L. Publicius Bibulus et P. Cornelius Scipio et de legione tertia Ap. Claudius Pulcher, qui proxime aedilis fuerat,

et de legio secundus l publicus bibulus et p cornelius scipio et de legio tertius ap claudus pulcher qui propior aedilis sum


verum esse habere eos, quorum sanguine ac sudore partus sit. aspernati patres sunt; questi quoque quidam nimia gloria luxuriare et evanescere vividum quondam illud Caesonis ingenium. nullae deinde urbanae factiones fuere. vexabantur incursionibus Aequorum Latini.

verus sum habeo is qui sanguis atque sudor pario sum aspernor pater sum queror quoque quidam nimius gloria luxuriaris et evanesco vividus quondam ille caeso ingenium nullus deinde urbanus factio sum vexo incursio aequi latinum


contradixerunt pars maior decem legatorum, qui cum Cum eo fuerant, et ante alios L. Furius Purpurio et L. Aemilius Paulus.

contradico pars magnus decem legatus qui cum cos is sum et ante alius l furius purpurio et l aemilius paulus


inde quinqueremibus septem et lembis viginti amplius, quos ut adiungeret Carthaginiensium classi, miserat in Corinthium sinum, profectus ad Erythras Aetolorum, quae prope Eupalium sunt, escensionem fecit.

inde quinqueremis septem et lembus viginti amplus qui ut adjungo carthaginiensis classis mitto in corinthius sinum proficiscor ad erythras aetolus qui prope eupalium sum escensio facio


qui in bello fuisset, alii ferocius incusarunt exprobraruntque non modo vinci sine Aetolis Philippum, sed ne transire quidem in Graeciam Romanos potuisse.

qui in bellum sum alius ferox incuso exprobro non modo vinco sine aetolus philippus sed ne transeo quidem in graecia romanus possum


fori appellati. spectavere furcis duodenos ab terra spectacula alta sustinentibus pedes. ludicrum fuit equi pugilesque, ex Etruria maxime acciti. sollemnes, deinde annui, mansere ludi, Romani magnique varie appellati.

forum appello specto furca duodenos ab terra spectaculum altus sustineo pes ludicrum sum equus pugilesque ex etruria magnus accio sollemnis deinde annuo maneo ludo romanus magnus varius appello


Gabiis receptis Tarquinius pacem cum Aequorum gente fecit, foedus cum Tuscis renovavit. inde ad negotia urbana animum convertit; quorum erat primum, ut Iovis templum in monte Tarpeio monumentum regni sui nominisque relinqueret: Tarquinios reges ambos, patrem vovisse, filium perfecisse.

gabii recipio tarquinius pax cum aequi gens facio foedus cum tuscus renovo inde ad negotium urbanus animus converto qui sum primus ut iuppiter templum in mons tarpeius monumentum regnum suus nomen relinquo tarquinii rex ambo pater voveo filius perficio


Fabio auspicanti priusquam egrederetur ab Tarento, aves semel atque iterum non addixerunt; hostia quoque caesa consulenti deos haruspex cavendum a fraude hostili et ab insidiis praedixit.

fabius auspico priusquam egredior ab tarentus aveo semel atque iterum non addico hostia quoque caedo consulo deus haruspex caveo ab fraus hostilis et ab insidiae praedico


Samnites desperato inproviso tumultu, quando in apertum semel discrimen evasura esset res, et ipsi acie iusta maluerunt concurrere. itaque in aequum descendunt ac fortunae se maiore animo quam spe committunt.

samnites despero improvide tumultus quando in aperio semel discrimen evado sum res et ipse acies iustus malo concurro itaque in aequus descendo atque fortuna sui magnus animus quam spes committo


cuneo impressionem fecerunt, quo tantum valent genere pugnae, ut quamcumque partem perculere impetu suo, sustineri nequeant. tunc quoque turbatae legiones sunt, prope interrupta acies.

cuneus impressio facio quo tantus valeo genus pugna ut quicumque pars percello impetus suus sustineo nequeo tunc quoque turbo legio sum prope interrumpo acies


per idem tempus M. Valerius Laevinus, temptatis prius per secreta conloquia principum animis, ad indictum ante ad id ipsum concilium Aetolorum classe expedita venit.

per idem tempus m valerius laevinus temptas prior per secerno colloquium princeps animus ad indico ante ad is ipse concilium aetolus classis expedio venio


semianimem inter manus domum ablatum mortuumque inde arbitrari, nec sibi rem exequi tam atrocem per consules superiorum annorum licuisse. haec Volscio clamitante adeo concitati homines sunt, ut haud multum afuerit, quin impetu populi Caeso interiret. Verginius arripi iubet hominem et in vincula duci.

semianimis inter manus domus aufero morior inde arbitraris neque sui res exequio tam atrox per consul superus annus liceo hic volscio clamito adeo concitas homo sum ut haud multus asum quin impetus populus caedo intereo verginius arripio iubeo homo et in vinculum duco


utrum exercitus exercitui, an duces ducibus, an dignitas, an causa comparari poterat? quibus si omnibus superiores essetis, arma contra patriam, contra cives vestros ferretis? Africam Italiae, Carthaginem urbi Romanae imperare velletis? quam ob noxam patriae?

utrum exercitus exercitus an dux dux an dignitas an causa compararis possum qui si omnis superus edo arma contra patria contra civis vester fero africa italia carthago urbs romanus impero volo quam ob noxa patria


quod saltu iniquo, loco alieno cum adortus nos hostis esset, duae simul acies primi et novissimi agminis haerentem ad impedimenta nostra exercitum barbarorum circumvenerunt, quod multa milia illo ipso die,

qui saltus iniquus locus alienus cum adorior nos hostis sum duo simul acies primus et novus agmen haereo ad impedimentum noster exercitus barbarus circumvenio qui multus mille ille ipse dies


inde cum ageretur, quae civitates liberandae essent, Thessalos primos omnium nominavit consul. ad id vero adeo accensus indignatione est rex, ut exclamaret: “quid victo gravius imperares, T. Quincti?”,

inde cum ago qui civitas libero sum thessali primus omnis nomino consul ad is verus adeo accendo indignatio sum rex ut exclamo quis vinco gravis imperaris t quintius


Ligures, reliquiae caedis, in montes refugerunt, passimque populanti campestris agros consuli nulla usquam apparuerunt arma.

ligur reliquiae caedes in mons refugio passim populo campestre ager consul nullus usquam appareo arma


suberat et secreta spes honorum praemiorumque ab senatu, quae vix salva pietate ei contingere poterant. erant enim quidam Romanorum quoque non boni auctores, qui spe cupiditatem eius elicerent:

subsum et secerno spes honor praemium ab senatus qui vix salvo pietas is contingo possum sum enim quidam romanus quoque non bonus auctor qui spes cupiditas is elices


ad eas copias quas ex vetere exercitu Hispania babebat habebat quaeque a Puteolis cum C. Nerone traiectae erant, decem milia militum et mille equites adduntur; et M. Iunius Silanus propraetor adiutor ad res gerendas datus est.

ad is copia qui ex veto exercitus hispania babebat habeo quisque ab puteoli cum que nero transjacio sum decem mille miles et mille eques addo et m junius silanus propraetor adjuto ad res gero do sum


septem moverunt senatu, ex quibus unum insignem et nobilitate et honoribus, L L. . Quinctium Flamininum consularem. patrum meinoria memoria institutum fertur, ut censores motis senatu adscriberent notas. Catonis et aliae quidem acerbae orationes exstant in eos, quos aut senatorio loco movit aut quibus equos ademit,

septem moveo senatus ex qui unus insignis et nobilitas et honor l l quintius flamininus consularis pater meinoria memoria institus fero ut censor moveo senatus adscribo nosco cato et alius quidem acerbus oratio exsto in is qui aut senatorius locus moveo aut qui equus adimo


quae res utique alienasset plebem periculosissimo tempore, cum Volsci Aequique et Sabini forte una omnes in armis essent.

qui res utique alieno plebs periculosus tempus cum volscus aequi et sabinum fors unus omnis in arma sum


ceterum Hasdrubal, memor et cum Scipione initae regi societatis et quam vana et mutabilia barbarorum ingenia essent, veritus, ne, si traiecisset in Africam Scipio, parvum vinculum eae nuptiae essent,

ceterum hasdrubal memor et cum scipio ineo rex societas et quam vanus et mutabilis barbarus ingenium sum vereor ne si transjacio in africa scipio parvus vinculis is nuptiae sum


Ti. Sempronius ex ea pecunia, quae ipsi attributa erat, aedes P. Africani pone Veteres ad Vortumni signum lanienasque et tabernas coniunctas in publicum emit basilicamque faciendam curavit,

tiberius sempronius ex is pecunia qui ipse attribuo sum aedes p africanus pono vetus ad vertumnus signum laniena et taberna conjungo in publicus emo basilica facio curo


vir certe fuit dignus tanto cognomine, vel si novum ab eo inciperet. superavit paternos honores, avitos aequavit. pluribus victoriis et maioribus proeliis avus insignis Rullus; sed omnia aequare unus hostis HEannibal Hannibal potest.

vir certus sum dignus tantus cognomen vel si novus ab is incipio supero paternus honor avitus aequo multus victoria et magnus proelium avus insignis rullus sed omnis aequaris unus hostis heannibal hannibal possum


exangues tot acceptis vulneribus esse. consul causam postulandae missionis probabilem, si modeste peteretur, videri dixit; seditionis nec eam nec ullam aliam satis iustam causam esse.

exsanguis tot accipio vulnus sum consul causa postulo missio probabilis si modestus peto video dico seditio neque is neque ullus alius satis iustus causa sum


arreptus a viatore “Iuppiter” inquit “optime maxime Iunoque regina ac Minerva ceterique di deaeque, qui Capitolium arcemque incolitis, sicine vestrum militem ac praesidem sinitis vexari ab inimicis? haec dextra, qua Gallos fudi a delubris vestris, iam in vinclis et catenis erit?” nullius nec oculi nec aures indignitatem ferebant;

arrepo ab viator iuppiter inquam optume magnus juno regina atque minerva ceter deus defervesco qui capitolium arx incolo sicine vester miles atque praesidem sino vexaris ab inimicus hic dextera qui galli fundo ab delubrum vester iam in vinclum et catena sum nullus neque oculus neque auris indignitas fero


nec ignarus huius habitus animorum Quinctius, si sine excidio Lacedaemonis fieri potuisset, fatebatur pacis cum tyranno mentionem admittendam auribus non fuisse;

neque ignarus hic habitus animus quintius si sine excidium lacedaemon fio possum fateor pax cum tyrannus mentio admitto auris non sum


his, sicut erant nuntiata, expositis auctoribusque in curiam introductis consul de religione patres consuluit.

hic sicut sum nuntio expono auctor in curia introduco consul de religio pater consulo


ita instructi concurrunt. primo impetu simul utraque cornua, et Numidae et Carthaginienses, pulsi; nam neque Numidae, maxima pars agrestes, Romanum equitatum neque Carthaginienses, et ipse novus miles, Masinissam recenti super cetera victoria terribilem sustinuere. nudata utrimque cornibus Celtiberum acies stabat,

ita instruo concurro primus impetus simul uter cornu et numida et carthaginiensis pello nam neque numida maximus pars agrestis romanus equitas neque carthaginiensis et ipse novus miles masinissa recens super ceterus victoria terribilis sustineo nudo utrimque cornu celtiberi acies sto


maxime circa Flumentanam portam, evertit. saxum ingens, sive imbribus seu motu terrae leniore, quam ut alioqui sentiretur, labefactatum in vicum Iugarium ex Capitolio procidit et multos oppressit. in agris passim inundatis pecua ablata, villarum strages facta est.

magnus circa flumentana porta everto saxum ingens sive imber seu motus terra lenis quam ut alioqui sentio labefactas in vicus jugarius ex capitolium procaedo et multus opprimo in ager passim inundo pecua aufero villaris strages facio sum


per eos dies L. Aemilio Regillo, qui classe praefectum Antiochi regis devicerat, extra urbem in aede Apollinis cum senatus datus esset, auditis rebus gestis eius, quantis cum classibus hostium dimicasset, quot inde naves demersisset aut cepisset, magno consensu patrum triumphus navalis est decretus.

per is dies l aemilius regillus qui classis praeficio antiochus rex devinco extra urbs in aedes apollo cum senatus do sum audio res gero is quantus cum classis hostis dimico quot inde navo demergo aut capio magnus consensus pater triumphus naval sum decerno


priusquam consules provincias sortirentur, prodigia nuntiata sunt:

priusquam consul provincia sortio prodigium nuntio sum


his auctoribus mota propius castra missique eodem tempore circa tria oppida milites, partim armati, qui occulti propinqua moenibus insiderent loca, partim togati tectis veste gladiis, qui sub lucem apertis portis urbes ingrederentur.

hic auctor moueo propius castrum mitto idem tempus circa tres oppidum miles pars armatus qui occulo propinquus moenia insideo locum pars togatus tectum vestis gladius qui sub lux apertus porta urbs ingredior


omnium illo die, qua plebis, qua patrum, eximia virtus fuit; Fabium nomen maxime enituit. multis civilibus certaminibus infensos plebis animos illa pugna sibi reconciliare statuunt.

omnis ille dies qui plebs qui pater eximius virtus sum fabius nomen magnus eniteo multus civilis certamen infensus plebs animus ille pugno sui reconciliaris statuo


invisitati namque antea alienigenis nec videre ipsi advenam in sua terra adsueti, omni generi humano insociabiles erant. et primo ignari, quo Poenus pergeret, suas rupes suaque castella et pecorum hominumque praedam peti crediderant;

invisitas namque antea alienigena neque video ipse advena in suus terra assuesco omnis gener humanus insociabilis sum et primus ignaris quo poenus pergo suus rupes suum castellum et pecus homo praeda peto credo


signo dato conclamatur inde, ut colligantur vasa. profecti et agmine incedentes ad dictatoris castra in admirationem et ipsum et omnes, qui circa erant, converterunt.

signum do conclamo inde ut colligo vasum proficiscor et agmen incedo ad dictator castrum in admiratio et ipse et omnis qui circa sum converto


novam urbem Perseida, ut is filio maiori haberetur honos, appellari iussit.

novus urbs perseida ut is filius magnus habeo honor appello iubeo


Onlrium prope annales Fabium dictatorem adversus Hannibalem rem gessisse tradunt; Coelius etiam eum primum a populo creatum dictatorem scribit.

onlrium prope annal fabius dictator adverro hannibal res gero trado caelius etiam is primus ab populus creo dictator scribo


ceterum vocatis obsidibus primum universos bonum animuum animum habere iussit:

ceterum voco obsidibus primus universi bonus animuum animus habeo iubeo


cum in ea parte, in qua caput rei Romanae Camillus erat, ea fortuna esset, aliam in partem terror ingens ingruerat.

cum in is pars in qui caput res romanus camillus sum is fortuna sum alius in pars terror ingens ingruerat


hic magno natu ipse iam exonerare praegravante turba regnum cupiens Bellovesum ac Segovesum, sororis filios, inpigros iuvenes, missurum se esse in quas dii dedissent auguriis sedes ostendit:

hic magnus natus ipse iam exoneraris praegravo turba regnum cupio bellovesum atque segovesum soror filius impiger juvenis mitto sui sum in qui dius do augurium sedes ostendo


permanerent, apes spes facta.


ea urbs circumsessa cum a Celtiberis auxilia arcessisset, morantibus iis, non quia ipsi cunctati sunt, sed quia profectos domo inexplicabiles continuis imbribus viae et inflati amnes tenebant, desperato auxilio suorum in deditionem venit.

is urbs circumsedeo cum ab celtiberi auxilium arcesso moror is non quia ipse cunctas sum sed quia proficio domus inexplicabilis continuus imber via et inflo amnis teneo despero auxilium suus in deditio venio


itaque ingenti consensu fit senatus consultum, ut Hannibali quattuor milia Numidarum in supplementum mitterentur et quadraginta elephanti et argenti talenta *

itaque ingens consensus fio senatus consulo ut hannibal quattuor mille numidaris in supplementum mitto et quadraginta elephantus et argentum talentum


carnificibus, non lictoribus stipatus, iam ab rapinis et caedibus animo ad libidinem verso virginem ingenuam in oculis populi Romani velut bello captam ab conplexu complexu patris abreptam ministro cubiculi sui clienti dono dederit;

carnifex non lictor stipo iam ab rapina et caedes animus ad libido verso virgo ingenua in oculus populus romanus velut bellum capio ab complexus complexus pater arrepo ministro cubiculum suus cliens donum do


castra Romani cepere atque diripuere. ea pugna, si qua dubia in Hispania erant, Romanis adiunxit, Hasdrubalique non modo in Italiam traducendi exercitus sed ne manendi quidem satis tuto in Hispania spes reliqua erat.

castrum romanus capio atque diripio is pugno si qui dubius in hispania sum romanus adjungo hasdrubalique non modo in italia traduco exercitus sed ne maneo quidem satis tueor in hispania spes reliquus sum


nam etsi profiteri ausum perscripturum res omnis Romanas in partibus singulis tanti opens operis fatigari minime conveniat, tamen, cum in mentem venit tris et sexaginta annos —

nam etsi profiteor audeo perscribo res omnis romanus in pars singuli tantus opens opus fatigo paruus convenio tamen cum in mens venio tres et sexaginta annus


itaque secundum duas adversas equestris pugnas multo minus tutam moram in iisdem stativis fore Philippus ratus, cum abire inde et fallere abiens hostem vellet, caduceatore sub occasum solis misso ad consulem,

itaque secundus duo adverso equester pugna multus paruus tueor mora in idem stativus sum philippus reor cum abeo inde et fallo abeo hostis volo caduceator sub occasus sol mitto ad consul


adiret id concilium, ut, qui Siculi bello ibi profugi aut Tarentini cives relegati ab Hannibale essent, domos redirent scirentque sua omnia iis, quae ante bellum habuissent, reddere populum Romanum. quia periculosissimus annus inminere videbatur,

adeo is concilium ut qui siculis bellum ibi profugio aut tarentinus civis relego ab hannibal sum domus redeo scio suus omnis is qui ante bellum habeo reddo populus romanus quia periculosus annus inmino video


itaque cum lassitudo ac vulnera fugam quoque praepedissent, occidione occisi hostes, signa unum et viginti capta atque inde ad castra Postumi perrectum.

itaque cum lassitudo atque vulnero fuga quoque praepedissent occidio occido hostis signum unus et viginti capio atque inde ad castrum postumius pergo


iam primum, ut ordiar ab ducibus conparandis, haud equidem abnuo egregium ducem fuisse Alexandrum; sed clariorem tamen eum facit, quod unus fuit, quod adulescens in incremento rerum, nondum alteram fortunam expertus, decessit.

iam primus ut ordior ab dux conparo haud equidem abnuo egregius dux sum alexander sed clarus tamen is facio qui unus sum qui adulescens in incrementum res nondum alter fortuna experior decedo


et insequenti consuli L. Scipioni, cum terra statuisset ducere exercitum ad Hellespontum, non iter tantum per regnum nostrum dedi, sed vias etiam munivi, pontes feci, commeatus praebui;

et insequor consul l scipio cum terra statuo duco exercitus ad hellespontus non iter tantus per regnum nos do sed via etiam munio pons facio commeatus praebeo


insimulata deinde apud pontifices ab indice servo, cum decreto eorum iussa esset sacris abstinere familiamque in potestate habere, facto iudicio viva sub terram ad portam Collinam extra viam stratam defossa Scelerato campo; credo ab incesto id ei loco nomen factum.

insimulo deinde apud pontifex ab indico servo cum decretum is iubeo sum sacrum abstineo familia in potestas habeo facio iudicium vivus sub terra ad porta collina extra via sterno defodio scelero campus credo ab incesto is is locus nomen facio


Hannibal Capua recepta cum iterum Neapolitanorum animos partim spe partim metu nequiquam temptasset,

hannibal capua recipio cum iterum neapolitanum animus pars spes pars metus nequiquam tento


haec ubi facta decemviri Ardeae in foro maioribus hostiis sacrificarunt. postremo Decembri iam mense ad aedem Saturni Romae immolatum est lectisterniumque imperatum — et eum lectum senatores straverunt _ et convivium publicum,

hic ubi facio decemviri ardea in forum magnus hostia sacrifico postremo december iam mensis ad aedes saturnus roma immolo sum lectisternium impero et is lectus senator sterno et convivium publicus


cum Samnitibus acie dimicatum; hand haud magno certamine hostes victi; neque eius pugnae memoria tradita foret, ni Marsi eo primum proelio cum Romanis bellassent. secuti Marsorum defectionem Paeligni eandem fortunam habuerunt. Decio quoque,

cum samnites acies dimico hand haud magnus certamen hostis vinco neque is pugna memoria trado sum ni marsus is primus proelium cum romanus bellor sequor marsor defectio peligni idem fortuna habeo decius quoque


et augur Sp. Postumius Albinus decessit: in locum eius P. Scipionem, filium Africani, augures cooptarunt. Cumanis eo anno petentibus permissum, ut publice Latine loquerentur et praeconibus Latine vendendi ius esset.

et augur spurius postumus albinus decedo in locus is p scipio filius africanus auguro coopto cumanum is annus peto permitto ut publicus latinum loquor et praeco latinum vendo ius sum


tum demum, postquam nihil usquam hostile cernebatur, viam ingressi haud multo ante solis occasum ad urbem Romam perveniunt. ubi cum praegressi equites non portas clausas, non stationem pro portis excubare, non armatos esse in muris rettulissent, aliud priori simile miraculum eos sustinuit;

tum demum postquam nihil usquam hostilis cerno via ingredior haud multus ante sol occasus ad urbs roma pervenio ubi cum praegredior eques non porta claudo non statio pro porta excubaris non armatus sum in murus refero alius prior similis miraculis is sustineo


C. Helvium cum tertia parte circuire sensim per infima montis, deinde ab occasu aestivo erigere agmen. et Attali auxilia trifariam aequo numero divisit, secum esse ipsum iuvenem iussit.

que helvius cum tertius pars circumeo sensim per infimus mons deinde ab occasus aestivus erigo agmen et attal auxilium trifariam aequus numerus divido sui sum ipse juvenis iubeo


ita servorum modo praeter spem repente manumissorum licentiam vocis et linguae experiri et iactare sese insectatione et conviciis dominorum.

ita servus modo praeter spes repens manumissor licentia vox et lingua experior et iactaris sui insectatio et convicium dominus


postquam ingenti alacritate clamor est sublatus, quod bene vertat, gesturum se illis morem posteroque die in aciem deducturum adfirmat. reliquum diei apparandis armis consumptum est.

postquam ingens alacritas clamor sum tollo qui bene verto gero sui ille mos posterus dies in acies deduco adfirmo reliquus dies appario arma consumo sum


et Romani ad Ambraciam pluribus locis quatiendo arietibus muros aliquantum urbis nudaverant, nec tamen penetrare in urbem poterant;

et romanus ad ambracia multus locus quatio aries murus aliquantus urbs nudaverant neque tamen penetraris in urbs possum


vix prae strepitu audita lex est, tribunique plebis nihil id inpedimenti futurum aiebant:

vix prae strepitus audio lex sum tribunus plebs nihil is impedimentum sum aio


haec vos ne decipiat oratio, providendum vobis erit, neve non solum inaequaliter alios nimium deprimatis ex sociis vestris, alios praeter modum extollatis, sed etiam ne, qui adversus vos arma tulerint,

hic tu ne decipio oratio provideo tu sum neve non solus inaequalis alius nimium deprimo ex socius vester alius praeter modus extollo sed etiam ne qui adverro tu arma fero


eadem haec Cianos, Abydenos, Aenios, Maronitas, Thasios, Parios, Samios, Larisenses, Messenios hinc ex Achaia existimate queri, graviora acerbioraque eos, quibus nocendi maiorem facultatem habuit.

idem hic ciani abydenus aenii maronitas thasius parii samii larisenses messenii hinc ex achaia existimo queror gravis acerbus is qui noceo magnus facultas habeo


quod in rebus dubiis, cum finitimi etiam socii Romanos desererent, in fide mansisset, et peterent, ut, si coacti iniuriis bellum adversus Phililpum Philippum suscepissent, pristinum animum erga populum Romanum conservaret.

qui in res dubius cum finitimus etiam socius romanus desero in fides maneo et peto ut si cogo iniuria bellum adverro phililpum philippus suscipio pristinus animus erga populus romanus conservo


at hercule L. Manlium malum malo augere filii et tarditatem ingenii insuper premere et, si quid in eo exiguum naturalis vigoris sit, id extinguere vita agresti et rustico cultu inter pecudes habendo.

at herculis l manlius malus malus augeo filius et tarditas ingenium insuper premo et si quis in is exiguus natural vigor sum is extinguere vito agrestis et rusticus cultus inter pecus habeo


ipse cum C. Laelio duabus quinqueremibus ab Carthagine profectus tranquillo mari plurumum plurimum remis, interdum et leni adiuvante vento in Africam traiecit.

ipse cum que laelius duo quinqueremis ab carthago proficiscor tranquillus mare plurimus multus remi interdum et lenis adjuvo venio in africa transiacio


accessit etiam fortuita res ad animos eorum firmandos; nam cum turris per aggerem parum densati soli ageretur,

accedo etiam fortuitus res ad animus is firmo nam cum turris per aggero parum densati solus ago


adprobantibus clamore cunctis T. Quinctius ante signa progressus in potestate dictatoris milites fore dixit; oravit, ut causam miserorum civium susciperet susceptamque eadem fide, qua rem publicam administrare solitus esset, tueretur.

adprobo clamor cunctus t quintius ante signum progredior in potestas dictator miles sum dico oro ut causa miserum civis suscipio suscipio idem fides qui res publicus administraris soleo sum tueor


caedes passim fugaque per campos facta est. Diophanes secutus effusos, quoad tutum fuit, magno decore genti Achaeorum parto — spectaverant enim e moenibus Pergami non viri modo sed feminae etiam — in praesidium urbis redit.

caedes passim fugo per campus facio sum diophanes sequor effundo quoad tueor sum magnus decus gens achaeus pario specto enim e moenia pergamum non vir modo sed femina etiam in praesidium urbs redeo


haec tanta sunt alacritate militum audita, ut clamor sua sponte ortus loquentem interpellaverit ducem. ante imperium, ante concentum tubarum ac cornuum cursu effuso in hostem feruntur.

hic tantus sum alacritas miles audio ut clamor suus sponte ortus loquor interpello dux ante imperium ante concentus tubaris atque cornus cursus effundo in hostis fero


eadem aestate Mago Hamilcaris filius ex minore Baliarium insula, ubi hibernarat, iuventute lecta in classem imposita, in Italiam triginta ferme rostratis navibus et multis onerariis duodecim milia peditum,

idem aestas magus hamilcaris filius ex paruus baliaris insula ubi hiberno iuventus lego in classis impono in italia triginta ferme rostratus navis et multus oneraria duodecim mille pedes


priusquam consules redirent Romam, M. Fulvius proconsul ex Aetolia redit;

priusquam consul redeo roma m fulvus proconsul ex aetolius redeo


M. et P. Iunii Bruti tribuni plebis legem Oppiam tuebantur nec ear eam se abrogari passuros aiebant; ad suadendum dissuadendumque multi nobiles prodibant;

m et p junius brutus tribunus plebs lex oppia tueor neque ear is sui abrogaris patior aio ad suadeo dissuadeo multus nobilis prodeo


sed ante omnia obsidionis bellique mala fames utrumque exercitum urgebat,

sed ante omnis obsidio bellus malus fames uterque exercitus urgeo


montes ingentis altitudinis spem faciebant, eo magis quia nullos apertos emergerent rivos, occultos contineri latices, quorum venae in mare permanantes undae miscerentur.

mons ingens altitudo spes facio is magis quia nullus aperio emergo rivus occulo contineo latex qui vena in mare permano unda misceo


itaque postquam inter multas sententias una, quae omissa cura communium ad respectum suarum quemque rerum vertit,

itaque postquam inter multus sententia unus qui omitto cura communis ad respicio suus quisque res verto


summa curae omnis in Bostarem Hannonemque, praefectos praesidii Punici, versa erat, suo, non sociorum periculo sollicitos.

summus cura omnis in bostaris hanno praeficio praesidium punicus verso sum suus non socius periculum sollicitus


sed quid ego haec ita argumentor, tamquam non acceperim, sed fecerim hostes Gallos?

sed quis ego hic ita argumentor tamquam non accipio sed facio hostis galli


quaero enim pace per te facta rediturusne extemplo in Italiam sis, classem exercitumque deducturus, an expectaturus, quid de ea re consuli placeat, quid senatus censeat aut populus iubeat?

quaero enim pax per tu facio redeo extemplo in italia sum classis exerceo deduco an expectaturus quis de is res consul placeo quis senatus censeo aut populus jubeo


convenerat, ratus agendo ac moliendo vires quoque ad agendum aliquid conlecturum, proficiscenti ad Syphacem Lacumazae regulo ad Thapsum occurrit.

convenio reor ago atque molio vireo quoque ad ago aliquis conlego proficisco ad syphacem lacumazae regulus ad thapsus occurro


tollentes sopitum volnere ac nihil sentientem, vivere tamen ex calore et spiritu remanente in praecordiis senserunt: victurum exigua ac prope nulla spes erat.

tollo sopio vulnus atque nihil sentio vivo tamen ex calor et spiritus remaneo in praecordia sentio vinco exiguus atque prope nullus spes sum


si vir esset, congrederetur. diu cunctantem Crispinum perpulere turmales, ne inpune insultare Campanum pateretur;

si vir sum congredior diu cunctor crispinus perpello turmal ne impunis insulto campanus pateo


Imbres continui campis omnibus inundatis cum interclusissent trifariam exercitum a mutuo inter se auxilio, duo praesidia, quae sine rege erant, inproviso hostium adventu opprimuntur; deletisque eis ad ipsius obsidionem omnes conversi.

imber contineo campus omnis inundo cum intercludo trifariam exercitus ab mutuus inter sui auxilium duo praesidium qui sine rex sum improvide hostis advenio opprimo deleo is ad ipse obsidio omnis converro


cum repente, quibus census equester erat, equi publici non erant adsignati, concilio prius inter sese habito senatum adeunt factaque dicendi potestate equis se suis stipendia facturos promittunt.

cum repens qui census equester sum equus publicus non sum adsigno concilio prior inter sui habeo senatus adeo facio dico potestas equus sui suus stipendium facio promitto


“quando ergo” inquit “ita permittitis, postulo, ut mihi Dicaearchum civem vestrum et Menestam Epirotam” — Naupactum is cum praesidio ingressus ad defectionem compulerat — “et Amynandrum cum principibus Athamanum, quorum consilio ab nobis defecistis, sine mora dedatis.”

quando ergo inquam ita permitto postulo ut ego dicaearchus civis vester et menestam epirotes naupactus is cum praesidium ingredior ad defectio compello et amynandrum cum princeps athamanes qui consilium ab nos deficio sine mora dedo


moribus ritibusque efferatioribus quam ulli barbari, immo quam immanes beluae vivunt. itaque vos rogamus, Romani, ut et ab Nabide Argos reciperetis et ita res Graeciae constituatis, ut ab latrocinio quoque Aetolorum satis pacata haec relinquatis.”

mos ritus effero quam ullus barbaris immo quam immanis belua vivo itaque tu rogo romanus ut et ab nabide argi recipio et ita res graecia constituo ut ab latrocinium quoque aetolus satis paco hic relinquo


nec magni certaminis ea dimicatio fuit. sex milia hostium caesa, duo capta cum praesidio castrorum; nam et castra expugnata sunt, atque ipse dux cum aliquot principibus capiuntur, et Cissis, propinquum castris oppidum, expugnatur.

neque magnus certamen is dimicatio sum sex mille hostis caedo duo capio cum praesidium castrum nam et castrum expugno sum atque ipse dux cum aliquot princeps capio et cissos propinquus castrum oppidum expugno


namque Antiochus a dextro cornu, cum ibi fiducia fluminis nulla subsidia cerneret praeter quattuor turmas equitum, et eas, dum applicant se suis, ripam nudantis, impetum in eam partem cum auxiliis et cataphracto equitatu fecit;

namque antiochus ab dexter cornu cum ibi fiducia flumen nullus subsidium cerno praeter quattuor turma eques et is dum applico sui suus ripa nudo impetus in is pars cum auxilium et cataphractus equitatus facio


inde consules, ut averterent a Capua Hannibalem, nocte, quae secuta est, diversi, Fulvius in agrum Cumanum, Claudius in Lucanos abit.

inde consul ut averto ab capua hannibal nox qui sequor sum diverto fulvus in ager cumanum claudus in lucani abeo


quorum ingentem multitudinem cum ostenderet subiecta late planities, consul, ut loco paucitatem suorum adiuvaret, flectit paululum in clivos agmen aspreta erant strata saxis — , inde signa in hostem obvertit.

qui ingens multitudo cum ostendo subiectum latus planities consul ut locus paucitas suus adjuvo flecto paululum in clivus agmen aspretum sum sterno saxum inde signum in hostis obverto


maius flagitium in Algido, maior etiam clades accepta; castra quoque amissa erant, exutusque omnibus utensilibus miles Tusculum se, fide misericordiaque victurus hospitum, quae tamen non fefellerunt, contulerat.

magnus flagitium in algidus magnus etiam clades accipio castrum quoque amitto sum exuo omnis utensilis miles tusculis sui fides misericordia vinco hospes qui tamen non fallo confero


ceterum non animi nostri, patres conscripti, nos, sed rerum natura, quae potentissima est, disiungit, ut nos liberi etiam aliorum libertatis causam agamus, reges serva omnia et subiecta imperio suo esse velint.

ceterum non animus noster pater conscribo nos sed res natura qui potens sum disjungo ut nos liber etiam alius libertas causa ago rex servo omnis et subiectum imperium suus sum volo


eodem anno in campum Stellatem agri Campani Samnitium incursiones factae.

idem annus in campus stellatem ager campanus samnites incursio facio


se ipsi tutati vallo sunt; tandem ultima ausi passique, cum omnia subsidia vitae deessent adfectisque fame viribus arma iam sustinere nequirent, necessitatibus magis humanis quam armis victi sunt.

sui ipse tutas vallo sum tandem ulter audeo patior cum omnis subsidium vita desum afficio fames vis arma iam sustineo nequeo necessitas magis humanus quam arma vinco sum


quod ubi consuli renuntiatum est, senatores omnium civitatium ad se vocari iussit atque iis “non nostra” inquit “magis quam vestra refert vos non rebellare, si quidem id maiore Hispanorum malo quam exercitus Romani labore semper adhuc factum est.

qui ubi consul renuntio sum senator omnis civitas ad sui vocaris iubeo atque is non noster inquam magis quam vester refero tu non rebellaris si quidem is magnus hispanus malus quam exercitus romanus labor semper adhuc facio sum


dum inter se duo reges captantes fraude et avaritia certant.

dum inter sui duo rex capto fraus et avaritia certo


quos ubi exposuisse copias Elaeae et tot classes in unum convenisse portum Antiocho adlatum est, et sub idem tempus audivit consulem cum exercitu iam in Macedonia esse pararique, quae ad transitum Hellesponti opus essent,

qui ubi expono copia elaea et tot classis in unus convenio portus antiochus affero sum et sub idem tempus audio consul cum exercitus iam in macedonius sum paro qui ad transeo hellespontus opus sum


mirabilioremque sibi eum virum congresso coram visum prae se ferebat quam bello rebus gestis,

mirabilioremque sui is vir congredior coram video prae sui fero quam bellum res gero


octingentorum Thracum praesidium in hostium ripa erat. ex his pauci primo, aegre passi popularem in suo conspectu caesum, ad persequendos interfectores fluvium transgressi sunt, dein plures, postremo omnes,

octingenti thracus praesidium in hostis ripa sum ex hic paucus primus aeger patior popularis in suus conspectus caedo ad persequor interfector fluvius transgredior sum deinde multus postremo omnis


per idem tempus taedio diutini belli Epirotae temptata prius Romanorum voluntate legatos de pace communi ad Philippum misere,

per idem tempus taedium diutinus bellum epirotes tento prior romanus voluntas legatus de pax communis ad philippus mitto


moram diei noctisque oderunt. tertia vigilia noctis, iam relatis litteris a collega, Papirius silentio surgit et pullarium in auspicium mittit.

mora dies nox odi tertius vigil nox iam refero littera ab collega papirius silentium surgo et pullarius in auspicium mitto


inter trepidationem tumultumque Samnitium praesidium Romanum obviis custodibus caesis ad castra consulis pervadit.

inter trepidatio tumultus samnites praesidium romanus obvius custos caedo ad castrum consul pervado