simul venerant et ab rege Perseo oratores, qui purgarent nec accitos ab eo Bastarnas nec auctore eo quidquam facere.

simul venio et ab rex perseus orator qui purgo neque accio ab is bastarnae neque auctor is quisquam facio


indigni, quibus eadem pateat condicio, etiam ut prosit vobis fraus petitis. neque patres nostri priores de Sicilia, neque nos de Hispania fecimus bellum; et tune tum Mamertinorum sociorum periculum et nunc Sagunti excidium nobis pia ac iusta induerunt arma:

indignus qui idem pateo condicio etiam ut prosum tu fraus peto neque pater noster prior de sicilia neque nos de hispania facio bellum et tu tum mamertinus socius periculum et nunc saguntus excidium nos pius atque iustus induo arma


ob eas res in Gallia Liguribusque gestas duorum consulum ductu auspicioque senatus in triduum supplicationes decrevit et quadraginta hostiis sacrificari iussit.

ob is res in gallia ligur gero duo consul ductus auspicium senatus in triduum supplicatio decerno et quadraginta hostia sacrificaris iubeo


inter aliarum parva principia rerum ludorum quoque prima origo ponenda visa est, ut appareret, quam ab sano initio res in hanc vix opulentis regnis tolerabilem insaniam venerit.

inter alius parvus principia res ludus quoque primus origo pono video sum ut appareo quam ab sano initium res in hic vix opulentus regnum tolerabilis insanio venio


statuerunt offerre se multitudini et aut eo ipso lenire iras aut pati,

statuo offero sui multitudo et aut is ipse lenio ira aut patior


re ipsa natus tegendis insidiis eo magis, quod in nuda valle nulla talis fraus timeri poterat; et erant in anfractibus cavae rupes, ut quaedam earum ducenos armatos possent capere.

res ipse nascor tego insidiae is magis qui in nudo valles nullus talis fraus timeo possum et sum in anfractus cavus rupes ut quidam is duceni armatus possum capio


parum est, quod veterrimas provincias meas Siciliam ac Sardiniam ademisti? adimis etiam Hispanias? et, inde si decessero, in Africam transcendes. transcendes autem? transcendisse dico; duos consules huius anni, unum in Africam, alterum in Hispaniam miserunt. nihil usquam nobis relictum est, nisi quod armis vindicarimus.

parum sum qui vetus provincia meus sicilia atque sardinia adimo adimo etiam hispania et inde si decedo in africa transcendo transcendo autem transcendo dico duo consul hic annus unus in africa alter in hispania mitto nihil usquam nos relinquo sum nisi qui arma vindicarimus


in altera acie nihil simile Romanis, non apud duces, non apud milites erat. pavor fugaque occupaverat animos et tanta omnium oblivio, ut multo maior pars Veios, in hostium urbem, cum Tiberis arceret, quam recto itinere Romam ad coniuges ac liberos fugerent.

in alter acies nihil similis romanus non apud dux non apud miles sum pavor fugo occupo animus et tantus omnis oblivio ut multus magnus pars veii in hostis urbs cum tiberis arceo quam recingo iter roma ad coniunx atque liber fugio


ipse, ubi inluxit, in radicibus montium extendere aciem coepit sedulo, ut adversus montes consisteret hostis.

ipse ubi inluceo in radix mons extendo acies coepio sedulus ut adverro mons consisto hostis


Latium deinde omne cum Sabinis et Volscis et Aequis et omni Campania et parte Vmbriae Umbriae Etruriaeque et Picentibus et Marsis Paelignisque ac Vestinis atque Apulis adiuncta omni ora Graecorum inferi maris a Bruttiis Neapolim et Cumas et inde Antio atque Ostiis tenus aut socios validos Romanis aut fractos bello invenisset hostes.

latius deinde omnis cum sabinum et volscus et aequi et omnis campaneus et pars vmbriae umbria etruria et picens et marsus peligni atque vestinus atque apulis adjungo omnis os graecum inferus mare ab bruttius neapolis et cumae et inde antius atque ostia tenus aut socius validus romanus aut frango bellum invenio hostis


hi cum duo secunda proelia, deditionem Celtiberiae, confectam provinciam nuntiassent, nec stipendio, quod mitti soleiet, nec frumento portato ad exercitum in eum annum opus esse,

hic cum duo secundus proelio deditio celtiberia confacio provincia nuntio neque stipendium qui mitto soleiet neque frumentum porto ad exercitus in is annus opus sum


praeposito castris C. Sulpicio Galo profectus cum haud magno comitatu, tegentibus latera Scipione filio et Athenaeo, Eumenis regis fratre, per Thessaliam Delphos petit, inclutum oraculum.

praepono castrum que sulpicius galus proficiscor cum haud magnus comito tego latus scipio filius et athenaeus eumenes rex frater per thessalia delphi peto inclutus oraculis


nec mihi filia inulta honorem ullum iucundum esse patitur, nec in perturbata re publica eos utile est praeesse vobis, qui proximi invidiae sint.

neque ego filia inultus honor ullus iucundus sum patior neque in perturbo res publicus is utilis sum praesum tu qui propior invidia sum


sed cum ira in hos magis, qui fortunam gerendae rei eripuerant, tum propinquitas loci atque ipsa paucitas incitat;

sed cum ira in hic magis qui fortuna gero res eripio tum propinquitas locus atque ipse paucitas incito


bina iugera agri acceperunt.


pullo amictu cum filio Perseus ingressus est castra nullo suorum alio comite, qui socius calamitatis miserabiliorem eum faceret. progredi prae turba occurrentium ad spectaculum non poterat, donec a consule lictores missi sunt, qui summoto iter ad praetorium facerent.

pullo amictus cum filius perseus ingredior sum castrum nullus suus alius comes qui socius calamitas miserabilis is facio progredior prae turba occurro ad spectaculum non possum donec ab consul lictor mitto sum qui summoveo iter ad praetorium facio


nunc ab ipso velut fonte petere Romanam amicitiam voluisse. senatus non legatis modo benigne respondit, sed et ipse legatos cum donis ad regem misit, L. Genucium P. Poetelium P. Popillium.

nunc ab ipse velut fons peto romanus amicitia volo senatus non legatus modo benignus respondeo sed et ipse legatus cum donum ad rex mitto l genucium p poetelius p popilius


deduxit; et Eumenes Elaeam venit. Livius omni classe, cui adiunxerat duas triremes Mitylenaeas, Phocaeam petit. quam cum teneri valido regio praesidio audisset, nec procul Seleuci castra esse, depopulatus maritimam oram,

deduco et eumenes elaea venio livius omnis classis qui adjungo duo triremis mitylenaeas phocaea peto quam cum teneo validus regius praesidium audio neque procul seleucus castrum sum depopulor maritimus ora


“hoc” inquit “die, tribuni plebis vosque, Quirites, cum Hannibale et Carthaginiensibus signis collatis in Africa bene ac feliciter pugnavi.

hic inquam dies tribunus plebs tu quiris cum hannibal et carthaginiensis signum confero in africanus bene atque feliciter pugno


cum in Italia tam atrox bellum et Hannibalern Hannibalem hostem haberetis, consulem cum exercitu in Hispaniam velut ad conligendas reliquias naufragii nostri misistis.

cum in italia tam atrox bellum et hannibalern hannibal hostis habeo consul cum exercitus in hispania velut ad conligendas reliquiae naufragium noster mitto


movet res cum multitudinem turn tum duces;


additum deinde omnium maxime tempestivo principum in multitudinem munere, ut ante mentionem ullam plebis tribunorumve decerneret senatus, ut stipendium miles de publico acciperet, cum ante id tempus de suo quisque functus eo munere esset.

addo deinde omnis magnus tempestivus princeps in multitudo munus ut ante mentio ullus plebs tribunus decerno senatus ut stipendium miles de publicus accipio cum ante is tempus de suus quisque fungor is munus sum


tamen, si vana adferantur, in aciem educit. exeunt contra et Albani. postquam structi utrimque stabant, cum paucis procerum in medium duces procedunt.

tamen si vanus affero in acies educo exeo contra et albanus postquam struo utrimque sto cum paucus procerus in medius dux procedo


mille talentum daret populo Romano, dimidium praesens,

mille talentum do populus romanus dimidium praesens


atrox caedes circa signa Samnitium, fuga ab nulladum parte erat; adeo morte sola vinci destinaverant animis.

atrox caedes circa signum samnites fuga ab nulladum pars sum adeo mors solus vinco destino animus


eripi sacratas leges, extorqueri tribuniciam potestatem; id fraude patriciorum, scelere ac proditione collegarum factum arguere.

eripio sacro lex extorqueo tribunicius potestas is fraus patricius scelus atque proditio collega facio arguo


eo tempore in regia prodigium visu eventuque mirabile fuit: puero dormienti, cui Servio Tullio fuit nomen, caput arsisse ferunt multorum in conspectu.

is tempus in regius prodigium video evenio mirabilis sum puer dormio qui servius tullius sum nomen caput ardeo fero multus in conspectus


itaque non secundis auribus patrum auditus est consul, cum in aede Bellonae de rebus in Liguribus gestis dissereret.

itaque non secundus auris pater audio sum consul cum in aedes bellona de res in ligur gero dissero


quid? si vini amor in dies fieret acrior, quid?

quis si vinum amor in dies fio acer quis


numquam ab talibus consiliis abhorrebat regis animus. itaque ut plurium adsensu conprobata est sententia, legati ad consulem missi;

numquam ab talis consilium abhorreo rex animus itaque ut multus assensus conprobo sum sententia legatus ad consul mitto


multi comminus congressi, multi fugientes interfecti; nec ferro tantum periere, sed in paludes quidam coniecti profundo limo cum ipsis equis hausti sunt.

multus comminus congredior multus fugio interfacio neque ferrum tantus pereo sed in palus quidam conicio profundo limus cum ipse equus haurio sum


et coronam auream quinquaginta pondo, quam in Capitolio ponerent donum Iovi optimo maximo, attulisse et scuta equestria trecenta; ea, cui iussissent, tradituros. donum ut in Capitolio ponere et sacrificare liceret, petebant.

et corona aureus quinquaginta pondo quam in capitolium pono donum iuppiter bonus maximus affero et scutum equester trecenti is qui jubeo trado donum ut in capitolium pono et sacrificaris licet peto


relicta provincia Hispania exercituque,


tris ferme horas pugnatum est, et ubique atrociter; circa consulem tamen acrior infestiorque pugna est.

tres ferme hora pugno sum et ubique atrociter circa consul tamen acer infestus pugno sum


iuvenes etiam quidam Romani ludicro circensi ad usum belli verso partem humillimam muri ceperunt.

juvenis etiam quidam romanus ludicer circensis ad usus bellum verso pars humilis murus capio


nihil minus populare quam regnum est. simul multitudo illa non secum certari viderint et ex advocatis iudices facti erunt et accusatores de plebe, patricium reum intuebuntur et regni crimen in medio, nulli magis quam libertati favebunt suae.”

nihil paruus popularis quam regnum sum simul multitudo ille non sui certaris video et ex advoco iudex facio sum et accusator de plebs patricius reus intueor et regnum crimen in medium nullus magis quam libertas faveo suus


inde fama Romam perlata est Postumium exercitumque occisum. qui, ubi prima lux metum insidiarum effuse sequentibus sustulit, cum perequitasset aciem promissa repetens, tantum iniecit ardoris, ut non ultra sustinuerint impetum Aequi. caedis inde fugientium,

inde fama roma perfero sum postumius exerceo occido qui ubi primus lux metus insidiaris effuse sequor tollo cum perequito acies promitto repeto tantus injacio ardor ut non ultra sustineo impetus aequum caedes inde fugio


post Hasdrubalis vero exercitum cum duce, in quibus spes omnis reposita victoriae fuerat, deletum cedendoque in angulum Bruttium cetera Italia concessum, cui non videatur mirabile nullum motum in castris factum?

post hasdrubal verus exercitus cum dux in qui spes omnis repono victoria sum deleo cedo in angulis bruttius ceterus italia concedo qui non video mirabilis nullus motus in castrum facio


nec ulla re alia tutius stabiliusque regnum meum futurum spero;

neque ullus res alius tueor stabilis regnum meus sum spero


concursus ad curiam populi factug factus coegit Loesium senatum vocare; et primoribus, qui iam diu publicis consiliis aberant, propalam minabantur, nisi venirent in senatum, circa domos eorum ituros se et in publicum omnis vi extracturos esse. is timor frequentem senatum magistratui praebuit.

concursus ad curia populus factug facio cogo loesium senatus vocaris et primoris qui iam diu publicus consilium absum propalam mino nisi venio in senatus circa domus is eo sui et in publicus omnis vis extraho sum is timor frequens senatus magistratus praebeo


itaque priusquam appropinquaret classis, Myonnesum perfugerunt, unde se e portu ratus abstracturum naves,

itaque priusquam appropinquo classis myonnesum perfugio unde sui e portus reor abstraho navo


concilium quidem universae gentis post dimissos fRomanos Romanos non habuerunt, per apocletos autem — ita vocant sanctius consilium; ex delectis constat viris — id agitabant, quonam modo in Graecia res novarentur.

concilium quidem universus gens post dimitto fromanos romanus non habeo per apocletos autem ita voco sancio consilium ex deligo consto vis is agito quonam modo in graecia res novarentur


inquit; “num castra vallata non habetis?” ad hoc cum subclamatum esset, duplici quidem vallo et fossa, et tamen in ingenti metu esse, “habetis igitur” inquit “adfatim lignorum: redite et vellite vallum.” redeunt in castra terroremque ibi vellentes vallum

inquam num castrum vallo non habeo ad hic cum subclamatum sum duplex quidem vallo et fossa et tamen in ingens metus sum habeo igitur inquam affatim lignum redeo et vello valles redeo in castrum terror ibi vello valles


infert pavidos fuga in mediam caedem; obtruncantur in ripis; alios in aquam conpulsos gurgites ferunt; etiam peritos nandi lassitudo et vulnera et pavor degravant; pauci ex multis tranant. alterum agmen fertur per castra in urbem.

infero pavidus fuga in medius caedes obtrunco in ripa alius in aqua conpello gurges fero etiam pereo no lassitudo et vulnero et pavor degravo paucus ex multus trano alter agmen fero per castrum in urbs


dum haec geruntur in Samnio, iam omnes Etruriae populi praeter Arretinos ad arma ierant, ab oppugnando Sutrio, quae urbs socia Romanis velut claustra Etruriae erat, ingens orsi bellum.

dum hic gero in samnium iam omnis etruria populus praeter aretinus ad arma eo ab oppugno sutrium qui urbs socio romanus velut claustra etruria sum ingens ordior bellum


quare diebus aliquot frustra ibi absumptis Hannibal, cum eorum nemo, qui ad lacum Averni se adissent,

quare dies aliquot frustra ibi absumo hannibal cum is nemo qui ad lacus avernus sui adeo


cum omnia obtinentibus aquis nihil, ubi in sicco fessa sternerent corpora,

cum omnis obtineo aqua nihil ubi in sicco fessus sterno corpus


octoginta inde primae classis centuriae ; ibi si variaret, quod raro incidebat, ut secundae classis vocarentur; nec fere umquam infra ita descenderunt, ut ad infimos pervenirent.

octoginta inde primus classis centuria ibi si vario qui rarus incido ut secundus classis voco neque fere umquam infra ita descendo ut ad infimos pervenio


me quidem cum ingenita caritas liberum tum specimen istud virtutis deceptum vana imagine decoris in te movet;

ego quidem cum ingenitus careo liber tum specimen iste virtus decipio vanus imago decor in tu moveo


inde, cum audisset appropinquare iam Romanam classem, rex, quia non interfuturus navali certamini erat, Magnesiam, quae ad Sipylum est, concessit ad terrestris copias comparandas;

inde cum audio appropinquo iam romanus classis rex quia non intersum naval certamen sum magnesia qui ad sipylus sum concedo ad terrestris copia comparo


inde cibo corpora firmare iussi, ut, si longior pugna esset, viribus sufficerent. ubi omnia dicta factaque sunt, quibus excita. rentur animi militum, in aciem procedunt.

inde cibus corpus firmaris iubeo ut si longus pugno sum vis sufficio ubi omnis dictum facio sum qui excio reor animus miles in acies procedo


his itaque in maius etiam acceptis, ut inter strepitum tot bellorum conticiscerent actiones tribuniciae, dilectus haberi, bellum armaque vi summa apparari iubent, si quo intentius possit, quam T. Quinctio consule apparatum sit.

hic itaque in magnus etiam accipio ut inter strepitus tot bellum conticiscerent actio tribunicius delectus habeo bellum armo vis summus appararis iubeo si quo intendo possum quam t quintius consul appario sum


itaque ex matutina statione ad meridiem decedi et in postmeridianam succedero alios iussit; ita numquam fatigatos recens hostis adgredi poterat.

itaque ex matutinus statio ad meridio decedo et in pomeridianus succedero alius iubeo ita numquam fatigo recens hostis aggredior possum


quae moris Graecorum non sint.” ad ea consul “nec hercule” inquit “magnopere nunc curo, quid Aetoli satis ex more Graecorum factum esse censeant, dum ego more Romano imperium inhibeam in deditos modo decreto suo, ante armis victos;

qui mos graecum non sum ad is consul neque herculis inquam magnopere nunc curo quis aetolus satis ex mos graecum facio sum censeo dum ego mos romanus imperium inhibeo in dedo modo decretum suus ante arma vinco


maximum Romae praemium seditionum esse; ideo singulis universisque semper honori fuisse.

magnus roma praemium seditio sum ideo singuli universus semper honor sum


postquam parum proficiebant preces, iuratus se eum sua manu interempturum nec pro filio sed pro hoste habiturum minis pervicit,

postquam parum proficio prex juro sui is suus manus interimo neque pro filius sed pro hostis habeo minae pervinco


omnium primum eam rem idibus Martiis,


consulum eius anni sicut alterius clarus consulatus insigni victoria, ita alterius obscura fama, quia materiam res gerendi non habuit.

consul is annus sicut alter clarus consulatus insignio victoria ita alter obscurus fama quia materia res gero non habeo


sicut Veios, vincam.” denudatum deinde eum manibus post tergum inligatis reducendum Falerios pueris tradidit virgasque eis, quibus proditorem agerent in urbem verberantes, dedit. Ad ad quod spectaculum concursu populi primum facto,

sicut veii vinco denudo deinde is manus post tergum inligo reduco falerii puer trado virgasque is qui proditor ago in urbs verbero do ad ad qui spectaculum concursus populus primus facio


ipse e dextro cornu — ibi namque praeerat — nuntium ad Silanun Silanum et Marcium mittit, ut cornu extenderent in sinistram partem, quem ad modum se tendentem ad dextram vidissent,

ipse e dexter cornu ibi namque praesum nuntius ad silanun silanus et marcius mitto ut cornu extendo in sinistra pars qui ad modus sui tendo ad dexter video


collectis reliquiis naufragii, cum res non in eo essent, at ut Cyprum temptaret, minus opulento agmine, quam profectus erat, Seleuciam rediit. ibi subduci navibus iussis — iam enim et hiems instabat — ipse in hiberna Antiochiam concessit. in hoc statu regum erant res.

colligo reliquiae naufragium cum res non in is sum at ut cyprus tento paruus opulentus agmen quam proficiscor sum seleucia redeo ibi subduco navis iussum iam enim et hiems insto ipse in hibernus antiochea concedo in hic status rex sum res


Hippocrates atque Epicydes, postquam capi muros refringique portas videre, in arcem sese cumr cum paucis recepere; inde clam nocte Herbesum perfugiunt.

hippocrates atque epicydes postquam capio murus refringo porta video in arx sui cumr cum paucus recipio inde clam nox herbesum perfugio


itaque Philippus, neque terrestri neque navali certamini satis fore parem se fidens, subductis navibus atque incensis terra Macedoniam petiit magna ex parte inermi exercitu spoliatoque. Romana classis cum M. Valerio Orici hibernavit.

itaque philippus neque terrestris neque naval certamen satis sum par sui fido subduco navis atque incendo terra macedonia peto magnus ex pars inermis exercitus spolio romanus classis cum m valerius oricos hiberno


traducta classe ad urbem ignaris omnibus egressi milites nautaeque sunt ad commeatus et vinum maxime dividendum in naves,

traduco classis ad urbs ignaris omnis egredior miles nauta sum ad commeatus et vinum magnus divido in navo


nam et ne stirpem domi relinquerent, liberos suos quibuslibet Romanis in eam condicionem, ut manu mitterentur, mancipio dabant, libertinique cives essent; et quibus stirps deesset, quam relinquerent, ut cives Romani fiebant.

nam et ne stirps domus relinquo liber suus qui romanus in is condicio ut manus mitto mancipium do libertinus civis sum et qui stirps desum quam relinquo ut civis romanus fio


naves quoque idem consul, quae priore anno paratae erant, ornare iussus ac ducere secum; nec cum Aetolis solum bellun bellum gerere, sed etiam in Cephallaniam insulam tyaicere. traicere.

navo quoque idem consul qui prior annus paro sum ornaris iubeo atque duco sui neque cum aetolus solus bellun bellum gero sed etiam in cephallaniam insula tyaicere traicio


hic dies et Romanis refecit animos et Persea perculit, ut dies paucos ad Mopselum moratus sepulturae maxume militum amissorum cura, praesidio satis valido ad Gonnum relicto, in Macedoniam reciperet copias.

hic dies et romanus reficio animus et perseus percello ut dies paucus ad mopselis moror sepultura magnus miles amissor cura praesidium satis validus ad gonni relinquo in macedonia recipio copia


una, et ea ipsa tardior quam tempus postulabat, subsidii spes erat, si consules maturassent in provinciam ire. id ut facerent, pro se quisque patrum vociferari.

unus et is ipse tardus quam tempus postulo subsidium spes sum si consul maturo in provincia eo is ut facio pro sui quisque pater vociferaris


ego magnopere suadeo moneoque, eodem animo, quo, si stantibus vobis in acie armatis repente deligendi duo imperatores essent, quorum ductu atque auspicio dimicaretis,

ego magnopere suadeo moneo idem animus quo si sto tu in acies armo repens deligo duo imperator sum qui ductus atque auspicium dimico


mandatum eidem, ut, si per commodum rei publicae facere posset, ut ad comitia Romam veniret;

mando idem ut si per commodus res publicus facio possum ut ad comitium roma venio


multae classes Romanae e Sicilia atque ipso illo portu profectae erant; ceterum non eo bello solum — nec id mirum, praedatum enim tantummodo pleraeque classes ierant — , sed ne priore quidem ulla profectio tanti spectaculi fuit;

multus classis romanus e sicilia atque ipse ille portus proficio sum ceterum non is bellum solus neque is mirus praedor enim tantummodo plerus classis eo sed ne prior quidem ullus profectio tantus spectaculum sum


equidem pro paterno nostro hospitio faveo orationi tuae et opto, ut aliquid mihi materiae praebeas agendae tuae apud senatum causae.”

equidem pro paternus noster hospitium faveo oratio tuus et opto ut aliquis ego materia praebeo ago tuus apud senatus causa


caedes inde magis quam pugna fuit. duodecim milia hostium caesa Sardorum simul Poenorumque, ferme tria milia et septingenti capti et signa militaria septem et viginti.

caedes inde magis quam pugno sum duodecim mille hostis caedo sardus simul poenus ferme tres mille et septingenti capio et signum militaris septem et viginti


Philippum, quantum ab adsiduis laboribus itinerum pugnarumque laxaverat animum, tanto magis intentum in universum eventum belli curae angunt, non hostis modo timentem, qui terra marique urgebant,

philippus quantus ab assiduus labor iter pugna laxo animus tantus magis intentus in universus evenio bellum cura ango non hostis modo timeo qui terra mare urgeo


quae ibi legiones essent — erant autem Cannensis maxime exercitus — , eas Appius Claudius Pulcher praetor in Siciliam traiceret, quaeque in Sicilia essent, Romam deportarentur.

qui ibi legio sum sum autem cannensis magnus exercitus is appius claudus pulcher praetor in sicilia traicio quisque in sicilia sum roma deporto


accedebant blanditiae virorum factum purgantium cupiditate atque amore, quae maxime ad muliebre ingenium efficaces preces sunt.

accedo blanditia vir facio purgo cupiditas atque amor qui magnus ad muliebris ingenium efficax prex sum


velut avium examina ad crepiturn crepitum primum missilium avolavere.

velut avis examino ad crepiturn crepo primus missile avolavere


cum in contionem consules processissent et res a perpetuis orationibus in altercationem vertisset, interroganti tribuno, cur plebeium consulem fieri non oporteret,

cum in contio consul procedo et res ab perpetuus oratio in altercatio verto interrogo tribunus cur plebeius consul fio non oportet


dum haec geruntur, legati Romani, C. Popilius et C. Decimius et C. Hostilius, a Chalcide profecti tribus quinqueremibus Delum cum venissent, lembos ibi Macedonum quadraginta et quinque regis Eumenis quinqueremis invenerunt.

dum hic gero legatus romanus que popilius et que decimus et que hostilis ab chalcis proficiscor tres quinqueremis delis cum venio lembus ibi macedones quadraginta et quinque rex eumenes quinqueremis invenio


eadem et Sardorum legati nuntiabant orantes, ut urbibus saltem — iam enim agros deploratos esse — opem senatus ferret. haec legatio totumque, quod ad Sardiniam pertinebat, ad novos magistratus reiectum est.

idem et sardus legatus nuntio oro ut urbs saltem iam enim ager deploro sum ops senatus fero hic legatio totus qui ad sardinia pertineo ad novi magistratus rejectus sum


alibi praedo, alibi praedae vindex cadit. prout locus iniquus aequusve his aut illis, prout animus pugnantium est, prout numerus — alii enim pluribus, quam ipsi erant, alii paucioribus occurrerant — , varia fortuna pugnae est;

alibi praedo alibi praeda vindex cado prout locus iniquus aequusve hic aut ille prout animus pugno sum prout numerus alius enim multus quam ipse sum alius paucus occurro vario fortuna pugna sum


nuntius adfertur in Hispania rem male gestam omnesque ferme eius provinciae populos ad Romanos defecisse.

nuntius affero in hispania res malus gero omnes ferme is provincia populus ad romanus deficio


nec per dictatorem plebeium nec per consulem comitia consularia haberi volebant et alter consul Fabius bello retinebatur, res ad interregnum rediit. interreges deinceps Q. Servilius Ahala,

neque per dictator plebeius neque per consul comitium consularis habeo volo et alter consul fabius bellum retineo res ad interregnum redeo interrego deinceps q servilis ahala


ne moratus quidem in castris Appius, ut suos dissipatos fuga colligeret, quae res palatis per agros saluti fuisset, ad Lychnidum protinus reliquias cladis reduxit.

ne moror quidem in castrum appius ut suus dissipatos fuga colligo qui res palo per ager salus sum ad lychnidus protinus reliquiae clades reduco


in Veliternos, veteres cives Romanos, quod totiens rebellassent, graviter saevitum; et muri deiecti et senatus inde abductus iussique trans Tiberim habitare,

in veliterni vetus civis romanus qui totiens rebello gravis saevio et murus deicio et senatus inde abduco jubeo trans tiberis habito


ad deditionem inclinarunt. sed praesidium erat Macedonum, quos non minus quam Romanos metuebant, et Philocles regius praefectus a Chalcide nuntios mittebat se in tempore adfuturum, si sustinerent obsidionem.

ad deditio inclino sed praesidium sum macedones qui non paruus quam romanus metuo et philocles regius praefectus ab chalcis nuntius mitto sui in tempus adsum si sustineo obsidio


res bello bene gestae, ut Samnites quoque amicitiam peterent, effecerunt. legatis eorum comiter ab senatu responsum, foedere in societatem accepti.

res bellum bene gero ut samnites quoque amicitia peto efficio legatus is comis ab senatus responsum foedus in societas accipio


Hippocrate vero interemptoEpicyde intercluso ab Syracusis et praefectis eius occisis, Carthaginiensibus omni possessione Siclliae Siciliae terra marique pulsis — quam superesse causam Romanis, cur non perinde ac si Hiero ipse viveret, unicus Romanae amicitiae cultor, incolumis Syracusas esse velint?

hippocrates verus interemptoepicyde intercludo ab syracusae et praefectus is occido carthaginiensis omnis possessio siclliae sicilia terra mare pello quam supersum causa romanus cur non perinde atque si hiero ipse vivo unicus romanus amicitia cultor incolumis syracusae sum volo


haec ferme Romulo regnante domi militiaeque gesta, quorum nihil absonum fidei divinae originis divinitatisque post mortem creditae fuit, non animus in regno avito recuperando, non condendae urbis consilium, non bello ac pace firmandae.

hic ferme romulus regno domus militia gero qui nihil absonus fides divina origo divinitatisque post mors credo sum non animus in regnum avitus recipero non condo urbs consilium non bellum atque pax firmo


ut, si quis, cum solvere posset populus, pecliniam pecuniam habere quam agrum mallet,

ut si quis cum solvo possum populus pecliniam pecunia habeo quam ager malo


iterum deinde iidem missi non recipiuntur in castra. sacerdotes quoque suis insignibus velatos isse supplices ad castra hostium traditum est; nihilo magis quam legatos flexisse animum.

iterum deinde eo mitto non recipio in castrum sacerdos quoque suus insignis velo eo supplex ad castrum hostis trado sum nihilum magis quam legatus flecto animus


tantus omnibus ardor erat in Africam traiciendi, ut non ad bellum duci viderentur, sed ad certa victoriae praemia. praecipue qui superabant ex Cannensi exercitu milites illo, non alio duce credebant navata rei publicae opera finire se militiam ignominiosam posse.

tantus omnis ardor sum in africa traicio ut non ad bellum duco video sed ad certus victoria praemium praecipuus qui supero ex cannensis exercitus miles ille non alius dux credo navata res publicus opus finio sui militia ignominiosus possum


quis enim ea tuebitur? inbellis videlicet atque inermis multitudo. tam hercule, quam a Gallorum impetu defendit.

quis enim is tueor imbellis videlicet atque inermis multitudo tam herculis quam ab gallus impetus defendo


tur tum consul misso senatu in contionem prodit. ibi curae esse patribus ostendit, ut consulatur plebi; ceterum deliberationi de maxima quidem illa, sed tamen parte civitatis metum pro universa re publica intervenisse. nec posse,

tur tum consul mitto senatus in contio prodeo ibi cura sum pater ostendo ut consulo plebs ceterum deliberatio de maximus quidem ille sed tamen pars civitas metus pro universus res publicus intervenio neque possum


sed nec in Samnium nuntium perferri omnibus infestis tuto posse nec vivere Marcium consulem satis fidebant; alter consul Fabius infestus privatim Papirio erat.

sed neque in samnium nuntius perfero omnis infestus tueor possum neque vivo marcius consul satis fido alter consul fabius infestus privatim papirius sum


consulum Aemilio Macedonia, Licinio Italia evenit. praetores Cn. Baebius urbanam, L. Anicius peregrinam et si quo senatus censuisset, Cn. Octavius classem, P. Fonteius Hispaniam, M. Aebutius Siciliam, C. Papirius Sardiniam est sortitus.

consul aemilius macedonius licinius italia evenio praetor cn baebius urbanus l anicius peregrinus et si quo senatus censeo cn octavus classis p fonteius hispania m aebutius sicilia que papirius sardinia sum sortior


consules in provincias profecti sunt. Marcellum Boiorum ingressum finis fatigato per diem totum milite via facienda castra in tumulo quodam ponentem Corolamus quidam, regulus Boiorum, cum magna manu adortus ad tria milia hominum occidit;

consul in provincia proficiscor sum marcellus boii ingredior finis fatigo per dies totus miles via facio castrum in tumulus quidam pono corolamus quidam regulus boii cum magnus manus adorior ad tres mille homo occido


inde agitari de Oreo oppugnando coeptum. valida ea civitas et moenibus et, quia ante fuerat temptata, firmo erat praesidio. coniunxerant se iis post expugnationem Andri cum praefecto Agesimbroto viginti Rhodiae naves, tectae omnes.

inde agitaris de oreus oppugno coepio validus is civitas et moenia et quia ante sum tento firmus sum praesidium conjungo sui is post expugnatio andros cum praeficio agesimbroto viginti rhodius navo tego omnis


nam biennio ante adeo et duces Romanos et auilites spreverant, ut vix cum eadem gente bellum esse crederent, cuius terribilem famam a patribus accepissent;

nam biennium ante adeo et dux romanus et auilites sperno ut vix cum idem gens bellum sum credo qui terribilis fama ab pater accipio


ad tria milia militum ibi Hannibalis, quae praesidii causa relicta erant, oppressa. praeda — et aliquantum eius fuit militi concessa. tritici quoque ducenta quadraginta milia modium et centum decem milia hordei inventa.

ad tres mille miles ibi hannibal qui praesidium causa relinquo sum opprimo praeda et aliquantus is sum miles concedo triticum quoque ducenti quadraginta mille modius et centum decem mille hordeum invenio


ceterum postquam ibi neque stationes pro portis nec quemquam in vallo nec fremitum consuetum castrorum animadverterunt, insolito silentio moti metu insidiarum subsistunt.

ceterum postquam ibi neque statio pro porta neque quisquam in vallo neque fremo consuesco castrum animadverto insolitus silentium moveo metus insidiaris subsisto


victoriae praemium quod petebatur, ut plebeius crearetur, nullum fuit; omnes patricii creati sunt, M. Fabius Vibulanus, M. Folius, L. Sergius Fidenas.

victoria praemium qui peto ut plebeius creo nullus sum omnis patricius creo sum m fabius vibulanus m folius l sergius fidena


— ceterorum miserabilior oratio fuit commemorantium, ex quantis opibus quo reccidissent Carthaginiensium res: nihil iis, qui modo orbem prope terrarum obtinuerint armis, superesse praeter Carthaginis moenia;

ceterus miserabilis oratio sum commemoro ex quantus ops quo recido carthaginiensis res nihil is qui modo orbis prope terra obtineo arma supersum praeter carthago moenia


sicut ante ad Trebiam Trasumennumque lacum benigne adlocutus sine pretio dimisisset, Romanos quoque vocatos, quod numquam alias antea, satis miti sermone adloquitur:

sicut ante ad trebia trasumennumque lacus benignus alloquor sine pretium dimitto romanus quoque voco qui numquam alius antea satis mitis sermo alloquor


accessisse ad vires eam, quae longo tempore multis magnisque meritis pareretur, auctoritatem.

accedo ad vireo is qui longus tempus multus magnus meritum pareo auctoritas


i, lictor, deme vincla Romanis; moratus sit nemo, quo minus, ubi visum fuerit, abeant.” et illi quidem, forsitan et publica, sua certe liberata fide ab Caudio in castra Romana inviolati redierunt.

eo lictor demo vinclum romanus moror sum nemo quo paruus ubi video sum abeo et ille quidem forsitan et publicus suus certus libero fides ab caudium in castrum romanus inviolo redeo


Macedonia maxime curam praebebat. in classem mille socii navales cives Romani libertini ordinis, ex Italia quingenti scribi iussi; totidem ut ex Sicilia scriberentur; et cui ea provincia evenisset, mandatum, ut eos in Macedoniam, ubicumque classis esset, deportandos curaret.

macedonius magnus cura praebeo in classis mille socius naval civis romanus libertinus ordo ex italia quingenti scribo iubeo totidem ut ex sicilia scribo et qui is provincia evenio mando ut is in macedonia ubicumque classis sum deporto curo


erant, qui per speciem honorandae parentis meritam mercedem populo solutam interpretarentur, quod eum die dicta ab aedilibus crimine stupratae matris familiae absolvisset.

sum qui per species honoro parens mereo merces populus solvo interpretor qui is dies dictum ab aedilis crimen stupro mater familia absolvo


advenit Livius peditum omnibus copies copiis non itineris modo, sed ad conserendum extemplo proelium instructis armatisque.

advenio livius pedes omnis copies copia non iter modo sed ad consero extemplo proelium instruo armo


Samnites ex parte altera cum omnem curam belli remisissent, quia aut pacem vere cupiebant aut expediebat simulare, ut Tarentinos sibi conciliarent, cum instructos repente ad pugnam Romanos conspexissent, vociferari se in auctoritate Tarentinorum manere

samnites ex pars alter cum omnis cura bellum remitto quia aut pax verus cupio aut expedio simularis ut tarentini sui concilio cum instruo repens ad pugna romanus conspicio vociferaris sui in auctoritas tarentinus maneo


rex effuso cursu Tempe petit. ibi ad Gonnos diem unum substitit ad excipiendos, si qui proelio superessent. Romani victores in castra hostium spe praedae irrumpunt; ea magna iam ex part direpta ab Aetolis inveniunt.

rex effundo cursus tempe peto ibi ad gonni dies unus substo ad excipio si qui proelium supersum romanus victor in castrum hostis spes praeda irrumpunt is magnus iam ex part direptor ab aetolus invenio


consultatum de Thessalorum gente est, quorum omnibus, qui aderant, voluntas temptanda videbatur.

consulto de thessalus gens sum qui omnis qui adsum voluntas tento video


citari iubent in curiam patres haud ignari, quanta invidiae inmineret tempestas: omnes vastati agri periculorumque inminentium causas in se congesturos, temptationemque ear eam fore abolendi sibi magistratus, ni consensu resisterent imperioque inhibendo acriter in paucos praeferocis animi conatus aliorum conprimerent.

citaris iubeo in curia pater haud ignaris quantus invidia inmineret tempestas omnis vastas ager periculum inminentium causa in sui congero temptationemque ear is sum aboleo sui magistratus ni consensus resisto imperium inhibeo acer in paucus praeferox animus conor alius conprimerent


nihil enim satis paratum ad bellum in praesentia habebant Romani, non exercitum, non ducem, cum Perseus, ni spes vana pacis occaecasset consilia, omnia praeparata atque instructa haberet, et suo maxime tempore atque alieno hostibus incipere bellum posset.

nihil enim satis paro ad bellum in praesens habeo romanus non exercitus non dux cum perseus ni spes vanus pax occaeco consilium omnis praeparo atque instruo habeo et suus magnus tempus atque alienus hostis incipio bellum possum


censores fideli concordia senatum legerunt. princeps lectus est ipse censor M. Aemilius Lepidus pontifex maximus:

censor fidelis concordia senatus lego princeps lego sum ipse censor m aemilius lepidus pontifex magnus


erant ultra proxuma castra sex milium mtervallo interuallo distantes aliae copiae Poenorum. valles cava intererat, condensa arboribus. in huius silvae medio ferme spatio cohors Romana arte Punica abditur et equites.

sum ultra proximus castrum sex mille mtervallo interuallum disto alius copia poenus vallo cavo intersum condenso arbor in hic silva medium ferme spatium cohors romanus ars punicus abditur et eques


moram pugnandi nullam fecit, ut ipso certamine averteret ab conspectu transeuntium per colles equitum. neque ante circumductos sensere, quam tumultum equestris pugnae ab tergo accepere.

mora pugno nullus facio ut ipse certamen averto ab conspectus transeo per collis eques neque ante circumduco sentio quam tumultus equester pugna ab tergum accipio


Concursus concursus inde ad consulem factus omnium ferme iuniorum, et pro se quisque nomina dabant; tanta cupido erat sub eo duce stipendia faciendi.

concursus concursus inde ad consul facio omnis ferme iuniorum et pro sui quisque nomen do tantus cupido sum sub is dux stipendium facio


qui modo Saguntum oppugnari indignando non homines tantum sed foedera et deos ciebamus, scandentem moenia Romanae coloniae Hannibalemn Hannibalem quieti spectamus.

qui modo saguntus oppugnaris indignor non homo tantus sed foedero et deus cieo scando moenia romanus colonia hannibalemn hannibal quiesco specto


qui non contentus iis, quas adduxerat, copiis auxilia ab sociis conrogando ad octo milia hominum ex vario genere armavit peragrataque omni ea regione ad Lychnidum Dassaretiorum consedit.

qui non contineo is qui adduco copia auxilium ab socius conrogo ad octo mille homo ex vario genus armo peragro omnis is regio ad lychnidus dassaretiorum consido


summa concordia fuit. paucis post diebus consul contionem apud milites habuit.

summus concordia sum paucus post dies consul contio apud miles habeo


postremo, cum Boeotos ad societatem vestram hortaretur, in ipsa contione intermortuus baud haud multo post exspiravit.

postremo cum boeoti ad societas vester horto in ipse contio intermorior baud haud multus post exspiro


iam plebs, praeterquam quod consulum nomen haud secus quam regum perosa erat, ne tribunicium quidem auxilium cedentibus in vicem appellationi decemviris quaerebat.

iam plebs praeterquam qui consul nomen haud secus quam rex perosus sum ne tribunicius quidem auxilium cedo in vicis appellatio decemviri quaero


Papirius C. Iunium Bubulcum magistrum equitum dixit; atque ei legem curiatam de imperio ferenti triste omen diem diffidit, quod Faucia curia fuit principium, duabus insignis cladibus, captae urbis et Caudinae pacis, quod utroque anno eiusdem curiae fuerat principium.

papirius que junius bubulcus magister eques dico atque is lex curiatus de imperium fero tristis omen dies diffido qui faucius curia sum principium duo insignis clades capio urbs et caudinus pax qui uterque annus idem curia sum principium


A. et L. Hostiliorum Catonum, et C. Furii Aculeonis quaestoris et, ut omnia contacta societate peculatus viderentur, scribae quoque duo et accensus. L. Hostilius et scribae et accensus, priusquam de Scipione iudicium fieret, absoluti sunt, Scipio et A. Hostilius legatus et C. Furius damnati:

ab et l hostilius cato et que furius aculeo quaestor et ut omnis contingo societas peculor video scriba quoque duo et accendo l hostilis et scriba et accendo priusquam de scipio iudicium fio absolvo sum scipio et ab hostilis legatus et que furius damno


his anxii curis homines digredientes in provincias consules prosecuti sunt. memoriae proditum est plenum adhuc irae in civis M. Livium ad bellum proficiscentem monenti Q. Fabio, ne, priusquam genus hostium cognosset, temere manum consereret, respondisse, ubi primum hostium agmen conspexisset, pugnaturum.

hic anxius cura homo digredior in provincia consul prosequor sum memoria prodeo sum plenus adhuc ira in civis m livius ad bellum proficisco moneo q fabius ne priusquam genus hostis cognosco temere manus consero respondeo ubi primus hostis agmen conspicio pugno


ira et rabies Latinorum, quia nec Romanos bello laedere nec Volscos in armis retinere potuerant, eo erupit, ut Satricum urbem, quae receptaculum primum eis adversae pugnae fuerat, igni concremarent; nec aliud tectum eius superfuit urbis, cum faces pariter sacris profanisque inicerent, quam matris Matutae templum; inde eos

ira et rabio latinum quia neque romanus bellum laedo neque volsci in arma retineo possum is erumpo ut satrix urbs qui receptaculis primus is adverro pugna sum ignis concremo neque alius tectum is supersum urbs cum fax pariter sacrum profanus inicio quam mater matuta templum inde is


texerunt dolorem, quem et nequiquam et non sine periculo ostendissent.

tego dolor qui et nequiquam et non sine periculum ostendo


P. Sempronius Blaesus tribunus plebis non negandum Scipioni, sed differendum honorem triumphi censebat: bella Ligurum Gallicis semper iuncta fuisse; eas inter se gentes mutua ex propinquo ferre auxilia.

p sempronius blaesus tribunus plebs non nego scipio sed differo honor triumphus censeo bellum ligur gallicus semper iungo sum is inter sui gens mutuus ex propinquo fero auxilium


hic speciosus ultimus dies P. Scipioni illuxit. post quem cum invidiam et certamina cum tribunis prospiceret, die longiore prodicta in Literninum concessit certo consilio, ne ad causam dicendam adesset.

hic speciosus ulter dies p scipio illucesco post qui cum invidia et certamen cum tribunus prospicio dies longus prodico in literninus concedo certus consilium ne ad causa dico adsum


et illo quidem die sic sine responso dimissi. consulem nocte, quae insecuta est, anceps cura agitare; nolle deserere socios,

et ille quidem dies sic sine respondeo dimitto consul nox qui insequor sum anceps cura agito nolo desero socius


Appius nunc vocari Icilium, nunc retractantem arripi, postremo, cum locus adeundi apparitoribus non daretur, ipse cum agmine patriciorum iuvenum per turbam vadens in vincula duci iubet.

appius nunc vocaris icilius nunc retracto arripio postremo cum locus adeo apparitor non do ipse cum agmen patricius juvenis per turba vado in vinculum duco iubeo


tamen, cum praeterveherer navibus Galliae oram, ad famam huius hostis in terram egressus praemisso equitatu ad Rhodanum movi castra.

tamen cum praeterveherer navis gallia ora ad fama hic hostis in terra egredior praemitto equitatus ad rhodanus moveo castrum


victores confestim secuti circumsidunt urbem, haud dubie postero die aut metu dedituris se hostibus aut vi expugnaturi.

victor confestim sequor circumsido urbs haud dubius posterus dies aut metus dedo sui hostis aut vis expugno


itaque L. Furius, magnis itineribus ab Arimino adversus Gallos Cremonam etiam tum obsidentes profectus, castra mille quingentorum passuum intervallo ab hoste posuit.

itaque l furius magnus iter ab ariminum adverro galli cremona etiam tum obsido proficiscor castrum mille quingentor passus intervallum ab hostis pono


multi venisse tempus premendae plebis putabant recuperandique iura, quae extorta secessione ac vi patribus essent.

multus venio tempus premo plebs puto recuperandique ius qui extorqueo secessio atque vis pater sum


sed neque Antiochum tuebuntur angustiae, nec Aetolos vertices illi, quos ceperunt. satis undique provisum atque praecautum est, ne quid adversus vos in pugna praeter hostis esset.

sed neque antiochus tueor angustia neque aetoli vertex ille qui capio satis undique provideo atque praecaveo sum ne quis adverro tu in pugno praeter hostis sum


iamque Fabii adeo contempserant hostem, ut sua invicta arma neque loco neque tempore ullo crederent sustineri posse. haec spes provexit, ut ad conspecta procul a Cremera magno campi intervallo pecora, quamquam rara hostium apparebant arma, decurrerent.

iam fabius adeo contemno hostis ut suus invictus arma neque locus neque tempus ullus credo sustineo possum hic spes proveho ut ad conspicio procul ab cremera magnus campus intervallum pecus quamquam rarus hostis appareo arma decurro


id ne pro certo ponerem, vetustior annalium auctor Piso effecit, qui eo anno aediles curules fuisse tradit Cn. Domitium Cn. f. Calvinum et Sp. Carvilium Q. f. Maximum.

is ne pro certus pono vetustus annalis auctor piso efficio qui is annus aedilis curulis sum trado cn domitius cn f calvinus et spurius carvilium q f magnus


procedere etiam in Parthinos — ii quoque obsides dare pepigerant — iussit. ab utraque gente sine tumultu exigit. Penestarum equites Apolloniam, Parthinorum Dyrrachium, — tum Epidamni magis celebre nomen Graecis erat — missi.

procedo etiam in partheni is quoque obses do pepigerant iubeo ab uter gens sine tumultus exigo penestaris eques apollonia partheni dyrrachium tum epidamnus magis celeber nomen graecum sum mitto


saxi materiaeque caedendae, unde quisque vellet, ius factum praedibus acceptis eo anno aedificia perfecturos.

saxum materia caedo unde quisque volo ius facio praedibus accipio is annus aedificium perficio


Charilaus et Nymphius principes civitatis communicato inter se consilio partes ad rem agendam divisere, ut alter ad imperatorem Romanorum transfugeret, alter subsisteret ad praebendam opportunam consilio urbem.

charilaus et nymphius princeps civitas communico inter sui consilium pars ad res ago divido ut alter ad imperator romanus transfugio alter subsisto ad praebeo opportunus consilium urbs


eunt agmine ad urbem et Aventinum insidunt, ut quisque occurrerat, plebem ad repetendam libertatem creandosque tribunos plebis adhortantes. alia vox nulla violenta audita est. senatum Sp. Oppius habet.

eo agmen ad urbs et aventinus insido ut quisque occurro plebs ad repeto libertas creo tribunus plebs adhortor alius vox nullus violentus audio sum senatus spurius oppius habeo


donum praeterea afferre, vasa aurea quingentum pondo. petere regem, ut, quae cum patre suo societas atque amicitia fuisset, ea secum renovaretur, imperaretque sibi populus Romanus, quae bono fidelique socio regi essent imperanda;

donum praeterea affero vasum aureus quingenti pondo peto rex ut qui cum pater suus societas atque amicitia sum is sui renovo impero sui populus romanus qui bonus fidelis socius rex sum impero


parva disceptatio de urbibus tenuit, quae cum sui iuris aliquando fuissent, avelli velut a corpore suo aegre patiebantur; ad unum omnes tamen accipi pacem iusserunt.

parvus disceptatio de urbs teneo qui cum suus ius aliquando sum avello velut ab corpus suus aeger patior ad unus omnis tamen accipio pax jubeo


postquam omnes Agrigentum trepido agmine petentes viderunt, ipsi metu obsidionis passim in civitatis proxumas dilapsi. multa milia hominum caesa, capta sex milia et octo elephanti. haec ultima in Sicilia Marcelli pugna fuit. victor inde Syracusas rediit. iam ferme in exitu annus erat;

postquam omnis agrigentum trepido agmen peto video ipse metus obsidio passim in civitas proximus dilabor multus mille homo caedo capio sex mille et octo elephantus hic ulter in sicilia marcellus pugno sum victor inde syracusae redeo iam ferme in exeo annus sum


Sp. Cassius deinde et Proculus Verginius consules facti. cum Hernicis foedus ictum; agri partes duae ademptae. inde dimidium Latinis, dimidium plebi divisurus consul Cassius erat.

spurius casseius deinde et proculus verginius consul facio cum hernicus foedus ictus ager pars duo adimo inde dimidium latinum dimidium plebs divido consul casseius sum


libertati Graeciae videri graves Macedonum reges; si regnum gensque tollatur, Thracas, Illyrios, Gallos deinde, gentes feras et indomitas,

libertas graecia video gravis macedones rex si regnum gens tollo thraca illyrii galli deinde gens ferus et indomitus


ut, si ex castello ab Eleusine in praedantis suos impetus fieret, repente hostis effusos ex improvise improviso adoriretur. non fefellere insidiae. itaque revocatis, qui discurrerant ad praedandum, militibus instructisque, ad oppugnandum castellum Eleusinem profectus cum multis inde vulneribus recessit Philippoque se venienti ex Achaia coniunxit.

ut si ex castellum ab eleusinus in praedantis suus impetus fio repens hostis effundo ex improvise improvide adorio non fallo insidiae itaque revoco qui discurro ad praedor miles instruo ad oppugno castellum eleusinem proficiscor cum multus inde vulnus recedo philippus sui venio ex achaia conjungo


haec pacta; illa insuper, quam quae pacta erant, facinora Campani ediderunt: nam praefectos socium civisque Romanos alios, partim aliquo militiae munere occupatos partim privatis negotiis inplicitos, plebs repente omnis conprehensos velut custodiae causa balneis includi iussit, ubi fervore atque aestu anima interclusa foedum in modum expirarunt. ea ne fierent neu legatio mitteretur ad Poenum,

hic paciscor ille insuper quam qui paciscor sum facinus campanus edo nam praeficio socius civis romanus alius pars aliquis militia munus occupo pars privo negotium inplicitos plebs repens omnis comprehendo velut custodia causa balnea includo iubeo ubi fervor atque aestus anima intercludo foedus in modus expirarunt is ne fio neu legatio mitto ad poenus


consul cum T. Quinctio ad Achaicum concilium Aegium traiecit. ibi de Eleis et de exulibus Lacedaemoniorum restituendis actum est; neutra perfecta res, quia suae gratiae reservari exulum causam Achaei, Elei per se ipsi quam per Romanos maluerunt Achaico contribui concilio.

consul cum t quintius ad achaicus concilium aegium transiacio ibi de elei et de exulis lacedaemonius restituo ago sum neuter perficio res quia suus gratia reservaris exsul causa achaeus elei per sui ipse quam per romanus malo achaicus contribuo concilio


eos velites ad id ipsum locati verutis coniectis et avertere et insecuti aversos sub caudis, qua maxume molli cute vulnera accipiunt, fodiebant.

is veles ad is ipse loco verutus conicio et averto et insequor averto sub cauda qui magnus mollis cutis vulnero accipio fodio


non tam fidem dictis perfuga fecit, quam perculso metu relinquendi castra causam probabilem praebuit.

non tam fides dictum perfuga facio quam percello metus relinquo castrum causa probabilis praebeo


eadem tempestas et in Capitolio aliquot signa prostravit fulminibusque complura loca deformavit, aedem Iovis Tarracinae, aedem Albam Capuae portamque Romanam;

idem tempestas et in capitolium aliquot signum prosterno fulmen complures locum deformo aedes iuppiter tarracina aedes alba capua porta romanus


cum bellum utrimque summa ope pararent vertique in eo res videretur, utri prius arma inferrent, occupat Tullus in agrum Sabinum transire.

cum bellum utrimque summus ops paro verto in is res video uter prior arma infero occupo tullus in ager sabinus transeo


de bonis regiis, quae reddi ante censuerant, res integra refertur ad patres. ii victi ira vetuere reddi, vetuere in publicum redigi:

de bonus regius qui reddo ante censeo res integer refero ad pater is vinco ira veto reddo veto in publicus redigo


Locrensibus iussu Hannibalis data pax ut liberi suis legibus viverent, urbs pateret Poenis, portus in potestatem Locrensium esset, societas eo iure staret, ut Poeaus Poenus Locrensem Locrensisque Poenum pace ac bello iuvaret.

locrensis iussus hannibal do pax ut liber suus lex vivo urbs pateo poenus portus in potestas locrensis sum societas is ius sto ut poeaus poenus locrensis locrensis poenus pax atque bellum juvo


nihil ea consilia moverunt, quia ignes ad Elpeum ex regiis castris apparebant. tum terra marique — et classis adpulsa ab litore stabat — simul armis, simul operibus machinisque oppugnari coepti.

nihil is consilium moveo quia ignis ad elpeum ex regius castrum appareo tum terra mare et classis adpello ab litus sto simul arma simul opus machina oppugnaris coepio


maiores quoque acceperamus se a Gallis auro redemisse, et patres vestros, asperrimos illos ad condiciones pacis, legatos tamen captivorum redimendorum gratia Tarentum misisse.

magnus quoque accipio sui ab gallus aurum reemo et pater vester asper ille ad condicio pax legatus tamen captivus redimo gratia tarentus mitto


uno deinde intermisso die, cum omnibus copiis equitum levisque armaturae pugnaturus rex esset, nocte caetratos, quos peltastas vocant, loco

unus deinde intermitto dies cum omnis copia eques levis armo pugno rex sum nox caetrati qui peltastas voco locus


ita quattuor exercitus totidem munimenta planitiem in medio, non parvis modo excursionibus ad proelia, sed vel ad explicandas utrimque acies satis patentem, habebant.

ita quattuor exercitus totidem munimentum planitiem in medium non parvus modo excursio ad proelio sed vel ad explico utrimque acies satis pateo habeo


ad ea Geminus paulum ab suis equo provectus: “visne igitur, dum dies ista venit, qua magno conatu exercitus moveatis, interea tu ipse congredi mecum, ut nostro duorum iam hinc eventu cernatur, quantum eques Latinus Romano praestet?”

ad is geminus paulus ab suus equus proveho volo igitur dum dies iste venio qui magnus conatus exercitus moveatis interea tu ipse congredior ego ut noster duo iam hinc evenio cerno quantus eques latinus romanus praesto


fama equestris pugnae vulgata per Graeciam nudavit voluntates hominum. non enim solum qui partis Macedonum erant, sed plerique ingentibus Romanorum obligati beneficiis, quidam vim superbiamque experti Persei, laeti eam famam accepere,

fama equester pugna vulgo per graecia nudo voluntas homo non enim solus qui pars macedones sum sed plerusque ingens romanus obligo beneficium quidam vis superbio experior perseus laetus is fama accipio


postero die cum classis inde retro ad Oceanum, unde venerat, fugisset, ad octingentos homines caesi inter murum litusque et ad duo milia armorum inventa.

posterus dies cum classis inde retro ad oceanus unde venio fugio ad octingenti homo caedo inter murus litus et ad duo mille armus invenio


quattuor milia hominum erant, mIiti mixti ex omni conluvione, exules, obaerati, capitalia ausi plerique, cum in civitatibus suis ac sub legibus vixerant, et postquam eos ex variis causis fortuna similis conglobaverat Agathyrnam, per latrocinia ac rapinam tolerantes vitam.

quattuor mille homo sum miiti misceo ex omnis conluvio exulis obaeratus capitalis audeo plerusque cum in civitas suus atque sub lex vivo et postquam is ex varius causa fortuna similis conglobo agathyrna per latrocinium atque rapina tolero vita


cum a patribus non consulem, sed carnificem ad vexandam et lacerandam plebem creatum esse contenderet, rudis in militari homine lingua non suppetebat libertati animoque.

cum ab pater non consul sed carnifex ad vexo et lacero plebs creo sum contendo rudis in militaris homo lingua non suppeto libertas animo


ceterum primo, quo adminiculo erecta erat, eodem innixa, M. Furio principe, stetit, neque eum abdicare se dictatura nisi anno circumacto passi sunt.

ceterum primus quo adminiculo erigo sum idem innitor m furius princeps sto neque is abdicaris sui dicto nisi annus circumago patior sum


simul et adduxerat secum Praxo a Delphis, cuius domus receptaculum latronum fuerat, et L. Rammium Brundisinum, qui talis indicii delator erat.

simul et adduco sui praxo ab delphi qui domus receptaculis latro sum et l rammium brundisini qui talis indicium delator sum


ut tum res erant, Etrusca civitate victoriam tulit.

ut tum res sum etruscus civitas victoria fero


dum ea in Peloponneso, a quibus devertit oratio, geruntur, reditus in Macedoniam Demetrii legatorumque aliter aliorum adfecerat animos.

dum is in peloponnesus ab qui deverto oratio gero redeo in macedonia demetrius lego aliter alius afficio animus


hic finis belli, cum quadriennium continuum bellatum esset, inter Romanos ac Persea fuit idemque finis incluti per Europae plerumque atque Asiam omnem regni.

hic finis bellum cum quadriennium continuus bello sum inter romanus atque perseus sum idem finis inclutus per europa plerusque atque asia omnis regnum


transtulit coronas aureas quinque et viginti, nec praeterea quicquam auri argentique in eo triumpho latum. captivi multi principes Ligurum ante currum ducti. aeris trecenos militibus divisit.

transfero corona aureus quinque et viginti neque praeterea quisquam aurum argentum in is triumphus latus captivus multus princeps ligur ante currus duco aer treceni miles divido


responderi legatis utriusque partis placuit missuros se in Africam, qui inter populum Carthaginiensem et regem in re praesenti disceptarent.

respondeo legatus uterque pars placeo mitto sui in africa qui inter populus carthaginiensis et rex in res praesens discepto


sub idem deinde tempus consilium et consul et rex habuerunt, unde bellum ordirentur.

sub idem deinde tempus consilium et consul et rex habeo unde bellum ordior


adeoque earn eam rem acceptam gratis animis ferunt, ut Maximi cognomen, quod tot victoriis non pepererat, hac ordinum temperatione pareret. ab eodem institutum dicitur, ut equites idibus Quinctilibus transveherentur.

adeo earn is res accipio gratus animus fero ut magnus cognomen qui tot victoria non pario hic ordo temperatio pareo ab idem institus dico ut eques idus quinctilis transveherentur


quippe illic Macedones Thracesque et Illyrii erant, ferocissimae omnes gentes, hic Syri et Asiatici Graeci sunt, vilissima genera hominum et servituti nata;

quippe illic macedones thracesque et illyrius sum ferox omnis gens hic syrus et asiaticus graecum sum vilis genus homo et servitus nata


tamquam laxaret elatum pedem ab stricto nodo, moratus turbam Dinomenes tantum intervalli fecit, ut, cum in praetereuntem sine armatis regem impetus fieret, confoderetur aliquot prius vulneribus quam succurri posset.

tamquam laxo effero pedis ab stringo nodus moror turba dinomenes tantus intervallum facio ut cum in praetereo sine armo rex impetus fio confodio aliquot prior vulnus quam succurro possum


cum resistendi spes nulla esset inhabilique navium genere et Gallis vix quietem ferentibus in mari, pars eorum, qui propiores continentis litori erant, in Erythraeam enarunt, pars velis datis ad Chium naves eiecere relictisque equis effusa fuga urbem petebant.

cum resisto spes nullus sum inhabilis navis genus et gallus vix quies fero in mare pars is qui propiores contineo litor sum in erythraea eno pars velis do ad chius navo eicio relinquo equus effundo fuga urbs peto


quod ubi senserant hostes, crevit ex metu alieno, ut fit, audacia, et nocte adorti castra, postquam parum vis aperta profecerat, munitiones postero die circumdant. quae priusquam undique vallo obiectae clauderent exitus, quinque equites inter stationes hostium emissi Romam pertulere consulem exercitumque obsideri.

qui ubi sentio hostis cerno ex metus alienus ut fio audacia et nox adorior castrum postquam parum volo apertus proficio munitio posterus dies circumdo qui priusquam undique vallo objacio claudeo exitus quinque eques inter statio hostis emitto roma perfero consul exerceo obsideri


et praetores provincias sortiti sunt P. Cornelius Sulla urbanam et peregrinam, quae duorum ante sors fuerat, Cn. Fulvius Flaccus Apuliam, C. Claudius Nero Suessulam, M. Iunius Silanus Tuscos.

et praetor provincia sortio sum p cornelius sulla urbanus et peregrinus qui duo ante sors sum cn fulvus flaccus appulia que claudus nero suessula m junius silanus tusci


inter haec consul manus ad caelum attollens voce clara, ita ut exaudiretur, templum Iovi Statori vovet, si constitisset a fuga Romana acies redintegratoque proelio cecidisset vicissetque legiones Samnitium.

inter hic consul manus ad caelum attollo vox clarus ita ut exaudio templum iuppiter stator voveo si consto ab fuga romanus acies redintegro proelium cado vinco legio samnites


iam aedilitatem praeturamque fastidiri, nee nec per honorum gradus, documentum sui dantis, nobiles homines tendere ad consulatum, sed transcendendo media summa imis continuare.

iam aedilitas praetorqueo fastidio nee neque per honor gradus documentum suus do nobilis homo tendo ad consulatus sed transcendo medius summus imus continuo


in eos ingentem praedam late depopulato agro agentis Andronicus Macedo, qui in praesidio Ephesi erat, iam moenibus appropinquantis eruptionem fecit, exutosque magna parte praedae ad mare ac naves redegit.

in is ingens praeda latus depopulor ager ago andronicus macedo qui in praesidium ephesus sum iam moenia appropinquo eruptio facio exuo magnus pars praeda ad mare atque navo redigo


impertire, destiterunt incepto rogatio perlata est, ut in Aemilia tribu Formiani et Fundani, in Cornelia Arpinates ferrent; atque in his tribubus tum primuni primum ex Valerio plebiscito censi sunt.

impertio desisto inceptum rogatio perfero sum ut in aemilius tribus formiani et fundanus in cornelius arpinas fero atque in hic tribus tum primuni primus ex valerius plebiscito censeo sum


ut vero refugientes Numidas insequentes aquam ingressi sunt — et erat pectoribus tenus aucta nocturno imbri — , tum utique egressis rigere omnibus corpora, ut vix armorum tenendorum potentia esset, et simul lassitudine et procedente iam die fame etiam deficere.

ut verus refugio numida insequor aqua ingredior sum et sum pector tenus augeo nocturnus imber tum utique egredior rigo omnis corpus ut vix armus teneo potentia sum et simul lassitudo et procedo iam dies fames etiam deficio


omnibus instantibus, qui aderant, dexteras fidemque dedere remittere ac finire odium. deinde collaudantibus cunctis deducti sunt in Capitolium. et cura super tali re principum et facilitas censorum egregie comprobata ab senatu et laudata est.

omnis insto qui adsum dexter fides do remitto atque finio odium deinde collaudo cunctus deduco sum in capitolium et cura super talis res princeps et facilitas censor egregius comprobo ab senatus et laudo sum


inde tanto beneficio et inter mulieres familiaritatem auctam, et puerum, ut in domo a parvo eductum, in caritate atque honore fuisse; fortunam matlis, quod capta patria in hostium manus venerit, ut serva natus crederetur, fecisse.

inde tantus beneficium et inter mulier familiaritas augeo et puer ut in domus ab parvus educo in caritas atque honor sum fortuna matlis qui capio patria in hostis manus venio ut servo nascor credo facio


quod ubi Romam est nuntiatum, extemplo M. Geganius consul cum exercitu profectus tria milia passuum ab hoste locum castris cepit praecipitique iam die curare corpora milites iubet. quarta deinde vigilia signa profert. coeptumque opus adeo adproperatum est, ut sole orto Volsci firmiore se munimento ab Romanis circumvallatos quam ab se urbem viderent;

qui ubi roma sum nuntio extemplo m geganius consul cum exercitus proficiscor tres mille passus ab hostis locus castrum capio praeceps iam dies curo corpus miles iubeo quartus deinde vigil signum profero coepio opus adeo appropero sum ut sol orior volscus firmus sui munimentum ab romanus circumvallatos quam ab sui urbs video


vicit ergo Hannibalem non populus Romanus, totiens caesus fugatusque, sed senatus Carthaginiensis obtrectatione atque invidia.

vinco ergo hannibal non populus romanus totiens caedo fugo sed senatus carthaginiensis obtrectatio atque invidia


omitto ea, quibus gloriari potestis; cuius et ipsius pudere ac paenitere vos oportet, referam. nempe aequis manibus hesterno die diremistis pugnam.

omitto is qui glorior possum qui et ipse pudeo atque paeniteo tu oportet refero nempe aequus manus hesternus dies disredimo pugna


multi nobiles Galli ante currum ducti, inter quos quidam Hamilcarem,

multus nobilis gallus ante currus duco inter qui quidam hamilcaris


ad ea Philippus longe aliam, quam adversus Thessalos Perrhaebosque nuper, ingressus disserendi viam “non cum Maronitis” inquit “mihi aut cum Eumene disceptatio est, sed iam vobiscum, Romani, a quibus nihil aequi me impetrare iam diu animadverto.

ad is philippus longus alius quam adverro thessali perrhaebi nuper ingredior dissero via non cum maronitis inquam ego aut cum eumenes disceptatio sum sed iam tu romanus ab qui nihil aequum ego impetro iam diu animadverto


et Himilco secutus nequiquam Marcellum Syracusas, si qua, priusquam maioribus copiis iungeretur, occasio pugnandi esset, postquam ea nulla contigerat tutumque ad Syracusas et munimento et viribus hostem cernebat,

et himilco sequor nequiquam marcellus syracusae si qui priusquam magnus copia jungo occasio pugno sum postquam is nullus contingo tueor ad syracusae et munimentum et vis hostis cerno


T. Manlium L. f. dixit. is cum sibi magistrum equitum A. Cornelium Cossum dixisset, consulari exercitu contentus ex auctoritate patrum ac populi iussu Caeritibus bellum indixit.

t manlius l f dico is cum sui magister eques ab cornelius cossus dico consularis exercitus contineo ex auctoritas pater atque populus iussus caerites bellum indico


urbs deinde inpletur. nec corpora modo adfecta tabo, sed animos quoque multiplex religio et pleraque externa invasit novos ritus sacrificandi vaticinando inferentibus in domos, quibus quaestui sunt capti superstitione animi,

urbs deinde inpleo neque corpus modo afficio to sed animus quoque multiplex religio et plerusque externus invado novi ritus sacrifico vaticinor infero in domus qui quaestus sum capio superstitio animus


Stratius cum eo fuit medicus, ad id ipsum a non securo Eumene Romam missus speculator rerum, quae a fratre agerentur, monitorque fidus, si decedi fide vidisset.

sterno cum is sum medicus ad is ipse ab non securus eumenes roma mitto speculator res qui ab frater ago monitor fidus si decedo fides video


his raptim pro tempore instructis mille ferme delecti propugnatores onerariis imponuntur, telorum maxime missilium, ut quamvis longo certamini sufficerent, vis ingens congeritur.

hic raptim pro tempus instruo mille ferme deligo propugnator oneraria impono telum magnus missile ut quivis longus certamen sufficio volo ingens congero


priusquam hi consules venirent ad exercitum, qui Pisas indictus erat, praeerat A. Postumius.

priusquam hic consul venio ad exercitus qui pisae indico sum praesum ab postumus


trudentes sudibus cum amoliti obiecta onera armatis dedissent viam, pluribusque idem partibus fieret, capta iam undique castra erant.

trudo sudis cum amolior objecto onus armo do via multus idem pars fio capio iam undique castrum sum


Cn. Lentulus consul cupiditate flagrabat provinciae Africae, seu bellum foret, facilem victoriam, seu iam finiretur, finiti tanti belli a se consule gloriam petens.

cn lentulus consul cupiditas flagro provincia africa seu bellum sum facilis victoria seu iam finio finio tantus bellum ab sui consul gloria peto


ne ferrum quidem ad bene moriendum oblaturus est hostis; sedens bellum conficiet.” his in vicem sermonibus qua cibi, qua quietis inmemor nox traducta est. ne Samnitibus quidem consilium in tam laetis suppetebat rebus; itaque universi Herennium Pontium, patrem imperatoris, per litteras consulendum censent.

ne ferrum quidem ad bene morior offertor sum hostis sedeo bellum confacio hic in vicis sermo qui cibus qui quiesco immemor nox traduco sum ne samnites quidem consilium in tam laetus suppeto res itaque universus herennius pontius pater imperator per littera consulo censeo


et antequam obsiderem Syracusas, nunc legatis mittendis nunc ad conloquium eundo temptavi pacem; et posteaquam neque legatos violandi verecundia erat, nec mihi ipsi congresso ad portas cum principibus responsum dabatur, multis terra marique exhaustis laboribus tandem vi atque armis Syracusas cepi.

et antequam obsido syracusae nunc legatus mitto nunc ad colloquium eo tento pax et posteaquam neque legatus violo verecundia sum neque ego ipse congredior ad porta cum princeps responsum do multus terra mare exhaurio labor tandem vis atque arma syracusae capio


res omnes Faeceniae Feceniae extemplo translatae et familia arcessita, et Aebutius migrare ad consulis clientem iussus. ita cum indices ambo in potestate essent, rem ad senatum Postumius defert, omnibus ordine expositis, quae delata primo, quae deinde ab se inquisita forent. patres pavor ingens cepit,

res omnis faeceniae feceniae extemplo transfero et familia arcesso et aebutius migraris ad consul cliens iubeo ita cum indico ambo in potestas sum res ad senatus postumus defero omnis ordo expono qui defero primus qui deinde ab sui inquisitus sum pater pavor ingens capio


quod si clausis portis muros portarumque turris dispositi armati defendissent, vano cum incepto moenibus pepulissent Romanos:

qui si claudo porta murus porta turris dispono armatus defendo vanus cum inceptum moenia pello romanus


illa tempestate forsitan laudabile rudibus ingeniis, nunc abhorrens et inconditum, si referatur. virginum ordinem sequebantur decemviri coronati laurea praetextatique.

ille tempestas forsitan laudabilis rudis ingenium nunc abhorreo et inconditus si refero virgo ordo sequor decemviri corono laureus praetextatus


senatus magistratibus in fore praesto est, si quid consulere velint. alii accipiunt imperia disceduntque ad suas quisque officiorum partes, alii offerunt se, si quo usus operae sit. praesidia in arce, in Capitolio, in muris, circa urbem, in monte etiam Albano atque arce Aefulana ponuntur.

senatus magistratus in sum praesto sum si quis consulo volo alius accipio imperium discedo ad suus quisque officium pars alius offertor sui si quo utor opera sum praesidium in arx in capitolium in murus circa urbs in mons etiam albanus atque arx aefulana pono


proelium commissum atrox, ceterum longe disparibus animis: Romanos ira, spes, ardor certaminis avidos hostium sanguinis in proelium rapit; Samnitium magnam partem necessitas ac religio invitos magis. resistere quam inferre pugnam cogit.

proelium committo atrox ceterum longus dispar animus romanus ira spes ardor certamen avidus hostis sanguis in proelium rapio samnites magnus pars necessitas atque religio invitus magis resisto quam infero pugna cogo


agent enim causam civitatium Graecarum, et liberari eas dicent debere. quo impetrato, cui dubium est, quin et a nobis aversuri sint non eas modo civitates, quae liberabuntur, sed etiam veteres stipendiarias nostras,

ago enim causa civitas graecaris et liberaris is dico debeo quo impetro qui dubius sum quin et ab nos aversuri sum non is modo civitas qui libero sed etiam vetus stipendiarius noster


tectis ac parietibus iura dicturi estis? non pudet lictorum vestrorum maiorem prope numerum in foro conspici quam togatorum aliorum? quid, si hostes ad urbem veniant, facturi estis? quid, si plebs mox, ubi parum secessione moveamur, armata veniat?

tectum atque paries ius dico sum non pudeo lictor vester magnus prope numerus in forum conspicio quam togator alius quis si hostis ad urbs venio facio sum quis si plebs mox ubi parum secessio moveo armo venio


adeo baud haud secus quam venerabundi intuebantur in aedium vestibulis sedentes viros praeter ornatum habitumque humano augustiorem maiestate etiam, quam vultus gravitasque oris prae se ferebat, simillimos dis.

adeo baud haud secus quam venerabundi intueor in aedes vestibulis sedeo vir praeter orno habeo humanus augustus maiestas etiam quam vultus gravitas ora prae sui fero similis deus


biduum natura montis per se ipsum exploranda, ne quid ignoti esset, absumpsit consul; tertio die, cum auspicio operam dedisset, deinde immolasset, in quattuor partes divisas copias educit, duas, ut medio monte duceret,

biduus natura mons per sui ipse exploro ne quis ignosco sum absumo consul tertius dies cum auspicium opera do deinde immolo in quattuor pars divido copia educo duo ut medium mons duco


postero die prope iusto proelio compulit hostis intra munimenta. inde revocatus seditione Numidarum in castris facta, cum trecenti ferme eorum Heracleam Minoam concessissent, ad mitigandos revocandosque eos profectus magno opere monuisse duces dicitur, ne absente se cum hoste manus consererent.

posterus dies prope justus proelium compello hostis intra munimentum inde revoco seditio numidaris in castrum facio cum trecenti ferme is heraclea minous concedo ad mitigo revocandosque is proficiscor magnus opus moneo dux dico ne absum sui cum hostis manus consero


interdum in praesens tempus plus profici dolo quam virtute; sed eius demum animum in perpetuum vinci, cui confessio expressa sit se neque arte neque casu, sed collatis comminus viribus iusto ac pio esse bello superatum.

interdum in praesens tempus multus proficio dolus quam virtus sed is demum animus in perpetuus vinco qui confessio exprimo sum sui neque ars neque casus sed confero comminus vis justus atque pius sum bellum supero


Marcellus nihil admodum tanta clade territus litteras Romam ad senatum de duce atque exercitu ad Herdoneam amisso scribit:

marcellus nihil admodum tantus clades terreo littera roma ad senatus de dux atque exercitus ad herdonea amitto scribo


et . caesos permultos esse et, qui supersint, partim labore partim metu remisisse ardorem pugnae. legionem alteram ex duabus, si videretur, summitteret, priusquam ignominia acciperetur.

et caedo permultus sum et qui supersum pars labor pars metus remitto ardor pugna legio alter ex duo si video summitto priusquam ignominia accipio


consul ubi silentium in castris et ne paucos quidem, qui prima luce obambulaverant, parte ulla cernebat, duobus equitibus speculatum in castra praemissis postquam satis tuta omnia esse exploratum est, inferri signa iussit;

consul ubi silentium in castrum et ne paucus quidem qui primus lux obambulaverant pars ullus cerno duo eques speculor in castrum praemitto postquam satis tueor omnis sum exploro sum infero signum iubeo


successit inmd: inde Neroni Silanus, et in hiberna milites novi deducti. Scipio omnibus, quae adeunda agendaque erant, mature aditis peractisque Tarraconem concessit.

succedo inmd inde nero silanus et in hibernus miles nosco deduco scipio omnis qui adeo ago sum maturus adeo perago tarraco concedo


quarum lma una quaelibet regi adiecta multiplicare regnum Eumenis potest, omnes vero datae maximis eum regibus aequare.

qui lma unus qui rex adiicio multiplicaris regnum eumenes possum omnis verus do magnus is rex aequaris


ob has res gestas magis temptata est triumphi spes quam petita pertinaciter, quia nerninem neminem ad eam diem triumphasse, qui sine magistratu res gessisset, constabat.

ob hic res gero magis tento sum triumphus spes quam peto pertinax quia nerninem nemo ad is dies triumpho qui sine magistratus res gero consto


trium clarissimorum suae cuiusque gentis virorum non tempore magis congruente comparabilis mors videtur esse, quam quod nemo eorum satis dignum splendore vitae exitum habuit.

tres clarus suus quisque gens vir non tempus magis congruo comparabilis mors video sum quam qui nemo is satis dignus splendor vita exitus habeo


et nobilissimos Hispanos supra trecentos in Italiam ad sollicitandos populares, qui inter auxilia Hannibalis erant, miserunt.

et nobilis hispani supra trecenti in italia ad sollicito popularis qui inter auxilium hannibal sum mitto


quibus non suae redditae res, non alienae adcumulatae satis sint; quorum saevitiam non mors noxiorum, non deditio exanimatorum corporum, non bona sequentia domini deditionem exsatient; qui placari nequeant, nisi hauriendum sanguinem laniandaque viscera nostra praebuerimus.

qui non suus reddo res non alienus adcumulatae satis sum qui saevitia non mors noxius non deditio exanimator corpus non bonus sequor dominus deditio exsatio qui placaris nequeo nisi haurio sanguis lanio viscera noster praebeo


nequiquam eluderentur et nostrum exercitum eadem, quae inpedierat, fortuna expediret, vanam victoriam vanior inritam faceret pax, sponsio interponeretur, quae neminem praeter sponsorem obligaret.

nequiquam eludo et nos exercitus idem qui inpedierat fortuna expedio vanus victoria vanus irritus facio pax sponsio interpono qui nemo praeter sponsor obligo


legationes deinde transmarinae in senatum introductae sunt, primae Eumenis et Pharnacis regum et Rhodiorum querentium de Sinopensium clade.

legatio deinde transmarinus in senatus introduco sum primus eumenes et pharnaces rex et rhodius queror de sinopensis clades


Hernici et male pugnatum et consulem exercitumque obsideri nuntiaverunt tantumque terrorem incussere patribus, ut, quae forma senatus consulti ultimae semper necessitatis habita est, Postumio, alteri consulum, negotium daretur, videret, ne quid res publica detrimenti caperet.

hernicus et malus pugno et consul exerceo obsideri nuntio tantus terror incutio pater ut qui forma senatus consulo ulter semper necessitas habeo sum postumius alter consul negotium do video ne quis res publicus detrimentum capio


legati eo ab Tycha et Neapoli cum infulis et velamentis venerunt precantes, ut a caedibus et ab incendiis parceretur.

legatus is ab tycha et neapolis cum infulis et velamentum venio preco ut ab caedes et ab incendium parco


at enim magnificum est liberare civitates servas. ita opinor, si nihil hostile adversus vos fecerunt; sin autem Antiochi partis fuerunt, quanto est vestra prudentia et aequitate dignius sociis bene meritis quam hostibus vos consulere?”

at enim magnificus sum liberaris civitas servo ita opinor si nihil hostilis adverro tu facio sin autem antiochus pars sum quantus sum vester prudentia et aequitas dignus socius bene meritum quam hostis tu consulo


si utrumque tuo ductu auspicioque fieri potest, Hannibale hic victo illic Carthaginem expugna; si altera utra victoria novis consulibus relinquenda est, prior cum maior clariorque, tum causa etiam insequentis fuerit.

si uterque tuus ductus auspicium fio possum hannibal hic vinco illic carthago expugno si alter uter victoria novus consul relinquo sum prior cum magnus clarus tum causa etiam insequor sum


quod ad me attinet, iam aetas senem in patriam revertentem, unde puer profectus sum, iam secundae, iam adversae res ita erudierunt, ut rationem sequi quam fortunam malim;

qui ad ego attineo iam aetas senex in patria revorto unde puer proficiscor sum iam secundus iam adverro res ita erudio ut ratio sequor quam fortuna malo


ego nulli omnium neque populorum neque regum, quos in magno honore habetis, non ausim me comparare.

ego nullus omnis neque populus neque rex qui in magnus honor habeo non audeo ego comparo


ducenti Macedonum equites eo proelio periere, centum ferme capti; octoginta admodum ornati equi spoliis simul armorum relatis abducti.

ducenti macedones eques is proelium pereo centum ferme capio octoginta admodum orno equus spolium simul armus refero abduco


clamor omnia variis terrentium ac paventium vocibus mixto mulierum ac puerorum ploratu complet.

clamor omnis varius terreo atque paveo vox misceo mulier atque puer ploro compleo


minimum operae in Achaeis adeundis consumpserunt, quos, quia Nabidi infesti erant, ad cetera quoque satis fidos censebant esse.

paruus opera in achaeus adeo consumo qui quia nabidi infestus sum ad ceterus quoque satis fidus censeo sum


numquam tantum malum in re publica fuit, nec ad plures nec ad plura pertinens. quidquid his annis libidine, quidquid fraude, quidquid scelere peccatum est, ex illo uno sacrario scitote ortum esse.

numquam tantus malus in res publicus sum neque ad multus neque ad multus pertineo quisquis hic annus libido quisquis fraus quisquis scelus peccatum sum ex ille unus sacrarium scio orior sum


tum nuntianti cuidam, iussisse consulem ad pedes descendere equites, dixisse Hannibalem ferunt “ Quam quam mallem, vinctos mihi traderet.” equitum pedestre proelium,

tum nuntio quidam iubeo consul ad pes descendo eques dico hannibal fero quam quam malo vincio ego trado eques pedestre proelium


en umquam ille dies futurus esset, quo vacuam hostibus Italiam bona pace florentem visuri essent!

en umquam ille dies sum sum quo vacuus hostis italia bonus pax floreo video sum


his ita in senatu, incerto ad id, quae cuiusque provincia foret, decretis, tur tum demum sortiri consules placuit. Acilio Graecia, Cornelio Italia evenit.

hic ita in senatus incertum ad is qui quisque provincia sum decretum tur tum demum sortior consul placeo acilius graecia cornelius italia evenio


ab hac cohortatione ducis incitati scalas electis per manipulos viris dividunt; partitoque exercitu ita, ut parti alteri Laelius praeesset legatus, duobus simul locis ancipiti terrore urbem adgrediuntur.

ab hic cohortatio dux incitas scala eligo per manipulus vis divido partio exercitus ita ut pario alter laelius praesum legatus duo simul locus anceps terror urbs aggredior


qui in meridiem vergit, Naustathmon ab re appellant, quia ingentem vim navium capit; alter prope ipsum Lamptera est.

qui in meridio vergo naustathmos ab res appello quia ingens vis navis capio alter prope ipse lamptera sum


at hercules cum stipendia nobis consulibus, non tribunis ducibus, et in castris, non in foro faciebatis, et in acie vestrum clamorem hostes, non in contione patres Romani horrebant, praeda parta, agro ex hoste capto, pleni fortunarum gloriaeque simul publicae, simul privatae triumphantes domum ad penates redibatis; nunc oneratum vestris fortunis hostem abire sinitis.

at herculis cum stipendium nos consul non tribunus dux et in castrum non in forum facio et in acies vester clamor hostis non in contio pater romanus horreo praeda pario ager ex hostis capio plenus fortuna gloria simul publicus simul privo triumpho domus ad penates redeo nunc onero vester fortuna hostis abeo sino


Ephesum ad consulem paucos post dies obsides ab rege adducti sunt, et legati, qui Romam irent, venerunt.

ephesus ad consul paucus post dies obses ab rex adduco sum et legatus qui roma eo venio


Eumenes agmen cogebat; ceterum, ut demendis armamentis tumultuari primum coeptum est, et ipse, quanta maxime celeritate potest,

eumenes agmen cogo ceterum ut demo armamenta tumultuor primus coepio sum et ipse quantus magnus celeritas possum


Philippus conlectis ex fuga, qui variis casibus pugnae dissipati vestigia eius secuti fuerant, missisque Larisam ad commentarios regios comburendos, ne in hostium venirent potestatem, in Macedoniam concessit.

philippus collecta ex fuga qui varius casus pugna dissipati vestigium is sequor sum mitto larisam ad commentarius regius comburo ne in hostis venio potestas in macedonia concedo


itaque sine consilio, sine imperio pro se quisque currere ad sua tutanda; momentoque temporis castra relicta erant, et obsidione liberatus consul, quo intenderat, pervenit.

itaque sine consilium sine imperium pro sui quisque curro ad suus tuto momentum tempus castrum relinquo sum et obsidio libero consul quo intendo pervenio


Philocles, praeterquam quod iam veniebat cum munere, adicit, ad pignus futurae regi cum tyranno amicitiae, filias suas regem Nabidis filiis matrimonio coniungere velle.

philocles praeterquam qui iam venio cum munus adicio ad pignus sum rex cum tyrannus amicitia filia suus rex nabidis filius matrimonium coniungo volo


miramini, cur diffidenter Cleomedon, legatus Philippi, ut pro rege arma caperemus adversus Romanos, modo egerit?

miro cur diffidenter cleomedon legatus philippus ut pro rex arma capio adverro romanus modo ago


nolle ominari, quae captae urbi casura forent, et potius spondere, si Marcellum cum praesidio ac Nolam tradidissent, neminem alium quam ipsos legem, qua in societatem amicitiamque Hannibalis venirent, dicturum.

nolo ominaris qui capio urbs cado sum et potis spondeo si marcellus cum praesidium atque nola trado nemo alius quam ipse lex qui in societas amicitia hannibal venio dico


nostra enim haec quaestio atque animadversio in civem nostrum est, quid nostro aut suo fecerit arbitrio; vobiscum una disceptatio est, licueritne per foedus fieri.

noster enim hic quaestio atque animadversio in civis nos sum quis noster aut suus facio arbitrium tu unus disceptatio sum liceo per foedus fio


dum elephanti traiciuntur, interim Hannibal Numidas equites quingentos ad castra Romana miserat speculatum, ubi et quantae copiae essent et quid pararent.

dum elephantus traicio interim hannibal numida eques quingenti ad castrum romanus mitto speculor ubi et quantus copia sum et quis paro


cecidere in urbis eius oppugnatione hostium duo milia ferme, Romanorum haud amplius nonaginta.

cado in urbs is oppugnatio hostis duo mille ferme romanus haud amplus nonaginta


praeiudicium iam de reis et ab senatu et ab populo Romano et ab ipsorum collegis factum esse;

praejudicium iam de redeo et ab senatus et ab populus romanus et ab ipse collega facio sum


sociis spem pro re ostentandam censet; saepe vana pro veris, maxime in bello, valuisse, et credentem se aliquid auxilii habere, perinde atque haberet, ipsa fiducia et sperando atque audendo servatum.

socius spes pro res ostento censeo saepe vanus pro verus magnus in bellum valeo et credo sui aliquis auxilium habeo perinde atque habeo ipse fiducia et spero atque audeo servo


itaque mihi cum Romanis, pater, amicitiae causa tu fuisti. quoad tecum illis pax manebit, mecum quoque gratia erit: si bellum esse coeperit, qui obses, qui legatus pro patre non inutilis fui, idem hostis illis acerrimus ero.

itaque ego cum romanus pater amicitia causa tu sum quoad tu ille pax maneo ego quoque gratia sum si bellum sum coepio qui obses qui legatus pro pater non inutilis sum idem hostis ille acer sum


unum in primo aditu ad Gonnum erat, alterum in Condylo, castello inexpugnabili, tertium circa Lapathunta, quem Characa appellant,

unus in primus aditus ad gonni sum alter in condylus castellum inexpugnabilis tertius circa lapathunta qui characa appello


huic tantae concordiae ducis exercitusque non ausi offerre se Aequi, vagari populabundum hostem per agros passi; nec ullo ante bello latius inde acta praeda.

hic tantus concordia dux exerceo non audeo offero sui aequum vagaris populabundus hostis per ager patior neque ullus ante bellum fero inde ago praeda


si paeniteat, tutum receptum ad expertam clementiam fore; sin periurio gaudeant, dis magis iratis quam hostibus gesturos bellum.

si paeniteo tueor recipio ad experior clementia sum sin periurium gaudeo deus magis irascor quam hostis gero bellum


ita undique ad portas, ad muros discurrunt. paucas post horas Philippus, aliquanto tamen ante lucem, appropinquans urbi, conspectis luminibus crebris et fremitu hominum trepidantium,

ita undique ad porta ad murus discurro paucus post hora philippus aliquantus tamen ante lux appropinquo urbs conspicio lumen creber et fremo homo trepido


quinque et viginti talenta tyrannidem tuam exhaurient? quingenta ergo talenta nisi triduo numeras, populationem in agris, obsidionem in urbe expecta.”

quinque et viginti talentum tyrannis tuus exhaurio quingenti ergo talentum nisi triduum numero populatio in ager obsidio in urbs expecta


et consulem, cum equitatum hostium levemque armaturam fudisset ac prope regem ipsum cepisset, protinus ad castra hostium ducere debuisse;

et consul cum equitas hostis levo armo fundo atque prope rex ipse capio protinus ad castrum hostis duco debeo


regium etiam nuntium mittit ad praefectum praesidii, quod ab Laevino consule adversus Bruttios ibi locatum erat, octo milia hominum, pars maxima ab Agathyrna, sicut ante dictum est, ex Sicilia traducta, rapto vivere hominum adsuetorum;

regius etiam nuntius mitto ad praeficio praesidium qui ab laevinus consul adverro bruttii ibi loco sum octo mille homo pars maximus ab agathyrna sicut ante dico sum ex sicilia traduco rapio vivo homo adsuetor


et consules bellicosos ambo viros acresque nimis et feroces creatos, qui vel in pace tranquilla bellum excitare possent, nedum in bello respirare civitatem forent passuri.

et consul bellicosus ambo vir acer nimis et ferox creo qui vel in pax tranquillus bellum excitaris possum nedum in bellum respiraris civitas sum patior


revocandum universi retrahendumque censuerunt et cogendum omnibus prius praesentem in deos hominesque fungi officiis, quam ad exercitum et in provinciam iret.

revoco universus retraho censeo et cogo omnis prior praesens in deus homo fungor officium quam ad exercitus et in provincia eo


quamquam munitum situ naturali oppidum erat gensque id tota Illyriorum et rex ipse tuebatur, tamen praetor Romanus, quia prima successerant prospere, fortunam totius rei principia secuturam esse ratus et repentinum valiturum terrorem, instructo exercitu ad moenia succedit.

quamquam munio sino natural oppidum sum gens is totus illyrius et rex ipse tueor tamen praetor romanus quia primus succedo prosperus fortuna totus res principia sequor sum reor et repentinus valeo terror instruo exercitus ad moenia succedo


maxime C. Claudio vociferante: de patribus, non de hostibus consules triumphare velle, gratiamque pro privato merito in tribunum, non pro virtute honorem peti. numquam ante de triumpho per populum actum, semper aestimationem arbitriumque eius honoris penes senatum fuisse.

magnus que claudius vocifero de pater non de hostis consul triumpharis volo gratia pro privo mereo in tribunus non pro virtus honor peto numquam ante de triumphus per populus ago semper aestimatio arbitrium is honor penis senatus sum


inventum in libris Aesculapium ab Epidauro Romam arcessendum. neque eo anno, quia bello occupati consules erant, quicquam de ea re actum, praeterquam quod unum diem Aesculapio supplicatio habita est.

invenio in liber aesculapius ab epidaurus roma arcesso neque is annus quia bellum occupo consul sum quisquam de is res ago praeterquam qui unus dies aesculapius supplicatio habeo sum


Frob. 1 = ed. Frobeniana 1531.


deinde crescente certamine nequaquan nequaquam erat proelium par. missilibus enim Lacedaemonii pugnabant, a quibus se et magnitudine scuti perfacile Romanus tuebatur miles, et quod alii vani,

deinde cresco certamen nequaquan nequaquam sum proelium par missilis enim lacedaemonius pugno ab qui sui et magnitudo scutum perfacilis romanus tueor miles et qui alius vanus


cunctis in partes muneris sui benigne pollicentibus operam Valerius, socius imperii lectus, adiecit M. Furium sibi pro dictatore seque ei pro magistro equitum futurum;

cunctus in pars munus suus benignus polliceo opera valerius socius imperium lego adiicio m furius sui pro dictator sequor is pro magister eques sum


item Salernum Buxentutmque Buxentumque coloniae civium Romanorum deductae sunt. deduxere triumviri Ti. Sempronius Longus, qui tum consul erat, M. Servilius, Q. Minucius Thermus. ager divisus est,

item salernus buxentutmque buxentum colonia civis romanus deduco sum deduco triumviri tiberius sempronius longus qui tum consul sum m servilis q minucius thermus ager divido sum


Hispanias sortiti L. Postumius ulteriorem, Ti. Sempronius citeriorem.

hispania sortio l postumus ulter tiberius sempronius citer


Proficiscentis proficiscentes Gallos ab urbe ad Romanam experiendam virtutem fortuna ipsa Ardeam, ubi Camillus exulabat, duxit;

proficisco proficisco galli ab urbs ad romanus experior virtus fortuna ipse ardea ubi camillus exulabat duco


ipse equos phalerasque et sagula donum principibus ferre et parvom auri, quod inter paucos divideret, multitudinem credens trahi spe posse.

ipse equus phalero et sagulum donum princeps fero et parvus aurum qui inter paucus divido multitudo credo traho spes possum


terroris speciem haud vanam mendacio praebuerant verberati ac securi percussi transfugae ad duo milia hominum;

terror species haud vanus mendacium praebeo verbero atque securus percutio transfuga ad duo mille homo


quaerenti deinde, quem secundum poneret, Pyrrhum dixisse;

quaero deinde qui secundus pono pyrrhus dico


secum quidem omnia illis integra esse ad instituendam fideliter amicitiam; cum Achaeorum maxime gente reconciliandae gratiae viam quaerebat.

sui quidem omnis ille integer sum ad instituo fidelis amicitia cum achaeus magnus gens reconcilio gratia via quaero


patres ac plebem in semet ipsos versos, occasionem rati duces eorum raptim agmine acto pervastatis protinus agris ad portam Collinam signa intulere.

pater atque plebs in sui ipse verro occasio reor dux is raptim agmen ago pervastas protinus ager ad porta collina signum infero


aut pervenire Arpos exercitus Romanus nequisset, aut penuria rerum omnium exclusos a commeatibus absumpsisset.

aut pervenio arpi exercitus romanus nequeo aut penuria res omnis excludo ab commeatus absumo


qui Romae essent, ne quis ultra mille passuum ab Roma abesset. ea, uti senatus censuit, sunt facta.

qui roma sum ne quis ultra mille passus ab roma absum is uti senatus censeo sum facio


itaque ingenti consensu bellum decretum est, tempus et ratio administrandi eius libera praetori permissa.

itaque ingens consensus bellum decretum sum tempus et ratio administro is liber praetor permitto


et Italiae ora, quia incertum erat, quo missuri classem Carthaginienses forent — videbantur autem, quidquid nudatum praesidiis esset, petituri — M. Marcio, praetori prioris anni, cum totidem navibus tuenda data est.

et italia os quia incertus sum quo mitto classis carthaginiensis sum video autem quisquis nudo praesidium sum peto m marcius praetor prior annus cum totidem navis tueor do sum


ita nequiquam inter se captati nihil praeter infamiam moverunt.

ita nequiquam inter sui captas nihil praeter infamia moveo


quo A. Postumius Albinus et C C. . Calnurnius Calpurnius Piso consules fuerunt, ab A. Postumio consule in senatum introducti, qui ex Hispania citeriore venerant a Q. Fulvio Flacco, L. Minucius legatus et duo tribuni militum, T. Maenius et L. Terentius Massaliota.

quo ab postumus albinus et que que calnurnius calpurnius piso consul sum ab ab postumius consul in senatus introduco qui ex hispania citer venio ab q fulvius flaccus l minucius legatus et duo tribunus miles t maenius et l tero massaliota


pacata Epiro divisisque in hiberna copiis per opportunas urbes, regressus ipse in Illyricum Scodrae, quo quinque legati ab Roma venerant, evocatis ex tota provincia principibus conventum habuit.

paco epirus divido in hibernus copia per opportunus urbs regredior ipse in illyricus scodra quo quinque legatus ab roma venio evoco ex totus provincia princeps convenio habeo


M. Servilius Etruriam sortitus. in eadem provincia et C. Servilio prorogatum imperium, si consulem manere ad urbem senatu placuisset.

m servilis etruria sortior in idem provincia et que servilius prorogo imperium si consul maneo ad urbs senatus placeo


itaque consul decernente senatu triumphum, si exercitus sine imperatore triumphare possit, pro eximia eo bello opera facile passurum respondit; se, familia funesta Q. Fabi fratris morte, re publica ex parte orba, consule altero amisso, publico privatoque deformem luctu lauream non accepturum.

itaque consul decerno senatus triumphus si exercitus sine imperator triumpharis possum pro eximius is bellum opus facilis patior respondeo sui familia funestus q fabius frater mors res publicus ex pars orbo consul alter amitto publicus privo deformo luctus laurea non accipio


movere ea Aemilium; vocatosque Rhodios cum percontatus esset, num Pataris universa classis in portu stare posset, cum respondissent non posse, causam nactus omittendae rei Samum naves reduxit.

moveo is aemilius vocatosque rhodii cum percontor sum num pataris universus classis in portus sto possum cum respondeo non possum causa nanciscor omitto res samos navo reduco


principes utrimque pugnam ciebant, ab Sabinis Mettius Curtius, ab Romanis Hostius Hostilius. hic rem Romanam iniquo loco ad prima signa animo atque audacia substinebat. sustinebat.

princeps utrimque pugna cieo ab sabinum mettius curtus ab romanus hostius hostilis hic res romanus iniquus locus ad primus signum animus atque audacia substinebat sustineo


pleraque apud multitudinem aut ut per nocturnas visa species aut velut divinitus mente monita agens, sive et ipse capti quadam superstition animi, sive ut imperia consiliaque velut sorte oraculi missa sine cunctatione exsequerentur.

plerusque apud multitudo aut ut per nocturnus video species aut velut divinitus mens moneo ago sive et ipse capio quidam superstitio animus sive ut imperium consilior velut sors oraculis mitto sine cunctatio exsequor


hae litterae recitatae magnum et luctum morte alterius consulis et metum de altero fecerunt. itaque et Q. Fabium filium ad exercitum Venusiam miserunt, et ad consulem tres legati missi, Sex. Iulius Caesar, L. Licinius Pollio, L. Cincius Alimentus, cum paucis ante diebus ex Sicilia redisset.

hic littera recito magnus et luctus mors alter consul et metus de alter facio itaque et q fabius filius ad exercitus venusia mitto et ad consul tres legatus mitto sex iulius caesar l licinius pollio l cincius alimentus cum paucus ante dies ex sicilia redeo


coniuges liberosque vexari; in corpus, in tergum saeviri; famam, quod indignum sit, maculari dehonestarique; et palam res odiosas fieri iuris etiam usurpandi causa, ne pro dubio habeant, nihil inter se et argento parata mancipia interesse.

coniunx liber vexaris in corpus in tergum saeviri fama qui indignus sum macularis dehonesto et palam res odiosus fio ius etiam usurpo causa ne pro dubius habeo nihil inter sui et argentum paro mancipium intersum


probare se dixit, neque dictatorem sine magistro equitum, nec censoriam vim uni permissam et eidem iterum, nec dictatori nisi rei gerendae causa creato in sex menses datum imperium.

probaris sui dico neque dictator sine magister eques neque censorius vis unus permitto et idem iterum neque dictator nisi res gero causa creo in sex mensis do imperium


ipse iunioribus, qui ultro nomina dabant, lectis armatisque ad concitandum inde adversus regem exercitum Ardeam in castra est profectus; imperium in urbe Lucretio, praefecto urbis iam ante ab rege instituto, relinquit.

ipse iunioribus qui ultro nomen do lectus armo ad concito inde adverro rex exercitus ardea in castrum sum proficiscor imperium in urbs lucretius praeficio urbs iam ante ab rex instituo relinquo


itaque paucis pugnantibus cetera multitudo, praecipue qui gravium armorum erant, spectatores pugnae stabant;

itaque paucus pugno ceterus multitudo praecipuus qui gravis armus sum spectator pugna sto


neque enim ne regis quidem prinlum primum consilium, quo impetum in frumentatores palatos per agros fecit, reprehendendum foret,

neque enim ne rex quidem prinlum primus consilium quo impetus in frumentator palo per ager facio reprehendo sum


haec in citeriore Hispania eo anno gesta. in ulteriore Manlius praetor secunda aliquot proelia cum Lusitanis fecit.

hic in citer hispania is annus gero in ulterior manlius praetor secundus aliquot proelio cum lusitanus facio