patentibus portis cum inproviso incidissent, primo clamore oppidum praeter arcem captum est. in arcem oppidani refugere cum coniugibus ac liberis nuntiosque Romam, qui certiorem de suo casu senatum facerent, misere.

pateo porta cum improvide incido primus clamor oppidum praeter arx capio sum in arx oppidanus refugio cum conjunx atque liber nuntius roma qui certus de suus casus senatus facio mitto


Compulteriam et Trebulam et Austiculam urbes, quae ad Poenum defecerant, Fabius vi cepit; praesidiaque in iis Hannibalis Campanique permulti capti.

compulteriam et trebula et austiculam urbs qui ad poenus deficio fabius vis capio praesidium in is hannibal campanus permultus capio


loquor de operae et de temporis iactura; quid? periculi, quod differendo bello adimus, num oblivisci nos haec tam crebra Etruriae concilia de mittendis Veios auxiliis patiuntur? ut nunc res se habet,

loquor de opera et de tempus iactura quis periculum qui differo bellum adeo num obliviscor nos hic tam creber etruria concilio de mitto veii auxilium patior ut nunc res sui habeo


signa militaria centum septuaginta quattuor, equi Numidici supra duo milia septingenti; elephanti sex capti, octo ferro fiammaque flammaque absumpti. magna vis armorum capta; ea omnia imperator Volcano sacrata incendit.

signum militaris centum septuaginta quattuor equus numidicus supra duo mille septingenti elephantus sex capio octo ferrum fiammaque flammo absumo magnus volo armus capio is omnis imperator volcanus sacro incendo


ingenti praeda praeter suas reciperatas res potiti sunt. missus tamen ab Roma consul in Volscos C. Nautius; mos, credo, non placebat sine Romano duce exercituque socios propriis viribus consiliisque bella gerere.

ingens praeda praeter suus recipero res potior sum mitto tamen ab roma consul in volsci que nautius mos credo non placeo sine romanus dux exerceo socius proprius vis consilium bellum gero


Hernicorum tribus populis, Aletrinati Verulano Ferentinati, quia maluerunt quam civitatem, suae leges redditae, conubiumque inter ipsos, quod aliquamdiu soli Hernicorum habuerunt, permissum.

hernicus tres populus aletrinas verulanus ferentinati quia malo quam civitas suus lex reddo conubium inter ipse qui aliquamdiu solus hernicus habeo permitto


omnia tristiora experiundo factura, quam quae praeceperant animis.

omnis tristis experior facio quam qui praecipio animus


iam triginta milibus hostium caesis signum receptui consules dederant colligebantque in unum copias in vicem inter se gratantes, cum repente visae procul hostium novae cohortes, quae in supplementum scriptae fuerant, integravere caedem.

iam triginta mille hostis caedo signum receptus consul do colligo in unus copia in vicis inter sui grator cum repens video procul hostis novus cohors qui in supplementum scribo sum integro caedes


et C. Atilius Serranus praetor vota suscipere iussus, si in decem annos res publica eodem stetisset statu.

et que atilius serranus praetor veto suscipio iubeo si in decem annus res publicus idem sto status


multa, quae nunc ex intervallo non apparent, bellum aperiet. et id est viri et ducis, non deesse fortunae praebenti se et oblata casu flectere ad consilium.

multus qui nunc ex intervallum non appareo bellum aperio et is sum vir et dux non desum fortuna praebeo sui et offertor casus flecto ad consilium


eae naves ad proximum portum in Histriae fines cum onerariis et magno commeatu missae, secutusque cum legionibus consul quinque ferme milia a mari posuit castra.

is navo ad propior portus in histria finis cum oneraria et magnus commeatus mitto sequor cum legio consul quinque ferme mille ab mare pono castrum


“nobis vero” inquit Quinctius “nihil dilectu opus est, cum, quo tempore P. Valerius ad recipiundum Capitolium arma plebi dedit, omnes in verba iuraverint conventuros se iussu consulis nec iniussu abituros.

nos verus inquam quintius nihil delectus opus sum cum quo tempus p valerius ad recipio capitolium arma plebs do omnis in verbum iuraverint conventuros sui iussus consul neque injussus abeo


exules Thespias universi concesserunt; inde — recepti enim sine cunctatione erant — Thebas iam mutatis animis revocati decretum faciunt, ut duodecim, qui privati coetum et concilium habuissent, exilio multarentur.

exulis thespias universus concedo inde recipio enim sine cunctatio sum thebae iam mutas animus revoco decretum facio ut duodecim qui privo coitus et concilium habeo exsilium multo


in Gallia M. Furius praetor insontibus Cenomanis, in pace speciem belli quaerens, ademerat arma.

in gallia m furius praetor insons cenomani in pax species bellum quaero adimo arma


ludi Capitolini fierent, quod Iuppiter optimus maximus suam sedem atque arcem populi Romani in re trepida tutatus esset, collegiumque ad eam rem M. Furius dictator constitueret ex eis, qui in Capitolio atque arce habitarent.

ludo capitolinus fio qui iuppiter bonus magnus suus sedes atque arx populus romanus in res trepido tuto sum collegium ad is res m furius dictator constituo ex is qui in capitolium atque arx habito


ad haec Tullus “nuntiate” inquit “regi vestro regem Romanum deos facere testes, uter prius populus res repetentes legatos aspernatus dimiserit, ut in eum omnes expetant huiusce clades belli.”

ad hic tullus nuntio inquam rex vester rex romanus deus facio testis uter prior populus res repeto legatus aspernor dimitto ut in is omnis expeto hic clades bellum


muri pinnae aliquot locis decussae erant. haec inter prodigia nuntiatum et ab Reate tripedem natum mulum.

murus pinnae aliquot locus decutio sum hic inter prodigium nuntio et ab reate tripedem natus mulus


gratiae ab senatu actae muneraque missa, torquis aureus duo pondo et paterae aureae quattuor pondo, equus phaleratus armaque equestria.

gratia ab senatus ago munero mitto torquis aureus duo pondo et patera aureus quattuor pondo equus phalero armo equester


hac tur tum praetoria nave praecedente classes, cum in ea Patrensis Tiso praefectus classis veheretur,

hic tur tum praetorius navus praecedo classis cum in is patrensis tiso praefectus classis veho


non enim reliquisse victores, sed amisisse victi patriam videbimur: hoc ad Aliam fuga, hoc capta urbs, hoc circumsessum Capitolium necessitatis inposuisse, ut desereremus penatis nostros exiliumque ac fugam nobis ex eo loco conscisceremus, quem tueri non possemus. et Galli evertere potuerunt Romam, Romani restituere non videfbuntur uidebuntur potuisse?

non enim relinquo victor sed amitto vinco patria video hic ad alius fuga hic capio urbs hic circumsedeo capitolium necessitas inpono ut desero penates noster exilis atque fuga nos ex is locus conscisco qui tueor non possum et gallus everto possum roma romanus restituo non videfbuntur video possum


quia non vi agebant, sed precibus et inter preces multa deorum mentio erat, religiosum parti maximae fuit, et legem una plures tribus antiquarunt quam iusserunt.

quia non vis ago sed prex et inter prex multus deus mentior sum religiosus pario magnus sum et lex unus multus tres antiquo quam jubeo


dispersi equites per agros quidam aberrarunt decepti clamoribus aliis ex alio existentibus loco, pars obvios habuerunt hostis.

dispermulceo eques per ager quidam aberro decipio clamor alius ex alius existentibus locus pars obvius habeo hostis


inde post dies paucos M. Trebellium Fregellanum cum satis valida manu in Penestas misit ad obsides ab iis urbibus, quae in amicitia cum fide permanserant, accipiendos;

inde post dies paucus m trebellius fregellanus cum satis validus manus in penestae mitto ad obses ab is urbs qui in amicitia cum fides permaneo accipio


hinc Nicandro quodam archipirata quinque navibus tectis Palinurum iusso petere, atque inde armatos, qua proximum per agros iter esset, Panhormum ad tergum hostium ducere, ipse interim classe divisa, ut ex utraque parte fauces portus teneret,

hinc nicander quidam archipirata quinque navis tectum palinurus jubeo peto atque inde armatus qui propior per ager iter sum panhormus ad tergum hostis duco ipse interim classis divido ut ex uter pars fauces portus teneo


in hac cotidiana iam duorum exercituum statione principes Nolanorum nuntiant Marcello

in hic cottidianus iam duo exercitus statio princeps nolanus nuntio marcellus


in medio campo ab stationibus procursantes certamina baud haud satis digna dictu serebant. id modo Romanum quaerere apparebat, ne abire hostem pateretur: Hannibal inde evadere cupiens totis viribus in aciem descendebat.

in medium campus ab statio procurso certamen baud haud satis dignus dico sero is modo romanus quaero appareo ne abeo hostis pateo hannibal inde evado cupio totus vis in acies descendo


ne ut equites quidem Gallos, quos secum adduxerat, relinqueret, impetrari ab eo potuisse.

ne ut eques quidem galli qui sui adduco relinquo impetraris ab is possum


eo adversus se non esse missos exercitus. dissolvi licentia militandi morem, nec pro communi iam patria Romam esse. quidquid irarum simultatiumque cum externis fuerit, in ipsos verti. occaecatos lupos intestina rabie opprimendi occasionem esse.

is adverro sui non sum mitto exercitus dissolvo licentia milito mos neque pro communis iam patria roma sum quisquis ira simultas cum externus sum in ipse verto occaeco lupus intestinum rabies opprimo occasio sum


ibi infit Albanus: “iniurias et non redditas res ex foedere quae repetitae sint et ego regem nostrum Cluilium causam huiusce esse belli audisse videor nec te dubito, Tulle, eadem prae te ferre; sed si vera potius quam dictu speciosa dicenda sunt, cupido imperil imperii duos cognatos vicinosque populos ad arma stimulat.

ibi infio albanus injuria et non reddo res ex foedus qui repeto sum et ego rex nos cluilius causa hic sum bellum audio video neque tu dubito tullus idem prae tu fero sed si verus potis quam dico speciosus dico sum cupido imperil imperium duo cognatus vicinus populus ad arma stimulo


praetereuntibus Capitolium arcemque et alia templa, quidquid deorum oculis, quidquid animo occurrit, precantur, ut illud agmen faustum atque felix mittant, sospites brevi in patriam ad parentes restituant.

praetereo capitolium arx et alius templum quisquis deus oculus quisquis animus occurro preco ut ille agmen faustus atque felix mitto sospes brevis in patria ad parens restituo


post hunc Archo, frater Xenarchi praetoris, ita disseruit: “difficilem orationem Callicrates et mihi et omnibus, qui ab eo dissentimus, fecit:

post hic archo frater xenarchi praetor ita disseruio difficilis oratio callicrates et ego et omnis qui ab is dissentio facio


in Perrhaebiam inde ducit, et inter Azorum et Dolichen stativa habuit ad consulendum rursus, quam potissimum capesseret viam.

in perrhaebia inde duco et inter azorus et dolicha stativus habeo ad consulo rursus quam potis capesso via


armatum regem aliquid impetraturum; inermem non pro Aetolis modo, sed ne pro se quidem ipso momenti ullius futurum apud Romanos.

armo rex aliquis impetro inermis non pro aetolus modo sed ne pro sui quidem ipse momentum ullus sum apud romanus


nam exercitu inpigre scripto ductoque ad Bolas cum levibus proeliis Aequorum animos fregisset, postremo in oppidum inrupit. deinde ab hostibus in civis certamen vertit et, cum inter oppugnationem praedam militis fore edixisset, capto oppido fidem mutavit.

nam exercitus impiger scribo duco ad bola cum levis proelium aequi animus frango postremo in oppidum irrumpo deinde ab hostis in civis certamen verto et cum inter oppugnatio praeda miles sum edico capio oppidum fides muto


praetor legatique Locros profecti primam, sicuti mandatum erat, religionis euram curam habuere: omnem enim sacram pecuniam, quaeque apud Pleminium quaeque apud milites erat, conquisitam, cum ea, quam ipsi secum attulerant, in thensauris reposuerunt ac piaculare sacrum fecerunt.

praetor lego locri proficiscor primus sicut mando sum religio euram cura habeo omnis enim sacer pecunia quisque apud pleminium quisque apud miles sum conquaero cum is quam ipse sui affero in thesaurus repono atque piacularis sacer facio


per idem tempus legati ab rege Perseo venerunt. eos in oppidum intromitti non placuit, cum iam bellum regi eorum et Macedonibus et senatus decresset et populus iussisset.

per idem tempus legatus ab rex perseus venio is in oppidum intromitto non placeo cum iam bellum rex is et macedones et senatus decerno et populus iubeo


vix enim salute mutua reddita cum obviam egressus esset, “satin salvae” inquit “L. Volumni? ut sese in Samnio res habent?

vix enim salus mutuus reddo cum obvius egredior sum sero salvus inquam l volumnius ut sui in samnium res habeo


accessurum huic parti trans Nessum ad orientem versum, qua Perseus tenuisset, vicos, castella, oppida, praeter Aenum et Maroneam et Abdera; cis Strymonem autem vergentia ad occasum, Bisalticam omnem cum Heraclea, quam Sinticen appellant.

accedo hic pario trans nessus ad orior verro qui perseus teneo vicus castellum oppidum praeter aenus et maronea et abdera cis strymonem autem vergo ad occasus bisalticam omnis cum heraclea quam sinticus appello


simul indignitas rei, simul contemptus animos Lacedaemoniis ad coeundum fecit. alii dicere exturbandos Aetolos et libertatem, cum restitui videretur interceptam, repetendam; alii, ut caput agendae rei esset, regii generis aliquem in speciem adsumendum.

simul indignitas res simul contemno animus lacedaemonius ad coeo facio alius dico exturbo aetoli et libertas cum restituo video intercipio repeto alius ut caput ago res sum regius genus aliquis in species adsumo


eandem causam haud multis annis post fuisse non negaverim, cur M. Valerio non diffideretur adversus similiter provocantem arma capienti Gallum ad certamen.

idem causa haud multus annus post sum non nego cur m valerius non diffido adverro similis provoco arma capio gallus ad certamen


inter consules ita per litteras convenit ut quem ad modum uno animo rem publicam gessissent, ita, quamquam ex diversis regionibus convenirent, uno tempore ad urbem accederent;

inter consul ita per littera convenio ut qui ad modus unus animus res publicus gero ita quamquam ex diverto regio convenio unus tempus ad urbs accedo


tum utique exiguum spatii vallum a vallo aberat, et id ipsum totum prope compleverat Romana acies. simul et per aversa castra equitatus cum levi armatura emissus in frumentatores late caedem fugamque hostium palatorum fecit.

tum utique exiguus spatium valles ab vallo absum et is ipse totus prope compleo romanus acies simul et per averto castrum equito cum levis armo emitto in frumentator latus caedes fuga hostis palator facio


ubi inluxit, recepere classem in altum, ut spatium pugnae esset exitumque liberum e portu naves hostium haberent.

ubi inluceo recipio classis in altus ut spatium pugna sum exeo liber e portus navo hostis habeo


ubi cum divendita praeda quadraginta talenta argenti refecisset, concepit animo ear eam amplitudinem Iovis templi, quae digna deum hominumque rege, quae Romano imperio, quae ipsius etiam loci maiestate esset. captivam pecuniam in aedificationem eius templi seposuit.

ubi cum divendo praeda quadraginta talentum argentum reficio concipio animus ear is amplitudo iuppiter templum qui dignus deus homo rex qui romanus imperium qui ipse etiam locus maiestas sum captiva pecunia in aedificatio is templum sepono


nihil usquam dictu dignum ausi, trinis castris intra paucos dies exuti, triginta dierum indutias ita, ut ad senatum Romam legatos mitterent, pacti sunt semestri stipendio frumentoque et singulis in militem tunicis.

nihil usquam dico dignus audeo terni castrum intra paucus dies exuo triginta dies indutiae ita ut ad senatus roma legatus mitto paciscor sum semestris stipendium frumentum et singuli in miles tunica


et Ap. Claudius felicitatem virtutemque collegae in Liguribus Ingaunis aequavit secundis aliquot proeliis. sex praeterea oppida eorum expugnavit; multa milia hominum in iis cepit; belli auctores tres et quadraginta securi percussit. lam iam comitiorum appetebat tempus.

et ap claudus felicitas virtus collega in ligur ingauni aequo secundus aliquot proelium sex praeterea oppidum is expugno multus mille homo in is capio bellum auctor tres et quadraginta securus percutio lam iam comitium appeto tempus


consulibus sortitis provincias extemplo et praetores sortiti sunt. M. Iunio Bruto iurisdictio utraque evenit, A. Cornelio Mammulae Bruttii, M. Aemilio Lepido Sicilia, L. Oppio Salinatori Sardinia, C. Liuio Livio Salinatori classis, L. Aemilio Paulo Hispania ulterior. his ita exercitus decreti:

consul sortio provincia extemplo et praetor sortio sum m junius brutus jurisdictio uter evenio ab cornelius mammula bruttius m aemilius lepidus sicilia l oppius salinator sardinia que livius livius salinator classis l aemilius paulus hispania ulterior hic ita exercitus decerno


his duceni quinquageni aeris in pedites divisi, duplex centurioni, triplex equiti.

hic duceni quinquageni aer in pedito divido duplex centurio triplex equio


unde cum responsum allatum esset nihil suae potestatis esse, Etruscos moenia custodiasque portarum tenere, primo populationibus agri terror est oppidanis admotus;

unde cum responsum affero sum nihil suus potestas sum etrusci moenia custodio portaris teneo primus populatio ager terror sum oppidanus admoveo


quo cum venissent, extemplo iis omnibus catenae iniectae, iussique ad quaestores deferre quod auri atque argenti haberent. auri pondo duo milia septuaginta fuit, argenti triginta milia pondo et mille ducenta.

quo cum venio extemplo is omnis catena injacio jubeo ad quaestor defero qui aurum atque argentum habeo aurum pondo duo mille septuaginta sum argentum triginta mille pondo et mille ducenti


referrique tegulas et refici detecta, sicut fuerant, iussit. et Persea quidam cum maiore filio Philippo traditos A. Postumio in custodiam misit; filiam cum minore filio a Samothrace accitos Amphipolim omni liberali cultu habuit.

refero tegula et reficio detego sicut sum iubeo et perseus quidam cum magnus filius philippus trado ab postumius in custodia mitto filia cum paruus filius ab samothrace accio amphipolis omnis liberal cultus habeo


ac naves rediit nuntio allato P. Lentulum cum quinquaginta rostratis, centum onerariis, cum omni genere commeatus ad Uticam accessisse.

atque navo redeo nuntio affero p lentulis cum quinquaginta rostratus centum oneraria cum omnis genus commeatus ad utica accedo


eo ferocius adequitare Samnites vallo neque otium pati. et cum iam prope in portis castrorum esset hostis, nihil consulto dictatore magister equitum Q. Aulius Cerretanus magno tumultu cum omnibus turmis equitum evectus summovit hostem.

is ferox adequitaris samnites vallo neque otium patior et cum iam prope in porta castrum sum hostis nihil consultum dictator magister eques q aulius cerretanus magnus tumultus cum omnis turma eques eveho summoveo hostis


postero die consultus a M. Pomponio praetore senatus decrevit dictatori scribendum, uti, si e re publica censeret esse, ad consules subrogandos veniret cum magistro equitum et praetore M. Marcello,

posterus dies consulo ab m pomponius praetor senatus decerno dictator scribo uti si e res publicus censeo sum ad consul subrogo venio cum magister eques et praetor m marcellus


Tune inter primores duorum populorum res geritur; quidquid hinc aut illine communis Mars belli aufert, multiplex quam pro numero damnum est. vulgus aliud armatorum, velut delegata primoribus pugna, eventum suum in virtute aliena ponit. multi utrimque cadunt, plures vulnera accipiunt;

tu inter primoris duo populus res gero quisquis hinc aut illino communis mars bellum aufero multiplex quam pro numerus damnum sum vulgus alius armator velut delego primoris pugno evenio suus in virtus alienus pono multus utrimque cado multus vulnero accipio


veniendo huc exercitum egregium populo Romano servastis; erumpendo hinc vosmet ipsos servate; digni estis, qui pauci pluribus opem tuleritis, ipsi nullius auxilio egueritis.

venio huc exercitus egregius populus romanus servo erumpo hinc tu ipse servo dignus sum qui paucus multus ops fero ipse nullus auxilium egeo


missus cum his Carthalo, nobilis Carthaginiensis, qui, si forte ad pacem inclinarent animos, condiciones ferret.

mitto cum hic carthalo nobilis carthaginiensis qui si fors ad pax inclino animus condicio fero


edito imperio signum secutum est. iussa miles exsequitur. clamor hostes circumsonat; superat inde castra hostium et in castra consulis venit;

edo imperium signum sequor sum iubeo miles exsequor clamor hostis circumsono supero inde castrum hostis et in castrum consul venio


etenim cum multis urgerentur rebus, nulla eos res aeque ac vigiliae conficiebant, Romanis in magna copia miiitum militum succedentibus aliis in stationem aliorum, Aetolos propter paucitatem eosdem dies noctesque adsiduo labore urente.

etenim cum multus urgeo res nullus is res aequus atque vigilia confacio romanus in magnus copia miiitum miles succedo alius in statio alius aetoli propter paucitas idem dies nox assiduus labor uro


iam omnia contra circaque hostium plena erant, et nata in vanos tumultus gens truci cantu clamoribusque variis horrendo cuncta conpleverant sono.

iam omnis contra circo hostis plenus sum et nata in vanus tumultus gens trux cantus clamor varius horreo cunctus conpleverant sonus


se alia interim acturum. quercus, ingens arbor, praetorio imminebat, cuius umbra opaca sedes erat. tum ex legatis unus abiens “et haec” inquit “sacrata quercus et quidquid deorum est audiant foedus a vobis ruptum nostrisque et nunc querellis adsint et mox armis, cum deorum hominumque simul violata iura exsequemur.” Romam ut rediere legati,

sui alius interim ago quercus ingens arbor praetorius immineo qui umbra opacus sedes sum tum ex legatus unus abeo et hic inquam sacro quercus et quisquis deus sum audio foedus ab tu rumpo noster et nunc querela adsum et mox arma cum deus homo simul violo ius exsequor roma ut redeo legatus


quid ita nunc Elatiam oppugnari patitur? cur excessit faucibus Epiri claustrisque illis inexpugnabilibus super Aoum amnem relictoque, quem insidebat, saltu penitus in regnum abiit? aut vi aut metu aut voluntate.

quis ita nunc elatiam oppugnaris patior cur excedo fauces epirus claustra ille inexpugnabilis super aous amnis relinquo qui insideo saltus penitus in regnum abeo aut vis aut metus aut voluntas


quoniam praetoris subrogandi comitia ne legibus fierent, pertinacia Q. Flacci et prava studia hominum impedirent, senatum censere satis praetorumn praetorum esse;

quoniam praetor subrogo comitium ne lex fio pertinacia q flaccus et pravus studium homo impedio senatus censeo satis praetorumn praetor sum


nunc in concilio ad eam rem unam indicto, cum legatorum utrimque verba audieritis, cum referant magistratus, cum praeco ad suadendum vocet,

nunc in concilio ad is res unus indico cum legatus utrimque verbum audio cum refero magistratus cum praeco ad suadeo voco


Samum postquam ventum est, accepta ab Livio classe et sacrificio, ut adsolet, rite facto Aemilius consilium advocavit. ibi C. Livius — is enim est primus rogatus sententiam — neminem fidelius posse dare consilium dixit quam eum, qui id alteri suaderet, quod ipse, si in eodem loco esset,

samos postquam venio sum accipio ab livius classis et sacrificium ut assoleo rite facio aemilius consilium advoco ibi que livius is enim sum primus rogo sententia nemo fidelis possum do consilium dico quam is qui is alter suadeo qui ipse si in idem locus sum


nomen Neronis satis fuisse ad continendum castris Hannibalem; Hasdrubalem vero qua alia re quam adventu eius obrutum atque extinctum esse?

nomen nero satis sum ad contineo castrum hannibal hasdrubal verus qui alius res quam advenio is obruo atque exstinctus sum


a M. Livio dictatore creati consules L. Veturius Q. Caecilius, is ipse, qui tum erat magister equitum. inde praetorum comitia habita.

ab m livius dictator creo consul l veturius q caecilius is ipse qui tum sum magister eques inde praetor comitium habeo


vos, Ceres mater ac Proserpina, precor, ceteri superi infernique di, qui hanc urbem, hos sacratos lacus lucosque colitis, ut ita nobis volentes propitii adsitis, si vitandae, non inferendae fraudis causa hoc consilii capimus.

tu cero mater atque proserpina precor ceterus superi infernus deus qui hic urbs hic sacro lacus lucus colo ut ita nos volo propitius adsum si vito non infero fraus causa hic consilium capio


paulipser paulisper addubitavit, an consurgendi iam triariis tempus esset; deinde melius ratus integros eos ad ultimum discrimen servari, accensos ab novissima acie ante signa procedere iubet.

paulipser paulisper addubitavit an consurgo iam triarii tempus sum deinde bonus reor integer is ad ulter discrimen servaris accendo ab novus acies ante signum procedo iubeo


tum omnis ferocia concidit et, ut postea fatebantur, nihil aeque eos terruit quam praeter spem robur et colos imperatoris, quem adfectum visuros crediderant, vultusque, qualem ne in acie quidem aiebant meminisse.

tum omnis ferocia concido et ut postea fateor nihil aequus is terreo quam praeter spes robur et color imperator qui afficio video credo vultus qual ne in acies quidem aio memini


P. Scipioni cum exercitibus, quos haberet, in provincia Africa prorogatum imperium. praetoribus M. Valerio Faltoni duae legiones in Bruttiis, quibus C. Livius priore anno praefuerat, decretae;

p scipio cum exercitus qui habeo in provincia africanus prorogo imperium praetor m valerius faltoni duo legio in bruttius qui que livius prior annus praesum decerno


dum ne quem militem legeret ex eo numero, quibus senatus missionem reditumque in patriam negasset ante belli finem.

dum ne qui miles lego ex is numerus qui senatus missio redeo in patria nego ante bellum finis


quod ubi tribuni militum Graccho nuntiaverunt, neminem stantem iam vulnerari hostem, carnificari iacentes, et in dextris militum pro gladiis humana capita esse, signum dari propere iussit, proicerent capita invaderentque hostem:

qui ubi tribunus miles gracchus nuntio nemo sto iam vulneraris hostis carnificaris jaceo et in dextera miles pro gladius humanus caput sum signum do properus iubeo proicio caput invaderentque hostis


ad ea Romanus se in praesidio impositum esse dicere ab imperatore suo clavesque portarum et custodiam arcis ab eo accepisse, quae nec suo nec Hennensium arbitrio haberet, sed eius, qui commisisset.

ad is romanus sui in praesidium impono sum dico ab imperator suus clavesque portaris et custodia arx ab is accipio qui neque suus neque hennensis arbitrium habeo sed is qui committo


ceterum omnia simulaturos Carthaginienses duces eos exercitusque expectantes; deinde quamvis recentium foederum et deorum omnium oblitos bellum gesturos.

ceterum omnis simulo carthaginiensis dux is exerceo exspecto deinde quivis recens foedus et deus omnis obliuiscor bellum gero


indignatus Hannibal dici ea in tali tempore 57S audirique, arreptum Gisgonem manu sua ex superiore loco detraxit. quae insueta liberae civitati species cum fremitum populi movisset, perturbatus militaris vir urbana libertate

indignor hannibal dico is in talis tempus senatus audio arrepo gisgonem manus suus ex superus locus detraho qui insuetus liber civitas species cum fremo populus moveo perturbo militaris vir urbanus libertas


ex Illyrico duo legati, C. Licinius Nerva et P. Decius, nuntiarunt exercitum Illyriorum caesum, Gentium regem captum, in dicione populi Romani Illyricum esse.

ex illyricus duo legatus que licinius nerva et p decius nuntio exercitus illyrius caedo gentius rex capio in dicio populus romanus illyricus sum


magna multitudo iu in custodias divisa; oppidum ante noctem redditum Sutrinis inviolatum integrumque ab omni clade belli, quia non vi captum, sed traditum per condiciones fuerat.

magnus multitudo iu in custodio divido oppidum ante nox reddo sutrinus inviolo integer ab omnis clades bellum quia non vis capio sed trado per condicio sum


ne ille saepe, etiam si prima prospere evenissent, Persas et Indos et inbellem Asiam quaesisset et cum feminis sibi bellum fuisse dixisset,

ne ille saepe etiam si primus prosperus evenio persa et indi et imbellis asia quaero et cum femina sui bellum sum dico


Ti. Claudio Africa evenit, ut quinquaginta navium classem, omnes quinqueremes, in Africam traiceret parique imperio cum P. Scipione esset;

tiberius claudius africanus evenio ut quinquaginta navis classis omnis quinqueremis in africa traicio pario imperium cum p scipio sum


igitur illorum poenam in se vertit; nam Lavini, cum ad sollemne sacrificium eo venisset, concursu facto interficitur.

igitur ille poena in sui verto nam lavinium cum ad sollemnis sacrificium is venio concursus facio interfacio


ne interim exercitus ab Roma exiret, incursiones in extrema finium factae erant; Romano contra etiam in hostico morandi causa erat, ut hostem ad certamen eliceret.

ne interim exercitus ab roma exeo incursio in exter finis facio sum romanus contra etiam in hosticus moror causa sum ut hostis ad certamen elices


missi sunt tres legati, P. Lentulus, A. Postumius Albinus, A. Antonius. nihil ea legatione perfectum est, Perseo regium nomen omni vi amplectente, Paulo, ut se suaque omnia in fidem et clementiam populi Romani permitteret, tendente.

mitto sum tres legatus p lentulus ab postumus albinus ab antonius nihil is legatio perficio sum perseus regius nomen omnis vis amplector paulus ut sui suum omnis in fides et clementia populus romanus permitto tendo


et arma spoliaque multa Gallica carpentis travecta, duces hostium duo et quinquaginta ducti ante currum. militibus quadragenos binos denarios divisit, duplex centurioni, triplex in equites, et stipendium duplex dedit;

et arma spolio multus gallicus carpo travecta dux hostis duo et quinquaginta duco ante currus miles quadrageni bini denarius divido duplex centurio triplex in eques et stipendium duplex do


cuius leniendae causa coloniam in Volscos, quo tria milia civium Romanorum scriberentur, deducendam censuerant, triumvirique ad id creati terna iugera et septunces viritim diviserant.

qui lenio causa colonia in volsci quo tres mille civis romanus scribo deduco censeo triumvirique ad is creo terni iugerum et septunces viritim divido


cum Scipio nihil defuturum iis profecto diceret, tum rursus mulier: “haud magni ista facimus” inquit; “quid enim huic fortunae non satis est? alia me cura aetatem harum intuentem — nam ipsa iam extra periculum iniuriae muliebris sum — stimulat.”

cum scipio nihil desum is profecto dico tum rursus mulier haud magnus iste facio inquam quis enim hic fortuna non satis sum alius ego cura aetas haris intueor nam ipse iam extra periculum iniuria muliebris sum stimulo


hoc statu militarium rerum seditio intestina maiore mole coorta, quam bella tractabantur; et cum tributum conferri per tribunos non posset nec stipendium imperatoribus mitteretur aeraque militaria flagitaret miles, haud procul erat, quin castra quoque urbanae seditionis contagione turbarentur.

hic status militaris res seditio intestinum magnus moles coorior quam bellum tracto et cum tribuo confero per tribunus non possum neque stipendium imperator mitto aera militaris flagito miles haud procul sum quin castrum quoque urbanus seditio contagio turbo


fefellitque non Samnites modo sed etiam Romanos; et consul adfirmavit errorem clamitans inter prima signa, ita ut vox etiam ad hostis accideret, captum Cominium, victorem collegam adesse: adniterentur vincere, priusquam gloria alterius exercitus fieret.

fallo non samnites modo sed etiam romanus et consul adfirmo error clamito inter primus signum ita ut vox etiam ad hostis accido capio cominium victor collega adsum adnitendus vinco priusquam gloria alter exercitus fio


praetermissa eius rei occasio est, dum in castellis vicisque recipiendis Peraeae tempus teritur.

praetermitto is res occasio sum dum in castellum vicus recipio peraea tempus tero


hoc armis et virtute reciperetis oportet et nationem rebellantem magis temere quam constanter bellantem iugum, quo se exuit, accipere rursus cogatis.”

hic arma et virtus recipio oportet et natio rebello magis temere quam consto bellor iugum quo sui exuo accipio rursus cogo


triumphatum nuper de Philippo, patre huius, et de Antiocho est; ambo regnabant, cum de iis triumphatum est. de Perseo capto, in urbem cum liberis adducto non triumphabitur?

triumpho nuper de philippus pater hic et de antiochus sum ambo regno cum de is triumpho sum de perseus capio in urbs cum liber adduco non triumpho


Romae interim satis iam omnibus ut in tali re ad tuendam arcem compositis turba seniorum domos regressi adventum hostium obstinato ad mortem animo expectabant.

roma interim satis iam omnis ut in talis res ad tueor arx compono turba senex domus regredior advenio hostis obstinatus ad mors animus exspecto


dixit, denuntiavit, ut morem vagandi cum armis finirent agrorumque suorum terminis se continerent.

dico denuntio ut mos vago cum arma finio ager suus terminus sui contineo


vereor, ne cui vestrum maius id audaciusque consilium quam aut pro memoria cladium nuper acceptarum aut pro aetate mea videatur.

vereor ne qui vester magnus is audax consilium quam aut pro memoria cladium nuper acceptaris aut pro aetas meus video


deplorabant ea apud Syphacem Carthaginienses infensumque et ipsum ad reliquias belli persequendas instigabant. sed vix regium videbatur latronem vagum in montibus consectari;

deploro is apud syphacem carthaginiensis infensus et ipse ad reliquiae bellum persequor instigo sed vix regius video latro vagus in mons consectaris


vos cum Mandonio et Indibili et consilia communicastis et arma consociaturi fuistis.

tu cum mandonius et indibilis et consilium communico et arma consocio sum


duo interreges C. Sulpicius et M. Fabius interpositi obtinuere, quod dictator frustra tetenderat, mitiore iam plebe ob recens meritum levati aeris alieni, ut ambo patricii consules crearentur.

duo interrego que sulpicius et m fabius interpono obtineo qui dictator frustra tendo mitis iam plebs ob recens mereo levo aer alienus ut ambo patricius consul creo


iam in exitu annus erat, et propter Macedonici maxime belli curam in sermonibus homines habebant, quos in annum consules ad finiendum tandem id bellum crearent.

iam in exeo annus sum et propter macedonicus magnus bellum cura in sermo homo habeo qui in annus consul ad finio tandem is bellum creo


hortus erat posticis aedium partibus — pervenerunt, “Consilium” inquit “adfero, pater, quo non veniam solum peccati, quod defecimus ad Hannibalem, impetraturi ab Romanis, sed in multo maiore dignitate et gratia fituri simus Campani, quam umquam fuimus.”

hortus sum posticum aedes pars pervenio consilium inquam affero pater quo non venio solus pecco qui deficio ad hannibal impetro ab romanus sed in multus magnus dignitas et gratia fituri sum campanus quam umquam sum


elephantos in prima fronte, quorum fortuitus impetus atque intolerabilis vis signa sequi et servare ordines, in quo plurimum spei ponerent, Romanos prohiberent;

elephantus in primus frons qui fortuitus impetus atque intolerabilis volo signum sequor et servaris ordo in quo multus spes pono romanus prohibeo


corpus alteri magnitudine eximium, versicolori veste pictisque et auro caelatis refulgens armis; media in altero militaris statura modicaque in armis habilibus magis quam decoris species.

corpus alter magnitudo eximius versicolorus vestis pingo et aurum caelo refulgeo arma medius in alter militaris sto modicus in arma habilis magis quam decor species


quanto tandem, si quicquam in vobis non dico civilis, sed humani animi esset, favere vos magis et, quantum in vobis esset, indulgere potius comitati patrum atque obsequio plebis oportuit?

quantus tandem si quisquam in tu non dico civilis sed humanus animus sum faveo tu magis et quantus in tu sum indulgeo potis comitas pater atque obsequium plebs oportet


ut legiones duae urbanae, quae superiore anno conscriptae essent, post diem decimum Arretii adessent; in earum locum se duas legiones urbanas scripturum.

ut legio duo urbanus qui superus annus conscribo sum post dies decimus arretium adsum in is locus sui duo legio urbanus scribo


magna ea manus fuit, neque aliorum magis in Volsco bello virtus atque opera enituit. consul copias contra hostem educit; parvo dirimente intervallo castra ponit.

magnus is manus sum neque alius magis in volscus bellum virtus atque opus eniteo consul copia contra hostis educo parvus dirimo intervallum castrum pono


maluerunt in tentoriis latentes simul lucem atque hostem expectare, cum silentio noctis erumpendi occasio esset. atenim ad erumpendum e castris defuit animus, ad tutanda fortiter castra animum habuerunt; dies noctesque aliquot obsessi vallum armis,

malo in tentorius lateo simul lux atque hostis expecto cum silentium nox erumpo occasio sum atenim ad erumpo e castrum desum animus ad tuto fortis castrum animus habeo dies nox aliquot obsedeo valles arma


cum subito exercitum Romanum Coriolos obsidentem atque in oppidanos, quos intus clausos habebat, intentum sine ullo metu extrinsecus inminentis belli Volscae legiones profectae ab Antio invasissent, eodemque tempore ex oppido erupissent hostes, forte in statione Marcius fuit.

cum subeo exercitus romanus corioli obsido atque in oppidanus qui intus claudo habeo intentus sine ullus metus extrinsecus inminentis bellum volscae legio proficio ab antius invasissent idem tempus ex oppidum erumpo hostis fors in statio marcius sum


maximo cuique id accidere animo certum habeo, ut se non cum praesentibus modo sed cum omnis aevi claris viris comparent.

maximus quisque is accido animus certus habeo ut sui non cum praesens modo sed cum omnis aevum claris vis comparo


placuit igitur utrique custodiis firmatis, ne quod praesidium ex Macedonia intromitti posset, quoniam vis aperta non processisset, operibus moenia oppugnare.

placeo igitur uterque custodia firmo ne qui praesidium ex macedonius intromitto possum quoniam volo apertus non procedo opus moenia oppugnaris


liberatus deinde obsidione, cum alia parte Antiochus alia Seleucus circa arcem regni mei castra haberent, relictis meis rebus tota classe ad Hellespontum L. Scipioni consuli vestro occurri, ut eum in traiciendo exercitu adiuvarem.

libero deinde obsidio cum alius pars antiochus alius seleucus circa arx regnum meus castrum habeo relinquo meus res totus classis ad hellespontus l scipio consul vester occurro ut is in traicio exercitus adiuvaris


interposuerat et querellas de iniquitate decretorum, et quam non ex aequo disceptatum apud Caeciiunm Caecilium foret indigneque sibi nec ullo suo merito insultatum ab omnibus esset.

interpono et querela de iniquitas decretor et quam non ex aequus disceptas apud caeciiunm caecilius sum indignus sui neque ullus suus mereo insultas ab omnis sum


haec culti neglectique numinis tanta momenta in rebus humanis cernentes ecquid sentitis, Quirites, quantum vixdum e naufragiis prioris culpae cladisque emergentes paremus nefas?

hic colo neglego numen tantus momentum in res humanus cerno ecquis sentio quiris quantus vixdum e naufragium prior culpa clades emergo paro nefas


gravissimis criminibus accusati ambo ampliatique; cum dicenda de integro causa esset, excusati exilii causa solum vertisse. Furius Praeneste, Matienus Tibur exulatum abierunt.

gravis crimen accuso ambo amplio cum dico de integer causa sum excuso exsilium causa solus verto furius praeneste matienus tibur exsulatus abeo


venire amentem invidia, iratum virtuti alienae felicitatique; furere, quod se absente res publica egregie gesta esset; malle, si mutare fortunam posset, apud Samnites quam Romanos victoriam esse;

venio amens invidia irascor virtus alienus felicitas furo qui sui absum res publicus egregius gero sum malo si muto fortuna possum apud samnites quam romanus victoria sum


in aede Aesculapi clandestinum eos per aliquot noctes consilium principum habuisse, unde praeterea legatos occultis cum mandatis Romam mitti.

in aedes aesculapius clandestinus is per aliquot nox consilium princeps habeo unde praeterea legatus occulo cum mandatum roma mitto


perseus enim cum in dies magis cerneret favorem et dignitatem Demetrii fratris apud multitudinem Macedonum crescere et gratiam apud Romanos, sibi spem nullam regni superesse nisi in scelere ratus ad id unum omnes cogitationes intendit.

perseus enim cum in dies magis cerno favor et dignitas demetrius frater apud multitudo macedones cresco et gratia apud romanus sui spes nullus regnum supersum nisi in scelus reor ad is unus omnis cogitatio intendo


at hercule milites contactos sacrilegio furor agitat; in ducibus ipsis puniendis nullum deae numen apparuit.

at herculis miles contingo sacrilegium furor agito in dux ipse punior nullus dea numen appareo


Adherbal coniuratis in quinqueremem inpositis, praemissaque ea, quia tardior quam triremis erat, ipse cum octo triremibus modico intervallo sequitur.

adherbal coniuratus in quinqueremis inpono praemitto is quia tardus quam triremis sum ipse cum octo triremis modicus intervallum sequor


hos secuti M. Genucius et C. Curtius consules. fuit annus domi forisque infestus. nam principio anni et de conubio patrum et plebis C. Canuleius tribunus plebis rogationem promulgavit,

hic sequor m genucius et que curtus consul sum annus domus foris infestus nam principium annus et de conubium pater et plebs que canuleius tribunus plebs rogatio promulgo


insequenti anno A. Manlio, P. Cornelio, T. et L. Quinctiis Capitolinis, L. Papirio Cursore iterum, C. Sergio iterum tribunis consulari potestate grave bellum foris, gravior domi seditio exorta:

insequor annus ab manlius p cornelius t et l quintius capitolinus l papirius cursor iterum que sergius iterum tribunus consularis potestas gravis bellum foris gravis domus seditio exorior


adice nunc pro portione, quot verisimile sit Graeciam totam habuisse.

adicio nunc pro portio quot verisimilis sum graecia totus habeo


hoc quidem iam regno simile est. an collegam subrogabis, quem ne in demortui quidem locum subrogari fas est?

hic quidem iam regnum similis sum an collega subrogo qui ne in demorior quidem locus subrogaris fas sum


alias mersit, alias cepit naves; quae novissimi agminis erant cursum in Asiam verterunt. Atilius Piraeum, unde profectus erat, cum agmine captivarum navium revectus magnam vim frumenti et Atheniensibus et aliis eiusdem regionis sociis divisit.

alius mergo alius capio navo qui novus agmen sum cursus in asia verto atilius piraceus unde proficiscor sum cum agmen captivaris navis reveho magnus vis frumentum et atheniensis et alius idem regio socius divido


Iuppiter, Mars pater, Quirine, Bellona, Lares, divi Novensiles, di Indigetes, divi, quorum est potestas nostrorum hostiumque,

iuppiter mars pater quirinus bellona laris divus novensilis deus indigeto divus qui sum potestas noster hostis


ea tam exigua manu oppida aliquot cepit. defecere ad eum Sedetani,

is tam exiguus manus oppidum aliquot capio deficio ad is sedetani


annona quoque eo anno pervilis fuit; frumenti vim magnam ex Africa advectam aediles curules M. Claudius Marcellus et Sex. Aelius Paetus binis aeris in modios populo diviserunt.

annona quoque is annus pervilis sum frumentum vis magnus ex africanus adveho aedilis curulis m claudus marcellus et sex aelius paetus bini aer in modius populus divido


huius reconciliationis inter ipsos fides obsidibus ultro citroque datis firmata est. Corinthus, ubi deponerentur obsides, convenit.

hic reconciliatio inter ipse fides obsidibus ultro citer do firmo sum corinthus ubi depono obses convenio


non inter patres ac plebem certamen esse, sed simul patres plebemque, arcem urbis, templa deorum, penates publicos privatosque hostibus dedi.

non inter pater atque plebs certamen sum sed simul pater plebs arx urbs templum deus penates publicus privo hostis do


alia maxime plebis turba, quam nec capere tam exiguus collis nec alere in tanta inopia frumenti poterat, ex urbe effusa velut agmine iam uno petiit laniculum. Ianiculum.

alius magnus plebs turba quam neque capio tam exiguus collis neque alo in tantus inopia frumentum possum ex urbs effundo velut agmen iam unus peto laniculis ianiculis


itaque Minucius consul, cui Ligures provincia evenerat, ex auctoritate senatus in rostra escendit et edixit,

itaque minucius consul qui ligur provincia evenio ex auctoritas senatus in rostrum escendo et edico


nunc armati sibi quisque lingua promptum hostem offerri.

nunc armatus sui quisque lingua promptus hostis offertor


deinde melius esse ratus et percunctari causam repentinae alienationis et purgare se, tempore apto quaesita simpliciter iracundiae causa auditaque “pater Hamilcar” inquit,

deinde bonus sum reor et percunctaris causa repentinus alienatio et purgaris sui tempus apto quaero simplex iracundia causa audio pater hamilcar inquam


transgressi deinde vallum cum deserta omnia invenissent, pergunt hostem vestigiis sequi. sed vestigia in omnes aeque ferentia partes, ut in dilapsis passim, primo errorem faciebant;

transgredior deinde valles cum desero omnis invenio pergo hostis vestigium sequor sed vestigium in omnis aequus fero pars ut in dilabor passim primus error facio


“hunc tu” inquit “tua voluntate, L. Tarquini, remove metum. meminimus, fatemur, eiecisti reges; absolve beneficium tuum, aufer hinc regum nomen. res tuas tibi non solum reddent cives tui auctore me, sed, si quid deest, munifice augebunt. amicus abi; exonera civitatem vano forsitan metu: ita persuasum est animis, cum gente Tarquinia regnum hinc abiturum.”

hic tu inquam tuus voluntas l tarquinius removeo metus memini fateor eicio rex absolvo beneficium tuus aufero hinc rex nomen res tuus tu non solus reddo civis tuus auctor ego sed si quis desum munificus augeo amicus abeo exonero civitas vanus forsitan metus ita persuadeo sum animus cum gens tarquinius regnum hinc abeo


supinas manus ad caelum ac deos tendentes orantesque, ut urbem Romanam e manibus hostium eriperent matresque Romanas et liberos parvos inviolatos servarent.

supinus manus ad caelum atque deus tendo oro ut urbs romanus e manus hostis eripio mater romanus et liber parvus inviolo servo


erubescant profecto, si quis eis haec obiciat, contendantque et animis et corporibus suis virilem patientiam inesse et se iuxta hieme atque aestate bella gerere posse nec se patrocinium mollitiae inertiaeque mandasse tribunis et meminisse hanc ipsam potestatem non in umbra nec in tectis maiores suos creasse.

erubesco profecto si quis is hic obicio contendo et animus et corpus suus virilis patientia insum et sui iuxta hiems atque aestas bellum gero possum neque sui patrocinium mollitia inertia mando tribunus et memini hic ipse potestas non in umbra neque in tectum magnus suus creo


tribuni militum cum tribus Fabiis creati Q. Sulpicius Longus, Q. Servilius quartum, P. Cornelius Maluginensis.

tribunus miles cum tres fabius creo q sulpicius longus q servilis quartus p cornelius maluginensis


nec tamen ludorum primum initium procurandis religionibus datum aut religione animos aut corpora morbis levavit;

neque tamen ludus primus initium procuro religio do aut religio animus aut corpus morbus levo


acceptum ab uno pavorem plures per urbem ferunt. trepidi magistratus missis ad arcem exploratoribus cum tela et armatos tenere arcem multiplicato numero audirent, avertunt animos a spe recuperandae arcis;

accipio ab unus pavor multus per urbs fero trepidus magistratus mitto ad arx explorator cum telum et armatus teneo arx multiplico numerus audio averto animus ab spes recipero arx


palam omnibus conciliis vexari principes Etruscorum, quod non Gallos quacumque condicione traxerint ad bellum; increpari magistratus Samnitium, quod exercitum adversus Lucanum hostem conparatum obiecerint Romanis;

palam omnis concilium vexaris princeps etruscus qui non galli quicumque condicio traho ad bellum increparis magistratus samnites qui exercitus adverro lucanus hostis conparo objacio romanus


maximae cuique fortunae minime credendum est. in bonis tuis rebus, nostris dubiis, tibi ampla ac speciosa danti est pax, nobis petentibus magis necessaria quam honesta.

magnus quisque fortuna paruus credo sum in bonus tuus res noster dubius tu amplus atque speciosus do sum pax nos peto magis necessarius quam honestus


Romae magnam trepidationem litterae Baebii fecerunt,

roma magnus trepidatio littera baebius facio


sed tantum praestitit eques Romanus auctoritate inter milites atque honore, ut castris citra Hiberum communitis, cum ducem exercitus comitiis militaribus creari placuisset,

sed tantus praesto eques romanus auctoritas inter miles atque honor ut castrum citer hiberus communio cum dux exercitus comitium militaris creo placeo


sex item alias centurias, tribus ab Romulo institutis, sub iisdem, quibus inauguratae erant, nominibus fecit. ad equos emendos dena milia aeris ex publico data, et, quibus equos alerent, viduae adtributae, quae bina milia aeris in annos singulos penderent. haec omnia in dites a pauperibus inclinata onera.

sex item alius centurio tres ab romulus institus sub idem qui inauguro sum nomen facio ad equus emo deni mille aer ex publicus do et qui equus alo vidua adtribuo qui bini mille aer in annus singuli pendeo hic omnis in dives ab pauper inclino onus


ita trifariam adortus castra circumvenit et, cum undique instaret, non sustinentes impetum Volscos vallo deturbat. transgressus inde munitiones pavidam turbam inclinatamque in partem unam castris expellit.

ita trifariam adorior castrum circumvenio et cum undique insto non sustineo impetus volsci vallo deturbo transgredior inde munitio pavidus turba inclino in pars unus castrum expello


propinqua cognatione Hanniball Hannibali iunctus, Hanno auctor rebellionis Sardis bellique eius baud haud dubie concitor.

propinquus cognatio hanniball hannibal jungo hanno auctor rebellio sardus bellus is baud haud dubius concito


Scipio cum adservari Numidam iussisset, quae pro tribunali agenda erant, peragit; inde cum se in praetorium recepisset, vocatum eum interrogat, velletne ad Masinissam reverti.

scipio cum adservaris numida iubeo qui pro tribunal ago sum perago inde cum sui in praetorium recipio voco is interrogo volo ad masinissa revorto


Samnites simul rebellasse et vicisse crederent Romanum. Inter inter haec Satricani ad Samnites defecerunt,

samnites simul rebello et vinco credo romanus inter inter hic satricani ad samnites deficio


et primus eorum congressus ex dignitate ipsorum ac Romani nominis, et in rebus deinde gerendis — proconsul enim ad exercitum mansit —

et primus is congredior ex dignitas ipse atque romanus nomen et in res deinde gero proconsul enim ad exercitus maneo


ea legati querentes orabant senatum, ut opem regno regibusque amicis impigre ferrent.

is legatus queror oro senatus ut ops regnum rex amicus impiger fero


clientem eius libertinum parietem in Sacra via adversus aedes publicas demoliri iusserant, quod publico inaedificatus esset.

cliens is libertinus paries in sacer via adverro aedes publicus demolio jubeo qui publicus inaedifico sum


Gades sine certamine per proditionem recipiendi, ultro qui eam ren rem pollicerentur in castra Romana venientibus, spes, sicut ante dictum est, fuerat. sed patefacta inmatura proditio est, conprensosque omnes Mago Adherbali praetori Carthaginem devehendos tradit.

gades sine certamen per proditio recipio ultro qui is reor res polliceor in castrum romanus venio spes sicut ante dico sum sum sed patefacio immaturus proditio sum conprensosque omnis magus adherbal praetor carthago deveho trado


bellum illatum questi, agros primum depopulatos, terrorem direptionis et caedis urbi iniectum, ut eo metu claudere cogerentur portas;

bellum illatum queror ager primus depopulor terror direptio et caedes urbs injectus ut is metus claudo cogo porta


eodem anno Q. Publilius Philo praetor primus de plebe adversante Sulpicio consule, qui negabat rationem eius se habiturum, est factus senatu, cum in summis imperiis id non obtinuisset, minus in praetura tendente.

idem annus q publilius philus praetor primus de plebs adverso sulpicius consul qui nego ratio is sui habeo sum facio senatus cum in summus imperium is non obtineo paruus in praetura tendo


quaestores quoque, sicut tribunos militum, paucis ante annis ex plebe coeptos creari, nec ullius eorum populum Romanum paenituisse.

quaestor quoque sicut tribunus miles paucus ante annus ex plebs coepio creo neque ullus is populus romanus paeniteo


qui, die dicta ab L. Apuleio tribuno plebis propter praedam Veientanam, filio quoque adulescente per idem tempus orbatus cum accitis domum tribulibus et clientibus, quae magna pars plebis erat, percunctatus animos eorum responsum tulisset, se conlaturos quanti damnatus esset,

qui dies dictum ab l appuleius tribunus plebs propter praeda veientana filius quoque adulescens per idem tempus orbo cum accio domus tribulis et cliens qui magnus pars plebs sum percuncto animus is responsum fero sui confero quantus damno sum


rex postero die ad lacessendos proelio hostes progressus, postquam trans amnem in tuto posita castra animadvertit, fatebatur quidem peccatum, quod pridie non institisset victis, sed aliquanto maiorem culpam esse, quod nocte foret cessatum;

rex posterus dies ad lacesso proelium hostis progredior postquam trans amnis in tueor pono castrum animadverto fateor quidem peccatum qui pridie non insto vinco sed aliquantus magnus culpa sum qui nox sum cesso


dictator exercitum in stativis tenebat minime dubius bellum cum iis populis patres iussuros, cum maior domi exorta moles coegit acciri Romam eum gliscente in dies seditione, quam solito magis metuendam auctor faciebat.

dictator exercitus in stativus teneo paruus dubius bellum cum is populus pater jubeo cum magnus domus exorior moles cogo accio roma is glisco in dies seditio quam soleo magis metuo auctor facio


sed quod viderit, referre posse. vidisse autem se, priusquam ab acie intercluderetur, consulem in prima acie pugnantem, adhortantem, inter signa Romana telaque hostium versantem.

sed qui video refero possum video autem sui priusquam ab acies intercludo consul in primus acies pugno adhortor inter signum romanus telum hostis verso


intuentesque alii alios, cum alterum quisque conpotem magis mentis ac consilii ducerent, diu inmobiles silent;

intueor alius alius cum alter quisque compotor magis mens atque consilium duco diu inmobilis sileo


isdem diebus et in Lucanis ad Grumentum Ti. Sempronius, cui Longo cognomen erat, cum Hannone Poeno prospere pugnat.

idem dies et in lucanus ad grumentum tiberius sempronius qui longus cognomen sum cum hanno poenus prosperus pugno


exercitum eius cum transitionibus tum adverso proelio imminutum Hispanis repleri militibus, et Magonem, Hasdrubali Gisgonis filio tradito exercitu, ipsum cum grandi pecunia ad conducenda mercede auxilia in Baliares traicere;

exercitus is cum transitio tum adverso proelium imminuo hispanus repleo miles et mago hasdrubal gisgonis filius trado exercitus ipse cum grandis pecunia ad conduco merces auxilium in baliaris traicio


Messalae Ligures, Salinatori obtigit Gallia. praetores inde sortiti sunt: M. Claudio urbana, P. Claudio peregrina iurisdictio evenit; Q. Marcius Siciliam, C. Stertinius Sardiniam, L. Manlius Hispaniam citeriorem, C. Atinius ulteriorem est sortitus.

messalla ligur salinator obtingo gallia praetor inde sortio sum m claudius urbanus p claudius peregrinus jurisdictio evenio q marcius sicilia que stertinius sardinia l manlius hispania citer que atinius ulter sum sortior


ad L. Manlium inter prima signa hortantem ac subsidia quibus res postulabat locis inducentem venit; indicat tuta ab laevo cornu esse;

ad l manlius inter primus signum horto atque subsidium qui res postulo locus induco venio indico tueor ab laevus cornu sum


captivis in vincula condi iussis comitibusque eorum sub hasta venditis ad naves viginti quinque, quibus P. Valerius Flaccus praefectus praeerat, viginti quinque parari alias decernunt.

captivus in vinculum condo iussum comes is sub hasta vendo ad navo viginti quinque qui p valerius flaccus praefectus praesum viginti quinque paro alius decerno


reliquam pecuniam signatam Illyriorum signo portantibus suis praecipit, parvis itineribus veherent,

reliquus pecunia signo illyrius signum porto suus praecipio parvus iter veho


omnes rapiunt, spoliant, verberant, vulnerant, occidunt, constuprant matronas, virgines, ingenuos raptos ex conplexu complexu parentium;

omnis rapio spolio verbero vulnero occaedes constupro matrona virgo ingenuus rapio ex complexus complexus pareo


resilientes enim ad manipulos velites, cum viam elephantis, ne obtererentur, fecissent, in ancipites ad ictum utrimque coniciebant hastas,

resilientes enim ad manipulus veles cum via elephantus ne obtero facio in anceps ad ictus utrimque conicio hasta


praeparatis omnibus ad bellum Syracusas nondum ex magnis belli motibus satis tranquillas venit.

praeparo omnis ad bellum syracusae nondum ex magnus bellum motus satis tranquillus venio


consules, quo die magistratum inierunt, ex senatus consulto cum circa omnia fana, in quibus lectisternium maiorem partem anni esse solet, maioribus hostiis immolassent, inde preces suas acceptas ab diis immortalibus ominati, senatui rite sacrificatum precationemque de bello factam renuntiarunt.

consul quo dies magistratus ineo ex senatus consultum cum circa omnis fanum in qui lectisternium magnus pars annus sum soleo magnus hostia immolo inde prex suus accipio ab diuus immortalis ominor senatus rite sacrifico precatio de bellum facio renuntio


prohibitum propter aetatem a Masinissa numquam ante proelium inisse; eo die, quo pugnatum cum Romanis esset, inscio avunculo, clam armis equoque sumpto in aciem exisse; ibi prolapso equo effusum in praeceps captum ab Romanis esse.

prohibeo propter aetas ab masinissa numquam ante proelium ineo is dies quo pugno cum romanus sum inscius avunculus clam arma equus sumo in acies exeo ibi prolabor equus effundo in praeceps capio ab romanus sum


quae reus vi atque armis prohibiturns prohibiturus erat, ne causa quaerentibus dimicationem daretur, voluntate ipsi sua sustulerint.

qui reus vis atque arma prohibiturns prohibeo sum ne causa quaero dimicatio do voluntas ipse suus tollo


priusquam de provinciis agerent, res divinas facere maioribus hostiis iusserunt in omnibus fanis, in quibus lectisternium maiorem partem anni fieri solet, precarique, quod senatus de novo bello in animo haberet, ut ea res senatui populoque Romano bene atque feliciter eveniret.

priusquam de provincia ago res divino facio magnus hostia jubeo in omnis fanum in qui lectisternium magnus pars annus fio soleo preco qui senatus de novo bellum in animus habeo ut is res senatus populo romanus bene atque feliciter evenio


Roma interim crescit Albae ruinis. duplicatur civium numerus; Caelius additur urbi mons, et, quo frequentius habitaretur, eam sedem Tullus regiae capit ibique deinde habitavit.

roma interim cresco alba ruina duplico civis numerus caelius addo urbs mons et quo frequens habito is sedes tullus regia capio ibi deinde habito


latum inde ad populum, vellent iuberent populo Carthaginiensi bellum indici; eiusque belli causa supplicatio per urbem habita atque adorati dii, ut bene ac feliciter eveniret quod bellum populus Romanus iussisset. inter consules ita copiae divisae:

latus inde ad populus volo iubeo populus carthaginiensis bellum indico is bellum causa supplicatio per urbs habeo atque adoro dius ut bene atque feliciter evenio qui bellum populus romanus iubeo inter consul ita copia divido


et novas complecti.” enimvero id auditu etiam dicere indignum esse Hegesianax, Thraciae et Chersonesi urbibus arceri Antiochum,

et novo complector enimvero is auditus etiam dico indignus sum hegesianax thracia et cherronesus urbs arceo antiochus


eos esse, qui aut coniurare aut sociari facinoribus aut stuprum pati noluerint. multitudinem ingentem, alterum iam prope populum esse; in his nobiles quosdam viros feminasque. biennio proximo institutum esse, ne quis maior viginti annis initiaretur: captari aetates et erroris et stupri patientes.

is sum qui aut coniuro aut sociaris facinus aut stuprum patior nolo multitudo ingens alter iam prope populus sum in hic nobilis quidam vir femina biennium propior institus sum ne quis magnus viginti annus initio captaris aetas et error et stuprum patior


causam mittendi ad eum habuerunt, quod fatigabat precibus, ut auxilia sibi, cum illis auctoribus rebellasset, mitterentur.

causa mitto ad is habeo qui fatigo prex ut auxilium sui cum ille auctor rebello mitto


et matris Matutae intra portam Carmentalem et Spei extra portam, quae priore anno incendio consumptae fuerant. —

et mater matuta intra porta carmental et spes extra porta qui prior annus incendium consumo sum


ceterum in multis certaminibus equestria proelia ferme prospera faciebant, pedite superabantur. sed nequaquam tam laetum vincere quam triste vinci ulla parte erat ab obsesso et prope expugnato hoste.

ceterum in multus certamen equester proelio ferme prosper facio pedo supero sed nequaquam tam laetus vinco quam tristis vinco ullus pars sum ab obsedeo et prope expugno hostis


in tempore Laelius ac Masinissa, pulsos per aliquantum spatii secuti equites, revertentes in aversam hostium aciem incurrere. is demum equitum impetus perculit hostem.

in tempus laelius atque masinissa pello per aliquantus spatium sequor eques revorto in averto hostis acies incurro is demum eques impetus percello hostis


cum cetera percunctantibus, ut mos est, qui diu absunt, quae domi agerentur exposuissent, spem fecerunt, si redempti ac remiss remissi forent, arcemn arcem se iis tradituros; ibi se habitare, fidemque sibi rerum omnium inter Carthaginienses esse.

cum ceterus percuncto ut mos sum qui diu absum qui domus ago expono spes facio si reemo atque remiss remitto sum arcemn arx sui is trado ibi sui habito fides sui res omnis inter carthaginiensis sum


“abnuente ac prohibente collega temeritati me omnium potius socium quam unius prudentiae dedi. Camillus in utraque vestra fortuna suam gloriam videt; ego, ni restituitur pugna, quod miserrimum est, fortunam cum omnibus, infamiam solus sentiam.”

abnuo atque prohibeo collega temeritas ego omnis potis socius quam unus prudentia do camillus in uter vester fortuna suus gloria video ego ni restituo pugno qui miser sum fortuna cum omnis infamia solus sentio


Afros Romanam crederes aciem: ita armati erant armis et ad Trebiam, ceterum magna ex parte ad Trasumennum captis.

afros romanus credo acies ita armatus sum arma et ad trebia ceterum magnus ex pars ad trasumennum capio


per eosdem dies Latinis et Hernicis, simul colonis Circeiensibus et a Velitris, purgantibus se Volsci crimine belli captivosque repetentibus, ut suis legibue legibus in eos animadverterent, tristia responsa reddita, tristiora colonis, quod cives Romani patriae oppugnandae nefanda consilia inissent.

per idem dies latinum et hernicus simul colonia circeiensis et ab velitrae purgo sui volscus crimen bellum captivus repeto ut suus legibue lex in is animadverto tristis respondeo reddo tristis colonia qui civis romanus patria oppugno nefandus consilium ineo


Philopoemen audita caede tyranni profectus Lacedaemonem cum omnia turbata metu invenisset,

philopoemen audio caedes tyrannus proficiscor lacedaemon cum omnis turbo metus invenio


Damocles erat Argius, adulescens maioris animi quam consilii, qui primo, iureiurando interposito, de praesidio expellendo cum idoneis conlocutus, dum vires adicere coniurationi studet, incautior fidei aestimator fuit.

damocles sum argus adulescens magnus animus quam consilium qui primus jurejuro interpono de praesidium expello cum idoneus conloquor dum vireo adicio coniuratio studeo incautus fides aestimator sum


tum Sotimus, minister ex regiis pueris, quid in tanto discrimine periculi cunctaretur, interrogans, indicat Lucanos insidiis quaerere locum.

tum sotimus minister ex regius puer quis in tantus discrimen periculum cuncto interrogo indico lucani insidiae quaero locus


consul alter cum autllmno autumno ferme exacto in provinciam venisset, circa Apolloniam hibernabat.

consul alter cum autllmno auctumnus ferme exigo in provincia venio circa apollonia hiberno


ex iis tredecim fere nobiles iuvenes Tarentini coniuraverunt, quorum principes Nico et Philemenns Philemenus erant. hi priusquam aliquid moverent,

ex is tredecim fere nobilis juvenis tarentinus conjuro qui princeps nico et philemenns philemenus sum hic priusquam aliquis moveo


nec dedendum solum ad piaculum rupti foederis, sed, si nemo deposceret, devehendum in ultimas maris terrarumque oras, ablegandum eo, unde nec ad nos nomen famaque eius accidere neque ille sollicitare quietae civitatis statum posset.

neque dedo solus ad piaculum rumpo foedo sed si nemo deposco devehendum in ulter mare terra ora ablego is unde neque ad nos nomen fama is accido neque ille sollicito quiesco civitas status possum


bos in Sabinis nata cuidam patri familiae dicitur miranda magnitudine ac specie; fixa per multas aetates cornua in vestibulo templi Dianae monumentum ei fuere miraculo.

bos in sabinum nata quidam pater familia dico miro magnitudo atque species figo per multus aetas cornu in vestibulum templum diana monumentum is sum miraculum


privati frequentes, quibus ex pecunia, quam M. Valerio M. Claudio consulibus mutuam dederant, tertia pensio debebatur eo anno,

privo frequens qui ex pecunia quam m valerius m claudius consul mutuus do tertius pensio debeo is annus


cum toga signum dedero, tum mihi undique clamore sublato turbam invadite ac sternite omnia ferro et cavete quicquam supersit, cuius aut vis aut fraus timeri possit.

cum toga signum do tum ego undique clamor tollo turba invadite atque sterno omnis ferrum et cavete quisquam supersum qui aut volo aut fraus timeo possum


“si quem ad modum oris habitus cernitur oculis” inquit, “sic et animus intus cerni posset, facile vobis appareret non laeti, sed prope amentis malis cordis hunc, quem increpatis, risum esse; qui tamen nequaquam adeo est intempestivus, quam vestrae istae absurdae atque abhorrentes lacrimae sunt.

si qui ad modus ora habitus cerno oculus inquam sic et animus intus cerno possum facilis tu appareo non laetus sed prope amens malus chordus hic qui increpo risus sum qui tamen nequaquam adeo sum intempestivus quam vester iste absurdus atque abhorreo lacrima sum


haec res aliquamdiu animos pugnantium sustinuit; ceterum,

hic res aliquamdiu animus pugno sustineo ceterum


deinde id quoque traditum Amynandro est, et omnis Athamania in potestate erat praeter Athenaeum castellum, finibus Macedoniae subiectum.

deinde is quoque trado amynandro sum et omnis athamania in potestas sum praeter athenaeus castellum finis macedonia subicio


iam ab alienis in suos vertisse superbiam, et liberorum quoque eum frequentiae taedere, ut, quam in curia solitudinem fecerit, domi quoque faciat, ne quam stirpem, ne quem heredem regni relinquat.

iam ab alienus in suus verto superbia et liberi quoque is frequentia taedet ut quam in curia solitudo facio domus quoque facio ne quam stirps ne qui heres regnum relinquo


pronuntiatum, quod ad statum Macedoniae pertinebat, senatores, quos synhedros vocant, legendos esse, quorum consilio res publica administraretur.

pronuntio qui ad status macedonia pertineo senator qui synhedros voco lego sum qui consilium res publicus administro


Antinous et Theodotus principes eius civitatis erant, insignes et favore Persei et odio adversus Romanos, iidem universae genti auctores desciscendi ab Romanis.

antinous et theodotus princeps is civitas sum insignis et favor perseus et odium adverro romanus eo universus gens auctor descisco ab romanus


desertorem signorum, ubi signa, ubi arma essent, singulos rogitans,

desertor signum ubi signum ubi arma sum singuli rogito


pro certo habere, si quod repens bellum oriatur, non plus spei fore senatui populoque Romano in patriciis quam in plebeis ducibus. “ Quod quod cum ita se habeat,

pro certus habeo si qui repo bellum orior non multus spes sum senatus populo romanus in patricius quam in plebeis dux qui qui cum ita sui habeo


nostrum fuit efficere, ut omnium rerum vobis ad consulendum potestas esset, vestrum est decernere, quod optimum vobis reique publicae sit.”

nos sum efficio ut omnis res tu ad consulo potestas sum vester sum decerno qui bonus tu redeo publicus sum


deinde, ubi praetoria consulum erigi videre et expedire quosdam utilia operi, quamquam ludibrio fore munientes perditis rebus ac spe omni adempta cernebant,

deinde ubi praetorius consul erigo video et expedio quidam utilis operio quamquam ludibrium sum munio perdo res atque spes omnis adimo cerno


nee nec erat ea tempestate gens alia, cuius secundum Gallicos tumultus arma terribiliora essent cum propinquitate agri tur tum multitudine hominum.

nee neque sum is tempestas gens alius qui secundus gallicus tumultus arma terribilis sum cum propinquitas ager tur tum multitudo homo


Eudamus praefectus Rhodiae classis magis eam sibi displicere sententiam ostendit, quam ipse,

eudamus praefectus rhodius classis magis is sui displiceo sententia ostendo quam ipse


priusquam consules in provincias proficiscerentur, prodigia per pontifices procurari placuit.

priusquam consul in provincia proficisco prodigium per pontifex procuraris placeo


ex quibus Rhodiae duae et viginti erant; hostium classis undenonaginta navium fuit; maximae formae naves tres hexeres habebat, duas hepteres. robore navium et virtute militum Romani longe praestabant, Rhodiae naves agilitate et arte gubernatorum et scientia remigum;

ex qui rhodius duo et viginti sum hostis classis undenonaginta navis sum magnus forma navo tres hexeris habeo duo hepteris robur navis et virtus miles romanus longus praesto rhodius navo agilitas et ars gubernator et scientia remex


ea autem in libertate posita est, quae suis stat viribus, non ex alieno arbitrio pendet.”

is autem in libertas pono sum qui suus sto vis non ex alienus arbitrium pendeo


usque ad meridiem aequis viribus ac prope pari spe pugnatum est. labor et aestus mollia et fluida corpora Gallorum et minime patientia sitis cum decedere pugna coegisset, in paucos restantis impetum Romani fecerunt fusosque compulerunt in castra.

usque ad meridio aequus vis atque prope par spes pugno sum labor et aestus mollis et fluidus corpus gallus et paruus patientia sum cum decedo pugno cogo in paucus resto impetus romanus facio fundo compello in castrum


placere itaque patrem arcessiri, interea iuris sui iacturam adsertorem non facere, quin ducat puellam sistendamque in adventum eius, qui pater dicatur, promittat.

placeo itaque pater arcesso interea ius suus jacio adsertor non facio quin duco puella sisto in advenio is qui pater dico promitto


omitto Licinium Sextiumque, (Iuorum quorum annos in perpetua potestate tamquam regum in Capitolio numeratis; quis est hodie in civitate tam humilis, cui non via ad consulatum facilior per istius legis occasionem quam nobis ac liberis nostris fiat? si quidem nos, ne cum volueritis quidem, creare interdum poteritis, istos, etiam si nolueritis, necesse erit. De de indignitate satis dictum est.

omitto licinius sestius iuorum qui annus in perpetuus potestas tamquam rex in capitolium numero quis sum hodie in civitas tam humilis qui non via ad consulatus facilis per iste lex occasio quam nos atque liber noster fio si quidem nos ne cum volo quidem crearis interdum possum iste etiam si nolo necesse sum de de indignitas satis dico sum


aggere et fossis et muro circumdat urbem; ita pomerium profert. pomerium, verbi vim solam intuentes, postmoerium interpretantur esse; est autem magis circamoerium, locus, quem in condendis urbibus quondam Etrusci, qua murum ducturi erant, certis circa terminis inaugurato consecrabant, ut neque interiore parte aedificia moenibus continuarentur, quae nunc vulgo etiam coniungunt, et extrinsecus puri aliquid ab humano cultu pateret soli.

aggero et fodio et murus circumdo urbs ita pomerium profero pomerium verbum vis solus intueor postmoerium interpretor sum sum autem magis circamoerium locus qui in condo urbs quondam etruscus qui murus duco sum certus circa terminus inauguro consecro ut neque interior pars aedificium moenia continuo qui nunc vulgo etiam conjungo et extrinsecus purus aliquis ab humanus cultus pateo solus


summa vi totum diem oppugnarunt, ita ut ne efferendi quidem signa Romanis spatium nec ad explicandam aciem locus esset.

summus vis totus dies oppugno ita ut ne effero quidem signum romanus spatium neque ad explico acies locus sum


Attalo adiutore patrem suum oppressum; Eumene adiuvante et quadam ex parte etiam Philippo, patre suo, Antiochum oppugnatum; in se nunc et Eumenen et Prusian armatos esse.

attalus adiutor pater suus opprimo eumenes adjuvo et quidam ex pars etiam philippus pater suus antiochus oppugno in sui nunc et eumenes et prusia armatus sum


quid enim, si hoc expugnaverint, non temptabunt? recensete omnia muliebria iura, quibus licentiam earum adligaverint maiores vestri per quaeque eas subiecerint viris; quibus omnibus constrictas vix tamen continere potestis.

quis enim si hic expugnaverint non tempto recenseo omnis muliebris ius qui licentia is adligaverint magnus vester per quisque is subjacio vis qui omnis constringo vix tamen contineo possum


Philippus, si satis diei superesset, non dubius, quin Athamanes quoque exui castris potuissent, die per proelium, deinde per direptionem castrorum absumpto sub tumulo in proxima planitie consedit prima luce insequentis diei hostem adgressurus.

philippus si satis dies supersum non dubius quin athamanes quoque exuo castrum possum dies per proelium deinde per direptio castrum absumo sub tumulus in propior planitie consido primus lux insequor dies hostis aggredior


quid deinde aberit, quin ab Gadibus ad mare rubrum Oceano finis terminemus, qui orbem terrarum amplexu finit, et omne humanum genus secundum deos nomen Romanum veneretur?

quis deinde absum quin ab gades ad mare rubrus oceanus finis termino qui orbis terra amplexus finio et omnis humanus genus secundus deus nomen romanus veneror


itaque non fusi modo hostes sunt, sed ne castris quidem suis fugam inpedire ausi Apuliam dissipati petiere; Luceriam tamen coacto rursus in unum agmine est perventum. Romanos ira eadem,

itaque non fundo modo hostis sum sed ne castrum quidem suus fuga inpedire audeo appulia dissipati peto luceria tamen cogo rursus in unus agmen sum pervenio romanus ira idem


quibus usi adversus Romanum bellum fuerant, contra Sidicinos profecti haud in dubia spe erant mature urbis hostium potiundae;

qui utor adverro romanus bellum sum contra sidicini proficiscor haud in dubius spes sum maturus urbs hostis potio


sed is tumultus momento temporis, postquam liberata itinera fuga montanorum erant, sedatur, nec per otium modo sed prope silentio mox omnes traducti.

sed is tumultus momentum tempus postquam libero iter fuga montanus sum sedo neque per otium modo sed prope silentium mox omnis traduco


liberos esse iusserunt ita, ut nemo eorum Civis Romanus aut Latini nominis esset, neve quis eorum, qui Capuae fuisset, dum portae clausae essent, in urbe agrove Campano intra certam diem maneret, locus ubi habitarent trans Tiberim, qui non contingeret Tiberim, daretur;

liber sum jubeo ita ut nemo is cos romanus aut latinum nomen sum neve quis is qui capua sum dum porta claudo sum in urbs agrove campanus intra certus dies maneo locus ubi habito trans tiberis qui non contingo tiberis do


ibi eum parata instructaque remigio excepit navis. ita Africa Hannibal excessit, saepius patriae quam suum eventum miseratus.

ibi is paro instruo remigium excipio navus ita africanus hannibal excedo saepis patria quam suus evenio miseror


quid mihi spei esset, nisi patrem iudicem haberem? apud quem etiam si caritate a fratre maiore vincor, misericordia certe reus vinci non debeo.

quis ego spes sum nisi pater judico habeo apud qui etiam si caritas ab frater magnus vinco misericordia certus reus vinco non debeo


Frusinone agnus cum suillo capite, Sinuessae porcus cum capite humano natus, in Lucanis in agro publico eculeus cum quinque pedibus.

frusino agnus cum suillus caput sinuessa porcus cum caput humanus nascor in lucanus in ager publicus equuleus cum quinque pes


ab Gadibus Carthaginem ad hiberna exercitus redit; atque inde profectus praeter Onusam urbem ad Hiberum per maritumam oram ducit.

ab gades carthago ad hibernus exercitus redeo atque inde proficiscor praeter onusam urbs ad hiberus per maritumam ora duco


et Hannibal movit ex Taurinis, incertos, quae pars sequenda esset, Gallos praesentem secuturos esse ratus.

et hannibal moveo ex taurinus incertus qui pars sequor sum galli praesens sequor sum reor


et Faliscis pacem petentibus annuas indutias dedit, pactus centum milia gravis aeris et stipendium eius anni militibus.

et faliscus pax peto annuo indutiae do paciscor centum mille gravis aer et stipendium is annus miles


alii prope dei essent, ita quodam uno vinculo copulaverit eos, ut nulla nec inter ipsos nec adversus ducem seditio extiterit,

alius prope deus sum ita quidam unus vinculum copulaverit is ut nullus neque inter ipse neque adverro dux seditio extiterit


similia his ab Icilio iactabantur. comitatus muliebris plus tacito fletu quam ulla vox movebat. adversus quae omnia obstinato animo Appius — tanta vis amentiae verius quam amoris mentem turbaverat — in tribunal escendit, et ultro querente pauca petitore, quod ius sibi pridie per ambitionem dictum non esset, priusquam aut ille postulatum perageret aut Verginio respondendi daretur locus, Appius interfatur. quem decreto sermonem praetenderit,

similis hic ab icilius jacto comitor muliebris multus taceo fleo quam ullus vox moveo adverro qui omnis obstinatus animus appius tantus volo amentia verus quam amor mens turbo in tribunal escendo et ultro queror paucus petitor qui ius sui pridie per ambitio dico non sum priusquam aut ille postulo perago aut verginio respondeo do locus appius interfor qui decretum sermo praetendo


qui caede legati et consulis vulnere accensi nulla deinde vi sustineri potuere, cum conpulsi in castra Romani rursus obsiderentur nec spe nec viribus pares, venissetque in periculum summa rerum, ni T. Quinctius peregrinis copiis, Latino Hernicoque exercitu, subvenisset.

qui caedes legatus et consul vulnus accendo nullus deinde vis sustineo possum cum conpello in castrum romanus rursus obsido neque spes neque vis par venio in periculum summus res ni t quintius peregrinus copia latinum hernicus exercitus subvenio


priusquam committerentur ludi, Tullius, ut domi compositum cum Marcio fuerat, ad consules venit; dicit esse, quae secreto agere de re publica velit. arbitris remotis “invitus” inquit,

priusquam committo ludo tullius ut domus compono cum marcius sum ad consul venio dico sum qui secretum ago de res publicus volo arbiter remoueo invitus inquam


igitur victi captique ac redempti tantum poenarum dis hominibusque dedimus, ut terrarum orbi documento essemus.

igitur vinco capio atque reemo tantus poena deus homo do ut terra orbus documentum sum


inde Oropum Atticae ventum est, ubi pro deo vates anticus colitur templumque vetustum est fontibus rivisque circa amoenum;

inde oropus attica venio sum ubi pro deus vates anticus colo templum vetustus sum fons rivisque circa amoenus


nec tam Plemini scelus quam Scipionis in eo aut ambitio aut neglegentia iras hominum inritavit.

neque tam pleo scelus quam scipio in is aut ambitio aut neglegentia ira homo irrito


et miles ingenti praeda potitus, quam vendere, sicut priorem, coactus; Ferentinum inde, quamquam nihil quietis dabatur, tamen summa alacritate ductus.

et miles ingens praeda potior quam vendo sicut prior cogo ferentinum inde quamquam nihil quiesco do tamen summus alacritas duco


“alteram ex duabus condicionibus, quae modo diserte a Quinctio latae sunt, legite aut supersedete de amicitia agere.”

alter ex duo condicio qui modo dissero ab quintius fero sum lego aut supersedeo de amicitia ago


insanistis profecto, milites, nec maior in corpus meum vis morbi quam in vestras mentes invasit.

insanio profecto miles neque magnus in corpus meus volo morbus quam in vester mens invado


Minucius convocatis militibus “ Saepe saepe ego” inquit “audivi, milites, eum primunr primum esse virum, qui ipse consulat, quid in rem sit, secundumn secundum eum, qui bene monenti oboediat; qui nec ipse consulere nec alteri parere sciat, eum extremi ingenii esse.

minucius convoco miles saepe saepe ego inquam audio miles is primunr primus sum vir qui ipse consulo quis in res sum secundumn secundus is qui bene moneo oboedio qui neque ipse consulo neque alter pareo scio is extremus ingenium sum


quem ubi acceperunt, aperiunt rectam in cuniculum viam nec fuit magni opens; operis: momento enim ad inane suspenso fulturis furculis ab hostibus muro pervenerunt.

qui ubi accipio aperio recingo in cuniculis via neque sum magnus opens opus momentum enim ad inanis suspendo fulcio furculis ab hostis murus pervenio


Italiae satis visa duodecim milia sociorum peditum, sescenti equites. illud quoque praecipuum datum sorti Macedoniae, ut centuriones militesque veteres scriberet, quos vellet, consul usque ad quinquaginta annos.

italia satis video duodecim mille socius pedes sescenti eques ille quoque praecipuus do sortio macedonia ut centurio milito vetus scribo qui volo consul usque ad quinquaginta annus


barbarus eum quidam palam ob iram interfecti ab eo domini obtruncavit, conprensusque ab circumstantibus baud haud alio, quam si evasisset, vultu, tormentis quoque cum laceraretur, eo fuit habitu oris, ut superante laetitia dolores ridentis etiam speciem praebuerit.

barbarus is quidam palam ob ira interfacio ab is dominus obtrunco conprensusque ab circumsto baud haud alius quam si evado vultus tormentum quoque cum lacero is sum habitus ora ut supero laetitia dolor rideo etiam species praebeo


factio una Aetolos, qui propiores erant, altera Romanos accersebat.

factio unus aetoli qui propiores sum alter romanus arcesso


vincebaturque consulare imperium tribunicio auxilio, cum alius additur terror: Sabinum exercitum praedatum descendisse in agros Romanos, inde ad urbem venire.

vincebaturque consularis imperium tribunicius auxilium cum alius addo terror sabinus exercitus praedor descendo in ager romanus inde ad urbs venio


ut M. Baebius ex Bruttis ad Tarentum et Brundisium promoveret legiones, decrevit, inde, si res posceret, in Macedoniam traiceret, et ut M. Fulvius praetor classem navium viginti mitteret ad tuendam Siciliae oram, et ut cum imperio esset, qui classem ear eam duceret —

ut m baebius ex bruttis ad tarentus et brundisium promoveret legio decerno inde si res posco in macedonia traicio et ut m fulvus praetor classis navis viginti mitto ad tueor sicilia ora et ut cum imperium sum qui classis ear is duco


postquam plures ex urbe adfluebant, et iam omnis multitudo effundebatur, timor incessit Livium, ne et auxiliares circumvenirentur et navibus etiam ab terra periculum esset.

postquam multus ex urbs affluo et iam omnis multitudo effundo timor incedo livius ne et auxiliaris circumvenio et navis etiam ab terra periculum sum


eadem non aestate solum, sed etiam iisdem prope diebus, quibus haec a M. Fulvio consule in Aetolia gesta sunt, consul alter Cn. Manlius in Gallograecia bellum gessit, quod nunc ordiri pergam.

idem non aestas solus sed etiam idem prope dies qui hic ab m fulvius consul in aetolius gero sum consul alter cn manlius in gallograecia bellum gero qui nunc ordior pergo


hoc principium simul omenque belli ut summae rerum prosperum eventum ita baud haud sane incruentam ancipitisque certaminis victoriam Romanis portendit. ut re ita gesta ad utrumque ducem sui redierunt,

hic principium simul omen bellum ut summa res prosper evenio ita baud haud sanus incruentus anceps certamen victoria romanus portendo ut res ita gero ad uterque dux suus redeo


qui Romanae partis erant sub adventum regis urbe excesserunt. Achaeorum et Eumenis milites Salganea tenebant, et in Euripo castellum Romani milites pauci custodial custodiae causa loci communiebant.

qui romanus pars sum sub advenio rex urbs excedo achaeus et eumenes miles salganea teneo et in euripus castellum romanus miles paucus custodial custodia causa locus communio


conclamatum deinde prope ab universo senatu est totos adhuc Antiochi Aetolos esse et ex unica ea spe pendere animos eorum; itaque bellum cum haud dubiis hostibus gerendum perdomandosque feroces animos esse.

conclamo deinde prope ab universus senatus sum totus adhuc antiochus aetoli sum et ex unicus is spes pendeo animus is itaque bellum cum haud dubius hostis gero perdomo ferox animus sum


ea omnia cum cura facta. haruspices in bonum versurum id prodigium, prolationemque finium et interitum perduellium portendi responderunt, quod ex hostibus spolia fuissent ea rostra, quae tempestas disiecisset.

is omnis cum cura facio haruspex in bonus verro is prodigium prolatio finis et interitus perduellis portendo respondeo qui ex hostis spolium sum is rostrum qui tempestas disjacio


duas praeterea legiones consules scribere iussi cum iusto numero peditum equitumque, et decem milia peditum sociis imperare et sescentos equites.

duo praeterea legio consul scribo iubeo cum justus numerus pedes equio et decem mille pedes socius impero et sescenti eques


non Philopoemenem exspectare nec Achaeos, sed vos ipsi, Lacedaemonii, vestris manibus amoliri et diruere omnia vestigia tyrannidis debuistis.

non philopoemen exspectaris neque achaeus sed tu ipse lacedaemonius vester manus amolior et diruo omnis vestigium tyrannis debeo


et Hannibal, postquam cohortis Hispanorum stragem vidit summaque vi castra hostium defendi, omissa oppugnatione recipere signa et convertere agmen peditum obiecto ab tergo equitatu, ne hostis instaret, coepit.

et hannibal postquam cohors hispanus strages video summum vis castrum hostis defendo omitto oppugnatio recipio signum et converto agmen pedes obicio ab tergum equitatus ne hostis insto coepio


haec terra marique in parte Italiae qua iacet ad Alpes, gesta. consul C. Servilius nulla memorabili re in provincia Etruria Galliaque —

hic terra mare in pars italia qui iaceo ad alpis gero consul que servilis nullus memorabilis res in provincia etruria gallia


maiore conatu Romanis id capessendum bellum esse, ne cunctantibus iis auderet Philippus, quod Pyrrhus prius ausus ex aliquanto minore regno esset, haec scribere eadem Aurelium consulibus senatuique placuit.

magnus conatus romanus is capesso bellum sum ne cuncto is audeo philippus qui pyrrhus prior audeo ex aliquantus paruus regnum sum hic scribo idem aurelius consul senatus placeo


praeterquam quod antiquior est, crediderim quadraginta ea sola talenta fuisse,

praeterquam qui antiquus sum credo quadraginta is solus talentum sum


ac primo evocatos principes ad colloquium, ut fidei Romanorum se committerent, perlicere est conatus; deinde, ubi magnitudine ac moenibus situque urbis freti dicta aspernabantur,

atque primus evoco princeps ad colloquium ut fides romanus sui committo perlicet sum conor deinde ubi magnitudo atque moenia sino urbs fretus dictum aspernor


Ligurum duo milia fere ad extremum finem provinciae Galliae, ubi castra Marcellus habebat, venerunt, uti reciperentur, orantes. Marcellus opperiri eodem loco Liguribus iussis senatum per litteras consuluit.

ligur duo mille fere ad exter finis provincia gallia ubi castrum marcellus habeo venio uti recipio oro marcellus opperior idem locus ligur iussum senatus per littera consulo


adiecisse equitum praerogativae auctoritatem consules postero die in contione, quam forti fidelique duorum praecipue legatorum opera usi essent, commemorantes.

adiicio eques praerogativa auctoritas consul posterus dies in contio quam fortis fidelis duo praecipuus legatus opus utor sum commemoro


aut innumerabilem multitudinem liberorum capitum in eis fuisse locis, quae nunc vix seminario exiguo militum relicto servitia Romana ab solitudine vindicant.

aut innumerabilis multitudo liberi caput in is sum locus qui nunc vix seminarium exiguus miles relinquo servitium romanus ab solitudo vindico


non libertas solum agebatur, quae virorum fortium tantum pectora acuit, sed ultima omnium supplicia et foeda mors ob oculos erat. accendebantur animi et certamine laboris ac periculi atque ipso inter se conspectu.

non libertas solus ago qui vir fors tantus pectus acuo sed ulter omnis supplicium et foedus mors ob oculus sum accendo animus et certamen labor atque periculum atque ipse inter sui conspectus


aversis omnibus ad tumultum ex parte captae urbis Bomilcar noctem eam nactus, qua propter, vi tempestatis stare ad ancoram in salo Romana classis non posset,

averto omnis ad tumultus ex pars capio urbs bomilcar nox is nanciscor qui propter vis tempestas sto ad ancora in salum romanus classis non possum


litteris adlatis supplicatio in triduum decreta est. Romanorum sociorumque ad duo milia eo proelio ceciderunt, plurimi dextrae alae, in quam primo impetu vis hostium ingens illata est.

littera affero supplicatio in triduum decretum sum romanus socius ad duo mille is proelium cado plurimus dexter ala in quam primus impetus volo hostis ingens illata sum


ea multitudo divisa, cum pars a fronte urgeret, pars ab tergo se circumfudisset, victoriam haud dubiam Syphaci dedit, et ne effugium quidem patebat hinc a fronte, hinc ab tergo inclusis.

is multitudo divido cum pars ab frons urgeo pars ab tergum sui circumfundo victoria haud dubius syphaci do et ne effugius quidem pateo hinc ab frons hinc ab tergum includo


et ceteri in suas quisque provincias profecti; et quibus prorogatum imperium erat, easdem, quas priori anno, regiones obtinuerunt.

et ceterus in suus quisque provincia proficiscor et qui prorogo imperium sum idem qui prior annus regio obtineo


hi patricii; plebei autem C. Laelius, Cn. Domitius,

hic patricius plebes autem que laelius cn domitius


deinde inpulsi terga vertunt et plerique abiectis armis, nulla spe castrorum tenendorum relicta, Corinthum petierunt.

deinde inpello tergum verto et plerusque abicio arma nullus spes castrum teneo relinquo corinthus peto


equites earum extra aciem in locum patentem Q. et P. Minucios tribunos militum educere iussit, unde, cum signum dedisset, impetum ex aperto facerent.

eques is extra acies in locus pateo q et p minucius tribunus miles educo iubeo unde cum signum do impetus ex aperio facio


Gracchus adsidens tantum Casilino, quia praedictum erat dictatoris, ne quid absente eo rei gereret, nihil movebat, quamquam, quae facile omnem patientiam vincerent, nuntiabantur a Casilino: nam

gracchus assideo tantus casilinus quia praedico sum dictator ne quis absum is res gero nihil moveo quamquam qui facilis omnis patientia vinco nuntio ab casilinus nam


apparuit causa plebi, suam vicem indignantem magistratu abisse: itaque velut persoluta fide, quoniam per eum non stetisset, quin praestaretur, decedentem domum cum favore ac laudibus prosecuti sunt.

appareo causa plebs suus vicis indignor magistratus abeo itaque velut persolvo fides quoniam per is non sto quin praesto decedo domus cum favor atque laus prosequor sum


esse in iis partim propinquos amicosque suos, nobiles homines, partim ad quos mandata a propinquis haberent.

sum in is pars propinquus amicus suus nobilis homo pars ad qui mandatum ab propinquus habeo


in duobus velut cornibus Graeciae, Nabim a Peloponneso concitaturum omnia,

in duo velut cornu graecia nabis ab peloponnesus concito omnis


iam reges, Syphacem post conloquium cum Scipione alienatum, Masinissam aperta defectione infestissimum hostem.

iam rex syphacem post colloquium cum scipio alieno masinissa apertus defectio infestus hostis


quibus ille: “ne nihil remissum dicatis, remitto,” inquit “ne utique dorsum demulceatis, cum ex equis descendetis.” et vis erat in eo viro imperii ingens pariter in socios civesque.

qui ille ne nihil remitto dico remitto inquam ne utique dorsum demulceo cum ex equus descendo et volo sum in is vir imperium ingens pariter in socius civis


sed ne quid respondeat quidem nobis sit inventurus, non hercule magis quam ipse Philippus priore anno, qui pollicendo se adversus Nabidem bellum gesturum cum temptasset nostram iuventutem hinc in Euboeam extrahere,

sed ne quis respondeo quidem nos sum invenio non herculis magis quam ipse philippus prior annus qui polliceor sui adverro nabis bellum gero cum tento noster iuventus hinc in euboea extraho


Clusini novo bello exterriti cum multitudinem, cum formas hominum invisitatas cernerent et genus armorum audirentque saepe ab iis cis Padum ultraque legiones Etruscorum fusas, quamquam adversus Romanos nullum eis ius societatis amicitiaeve erat, nisi quod Veientes consanguineos adversus populum Romanum non defendissent, legatos Romam, qui auxilium ab senatu peterent, misere.

clusinus novo bellum exterreo cum multitudo cum forma homo invisitatus cerno et genus armus audio saepe ab is cis padus ulter legio etruscus fundo quamquam adverro romanus nullus is ius societas amicitiaeve sum nisi qui veiens consanguineus adverro populus romanus non defendo legatus roma qui auxilium ab senatus peto mitto


quippe rem publicam, si a volentibus nequeat, ab invitis ius expetituram; sed ex magno certamine magnas excitari ferme iras; earum eventum se horrere.

quippe res publicus si ab volo nequeo ab invitus ius expeto sed ex magnus certamen magnus excito ferme ira is evenio sui horreo


dilectum ex omni aetate et fortuna habetis; octo milia servorum audio armari. non minor numerus noster est, nec maiore pretio redimi possumus, quam ii emuntur; nam si conferam nos cum illis, iniuriam nomini Romano faciam.

dilectus ex omnis aetas et fortuna habeo octo mille servus audio armaris non paruus numerus noster sum neque magnus pretium redimo possum quam is emo nam si confero nos cum ille iniuria nomen romanus facio


nobis miserum, invidiosum vobis est desertam rem publicam invadi. non ius vestrum, sed invidiam minueritis. agite cum collega, ut rem integram in adventum consulum differat! differat. ne Aequi quidem ac Volsci morbo absumptis priore anno consulibus crudeli superboque nobis bello institere.”

nos miser invidiosus tu sum desero res publicus invado non ius vester sed invidia minuo ago cum collega ut res integer in advenio consul differo differo ne aequum quidem atque volscus morbus absumo prior annus consul crudelis superbus nos bellum insto


praetores inde creati L. Veturius Philo, T. Quinctius Crispinus, C. Hostilius Tubulus, C. Aurunculeius. magistratibus in annum creatis Q. Fulvius dictatura se abdicavit.

praetor inde creo l veturius philus t quintius crispinus que hostilis tubulus que aurunculeius magistratus in annus creo q fulvus dicto sui abdico


ut ancipitia munimenta essent, alia in urbem et contra oppidanorum eruptiones versa, aliis frons in Etruriam spectans auxiliis, si qua forte inde venirent, obstruebatur.

ut ancipitia munimentum sum alius in urbs et contra oppidanus eruptio verso alius frons in etruria specto auxilium si qui fors inde venio obstruo


indignum videri; alii parvas et vix dictu dignas belli causas tanto regi eas civitates esse; sed initium semper a parvis iniusta imperandi fieri, nisi crederent Persas, cum aquam terramque ab Lacedaemoniis petierint,

indignus video alius parvus et vix dico digno bellum causa tantus rex is civitas sum sed initium semper ab parvus iniustus impero fio nisi credo persa cum aqua terra ab lacedaemonius peto


Post post tanti prodigii procurationem eodem anno de Hernicis consultus senatus cum fetiales ad res repetendas nequiquam misisset, primo quoque die ferendum ad populum de bello indicendo Hernicis censuit, populusque id bellum frequens iussit.

post post tantus prodigium procuratio idem annus de hernicus consulo senatus cum fetial ad res repeto nequiquam mitto primus quoque dies fero ad populus de bellum indico hernicus censeo populus is bellum frequens iubeo


princeps Horatius ibat trigemina spolia prae se gerens; cui soror virgo, quae desponsa uni ex Curiatiis fuerat, obvia ante portam Capenam fuit; cognitoque super umeros fratris paludamento sponsi, quod ipsa confecerat, solvit crines et flebiliter nomine sponsum mortuum appellat.

princeps horatius eo trigeminus spolium prae sui gero qui soror virgo qui despondeo unus ex curiatii sum obvius ante porta capena sum cognosco super umerus frater paludamentum sponsus qui ipse confacio solvo crinis et flebilis nomen sponsum mortuus appello


nam, praeterquam quod magistratus annui subrogandi essent, censores quoque placere creari. si qua res eum teneret, senatum certiorem faceret se ad comitiorum tempus occurrere non posse.

nam praeterquam qui magistratus annuo subrogo sum censor quoque placeo creo si qui res is teneo senatus certus facio sui ad comitium tempus occurro non possum


in hanc sententiam cum adduxisset regemn regem, praeparandos sibi ad id popularium animos ratus litteras, ne quo casu interceptae palam facerent conata scribere non est ausus;

in hic sententia cum adduco regemn rex praeparo sui ad is popularis animus reor littera ne quo casus intercipio palam facio conor scribo non sum audeo


exsequebantur deinde quaerentes, quid ita non potius A. Manlius Romam venisset, ut rationem redderet populo Romano, cur ex Gallia provincia, quam sortitus esset, in Histriam transisset?

exsequor deinde quaero quis ita non potis ab manlius roma venio ut ratio reddo populus romanus cur ex gallia provincia quam sortior sum in histria transeo


Hispani postquam in citeriore ripa duo Romanorum agmina conspexerunt, ut, priusquam se iungere atque instruere possent, occuparent eos, castris repente effusi cursu ad pugnam tendunt.

hispanus postquam in citer ripa duo romanus agmen conspicio ut priusquam sui iungo atque instruo possum occupo is castrum repens effundo cursus ad pugna tendo


hoc flumine saeptum iter hostis credens extrahere relicum tempus aestatis in animo habebat.

hic flumen saepio iter hostis credo extraho relicum tempus aestas in animus habeo


certe praeter moenia et tecta exhausta urbis et refracta ac spoliata deum delubra, dis ipsis ornamentisque eorum ablatis, nihil relictum Syracusis esse, bona quoque multis adempta,

certus praeter moenia et tectum exhaurio urbs et refringo atque spolio deus delubrum deus ipse ornamentum is aufero nihil relinquo syracusae sum bonus quoque multus adimo


tandem superant externa; adeo superbe insolenterque hostis eludebat. frequentes in praetorium conveniunt; poscunt pugnam, postulant, ut signum detur.

tandem supero externus adeo superbus insolens hostis eludo frequens in praetorium convenio posco pugna postulo ut signum do


rescribi de frumento et vestimentis exercitus placuit eam utramque rem curae fore senatui; adscribi auten autem “propraetori L. Marcio” non placuit, ne id ipsum, quod consultationi reliquerant, pro praeiudicato ferret.

rescribo de frumentum et vestimentum exercitus placeo is uter res cura sum senatus adscribo auten autem propraetor l marcius non placeo ne is ipse qui consultatio relinquo pro praejudico fero


Laevinus Campanos iure iurando a Flacco adactos, quinto die, quam ab senatu responsum accepissent Capuam redituros, sequi se Romam iussit.

laevinus campani ius iuro ab flaccus adigo quintus dies quam ab senatus responsum accipio capua redeo sequor sui roma iubeo


prima deinde luce castra mota et agmen reliquum incedere coepit.

primus deinde lux castrum moueo et agmen reliquus incedo coepio


itaque interregnum initum. duo interreges fuere, M. Valerius ac M. Fabius; is creavit consules T. Manlium Torquatum tertium, P. Decium Murem.

itaque interregnum ineo duo interrego sum m valerius atque m fabius is creo consul t manlius torquatus tertius p decius mus