sedato tandem fremitu responsum legatis est, neque Romanorum in se meritum esse neque Carthaginiensium iniuriam, ob quae aut pro Romanis aut adversus Poenos sumant arma;

sedo tandem fremo responsum legatus sum neque romanus in sui mereo sum neque carthaginiensis iniuria ob qui aut pro romanus aut adverro poeni sumo arma


sic et in Hispania plus prope per seditionem militum quam bello amissum. externo et regio more et indulgere licentiae militum et saevire in eos.

sic et in hispania multus prope per seditio miles quam bellum amitto externus et regius mos et indulgeo licentia miles et saevio in is


redierunt ad naves; et terra marique fugientibus certamen hostibus Samum, unde venerat, classis repetit. inde duas sociorum ex Italia, duas Rhodias triremes cum praefecto Epicrate Rhodio ad fretum Cephallaniae tuendum praetor misit.

redeo ad navo et terra mare fugio certamen hostis samos unde venio classis repeto inde duo socius ex italia duo rhodius triremis cum praeficio epicrates rhodius ad fretus cephallaniae tueor praetor mitto


hostium plus quinque milia caesa eo die, vivi capti sescenti et signa militaria undeviginti et duo elephanti, quattuor in acie occisis;

hostis multus quinque mille caedo is dies vivo capio sescenti et signum militaris undevigniti et duo elephantus quattuor in acies occido


caesa eo die octo milia hostium,


quaestionemque ex iis haberi. qui dum quaeruntur, Zeuxippus constanti animo avertendi ab se criminis causa in contionem progressus errare ait homines, qui tam atrocem caedem pertinere ad illos semiviros crederent,

quaestio ex is habeo qui dum quaero zeuxippus consto animus avertendi ab sui crimen causa in contio progredior erro aio homo qui tam atrox caedes pertineo ad ille semiviros credo


Ser. Sulpicio deinde referente, quem rogatione Petillia quaerere vellent, Q.

seruius sulpicius deinde refero qui rogatio petillia quaero volo q


septimo die ab Hibero Carthaginem ventum est siaul simul terra marique. castra ab regione urbis, qua in septentrionem versa est, posita; his ab tergo — nam frons natura tuta erat — duplex vallum obiectum.

septimus dies ab hiberus carthago venio sum siaul simul terra mare castrum ab regio urbs qui in septentrio verso sum pono hic ab tergum nam frons natura tueor sum duplex valles obicio


pars occupatis maiore aegritudine animis levem ex comparatione priorum ducere recentem equitum iacturam;

pars occupo magnus aegritudo animus levo ex comparatio prior duco recens eques jacio


iam tantas habuisse opes, ut Masinissam regno pulsum eo redegerit, ut vita eius fama mortis et latebris, ferarum modo in silvis rapto viventis, tegeretur.

iam tantus habeo ops ut masinissa regnum pello is redigo ut vito is fama mors et latebra ferus modo in silva rapio vivo tego


sicut in acie Antiochi cecidistis, victos victores, caedetis. magis vereor, ne parum inde gloriae, quam ne nimium belli sit.

sicut in acies antiochus cado vinco victor caedo magis vereor ne parum inde gloria quam ne nimium bellum sum


prima forte signa sescentorum Cretensium erant, qui apud Hieronymum meruerant sub eis et Hannibalis beneficium habebant, capti ad Trasumennum inter Romanorum auxilia dimissique.

primus fors signum sescentor cretensis sum qui apud hieronymus mereo sub is et hannibal beneficium habeo capio ad trasumennum inter romanus auxilium dimitto


“dum hi ab se victum Philippum, sua virtute protectos Romanos et, quae modo audiebatis, narrant vos ceterasque civitates et gentes suam sectam esse secuturos, rex contra peditum equitumque nubes iactat et consternit maria classibus suis.

dum hic ab sui vinco philippus suus virtus protego romanus et qui modo audio narro tu ceter civitas et gens suus seco sum sequor rex contra pedes equio nubes iacto et consterno mare classis suus


id aegre et in praesentia hi passi et in futurum etiam metum ceperunlt: ceperunt: cum ad portas prope sedente exercitu Romano ea fierent quidnam se futurum esse profectis in Italiam Romanis,

is aeger et in praesens hic patior et in sum etiam metus ceperunlt capio cum ad porta prope sedeo exercitus romanus is fio quisnam sui sum sum proficio in italia romanus


nam cum agger promotus ad urbem vineaeque tantum non iam iniunctae moenibus essent, dum opera interdiu fiunt intentius quam note custodiuntur, patefacta repente porta ingens multitudo facibus maxime armata ignes coniecit,

nam cum agger promoveo ad urbs vinea tantus non iam injungo moenia sum dum opus interdiu fio intendo quam nosco custodio patefacio repens porto ingens multitudo fax magnus armo ignis conicio


prima legio et sinistra ala in primo instructae, et in longitudinem porrecta acies.

primus legio et sinistra ala in primus instruo et in longitudo porrigo acies


cenatumque simul apud regem est, et eodem etiam lecto Scipio atque Hasdrubal, quia ita cordi erat regi, accubuerunt.

ceno simul apud rex sum et idem etiam lectus scipio atque hasdrubal quia ita chordus sum rex accumbo


aliud subinde bellum cum alterius orae Graecis exortum.

alius subinde bellum cum alter ora graecum exortus


concitat calcaribus equum atque in ipsum infestum consulem derigit. sensit in se iri Brutus. decorum erat tur tum ipsis capessere pugnam ducibus; avide itaque se certamini offert, adeoque infestis animis concurrerunt,

concito calcaris equus atque in ipse infestus consul derego sentio in sui eo brutus decorus sum tur tum ipse capesso pugna dux avidus itaque sui certamen offero adeo infestus animus concurro


sicut tum extemplo praetores rogationem promulgarunt, acceptaque paene prius quam promulgata est, ut omnes regiae stirpis interficerentur.

sicut tum extemplo praetor rogatio promulgo accipio paene prior quam promulgo sum ut omnis regia stirps interfacio


vixdum satis aptatis armis in ordines eunt et clamore magis quam oculis hostem noscunt, nec, quantus numerus sit, aestimari potest. cedunt primo,

vixdum satis aptas arma in ordo eo et clamor magis quam oculus hostis nosco neque quantus numerus sum aestimaris possum cedo primus


itaque omni modo per patronos hospitesque disceptandi cum rege locum in senatu quaerebat.

itaque omnis modo per patronus hospes discepto cum rex locus in senatus quaero


ita prae se habentium scuta, ut missilia tantum vitarent, pede collato non viderentur pugnaturi. missilibus ex intervallo loci proelium commissum est, primo par, Gallos loco adiuvarfte, adiuvante, Romanos varietate et copia telorum; procedente certamine nihil iam aequi erat. scuta longa ceterum ad amplitddinem amplitudinem corporum parum lata, et ea ipsa plana, male tegebant Gallos.

ita prae sui habeo scutum ut missile tantus vito pes confero non video pugno missilis ex intervallum locus proelium committo sum primus par galli locus adiuvarfte adjuvo romanus varietas et copia telum procedo certamen nihil iam aequum sum scutum longus ceterum ad amplitddo amplitudo corpus parum fero et is ipse planum malus tego galli


et ego tamen non censeo, quod petit, tribuendum.” cum admiratione tam ancipitis sententiae in se omnis convertisset, “ Florem florem aetatis” inquit “Hasdrubal, quem ipse patri Hannibalis fruendum praebuit, iusto iure eum a filio repeti censet; nos tamen minime decet iuventutem nostram pro militari rudimento adsuefacere libidini praetorum.

et ego tamen non censeo qui peto tribuo cum admiratio tam anceps sententia in sui omnis converto flos flos aetas inquam hasdrubal qui ipse pater hannibal fruor praebeo justus ius is ab filius repeto censeo nos tamen paruus decet iuventus noster pro militaris rudimentum assuefacio libido praetor


ea oppugnatio segnior insequenti anno fuit parte tribunorum exercitusque ad Volscum avocata bellum.

is oppugnatio segnis insequor annus sum pars tribunus exerceo ad volscus avoco bellum


sed propius est vero praecipuum aliquid fuisse in eo, qui se tam audaci simulatione hostibus inmiscuerit. servus ei dicitur comes unus fuisse, nutritus una eoque haud ignarus linguae eiusdem;

sed propius sum verus praecipuus aliquis sum in is qui sui tam audax simulatio hostis inmisceo servus is dico comes unus sum nutrio unus eo haud ignarus lingua idem


telo, super quod stans consul precatus est, hostem potiri fas non est; si pQtiatur, Marti suovetaurilibus piaculum fieri.

telum super qui sto consul preco sum hostis potior fas non sum si pqtiatur martius suovetaurilis piaculum fio


quid eos, qui audivere vocem praeconis, quid, qui nos videre abeuntus, quid eos, qui huic ignominioso agmini fuere obvii, existimasse putatis, nisi aliquod profecto nefas esse, quod, si intersimus spectaculo, violaturi simus ludos piaculumque merituri, ideo nos ab sede piorum, coetu concilioque abigi?

quis is qui audio voco praeco quis qui nos video abeuntus quis is qui hic ignominiosus agmen sum obvius existimo puto nisi aliqui profecto nefas sum qui si intersum spectaculum violaturi sum ludus piaculum mereo ideo nos ab sedes pius coitus concilio abigo


non quod ego vulgari facinus per omnes velim — equidem, si totum exercitum meum mortem mihi optasse crederem, hic statim ante oculos vestros morerer, nec me vita iuvaret invisa civibus et militibus meis — ;

non qui ego vulgaris facinus per omnis volo equidem si totus exercitus meus mors ego opto credo hic statim ante oculus vester morior neque ego vito juvo invideo civis et miles meus


multos mortales obtruncant, omnes exuunt inpedimentis et receptis agrorum suorum spoliis Romam revertuntur.

multus mortalis obtrunco omnis exuo impedimentum et recipio ager suus spolium roma revorto


ut ad regem mitterent legatos peterentque ab eo, ut Medionios super tanta re consultare in concilio Acarnanum pateretur.

ut ad rex mitto legatus peto ab is ut medionii super tantus res consulto in concilio acarnanum pateo


Antiochus inminebat quidem Aegypti regno, et pueritiam regis et inertiam tutorum spernens; et ambigendo de Coele Syria causam belli se habiturum existumabat gesturumque id nullo impedimento occupatis Romanis in Macedonico bello;

antiochus inminebat quidem aegyptius regnum et pueritia rex et inertia tutor sperno et ambago de coelis syria causa bellum sui habeo existimo gero is nullus impedimentum occupo romanus in macedonicus bellum


legati, qui in Syria fuerant, renuntiaverant, in maximo eum honore apud regem esse amicissimumque populo Romano.

legatus qui in syria sum renuntiaverant in maximus is honor apud rex sum amicus populus romanus


Romam primum reges captivi, Perseus et Gentius, in custodiam cum liberis abducti, dein turba alia captivorum, tum quibus Macedonum denuntiatum erat, ut Romam venirent, principumque Graeciae;

roma primus rex captivus perseus et gentius in custodia cum liber abduco deinde turba alius captivus tum qui macedones denuntio sum ut roma venio princeps graecia


postquam vero coacta omnis multitudo eadem illa audivit, adeo saevitia imperii aLque atque indignitate animi exasperati sunt, ut, si in pace fuissent, illo impetu irae concitari potuerint ad bellum.

postquam verus cogo omnis multitudo idem ille audio adeo saevitia imperium alque atque indignitas animus exaspero sum ut si in pax sum ille impetus ira concitaris possum ad bellum


consul eum domum redire conficta aliqua probabili, cur afuisset causa iussit;

consul is domus redeo confingo aliqui probabilis cur asum causa iubeo


itaque ad Onusam classe provecti; escensio ab navibus in terrain terram facta. cum urbem vi cepissent captamque diripuissent, Carthaginem inde petunt,

itaque ad onusam classis proveho escensio ab navis in terrain terra facio cum urbs vis capio capio diripio carthago inde peto


et ut quisque audierat exercitum hostium imperatoremque occisum, legiones Romanas incolumes, salvos consules esse, extemplo aliis porro impertiebant gaudium suum.

et ut quisque audio exercitus hostis imperator occido legio romanus incolumis salvus consul sum extemplo alius porro impertio gaudium suus


ille Sp. Postumio Q. Mucio consulibus triennio ante, hic biennio prius L. Postumio M. Popilio consulibus praetor fuerat.

ille spurius postumius q mucius consul triennium ante hic biennium prior l postumius m popilius consul praetor sum


is mutata repente voluntate locum gratiae apud Poenum quaerens neque transire ipse neque trahere ad defectionem Lucanos satis habuit, nisi imperatoris et eiusdem hospitis proditi capite ac sanguine foedus cum hostibus sanxisset.

is muto repens voluntas locus gratia apud poenus quaero neque transeo ipse neque traho ad defectio lucani satis habeo nisi imperator et idem hospes prodeo caput atque sanguis foedus cum hostis sancio


pecua captiva praeter equos et mancipia praeter puberes virile secus et omnia, quae solo non continerentur, restituenda censuerunt dominis.

pecua captivus praeter equus et mancipium praeter pubes virilis secus et omnis qui solum non contineo restituo censeo dominus


sed cum in medium tota iam coisset Romana acies, satis virium ad dimovenda hostium cornua habuit.

sed cum in medius totus iam coeo romanus acies satis vis ad dimovenda hostis cornu habeo


neque erat ulla satis firma statio opposita, quia nihil minus, quam ne egredi obsessi moenibus auderent, timeri poterat. perpaucae equitum turmae levisque armatura repente e castris ad id ipsum emissa occurrit.

neque sum ullus satis firmo statio oppono quia nihil paruus quam ne egredior obsedeo moenia audeo timeo possum perpaucus eques turma levis armo repens e castrum ad is ipse emitto occurro


et uti praetor urbanus consulibus scriberet senatum aequum censere subitarios milites, tumultus causa conscriptos, primo quoque tempore dimitti.

et uti praetor urbanus consul scribo senatus aequus censeo subitarius miles tumultus causa conscribo primus quoque tempus dimitto


his adhortationibus execratio dira adiecta, si quem a proposito spes mollitiave animi flexisset. inde concitato agmine patentibus portis ingenti cum tumultu erumpunt.

hic adhortatio exsecratio dirus adiicio si qui ab propono spes mollitiave animus flecto inde concito agmen pateo porta ingens cum tumultus erumpo


Macedonas ut triste prodigium, occasum regni perniciemque gentis portendens, movit nec aliter vates. clamor ululatusque in castris Macedonum fuit, donec luna in suam lucem emersit.

macedonas ut tristis prodigium occasus regnum pernicies gens portendo moveo neque aliter vates clamor ululo in castrum macedones sum donec luna in suus lux emergo


missos se simul ad Marcellum, simul ad eos ab exercitu Siculorum aiunl aiunt ut una omnium, qui obsiderentur quique extra obsidionem fuissent, fortuna esset, neve alteri proprie sibi paciscerentur quicquam.

mitto sui simul ad marcellus simul ad is ab exercitus siculus aiunl aio ut unus omnis qui obsido quisque extra obsidio sum fortuna sum neve alter proprius sui pacisco quisquam


dum haec a Philippo geruntur, T. Quinctius recepta Zacyntho ab Achaico concilio Naupactum traiecit, quae iam per duos menses —

dum hic ab philippus gero t quintius recipio zacynthus ab achaicus concilio naupactus transiacio qui iam per duo mensis


quando eos pueros, quorum parentes capita ibi rerum sint, in potestatem dediderit.

quando is puer qui parens caput ibi res sum in potestas dedo


pedites equitesque insignes donis transiere ac transvecti sunt; multae civicae coronae vallaresque ac murales conspectae;

pedito equito insignis donum transeo atque transveho sum multus civica corona vallo atque muralis conspicio


inferre vexillarios iussit signa. omnes conisi tandem averterunt hostem. postquam terga dabant et in fugam passim effundebantur, tum ad persequendos eos legionarii equites immissi.

infero vexillarii iubeo signum omnis conitor tandem averto hostis postquam tergum do et in fuga passim effundo tum ad persequor is legionarius eques immitto


quadringentos equites fuisse Numidas, paucos elephantos; Muttinis filium per medios hostes cum centum quinquaginta delectis equitibus perrupisse; eundem mox, cum iam Muttines in medio elephantis locatis,

quadringenti eques sum numida paucus elephantus muttinis filius per medius hostis cum centum quinquaginta deligo eques perrumpo idem mox cum iam muttines in medium elephantus loco


stabant deligati ad palum nobilissimi iuvenes; sed a ceteris, velut ab ignotis capitibus, consulis liberi omnium in se averterant oculos, miserebatque non poenae magis homines quam sceleris, quo poenam meriti essent:

sto deligo ad pal nobilis juvenis sed ab ceterus velut ab ignosco caput consul liber omnis in sui averto oculus misereo non poena magis homo quam scelus quo poena mereo sum


in Samnio quoque, quia decesserat inde Fabius, novi motus exorti. Calatia et Sora praesidiaque, quae in iis Romana erant, expugnata, et in captivorum corpora militum foede saevitum.

in samnium quoque quia decedo inde fabius nosco moueo exorior calatia et sora praesidium qui in is romanus sum expugno et in captivus corpus miles foedus saevio


postero die praeter Caralitin paludem agmen ductum; ad Madamprum manserunt. inde progredientibus ab Lago, proxima urbe, metu incolae fugerunt;

posterus dies praeter caralitin palus agmen duco ad madamprum maneo inde progredio ab lagus propior urbs metus incola fugio


praetorem quidem etiam iura reddentem et collegam consulibus atque iisdem auspiciis creatum, verecundia inde inposita est senatui ex patribus iubendi aediles curules creari. primo, ut alternis annis ex plebe fierent, convenerat; postea promiscuum fuit. inde L. Genucio

praetor quidem etiam ius reddo et collega consul atque idem auspicium creo verecundia inde inpono sum senatus ex pater jubeo aedilis curulis creo primus ut alternus annus ex plebs fio convenio postea promiscuus sum inde l genucio


qualis nostra vis virtusque fuerit, talem deinde fortunam illius urbis ac Romani imperii fore.”

qualis noster volo virtus sum talis deinde fortuna ille urbs atque romanus imperium sum


qua castra Romana erant, opponit, quingentis militibus arcem insidit, quingentos tumulo urbis in orientem verso inponit; multitudinem aliam, quo clamor, quo subita vocasset res, intentam ad omnia occurrere iubet.

qui castrum romanus sum oppono quingenti miles arx insido quingenti tumulus urbs in orior verso inpono multitudo alius quo clamor quo subeo voco res intendo ad omnis occurro iubeo


huic tum pater iuveni Hannibalem deprecando magis quam purgando placavit,

hic tum pater juvenis hannibal deprecor magis quam purgo placo


restiterunt tamen adversae invidiae usique sunt qua suis quisque, qua totius ordinis viribus. ac primo temptata res est, si dispositis clientibus absterrendo singulos a coitionibus conciliisque disicere rem possent.

resto tamen adverro invidia utor sum qui suus quisque qui totus ordo vis atque primus tento res sum si dispono cliens absterreo singuli ab coitio concilium disicio res possum


sua quemque habiturum fuisse, neque omnia sub nutum dicionemque Romanam perventura.

suus quisque habeo sum neque omnis sub nutus dicio romanus pervenio


triplex stetit Romana acies: velitum pars inter antesignanos locata, pars post signa accepta; equites cornua cinxere.

triplex sto romanus acies veles pars inter antesignanus loco pars post signum accipio eques cornu cingo


lassitudo et sitis iam sentiebatur et meridiem aestum magis accensurum cum mox adpareret, statuit sic adfectos recenti atque integro hosti non obicere;

lassitudo et sum iam sentio et meridio aestus magis accendo cum mox appareo statuo sic afficio recens atque integer hostis non obicio


mortuae quam vivae felicioris, per tot domos ad petendas poenas vagati nullo relicto sonte tandem quieverunt.

morior quam vivus felix per tot domus ad peto poena vago nullus relinquo sons tandem quiesco


priusquam id sors cerneret, in incertum, ne quid gratia momenti faceret, in utramque provinciam, quod res desideraret supplementi decerni. —

priusquam is sors cerno in incertus ne quis gratia momentum facio in uter provincia qui res desidero supplementum decerno


Philippi deinde legatis potestas dicendi facta est; postremi Athenienses, ut refellerent Macedonum dicta, auditi sunt. ii fere atrocissime in regem, quia nulli nec plura nec tam acerba passi erant, invecti sunt.

philippus deinde legatus potestas dico facio sum posterus atheniensis ut refello macedones dictum audio sum is fere atrox in rex quia nullus neque multus neque tam acerbus patior sum inveho sum


J. Gron. = Jacob Gronov.


haec aliaque ab tribunis nequiquam iactata; tandem ad interregnum res rediit, dilatisque alia atque alia de causa comitiis quartus decimus demum interrex L. Aemilius consules creat C. Poetelium L. Papirium Mugilanum. Mugillanum; Cursorem in aliis annalibus invenio.

hic alius ab tribunus nequiquam jacto tandem ad interregnum res redeo differo alius atque alius de causa comitium quartus decimus demum interrex l aemilius consul creo que poetelius l papirius mugilanum mugillanus cursor in alius annal invenio


secundum triumphum consularia comitia habita. creati consules L. Furius Purpurio et M.

secundus triumphus consularis comitium habeo creo consul l furius purpurio et m


Theoxena et Archo nomina iis erant mulieribus. Theoxena multis petentibus aspernata nuptias est:

theoxena et archo nomen is sum mulier theoxena multus peto aspernor nuptiae sum


undique ab sociis legationes Demetriadem ad famam regis convenerunt.

undique ab socius legatio demetrias ad fama rex convenio


Quinctius cum fratre et Eumene rege et Sosila Rhodio et Aristaeno, Achaeorum praetore, tribunisque militum paucis descendit.

quintius cum frater et eumenes rex et sosila rhodius et aristaeno achaeus praetor tribunus miles paucus descendo


cum responsum expectantibus cunctis terram intuens diu tacitus fleret, rursus consul:

cum responsum exspecto cunctus terra intueor diu taceo fleo rursus consul


quae ab condita urbe Roma ad captam urbem eandem Romani sub regibus primum, consulibus deinde ac dictatoribus decemvirisque ac tribunis consularibus gessere, foris bella, domi seditiones, quinque libris exposui,

qui ab condio urbs roma ad capio urbs idem romanus sub rex primus consul deinde atque dictator decemvirisque atque tribunus consularis gero foris bellum domus seditio quinque liber expono


ceterum eorum quoque se, quorum expectatio destituta in praesentia videatur, spem abunde expleturum:

ceterum is quoque sui qui expectatio destituo in praesens video spes abunde expleturum


baud haud fefellit Aetolos: nam hominum quod aut in agris aut in propinquis castellis Potidaniae atque Apolloniae fuit, in silvas montesque refugit;

baud haud fallo aetoli nam homo qui aut in ager aut in propinquus castellum potidania atque apollonia sum in silva mons refugio


non sum is, Quirites, qui non existumem admonendos duces esse: immo eum, qui de sua unius sententia omnia gerat, superbum iudico magis quam sapientem.

non sum is quiris qui non existimo admoneo dux sum immo is qui de suus unus sententia omnis gero superbus judico magis quam sapio


postero die deserta fuga castra Hernicorum, et saucii relicti quidam inventi, agmenque fugientium ab Signinis, cum praeter moenia eorum infrequentia conspecta signa essent, fusum ac per agros trepida fuga palatum est.

posterus dies desero fuga castrum hernicus et saucius relinquo quidam invenio agmen fugio ab signinum cum praeter moenia is infrequentia conspicio signum sum fundo atque per ager trepido fuga palo sum


numquam habiturum reciperandi sua occasionem, si earn eam , quae tur tum esset, praetermisisset; nullum exercitum Romanum in Graecia esse, nec Gytheum aut maritimos alios Laconas dignam causam existimaturos Romanos, cur legiones rursus in Graeciam transmittant.

numquam habeo recipero suus occasio si earn is qui tur tum sum praetermitto nullus exercitus romanus in graecia sum neque gytheum aut maritimus alius laconas dignus causa existimo romanus cur legio rursus in graecia transmitto


cum diu silentium fuisset nec consules aut pro foedere tam turpi aut contra foedus tam necessarium hiscere possent, tum L. Lentulus, qui princeps legatorum virtute atque honoribus erat:

cum diu silentium sum neque consul aut pro foedus tam turpis aut contra foedus tam necessarius hisco possum tum l lentulus qui princeps legatus virtus atque honor sum


Q. Fabius Maximus rogatus sententiam: “scio multis vestrum videri, patres conscripti, rem actam hodierno die agi, et frustra habiturum orationem, qui tamquam de integra re de Africa provincia sententiam dixerit.

q fabius magnus rogo sententia scio multus vester video pater conscribo res ago hodiernus dies ago et frustra habeo oratio qui tamquam de integer res de africanus provincia sententia dico


et ne ego me solus nimia simplicitate tuear, ipse quoque minime malus ac suspicax frater “nihil aliud scio,” inquit “nihil arguo, nisi quod cum ferro comisatum venerunt.”

et ne ego ego solus nimius simplicitas tueor ipse quoque paruus malus atque suspicax frater nihil alius scio inquam nihil arguo nisi qui cum ferrum comisatum venio


— Foedere icto trigemini, sicut convenerat, arma capiunt. cum sui utrosque adhortarentur, deos patrios, patriam ac parentes, quicquid civium domi, quicquid in exercitu sit, illorum tune tunc arma, illorum intueri manus, feroces et suopte ingenio et pleni adhortantium vocibus in medium inter duas acies procedunt.

foedus icio trigeminus sicut convenio arma capio cum suus uter adhortor deus patrius patria atque parens quisquis civis domus quisquis in exercitus sum ille tu tunc arma ille intueor manus ferox et suopte ingenium et plenus adhortor vox in medius inter duo acies procedo


L. Furius et M. Claudius Marcellus consulate consulatu inito, cum de provinciis ageretur et Italiam utrique provinciam senatus decerneret, ut Macedoniam cum Italia sortirentur tendebant.

l furius et m claudus marcellus consulate consulatus ineo cum de provincia ago et italia uterque provincia senatus decerno ut macedonia cum italia sortio tendo


ceterum ludorum ipso die subita serenitate orta pompa duci coepta ad portam Collinam revocata deductaque in circum est, cum decessisse inde aquam nuntiatum esset;

ceterum ludus ipse dies subeo serenitas orior pompa duco coepio ad porta collina revoco deduco in circum sum cum decedo inde aqua nuntio sum


in hoc viro tanta vis animi ingeniique fuit, ut quocumque loco natus esset, fortunam sibi ipse facturus fuisse videretur. nulla ars neque privatae neque publicae rei gerendae ei defuit; urbanas rusticasque res pariter callebat.

in hic vir tantus volo animus ingenium sum ut quicumque locus nascor sum fortuna sui ipse facio sum video nullus ars neque privo neque publicus res gero is desum urbanus rustica res pariter calleo


et iam, cum eadem cotidie acciderent, velut adsueti malis abalienaverant ab sensu rerum suarum animos, arma tantum ferrumque in dextris velut solas reliquias spei suae intuentes.

et iam cum idem cottidie accido velut assuesco malus abalienaverant ab sentio res suus animus arma tantus ferrum in dextera velut solo reliquiae spes suus intueor


leges pacis se has dicere: captivos et perfugas et fugitives fugitiuos restituant; exercitus ex Italia et Gallia deducant; Hispania abstineant; insulis omnibus, quae inter Italiam atque Africam sint, decedant;

lex pax sui hic dico captivus et perfuga et fugitives fugitiuus restituo exercitus ex italia et gallia deduco hispania abstineo insula omnis qui inter italia atque africa sum decedo


Latinorum maior quam collegae decretus numerus, peditum decem milia et sescenti equites. quattuor praeterea legiones scribi iussae, quae, si quo opus esset, educerentur.

latinum magnus quam collega decerno numerus pedes decem mille et sescenti eques quattuor praeterea legio scribo jubeo qui si quo opus sum educo


in Hispaniis prorogatum veteribus praetoribus imperium est cum exercitibus, quos haberent, et in supplementum decretl decreta tria milia civium Romanorulm ducenti equites, et socium Latini nominis sex milia peditum, trecenti equites.

in hispania prorogo vetus praetor imperium sum cum exercitus qui habeo et in supplementum decretl decretum tres mille civis romanorulm ducenti eques et socius latinum nomen sex mille pedes trecenti eques


perfugas fugitivos captivos reddito Romanis sociisque, praeterquam si qui capti, cum domos redissent, iterum capti sunt, aut si qui eo tempore ex iis capti sunt, qui tur tum hostes erant Romanis, cum intra praesidia Romana Aetoli essent;

perfuga fugitivus captivus reddo romanus socius praeterquam si qui capio cum domus redeo iterum capio sum aut si qui is tempus ex is capio sum qui tur tum hostis sum romanus cum intra praesidium romanus aetolus sum


multa erant, quae gaudium cumularent: reducti cives ab Lacedaemone erant, quos nuper Pythagoras quosque ante Nabis abduxerat;

multus sum qui gaudium cumulo reduco civis ab lacedaemon sum qui nuper pythagoras quisque ante no abduco


dein cum quidam seu spiritu divino tactus sen iuvenali ioco “visne Romam ire, Iuno?” dixisset, adnuisse ceteri deam conclamaverunt.

deinde cum quidam seu spiritus divino tango sui iuvenal iocus volo roma eo juno dico annuo ceterus dea conclamo


quibus tribuni de lege non agerent, nihil eisdem illis placidius aut quietius erat: benigne salutare, adloqui plebis homines, domum invitare, adesse in foro, tribunos ipsos cetera pati sine interpellatione concilia habere, numquam ulli neque publice neque privatim truces esse, nisi cum de lege agi coeptum esset;

qui tribunus de lex non ago nihil idem ille placidus aut quiesco sum benignus salutaris alloquor plebs homo domus invitaris adsum in forum tribunus ipse ceterus patior sine interpellatio concilio habeo numquam ullus neque publicus neque privatim trux sum nisi cum de lex ago coepio sum


nocte insequenti Hannibal, cum tumultuatum in castris et plerosque ferociter, signum ut daret, institisse duci ad arma vocantis sciret, hand haud dubius prosperae pugnae occasionem dari,

nox insequor hannibal cum tumultuor in castrum et plerus ferociter signum ut do insto duco ad arma voco scio hand haud dubius prosper pugna occasio do


Principio principio anni aversae curae hominum sunt a bello Etrusco, quod fugientium ex agro Pomptino agmen repente inlatum in urbem attulit Antiates in armis esse Latinorumque populos iuventutem suam misisse ad id bellum,

principium principium annus averto cura homo sum ab bellum etruscus qui fugio ex ager pomptinus agmen repens infero in urbs affero antias in arma sum latinum populus iuventus suus mitto ad is bellum


quo decreto turbaturi orbem terrarum essent; tempus et sibi sumerent et regi ad cogitandum darent; cogitaturum, cum renuntiatae condiciones essent, et impetraturum aliquid aut pacis causa concessurum. ita integra dilata res est.

quo decretum turbo orbis terra sum tempus et sui sumo et rex ad cogito do cogito cum renuntio condicio sum et impetro aliquis aut pax causa concedo ita integer differo res sum


et forsitan, cum et foederibus vetustis iuncta res Punica Romanae esset et timor par adversus communem hostem duas potentissimas armis virisque urbis armaret, simul Punico Romanoque obrutus bello esset.

et forsitan cum et foedus vetustus iungo res punicus romanus sum et timor par adverro communis hostis duo potens arma vis urbs armo simul punicus romanus obruo bellum sum


ibi pugnatum. supra septem milia hostium caesa, alii fugati, praeda parta ingens. ear eam propter inopiam aerarii consules vendiderunt. invidiae tamen res ad exercitum fuit eademque tribunis materiam criminandi ad plebem consules praebuit.

ibi pugno supra septem mille hostis caedo alius fugo praeda pario ingens ear is propter inopia aerarius consul vendo invidia tamen res ad exercitus sum idem tribunus materia crimino ad plebs consul praebeo


Hasdrubal, iam antequam dimicaret pecunia rapta elephantisque praemissis, quam plurumos plurimos poterat de fuga excipiens praeter Tagum flumen ad Pyrenaeum tendit.

hasdrubal iam antequam dimico pecunia rapio elephantus praemitto quam adi multus possum de fuga excipio praeter tagus flumen ad pyrenaeus tendo


invenio apud quosdam, idque propius fidem est, a quaestoribus Caesone Fabio et L. Valerio diem dictam perduellionis, damnatumque populi iudicio, dirutas publice aedes. ea est area ante Telluris aedem. ceterum,

invenio apud quidam is propius fides sum ab quaestor caeso fabius et l valerius dies dico perduellio damno populus iudicium diruo publicus aedes is sum area ante tellus aedes ceterum


“non obliti sumus, censores, vos paulo ante ab universo populo Romano moribus nostris praepositos esse, et nos a vobis et admoneri et regi, non vos a nobis debere.

non obliuiscor sum censor tu paulus ante ab universus populus romanus mos noster praepono sum et nos ab tu et admoneo et rex non tu ab nos debeo


ferrum nunc hebet? an dextrae torpent? an quid prodigii est aliud? qui pauci plures vincere soliti estie, nune nunc paucis plures vix restatis? Romam vos expugnaturos, si quis duceret, fortes lingua iactabatis;

ferrum nunc hebeo an dexter torpeo an quis prodigium sum alius qui paucus multus vinco soleo estie nunc nunc paucus multus vix restas roma tu expugno si quis duco fortis lingua jacto


fuit enim Scipio non veris tantum virtutibus mirabilis, sed arte quoque quadam ab iuventa in ostentationem earum compositus,

sum enim scipio non verus tantus virtus mirabilis sed ars quoque quidam ab juventa in ostentatio is compono


namque multitudo Gallorum sensum omnem talis damni exsuperans, velut nova rursus exoriente acie, integrum militem adversus victorem hostem ciebat;

namque multitudo gallus sensus omnis talis damnum exsupero velut novo rursus exorior acies integer miles adverro victor hostis cieo


quae te causa, ut provincia tua excederes, induxit?” Volumnius in Samnio res prosperas esse ait, litteris eius accitum venisse; quae si falsae fuerint nec usus sui sit in Etruria, extemplo conversis signis abiturum.

qui tu causa ut provincia tuus excedo induco volumnius in samnium res prosper sum aio littera is accio venio qui si fallo sum neque utor suus sum in etruria extemplo converro signum abeo


postero die in campum Argivorum descenderunt et quattuor ferme milia ab Argis locum castris capiunt.

posterus dies in campus argivus descendo et quattuor ferme mille ab argus locus castrum capio


inter haec C. Marcius cum classe ab Heracleo Thessalonicam profectus et agrum pluribus locis expositis per litora armatis late vastavit et procurrentes ab urbe secundis aliquot proeliis trepidos intra moenia conpulit.

inter hic que marcius cum classis ab heracleus thessalonica proficiscor et ager multus locus expono per litus armo latus vasto et procurro ab urbs secundus aliquot proelium trepidus intra moenia compello


deinde ut humana apparuit fraus,


eodem anno aedes Salutis a C. Iunio Bubulco censore locata est, quam consul bello Samnitium voverat. ab eodem collegaque eius M. Valerio Maximo viae per agros publica inpensa factae.

idem annus aedes salus ab que junius bubulcus censor loco sum quam consul bellum samnites voveo ab idem collega is m valerius maximus via per ager publicus impensa facio


cum instructae acies starent, cerva fugiens lupum e montibus exacta per campos inter duas acies decurrit; inde diversae ferae, cerva ad Gallos, lupus ad Romanos cursum deflexit. lupo data inter ordines via; cervam Galli confixere.

cum instruo acies sto cerva fugio lupus e mons exigo per campus inter duo acies decurro inde diverto fera cerva ad galli lupus ad romanus cursus deflecto lupus do inter ordo via cerva gallus configo


ubi inciderint in praedatores, ut idem omnibus sermo constet: legiones Samnitium in Apulia esse, Luceriam omnibus copiis circumsedere, nec procul abesse, quin vi capiant. iam is rumor,

ubi incido in praedator ut idem omnis sermo consto legio samnites in appulia sum luceria omnis copia circumsedeo neque procul absum quin vis capio iam is rumor


ubi cum in stationibus quieti tempus tererent, Gallus processit magnitudine atque armis insignis; quatiensque scutum hasta cum silentium fecisset, provocat per interpretem unum ex Romanis, qui secum ferro decernat.

ubi cum in statio quiesco tempus tero gallus procedo magnitudo atque arma insignis quatio scutum hasta cum silentium facio provoco per interpres unus ex romanus qui sui ferrum decerno


Frusinone arcus solem tenui linea amplexus est, circulum deinde ipsum maior solis orbis extrinsecus inclusit; Arpini terra campestri agro in ingentem sinum consedit.

frusino arcus sol tenuis lineus amplector sum circulis deinde ipse magnus sol orbis extrinsecus includo arpinus terra campestre ager in ingens sinum consido


In in eo cornu non Poetelius solus sed Sulpicius etiam hortator adfuerat, avectus ab suis nondum conserentibus manus ad clamorem a sinistra parte prius exortum.

in in is cornu non poetelius solus sed sulpicius etiam hortator adsum avectus ab suus nondum consero manus ad clamor ab sinistra pars prior exortus


si nihil vires iuvarent, ratus, Scipionem legatum hastatos primae legionis subtrahere ex acie et ad montes proximos quam posset occultissime circumducere iubet; inde ascensu abdito a conspectu erigere in montes agmen aversoque hosti ab tergo repente se ostendere.

si nihil vireo juvo reor scipio legatus hastati primus legio subtraho ex acies et ad mons propior quam possum occulo circumduco iubeo inde ascensus abdo ab conspectus erigo in mons agmen averto hostis ab tergum repens sui ostendo


transgressi flumen eas quoque, quas in castris minoribus habuerant, copias suis adiungunt atque ita instruunt aciem: in dextro cornu — id erat gumini propius — Romanos equites locant, deinde pedites;

transgredior flumen is quoque qui in castrum paruus habeo copia suus adjungo atque ita instruo acies in dexter cornu is sum gumini propius romanus eques loco deinde pedito


in pedites singulos dati octogeni aeris, triplex equiti centurionique.

in pedito singuli do octogeni aer triplex equio centurio


quod primum esset, confessionem se hostium habere nequaquam pares esse sibi; brevi et victoriam baud haud dubiam habiturum, nec meliore eventu eos secum quam spe pugnaturos.

qui primus sum confessio sui hostis habeo nequaquam par sum sui brevis et victoria baud haud dubius habeo neque bonus evenio is sui quam spes pugno


neque enim, maneatis an abeatis hinc, deliberari potest, cum praeter arma et animos armorum memores nihil vobis fortuna reliqui fecerit fameque et siti moriendum sit, si plus, quam viros ac Romanos decet, ferrum timeamus. ergo una est salus erumpere hinc atque abire.

neque enim maneo an abeo hinc deliberaris possum cum praeter arma et animus armus memor nihil tu fortuna reliquus facio fames et sitis morior sum si multus quam vir atque romanus decet ferrum timeo ergo unus sum salus erumpo hinc atque abeo


proximi consules, vide quem ad modum eum ludificati sint. haec una salutis est via, L. Paule, quam difficilem infestamque cives tibi magis quam hostes facient.

propior consul video qui ad modus is ludifico sum hic unus salus sum via l paulis quam difficilis infestus civis tu magis quam hostis facio


phalanx, quae venerat agmen magis quam acies aptiorque itineri quam pugnae, vixdum in iugum evaserat.

phalanx qui venio agmen magis quam acies aptus iter quam pugna vixdum in iugum evado


ante diem tertium idus Sextiles consulatum ineunt iam satis valida civitate, ut non solum arcere bellum, sed ultro etiam inferre posset.

ante dies tertius idus sextilis consulatus ineo iam satis validus civitas ut non solus arceo bellum sed ultro etiam infero possum


an etiam per Thraciam saltus patentes, qui angusti erant, et plana ex arduis et culta ex silvestribus facere potui et praestare, necubi notis sibi latebris delitescerent latrones Thraces,

an etiam per thracia saltus pateo qui angustus sum et planum ex arduus et colo ex silvestris facio possum et praesto necubi nosco sui latebra delitesco latro thraces


oppidani, ante lictorem turba acta, insecutum confestim agmen armatorum non ante, quam ad hospitium imperatoris ventum est, conspexere.

oppidanus ante lictor turba ago insequor confestim agmen armator non ante quam ad hospitium imperator venio sum conspicio


tum dictator “quaero” inquit “de te, Q. Fabi, cum summum imperium dictatoris sit pareantque ei consules, regia potestas, praetores, iisdem auspiciis quibus consules creati, aequum censeas necne magistrum equitum dicto audientem esse?

tum dictator quaero inquam de tu q fabius cum superus imperium dictator sum pareo is consul regius potestas praetor idem auspicium qui consul creo aequus censeo necne magister eques dico audio sum


et propter necessariam foederis dilationer dilationem obsides etiam sescenti equites imperati, qui capite luerent, si pacto non staretur.

et propter necessaria foedo dilationer dilatio obses etiam sescenti eques impero qui caput luo si pacisco non sto


vos quae scripsero senatui ac vobis, iis modo credite et cavete rumores credulitate vestra alatis, quorum auctor nemo extabit.

tu qui scribo senatus atque tu is modo credo et cavete rumor credulitas vester alo qui auctor nemo exto


extemplo paeniteret, dimisit. haec renuntiata Pheras legatio cum esset, ne paulum quidem dubitarunt, quin pro fide erga Romanos, quidquid fors belli tulisset, paterentur.

extemplo paeniteo dimitto hic renuntio pherae legatio cum sum ne paulus quidem dubito quin pro fides erga romanus quisquis fors bellum fero pateo


cum, si laxamentum dederis, maior frequentiorque legatio itura sit, cum id, quod nunc offendit Etruscos, rex creatus Veis, mutari spatio interposito possit vel consensu civitatis, ut eo reconcilient Etruniae Etruriae animos, vel ipsius voluntate regis, qui obstare regnum suum saluti civium nolit?

cum si laxamentum do magnus frequens legatio eo sum cum is qui nunc offendo etrusci rex creo via muto spatium interpono possum vel consensus civitas ut is reconcilio etruniae etruria animus vel ipse voluntas rex qui obstaris regnum suus salus civis nolo


nec enim multa solum, sed etiam pleraque oppido quam parva erant, de controversia finium, de hominibus raptis pecoribusque abactis, de iure aut dicto per libidinem aut non dicto, de rebus per vim aut gratiam iudicatis —

neque enim multus solus sed etiam plerusque oppidum quam parvus sum de controversia finis de homo rapio pecus abigo de ius aut dico per libido aut non dico de res per vis aut gratia judico


ab Hermandica profugi exulibus Olcadum, priore aestate domitae gentis,

ab hermandica profugio exulis olcades prior aestas domo gens


praesidio decedere apud Romanos capital esse, et nece liberorum etiam suorum eam parentes noxam sanxisse. consulem Marcellum hand haud procul esse:

praesidium decedo apud romanus capital sum et nex liberi etiam suus is parens noxa sancio consul marcellus hand haud procul sum


quod Campanis absente se paucos ante dies secunda fuisset pugna,! quin multo minus se suumque totiens victorem exercitum sustinere Romani possent.

qui campanus absum sui paucus ante dies secundus sum pugno quin multus paruus sui suum totiens victor exercitus sustineo romanus possum


Latinos Campanosque, si sub dicione populi Romani essent, pro imperio arcerent Samniti agro, sin imperium abnuerent, armis coercerent.

latini campani si sub dicio populus romanus sum pro imperium arceo samniti ager sin imperium abnuo arma coerceo


extra duplex vallum fossae circumdedit, interiore labro murum cum turribus crebris obiecit, unde facile arceri transitu fossae hostis posset.

extra duplex valles fodio circumdo interior labrum murus cum turris creber obiacio unde facilis arceo transeo fodio hostis possum


finis insequendi hostis Poenis flumen Trebia fuit, et ita torpentes gelu in castra rediere, ut vix laetitiam victoriae sentirent.

finis insequor hostis poenus flumen trebia sum et ita torpeo gelus in castrum redeo ut vix laetitia victoria sentio


per Epirum Oricum, unde erat traiectulus, traiecturus, venit. ab Orico copiae omues omnes Brundisium transportatae. inde per totam Italiam ad urbem prope triumphantes non minore agmine rerum captarum quam suo prae se acto venerunt.

per epirus oricos unde sum traiectulus transjacio venio ab oricos copia omues omnis brundisium transporto inde per totus italia ad urbs prope triumpho non paruus agmen res captaris quam suus prae sui ago venio


“credo ego vos,” inquit “socii, et ipsos cernere, pacatis omnibus Hispaniae populis aut finiendam nobis militiam exercitusque dimittendos esse aut in alias terras transferendum bellum;

credo ego tu inquam socius et ipse cerno pacatum omnis hispania populus aut finio nos militia exerceo dimitto sum aut in alius terra transfero bellum


dum adplicant, dum raptim exponunt scalas militesque, dum, qua cuique proximum est, in terram evadere properant, ipsa festinatione et certamine alii alios inpediunt.

dum applico dum raptim expono scala milito dum qui quisque propior sum in terra evado propero ipse festinatio et certamen alius alius inpediunt


dictatorque cum Magone in Hispaniam praemissus est ad conducenda viginti milia peditum, quattuor equitum, quibus exercitus, qui in Italia quique in Hispania erant, supplerentur.

dictator cum mago in hispania praemitto sum ad conduco viginti mille pedes quattuor eques qui exercitus qui in italia quisque in hispania sum suppleo


hic primo sensim temptantium animos sermo per totam civitatem est datus, sollicitamque suspicione plebem Brutus ad contionem vocat.

hic primus sensim tento animus sermo per totus civitas sum do sollicitus suspicio plebs brutus ad contio voco


ubi latentem intra vallum hostem vidit, in tumulos quoque ac sub ipsum vallum exprobrans metum successit. postquam ne tum quidem potestas pugnandi dabatur, quia ex tam propinquis stativis parum tuta frumentatio erat, dispersos milites per agros equitibus extemplo invasuris,

ubi lateo intra valles hostis video in tumulus quoque atque sub ipse valles exprobro metus succedo postquam ne tum quidem potestas pugno do quia ex tam propinquus stativus parum tueor frumentatio sum dispermulceo miles per ager eques extemplo invasuris


ibi adeo frustrata spes est, ut non certamen modo cum erumpentibus, sed periculum quoque atrox subiret, ni castris exciti repente pedites equitesque in tempore subvenissent.

ibi adeo frustro spes sum ut non certamen modo cum erumpo sed periculum quoque atrox subeo ni castrum excio repens pedito equito in tempus subvenio


cum Africam novam provinciam extra sortem P. Scipioni destinari homines fama ferrent, et ipse nulla iam modica gloria contentus non ad gerendum modo bellum, sed ad finiendum diceret se consulem declaratum esse,

cum africa novus provincia extra sors p scipio destinaris homo fama fero et ipse nullus iam modicus gloria contineo non ad gero modo bellum sed ad finio dico sui consul declaro sum


sopitusque ex semita procidit in declive, multis super prolapsum iam saxis congestis. et ceteri quidem, etiam amicorum et satellitum turba, postquam cadentem videre, diffugiunt; Pantalcon contra inpavidus mansit ad protegendum regem.

sopio ex semita procaedo in declive multus super prolabor iam saxum congero et ceterus quidem etiam amicus et satelles turba postquam cado video diffugio pantalcon contra impavidus maneo ad protego rex


expromeret sibi, quae in luco Stimulae Bacchanalibus in sacro nocturno solerent fieri.

expromo sui qui in lucus stimula bacchanal in sacro nocturnus soleo fio


deinde, postquam Philoclen repulsum trepidantemque refugisse Chalciden Chalcidem acceperunt, oratores extemplo ad Attalum veniam fidemque eius petentis miserunt.

deinde postquam philoclen repello trepido refugio chalciden chalcis accipio orator extemplo ad attal venio fides is peto mitto


ceperat eum ab Carthaginiensibus pater Masinissae Gala; Galam Syphax inde expulerat, postea in gratiam soceri Hasdrubalis Carthaginiensibus dono dederat;

capio is ab carthaginiensis pater masinissa galeo gala syphax inde expello postea in gratia socer hasdrubal carthaginiensis donum do


consurrexit consul iussis sedere aliis progressusque paulum introeunti regi dextram porrexit summittentemque se ad pedes sustulit nec attingere genua passus introductum in tabernaculum adversus advocatos in consilium considere iussit.

consurgo consul iussum sedeo alius progredior paulus introeunti rex dexter porrigo summitto sui ad pes tollo neque attingo genu patior introduco in tabernaculum adverro advoco in consilium consido iubeo


illum omnibus indignitatibus conpulsum ad rebellandum, inter apparatum belli fato oppressum; ad se simul legatos, simul milites ad occupandas Graeciae urbes missos.

ille omnis indignitas conpello ad rebello inter appario bellum fatum opprimo ad sui simul legatus simul miles ad occupo graecia urbs mitto


hi cum frequentes et ex Peloponneso et ex Boeotia et ex aliis Graeciae conciliis adessent, implevere aures decem legatorum:

hic cum frequens et ex peloponnesus et ex boeotius et ex alius graecia concilium adsum impleo auris decem legatus


cum ferme triginta senatores, ac forte primus quisque, Capuam petissent, exclusi inde, quod portas Hannibali clausissent, Cumas se contulerunt. Nuceriae praeda militi data est, urbs direpta atque incensa.

cum ferme triginta senator atque fors primus quisque capua peto excludo inde qui porta hannibal claudo cumae sui confero nuceria praeda miles do sum urbs direptor atque incensum


effusius, ut sparsis hostibus fuga, praedati sunt. quae res non minus quarn quam pugna pridie adversa Emporitanos Hispanos accolasque

effundo ut spargo hostis fuga praedor sum qui res non paruus quarn quam pugno pridie adverso emporitanos hispani accolo


bona publicata sunt. et M. Claudius adsertor Verginiae, die dicta damnatus ipso remittente Verginio ultimam poenam dimissus Tibur exulatum abiit, manesque Verginiae,

bonus publico sum et m claudus assertor verginiae dies dictum damno ipse remitto verginio ulter poena dimitto tibur exsulatus abeo maneo verginiae


consulem ante inauspicato factum revocantibus ex ipsa acie diis atque hominibus non paruisse; nunc conscientia spretorum et Capitolium et sollemnem votorum nuncupationem fugisse,

consul ante inauspicato facio revoco ex ipse acies diuus atque homo non pareo nunc conscientia spretor et capitolium et sollemnem votor nuncupatio fugio


quae tamen magis in longos morbos quam in perniciabiles evasit.

qui tamen magis in longus morbus quam in perniciabilis evado


et Q. Fabio Labeoni, qui classi praeerat, scripsit, ut Patara extemplo proficisceretur, quaeque ibi naves regiae essent, concideret cremaretque.

et q fabius labeo qui classis praesum scribo ut patara extemplo proficiscor quisque ibi navo regia sum concaedes cremo


L. Cornelio, quia ne eum quidem in Samnium iam ingressum revocari ab impetu belli placebat, litterae missae, ut dictatorerm dictatorem comitiorum causa diceret.

l cornelius quia ne is quidem in samnium iam ingredior revocaris ab impetus bellum placeo littera mitto ut dictatorerm dictator comitium causa dico


Philippus cum audisset Dardanos transgressos finis ab contemptu concussi tur tum regni superiora Macedoniae evastare,

philippus cum audio dardani transgredior finis ab contemptus concutio tur tum regnum superus macedonia evastaris


adeo moverat eum et primi periculi casus, a quo nihil se praeter errorem insidiatoris texisset, et subeunda dimicatio totiens, quot coniurati superessent, ut pacis condiciones ultro ferret Romanis.

adeo moveo is et primus periculum casus ab quo nihil sui praeter error insidiator tego et subeo dimicatio totiens quot conjuro supersum ut pax condicio ultro fero romanus


inde primo conspectis bostium hostium navibus datum signum Hasdrubali est, tumultusque prius in terra et castris quam ad mare et ad naves est ortus, nondum aut pulsu remorum strepituque alio naitico nautico exaudito aut aperientibus classem promunturiis,

inde primus conspicio bostium hostis navis do signum hasdrubal sum tumultus prior in terra et castrum quam ad mare et ad navo sum ortus nondum aut pello remi strepitus alius naitico nauticus exaudio aut aperio classis promunturium


num † id postularet facere nos, quod fieri non posset? paene insula est Peloponnesus, angustis Isthmi faucibus continenti adhaerens, nulli ,pertior apertior neque opportunior quam navali bello.

num is postulo facio nos qui fio non possum paene insula sum peloponnesus angustus isthmus fauces contineo adhaereo nullus pertior aperio neque opportunus quam naval bellum


Perventum inde ad frequentem cultoribus alium, ut inter montanos, populum. ibi non bello aperto sed suis artibus, fraude et insidiis, est prope circumventus.

pervenio inde ad frequens cultor alius ut inter montanus populus ibi non bellum aperio sed suus ars fraus et insidiae sum prope circumvenio


pridie per meridiem profecti ab Sycurio erant; peditum agmen sub lucem reliquerant in proxuma planitie.

pridie per meridio proficiscor ab sycurium sum pedes agmen sub lux relinquo in proximus planitie


baud haud vana attulere; sed nec perinde patres moti sunt, et C. Sempronius, cui ea provincia sorti evenit, tamquam constantissimae rei fortunae fretus, quod victoris populi adversus victos dux esset, omnia temere ac neglegenter egit,

baud haud vanus affero sed neque perinde pater moveo sum et que sempronius qui is provincia sortio evenio tamquam consto res fortuna fretus qui victor populus adverro vinco dux sum omnis temere atque neglegenter ago


tertiam, ut alter utique ex plebe, cum eo , ut utrumque plebeium fieri liceret, censor crearetur.

tertius ut alter utique ex plebs cum is ut uterque plebeius fio licet censor creo


utique Cannensi proelio non prius pugna abstiterit, quam prope exsanguis ruina superincidentium virorum, equorum armorumque sit oppressus.

utique cannensis proelium non prior pugno absisto quam prope exsanguis ruina superincido vir equus armus sum opprimo


Etruriam rebellare ab Arretinorum seditionibus motu orto nuntiabatur, ubi Cilnium genus praepotens divitiarum invidia pelli armis coeptum; simul Marsos agrum vi tueri, in quem colonia Carseoli deducta erat, quattuor milibus hominum scriptis.

etruria rebellaris ab aretinus seditio motus orior nuntio ubi cilnius genus praepossum divitiaris invidia pello arma coepio simul marsi ager vis tueor in qui colonia carseoli deduco sum quattuor mille homo scribo


expiandae etiam vocis nocturnae, quae nuntia cladis ante bellum Gallicum audita neglectaque esset, mentio inlata iussumque templum in Nova via Aio Locutio fieri.

expio etiam vox nocturnus qui nuntia clades ante bellum gallicus audio neglego sum mentior infero jubeo templum in novo via aio locutio fio


nihil ad ear eam spem adgnoscentem dixisse ferunt “ne tu perditas res Campanorum narras, ubi summus honos ad filium meum perveniet.”

nihil ad ear is spes agnosco dico fero ne tu perdo res campanus narro ubi summus honor ad filius meus pervenio


eae binae erant legiones. M. Aemilius praetor, cuius peregrina sors erat, iuris dictione M. Atilio collegae, praetori urbano, mandata, Luceriam provinciam haberet legionesque duas, quibus Q. Fabius, qui tum consul erat, praetor praefuerat.

is bini sum legio m aemilius praetor qui peregrinus sors sum ius dictio m atilius collega praetor urbanus mandatum luceria provincia habeo legio duo qui q fabius qui tum consul sum praetor praesum


plus pollere multorum ingenia consiliaque. versarent in animis secum unamquamque rem, agitarent deinde sermonibus atque in medium, quid in quaque re plus minusve esset, conferrent:

multus polleo multus ingenium consilior verso in animus sui unamquamque res agito deinde sermo atque in medius quis in quisque res multus parvus sum confero


nec libet credere et licet in variis opinionibus; et argumento est, quod imperia Manliana, non Postumiana appellata sunt, cum, qui prior auctor tam saevi exempli foret, occupaturus insignem titulum crudelitatis fuerit. Imperioso quoque Manlio cognomen inditum; Postumius nulla tristi nota est insignitus.

neque libet credo et licet in varius opinio et argumentum sum qui imperium manlianus non postumianus appello sum cum qui prior auctor tam saevus exemplum sum occupo insignis titulis crudelitas sum imperiosus quoque manlius cognomen indo postumus nullus tristis nosco sum insignio


legati circa imperatorem ducesque externi erant, inter quos et Attalus, omnes adprobantes, dum pugnaturum consulem credebant — neque enim ne his quidem cunctationem aperuerat suam —

legatus circa imperator duco externus sum inter qui et attalus omnis adprobo dum pugno consul credo neque enim ne hic quidem cunctatio aperio suus


huius fiducia favoris Philocles arcessitus nocte occupat collem imminentem urbi — Larisam ear eam arcem vocant — positoque ibi praesidio cum lucis principio signis infestis ad subiectum arci forum vaderet, instructa acies ex adverso occurrit.

hic fiducia favor philocles arcesso nox occupo collis immineo urbs larisam ear is arx voco pono ibi praesidium cum lucus principium signum infestus ad subicio arx forum vaderet instruo acies ex adverso occurro


hic locus tam suapte natura infestus per quattuor distantia loca praesidiis regiis fuit insessus.

hic locus tam suapte natura infestus per quattuor disto locum praesidium regius sum insessus


et Philippus minime, quin rebellandum esset, dubius. quia tamen immaturae ad id vires erant,

et philippus paruus quin rebello sum dubius quia tamen immaturus ad is vireo sum


ut discurrerent circa vias perlustrarentque omnia oculis, ne quis agrestium procul spectator agminis falleret;

ut discurro circa via perlustro omnis oculus ne quis agrestis procul spectator agmen fallo


et ab ceteris Aegyptiis, partim voluntate partim metu, ad Alexandream modicis itineribus descendit.

et ab ceterus aegyptius pars voluntas pars metus ad alexandrea modicus iter descendo


et ut novemdiale sacrum fieret et unum diem supplicatio esset; coronati supplicarent; et consul P.

et ut novemdial sacer fio et unus dies supplicatio sum corono supplico et consul p


accusavitque tribunus plebis non Marcellum modo sed omnem nobilitatem: fraude eorum et cunctatione fieri, ut Hannibal decimum iam annum Italiam provinciam habeat, diutius ibi quam Carthagine vixerit.

accuso tribunus plebs non marcellus modo sed omnis nobilitas fraus is et cunctatio fio ut hannibal decimus iam annus italia provincia habeo diu ibi quam carthago vivo


dum haec in Asia geruntur, in ceteris provinciis tranquillae res fuerunt. censores Romae T. Quinctius Flamininus et M. Claudius Marcellus senatum legerunt;

dum hic in asia gero in ceterus provincia tranquillus res sum censor roma t quintius flamininus et m claudus marcellus senatus lego


omnia in conspectu Carthaginis erant. itaque ex tota urbe in forum concursum est; magistratus senatum vocare; populus in curiae vestibulo fremere, ne tanta ex oculis manibusque amitteretur praeda.

omnis in conspectus carthago sum itaque ex totus urbs in forum concurro sum magistratus senatus vocaris populus in curia vestibulum fremo ne tantus ex oculus manus amitto praeda


magistratus et principes veriti, ne quem motum misericordia praesentis tanti viri faceret, cum alios verecundia pristinae maiestatis collatae praesenti fortunae, alios recordatio ingentium meritorum motura esset, procul in conspectu eum statuerunt,

magistratus et princeps vereor ne qui motus misericordia praesum tantus vir facio cum alius verecundia pristinus maiestas confero praesens fortuna alius recordatio ingens meritor moveo sum procul in conspectus is statuo


gladiatorum munus, Romanae consuetudinis, primo maiore cum terrore hominum, insuetorum ad tale spectaculum, quam voluptate dedit;

gladiator munus romanus consuetudo primus magnus cum terror homo insuetor ad talis spectaculum quam voluptas do


non paucis urbibus eum, de quarum libertate certatum sit, sed omni Asia cis Taurum montem, opimo regno,

non paucus urbs is de qui libertas certas sum sed omnis asia cis taurus mons opimus regnum


cum finis superscandit, haec, quicumque ei primus vir obvius fuit, haec portam ingrediens, haec forum ingressus paucis verbis carminis concipiendique iuris iurandi mutatis peragit.

cum finis superscandit hic quicumque is primus vir obvius sum hic porta ingredior hic forum ingredior paucus verbum carmen concipio ius iuro mutas perago


in triumpho tulit Cn. Manlius coronas aureas ducenta duodecim , argenti pondo ducenta viginti milia, auri pondo duo milia centum tria, tetrachmum Atticum centum viginti septem milia, cistophori ducenta quinquaginta, Philippeorum aureorum nummorum sedecim milia trecentos viginti;

in triumphus fero cn manlius corona aureus ducenti duodecim argentum pondo ducenti viginti mille aurum pondo duo mille centum tres tetradrachmum atticus centum viginti septem mille cistophorus ducenti quinquaginta philippeus aureus nummus sedecim mille trecenti viginti


ad exercitum, cui ad conveniendum Cales edicta dies erat, M. Claudius Marcellus missus, isque iussus in castra Claudiana deducere urbanas legiones.

ad exercitus qui ad convenio cal edico dies sum m claudus marcellus mitto eo iubeo in castrum claudianus deduco urbanus legio


P. Licinius consul senatus consulta recitari iussit, primum, quo bellum senatus Perseo iussisset, deinde, quo veteres centuriones quam plurimos ad id bellum scribi censuisset, nec ulli, qui non maior annis quinquaginta esset, vacationem militiae esse.

p licinius consul senatus consulo recitaris iubeo primus quo bellum senatus perseus iubeo deinde quo vetus centurio quam multus ad is bellum scribo censeo neque ullus qui non magnus annus quinquaginta sum vacatio militia sum


Titinius soli ex collegio tribunorum neque tulerant de honoribus Minuci legem et criminari nunc Minucium nunc Servilium apud plebem querique indignam necem Maelii non destiterant.

titinius solus ex collegium tribunus neque fero de honor minucius lex et criminaris nunc minucius nunc servilius apud plebs queror indignus nex maelii non desisto


quinque milia septingenti, signa militaria ducenta undequinquaginta. Claudius quoque duo et triginta milia hostium caesa scribit, capta quattuor milia et trecentos.

quinque mille septingenti signum militaris ducenti undequinquaginta claudus quoque duo et triginta mille hostis caedo scribo capio quattuor mille et trecenti


plures sibimet ipsi conscientia scelerum mortem consciverunt, quam ab nobis supplicio adfecti sunt. ceteris ita oppidum,

multus sui ipse conscientia scelus mors conscio quam ab nos supplicium afficio sum ceterus ita oppidum


non segnior oppugnatio est, quam pugna fuerat. consulem signum quoque intra vallum iniecisse ferunt, quo milites acrius subirent, repetendoque signo primam inpressionem factam; et dictator proruto vallo iam in castra proelium intulerat.

non segnis oppugnatio sum quam pugno sum consul signum quoque intra valles injacio fero quo miles acer subeo repeto signum primus inpressio facio et dictator proruo vallo iam in castrum proelium infero


ut feras quasdam nulla mitescere arte, sic inmitem et inplacabilem eius viri animum esse; marcescere otii situ queri civitatem et inertia sopiri nec sine armorui armorum sonitu excitari posse.

ut ferus quidam nullus mitesco ars sic immitis et inplacabilis is vir animus sum marcesco otium sino queror civitas et inertia sopio neque sine armorui armus sonitus excito possum


provincia ea Bruto, Samnium Camillo sorte evenit. exercitus utroque ducti, et cura tuendorum finium hostes prohibiti coniungere arma.

provincia is brutus samnium camillus sors evenio exercitus uterque duco et cura tueor finis hostis prohibeo coniungo arma


quattuor nominaverunt, M. Porcium Catonem, P. Cornelium Cn. F. Scipionem, L. Aemilium L. F. Paulum, C. Sulpicium Gallum.

quattuor nomino m porcius cato p cornelius cn f scipio l aemilius l f paulis que sulpicius gallus


nec minore animo res Romana domi quamn quam militiae gerebatur.

neque paruus animus res romanus domus quamn quam militia gero


iterum signis conlatis eadem fortuna utriusque partis pugnatum. supra tredecim milia hostium caesa, supra duo capta cum signis duobus et quadraginta et novem elephantis.

iterum signum confero idem fortuna uterque pars pugno supra tredecim mille hostis caedo supra duo capio cum signum duo et quadraginta et novo elephantus


consul moveri flagitio timoris fatendi; victus tamen ratione, silentio noctis transductis copiis, castra in ulteriore ripa communivit.

consul moveo flagitium timor fateor vinco tamen ratio silentium nox traduco copia castrum in ulterior ripa communio


vitiatam memoriam funebribus laudibus reor falsisque imaginum titulis, dum familiae ad se quaeque famam rerum gestarum honorumque fallenti mendacio trahunt.

vitio memoria funebris laus reor fallo imago titulus dum familia ad sui quisque fama res gero honor fallo mendacium traho


ubi haec fremere militem in castris consul sensit, contione advocata “quem ad modum” inquit “in Algido res gesta sit, arbitror vos, milites, audisse. qualem liberi populi exercitum decuit esse, talis fuit.

ubi hic fremo miles in castrum consul sentio contio advoco qui ad modus inquam in algidus res gero sum arbitror tu miles audio qual liber populus exercitus decet sum talis sum


animos, qui nostrae mentis sunt, eosdem in omni fortuna gessimus gerimusque, neque eos secundae res extulerunt nec adversae minuerunt. eius rei, ut alios omittam, Hannibalem vestrum vobis testem darem, nisi vos ipsos dare possem.

animus qui noster mens sum idem in omnis fortuna gero gero neque is secundus res effero neque adverro minuo is res ut alius omitto hannibal vester tu testo do nisi tu ipse do possum


nam cum in concilio dixisset tuenda mediterranea Acarnaniae esse et omnibus, qui arma ferrent, exeundum ad Medionem et Thyrreum, ne ab Antiocho aut Aetolis occuparentur,

nam cum in concilio dico tueor mediterraneus acarnania sum et omnis qui arma fero exeo ad medio et thyrreum ne ab antiochus aut aetolus occupo


et Petillii vexati sunt probris, quod splendere aliena invidia voluissent et spolia ex Africani triumpho peterent.

et petillii vexo sum probrum qui splendeo alienus invidia volo et spolium ex africanus triumphus peto


has notas irritati eius alini animi collegit senatus: ceterum alia excusanti iuveni, alia recipienti futura ita, ut maxime vellet senatus, responderi placuit nihil patrem eius neque rectius

hic nosco irritas is alini animus colligo senatus ceterum alius excuso juvenis alius recipio sum ita ut magnus volo senatus respondeo placeo nihil pater is neque rectus


cum Pellam venisset, exercitu in hiberna dimisso ipse cum Cotye Thessalonicam est profectus.

cum pella venio exercitus in hibernus dimitto ipse cum cotye thessalonica sum proficiscor


quod tardius ab urbe exisset, alios, quod iniussu senatus ex Samnio in Etruriam transisset, partim suos inimicos, partim collegae amicos, ad solacium aequatae repulsae sibi quoque negare triumphum,

qui tardus ab urbs exeo alius qui injussus senatus ex samnium in etruria transeo pars suus inimicus pars collega amicus ad solacium aequo repello sui quoque nego triumphus


ea una expeditione, non pro reliquo statu fortunae facta, refectis suorum animis Thessalonicam sese recepit.

is unus expeditio non pro reliquus status fortuna facio reficio suus animus thessalonica sui recipio


et cum vis morbi nec humanis consiliis nec ope divina levaretur, victis superstitione animis ludi quoque scaenici, nova res bellicoso populo — nam circi modo spectaculum fuerat — , inter alia caelaestis caelestis irae placamina instituti dicuntur.

et cum volo morbus neque humanus consilium neque ops divino levo vinco superstitio animus ludo quoque scaenicus novo res bellicosus populus nam circos modo spectaculum sum inter alius caelaestis caelestis ira placamen institus dico


legatos ex consularium numero mittendos ad eum senatus censuit, qui sua quoque eum, non publica solum auctoritate moverent, ut memoriam simultatium patriae remitteret.

legatus ex consularis numerus mitto ad is senatus censeo qui suus quoque is non publicus solus auctoritas moveo ut memoria simultas patria remitto


postremo indicto iam tributo edixerunt etiam tribuni auxilio se futuros, si quis in militare stipendium tributum non contulisset.

postremo indico iam tribuo edico etiam tribunus auxilium sui sum si quis in militaris stipendium tribuo non confero


solliciti incertique rerum suarum Megara, unde profecti erant, referri signa iubent nuntiosque de statu praesenti Syracusas mittunt.

sollicitus incertus res suus megara unde proficiscor sum refero signum iubeo nuntius de status praesens syracusae mitto


nec sane quicquam eorum satis placebat tyranno, nisi quod praeter spem reducendorum exulum mentio nulla facta erat; maxime autem omnium ea res offendebat, quod et naves et maritimae civitates ademptae erant.

neque sanus quisquam is satis placeo tyrannus nisi qui praeter spes reduco exsul mentior nullus facio sum magnus autem omnis is res offendo qui et navo et maritimus civitas adimo sum


nam etsi per legatos identidem omnia explorabantur, tamen rumores temere sine ullis auctoribus orti multa falsa veris miscebant.

nam etsi per legatus identidem omnis exploro tamen rumor temere sine ullus auctor orior multus fallo verus misceo


inde signum observare iussit, ut pariter et socii rem inciperent referrentque pedem, si receptui cecinisset. equites item suae cuique parti post principia collocat.

inde signum observaris iubeo ut pariter et socius res incipio refero pedis si receptus cano eques item suus quisque pario post principia colloco


eodem anno adversus Volscos populantes Hernicorum fines legiones ductae a Furio consule, cum hostem ibi non invenissent, Ferentinum, quo magna multitudo Volscorum se contulerat, cepere.

idem annus adverro volsci populo hernicus finis legio duco ab furius consul cum hostis ibi non invenio ferentinum quo magnus multitudo volscus sui confero capio


haec cum Romae cognita litteris proconsulum essent, C. Claudius consul veritus, ne forte eae res provinciam et exercitum sibi adimerent, non votis nuncupatis, non paludatis lictoribus, uno omnium certiore facto collega, nocte profectus, praeceps in provinciam abiit; ubi inconsultius quam venerat se gessit.

hic cum roma cognosco littera proconsulis sum que claudus consul vereor ne fors is res provincia et exercitus sui adimo non voveo nuncupo non paludatus lictor unus omnis certus facio collega nox proficiscor praeceps in provincia abeo ubi inconsultus quam venio sui gero


sunt qui haruspicum monitu quingentos passus a castris progressum, uti loco puro ea quae ante dicta prodigia sunt procuraret, ab insidentibus forte locum duabus turmis Numidarum circumventum scribant. adeo nec locus nec ratio mortis in viro tam claro et insigni constat. funeris quoque Gracchi varia est fama.

sum qui haruspex moneo quingenti patior ab castrum progredior uti locus purus is qui ante dictum prodigium sum procuro ab insideo fors locus duo turma numidaris circumvenio scribo adeo neque locus neque ratio mors in vir tam clarus et insignio consto funus quoque gracchus vario sum fama


non ob aliam causam quam pravo studio, quo etiam in certaminibus ludicris vulgus utitur, deteriori atque infirmiori favendo.

non ob alius causa quam pravus studium quo etiam in certamen ludicrum vulgus uto deterior atque infirmis faveo


exiguum campi ante castra erat; inde in collem aperta undique et conspecta ferebat via. Numidis speculator, nequaquam in spem tantae rei positus, sed si quos vagos pabuli aut lignorum causa longius a castris progressos possent excipere, signum dat, ut pariter ab suis quisque latebris exorerentur.

exiguus campus ante castrum sum inde in collis apertus undique et conspicio fero via numida speculator nequaquam in spes tantus res pono sed si qui vagus pabulum aut lignum causa longus ab castrum progredior possum excipio signum do ut pariter ab suus quisque latebra exorerentur


quod si exemplum haberet bis eundem aerarium relinquendi, C. Claudium nominatim se inter aerarios fuisse relicturum.

qui si exemplum habeo bis idem aerarius relinquo que claudius nominatim sui inter aerarius sum relinquo


petentibus iisdem, qui non reddebantur obsides, ut ab Norba, ubi parum commode essent, alio traducerentur, concessum, ut Signiam et Ferentinum transirent.

peto idem qui non reddo obses ut ab norba ubi parum commodus sum alius traduco concedo ut signia et ferentinum transeo


Gron. = J. Fr. Gronov.


his ferox animus omnes homines, omnia loca temporaque suspecta habebat.

hic ferox animus omnis homo omnis locum tempus suspicio habeo


et senatus eam pacem servandam censuit, et paucos post dies populus iussit. foedus in Capitolio cum Antipatro principe legationis et eodem fratris filio regis Antiochi est ictum.

et senatus is pax servo censeo et paucus post dies populus iubeo foedus in capitolium cum antipater princeps legatio et idem frater filius rex antiochus sum ictus


Attali regis legatus naves captivosque, quae ad Chium navali proelio capta essent, et Nicephorium Venerisque templum, quae spoliasset evastassetque, pro incorruptis restitui;

attal rex legatus navo captivus qui ad chius naval proelium capio sum et nicephorius venus templum qui spolio evastassetque pro incorruptus restituo


C. Aurelius consul, cum ex provincia Romam comitiorum causa venisset, non id, quod animis praeceperant, questus est, non expectatum se ab senatu,

que aurelius consul cum ex provincia roma comitium causa venio non is qui animus praecipio queror sum non expectas sui ab senatus


qui litteras collegae ad senatum missas deferrent ad eum et nuntiarent senatum, ni is ad magistratus subrogandos Romam veniret, potius quam Q. Minucium a bello integro avocaret, interregnum iniri passurum.

qui littera collega ad senatus mitto defero ad is et nuntio senatus ni is ad magistratus subrogo roma venio potis quam q minucius ab bellum integer avoco interregnum ineo patior


cum subito P. Cornelius, P. Cornelii, qui in Hispania ceciderat, filius, quattuor et viginti ferme annos natus, professus se petere in superiore, unde conspici posset, loco constitit.

cum subeo p cornelius p cornelius qui in hispania caedo filius quattuor et viginti ferme annus nascor profiteor sui peto in superus unde conspicio possum locus consto


Philippus maerebat quidem et angebatur, cum ad omnia ipse raptim isset, nulli tamen se rei in tempore occurrisse, et rapientem omnia ex oculis elusisse celeritatem suam fortunam.

philippus maereo quidem et ango cum ad omnis ipse raptim eo nullus tamen sui res in tempus occurro et rapio omnis ex oculus eludo celeritas suus fortuna


quodcumque inciperetur remittereturque, omnium rerum, etiam parvarum, eventus perferebatur in [dies] dies. altera Romana castra, quae viginti milium spatio aberant, et absentis collegae consilia omnibus gerendis intererant rebus, intentiorque Carvilius, quo maiore discrimine res vertebatur, in Aquiloniam quam ad Cominium, quod obsidebat, erat. L. Papirius,

quicumque incipio remitto omnis res etiam parvaris evenio perfero in dies dies alter romanus castrum qui viginti mille spatium absum et absum collega consilium omnis gero intersum res intendo carvilius quo magnus discrimen res verto in aquilonia quam ad cominium qui obsido sum l papirius


adeo id gratum plebi fuit, ut, ne victi beneficio viderentur, id modo sciscerent iuberentque, ut senatus decerneret, qui Romae regnaret.

adeo is gratus plebs sum ut ne vinco beneficium video is modo scisco jubeo ut senatus decerno qui roma regno


sub idem tempus Rhodii legati in castra venerunt cum isdem de pace mandatis, quae Romae ingentem iram patrum excitaverant. multo iniquioribus animis a castrensi consilio auditi sunt.

sub idem tempus rhodius legatus in castrum venio cum idem de pax mandatum qui roma ingens ira pater excito multus iniquus animus ab castrensis consilium audio sum


et ipsam earn eam gloriam belli, qua velut dote Hannibal concilietur, nimiam in praefecto regio esse. regem conspici, regem unum ducem, unum imperatorem videri debere.

et ipse earn is gloria bellum qui velut dos hannibal concilio nimius in praeficio regius sum rex conspicio rex unus dux unus imperator video debeo


ut pervium in totum navium ordinem esset, et sub ipsis pontibus intervalla fecit, qua procurrere speculatoriae naves in hosted hostem ac tuto recipi possent.

ut pervius in totus navis ordo sum et sub ipse pons intervallum facio qui procurro speculatoria navo in hosted hostis atque tueor recipio possum


sed sit nihil sancti, non fides, non religio, non pietas; audeantur infanda, si non perniciem nobis cum scelere ferunt.

sed sum nihil sanctus non fides non religio non pietas audeo infer si non pernicies nos cum scelus fero


ad primumn primum eius ingressum principum quidam urbe excesserunt, Eurylochus mortem sibi conscivit. Antiochi milites — sic enim pacti erant — per Macedoniam Thraeciamque prosequentibus Macedonibus, ne quis eos violaret, Lysimachiam deducti sunt.

ad primumn primus is ingredior princeps quidam urbs excedo eurylochus mors sui conscio antiochus miles sic enim paciscor sum per macedonia thraeciamque prosequor macedones ne quis is violo lysimachia deduco sum


itaque quo acrius et confertim magis utrimque pugnabant, eo plures vulnerabantur nullo inter arma corporaque vano intercidente telo.

itaque quo acer et confertim magis utrimque pugno is multus vulnero nullus inter arma corpus vanus intercisi telum


itaque in omni defectione sociorum Latini nominis urbano prope dilectu decem scribebantur legiones;

itaque in omnis defectio socius latinum nomen urbanus prope delectus decem scribo legio


Romae consules praetoresque usque ad ante diem quintum kal.

roma consul praetor usque ad ante dies quintus kal


erectis expectatione patribus subiecerunt colonias Latinas duodecim, quae Q. Fabio et Q. Fulvio consulibus abnuissent milites dare,

erigo expectatio pater subjacio colonia latinae duodecim qui q fabius et q fulvius consul abnuo miles do


in quos Aurunci magis iam inexpiabili odio quam spe aliqua aut occasione coorti cum plures igni quam ferro armati excucurrissent, caede incendioque cuncta conplent.

in qui auruncus magis iam inexpiabilis odium quam spes aliqui aut occasio coorior cum multus ignis quam ferrum armatus excurro caedes incendium cunctus conpleo


quem ad modum ad quattuor augurum numerum, nisi morte duorum, id redigi collegium potuerit, non invenio, cum inter augures constet inparem numerum debere esse, ut tres antiquae tribus, Ramnes, Titienses,

qui ad modus ad quattuor augur numerus nisi mors duo is redigo collegium possum non invenio cum inter auguro consto inparis numerus debeo sum ut tres antiquus tres ramnes titiensis


scribere milites placuit, qui Brundisium ducti primo quoque tempore Apolloniam in Epirum traicerentur ad occupandas maritimas urbes, ubi consul, cui provincia Macedonia obvenisset, classem appellere tuto et copias per commodum exponere posset.

scribo miles placeo qui brundisium duco primus quoque tempus apollonia in epirus traicio ad occupo maritimus urbs ubi consul qui provincia macedonius obvenio classis appello tueor et copia per commodus expono possum


dictatorem ante ex senatus consulto comitiorum habendorum causa dixerunt L. Aemilium Mamercinum; is magistrum equitum Q. Publilium Philonem dixit. dictatore comitia habente consules creati sunt T. Veturius Sp. Postumius. ei,

dictator ante ex senatus consultum comitium habeo causa dico l aemilius mamercinus is magister eques q publilius philo dico dictator comitium habeo consul creo sum t veturius spurius postumus is


suus cuique animus memor ignominiae adhortator aderat. vadunt igitur in proelium urgentes signiferos et, ne mora in concursu pilis emittendis stringendisque inde gladiis esset, pila velut dato ad id signo abiciunt strictisque gladiis cursu in hostem feruntur.

suus quisque animus memor ignominia adhortator adsum vado igitur in proelium urgeo signifer et ne mora in concursus pila emitto stringo inde gladius sum pilum velut do ad is signum abicio stringo gladius cursus in hostis fero


et Quinctius p.er per eosdem ferme dies ab Elatia profectus praeter Thronium et Scarpheam ad Thermopylas pervenit.

et quintius p er per idem ferme dies ab elatia proficiscor praeter thronium et scarphea ad thermopylae pervenio


ita dimisso concilio multitudo omnis in suas civitates dilapsa est;

ita dimitto concilio multitudo omnis in suus civitas dilabor sum


his legationibus responsum est curae eam rem senatui fore; consultatio de Macedonico bello integra ad consules, qui tunc in provinciis erant, reiecta est.

hic legatio responsum sum cura is res senatus sum consultatio de macedonicus bellum integer ad consul qui tunc in provincia sum rejecto sum


legatus ubi ad fines eorum venit, unde res repetuntur, capite velato filo — lanae velamen est — “audi, Iuppiter,” inquit; “audite, fines” — cuiuscumque gentis sunt, nominat — ; “audiat fas: ego sum publicus nuntius populi Romani; iuste pieque legatus venio verbisque meis fides sit.” peragit deinde postulata.

legatus ubi ad finis is venio unde res repeto caput velo filum lana velamen sum audio iuppiter inquam audio finis quicumque gens sum nomino audio fas ego sum publicus nuntius populus romanus justus pius legatus venio verbum meus fides sum perago deinde postulo


missi legati renuntiarunt L. Cornelium ad magistratus subrogandos Romam venturum.

mitto legatus renuntio l cornelius ad magistratus subrogo roma venio


priore carmine Cannensis praedicta clades in haec fere verba erat: “amnem, Troiugena, fuge Cannam, ne te alienigenae cogant in campo Diomedis conserere manus.

prior carmen cannensis praedico clades in hic fere verbum sum amnis trojugena fugio canna ne tu alienigenus cogo in campus diomedes consero manus


unius tamen ea magnitudo hominis erit, collecta paulo plus decem annorum felicitate;

unus tamen is magnitudo homo sum colligo paulus multus decem annus felicitas


itaque non ducibus facilius quam multitudini persuasum est. simul ne metus quidem ab Romanis erat, quippe tam paucis, si vi retinerent.

itaque non dux facilis quam multitudo persuadeo sum simul ne metus quidem ab romanus sum quippe tam paucus si vis retineo


paucos ibi morati dies oneratique aeque immodicis ad honores sociorum, atque in ira adversus hostem fuerant,

paucus ibi moror dies onero aequus immodicus ad honor socius atque in ira adverro hostis sum


quam impetrabilem fore magnam ei spem attulit mora et cunctatio Romanorum, quos, simul Asiam attigissent, effuso agmine ad castra regia ituros crediderat.

quam impetrabilis sum magnus is spes affero mora et cunctatio romanus qui simul asia attingo effundo agmen ad castrum regius eo credo


nam tantum abest, ut me hesternae quietis paeniteat, ut servatum a me exercitum eo consilio credam. in qua me opinione sine causa esse ne quis vestrum credat, recognoscat agedum mecum, si videtur, quam multa pro hoste et adversus nos fuerint.

nam tantus absum ut ego hesternus quiesco paeniteo ut servo ab ego exercitus is consilium credo in qui ego opinio sine causa sum ne quis vester credo recognosco agedum ego si video quam multus pro hostis et adverro nos sum


ceterum nequiquam ea facta, si Aetoli Antiochum in Philippi regiam adducerent, et novus et incognitus pro vetere et experto habendus rex esset.

ceterum nequiquam is facio si aetolus antiochus in philippus regia adduco et novus et incognitus pro veto et experior habeo rex sum


comitia in insequentem annum tribunos habere, quorum in magistratu capta urbs esset, non placuit; res ad interregnum rediit.

comitium in insequor annus tribunus habeo qui in magistratus capio urbs sum non placeo res ad interregnum redeo


inde coepta oppugnatio ad mediam rursus noctem perducta est, intermissa deinde usque ad tertiam diei dici horam.

inde coepio oppugnatio ad medius rursus nox perduco sum intermissus deinde usque ad tertius dies dico hora


praetores aliquot eo, quod avare et crudeliter provincias administraverant, damnati sunt. P. Licinius Crassus pro cos. complures in Graecia urbes expugnavit et crudeliter diripuit: ob id captivi, qui ab eo sub corona venierant, ex s. c. postea restituti sunt. item a praefectis classium Romanarum multa impotenter in socios facta. res a Perse rege in Thracia prospere gestas continet, victis Dardanis et Illyrico, cuius rex erat Gentius. motus, qui in Hispania ab Olonico factus erat, ipso interempto consedit. M. Aemilius Lepidus a censoribus princeps senatus lectus.

praetor aliquot is qui avaris et crudeliter provincia administro damno sum p licinius crassus pro cos complures in graecia urbs expugno et crudeliter diripio ob is captivus qui ab is sub corona venierant ex senatus que postea restitus sum item ab praefectus classis romanaris multus impotens in socius facio res ab perses rex in thracia prosperus gero contineo vinco dardanus et illyricus qui rex sum gentius moueo qui in hispania ab olonico facio sum ipse interimo consido m aemilius lepidus ab censor princeps senatus lego


Romae magna ex necopinato laetitia fuit: dilectus omissus est, exauctorati, qui sacramento dixerant, et exercitus, qui Arimini pestilentia adfectus erat, domum dimissus.

roma magnus ex necopinatus laetitia sum delectus omitto sum exauctoro qui sacramentum dico et exercitus qui ariminum pestilentia affectus sum domus dimitto


vicere tamen tribuni, ut legem perferrent; apparebatque inritatis animis plebem ad suos studia inclinaturam. quae ne libera essent, senatus consultum factum est, ut consularia comitia haberentur.

vinco tamen tribunus ut lex perfero appareo inritas animus plebs ad suus studium inclino qui ne liber sum senatus consulo facio sum ut consularis comitium habeo


triduum non plus Delphis moratus, per Pthiotidem Achaiam Thessaliamque sine damno iniuriaque eorum, per quorum fines iter fecit, in regnum rediit.

triduum non multus delphi moror per pthiotidem achaia thessalia sine damnum injuria is per qui finis iter facio in regnum redeo


nunc, quae mente agitem, audite. non fuga delatos nec inertia relictos hic vos circumvenit hostis; virtute cepistis locum, virtute hinc oportet evadatis.

nunc qui mens agito audio non fuga defero neque inertia relinquo hic tu circumvenio hostis virtus capio locus virtus hinc oportet evadatis


Romanorum minus mille interfecti. posterum diem indutiis tacitis sepeliendo utrimque caesos in acie consumpserunt. spolia hostium Marcellus, Vulcano votum, cremavit.

romanus paruus mille interfacio posterus dies indutiae taceo sepelio utrimque caedo in acies consumo spolium hostis marcellus volcanus voveo cremo


iam non manipulis proximarum stationum sed legionibus utrimque effusis res geritur. Camillus laetum militem victoria tribuni, laetum tam praesentibus ac secundis dis ire in proelium iubet; ostentansque insignem spoliis tribunum “hunc imitare, miles,” aiebat “et circa iacentem ducem sterne Gallorum catervas.”

iam non manipulis proximaris statio sed legio utrimque effundo res gero camillus laetus miles victoria tribunus laetus tam praesens atque secundus deus eo in proelium iubeo ostento insignis spolium tribunus hic imitaris miles aio et circa iaceo dux sterno gallus caterva


insequenti nocte caedes in castris Romanis, tumultu tamen quam re maior, ab auxiliaribus Gallis facta est.

insequor nox caedes in castrum romanus tumultus tamen quam res magnus ab auxiliaris gallus facio sum


paulisper fremitus approbantium dicta fuit monentiumque aliorum alios, ut eas voces velut oraculo missas in pectora animosque demitterent.

paulisper fremo approbo dictum sum moneo alius alius ut is voco velut oraculum mitto in pectus animus demitto


quod tantam nationem sine ulla militum iactura devicimus, postularem, ut diis immortalibus honos haberetur et ipse triumphans in Capitolium ascenderem, unde votis rite nuncupatis profectus sum, negaretis hoc mihi cum diis immortalibus?

qui tantus natio sine ullus miles iactura devicimus postularis ut diuus immortalis honor habeo et ipse triumpho in capitolium ascendo unde voveo rite nuncupo proficiscor sum nego hic ego cum diuus immortalis


victus tandem, quando quidem nihil praeter ternpus tempus noxae lucrarentur, remissa contione iter in insequentem diem pronuntiari cum iussisset, prima luce classico signum profectionis dedit.

vinco tandem quando quidem nihil praeter ternpus tempus noxa lucror remitto contio iter in insequor dies pronuntiaris cum iubeo primus lux classicus signum profectio do


postquam audierit multitudinem Troianos esse, ducem Aeneam, filium Anchisae et Veneris, cremata patria domo profugos sedem condendaeque urbi locum quaerere, et nobilitatem admiratum gentis virique et animum vel bell bello vel paci paratum dextra data fidem futurae amicitiae sanxisse.

postquam audio multitudo trojani sum dux aeneas filius anchises et venus cremo patria domus profugus sedes condo urbs locus quaero et nobilitas admiror gens vir et animus vel bell bellum vel pax paro dextera do fides sum amicitia sancio


non tantum eo iniquam, quod inclusi adversus circumfusos, sed etiam quod fessi cum recentibus ac vegetis pugnabant.

non tantus is iniquus qui includo adverro circumfundo sed etiam qui fatisco cum recens atque vegetus pugno


omnis satis honestos generososque ducerent, quibus arma sua signaque populus Romanus commisisset; quae fortuna coegisset ita fieri, eandem cogere tueri factum.

omnis satis honestus generosus duco qui arma suus signo populus romanus committo qui fortuna cogo ita fio idem cogo tueor facio


Cn. Octavius kalendis Decembribus de rege Perseo navalem triumphum egit. is triumphus sine captivis fuit, sine spoliis.

cn octavus kalendae december de rex perseus naval triumphus ago is triumphus sine captivus sum sine spolium


Valerius Laevinus consul parum prospere adversus Pyrrhum pugnavit, elephantorum maxime inusitata facie territis militibus. post id proelium cum corpora Romanorum, qui in acie ceciderant, Pyrrhus inspiceret, omnia versa in hostem invenit. populabundus usque ad urbem Romanam processit. C. Fabricius missus ad eum a senatu, ut de redimendis captivis ageret, frustra, ut patriam desereret, a rege temptatus est. captivi sine pretio remissi sunt. Cineas legatus a Pyrrho ad senatum missus petiit, ut conponendae pacis causa rex in urbem reciperetur. de qua re cum ad frequentiorem senatum referri placuisset, Ap. Claudius, qui propter valetudinem oculorum iam diu consiliis publicis se abstinuerat, venit in curiam et sententia sua tenuit, ut id Pyrrho negaretur. Cn. Domitius censor primus ex plebe lustrum condidit: censa sunt civium capita C_C_L_X_X_X_V_I_I_ CCXXII. iterum adversus Pyrrhum dubio eventu pugnatum est. cum Carthaginiensibus quarto foedus renovatum est. cum C. Fabricio consuli is, qui ad eum a Pyrrho transfugerat, polliceretur venenum se regi daturum, cum indicio ad regem remissus est. res praeterea contra Lucanos et Bruttios, Samnites et Etruscos prospere gestas continet.

valerius laevinus consul parum prosperus adverro pyrrhus pugno elephantor magnus inusitatus facies terreo miles post is proelium cum corpus romanus qui in acies cado pyrrhus inspicio omnis verso in hostis invenio populabundus usque ad urbs romanus procedo que fabricius mitto ad is ab senatus ut de redimo captivus ago frustra ut patria desero ab rex tento sum captivus sine pretium remitto sum cineas legatus ab pyrrhus ad senatus mitto peto ut conpono pax causa rex in urbs recipio de qui res cum ad frequens senatus refero placeo ap claudus qui propter valetudo oculus iam diu consilium publicus sui abstineo venio in curia et sententia suus teneo ut is pyrrhus nego cn domitius censor primus ex plebs lustrum condo censeo sum civis caput que que l decem decem decem v eo eo ccxxii iterum adverro pyrrhus dubius evenio pugno sum cum carthaginiensis quartum foedus renovo sum cum que fabricius consul is qui ad is ab pyrrhus transfugio polliceo venenum sui rex do cum indicium ad rex remitto sum res praeterea contra lucani et bruttii samnites et etrusci prosperus gero contineo


ceterum tanta strages hominum armorumque locum, in quo steterant paulo ante auxiliares, compleverat, ut prope difficilior transitus esset, quam per confertos hostes fuerat.

ceterum tantus strages homo armus locus in quo sto paulus ante auxiliaris compleo ut prope difficilis transitus sum quam per confercio hostis sum


nulla est civitas, quae non et improbos cives aliquando et imperitam multitudinem semper habeat.

nullus sum civitas qui non et improbus civis aliquando et imperitus multitudo semper habeo


coetum et seditionem et interdum secesionem secessionem muliebrem appellavit, quod matronae in publico vos rogassent, ut legem in se latam per bellum temporibus duris in pace et florenti ac beata re public publica abrogaretis.

coitus et seditio et interdum secesio secessio muliebris appello qui matrona in publicus tu rogo ut lex in sui fero per bellum tempus durus in pax et floreo atque beatus res public publicus abrogo


qui cum multitudinis concursu prope violati essent nec reditum tutiorem futurum cernerent, petierunt a magistratibus, quorum auxilio vis prohibita erat, ut naves mitterent, quae se prosequerentur.

qui cum multitudo concursus prope violo sum neque redeo tueor sum cerno peto ab magistratus qui auxilium volo prohibeo sum ut navo mitto qui sui prosequor


ne victorem quidem te adquiescere passus est; statim ad persequendos hostes duxit. cum te praeda partienda locupletem facere posset, pecuniam regiam translaturus in triumpho est et in aerarium laturus.”

ne victor quidem tu adquiesco patior sum statim ad persequor hostis duco cum tu praeda partio locupleto facio possum pecunia regia transfero in triumphus sum et in aerarius fero


et, ut praesidii aliquid esset suae partis hominibus, Eunomo praetori Thessalorum scripsit, ut armaret iuventutem, et Villium ad Demetriadem praemisit ad temptandos animos, non aliter, nisi pars aliqua inclinaret ad respectum pristinae societatis, rem adgressurus.

et ut praesidium aliquis sum suus pars homo eunomo praetor thessalus scribo ut armo iuventus et villius ad demetrias praemitto ad tento animus non aliter nisi pars aliqui inclino ad respicio pristinus societas res aggredior


postquam redierunt ad Scipionem legati, quae publica in navibus fuerant, ex publicis descripta rationibus quaestores, quae privata profiteri domini iussi;

postquam redeo ad scipio legatus qui publicus in navis sum ex publicus describo ratio quaestor qui privo profiteor dominus iubeo


indicandum tamen est, quid omnes bonos in vobis aut offendat aut certe mutatum malint.

indico tamen sum quis omnis bonus in tu aut offendo aut certus muto malo


equidem cum per annos quattuor et viginti primo Punico bello classibus certatum cum Poenis recordor, vix aetatem Alexandri suffecturam fuisse reor ad unum bellum;

equidem cum per annus quattuor et viginti primus punicus bellum classis certas cum poenus recordor vix aetas alexander sufficio sum reor ad unus bellum


cum de postulatis Samnitium T. Aemilius praetor senatum consuluisset reddendumque iis foedus patres censuissent, praetor Samnitibus respondit:

cum de postulo samnites t aemilius praetor senatus consulo reddo is foedus pater censeo praetor samnites respondeo


sedit tacitus paulisper, donec nuntiatum est deductos in forum auctores seditionis et parata omnia esse.

sedeo taceo paulisper donec nuntio sum deduco in forum auctor seditio et paro omnis sum


nam metu ignis adversi regiae naves, ne prorae concurrerent, cum declinassent, neque ipsae ferire rostro hostem poterant,

nam metus ignis adverro regia navo ne prora concurro cum declino neque ipse ferio rostrum hostis possum


rex Macedonum Perseus cum liberis et turba alia captivorum, spolia Macedonum, in circo Flaminio relinquentur? L. Paulus privatus tamquam rure rediens a porta domum ibit?

rex macedones perseus cum liber et turba alius captivus spolium macedones in circus flaminius relinquo l paulus privo tamquam rus redeo ab porto domus eo


hunc morem Philopoemen eo primum anno labefactare conatus legem parabat ferre, ut in omnibus civitatibus, quae Achaici concilii essent, in vicem conventus agerentur.

hic mos philopoemen is primus annus labefactaris conor lex paro fero ut in omnis civitas qui achaicus concilium sum in vicis convenio ago


parantibus iis antiqua iura foederum ordiri meritaque in populum Romanum absistere iis Flaccus iussit,

paro is antiquus ius foedus ordior mereo in populus romanus absisto is flaccus iubeo


ut ventum Romam est, prius sociorum legati quam regis auditi sunt. cetera eorum oratio conviciis regis consumpta est;

ut venio roma sum prior socius legatus quam rex audio sum ceterus is oratio convicium rex consumo sum


prope attonitus ipso congressu Numida gratias de fratris filio remisso agit. ex eo tempore adfirmat ear eam se quaesisse occasioned, quam tandem oblatam deum immortalium beneficio non omiserit;

prope attono ipse congredior numida gratia de frater filius remitto ago ex is tempus adfirmo ear is sui quaero occasioned quam tandem offertor deus immortalis beneficium non omitto


horum in tam inpotenti regno — neque enim civiliter nimiis opibus utebantur — praetor factus Hannibal vocari ad se quaestorem iussit.

hic in tam impotens regnum neque enim civilis nimius ops uto praetor facio hannibal vocaris ad sui quaestor iubeo


ab una Ti. Sempronium tenere intentos milites signumque expectare iussit, ad ea in nocturno tumultu, unde clamor exaudiretur,

ab unus tiberius sempronius teneo intendo miles signum expecto iubeo ad is in nocturnus tumultus unde clamor exaudio


itaque Romani, cur cum et fluere iam lassitudine vires sentirent et diei baud haud multum superesse, accensi ira concitant se in hostem.

itaque romanus cur cum et fluo iam lassitudo vireo sentio et dies baud haud multus supersum accendo ira concito sui in hostis


haec regii legati. Rhodii superbe commemoratis meritis suis erga populum Romanum et paene victoriae, utique de Antiocho rege, maiore parte ad se vindicata, adiecerunt:

hic regius legatus rhodius superbus commemoro meritum suus erga populus romanus et paene victoria utique de antiochus rex magnus pars ad sui vindico adicio


Cannensis reliquiae cladis hic exercitus erat, relegatus in Siciliam, sicut ante dictum est ne ante Punici belli finem in Italiam reportarentur.

cannensis reliquiae clades hic exercitus sum relego in sicilia sicut ante dico sum ne ante punicus bellum finis in italia reporto


id caput Volscorum, earn eam fiisse fuisse originem proximi belli. sed quia nisi magno apparatu, tormentis machinisque, tam valida urbs capi non poterat, relicto ad exercitum collega Romam est profectus, ut senatum ad excidendum Antium hortaretur.

is caput volscus earn is fiisse sum origo propior bellum sed quia nisi magnus apparatus tormentum machina tam validus urbs capio non possum relinquo ad exercitus collega roma sum proficiscor ut senatus ad excido antius horto


ne fortuna mea desit, videte. ipse vindex vester, ubi visum inimicis est, nullus repente fui; et vidistis in vincula duci universi eum, qui a singulis vobis vincula depuleram.

ne fortuna meus desum video ipse vindex vester ubi video inimicus sum nullus repens sum et video in vinculum duco universus is qui ab singuli tu vinculum depello


quanta dona Ap. Claudio M. Sempronio consulibus ob devictum Antiochum regem data ad omnia pulvinaria essent, tanta Q. Cassius et M’. Iuventius praetores curarent danda.

quantus donum ap claudius m sempronius consul ob devinco antiochus rex do ad omnis pulvinaris sum tantus q casseius et m juventius praetor curo do


ut captivi ab Hannibale redimantur parentes, viri, liberi, fratres earum? procul abest absitque semper talis fortuna rei publicae;

ut captivus ab hannibal redimo parens vir liber frater is procul absum absum semper talis fortuna res publicus


nec enim ullius rei minus diuturnam esse gratiam quam libertatis, praesertim apud eos, qui male utendo eam corrupturi sint.

neque enim ullus res paruus diuturnus sum gratia quam libertas praesertim apud is qui malus uto is corrumpo sum


itaque nocte ad id missas aliquot Numidarum turmas medio in saltu condiderat, quorum interdiu nemo ab statione movebatur, ne aut arma aut ipsi procul conspicerentur.

itaque nox ad is mitto aliquot numidaris turma medium in saltus condo qui interdiu nemo ab statio moveo ne aut arma aut ipse procul conspicio