tum obsides civitatium Hispaniae vocari iussit; quorum quantus numerus fuerit piget scribere, quippe cum alibi trecentos ferme, alibi tria milia septingentos viginti quattuor fuisse inveniam. aeque et alia inter auctores discrepant. praesidium Punicum alius decem, alius septem, alius haud plus quam duum milium fuisse scribit. capta alibi decem milia capitum, alibi supra quinque et viginti invenio. scorpiones maiores minoresque ad sexaginta captos scripserim, si auctorem Graecum sequar Silenum; si Valerium Antiatem, maiorum scorpionum sex milia, minorum tredecim milia; adeo nullus mentiendi modus est. ne de ducibus quidem convenit. plerique Laelium praefuisse classi, sunt qui M. Iunium Silanum dicant; arinen praefuisse Punico praesidio deditumque Romanis Antias Valerius, Magonem alii scriptores tradunt. non de numero navium captarum, non de pondere auri atque argenti et redactae pecuniae convenit. si aliquis adsentiri necesse est, media simillima veri sunt. ceterum vocatis obsidibus primum universos bonum animum habere iussit: venisse enim eos in populi Romani potestatem, qui beneficio quam metu obligare homines malit exterasque gentis fide ac societate iunctas habere quam tristi subiectas servitio. deinde acceptis nominibus civitatium recensuit captivos, quot cuiusque populi essent, et nuntios domum misit ut ad suos quisque recipiendos veniret. si quarum forte civitatium legati aderant, eis praesentibus suos restituit; ceterorum curam benigne tuendorum C. Flaminio quaestori attribuit.

tum obses civitas hispania vocaris iubeo qui quantus numerus sum pigeo scribo quippe cum alibi trecenti ferme alibi tres mille septingenti viginti quattuor sum invenio aequus et alius inter auctor discrepo praesidium punicus alius decem alius septem alius haud multus quam duum mille sum scribo capio alibi decem mille caput alibi supra quinque et viginti invenio scorpio magnus parvus ad sexaginta capio scribo si auctor graecus sequor silenus si valerius antias magnus scorpio sex mille paruus tredecim mille adeo nullus mentior modus sum ne de dux quidem convenio plerusque laelius praesum classis sum qui m junius silanus dico aron praesum punicus praesidium dedo romanus antius valerius mago alius scriptor trado non de numerus navis captaris non de pondus aurum atque argentum et redigo pecunia convenio si aliquis adsentio necesse sum medius similis verus sum ceterum voco obsidibus primus universi bonus animus habeo iubeo venio enim is in populus romanus potestas qui beneficium quam metus obligaris homo malo exter gens fides atque societas jungo habeo quam tristis subjecto servitium deinde accipio nomen civitas recenseo captivus quot quisque populus sum et nuntius domus mitto ut ad suus quisque recipio venio si qui fors civitas legatus adsum is praesens suus restituo ceterus cura benignus tueor que flaminius quaestor attribuo


captiva deinde a militibus adducitur ad eum adulta virgo, adeo eximia forma ut quacumque incedebat converteret omnium oculos. Scipio , percunctatus patriam parentesque, inter cetera accepit desponsam eam earn principi Celtiberorum; adulescenti Allucio nomen erat. extemplo igitur parentibus sponsoque ab domo accitis, cum interim audiret deperire eum sponsae amore, ubi primum venit, accuratiore eum sermone quam parentis adloquitur: iuvenis inquit iuvenem appello, quo minor sit inter nos huius sermonis verecundia. ego , cum sponsa tua capta a militibus nostris ad me ducta esset audiremque tibi eam cordi esse, et forma faceret fidem, quia ipse, si frui liceret ludo aetatis,praesertim in recto et legitimo amore, et non res publica animum nostrum occupasset, veniam mihi dari sponsam impensius amanti vellem, tuo, cuius possum, amori faveo. fuit sponsa tua apud me eadem qua apud soceros tuos parentisque suos verecundia; servata tibi est, ut inviolatum et dignum me teque dari tibi donum posset. hanc mercedem unam pro eo munere paciscor: amicus populo Romano sis et, si me virum bonum credis esse, qualis patrem patruumque meum iam ante hae gentes norant, scias multos nostri similes in civitate Romana esse, nec ullum in terris hodie populum dici posse quem minus tibi hostem tuisque esse velis aut amicum malis. cum adulescens simul pudore et gaudio perfusus, dextram Scipionis tenens, deos omnis invocaret ad gratiam illi pro se referendam, quoniam sibi nequaquam satis facultatis pro suo animo atque illius erga se merito esset, parentes inde cognatique virginis appellati; qui, quoniam gratis sibi redderetur virgo, ad quam redimendam satis magnum attulissent auri pondus, orare Scipionem ut id ab se donum acciperet coeperunt, haud minorem eius rei apud se gratiam futuram esse adfirmantes quam redditae inviolatae foret virginis. Scipio , quando tanto opere peterent, accepturum se pollicitus poni ante pedes iussit vocatoque ad se Allucio super dotem inquit quam accepturus a socero es, haec tibi a me dotalia dona accedent, aurumque tollere ac sibi habere iussit. his laetus donis honoribusque dimissus domum, implevit popularis laudibus meritis Scipionis: venisse ventsse dis simillimum iuvenem, vincentem omnia cum armis tum benignitate ac beneficiis. Itaque dilectu clientium habito cum delectis mille et quadringentis equitibus intra paucos dies ad Scipionem revertit.

captivus deinde ab miles adduco ad is adolesco virgo adeo eximius forma ut quicumque incedo converto omnis oculus scipio percuncto patria pareo inter ceterus accipio despondeo is earn princeps celtiberi adulescens allucio nomen sum extemplo igitur parens sponsum ab domus accio cum interim audio depereo is sponsa amor ubi primus venio accuro is sermo quam parens alloquor juvenis inquam juvenis appello quo paruus sum inter nos hic sermo verecundia ego cum sponsa tuus capio ab miles noster ad ego duco sum audio tu is chordus sum et forma facio fides quia ipse si fruor licet ludo aetas praesertim in recingo et legitimus amor et non res publicus animus nos occupo venio ego do sponsa impendo amo volo tuus qui possum amor faveo sum sponsa tuus apud ego idem qui apud socer tuus pareo suus verecundia servo tu sum ut inviolo et dignus ego tu do tu donum possum hic merces unus pro is munus pacisco amicus populus romanus sum et si ego vir bonus credo sum qualis pater patruus meus iam ante hic gens norant scio multus noster similis in civitas romanus sum neque ullus in terra hodie populus dico possum qui paruus tu hostis tuus sum velis aut amicus malus cum adulescens simul pudor et gaudium perfundo dexter scipio teneo deus omnis invoco ad gratia ille pro sui refero quoniam sui nequaquam satis facultas pro suus animus atque ille erga sui mereo sum parens inde cognatus virgo appello qui quoniam gratus sui reddo virgo ad quam redimo satis magnus affero aurum pondus oro scipio ut is ab sui donum accipio coepio haud paruus is res apud sui gratia sum sum adfirmo quam reddo inviolatae sum virgo scipio quando tantus opus peto accipio sui polliceor pono ante pes iubeo vocatoque ad sui allucio super doto inquam quam accipio ab socer sum hic tu ab ego dotalis donum accedo aurum tollo atque sui habeo iubeo hic laetus donum honor dimitto domus impleo popularis laus meritum scipio venio ventsse deus similis juvenis vinco omnis cum arma tum benignitas atque beneficium itaque delectus cliens habeo cum deligo mille et quadringenti eques intra paucus dies ad scipio revorto


trepidatio vero non in proelio maior quam tota urbe fuit. multae stationes pavore atque fuga desertae sunt relictique muri, cum qua cuique erat proximum desiluissent. quod ubi egressus Scipio in tumulum quem Mercuri vocant animadvertit multis partibus nudata defensoribus moenia esse, omnis e castris excitos ire ad oppugnandam urbem et ferre scalas iubet. ipse trium prae se iuvenum validorum scutis oppositis—ingens enim iam vis omnis generis telorum e inuris volabat—ad urbem succedit, hortatur, imperat quae in rem sunt, quodque plurimum plurumum ad accendendos militum animos intererat, testis spectatorque virtutis atque ignaviae cuiusque adest. Itaque in volnera ac tela ruunt, neque illos muri neque superstantes armati arcere queunt quin certatim ascendant. et ab navibus eodem tempore ea quae mari adluitur pars urbis oppugnari coepta est. ceterum tumultus inde maior quam vis adhiberi poterat. dum adplicant, dum raptim exponunt scalas militesque, dum qua cuique proximum est in terram evadere properant. ipsa festinatione et certamine alii alios inpediunt.

trepidatio verus non in proelium magnus quam totus urbs sum multus statio pavor atque fuga desero sum relinquo murus cum qui quisque sum propior desileo qui ubi egredior scipio in tumulus qui mercurius voco animadverto multus pars nudo defensor moenia sum omnis e castrum excio eo ad oppugno urbs et fero scala iubeo ipse tres prae sui juvenis validus scutum oppono ingens enim iam volo omnis genus telum e inuris volo ad urbs succedo hortor impero qui in res sum quisque multus plurimus ad accendo miles animus intersum testis spectator virtus atque ignavia quisque adsum itaque in vulnero atque telum ruo neque ille murus neque supersto armatus arceo queo quin certatim ascendo et ab navis idem tempus is qui mare adluo pars urbs oppugnaris coepio sum ceterum tumultus inde magnus quam volo adhibeo possum dum applico dum raptim expono scala milito dum qui quisque propior sum in terra evado propero ipse festinatio et certamen alius alius inpediunt


inter haec vis omnis belli versa in Capuam erat; obsidebatur tamen acrius quam oppugnabatur, nec aut famem tolerare servitia ac plebs poterant aut mittere nuntios ad Hannibalem per custodias tam artas. inventus est Numida qui acceptis litteris evasurum se professus praestaret promissum. per media Romana castra nocte egressus spem accendit Campanis, dum aliquid virium superesset, ab omni parte eruptionem temptandi. ceterum in multis certaminibus equestria proelia ferme prospera faciebant, pedite superabantur. sed nequaquam tam laetum vincere quam triste vinci ulla parte erat ab obsesso et prope expugnato hoste. inita tandem ratio est ut quod viribus deerat arte aequaretur. ex omnibus legionibus electi sunt iuvenes maxime vigore ac levitate corporum veloces; eis parmae breviores quam equestres et septena iacula quaternos longa pedes data, praefixa ferro quale hastis velitaribus inest. eos singulos in equos suos accipientes equites adsuefecerunt et vehi post sese et desilire perniciter, ubi datum signum esset. postquam adsuetudine cotidiana satis intrepide fieri visum est, in campum qui medius inter castra murumque erat adversus instructos Campanorum equites processerunt, et, ubi ad coniectum teli ventum est, signo dato velites desiliunt. pedestris inde acies ex equitatu repente in hostium equites incurrit, iaculaque cum impetu alia super alia emittunt. quibus plurimis in equos virosque passim coniectis permultos volneraverunt; pavoris tamen plus ex re nova atque inopinata iniectum est, et in perculsum hostem equites invecti fugam stragemque eorum usque ad portas fecerunt. inde equitatu quoque superior Romana res fuit; institutum ut velites in legionibus essent. auctorem peditum equiti inmiscendorum centurionem Q. Navium ferunt, honorique id ei apud imperatorem fuisse.

inter hic volo omnis bellum verso in capua sum obsido tamen acer quam oppugno neque aut fames tolero servitium atque plebs possum aut mitto nuntius ad hannibal per custodio tam artus invenio sum numida qui accipio littera evado sui profiteor praesto promitto per medius romanus castrum nox egredior spes accendo campanus dum aliquis vis supersum ab omnis pars eruptio tento ceterum in multus certamen equester proelio ferme prosper facio pedo supero sed nequaquam tam laetus vinco quam tristis vinco ullus pars sum ab obsedeo et prope expugno hostis ineo tandem ratio sum ut qui vis desum ars aequo ex omnis legio eligo sum juvenis magnus vigor atque levitas corpus velox is parma brevis quam equester et septeni jaculus quaterni longus pes do praefigo ferrum qualis hasta velitaris insum is singuli in equus suus accipio eques assuefacio et veho post sui et desilire perniciter ubi do signum sum postquam adsuetudo cottidianus satis intrepidus fio video sum in campus qui medius inter castrum murus sum adverro instruo campanus eques procedo et ubi ad conicio telis venio sum signum do veles desiliunt pedestris inde acies ex equitatus repens in hostis eques incurro jaculus cum impetus alius super alius emitto qui multus in equus vir passim conicio permultus volneraverunt pavor tamen multus ex res novo atque inopinor injectus sum et in percello hostis eques inveho fuga strages is usque ad porta facio inde equitatus quoque superus romanus res sum institus ut veles in legio sum auctor pedes equio inmiscendorum centurio q navius fero honor is is apud imperator sum


" vetera omitto, Porsennam, Gallos, Samnites: a Punicis bellis incipiam. quot classes, quot duces, quot exercitus priore bello amissi sunt! iam quid hoc bello memorem? omnibus aut ipse adfui cladibus aut quibus afui, maxime unus omnium eas sensi. Trebia , Trasumennus, Cannae quid aliud sunt quam monumenta occisorum exercituum consulumque Romanorum? adde defectionem Italiae, Siciliae maioris partis, Sardiniae; adde ultimum terrorem ac pavorem, castra Punica inter Anienem ac moenia Romana posita et visum prope in portis victorem Hannibalem. in hac ruina rerum stetit una integra atque immobilis virtus populi Romani; haec omnia strata humi erexit ac sustulit. vos omnium primi, milites, post Cannensem cladem vadenti Hasdrubali ad Alpis Italiamque, qui si se cum fratre coniunxisset, nullum iam nomen esset populi Romani, ductu auspicioque patris mei obstitistis; et hae secundae res illas adversas sustinuerunt. nunc benignitate deum omnia secunda, prospera, in dies laetiora ac meliora in Italia Siciliaque geruntur. in Sicilia Syracusae, Agrigentum captum, pulsi tota insula hostes, receptaque provincia in dicionem populi Romani est: in Italia Arpi recepti, Capua capta. iter omne ab urbe Roma trepida fuga emensus Hannibal, in extremum angulum agri Bruttii conpulsus nihil iam maius precatur deos quam ut incolumi cedere atque abire ex hostium terra liceat. quid igitur minus conveniat, milites, quam, cum aliae super alias clades cumularentur ac di prope ipsi cum Hannibale starent, vos hic cum parentibus meis—aequentur enim etiam honore nominis— sustinuisse labantem fortunam populi Romani, nunc eosdem, cum iam illic omnia secunda laetaque sunt, animis deficere? nuper quoque quae acciderunt utinam tam sine meo luctu quam . . .

vetero omitto porsennam galli samnites ab punicus bellum incipio quot classis quot dux quot exercitus prior bellum amitto sum iam quis hic bellum memoro omnis aut ipse adsum clades aut qui asum magnus unus omnis is sentio trebia trasumennus canna quis alius sum quam monumentum occisor exercitus consul romanus addo defectio italia sicilia magnus pars sardinia addo ulter terror atque pavor castrum punicus inter anienem atque moenia romanus pono et video prope in porta victor hannibal in hic ruina res sto unus integer atque immobilis virtus populus romanus hic omnis sterno humus erigo atque tollo tu omnis primus miles post cannensis clades vado hasdrubal ad alpis italia qui si sui cum frater conjungo nullus iam nomen sum populus romanus ductus auspicium pater meus obsto et hic secundus res ille adverso sustineo nunc benignitas deus omnis secundus prosper in dies laetus atque bonus in italia sicilia gero in sicilia syracusae agrigentum capio pello totus insula hostis recipio provincia in dicio populus romanus sum in italia arpi recipio capua capio iter omnis ab urbs roma trepido fuga emetior hannibal in exter angulis ager bruttius conpello nihil iam magnus precor deus quam ut incolumis cedo atque abeo ex hostis terra licet quis igitur paruus convenio miles quam cum alius super alius clades cumulo atque deus prope ipse cum hannibal sto tu hic cum parens meus aequo enim etiam honor nomen sustineo labo fortuna populus romanus nunc idem cum iam illic omnis secundus laeto sum animus deficio nuper quoque qui accido utinam tam sine meus luctus quam


principio eius anni cum de litteris L. Marcii referretur, res gestae magnificae senatui visae: titulus honoris, quod imperio non populi iussu, non ex auctoritate patrum dato propraetor senatui scripserat, magnam partem hominum offendebat: rem mali exempli esse imperatores legi ab exercitibus et sollemne auspicandorum comitiorum in castra et provincias, procul ab legibus magistratibusque, ad militarem temeritatem transferri. et cum quidam referendum ad senatum censerent, melius visum differri eam consultationem donec proficiscerentur equites qui ab Marcio litteras attulerant. rescribi de frumento et vestimentis exercitus placuit eam utramque rem curae fore senatui; adscribi autem propraetori L. Marcio non placuit, ne id ipsum quod consultationi reliquerant pro praeiudicato ferret. dimissis equitibus, de nulla re prius consules rettulerunt, omniumque in unum sententiae congruebant, agendum cum tribunis plebis esse, primo quoque tempore ad plebem ferrent quem cum imperio mitti placeret in Hispaniam ad eum exercitum cui Cn. Scipio imperator praefuisset. ea res cum tribunis acta promulgataque est; sed aliud certamen occupaverat animos.

principium is annus cum de littera l marcius refero res gero magnificus senatus video titulus honor qui imperium non populus iussus non ex auctoritas pater do propraetor senatus scribo magnus pars homo offendo res malus exemplum sum imperator lego ab exercitus et sollemnis auspico comitium in castrum et provincia procul ab lex magistratus ad militaris temeritas transfero et cum quidam refero ad senatus censeo bonus video differo is consultatio donec proficisco eques qui ab marcius littera affero rescribo de frumentum et vestimentum exercitus placeo is uter res cura sum senatus adscribo autem propraetor l marcius non placeo ne is ipse qui consultatio relinquo pro praejudico fero dimitto eques de nullus res prior consul refero omne in unus sententia congruo ago cum tribunus plebs sum primus quoque tempus ad plebs fero qui cum imperium mitto placeo in hispania ad is exercitus qui cn scipio imperator praesum is res cum tribunus ago promulgo sum sed alius certamen occupo animus


vix prior tumultus conticuerat cum Scipio ab defessis iam volneratisque recentis integrosque alios accipere scalas iubet et vi maiore adgredi urbem. ipse , ut ei nuntiatum est aestum decedere, quod per piscatores Tarraconenses, nunc levibus cumbis, nunc, ubi eae siderent, vadis pervagatos stagnum, conpertum habebat facilem pedibus ad murum transitum dari, eo secum armatos quingentos duxit. medium ferme diei erat, et ad id, quod sua sponte cedente in mare aestu trahebatur aqua, acer etiam septentrio septemtrio ortus inclinatum stagnum eodem quo aestus ferebat et adeo nudaverat vada ut alibi umbilico tenus aqua esset, alibi genua vix superaret. hoc cura ac ratione compertum in prodigium ac deos vertens Scipio, qui ad transitum Romanis mare verterent et stagna auferrent viasque ante numquam initas humano vestigio aperirent, Neptunum iubebat ducem itineris sequi ac medio stagno evadere ad moenia.

vix prior tumultus contaceo cum scipio ab defetiscor iam vulnero recens integer alius accipio scala iubeo et vis magnus aggredior urbs ipse ut is nuntio sum aestus decedo qui per piscator tarraconensis nunc levis cumbis nunc ubi is sido vado pervagatos stagnum conpertum habeo facilis pes ad murus transeo do is sui armatus quingenti duco medius ferme dies sum et ad is qui suus sponte cedo in mare aestus traho aqua acer etiam septentrio septemtrio ortus inclino stagnum idem quo aestus fero et adeo nudo vado ut alibi umbilicus tenus aqua sum alibi genu vix supero hic cura atque ratio comperio in prodigium atque deus verto scipio qui ad transeo romanus mare verto et stagnum aufero via ante numquam ineo humanus vestigium aperio neptunus jubeo dux iter sequor atque medium stagnum evado ad moenia


CN. FULVIUS CENTUMALUS P. Sulpicius Galba consules cum idibus Martiis magistratum inissent, senatu in Capitolium vocato, de re publica, de administratione belli, de provinciis exercitibusque patres consuluerunt. Q. Fulvio Ap. Claudio, prioris anni consulibus, prorogatum imperium est atque exercitus quos habebant decreti, adiectumque ne a Capua, quam obsidebant, abscederent prius quam expugnassent. ea tum cura maxime intentos habebat Romanos, non ab ira tantum, quae in nullam umquam civitatem iustior fuit, quam quod urbs tam nobilis ac potens, sicut defectione sua traxerat aliquot populos, ita recepta inclinatura rursus animos videbatur ad veteris imperii respectum. et praetoribus prioris anni, M. Iunio in Etruria, P. Sempronio in Gallia, cum binis legionibus quas habuerant prorogatum est imperium. prorogatum et M. Marcello, ut pro consule in Sicilia reliqua belli perficeret eo exercitu quem haberet; si supplemento opus esset, suppleret de legionibus quibus P. Cornelius pro praetore in Sicilia praeesset, dum ne quem militem legeret ex eo numero quibus senatus missionem reditumque in patriam negasset ante belli finem. C. Sulpicio, cui Sicilia evenerat, duae legiones quas P. Cornelius habuisset decretae et supplementum de exercitu Cn. Fulvii, qui priore anno in Apulia foede caesus fugatusque erat. huic generi militum senatus eundem quem Cannensibus finem statuerat militiae. additum etiam utrorumque ignominiae est ne in oppidis hibernarent neve hiberna propius ullam urbem decem milibus passuum aedificarent. L. Cornelio in Sardinia duae legiones datae quibus Q. Mucius praefuerat; supplementum, si opus esset, consules scribere iussi. T. Otacilio et M. Valerio Siciliae Graeciaeque orae cum legionibus classibusque quibus praeerant decretae; quinquaginta Graecia cum legione una, centum Sicilia cum duabus legionibus habebat naves. tribus et viginti legionibus Romanis eo anno bellum terra marique est gestum.

cn fulvus centumalus p sulpicius galba consul cum idus martius magistratus ineo senatus in capitolium voco de res publicus de administratio bellum de provincia exercitus pater consulo q fulvius ap claudius prior annus consul prorogo imperium sum atque exercitus qui habeo decerno adicio ne ab capua quam obsido abscedo prior quam expugno is tum cura magnus intendo habeo romanus non ab ira tantus qui in nullus umquam civitas justus sum quam qui urbs tam nobilis atque possum sicut defectio suus traho aliquot populus ita recipio inclino rursus animus video ad veto imperium respicio et praetor prior annus m junius in etruria p sempronius in gallia cum bini legio qui habeo prorogo sum imperium prorogo et m marcellus ut pro consul in sicilia reliquus bellum perficio is exercitus qui habeo si supplementum opus sum suppleo de legio qui p cornelius pro praetor in sicilia praesum dum ne qui miles lego ex is numerus qui senatus missio redeo in patria nego ante bellum finis que sulpicius qui sicilia evenio duo legio qui p cornelius habeo decerno et supplementum de exercitus cn fulvius qui prior annus in appulia foedus caedo fugo sum hic gener miles senatus idem qui cannensis finis statuo militia addo etiam uter ignominia sum ne in oppidum hiberno neve hibernus propius ullus urbs decem mille passus aedifico l cornelius in sardinia duo legio do qui q mucius praesum supplementum si opus sum consul scribo iubeo t otacilius et m valerius sicilia graecia ora cum legio classis qui praesum decerno quinquaginta graecia cum legio unus centum sicilia cum duo legio habeo navo tres et viginti legio romanus is annus bellum terra mare sum gero


Laevinus veris principio a Corcyra profectus navibus superato Leucata promunturio cum venisset Naupactum, Anticyram inde se petiturum edixit, ut praesto ibi Scopas Aetolique essent. sita Anticyra est in Locride laeva parte sinum Corinthiacum intranti; breve terra iter eo, brevis navigatio ab Naupacto est. tertio ferme post die utrimque oppugnari coepta est. gravior a mari oppugnatio erat, quia et tormenta machinaeque omnis generis in navibus erant, et Romani inde oppugnabant. Itaque intra paucos dies recepta urbs per deditionem Aetolis traditur, praeda ex pacto Romanis cessit. litterae interea Laevino redditae consulem eum absentem declaratum, et successorem venire P. Sulpicium; ceterum diuturno ibi morbo inplicitus serius serious spe omnium Romam venit.

laevinus verus principium ab corcyra proficiscor navis supero leucates promunturium cum venio naupactus anticyra inde sui peto edico ut praesto ibi scopo aetolus sum sino anticyra sum in locris laeva pars sinum corinthiacus intro brevis terra iter is brevis navigatio ab naupactus sum tertius ferme post dies utrimque oppugnaris coepio sum gravis ab mare oppugnatio sum quia et tormentum machina omnis genus in navis sum et romanus inde oppugno itaque intra paucus dies recipio urbs per deditio aetolus trado praeda ex pacisco romanus cedo littera interea laevinus reddo consul is absum declaro et successor venio p sulpicius ceterum diuturnus ibi morbus implico serus serious spes omnis roma venio


Campanis deinde senatus datus est, quorum oratio miserabilior, causa durior erat. neque enim meritas poenas negare poterant, nec tyranni erant in quos culpam conferrent; sed satis pensum poenarum tot veneno absumptis, tot securi percussis senatoribus credebant: paucos nobilium superstites esse, quos nec sua conscientia ut quicquam de se gravius consulerent impulerit, nec victoris ira capitis damnaverit; eos libertatem sibi suisque et bonorum aliquam partem orare, cives Romanos, adfinitatibus plerosque et propinquis iam cognationibus ex conubio vetusto iunctos.

campanus deinde senatus do sum qui oratio miserabilis causa durus sum neque enim mereo poena nego possum neque tyrannus sum in qui culpa confero sed satis pendo poena tot veneno absumo tot securus percutio senator credo paucus nobilis superstito sum qui neque suus conscientia ut quisquam de sui gravis consulo impello neque victor ira capio damno is libertas sui suo et bonus aliqui pars oro civis romanus adfinitas plerus et propinquus iam cognatio ex conubium vetustus jungo