Antaei quae regna vocat non vana vetustas.

antaeus qui regnum voco non vanus vetustus


Orant Cecropiae praelata fronde Minervae:


Quos erat indignum Phario parere tyranno.


Fert animus causas tantarum expromere rerum,


Discursusque animae diversa in membra meantis


Non cruce, non flammis, rabido non dente ferarum;

non crux non flamma rabidus non dens ferus


Phemonoen errore vagam curisque vacantem


Et tua cum fatis pietas decertet, et ipsum,

et tuus cum fatum pietas decerto et ipse


Sed fecit sibi quisque nefas. Semel omnia victor

sed facio sui quisque nefas semel omnis victor


Spem mundi petitis: Graiis delecta iuventus

spes mundus peto graius delecto juventus


Perdidit inde modum caedes, ac nulla secuta est

perdo inde modus caedes atque nullus sequor sum


Ex aequo me Parthus adit. Nec munere Magni

ex aequus ego parthus adeo neque munus magnus


Aut cui plus leges deberent recta sequenti.


Exprimitur, faucesque fluunt pereunte veneno.


Aut, generi si poena iuvat, nemus exstrue Pindi:

aut gener si poena juvo nemus exstruo pindus


Cum post Teutonicos victor Libycosque triumphos

cos post teutonicus victor libyci triumphus


Movit, et exsurgens ad summa pericula clamor:

moveo et exsurgo ad summus periculum clamor


Hic populus Romanus erit. Semel ortus in omnes

hic populus romanus sum semel ortus in omnis


Iussit signa rapi propere Cato: discere nulli

iubeo signum rapio properus cato disco nullus


Suppara nudatos cingunt angusta lacertos.


Aequora, nubiferoque polus cum cesserit Euro,


Zona poli tenuit; Nilum videre calentem.


Concuteret terras, orbemque a sede moveret,


Cum tenuit, quanto satiavit sanguine ferrum!


Iam doctam servire togae: populoque precanti


Hic primum rubuit civili sanguine Nereus.

hic primus rubesco civilis sanguis nereus


Rheni turba petat: cunctis ego pervius hastis

rhenus turba peto cunctus ego pervius hasta


Miratrixque sui signavit nomine terras.


Mille licet gladii mortis nova signa sequantur,

mille licet gladius mors novo signum sequor


Telluris parvum diffuso vertice campum


Arge, quod amplexus, extrema quod oscula fugi.

argus qui amplector exter qui osculum fugio


Proelia Marte gerunt. Potuit, discrimine summo

proelio mars gero possum discrimen superus


Nos, Cato, da veniam, Pompeii duxit in arma


Aut cruor aut alto defluxit ab aethere tabes,

aut cruor aut altus defluo ab aether tabes


Stella, timens Borean: illa quoque perge sinistra,

stella timeo boreas ille quoque pergo sinistra


Mole, rapit gressus, et Caesaris agmina rumpens,

moles rapio gressus et caesar agmen rumpo


Uteris et stimulis, flammasque in viscera mergis:


Degeneremque rogum, sequitur convexa Tonantis,


Ne pigeat Magno quaerentem fata remotas


Cespitis, intrepidus vultu, meruitque timeri


Vipereumque fluit depexo crine venenum.


De superis, ingrate, times? caussamque senatus

de superi ingratus timeo caussamque senatus


Ut neque sole viam, nec duro frigore saevam,

ut neque sol via neque durus frigor saevus


Corpora saepe tulit, caecisque abscondit in antris:

corpus saepe fero caecus abscondo in antrum


Glande petens, solido fregit cava tempora plumbo.

glande peto solidus frango cavo tempus plumbo


Admovere solo: non segnior extulit illum


Haec ubi deseruit Pompeius litora, totos


Di, quorum curas abduxit ab aethere tellus


Puppibus incubuit, Phoebeo concitus ortu,


Non partis studiis agimur, nec sumsimus arma

non pars studium ago neque sumsimus arma


Estque dei sedes, ubi terra, et pontus, et aer,

edo deus sedes ubi terra et pontus et aer


Quod tamen e cunctis mihi noscere contigit umbris,

qui tamen e cunctus ego nosco contingo umbra


Haec iam crimen habet. Quid, quod iacet insula ponto,

hic iam crimen habeo quis qui iaceo insula pontus


Exhibet: absenti bellum civile peractum est.


Victori suspecta facis? cur sola cadenti


Qua dirimunt nostrum rubro commercia pontum,


Non totum visura diem, tentoria circum


Exanimat. Quamvis summo de culmine lapsus,


Et stupet illatus mundo. Sed murmure nullo

et stupeo illatus mundus sed murmur nullus


Abstulit hos artus, superis haec crimina dono:

aufero hic artus superi hic crimen donum


Redde mari Cilicas. Pharios hinc concute reges,

reddo mare cilicas pharius hinc concutio rex


Imperiumque comes. Tarpeia sede perusta


Illinc tela cadunt excelsas urbis in arces.


Nec polus aversi calidus qua vergitur Austri;

neque polus averto calidus qui vergo auster


Vanaque percussit pontum Symplegas inanem,


Pendit, inexpleto non fanda piacula busto:

pendo inexpletus non for piaculum bustum


Lustra suae Phoebes non unus vixerat Apis)


Perdant velle mori. Sic deflagrare minaces


Laxet, et effuso claudentem milite tendat:


In medium deferret Athon. Sic ora profundi


Inque novos ritus pollutam duxerat artem.


Tunc vox, Lethaeos cunctis pollentior herbis


Occurrit suprema dies, naturaque solum


Hi, ne mergantur, tabulis ardentibus haerent.


Et Pelusiaci tam mollis turba Canopi


Te suadente dedit. Votis tua fovimus arma.


Opposuit. Parthorum utinam post praelia sospes,

oppono parthus utinam post proelium sospes


Dissipat: alterius flamma crinesque genasque


Omnia Caesar erat. Privatae curia vocis


Pyramides claudant, indignaque Mausolea:


Aggere consistit, primumque cadavera plenis


Finem civili faciat discordia bello.


Humanusque labor, facilis, licet ardua tollat,

humanus labor facilis licet arduus tollo


Euxinumque ferens parvo ruat ore Propontis.


Dirum saevitiae, pereuntis parcere morti.


Nunc quis ad exustam Cancro torrente Syenen


Mors, utinam pavidos vitae subducere nolles,


Exuritque solum; nec terra celsior ulla


Eripuit nautis; frustraque rudentibus ausis


Frons caret invidia, nec quidquam plaga minatur.

frons careo invidia neque quisquam plaga mino


Adligat et stantes adfusae magnus arenae


Tellus, quam volucer Genusus, quam mollior Apsus

tellus quam volucer genusus quam mollio apsus


Olim vera fides, Sulla Marioque receptis,


Aut solis nescire datum. Nemora alta remotis


Et polus Assyrias alter noctesque diesque


Inscripsit sacrum semiusto stipite nomen:


Nuda triumphati iacuit per regna Iugurthae,


Hic aures, alius spiramina naris aduncae


Iam putat esse nefas: habitant sub pectore manes,

iam puto sum nefas habito sub pectus manes


Cive suo Romam, sed mundi faece repletam,

civis suus roma sed mundus faex repletam


Tunc Sadalen, fortemque Cotyn, fidumque per arma

tunc sadalen fortis cotyn fidus per arma


Longa nocte situs; numquam, nisi carmine factum,

longus nox sino numquam nisi carmen facio


Solstitii medium signorum percutit orbem.


Illa duci geminos bellorum praestitit usus:


Hos alio, Fortuna, vocas, olimque potentes


Ferre manum, et numquam temerando parcere ferro:

fero manus et numquam temero parco ferrum


HIC SITUS EST MAGNUS. Placet hoc, Fortuna, sepulchrum

hic sino sum magnus placeo hic fortuna sepulcrum


Humano matura lues. Terraene dehiscent,


Aera pestiferum tractu, morbosque fluentes,


Litoraque ipsa tenet, tandemque illata carinae est.

litus ipse teneo tandem illata carina sum


Advolat, atque ingens meritum maiusque salute


Caesaris adtonitam miscenda ad proelia mentem


Inconsulta ruit. Qualis, cum turbidus Auster

inconsultus ruo qual cum turbidus auster


Vita brevis nulli super est, qui tempus in illa

vito brevis nullus super sum qui tempus in ille


Cum post vota venit. Medias perrumpe procellas,

cos post veto venio media perrumpo procella


Pompeio praestare potest, quod Caesaris armis


Deiectum in pelagus perfosso pectore corpus

deicio in pelagus perfodio pectus corpus


Aut coelum nox atra tenet, pavet ipse sacerdos

aut coelis nox ater teneo paveo ipse sacerdos


Consulite in medium, Patres, Magnumque iubete


Non coeunt: semper metuet, quem saeva pudebunt.


Corpora victores, ducibus mirantibus, ulli


Illibata tori: da tantum nomen inane


Cognatas praestate manus, externaque monstra

cognata praestas manus externus monstrum


Quam fregisse, iuvat: nec tam patiente colono

quam frango juvo neque tam patior colonus


Arent ora siti: conspecta est parva maligna

aro os sitis conspicio sum parvus malignus


Te, Caesar, magnisque velint miscere Metellis,


Pendeat, et tantus caput hoc sibi fecerit orbis,

pendeo et tantus caput hic sui facio orbis


Ad scelus hoc Caesar: vicit patientia saevi

ad scelus hic caesar vinco patientia saevus


Questa, quod hoc solum nato rapuisset, Agave.


Destruit ingentes animos, et vita superstes


Arte ducis nulla; permittunt omnia fatis.


Quid mundi gladios a sanguine Caesaris arces?

quis mundus gladius ab sanguis caesar arx


Quaque fretum torrens Maeotidos egerit undas,

quisque fretus torreo maeotidos ago unda


Nec victoris erit. Toto iam pulsus ab orbe,

neque victor sum totus iam pello ab orbis


Regis dona tui: peius de Caesare vestrum,


Tellurem patriumque solum: sic litore toto


Non concussa tremit, qui Gorgona cernit apertam,

non concutio tremo qui gorgona cerno aperio


Incursu, tenet obliquas post signa cohortes:

incursus teneo obliquus post signum cohors


Undarum cumulis: nec tantos carbasa Coro

undaris cumulis neque tantus carbasus caurus


Praecipitate rates e sicco litore, nautae;


Hausit: et in tota Libyae fons unus arena

haurio et in totus libya fons unus harena


Non nisi per nostrum vobis percussa patebunt


Si liceat superis hominum conferre labores,


Brachia nec licuit vasto iactare profundo,

bracchium neque licet vasto iactaris profundo


Iratamque deis faciem, nil ultima mortis


Mors tenuit. Neque enim licuit procurrere contra,

mors teneo neque enim licet procurro contra


Ulla vocant, certos non rumpunt classica somnos.

ullus voco certus non rumpo classicus somnus


Patricia cervice movet: spoliaverat Auster


Ut Salaminiacum meminit mare: sustulit iras


Ut videre duces, purumque insurgere coelo


Et parci populis. Quis enim non praepete tanto

et parcus populus quis enim non praepeto tantus


Tertia iam gravido pluvialis Cynthia cornu,

tertius iam gravidus pluvial cynthius cornu


Dum donare Pharon, dum non sibi vincere mavult.

dum donaris pharus dum non sui vinco malo


Parnasusque iugo misit desertus utroque.


Praeteritique memor flebat, metuensque futuri.


Exierant, et luna suas iam fecerat umbras,


Desinis ipsa loqui. Tandem conterrita virgo

desino ipse loquor tandem conterreo virgo


Et terrae magis ille nocens. Non montibus illum


Plus fortuna potest. Sed si praenoscere casus

multus fortuna possum sed si praenosco casus


In regnum nasci? Pavidi num gessimus arma?


Nec tibi fatales admoveris ante Philippos,


Telorum nimbo peritura, ac pondere ferri.


Exacta est? Odiis solus civilibus ensis


Neu tuba praemonitos perducat ad aequora nautas,

neu tuba praemoneo perduco ad aequor nauta


Seu iam plena fuit: tunc obtulit hospita tellus

seu iam plenus sum tunc offero hospita tellus


Si mihi contingat manes transferre revulsos


Gratior: elapsus felix de pectore Magnus;


Excepturus aquas: molli tum cetera rumpit


Sed satis est iam, posse mori. Trahit ipse furoris

sed satis sum iam possum morior traho ipse furor


Indomitum duramque viri deflectere mentem


Ora rear! quantumque oculos effundere mortis!


Casibus incertis et caeca sorte pararent,


Permixtas adferre preces. Haec libera nasci,


Pompeiusve parem. Quis iustius induit arma,


Plenior huic sanguis et crassi gutta veneni

plenus hic sanguis et crassus gutta venenum


Explicat eripiens aevi, populosque ducesque


Dum maiora petit, damnat caussamque ducemque,


Hunc agitant totis fraterna cadavera somnis:

hic agito totus fraternus cadaver somnus


Intermissa sono, claususque et frigidus ensis

intermissus sonus claudo et frigidus ensis


Pompeiumque tenet. Iam pectora non tegit armis,


Illic, plebeia contectus casside vultus,


Iamque Pyrenaeae, quas numquam solvere Titan


Liventesque genas: nec, qui solet esse timenti,


Prospexitque polos: seu lumen in aethere moestum

prospicio polus seu lumen in aether moestum


Et quod Caesareis numquam devota iuventus

et qui caesareus numquam devoto juventus


Attonitos: non vulgatis sacrata figuris


Nescimus cuius sceleris sit maxima merces?


Quam tacita sua castra fuga comitesque fefellit.

quam taceo suus castrum fuga comito fallo


Quem iugulat, non esse patrem. Mors nulla querela

qui jugulo non sum pater mors nullus querela


Pacem summa tenent. Quam laete Caesaris aures

pax summus teneo quam laetus caesar auris


Transverso mentem dubiam torrente tulerunt:


Excipit, Australi coelo contenta vagari


Egreditur bustis, nocturnaque fulgura captat.


Naufragium Fortuna ferat. Non regna precabor,

naufragium fortuna fero non regnum preco


Nec cruor effusus campis tibi bella peregit,

neque cruor effundo campus tu bellum perago


Adversasque faces, immensoque igne columnas,


Movit, et inseruit nostro sua tela labori?

moveo et inservio noster suus telum labor


Concolor exustis atque indiscretus arenis


Finxerit ista Tages. Flexa sic omina Tuscus


Non, timidum nuptae leviter tectura pudorem,


Hoc solum fluctu terras mergente cacumen


Huc avidam belli rapuit spes improba mentem

huc avidus bellum rapio spes improbus mens


Usque adeone times, quem tu facis ipse timendum?

usque adeo timeo qui tu facio ipse timeo


Parcitur Hesperiae; procul hoc ut in orbe remoto

parco hesperia procul hic ut in orbis removeo


Iussa, vel hoc potius pelagus flatusque negabunt.


Nec ratis Hesperias tanget, nec naufragus oras.

neque ratis hesperia tango neque naufragus ora


Classica nulla sonant, iniussaque tela vagantur:

classicus nullus sono injussus telum vago


Litora nulla vident. Sic partem intercipit aequor:

litus nullus video sic pars intercipio aequor


Ut neuter. Tales pietas peritura querelas


Nil opus est votis: iam fatum accersite ferro.

nihil opus sum voveo iam fatum arcesso ferrum


Ingentesque animo motus, bellumque futurum


Transigitur: medio concurrit pectore ferrum,


Brundusium decimis iubet hanc adtingere castris,

brundisium decimus iubeo hic attingo castrum


Unde et Thessalicae veniunt ad Pythia laurus.

unde et thessalicus venio ad pythia laurus


Emicuit, rupitque diem, populosque paventes


Exit, ut Oceanus lunaribus incrementis


Ibitur: hic stabit civilibus exitus armis.


Sed cedit fatis, classemque relinquere iussus


Pompeii nunc castra placent, quae deserit orbis?

pompejus nunc castrum placeo qui desero orbis


Quod bellum civile fuit. Sic fatur, et urbem


Appulus Hadriacas exit Garganus in undas.


Frigore ab Arctoo medium revocata sub axem,

frigor ab arctous medius revoco sub axis


Spiritus ingessit vati: tandemque potitus


Et coelum, et virtus. Superos quid quaerimus ultra?

et coelis et virtus superus quis quaero ultra


Confugit ad tripodas, vastisque abducta cavernis

confugio ad tripus vastus abduco caverna


Impendisse pudet lacrimas in funere mundi


Exornata Rhodos, gelidique inculta iuventus


Permisisse mari! Tantum quid numina lassas?


Abstulit ingentes, fato torrente, ruinas.


Non Eurum Zephyrumque timens; cum vela ratesque


Qualiter expressum ventis per nubila fulmen


Adligat atque animum subducto robore torpor,

adligo atque animus subduco robur torpor


Phasidos et campis insomni dente creati


Nec non bella viri diversaque castra petentes

neque non bellum vir diverto castrum peto


Claudat odoratae metuentes aera pennae,


Eripuit: partem duris Hispania bellis:


Miscetur. Non spuma canum, quibus unda timori est,

misceo non spumo canis qui unda timor sum


Divitias, crassumque trabes absconderat aurum.


Nominis et ius est, veras expromere voces;


Venalesque manus, ubi fas, ubi maxima merces,

venalesque manus ubi fas ubi maximus merces


Auxilium sperare casae? Sic fatus, ab alto


Numquam stante polo, miseros fallentia nautas


Degener, incestae sceptris cessure sororis,


Magne, tuas. Ubicumque iaces, civilibus armis


Parthorum dominus quoties sic sanguine mixto

parthus dominus quotiens sic sanguis misceo


Ausus Pompeium leto damnasse Pothinus:


Nec solvent audita metus mihi prospera belli,

neque solvo audio metus ego prosper bellum


Immisit Stygiam Paean in viscera Lethen,


Caesaris hinc puppes, hinc Graio remige classis

caesar hinc puppis hinc graius remex classis


Concussit mentes, scelerumque reduxit amorem.


Arma tegens, crebra confixus cuspide perstat:


Non iam Pompeii nomen populare per orbem,

non iam pompejus nomen popularis per orbis


Et tacito mutos volvunt in pectore questus:


Terris sparsa legens, fama duce tendit in undas,

terra spargo lego fama dux tendo in unda


Rupis in abruptae scopulos extremaque curris

rupes in abrumpo scopulus extremus curro


Clauderet, a summis perduxit ad aequora castris

claudeo ab summus perduco ad aequor castrum


At numquam patiens pacis longaeque quietis


Omnis Romanis quae cesserat Africa signis,


Aut Astraea iubet lentos descendere Pisces.

aut astraea iubeo lentus descendo piscis


Sortilegis egeant dubii, semperque futuris


Non transmissa, legent, et adhuc tibi, Magne, favebunt.

non transmitto lego et adhuc tu magnus faveo


Teque pudet sparsis Pompeii manibus, uri.


Quam terra caruisse socer? Temeraria dextra,

quam terra careo socer temerarius dextera


Hibernas passurus aquas. At proxima rupes


Actum Romanis fuerat de rebus, et omnis


Sed, se per vacuos credit dum surgere fluctus,

sed sui per vacuus credo dum surgo fluctus


Sed dum tela micant, non vos pietatis imago


O rabies miseranda ducis! Cum fata Camillis


Quam non e stabili, tremulo sed culmine cuncta

quam non e stabilis tremulus sed culmen cunctus


Vix ducibus praestare potest. Non barbara victos

vix dux praesto possum non barbarum vinco


Haec et apud seras gentes populosque nepotum,


Molibus insolito contexunt robora ductu.


Arboris aut tenera succos pressere medulla.


Ille tuus saltem doceat discedere Sulla.


Nubibus et coelo Notus est: si murmura ponti

nubis et caelum notus sum si murmur pontus


Iamque hebes et crasso non asper sanguine mucro

iam hebeo et crassus non asper sanguis mucro


Mirari, quam nosse, tuos. Consurgere in ipsis

miraris quam nosco tuus consurgo in ipse


Et penitus terra est. Tantum Maurusia genti

et penitus terra sum tantus maurusius gens


Aspida somniferam tumida cervice levavit.


Cardine, Parnasus gemino petit aethera colle,

cardo parnasus geminus peto aether collis


Aut si quid tacitum, sed fas, erat. Ille superuis

aut si quis taceo sed fas sum ille superuis


Ex habitu vultuque viri mutasse, fatentur


Ossa tui Magni, si nondum subruta fluctu


Sed regnantis, erat. Nil belli iure poposcit:


Aestus agat, refluoque mari nudentur arenae.


Tot fasces? Docuit populos venerabilis ordo,

tot fascis doceo populus venerabilis ordo


Ad profugum collecta ducem: parvisque Celendris,

ad profugus colligo dux parvus celendris


Non ira saltem iuvenes, pietate remota,


Proxima Leptis erat, cuius statione quietam


Restituunt artus, donec decresceret umbra,


Exsequias Fortuna dedit. Non corniger Hammon


Immanis, violentus, atrox, nullaque ferarum


Quorum alter, mixtis obliquo pectine remis,


Lucis moesta parum per densas Cynthia nubes

luca moesta parum per densus cynthius nubes


Horruit auditu, quem captos ducere reges


Sufficit ad belli summam favor iste laborque

sufficio ad bellum summa favor iste labo


Viscera, nec totas avidae sorbere medullas:

viscera neque totus avidus sorbeo medulla


Nec meus Eudoxi vincetur Fastibus annus.


Signa, nec in Borean aut in Noton effugit umbram.

signum neque in boreas aut in notus effugio umbra


Scaevam, perpetuae meritum iam nomina famae


Crimine plena deum. Si tota est Herculis Oete,

crimen plenus deus si totus sum hercules otus


Prima quidem surgens operum structura fefellit

primus quidem surgo opus structura fallo


Non puppim retinens, Euro tendente rudentes,


Credere fortunae. Stat magni nominis umbra:


Effundunt iustas in numina saeva querelas:


Tigranemque meum. Nec Pharnacis arma relinquas,

tigranes meus neque pharnaces arma relinquo


Pugnaces pictis cohibebant Lingonas armis.


Nostros ulta toros, ades huc atque exige poenas,

noster ulciscor torus adsum huc atque exigo poena


Extrahitur, duris silicum lassata metallis.


Nec valet haec acies tantum prosternere, quantum

neque valeo hic acies tantus prosterno quantus


Moliri nunc ima parant, et vertere ferro


Excussere viris mentes ad summa paratas:


Immittit subitum non motis cornibus agmen.


Exanimem quam te complectar, Roma, tuumque


Bistonas aut Mavors agitans, si verbere saevo

bistonas aut mavors agito si verber saevus


Telluris sterilis, monstrato fine: resolvit


Ille gemens: Vita non nunc mihi dulcior, inquit,

ille gemo vito non nunc ego dulcis inquam


Haec petimus: veniant hostes, Caesarque sequatur,


Pactolon: qua culta secat non vilior Hermus.


Pompeiusque fuit, qui numquam mixta videret


Fabula pro vera decepit saecula caussa.


Et solitus vacuis errare mapalibus Afer


Libertate sua validas impellite fama


Aspidas ut Pharias cauda sollertior hostis

aspidas ut pharia cauda sollertior hostis


Tristis, ut in multo mens est praesaga timore,

tristis ut in multus mens sum praesagus timor


Munitumque latus laevo praeducere gyro.


Murmura: tunc moestus vastis ululatus in antris,

murmur tunc moestus vastus ululo in antrum


Pompeium transire parat. Hinc consul uterque,

pompejus transeo paro hinc consul uterque


Prisca manent, mihi per Latium iurata Tonantem,


Sed ne Thessalico purus luceret in orbe.


Ante ducis voces oculis humentibus omnes


Sidera, vicino cum lux altissima Cancro est:


Undarum non passa ruit, tum flumine toto


Occursu stupuere ducis, vertigine rerum


Erige congestas Oetaeo robore silvas,


Iam magis atque magis praeceps agit omnia fatum:

iam magis atque magis praeceps ago omnis fatum


Hinc anceps dubii terret sollertia Mauri:

hinc anceps dubius terreo sollertia maurus


In pugnam fregere rates. Sidentia pessum


Mors media est. Certe populi, quos despicit Arctos,

mors medius sum certus populus qui despicio arctos


Non plures haesisse rates. Tentare parabunt


Semianimisque iaces, et adhuc potes esse superstes.

semianimis iaceo et adhuc possum sum supersto


Hunc non ruricolae Panes, nemorumque potentes


Vix odisse vacat Phoebea palatia complet


Nunc omnes unum vires collectus in amnem,


Iam longinqua petit pulvis, sonitusque ruinae,


Caesareas spectate cruces, spectate catenas,


Arboribus dumeta tegunt. Huc pulvere nullo


Sed quid plura moror? totos mea, nate, per ortus

sed quis multus moror totus meus natus per ortus


Summa timent. Credit iam digna pericula Caesar

summus timeo credo iam dignus periculum caesar


Ulla ferunt sulci: tectarum errore viarum


Erigit, atque omni surgit ratis ardua vento.

erigo atque omnis surgo ratis arduus venio


Tollite iampridem victricia, tollite signa:


Solus et e numero regum telluris Eoae


Viscera tincta notis, gelidoque infecta cruore

viscera tingo nosco gelidus inficio cruor


Magnus, et auxilio remorum infanda petebat


Quae noster veteranus aret? quae moenia fessis?

qui noster veteranus aro qui moenia fatisco


Terga sedent, crebro maculas distincta smaragdo.

tergum sedeo creber maculo distinguo smaragdinus


Aucta lues, dum mixta iacent incondita vivis

augeo luo dum misceo iaceo inconditus vivo


Sceptrifero parere Iubae. Pro tristia fata!


Exigit: at plures tantum clamore catervae


Pars mundi mihi nulla vacat: sed tota tenetur

pars mundus ego nullus vaco sed totus teneo


Est illis superos, an habent haec carmina certum

sum ille superus an habeo hic carmen certus


Nec culmis crevere tori: sed corpora fatis

neque culmus cerno torus sed corpus fatum


Signa tulit propere: sicut squalentibus arvis

signum fero properus sicut squaleo arvum


His igitur depulsa locis, effectaque classis

hic igitur depello locus efficio classis


Si socero dare regna meo mandumque pararent,


Dilata Fortuna manu. Pulsatur arenis,


Terruit ipse color vatem: nam pallida taetris

terreo ipse color vates nam pallidus taeter


Quoque magis miseros undae ieiunia solvant,


At vagus Afer equos ut primum emisit in agmen,

at vagus afor equus ut primus emitto in agmen


At Magni cum terga sonent et pectora ferro,

at magnus cum tergum sono et pectus ferrum


Thessaliae Fortuna facit. Maiore profecto,


Vis erat: hinc leges et plebiscita coactae,


Perque tuos iuro quocumque ex hoste triumphos;

per tuus iuro quicumque ex hostis triumphus


Continuo fugere lupi, fugere revulsis


Ducit opus: pandit fossas, turritaque summis


Respectumque deum veteris speraveris aulae.


Tunc rupes Tarpeia sonat, magnoque reclusas


Iam super Herculeas fauces nemorosaque Tempe,

iam super herculeus fauces nemorosus tempe


Imus in adversos axes: evolvimur orbe:


Atque, deum simulans, sub pectore ficta quieto

atque deus simulo sub pectus fictum quiesco


Non tacitas Erebi sedes Ditisque profundi


In mare descendit, si nusquam torqueat amnem.

in mare descendo si nusquam torqueo amnis


A superis demissa putant. Sic illa profecto

ab superi demitto puto sic ille profecto


Obscena de matre dedit: partesque fugatas


Dicere Pompeii, quo condi maluit illum,


His, quibus effectum est, ne pugnam tiro paveret:

hic qui efficio sum ne pugna tiro paveret


Dedecori est fortuna prior. Quisquamne secundis

dedecor sum fortuna prior quisquam secundus


Foedus, ades: subito bellum molire tumultu:

foedus adsum subeo bellum molio tumultus


Et te terrarum nescit cui debeat orbis.


Viventis! Nec non his fallere vocibus audet,


Illam mactandi dimittere Caesaris horam.


Et Scythicis Crassus victor remeasset ab oris,

et scythicus crassus victor remeo ab ora


Et latus inversa nudum munita phaselo.


Et larices fumoque gravem serpentibus urunt


Quid iuvat Arctois, Rhodano Rhenoque subactis?

quis juvo arctous rhodanus rhenus subigo


Iam lassa radice tenent: ac tota teguntur


Exsultat. Quis enim laesos impune putaret


Sic se dilecti tumulum quoque perdere Magni.

sic sui diligo tumulus quoque perdo magnus


Non iuvat in toto corpus iactare cubili:

non juvo in totus corpus iactaris cubile


Discussasque domos: volitantque a culmine raptae


Tu fatur ne quaere tuum cognoscere: Parcae,


Non magis ablatis umquam descenderet aequor,


Extendunt, puppesque levant, sed firma gerendis


In plebem vetat ire manus, monstratque senatum.


Diripuit sacris adfixa penatibus arma,


Insculptum est adytis, profer, noscique volentes


Coepit; defessos iret qui sudor in artus


Durata iam mente malis firmaque tulerunt.


Omne nefas superi prima iam voce precantis


Agmina: Massageten Sythicus non adliget Ister:

agmen massagetes sythicus non adligo ister


Illic pugnaces commovit Iberia cetras.


Fortunam casusque novos gerit omnia victi,


Terrarum dominos et sceptra Eoa tenentes


Dicere non fallar, quo sit vibrata lacerto.


Recta fronte venit, Passuri cominus arma,


Signa ducis, nisi qui scelerum iam fecerat usum,

signum dux nisi qui scelus iam facio usus


Aut Boreas populos ancilia nostra ferentes.


Exspectat fluctus, pelagoque iuvante cadaver


Devolvit rapidum nequidquam moenibus agmen.


Coniugis in gremium, cunctorum lumina solvit


Tutus, ut, invictae fatum si consulat urbi,


Rectorem dominumque ratis secura tenebat


Ille minax nodis, et recto verbere saevus,

ille minax nodus et recingo verber saevus


Cum Phoebus pressit Meroen, tellusque perusta


Litoribus quaerere meis. Sic fata, relictis


Aequaret visu, numerisque moventibus astra,


Exsiluit stratis amens, tormentaque nulla


Commisit manibus, quorum me Gallia testem


Clamorem latura suam. Civilia paucae


Aut Scythicum Fortuna iugum: sub iura togati

aut scythicus fortuna iugum sub ius togatus


Utque ducem varias volventem pectore curas


Vincitur, et nudis avertitur armamentis.


Arma metu: vidit Magnum mihi Roma secundum.

arma metus video magnus ego roma secundus


Hunc ego, fluminea deformis truncus arena

hic ego flumineus deformis truncus harena


Saecula Romanos numquam tacitura labores


Noverat: et saxis tantum volucresque feraeque


Abstulit ad manes, Parcarum, Iulia, saeva


Eripitur, non posse mori. Miratur Erichtho


Hoc solum toto, respondit, in aequore serva,

hic solus totus respondeo in aequor servo


Si, quidquid iubeare, velis. Tot rebus iniquis

si quisquis iubearis velis tot res iniquus


In faciem puri redeunt languentia coeli,


Martem saevus agit, non multa caede nocentem,


Nec licet ad duros Martem convertere Iberos,

neque licet ad durus mars converto iberos


Inde peti placuit Libyci contermina Maris

indus peto placeo libycus conterminus mare


Tunc Umbris Marsisque ferax, domitusque Sabelle


Occurrit natus, procerum mox turba fidelis.

occurro nascor procerus mox turba fidelis


Fulmineum mediis excepit faucibus ensem.


Ille fuit, de quo primus sibi posceret undam.


Proelia, barbarico vix consummata veneno,


Ipsa maris per claustra rates fastigia molis

ipse mare per claustra ratis fastigium molio


Tandem passa mori: Sextoque ad castra parentis

tandem patior morior sextus ad castrum parens


Cynthia quo primum cornu dubitanda refulsit,

cynthius quo primus cornu dubito refulgeo


Hostes nempe meos sceleri iurata nefando


Nec tenuit gratum nocturno lumine montem,


Ponite, ait, trepida conceptos mente timores:


Romanam, superi, Libyca tellure ruinam


Mitior in caedes. Quis non, Fortuna, putasset


Oedipodionias infelix fabula Thebas:


Sed Graiis habiles pugnamque lacessere pinus


Ad ducis eventum, metuens non arma nefasque,


Saeva die, quibus immunes tot praestitit annos:

saevus dies qui immunis tot praesto annus


Molis in exiguae spatio stipantibus armis,


Saltus, et in medias iecit super arma catervas,

saltus et in medius jacio super arma caterva


Incipit: evertitque arces respectus honesti.

incipio evertitque arx respicio honestus


Cerne diem. Victis iam spes bona partibus esto,

cerno dies victa iam spes bonus pars sum


O utinam, quo plus habeat mors unica famae,

o utinam quo multus habeo mors unicus fama


Congeriem: miserumque premunt tot saecula pectus.

congeriem miser premo tot saeculum pectus


Ut Catulo iacuit Lepidus, nostrasque secures


Nec placet incertus, qui provocat aequora, Delphin:

neque placeo incertus qui provoco aequor delphi


Fibra latet, parvusque secat vitalia limes.


Credite, qui nunc est populus, populumque futurum


Praecipiti fortuna viro: nec vincere tanti,


Aestus, et obnixum victor detrudit in Austrum.

aestus et obnitor victor detrudo in auster


Noxia civili tellus Aegyptia fato,


Aruerat tellus hiberno dura sereno.


Cum mare convolvit gentes, cum litora Tethys


Involvat populos una Fortuna ruina,


Legibus immodicos, ausosque ingentia Gracchos.


Pallas frugiferas iussit non laedere terras,


Nec diri fax summa rogi: sed sorte frequenti

neque dirus fax summus rogus sed sors frequens


Evocat: O mundi tantorum caussa malorum,


Te Caesar putet esse suam. Sic fatus, in ortus

tu caesar puto sum suus sic fatus in ortus


Coelicolum dirae convertunt carmina gentis.


Iuris inops: careat tantum ne nomine tempus,


Exegit famulus: nati maduere paterno


Lucis rumpe moras, et Caesaris effuge munus.


Mons inter geminas medius se porrigit undas

mons inter gemino medius sui porrigo unda


Pendet in Oceano. Romanum nomen et omne

pendeo in oceanus romanus nomen et omnis


Totque carinarum permixtis aequora sulcis.


Regia monstra parant. Ut vidit cominus enses,

regium monstrum paro ut video comminus ensis


Sive parens rerum cum primum informia regna

sive parens res cum primus informis regnum


Tunc flos Hesperiae, Latii iam sola iuventus,

tunc flos hesperia latius iam solus juventus


Perque omnes truncos, cum qua cervice recisum


Humani? Toto populi qui nascimur orbe,


Scire parum superos. Vanum saevumque furorem


Indomitos quaerit populos et semper in arma

indomitus quaero populus et semper in arma


O superi, motura Dahas ut clade Getasque,


Nunc ades, aeterno complectens omnia nexu,

nunc adsum aeternus complector omnis necto


Imperium commune vices, tutelaque valli


Zeugmaque Pellaeum. Pompeio vincite, Parthi;


Dumque illi effusam longis anfractibus urbem


Succedens Boreae iam portum fecerat Auster.


Discit opes Caesar spoliati perdere mundi,


Turba minor ritu sequitur succincta Gabino,

turba paruus ritus sequor succingo gabinus


Confundet ius omne manu: scelerique nefando

confundo ius omnis manus scelerus nefandus


Regnemus, Zephyrique domos terrasque premamus


Cuius torta manu commisit lancea bellum,

qui torqueo manus committo lancea bellum


Invenit imperii fatum miserabile nostri?

invenio imperium fatum miserabilis noster


Teutonici. Quoties Romam Fortuna lacessit,

teutonicus quotiens roma fortuna lacesso


Quid rear esse nefas? Proles tam clara Metelli

quis reor sum nefas proles tam clarus metellus


Quamquam agitant graviora metus, multumque coitur


Silvaram fons caussa loco, qui putria terrae

silvaram fons causa locus qui putria terra


Vulneribus laxata Iovis: taboque medullas


Aequor, et Heroas lacrimoso litore turres,

aequor et herous lacrimosus litus turris


Credit adhuc iugulum, quantum pro Caesaris ipse

credo adhuc iugulum quantus pro caesar ipse


Explicat: haec patiens longo munimine cingi


Te faciet civile meum. Sic fata, refugit


Pace maris. Sic dum pavidos formidine cervos


Nec vetitos errare Dahas in moenia ducat,


Percussit Latiale caput: stellaeque minores


Sidera sunt Cancro, rapidos qua Sirius ignes

sidus sum cancer rapidus qui sirius ignis


Spargitur Italiam, vicinaque moenia complet.


Ductorisque metu. Summi tunc munera pili


Sic Romam Fortuna dedit. Ne rumpite somnos,


Utque calor solvit, quem torserat aera ventus


Nulla fides umquam miseros elegit amicos.


Despicitum; tantum nautae videre trementes


Saeva Tribunicio maduerunt robora tabo.


Iam nihil, o superi, querimur: scelera ipsa nefasque

iam nihil o superi queror scelus ipse nefas


Involvitque orbem tenebris, gentesque coegit


Unda facit, Rutubamque cavum. Delabitur inde


Ut primum toto diduxit cornua campo


Claude, dolor, gemitus: natus coniuxque, peremptum

claudeo dolor gemitus nascor coniuxque peremo


Qua mare Lagei mutatur gurgite Nili.


Iussa sequi tam posse mihi, quam velle necesse est.

iubeo sequor tam possum ego quam volo necesse sum


Saepe quidem pestis nigris inserta medullis

saepe quidem pestis niger insero medulla


Non potuit nati tellus submittere vires.


Scipio. Iam sedes Libyca tellure potito


Deseruit: regesque timet, quorum omnia mersit:


Hos, Caesar, populos si nunc non usserit ignis,

hic caesar populus si nunc non uro ignis


Tempora Niliaco turpis dependit amori,


Et, quamvis nullo maculatus sanguine, miles,


Tunc questus tenuere suos, magnusque per omnes


Sit locus exceptus sceleri, Magnoque tibique


Iam tibi (sed procul hoc avertant fata) minatur.


Nam, si quid Latiis fas est promittere Musis,

nam si quis latius fas sum promitto musa


O miserae sortis, quod non in Punica nati


Quae genuit: coelo tegitur, qui non habet urnam.

qui gigno caelum tego qui non habeo urna


Lux minor hibernae verni solatia damni.

lux paruus hibernus vernus solacium damnum


Regna manent: non Armenium mihi saeva minatur,

regnum maneo non armenius ego saevus mino


Sed Latio cessere duci: comitesque Catonem


Hoc fuit auditu, mundique capacior hospes?


Intulit: invasit ferrum, sed ponere norat.


Si data mens homini est? Tyriis qui Gadibus hospes

si do mens homo sum tyrius qui gades hospes


Nili sceptra tenes: cecidit civilibus armis,


Est operis: visum famulis reparabile damnum,

sum opus video famulis reparabilis damnum


Flumina tot cursus illic exorta fatigant,


Possidet; immensae Cyllenius arbiter undae est.

possideo immensus cyllenius arbiter unda sum


Quis steterit, dum membra cadunt: quis pectore tela

quis sto dum membrum cado quis pectus telum


Romanumque putant. At qui sponsore salutis


Sed sibi quaeque volat, nec iam degustat amarum

sed sui quisque volo neque iam degusto amaris


Erigitur. Nulli telum vibrare vacabat,


Vix nuribus, rapuere mares: foecunda virorum


Inde petit tumulos exesasque undique rupes,


In generum voluere tuum. Nec vile putaris


Illa lues clausa paullum revocavit ab aula


Cespite patricio somnos: vacuumque cubile


Fabula; Romanus regi sic paruit ensis,


Antiqua parat arte Cilix, passusque vacare


Sed tamen et vestri. Media inter proelia semper

sed tamen et vester medius inter proelio semper


Purgandum gladio, quod nobis sceptra senatus


Ultima Lageae stirpis, perituraque proles,


Communis mundo superest rogus, ossibus astra

communis mundus supersum rogus os astrum


Aequoris in coelo; Syriam quo sidere servet:


Coeperat, infestoque ducem deposcere vultu.


Victor et incolumis summas remeabat ad undas;

victor et incolumis superus remeo ad unda


Pompeio: sed non superi tam laeta parabant.


Ire per Ossaeam rapidus Boebeida sanguis:

irus per ossaeus rapidus boebeida sanguis


Magnus, adorato submittat Caesare signa.


Abscondat Fortuna nefas, Romanaque tellus


Obvia, ceu laeto, praemittunt munera flentes:


Misit in Aegyptum, primo quoque sole calentem,

mitto in aegyptus primus quoque sol caleo


Ferrea dum puppi rapidos manus inserit uncos,

ferreus dum puppis rapidus manus insero uncus


Non temere immissus campis; stetit ordine certo

non temere immitto campus sto ordo certus


Caesaris intentus iugulo: nondum attigit arcem


Quo fuerat vivente fides. Si publica iura,


Stat (mirum) moles, et silvis aequor inumbrat.


Aer, et longi volvent Titana labores,


Indiga servitii fervebat litore plebes.


Vocibus, et plausu cuneos certare sonantes.


Totius pars magna Iovis, Cirrhaea per antra

totus pars magnus iuppiter cirrhaeus per antrum


Permissum est, quos iam tangit vicinia fati,

permitto sum qui iam tango vicinia fatum


Gramineis fluxere focis: iunctoque cubili


Admisit Venerem curis, et miscuit armis


Atque iram superum raptis quaesivit in extis.


Miratur non ire polos. Nunc omnia complent


Ast ubi servantur saxis, quibus intimus humor


Ventum erat ad robur Magni, mediasque catervas.

venio sum ad robur magnus medius caterva


Cinga rapax, vetitus fluctus et litora cursu

cinga rapax veto fluctus et litus cursus


Aut aliquem mundi, quamvis natura negasset,


Bella dabit: tantum indomitos memoresque paterni

bellum do tantus indomitus memoro paternus


Aut sperare fugam: ceciditque in strage suorum,


In Noton umbra cadit, quae nobis exit in Arcton:

in notus umbra cado qui nos exeo in arceo


Massiliaeque suae donatur libera Phocis.


Non duro liceat morientia cespite membra


Rexit magnanima Vulteius voce cohortem:


Conamen calidus praebet cruor, ossaque nondum

conamen calidus praebeo cruor ossum nondum


Deseruit, victasque patri despexit Athenas:


Impetit, et secum fugientem circuit hastam.


Ante parem nocti, Libra sub iudice, Phoebum.


Finibus Arctois patriaque a sede revulsos,


Perque imas serpit valles, et Gallica certus


Quam Minuci castella vocant, et confraga densis

quam minucius castellum voco et confragus densus


Incerti, quo quemque fugae tulit impetus, urgent

incertus quo quisque fuga fero impetus urgeo


Procubuit, maiorque iacens adparuit agger.


Non eadem belli totum fortuna per orbem


Exemplarque sui spectans miserabile leti


Et scopuli, placuit fluvii quos dicere venas,

et scopulus placeo fluvius qui dico vena


Caesaris ut miles glomerato pulvere victus


Quis cruor emissis perruperit aera venis,


Immotos tripodas vastaeque silentia rupis


Non aliter manifesta putans abscondere mentis

non aliter manifestus puto abscondo mens


Non putat in victos saevum destringere ferrum,

non puto in vinco saevus destringo ferrum


Dum vacua pudet ire manu. Spes una salutis,

dum vacuus pudeo eo manus spes unus salus


Arcanumque nefas Stygias mandavit ad umbras.


In litus, Palinure, tuum: (neque enim aequore tantum

in litus palinurus tuus neque enim aequor tantus


Quam nunc crescit, aquis. An vos momenta putatis

quam nunc cresco aqua an tu momentum puto


Quam nunc pila timent, populi. Licet usque sub Arcton

quam nunc pilum timeo populus licet usque sub arceo


Par Geminis Chiron, et idem quod Carcinos ardens

par geminus chiron et idem qui carcinos ardeo


Noctis iter mediae: sed non vesana Pothini

nox iter medius sed non vesanus pothinus


Hic utinam summi curvet carchesia mali,

hic utinam superus curvet carchesium malus


Nobilis ignoto diffusus consule Bacchus:


Stare diu; nimioque graves sub pondere lapsus;

staris diu nimius gravis sub pondus labor


Quam iuxta Lethon tacitus praelabitur amnis,


Litus in extremum, tali Cato voce notavit:


Non Caesar, sed poena tenet. Procumbite terra,

non caesar sed poena teneo procumbo terra


O sacris devote senex, quodque arguit aetas,

o sacrum devote senex quisque arguo aetas


Septimius: qui (pro superum pudor!) arma satelles

septimus qui pro superi pudor arma satelles


Solibus et nullis Scythicae, cum bruma rigeret,


Vincitur una mora. Quantum est, quod fata tenentur!

vincio unus mora quantus sum qui fatum teneo


Boeoti coiere duces, quos impiger ambit


Mansuram rudibus vocem signasse figuris.


Instabili gressu metitur litora cornix.


Excepere manus: tractoque in litora bello


Circueunt, Aruns dispersos fulminis ignes

circueunt aruns dispermulceo fulmen ignis


Hesperidum pauper spoliatus frondibus hortus.


Tertia iam soboles, alios fecunda penates

tertius iam suboles alius fecundus penates


Pulsus ut armentis primo certamine taurus

pello ut armentum primus certamen taurus


Et Magni numerat populos: epulisque paratur


Ardentesque plagas. Victor tibi, Roma, quietem


Vulnere, non audet flentem deprendere Magnum.


Phocaicis Romana ratis vallata carinis,


Aeternumque decus, quod non impulsa, nec ipso

aeternus decus qui non impello neque ipse


Et vada testantur iunctas Aegyptia Syrtes,


Rumpite, quae retinent felices vincula proras.


Nobilis, et flavis sequeretur mixta Britannis!

nobilis et flavus sequor misceo britannus


Innocuosque diu rictus torpente veneno


Qua mare tellurem subitis aut obruit undis,


Peucedanumque sonat flammis, Erycinaque thapsos;

peucedanumque sono flamma erycinus thapsos


Armenia, Pontique feras per litora gentes,


Cervicis pretio bene se mea signa secutam.

cervix pretium bene sui meus signum sequor


Et posito remis petierunt litora malo.


Hoc habet ex magna defunctum parte cadaver:

hic habeo ex magnus defungor pars cadaver


Aggere iam tepidae sublato fune favillae,


Per Syrtes, bellique datos cognoscere casus.


Nomen erat, nec fama ducis: sed nescia virtus

nomen sum neque fama dux sed nescius virtus


Sic meruisse viris, nedum breve dedecus aevi,

sic mereo vis nedum brevis dedecus aevum


Pisaeaeque manus, populisque per aequora mittens


Corpora; tunc omnes avide desaevit in artus,

corpus tunc omnis avidus desaevio in artus


Orbe ratem, Phariamque fidem. Nunc consule famae.

orbis ratis pharia fides nunc consul fama


Romanum? Si regna times proiecta sub Austro,

romanus si regnum timeo projectum sub auster


Tradere se fatis audet, nisi morte parata?


Ut numquam fortuna labet successibus anceps,

ut numquam fortuna labo successus anceps


Compressas tenuisse manus Gentesne furorem


Sum visus? Quanto poena tu dignior ista es,

sum video quantus poena tu dignus iste sum


Effudit; iustaque furens pietate profatur:


Ut victor, medios aciem proiecit in agros.


Exstruitur, quod non aries impellere saevus,


Commovet, et plures quae mergunt aequore pinus,

commoveo et multus qui mergo aequor pinus


Imposuit. Tunc in reges populosque merentes


Nobilium mentes iuvenum: cum sidera coeli


Cirrha silet, fatique sat est arcana futuri


Strictaque pendentes deducunt carbasa nautae,


Crede, miser, puero: quem nox si iunxerit una,


Pectus, et abstrusum fibris vitalibus, omne


Hesperiam potui, motu surgente, tenere,


Finis adest rerum, si non committitis illis


Quamquam caede feras mentes animosque tumentes


Immemores pugnae, nulloque pudore timendi


Et iam diductis extendunt cornua proris,


Intra castrorum timuit tentoria ductor


Quo postquam viles, nec habentes nomina pestes

quo postquam vilis neque habeo nomen pestis


Hostis in occursum sparsas extendere partes,


Pompeium nullo tristem committere damno.


Ferre iuvat patriis, libertatemque tueri:


Roboraque amplexos circumfluxisse dracones.


Tecum , Magne, volet? Non haec fiducia genti est.


Tradite nostra viris ignavi signa Quirites.


Naufragium sibi quisque facit: sic, urbe relicta,

naufragium sui quisque facio sic urbs relinquo


Et Numidas contingit avos, iam supplice Varo

et numida contingo avus iam supplex varus


Laudibus in longum vates dimittitis aevum,


Sed rudis, et qualis procumbit montibus arbor,


Prima dies belli cessavit Marte cruento,


An sit vita nihil, et longa? an differat aetas?

an sum vito nihil et longus an differo aetas


Non exire vetent. Dixit, moestamque carinae


Vel votis prodesse Iovi; sortisque deorum


Venit moesta dies, et quam nimiumque parumque


Ergo abrupta palus multos discessit in amnes.

ergo abrumpo palus multus discedo in amnis


Busta repleta fuga, permixtaque viva sepultis

bustum repleo fuga permisceo vivus sepelio


Repulit Haemonidum, defenso litore, carmen.


Iam posset civile geri. Pharsalia tanti

iam possum civilis gero pharsalia tantus


Ad dominum metiore via. Dum primus arenas

ad dominus metiore via dum primus harena


In fluctus Cori frangit mare: motaque possunt

in fluctus caurus frango mare moveo possum


Pollutos cantu dirisque venefica succis


Inchoat adloquiis: summaque in sede iacentem


Nox subiecta polo; rerum discrimina miscet

nox subiectum polus res discrimino misceo


Aegoceron Cancrumque tenet, cui subdita Nili


Heu miseri, qui bella gerunt! Tunc, arma relinquens

heu miser qui bellum gero tunc arma relinquo


Cursum, nec tarde flectenti cedere clavo.


Hausit: dumque nimis iam putria membra recidit,

haurio dum nimis iam putria membrum recido


Excutere. An Libyae Marium potuere ruinae


Obstupuit dux ipse simul, perituraque turba.


Quid quaeri, Labiene, iubes? an liber in armis

quis quaero labienus iubeo an liber in arma


Oceanumque bibit, raptosque ad nubila fluctus


Ire vel in clades properat, dum gaudia turbet.

irus vel in clades propero dum gaudium turbo


Imperet, invito moturus milite ferrum.


Det nobis animos, quantos fugientibus hostem


Quidquid scire licet: steriles nec legit arenas,

quisquis scio licet sterilis neque lego harena


Hic, se praecipiti iaculatus pondere, dura


Castra labant: alto restagnant flumina vallo.

castrum labo altus restagno flumen vallo


Servitium fugisse manu. Sed regna timentur


Inde perire potest. Utinam, Pharsalia, campis

indus pereo possum utinam pharsalia campus


Constituis terra? Video Pangaea nivosis


Concurrent Medis, aut me Fortuna necesse est

concurro medus aut ego fortuna necesse sum


Sideris, et terris nutantem regna cometen.


Nequidquam duras tentasset Caesaris aures:


Iam nihil est, Fortuna, meum. Sic fatur: et arma

iam nihil sum fortuna meus sic for et arma


Litora: tum Calabro portu te crede potitum,

litus tum calabro portus tu credo potior


Suppositisque deis uram caput. Has mihi poenas


Naufragio venisse volet. Iam voce doloris


Quid, vesane, gemis? fletus quid fundis inanes,

quis vesanus gemo fletus quis fundo inanis


Nondum stante modo, crescens fugere cadaver.


Miles, adest toties optatae copia pugnae.


Auxilii: rex hinc coniux, hinc Caesar adulter.

auxilium rex hinc conjunx hinc caesar adulter


Diriguit, ferrumque manu torpente remisit.


Hinc illinc montes scopulosae rupis aperto

hinc illinc mons scopulosus rupes aperio


Aequora cum tantis percussit classibus, unum


Litoribus Phariis remearet in aequora truncus,


Nec tulit in coelum flammas, sed vertice prono

neque fero in coelis flamma sed vertex pronus


Summa cadunt. Satis est audisse pericula Magni:

summus cado satis sum audio periculum magnus


Caesar, et Emathias lacero petit agmine terras.

caesar et emathia lacero peto agmen terra


Quae sedes erit emeritis? quae rura dabuntur,


Et mortem sentire iuvat. Iam strage cruenta


Post domitas gentes, quas torrens ambit Iberus,


Et iam moturas ingentia pondera turres


Sub iuga iam Seres, iam barbarus isset Araxes,

sub iugum iam sero iam barbarus eo araxes


Rhipaeo Tanais diversi nomina mundi


Undique praecipiti scopulisque vomentibus aequor,


Adsensere omnes sceleri. Laetatur honore


Inque vicem gens omnis amet: Pax missa per orbem

in vicis gens omnis amo pax mitto per orbis


Transmittat, vel quos campis adfixerit hasta:


Namque memor generis Carthaginis impia proles

namque memor genus carthago impius proles


Moverat, ast illam, quam toto tempore belli


Inde tenens pelagus, sed iam moderatior, Eurus

indus teneo pelagus sed iam moderatus eurus


Hanc iubet immisso silvam procumbere ferro:


Ortum Parrhasiae vexerunt Persea pennae


Est miseris renovata fides, atque omne futurum


Durum iter. Ad leges patriaeque ruentis amorem


Iamque et praecipites superaverat Anxuris arces,


Oblitus simulare togam. Tum Cotta Metellum

obliuiscor simularis toga tum cotta metellus


Ne nos, cum calido fodiemus viscera ferro,


Cum spe Romanae promiserit omnia praedae:


Et qua Pontinas via dividit uda paludes,


Securos cepisse pudet cum coniuge somnos,


Mergi plaustra putas, nullumque in vertice summo

mergo plaustrum puto nullus in vertex superus


Tecta mari, longis rapuere vaporibus ignem:


Emathia iam clade rubens exibat in aequor.

emathius iam clades rubeo exeo in aequor


Quaeque suo ventura potes divertere cursu,

quisque suus venio possum divertere cursus


Sit tanti, vixisse iterum: nec verba, nec herbae

sum tantus vivo iterum neque verbum neque herba


Vix oculo prendente modum, camposque coerces,

vix oculus prehendo modus campus coerceo


Victoris timuere minas: nunc excipe saltem


Adversosque iubet ferro confundere vultus.


Proiecit fessos incerti pectoris aestus,


Hos iam mota ducis vicinaque signa petentes


Mutat nocte diem, radiisque potentibus astra


Thessalicae tantum, superi, permittitis orae?


Pone duces priscos et nomina pauperis aevi,


Hunc quoque, quo superos humanaque polluit anno,

hic quoque quo superus humanus polluo annus


Ac nostri: quo non metuant emittere manes


Atque utinam in populos! Donata est regia Lagi;

atque utinam in populus dono sum regius lagus


Et Pompeianis habitata manibus aula,


Classibus, exigua sperat superare carina.


Venturi me teque legent: Pharsalia nostra


Corriperet famulos, quo bellum auctore moverent.

corripio famulus quo bellum auctor moveo


Pracipites aderunt casus: properante ruina,


Felices nullo spectant civilia voto.


Fatidicum, prima templorum in parte resistit,

fatidicus primus templum in pars resisto


Stridentesque comas: Thebanam qualis Agaven


Sic fatus, quamvis capulum per viscera missi

sic fatus quivis capulus per viscera mitto


Sed timuit, strato miles ne corpore Magni

sed timeo stratum miles ne corpus magnus


Multum Roma tamen debet civilibus armis,


Undique completis clauserunt montibus agmen.


Invidus, annoso qui famam derogat aevo,


Largus aquae, sed quem serpentum turba tenebat


Res premit adversas, fatisque prioribus urget.


Obruit illa dies! quam celsa cacumina pessum

obruo ille dies quam celsus cacumen pessum


Explicat Haemonio, penetratque in Tartara lingua:

explico haemonius penetro in tartara lingua


Audax Thessalici nuper qui rupe sub Aemi

audax thessalicus nuper qui rupes sub aemi


Auxilium membris calidas infundit arenas.


Per secreta tui bellum civile recessus


Tot fecit bellis. Cuius non militis ensem


Bella trahi, patriaque procul tellure teneri

bellum traho patrium procul tellus teneo


Compulit audaci nimium desistere coepto.


Decidat in fundum penitus stagnantis Averni.


Non mihi nunc tellus Pompeio si qua triumphos

non ego nunc tellus pompejus si qui triumphus


Ausus in ardentem ripas adtollere Cancrum:


Ut primum iustae placuerunt foedera pacis,


Impius et cunctis ignotus Caesaris armis?


Tanta quies. Noctis gelidas lux solverat umbras:

tantus quies nox gelidus lux solvo umbra


Praecipites haesere rates, et strage cruenta

praeceps haereo ratis et strages cruento


Imperiis non sublato secura pavore


Nullaque tantorum discat me vate malorum,


A saevis permissa deis, iugulumque senilem


Hoc fortuna loco tantae duo nomina famae


Parthica Romanos solverunt damna furores.


Tum quassae nutant turres, lapsumque minantur:


Omnia Tyrrhenus Sullana cadavera gurges.


Foeda situ macies, coeloque ignota sereno

foedus sino macies coeloque ignotus serenus


Pars sedet una ratis, pars altera pendet in undis.

pars sedeo unus ratis pars alter pendeo in unda


Romanus cunctis petitur cruor. Inde sagittae,

romanus cunctus peto cruor indus sagitta


Compellandus erit, quo numquam terra vocato


Sed citri contenta comis vivebat, et umbris.


Spectator sceleris: miseri tot milia vulgi


Attonitae fudere comas, votisque vocari


Aegyptum certe Latiis tueamur ab armis.


Sponte per incautas audet tentare tenebras,

sponte per incautus audeo tentaris tenebrae


Gurgite septeno rapidus mare submovet amnis:

gurges septeni rapidus mare submoveo amnis


Euphratem Nilumque move, quo nominis usque


Expulit armorum, pacique intentus agebat,


Ad vulgare iubar, mediae venere tenebrae.


Auspiciis Ganymedis eunt: ac multa secundo

auspicium ganymedes eo atque multus secundus


Parvaque regna putat Tyriis cum Gadibus Indos,

parvus regnum puto tyrius cum gades indi


Perditis haesuros numquam vitalibus ictus?


Nil agimus nisi sponte dei: nec vocibus ullis

nihil ago nisi sponte deus neque vox ullus


Quidquid ab occiduis Libye patet arida Mauris,

quisquis ab occiduus libya pateo aridus maurus


Nec satis infando fuit hoc vidisse tyranno:

neque satis infer sum hic video tyrannus


Spumat, et obducti concreto sanguine fluctus.

spumo et obduco concretum sanguis fluctus


Et Notus; in solam Calpen fluit humidus aer.

et notus in solus calpe fluo humidus aer


Parcite ne castris: vallo tendetis in illo,


Obsequitur, letumque iuvat praeferre timori.


Haec fatum decimus, dictu mirabile, fluctus

hic fatum decimus dico mirabilis fluctus


Omnia contulimus. Subiere pericula clari


Fata virum casusque Urbis, cunctisque timentem,


Quid rapidum deflectis iter? Non pondera rerum,

quis rapidus deflecto iter non pondero res


Oceani pepulisse tuo: nam gurgite mixto,


Haeret, et in tergum casura, umbone sequentis


Annona momenta trahi. Namque adserit urbes

annona momentum traho namque assero urbs


Vulnere letali: nec quemquam dextra fefellit,

vulnus letal neque quisquam dextera fallo


Nunc tamen hinc longe qui fulget luce maligna

nunc tamen hinc longus qui fulgeo lux malignus


Vel tu parce deis, et Manibus exprime verum

vel tu parco deus et manes exprimo verus


Castris crede tuis, cui tantum fata licere

castrum credo tuus qui tantus fatum licet


Pone sequi, iussamque feris a gentibus urbem,


Illo forte die Caesar, statione relicta,


In campum sonipes: crebroque simillima nimbo


Dura iubet virtus. Illic secura iuventus

durus iubeo virtus illic securus juventus


Et victis cedat piratica laurea Gallis,


Non lassat nox una marem. Iacuere sorores


Pluraque ruricolis feriuntur dentibus ossa.


Non momenta sumus, numquam felicibus armis


Manibus et mihi sunt tacitae commercia linguae:

manes et ego sum taceo commercium lingua


Undarumque minae: coelo languente fretoque,


Nam quis erit finis, si nec Pharsalia, pugnas,

nam quis sum finis si neque pharsalia pugna


Donec suppositas propior despumet in herbas.


Ac nimium patiens soceri Pompeius, et orbis

atque nimium patior socer pompejus et orbis


Sunt quos prosternas populi, quae moenia dones.

sum qui prosterno populus qui moenia dono


Si bene de vobis civilia bella merentur.


Romana hos primum tenuit victoria campos.

romanus hic primus teneo victoria campus


Et quarta legione datur: tibi, numine pugnax


Ut tandem auxilium tactae prodesse parentis


Caesar, et ad tutas hostis compellitur arces.


Ipse caput medio Titan cum ferret Olympo,

ipse caput medium titan cum fero olympus


Agger, et immoti terra surgente tenentur.


Amolitur onus! sperantes omnia dextras


Raptum clausit opus. Tanti periere labores.


Et iuga tota vacant Bromio Nyseia, quare

et iugum totus vaco bromius nyseius quare


In te verte manus: nondum tibi defuit hostis.

in tu verto manus nondum tu desum hostis


Saevitia stimulante Venus, titulisque virorum.


Ante novae venient acies, scelerique secundo

ante novus venio acies scelerus secundus


Da mihi castra sequi. Cur tuta in pace relinquar,

do ego castrum sequor cur tueor in pax relinquo


Quid tibi saeva precer pro tanto crimine tellus?

quis tu saevus preco pro tantus crimen tellus


Hesperios, saevi premerent cum Caesaris arma.


Tunc densos inter cuneos compressus et omni

tunc densus inter cuneus comprimo et omnis


Constitit hic bellum, fortunaque Caesaris haesit.


Haec eadem suadebat hiems, quae clauserat aequor;


Nunc socias adeunt Romani foederis urbes,


Praecessit, dignasque tulit modo consule voces:


Intercepta manu. Quodsi tibi fata dedissent


Atque ingressurus steriles sic fatur arenas:


Bello damna meo. Vivit post proelia Magnus,

bellum damno meus vivo post proelio magnus


Aestuet: aut equitem peditum praecedere turmas,


Astra petent: tellus extendere litora nolet,


Nec regnum cupiens gessit civilia bella,


Eruerent, nulli vallarent oppida muri,


Arctantur casu nemorum: tunc aggere multo

arctantur casus nemus tunc aggero multus


Albis, et indomitum Rheni caput: omnibus hostes

alba et indomitus rhenus caput omnis hostis


Et non ardentis fulgere incendia silvae,


Haud alios, nondum Scythica purgatus in ara,

haud alius nondum scythicus purgo in ara


Quoque modo natos, hoc est amplexa maritum.

quoque modo nascor hic sum amplector maritus


Excurrit ripas, et totos concutit agros:


Noverat, et tristes sacris feralibus aras,


Quis fuit ille dies, Marius quo moenia victor

quis sum ille dies marius quo moenia victor


Insolitasque videns parvo cum vulnere mortes.


Roma, fores iurisque tui, vicisset in illo


Nox manes mixtura deis. Spes una salutis,


Adiuvitque suo procumbens pondere ferrum.


Nec secus in Siculis fureret tua flamma cavernis,

neque secus in siculis furo tuus flamma caverna


Nam, flamma quamvis tacitas urgente medullas,


Effluit in terras: saevum sed membra venenum

effluo in terra saevus sed membrum venenum


Crimine bellorum maculas Pharon, arvaque nostra

crimen bellum maculo pharus arvum noster


Extrahitur partus, calidis ponendus in aris.


Vadis adhuc ingens, populis comitantibus, exsul.


Tauromenitanam vincunt fervore Charybdin.


Emittit stygium nebulosis aera saxis,


Non exploratum populis Ammona relinquens.


Quod Nilotis acus compressum pectine Serum


Haec ubi sunt provisa duci, tunc agmina victor

hic ubi sum provideo duco tunc agmen victor


Imperii rapiens, signavit tempora digna


Sanguis et hostilem cum torserit exeat hastam.

sanguis et hostilis cum torqueo exeo hasta


Ioniumque furens rapido cum tollitur Austro,


Credis apud populos Pompeii nomen amantes


Conseritur stabilis navalibus area bellis.


Carpitur in scopulis, hausto per vulnera fluctu

carpo in scopulus haurio per vulnero fluctus


Sedit, et invicti posuit se mente Catonis.


Utque iterum fessis iniecit brachia membris,

ut iterum fatisco injacio bracchium membrum


Pompeiumque deis obicit, quam pauca Catonis


Incumbatque furens, et Graia ad moenia perflet,


Innumerae vasto miscentur in aethere voces:


Vallatus bello vincit, quem respicit, hostem.


Ipse cruor tutus, nullumque admittere virus,


Aera dispersos traxere cadentia sulcos


Conspexere procul praerupta in caute sedentem,

conspicio procul praeruptus in caveo sedeo


Incendit virtute animos, et amore laborum,


Maximus hortator scrutandi voce deorum


Aut viventis adhuc Libyci membrana cerastae,

aut vivo adhuc libycus membrana cerastae


Servatur pars illa tori. Caruisse timebat


Pectora constrinxit: gelidusque in viscera sanguis

pectus constringo gelidus in viscera sanguis


Excitat in nimios belli civilis amores.


Non fuga, non virtus: vix spes quoque mortis honestae.

non fuga non virtus vix spes quoque mors honestus


Et ritus formasque deum: quodcumque vetustis


Crede manum soceri. Spargant lacerentque licebit,


Quis conferre duces meminit? quis pendere caussas?

quis confero dux memini quis pendeo caussas


Credidit ora viri, Romanum amplexa cadaver:


Avertere dei. Nullo nam Marte subactus,


Exsul habet comites. Iubet ire in devia mundi

exsul habeo comes iubeo eo in devius mundus


Hesperiae cunctos proceres aciemque senatus


Caesaris auxiliis aditus et libera ponti


Cum primum saevos contra videre leones!


Clausaque iustitio tristi fora. Curia solos

claudo justitium tristis foro curius solus


Infando sub rege timet. Num barbara nobis


Cornua succincti premerent cum torva ministri,

cornu succingo premo cum torvus minister


Ora terens, spargitque iubas, et subrigit aures,


Et non admissae dirimit suffragia plebis,


Dona ducum, nec iam validis radicibus haerens,

donum dux neque iam validus radix haereo


Praebebat; cano sed discolor aequore truncus

praebeo cano sed discolor aequor truncus


Sanguinis, infausti sobolem mortemque nepotis,


Ardent Hesperii saevis populatibus agri:


Haesit, et ad cautes adducto fune secuta est.

haereo et ad cautes adduco funis sequor sum


Colla caputque ferens supremo tradidit igni,


Abstulit? Haec fatur: quem contra talia frater:


Caesare captivo Pharios ductura triumphos:

caesaris captivus pharius duco triumphus


Orbis abit Asiam. Nam cum communiter istae


Membra relicta labant: riguerunt corda, diuque


Ancipites, quamquam primo terrore ruentis


Corripuit! quantoque gradu mors saeva cucurrit!

corripio quantus gradus mors saevus curro


Fortuna est mutata toris: semperque potentes


Maeander direxit aquas: Rhodatumque morantem


Iam (dubium, monstrisne deum, nimione pavori


Qui tibi regna dedit. Iam vento vela negarat


Egit equos, currumque, polo rapiente, retorsit:


Admonitaeque tument gustato sanguine fauces;


Cum per summa poli Phoebum trahit altior aestas

cos per summus polio phoebus traho alo aestas


Ut lentum damnare nefas. Discrimina postquam

ut lentus damnaris nefas discrimino postquam


Sit subitum, quodcumque paras: sit caeca futuri


Si libertatis superis tam cura placeret,


Quidquid non fuerit Magni, dum bella geruntur,


Evomuere fretum, contorti verticis undae


Ignaros scelerum, longaque in pace quietos


Solus in alterius nomen cum venerit undae,


Tot iaculis, unam non explent vulnera mortem.

tot iaculis unus non expleo vulnero mors


Dissimilem certe cunctis, quos explicat, egit

dissimilis certus cunctus qui explico ago


Quos novere, magis. Sed me Fortuna meorum


Romano non casta malo. Quantum impulit Argos

romanus non castus malus quantus impello argi


Erigitur, geminasque aequantes moenia turres


Hac iter est bellis. Gemitu sic quisque latenti,

hic iter sum bellum gemitus sic quisque lateo


Huc illuc iactatur aquis? Adeone molesta


Flatibus horrisonis, hunc aequora tota sequuntur:

flatus horrisonus hic aequor totus sequor


Bellorum fecere nefas. Sic semine Cadmi


Excantare deos, confudit murmura primum


Litoraque, et plenae peregrina messe carinae.


Haereat Eoae vulnus miserabile sortis;


Sic velut in tuta securi pace trahebant


Tunc et Ituraei, Medique Arabesque, soluto


Coniuge me laetos duxisti, Magne, triumphos:

coniunx ego laetus duco magnus triumphus


Vestalesque foci, summique o numinis instar


Flectit iter: nec Phoebus adhuc, nec carbasa languent.

flecto iter neque phoebus adhuc neque carbasus langueo


Hinc montes natura vagis circumdedit undis,


Longum Caesar opus, fontesque et pabula campi

longus caesar opus fons et pabulum campus


Litore Niliaco socerum iam stare putavi.


Versus ab hoste furor. Primus dux ipse carinae

verro ab hostis furor primus dux ipse carina


O quibus una salus placuit mea castra secutis

o qui unus salus placeo meus castrum sequor


Ac iussam servire famem? Quis castra timenti

atque jubeo servio fames quis castrum timeo


Vix impune feres. Socerum depellere regno


Ac se tam multo pereuntem sanguine vidit.

atque sui tam multus pereo sanguis video


Et sudibus crebris, et adusti roboris ictu


Iusta Venus! Dubium trepidumque ad proelia, Magne,

iustus venus dubis trepidus ad proelio magnus


Victorique dedit Minoia Creta Metello,


Nec puer aut senior letales tendere nervos


Quis sacris dignam movisse verebitur umbram?


Inferni venere dei. Non fanda timemus:


Sed cessere deis. Medio cum Phoebus in axe est,

sed cedo deus medium cum phoebus in axis sum


Seu te flammigeros Phoebi conscendere currus,

seu tu flammigeros phoebus conscendo currus


Aethiopum lectos: illos rubicunda perusti


Per se bella placent? Quid tot durasse per annos

per sui bellum placeo quis tot duro per annus


Pronum erat, o iuvenis, quos velles, inquit, in actus

pronus sum o juvenis qui volo inquam in ago


Prodidit humorem, pingues manus utraque glebas


Hoc audere vetant. Rheni mihi Caesar in undis

hic audeo veto rhenus ego caesar in unda


Ergo ubi nulla fides rebus post terga relictis,

ergo ubi nullus fides res post tergum relinquo


Magne, queri: nostros non rumpit funus amores,

magnus queror noster non rumpo funus amor


Dilectus tibi, Magne, socer, post pignera tanta

delectus tu magnus socer post pignus tantus


Utque habuit ripas Sicoris, camposque reliquit,


Exsul adhuc iacet umbra ducis. Si saecula prima

exsul adhuc iaceo umbra dux si saeculum primus


An veherent hostes. Praeceps facit omne timendum

an veho hostis praeceps facio omnis timeo


Excipit adversos Zephyros et Iapyga Pindus

excipio adverro zephyrus et iapyga pindus


Crura manu. Iam terga viri cedentia victor


Certatum totis concussi viribus orbis


Audisset, non in gemitus lacrimasque dolorem


Et medium vergens nisu titubavit in orbem.


Utque satis bello visum est fluxisse cruoris,


Ut modo defuncti tepidique cadaveris ora


Aeneaeque mei, quos nunc Lavinia sedes


Aestiferae Libyes viso leo comminus hoste

aestiferae libya video leo comminus hostis


Rumpunt fata moras: iustos Fortuna laborat


Discussere nivem. Tethys maioribus undis


Exemplumque perit. Struit audax irrita fatis:


Moestior, in mediis quam si, Cornelia, campis

moestior in medius quam si cornelius campus


Crassorumque umbrae; devotaque manibus illis


Doctus ad haec fatur taciti servator Olympi:

doceo ad hic for taceo servator olympius


Niliacos fontes, bellum civile relinquam.


Aura fluens: Gnidon inde fugit, claramque relinquit

aura fluo gnidon inde fugio clarus relinquo


Iratum te, Phoebe, ferens. Nec verbere solo

irascor tu phoebus fero neque verber solum


Ventus ut amittit vires, nisi robore densae


Effudit dignas adytis e pectore voces:


Turbo rapax, fragilemque super volitantia malum


Colle sedens, Aponus terris ubi fumifer exit,

collis sedeo aponus terra ubi fumifer exeo


Vulteius tacitas sensit sub gurgite fraudes;


In formam calidae percussit pondera massae,


Constatura fides superum, ferale per urbem


Haec rursus patienda manent: hoc ordine belli


Te quoque neglectum violatae, Scaevola, dextrae


Luxuries, numquam parvo contenta parato,


Progenies; Urbi pater est, Urbique maritus:


Desereris; nox una tuis non credita muris.


Surgere congesto non culta mapalia culmo.


Lustrales bellis animas, flentemque Camillum,


Infudere epulas auro, quod terra, quod aer,


Phoebum laturas ortu praecedere Chelas,


Euenos Calydona secat. Ferit amne citato


Primum cana salix madefacto vimine parvam

primus canus salix madefacio vimen parvus


Vadis in aequoreas? Magnum Fortuna removit:

vada in aequoreus magnus fortuna removeo


Numquid inexperto tua credimus arma profundo,

numquid inexpertus tuus credo arma profundo


Prima ratem Cypros spumantibus accipit undis:


Et metus omnis abest: cupias quodcumque necesse est.

et metus omnis absum cupio quicumque necesse sum


Nam quod apud populos crimen socerique tuumque


Abstulit Emathiae secum fragmenta ruinae.


Graiorum Macetumque novas adquirite vires,


Quam perferre nefas, miserandis aethera complet

quam perfero nefas misero aether compleo


Dum sanguis inerat, dum vis materna, peregi

dum sanguis insum dum volo maternus perago


Corpora sustentant epulis, mensasque perosi


Signiferum iuvenem Tyrrheni sanguinis Aulum

signifer juvenis tyrrhenus sanguis aulis


Incertasque manus ictu languente per undas


Captos ferre tui: turba haec sua fata peregit.

capio fero tuus turba hic suus fatum perago


Qua dirimunt Arabum populis Aegyptia rura


Et Tyros instabilis, pretiosaque murice Sidon.

et tyrus instabilis pretiosus murex sido


Sufficiat cruor iste tuis, quem barbara fundunt

sufficio cruor iste tuus qui barbarum fundo


Ipse per Icariae scopulos, Ephesumque relinquens,

ipse per icaria scopulus ephesus relinquo


Hic redimat sanguis populos: hac caede luatur,

hic redimo sanguis populus hic caedes luo


Optabit patriae talem duxisse triumphum.


Multifidi Peucen unum caput adluit latri:


Conseruere manus et multo brachia nexu.

conservo manus et multus bracchium necto


Aut impulsa levi turbatur glarea vena.


Cambyses longi populos pervenit ad aevi,

cambyses longus populus pervenio ad aevum


Colla ferens, vittasque dei Phoebeaque serta


Alterutrum mersura caput. Ter collibus omnes


Non opus est bello. Quin publica signa ducemque

non opus sum bellum quin publicus signum dux


Hinc starent. Primo gentes Oriente coactae


Moturum tantas violenti gurgitis iras,


Nam corpus Phariaene canes avidaeque volucres


Seque negat tanti. Nec deerat robur in enses

sequor nego tantus neque desum robur in ensis


Agmina dux, equitemque iubet succedere bello,


Monstrosique hominum partus numeroque modoque


In commune nefas, infestisque obvia signis

in communis nefas infestus obvius signum


Abstulit has ventis liber contraria volvens


Nunc pugnate truces, gladiosque exsolvite culpa.


Tolle moras. Semper nocuit differre paratis.


Thessaliaque procul tam noxia tela fugasses?


Hac tellure feri micuerunt semina Martis.


Pacta caput monstri: terraeque in fine Libyssae

paciscor caput monstrum terra in finis libyssae


Tentavere prius suspenso vincere bello


Tunc exhausta super multo sudore iuventus

tunc exhaurio super multus sudor juventus


Nil animae letale datum, moremque nefandae


Praebet securos intra tentoria somnos:


Emeruit comitum, fatis non posse superstes


Servor victori. Sic fata, interque suorum


Quam tenuere, facem: nigroque volantia fumo


Lentule, cum prima, quae tum fuit optima bello,

lentulis cum primus qui tum sum bonus bellum


Me mea, qui nondum victo respexerit hoste.

ego meus qui nondum vinco respicio hostis


Non obscura petit latebrosae tempora noctis,


An placuit, ducibus scelerum populique furentis


Infremuit: tum, torta levis si lancea Mauri

infremo tum torqueo levis si lancea maurus


Dux fugit, et nullas ducentia signa cohortes.


Itis ad heredem. Cur non maiora mereri,


Permittant famuli. Sceleri delectus Achillas.


Qui solus regum, fato celante favorem.


Digna damus, iuvenis, meritae praeconia vitae.


Exhausit totas quamvis delectus Athenae,


Romanus Pharia miles de puppe salutat


Dum fovet amplexu gravidum Cornelia curis

dum foveo amplexus gravidus cornelius cura


In tantum Fortuna caput! Cur impia nupsi,


Ultimus haustor aquae. Cum tandem fonte reperto

ulter haustor aqua cos tandem fons reperio


Oppositus quondam polluto tiro Miloni.


Torpuit et praeceps audito carmine mundus:

torpesco et praeceps audio carmen mundus


Non uno plus aequa die, noctique rependit


Sufficerent aliis primo tot moenia cursu


Erupere ducis sacro de pectore voces:


Sunt inventa novo, fluctus nimiasque precari


Cingere Pellaeo pressos diademate crines


Quem non ex nobis credet Cleopatra nocentem,


Audaces media posuisse cubilia Roma.


Omnia posse manus. Nec fas nec vincula iuris

omnis possum manus neque fas neque vinculum ius


Spargitur: at faciles praebere alimenta carinae

spargo at facilis praebeo alimentum carina


Quasdam, Caesar, aquas post mundi sera peracti

quidam caesar aqua post mundus serus perago


Vult differre mora. Non moesti pectora Magni

volo differo mora non moesti pectus magnus


Mundi lege data est. Sol tempora dividit anni,

mundus lex do sum sol tempus divido annus


Humanumque egressa modum, super omnia membra

humanus egredior modus super omnis membrum


Aegypti posuere deos: manibusque ministrat


Sic nec clara dies nec nox dabat atra quietem

sic neque clarus dies neque nox do ater quies


Detrudit muris, et valli summa tenentes


Nunc vetus Iliacos adtollat fabula muros,


Adverso Domiti, dextri frons tradita Martis.

adverso domitius dexter frons trado mars


Inde Paraetoniam fertur securus in urbem


Sive quis infesto cognata in pectora ferro

sive quis infesto cognatus in pectus ferrum


Et tentare fugam, nec longo frangere gyro

et tentaris fuga neque longus frango gyrus


Magnus inultus erit. Sed non auctore furoris


Te procul a saevi strepitu, Cornelia, belli

tu procul ab saevus strepitus cornelius bellum


Transtulit Emathias acies. Nunc desuper Alpis

transfero emathia acies nunc desuper alpis


Sed pelagi referantur aquis: concussaque tellus


Iam domiti cessere duces, pacisque petendae


Umbra per amplexus trepidi dilapsa mariti.

umbra per amplector trepidus dilabor maritus


Sic fatus, parvos iuvenis procul adspicit ignes,

sic fatus parvus juvenis procul adspecio ignis


Proderit hoc olim, quod non mansura sepulcri


Cogit inoffensae currus accedere metae.


Eumenidas, Caesar? Stygii quae numina regni,

eumenidas caesar stygius qui numen regnum


Si quis donatis lusit serpentibus infans.


Nec servire timens. Nil caussa fecit in armis

neque servio timeo nihil causa facio in arma


Parcite, ait, cives: procul hinc avertite bellum.

parco aio civis procul hinc averto bellum


Cur Libycus tantis exundet pestibus aer


Concessa pudet ire via, civemque videri.


Accedunt Syriae populi; desertus Orontes,


In flexum violentus agit: pars plurima terrae

in flecto violentus ago pars multus terra


Quasque quater surgens exstructi remigis ordo


Ut simili caussa caderes, qua Spartacus hostis.

ut similis causa cado qui spartacus hostis


Haud procul inde domus, non ullo robore fulta,

haud procul inde domus non ullus robur fulcio


Consultem, rebusque novis exordia quaeram,


Inidia maiore deum. Similisne malorum


Vidimus, et toto quamvis in corpore caeso


Cum prope libertas? Unum Fortuna reliquit

cos prope libertas unus fortuna relinquo


Cyrus, et effusis numerato milite telis


Hunc aut tortilibus vibrata phalarica nervis


Obside quo pacis Pellaea tutus in aula


Libertatis erant: quas ne per litora fusas


Iuris habere sui vellet, pacemque timeret.


Vis sibi fecit iter, campumque effusa per omnem,

volo sui facio iter campus effundo per omnis


Natus et, ambiguae coleret qui Syrtidos arva,

nascor et ambiguus colo qui syrtidos arvum


Ignotum vobis, Arabes, venistis in orbem,


Eque tuo, miserum quatiunt cum classica mundun,

equus tuus miser quatio cum classicus mundun


Credet ab Emathiis primos fugisse Philippis.


Mutet: obit latis proiecta cadavera campis:


Sed pronum, cum tanta novae sit copia mortis,

sed pronus cum tantus novus sum copia mors


Occurrent monimenta tibi: quae moenia trunci

occurro monumentum tu qui moenia truncus


Qua caret hoste, ratem: congesto pondere puppis

qui careo hostis ratis congero pondus puppis


Palpitat, et muto vacuum ferit aera motu.


Numen, Romano templum defendit ab auro.


Qua votum est victo. Poenas non morte minores

qui voveo sum vinco poenus non mors paruus


Effudit, gemitusque expressit pectore laeto,


Invenit impulsos presso iam pulvere muros:


O numquam pacate Cilix, iterumne rapinas


Et sacer in Magni cineres mactabitur Apis,


Illo teste mori. Quod ius habuisset in ipsum

ille testis morior qui ius habeo in ipse


Iam tribus e dominis. Pudeat: plus regia Nili

iam tres e dominus pudeo multus regius nilis


Spicula nec solo spargunt fidentia ferro;


Undat apex: Campana fremens ceu saxa vaporat

undo apex campanus fremo ceu saxum vaporat


Nec sic Inachiis, quamvis rudis esset, in undis

neque sic inachius quivis rudis sum in unda


Si licet, exclamat, Romani maxime rector


Quis furor, o caeci, scelerum? Civilia bella

quis furor o caecus scelus civile bellum


Ordine de tanto quisquis non exsulat, hic est.

ordo de tantus quisquis non exsulo hic sum


Romanos odere omnes, dominosque gravantur,


Summoveat. Stat non fragilis pro Caesare murus,

summoveat sto non fragilis pro caesaris murus


Da similes Lesbo populos, qui Marte subactum

do similis lesbos populus qui mars subigo


Excepta quis morte potest? Secreta tenebis


Turba, sed expensa superorum et Caesaris ira.


Necdum est ille dolor, sed iam metus: incubat amens,

necdum sum ille dolor sed iam metus incubo amens


Plena maris rubri spoliis, colloque comisque

plenus mare rubrus spolium colloquor como


Civis eo. Quisquis Magno vivente secundus,


Haeret adhuc Orci. Licet has exaudiat herbas

haereo adhuc orcus licet hic exaudio herba


Libertate perit. Tunc mille in vulnera laetus

libertas pereo tunc mille in vulnero laetus


In tumulos prolapsa virum, Babylonque iacerent.


Invenit civile duces; caussaeque priori,


Cum qua gente cadat: rapitur civilibus umbris.


Nec magis hac Magnus castrorum parte repulsus

neque magis hic magnus castrum pars repello


Et Casio praeferre Iovi? Nil ista nocebunt

et casio praefero iuppiter nihil iste noceo


Agmina compulimus, votumque effecimus hosti,

agmen compulimus votumque efficio hostis


Imperet hoc nobis utinam scelus, et velit uti

impero hic nos utinam scelus et volo uti


Caesare, non armis, non obsidione subacti.


Iustitio. Nam si qua deus sub pectora venit,

justitium nam si qui deus sub pectus venio


Divitias Cleopatra gerit, cultuque laborat.


Quidquid in ignotis solus regionibus exsul,


Sub iuga Pompeii, tote iam liber in orbe

sub iugum pompejus totus iam liber in orbis


Ingemuisse putes campos, terramque nocentem


Terror erat, dubiamque fidem fortuna ferebat.


Dextera, quod debet superis: nullique vacare


Securumque nemus, veritam se credere Phoebo


Credite me fecisse nefas. Tunc paruit omnis


Vultus erat. Vidi Decios, natumque patremque,


Circumeunt: alii rupes ac litora complent.

circumeo alius rupes atque litus compleo


Cornipedem exhaustum cursu stimulisque negantem

cornipedem exhaurio cursus stimulus nego


Nunc pice, nunc liquida rapuere incendia cera.

nunc picus nunc liquidus rapio incendium cero


Tunc ursi latebras, obscoeni tecta domosque

tunc ursus latebra obscoeni tectum domus


Scit Caesar poenamque peti, veniamque timeri.


Docta, nec Eois peior Gortyna sagittis.


Gallica rura videt, devexasque aspicit Alpes.

gallicus rus video devexasque aspicio alpis


Praestiterint superi, quam, si civilia Partho


Aestimat in numero scelerum ponenda tuorum,


Hesperium ignotae Romanaque bella sequentur,


Stantem sublimi Tyrrhenum culmine prorae


Certos ferre metus. Hoc casibus eripe iuris,


Cur aperire times? An nondum numina tantum


Gratius esse solum, non parvo pignore vobis


Marte fuit, qui tunc Libycis exarsit in arvis.

mars sum qui tunc libycus exardeo in arvum


Laeta malis: felix nullo turbante deorum,


Contulit, in letum vires: puduitque gementem


Haereat, hac hostis lentus terat otia ripa.

haereo hic hostis lentus tero otium ripa


Usque adeo mollis primisque caloribus impar


Hectoreos calcare vetat. Discussa iacebant


Hospes et Alcidae magni, Phole: teque per amnem

hospes et alcides magnus pholus tu per amnis


Egit, et illato confregit litore pontum.


Indulgens regno, qui tot simul undique gentes

indulgeo regnum qui tot simul undique gens


Nonne iuvat pulsum bellis cessisse, nec istud


Gentibus atque Indis unus sit Iupiter Ammon,


Viventes animas, et adhuc sua membra regentes,


Non sibi. Tum vultu semper celante timorem,


Impulsum rostris sonuit mare, fluctuat unda,


Nec tumet hibernus, quum, longe sole remoto,

neque tumeo hibernus qui longus sol removeo


Emittunt: produntque suas omenta latebras.


Aut vaga cum Tethys Rutupinaque litora fervent,

aut vago cum tethys rutupinus litus ferveo


Frenis ira ruit. Non uni cuncta dabantur,


Tenduntur nervi: nec se tellure cadaver


Inventa est prior ulla manus! Tunc stridulus aer

invenio sum prior ullus manus tunc stridulus aer


Puppis onus trahitur. Trepido confusa tumultu

puppis onus traho trepido confundo tumultus


Propulit ut classem velis cedentibus Auster


Quarum porrectis series constricta catenis


Deucalioneos fudisset Aquarius imbres,


Hoc merui, coniux, in tuta puppe relinqui?

hic mereo conjunx in tueor puppis relinquo


Amputat: ilia tamen nisu, quo prenderat, haesit,

amputo ilia tamen nisus quo prenderat haereo


Ille reget currus, nondum patientibus annis?


Hac ubi damnata fatis tellure locarunt


Desidiosa thymum: Phrygii sonus increpat aeris,

desidiosus thymum phrygius sonus increpo aer


Consilii, vastos ambit divulsa penates,


Hospitis armati. Non sit licet ille nefando

hospes armatus non sum licet ille nefandus


Sol patitur, quidquid coeli fuscator Eoi

sol patior quisquis coelis fuscator eous


Constitit ut capto iussus deponere miles


Pompeiumque fugit. Quae nox sibi proxima venit,

pompejus fugio qui nox sui propior venio


Fata, nec haec alius committat proelia miles.

fatum neque hic alius committo proelio miles


Magnus, ut immixto firmaret robore partes.


Gaudia non faceret conspectum in Caesare vulnus.

gaudium non facio conspectus in caesaris vulnus


Adquiris nulli, quod iam tibi vincere tutum est,

acquiro nullus qui iam tu vinco tueor sum


Omne potens animal leti, genitumque nocere,


In fratrum thalamis, sacrataque pignora matrum.


Verbaque ad invitum perfert cogentia numen,


Vestra diem virtus, finis civilibus armis,


Ut terrestre, coit, consertis puppibus, agmen.


Vincula, procumbunt oculi: stat lumine rapto

vinculum procumbo oculus sto lumen rapio


Vult hostes errare freto, sed molibus undas


Dorida tunc Malean, et apertam Taenaron umbris,

dorida tunc maleus et aperio taenarus umbra


Hoc foret imperium. Non magno hortamine miles

hic sum imperium non magnus hortamen miles


Torpentem Tritonos adit illaesa paludem.


Atque omen scelerum subitos putat esse furores.


Ut vidit Paean vastos telluris hiatus


Adtonitus maiore metu. Quis litora ponto


Comprensa est Latiis quaecunque annalibus aetas.

conprehenso sum latius quicumque annal aetas


Scire senatus avet, miles te, Magne, sequatur,

scio senatus aveo miles tu magnus sequor


Armenios, Cilicasque feros, Taurosque subegi.


Et laetae iurantur aves, bubone sinistro.


Psyllus habet, si quis tactos non horruit angues,

psyllus habeo si quis tango non horreo anguis


Pallida Dictaeis, Caesar, nascentia saxis


Ambitiosa fames, et lautae gloria mensae,


Ipse latet penitus congesto corpore mersus:


Aeris alternos angustat pulmo meatus,


Emathis aequorei regnum Pharsalos Achillis

emathis aequoreus regnum pharsalos achilles


Foedera sola tamen, vanaque carentia pompa


Numinis, antiquas Macetum testantia vires,


Marte sub adverso, ruerentque in terga feroces


Nondum vile sui pretium scit sanguinis esse,

nondum vilis suus pretium scio sanguis sum


Terribiles ratibus sustentant moenia cautes,


Contactusque ferens hominum, magnusque potensque,


Epirum Caesarque tenet totusque senatus:


Tot simul infesto iuvenes occumbere leto,


Obscurum cingens connexis aera ramis,


Moeniaque in praeceps laturos plena tremores


Parque suum videri dei, capere omnia Caesar


Mundus: Achaemeniis decurrant Medica Susis

mundus achaemenius decurro maedicus susa


Quem superis revocasse velit. Si tollere totas


Imposuit comitem. Cunctos mutare putares


Nec cinis exiguus tantam compescuit umbram:

neque cinis exiguus tantus compesco umbra


Usus abit vitae, bellis consumsimus aevum:


Secretumque damus. Tractentur vulnera nulla


Acciperet felix ne non semel omnia Caesar,


Celsior in campis sonipes, et fortior arcus;

celsus in campus sonipes et fortis arcus


Praevenitque metus: anima periere retenta


Et turbata perit dispersis littera pennis.

et turbo pereo dispermulceo littera penna


Grata deis erebi. Coetus audire silentum,


Ille suis. Numquam saevae sperare novercae


Dux an miles eam. Serpens, sitis, ardor, arenae,

dux an miles is serpens sum ardor harena


Haud procul a Ditis caecis depressa cavernis

haud procul ab dis caecus deprimo caverna


Tam rutilas vidisse comas; pars sanguinis usti,


Quid Parthos transire doces? Solatia tanti

quis parthus transeo doceo solacium tantus


Et Natrix violator aquae, Iaculique volucres,

et natrix violator aqua jaculus volucris


Thessalis incubuit membris: atque oscula figens,

thessal incumbo membrum atque osculum figo


Rhoete ferox, quas vix Boreas inverteret, ornos:

rhoete ferox qui vix boreas inverteret ornus


Summus et augeri vetitus dolor. Ultima debet


Immunem toto mundi praestabimus aevo


Sed glacie medios signorum temperat ignes.


Si duce te iusso, si nobis bella geruntur,


Et felix, (sic fama) Ninos: ventosa Damascos,

et felix sic fama ninus ventosus damascus


Explicat, audaces ruere in certamina turmas


Torquato ruit inde minax: qui Caesaris arma

torquatus ruo inde minax qui caesar arma


Procumbunt, dubiaque labant cervice: sed illos


Perdidimusque nefas, perque ictum sanguine Magni


Altera, quam Caesar: si tellus ulla duorum est.

alter quam caesar si tellus ullus duo sum


Ac nusquam vetitis ullas obsistere cautes


Obscuratque suam per iussa silentia famam,


Sanguine. Certatum est, cui cervix caesa parentis

sanguis certas sum qui cervix caedo parens


Viribus atque fide, Libyen, Parthosque, Pharonque,


Decrevitque pati tenebras, puppisque cavernis


Vindicat hoc Pharius dextra gestare satelles.

vindico hic pharius dextera gestaris satelles


Quod peream, coeloque mori. Nil, Africa, de te,

qui pereo coeloque morior nihil africanus de tu


Iamque procul rarae nemorum se tollere frondes:

iam procul rarus nemus sui tollo frondeo


Finibus extremis Libyes, ubi fervida tellus


Nec retinent ripae, redditque cadavera campo.


Moenia: nunc aries suspenso fortior ictu


Post te fata sequar: neque enim sperare secunda

post tu fatum sequor neque enim spero secundus


Inter Caesareas acies diversaque signa


Occurrant silvae, spatio diffsus inani:


Ut vero in pedites fatum miserabile belli

ut verus in pedito fatum miserabilis bellum


Inde manus spectant, vultusque agnoscere quaerunt,

indus manus specto vultus agnosco quaero


Deiectum meminisse piget. Sic longius aevum


At tibi, Leve miser, fixus praecordia pressit


Insereretque suas flammis coelestibus umbras:


Tyrrhenum: sonat Ionio vagus Hadria ponto.

tyrrhenus sono ionius vagus hadria pontus


Civis adest: sua quemque premit terroris imago.

cos adsum suus quisque premo terror imago


A se saeva peti, vult praemia Martis amari:

ab sui saevus peto volo praemium mars amo


Anne fugam Magni tanta cum classe sequuntur

annus fuga magnus tantus cum classis sequor


Sit pietas aliis, miracula tanta silere:


Praetulit arma togae: sed pacem armatus amavit.


Scipio: nec sancto caruisset via Catone.


Iustior in Magnum nobis, Ptolemaee, querelae


Et steriles egeant hibernis imbribus agri,


Vana quoque ad veros accessit fama timores,


(Usque adeo solus ferrum mortemque timere


Non ulli comitum sceleris praesagia deerant:


Lucifer ipse diem. Pelagus iam, Magne, tenebas,

lucifer ipse dies pelagus iam magnus teneo


Gens Hetrusca fuga trepidi nudata Libonis,


Insequitur, saevasque manus immittit in hostem.


Corripuit, cogitque fores irrumpere templi.


Quis tibi vesani veniam non donet amoris,


Depositum: tunc certus eram, quae litora vellem;


Claustra petit mundi. Forsan maiora supersunt

claustra peto mundus forsan magnus supersum


Hoc castris prodesse tuis? Fortasse tyranni

hic castrum prosum tuus fortasse tyrannus


Si vero Stygiosque lacus, ripamque sonantem


Suffixum caput est, quo numquam bella iubente

suffigo caput sum quo numquam bellum jubeo


Dixit, et ad montes tendentem praevenit hostem.


Membraque deiecit iam lassis unguibus ales.


Vidit arenivagum surgens fugiensque Catonem.


Numinibus metus ipse fidem. Tum torta priores

numen metus ipse fides tum torqueo prior


Impatiens consortis erit. Nec gentibus ullis

impatiens consortio sum neque gens ullus


Hospitis ille ciet nomen; vocat ille propinquum:

hospes ille cieo nomen voco ille propinquus


Teque deis, ad quos alio procedure vultu


Est mihi, sunt nati; dedimus tot pignora fatis.


Continuo per tot sociabunt tempora regno?


Prosiluit. Perstat rabies; nec cuncta locutae,

prosilio persto rabio neque cunctus loquor


Sidus habes immune mari; procul axis uterque est,

sidus habeo immunis mare procul axis uterque sum


Caesareaeque domus series: cui tanta potestas

caesarea domus series qui tantus potestas


Manibus illatrat, regnique silentia rupit:


Exspectat: propera, ne te tua classica linquant.

exspecto propero ne tu tuus classicus linquo


Effugientem animam lassos collegit in artus,


Exiget aestivum calido sub pulvere solem.


Longior Emathiis resolutam miscuit arvis.


Hoc et flamma potet. Sed quis rogus abstulit ossa

hic et flamma poto sed quis rogus aufero os


Non habet unda vias: tam largas alveus omnis

non habeo unda via tam largus alveus omnis


Commoveant: vultus gladio turbate verendos.


Venit summa dies, geritur res maxima, dixit:


Scinditur in partes, geminoque cacumine surgit,


Qua te parte poli, qua te tellure reliqui,

qui tu pars polio qui tu tellus reliquus


Nunc urbes excite feras: coniuret in armis


Oraque sicca rigent squamosis aspera linguis.


Insonuit, motaque poli compage laborant


Qua iuga devexus Pharsalica porrigit Aemus.

qui iugum devexus pharsalicus porrigo aemus


Dum morimur. Movit tantum vox illa furorem,


Colla ducum pilo trepidam gestata per Urbem,


Litora contigerat, per quae Peneius amnis


Nondum translatos Romana in saecula luxus.

nondum transfero romanus in saeculum luxus


His ubi concepit magnorum fata malorum,


Me non Lethaeae, coniux, oblivia ripae


Nomen abit, aut unde redit maiore triumpho?

nomen abeo aut unde redeo magnus triumphus


Viderat in crasso volventem sanguine membra


Quod fugiens timuisset, iter. Mox uda receptis


Adtonitus: tantoque duci sic arma timere


Et renovare parans hibernas Apulus herbas,


Abscidit impulsu ventorum adiuta vetustas,


Non operit postes, sed stat pro robore vili,

non operio postis sed sto pro robur vilis


Mirantesque virum, atque avidi spectare, sequuntur


Miscuit ignotas temerato litore gentes,


Ne retine dubium cupientes ire per aequor:


Iam damno peritura meo. Non sentiet ictus,


Nec sentit fatique genus mortemque veneni,


Et nova desuetis subrepens vita medullis


Ad summos repleta foros, descendit in undas,


Haec quoque cum toto manus est abscisa lacerto.

hic quoque cum totus manus sum abscido lacertus


Inculcata viris iusti patientia Martis.


Fabricios Curiosque graves: hic ille recumbat

fabricius curiatii gravis hic ille recumbo


Et Salius, laeto portans ancilia collo:


Rhoetion, et multum debentes vatibus umbras.


Eiectat saniem permixtus viscere sanguis.


Caesar habet, vacuasque domos, legesque silentes,


Saepe labor moestus curarum odiumque futuri


Et nunc, ignoto si quos petis orbe triumphos,

et nunc ignosco si qui peto orbis triumphus


Trade sinum. Italiam si coelo auctore recusas,

trado sinum italia si caelum auctor recuso


Aut cinis Eoa positi Phoenicia in ara.


Spem ducis, et iugulos, non tantum praestitit enses.

spes dux et jugulus non tantus praesto ensis


Sed rapidus Titan, ponto sua lumina pascens,

sed rapidus titan pontus suus lumen pasco


Miles eget, capiturque animae dulcedine, vadat


Arderet, Nilumque bibens per rura vagantem.


Et vitam, dum Sulla redit. Cui funera vulgi

et vita dum sulla redeo qui funero vulgus


Namque ratem vacuae sustentant undique cuppae,

namque ratis vacuus sustento undique cuppae


Regis dona ferens, medium provectus in aequor,


Sit satis, o superi, quod non Cornelia fuso

sum satis o superi qui non cornelius fundo


Nec patitur noctes nec iniquos crescere soles,

neque patior nox neque iniquus cresco soleo


Orbis, an occidimus? Romanaque Magnus ad umbras

orbis an occaedes romanus magnus ad umbra


Lugent damnatae Phoebo victore Celaenae:


Distulerint, an furtivus, quem vidimus, ignis


Pompeiumque ducem, caussa spectare vetante,


Cunctorum voces Romani maximus auctor


Et subitus rapti munimine cespitis agger


Membra, nec emissae riguere sub ossibus umbrae.

membrum neque emitto rigesco sub os umbra


Stabitis? E cunctis, per quos erumperet hostis,


Palluit, et nigris terrenisque ignibus arsit,


Linigerum placidis compellat Achorea dictis:

linigerum placidus compello achorea dictum


Tartarei reges, Nam quamvis Thessala vates

tartareus rex nam quivis thessalus vates


Condere me iubeas, plenaeque in viscera partu

condo ego jubeo plenus in viscera partus


Ah quoties frustra pulsatos aequore montes


Exigit a miseris tristes victoria poenas,


Me vehis Hesperiam, non ultra cuncta carinae

ego veho hesperia non ultra cunctus carina


Sitque palam, quas tot duxit Pompeius in urbem


Ut primum vasto septas videt aggere terras,

ut primus vasto septas video aggero terra


Mortis vicinae properantes admovet horas.


Sic, ubi desuetae silvis in carcere clauso


Praemordens, gelidis infudit murmura labris,

praemordeo gelidus infundo murmur labrum


Vomere, piniferis amplexus rupibus omnes


Fortior Oceani. Nec Phoebum surgere sentit

fortis oceanus neque phoebus surgo sentio


Roma, fave coeptis: quid enim tibi laetius umquam

roma faveo coepio quis enim tu laetus umquam


Quis labor hic superis, cantus herbasque sequendi,

quis labor hic superi cantus herba sequor


Si placet hoc, inquit, cunctis, si milite Magno,

si placeo hic inquam cunctus si miles magnus


Quem tamen inveniet tam longa potentia finem?

qui tamen invenio tam longus potentia finis


Et cum consulibus turbantes iura tribuni:


Deposuit: moestaeque tenent delubra catervae.

depono moestaeque teneo delubrum caterva


Saepe Noto plenae, tensisque rudentibus actae


Longaque Sarmatici solvens ieiunia belli


Ordinis aeterni miserae vicinia mortis


O utinam non tanta mihi fiducia saeviis


Praecipiti lymphata gradu, velut unica rebus


Membra solo, tales gemitu rumpente querelas:

membrum solum talis gemitus rumpo querela


Et, quibus os dirum nascentibus inspuit, herbas


Nox lucem dubiam, pacemque habuere tenebrae.


Umbras mirati nemorum non ire sinistras.


Excipite, o nati, bellum civile, nec umquam,

excipio o nascor bellum civilis neque umquam


Me quoque mittendis rectum componite telis.


Nec Magni sperare sinunt. Formidine mersa,


Foedaque contingi maculato carpere morsu.


Vix miseris serum tanto lassata periclo


Agmine non uno densisque incedere castris.


Nec summis crustata domus sectisque nitebat


Et mala vel duri lacrimas motura Catonis.


Bella fugis, quaerisque iugum cervice vacante,


Humano generi tam longo tempore bellum


An tacitis valuere minis? Hoc iuris in omnes


Prospectumque dedit circumlabentis Olympi.


Ventorum, nullasque timens tellure procellas,


Hac quoque perventum est ad viscera: totque per arma

hic quoque pervenio sum ad viscera tot per arma


Castra duces, cunctos belli praesaga futuri

castrum dux cunctus bellum praesagus sum


Quod non cura poli coelique volubilis umquam

qui non cura polio coelique volubilis umquam


Servatoque loco rerum, discessit ab astris


Expavit servile nefas, intraque penates


Pertulit, iratus bellis, cum rostra forumque

perfero irascor bellum cum rostrum forum


Fulminis edoctus motus, venasque calentes


Regnorum Boreaque iacet. Dic semper ab armis


Heu nimium felix aeterno nomine Lesbos,


Signa dedit, quorum fatis coelum omne vacavit!


Saepe super vultus victoris et impia signa

saepe super vultus victor et impius signum


Tristia non equidem Parcarum stamina, dixit,

tristis non equidem parcaris stamen dico


Institnunt, et permixto libamina Baccho


Non parva mercede dabit. Sciet ista iuventus


Vincendum toties, terras fundendus in omnes


Ausus adhuc ullis, te primum, parva Phaseli,

audeo adhuc ullus tu primus parvus phaselis


Lutea demissos velarunt flammea vultus:


Ipse prior: campum miles descendat in aequum,

ipse prior campus miles descendo in aequus


Talis in Euboico vates Cumana recessu,


Et post translatas exustae Phocidos arces


Nec licuit populis parvum te, Nile, videre,

neque licet populus parvus tu nilis video


Ausoniam peteret. Numquam me Caesaris, inquit,


Summus Alexander regum, quos Memphis adorat,


Ense petat: medio posuit deus omnia campo.

ensis peto medium pono deus omnis campus


Castrorum vigiles; nullas tuba verberet aura

castrum vigilis nullus tuba verbero aura


Sed dubium fati, Caesar, generoque minorem


Non audent, altaeque ad moenia rursus Ilerdae


Oceanumque negat solas admittere Gades.


Victori praestate fidem. Tu, Caesar, in alto

victor praestas fides tu caesar in altus


In densos agitur cuneos: perque arma, per hostem

in densus ago cuneus per arma per hostis


Quis latet hic superum? quod numen ab aethere pressum

quis lateo hic superi qui numen ab aether premo


Tecta petit patriae. Pro, si remeasset in Urbem,


Iniussusque puer: lacerasset, crine soluto,


Nervius, et caesi pollutus sanguine Cottae;


Exposuit. Piguit sceleris; pudor arma furentum


Mergentesque mori. - Pugna fuit unus in illa


Quae Pompeianis praelata est gaza triumphis

qui pompejanus praefero sum gaza triumphus


Dum cupit in seciam Gyareus erepere puppim,

dum cupio in seciam gyareus erepo puppis


Bella geret tenebras incerto debilis arcu,

bellum gero tenebrae incertum debilis arcus


Atque perire timet; tam diro foederis ictu


Caede manus? Credet faciles sibi terga dedisse,

caedes manus credo facilis sui tergum do


Fata peremptorum pendent iam multa virorum,


Semper erit, tanti pignus servasse mariti,


Eurum sola tenens. Libycae quod fertile terrae est,

eurus solus teneo libycus qui fertilis terra sum


Fata trahit, tunc sunt magicae miracula gentis,

fatum traho tunc sum magice miraculum gens


Terrigenae, missa magicis e cantibus ira,


Antoni, durum cum Caesaris hauserit ignes


Sit praeter gladios aliquod sub Caesare fatum.

sum praeter gladius aliqui sub caesaris fatum


Tiro rudis, specta poenas, et disce ferire,


Membra fovent armis, gelidosque a gurgite cursu

membrum foveo arma gelidus ab gurges cursus


Omne nefas victoris erit. Sic fatur, et arma


Finis et Hesperiae, promoto limite, Varus:


Rex puer insueto, quod iam sibi tanta licere

rex puer insuetus qui iam sui tantus licet


Gaudet habere vias, quod non terat hoste vacantes

gaudeo habeo via qui non tero hostis vaco


Egere quod superest animae, Tyrrhene, per omnes

ago qui supersum anima tyrrhenus per omnis


Mitis Atax Latias gaudet non ferre carinas,

mitis atax latius gaudeo non fero carino


Concessa est? Emere omnes, hic vendidit urbem.


Exquisita fugae. Neque enim de more carinas


Quoque minus possent siccos tolerare vapores,

quoque paruus possum siccus tolero vaporo


Haec, fato quae teste probet, quis iustius arma

hic fatum qui testis probo quis iustus arma


Fulmen, et Arctois rapiens e partibus ignem,


Stantis adhuc fati vixit, quasi coniuge victo.

sto adhuc fatum vivo quasi coniunx vinco


Dedidicit iam pace ducem; famaeque petitor,


Nec Iuba Marmaricas nudus pressisset arenas,

neque juba marmaricus nudus premo harena


Abstulit, et siccis inclusit collibus hostem.


Septemvirque epulis festis, Titiique sodales: