De Rerum Natura

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


nam faciunt homines plerumque cupidine caeci


it Ver et Venus et Veneris praenuntius ante

eo ver et venus et venus praenuntius ante


de nihiloque renata forent quae cumque videmus.


tum poteris magnas moles cognoscere eorum


undique declarat. sed primum quicquid aquai

undique declaro sed primus quisquis aqua


inde minutatim processit ferreus ensis


sed quia fit raro omnino montisque necessest


et tamen est quidam locus altis montibus, unde

et tamen sum quidam locus altus mons unde


annua sol in quo consumit tempora cursu.


unius ad certam formam primordia rerum,


aut etiam nona reddebant lampade vitam.


inciderunt ipso venientes ore patente:


ut vehementius et citius quae cumque morantur


atque oriens obitus eius super edita vidit;


tum variae causae concurrunt fulminis omnes.


quo pacto fiant et qua vi quaeque gerantur,


At liquidas avium voces imitarier ore


quam mortale quod est inmortali atque perenni

quam mortalis qui sum inmortal atque perenni


nunc extra summam quoniam nihil esse fatendum,

nunc extra summa quoniam nihil sum fateor


usque adeo sequitur res rem, neque flamma creari

usque adeo sequor res res neque flamma creo


ianua cum per se transpectum praebet apertum,

ianua cum per sui transpectus praebeo aperio


ponderibus propriis, incerto tempore ferme


atque ea continuo rectam si fronte figuram

atque is continuo recingo si frons figura


et graviter magni magno cecidere ibi casu.


te sociam studeo scribendis versibus esse,


aut cecidisse urbis magno vexamine mundi,


sed tamen his esto quamvis facere utile corpus,

sed tamen hic sum quivis facio utilis corpus


debet, ut in mare de terris venit umor aquai,

debeo ut in mare de terra venio umor aqua


an potius fiat paulo quod diximus ante,


ni mirum quia sunt multarum semina rerum


Atque in amore mala haec proprio summeque secundo

atque in amor malus hic proprius summus secundus


ingratos animos atque impia pectora volgi

ingratus animus atque impius pectus vulgus


unde alit atque auget generatim pabula praebens?

unde alo atque augeo generatim pabulum praebeo


si minus esse potest quam quod nihil esse videmus;

si paruus sum possum quam qui nihil sum video


matutina rubent radiati lumina solis


nunc etiam scatit et trepido terrore repleta est

nunc etiam scatit et trepido terror repleo sum


non poterat, rerum ut perdiscere nomina vellent.


in quae corpora si nullus tibi forte videtur


aut pereunt res exustae torrentibus auris.


propterea gerere hunc credas, quod materiai


corpora misceri radiorum lumine in ipso


et iaciunt ignem quo cuiquest cumque voluntas,


ex ineunte aevo generascunt ingenioque,


quae pueri in tenebris pavitant finguntque futura.


conveniunt simulacra foris e corpore quoque,

convenio simulacrum foris e corpus quoque


cernimus et flecti medicina posse videmus,


perturbata animi mens in maerore metuque,


credatur, post hinc animas Acheruntis in oras


unde ubi qua vi et quo pacto congressa coibunt

unde ubi qui vis et quo pacisco congredior coeo


coniectu trudatur et extendatur in undas;


percussit thyrso laudis spes magna meum cor

percutio thyrsus laus spes magnus meus cor


perdit et immutat sensus ad pristina quaeque.

perdo et immuto sensus ad pristinus quisque


materies umoris et ad caput amnibus omnis


nec delubra deum placido cum pectore adibis,

neque delubrum deus placidus cum pectus adeo


multa volare; ea cum casu sunt forte coorta

multus volaris is cum casus sum fors coorior


et faciunt animos humilis formidine divom


mandendo exprimimus, ceu plenam spongiam aquai


ut vestigia si teneant inventa ferarum,


omnia si perges vivendo vincere saecla,


res quaeque. et quanto plus aeris ante agitatur

res quisque et quantus multus aer ante agito


nomen, ad organicos alto delatum Heliconi,

nomen ad organicus altus defero heliconius


vis animi, nisi erit consors in origine prima?

volo animus nisi sum consors in origo primus


cetera quae fieri in terris caeloque tuentur


sensibus introituque suo perrumpere corpus.


nonne vides audisve perire in tempore parvo

nonne video audio pereo in tempus parvus


qui magis illa queunt rerum primordia dici


commovet atque levi sustollit machina nisu.

commoveo atque levis sustollo machina nisus


obvia conflixere, fit ut diversa repente


apparet divum numen sedesque quietae,


rebus opima bonis, multa munita virum vi,


possit nec spatio fieri divisa potestas,

possum neque spatium fio divido potestas


arboribus primum certis gravis umbra tributa


mensibus atque annis qui multis occidit ante.

mensis atque annus qui multus occido ante


corpore, sic animi sequitur sententia tenvis.


habrotonique graves et tristia centaurea,

habrotonique gravis et tristis centaureum


diffugere forasque per os est editus aeg,


dum venit amittens in cursu corpora quaedam

dum venio amitto in cursus corpus quidam


aestibus inter se diversis sidera ferri?


obvius aeternam succepit lampada mundi


tutatast virtus, volpes dolus et fuga cervos.


expertis opis, ignaros quid volnera vellent.


vis et fervorem mirum concinnat in undis;


aera per multum confundi verba necessest


his tibi tum rebus timefactae religiones


qua propter bene cum superis de rebus habenda

qui propter bene cum superi de res habeo


adde furorem animi proprium atque oblivia rerum,

addo furor animus proprius atque oblivius res


cum quibus et quali positura contineantur


sed quia multa modis multis primordia rerum

sed quia multus modus multus primordius res


notitiam potius praebere ut posse putentur


ex imis vero furit ignibus impetus Aetnae.


ventus enim fit, ubi est agitando percitus aeer.

venio enim fio ubi sum agito percio aeer


et sollertius est multo genus omne virile;

et sollertius sum multus genus omnis virilis


inflammasset equos nocturno Graiiugenarum;


commutare locum, quasi onus deponere possit.

commutaris locus quasi onus depono possum


sed variis formis variantes edere tactus.


nec poterant equites fremitu perterrita equorum

neque possum eques fremo perterreo equus


aequora lidebant navis ad saxa virosque.


nam sine mente animoque nequit residere per artus

nam sine mens animo nequeo resideo per artus


constituisse deos cum fingunt, omnibus rebus


scinditur atque animae haec quoniam natura nec uno

scindo atque anima hic quoniam natura neque unus


neve putes aeterna penes residere potesse

neve puto aeternus penis resideo potesse


atque ita multimodis partitis artubus esse,


invenit in ferro neque habet qua tranet ut ante;

invenio in ferrum neque habeo qui trano ut ante


et genus humanum, parit omnia saecla ferarum,

et genus humanus pario omnis saeculum ferus


quapropter quoniam quae paulo diximus ante


inrigat adsidue caelum candore recenti


multa simul vincam consurgere nubibus ipsis


insuper atque omni vulgo de parte feruntur,


largiter et morbi generatim saecla tenere.

largiter et morbus generatim saeculum teneo


nympharum, quibus e scibant umore fluenta


inpellant ut eo Magnesia flumine saxa.


his igitur sensum tribuebant propterea quod


quam quae sunt aliis rebus privata notare.


morbida visque simul, cum extrinsecus insinuatur;

morbidus volo simul cum extrinsecus insinuo


rem veram in numero rerum constare nisi ignem,

res verus in numerus res constaris nisi ignis


quin etiam multis solis redeuntibus annis


aegre admiscetur muliebri semine semen.


nec sua respiciunt miseri mala maxima saepe.

neque suus respicio miser malus maximus saepe


diffluit amittens corpus, sic omnia debent


sed complexa meant inter se conque globata;

sed complector meo inter sui conque globo


quin potius tali natura praedita quaedam

quin potis talis natura praeditus quidam


crescunt arbusta et fetus in tempore fundunt,

cresco arbustus et fetus in tempus fundo


inde calor motus et venti caeca potestas

inde calor moueo et venio caecus potestas


et lapis oppressus subitis e frugibus asperae


neve bonos rerum simili constare colores


cum bene cognoris elementis reddita quae sint.


Huc accedit ut in summa res nulla sit una,

huc accedo ut in summus res nullus sum unus


haec eadem cibus, in venas dum diditur omnis,

hic idem cibus in vena dum diditur omnis


omnia quod nova tum magis haec et mira vigebant.

omnis qui novo tum magis hic et mirus vigeo


quorum noctivago strepitu ludoque iocanti


discutiant, sed naturae species ratioque.


in mare de caelo tam quam demissa columna,

in mare de caelum tam quam demitto columna


cum iaciuntur et emissum res nulla moratur?


et tamen ipsa suo si fulget luna nitore,


multaque praeterea languentia membra per artus

multo praeterea langueo membrum per artus


nam quod cumque suis mutatum finibus exit,


posse dari finem, vel cum sol et vapor omnis

possum do finis vel cum sol et vapor omnis


ipsa sibi inter se; quare aut congressa peribunt

ipse sui inter sui quare aut congredior pereo


una modo, causas abeundi quaerat honestas


ferreus occulte decrescit vomer in arvis,


haerescit facile extemplo, quod diximus ante,


accipit, inde aer, inde omnia mobilitantur:


corporis atque animae consistimus uniter apti.

corpus atque anima consisto uniter aptus


corpora iactari unius genitalia rei,


omnia quae sursum cum conciliantur, in alto


nec rare fieri, si partes ignis eandem


sed potius quae sunt sine poena commoda sumit;

sed potis qui sum sine poena commodus sumo


et quibus ante domi fecundae saepe nequissent


Denique ubi in medio nobis ecus acer obhaesit

denique ubi in medium nos ecus acer obhaeresco


tum vacuum pectus lincunt curaque solutum.


cognita sunt, prolemque ex se videre creatam,


sive etiam potius non cernitur ac perit eius

sive etiam potis non cerno atque pereo is


pascere naturam per terras omniparentis.


illa quoque expergefactum caput erigere infit,

ille quoque expergefacio caput erigo infio


saepe supra potis est, at voces accipere extra.

saepe supra potio sum at voco accipio extra


eliciatur et introrsum pars abdita cedat,


cetera de genere hoc longum est si dicere coner.

ceterus de genus hic longus sum si dico conor


consimili ratione necessest ventus et aer


primigenum maris et terrae solisque coortum


expediam: tu te dictis praebere memento.


pondus enim prohibet ne plagis omnia fiant


ut noscas splendore novo res semper egere


scilicet expletis quoque ianua raditur oris.


parvus ut est cycni melior canor, ille gruum quam

parvus ut sum cycnus bonus cano ille gruum quam


aut quia crassior est certis in partibus aer,


inque gredi, ferit extemplo quae in corpore toto

in gredi ferio extemplo qui in corpus totus


sin ea quae fructus cumque es periere profusa

sin is qui fructus cum sum pereo profundo


iure, ut opinor, agat, iure increpet inciletque;


sub terris ideo tremulum iubar haesitat ignis

sub terra ideo tremulis iubar haesito ignis


Et commiscendo quom semine forte virilem


exuit in spinis vestem; nam saepe videmus


usque adeo magni refert studium atque voluntas,

usque adeo magnus refero studium atque voluntas


an tum bracchia consuescunt firmantque lacertos?

an tum bracchium consuesco firmo lacertus


ire anima ac toto solui de corpore


nec de corpore quae sancto simulacra feruntur

neque de corpus qui sancio simulacrum fero


vis est, quarum nos perpauca exempla videmus.

volo sum qui nos perpaucus exemplum video


usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter

usque adeo omnis ab res res quisque fluento


claudicat ingenium, delirat lingua mens,


nec ratione alia possunt tam levia gigni

neque ratio alius possum tam levis gigno


Praeterea quoniam manibus tractata figura


quandoquidem claram speciem certamque figuram

quandoquidem clarus species certus figura


at variae fugiunt volucres pinnisque repente

at varia fugio volucris pinnisque repens


donec divolsa fulserunt nube corusci.


imparibus currens amfractibus aetheris oras


sive voluptas est sive est contrarius ardor.

sive voluptas sum sive sum contrarius ardor


tam magis in somnis eadem saevire necessust.

tam magis in somnus idem saevio necessust


prima moventur enim per se primordia rerum,

primus moveo enim per sui primordius res


quid sit vitali motu sensuque remotum.


pectore perfixo, documen mortalibus acre,


undique cum constent, et reddere dicta tacentes.

undique cum consto et reddo dictum taceo


delicias quoque uti multas substernere possint

deliquia quoque uti multus substerno possum


ergo animus sive aegrescit, mortalia signa

ergo animus sive aegresco mortalia signum


omnia nituntur, cum plagast addita vero,


gignier et taetro concrescere odore bitumen,


ne tu forte putes serrae stridentis acerbum


gignitur in capite aut pedibus manibusve, sed unis


omnis, quae contra sensus instructa paratast.


concutiat sonitu, tum fulmina mittat et aedis

concutio sonitus tum fulmen mitto et aedes


disperit ac sese mandendo conficit ipsa.


aetheris ex oris in terrarum accidat oras?


forsitan et graviter terrarum motibus ortis


inmortalia si volumus subiungere rebus


scilicet haud nobis quicquam, qui non erimus tum,

scilicet haud nos quisquam qui non sum tum


propterea quia, cum propior caliginis aer


vera repulsanti discedas pectore dicta,


exemplare dare et vestigia notitiai.


et quae consuerint gigni gignentur eadem


dispertita procul dubio quoque vis animai

dispertior procul dubius quoque volo anima


pectore parta suo quaesitaque praemia liquit?

pectus pario suus quaero praemium linquo


pectoribus positis sublatis semina lumbis.


asperiora foras gradiens arteria clamor,


possit, ut ex igni caeco consurgere flamma?

possum ut ex ignis caecus consurgo flamma


an metuit conclusa manere in corpore putri


principium quoniam cedendi nulla daret res.


lumine adempto animam moribundo corpore fudit.

lumen adimo anima moribundus corpus fundo


an sciri possit, quoniam nil scire fatetur.

an scio possum quoniam nihil scio fateor


et bene parta patrum fiunt anademata, mitrae,


consimili properant ratione, ardore ministro,


sunt igitur iam formarum vestigia certa,

sum igitur iam formaris vestigium certus


corpora habere neque ex aequo fulcire salutem,

corpus habeo neque ex aequus fulcio salus


inde magistratum partim docuere creare


aera per purum simulacra feruntur


tum nobis animam perturbatam esse putandumst


sicut summarum summa est aeterna, neque extra

sicut summaris summus sum aeternus neque extra


decidit abscisum, cum mens tamen atque hominis vis

decido abscido cum mens tamen atque homo volo


et miseram taetris se suffit odoribus ipsa,


usque adeo res humanas vis abdita quaedam


sollicitare suis ulla vi ex sedibus umquam

sollicito suus ullus vis ex sedes umquam


et dispargitur ad partis ita quasque minutas

et dispargitur ad pars ita quisque minuo


et nubis et aquam, quae cumque in nubibus extat,


Pythia quae tripode a Phoebi lauroque profatur,

pythia qui tripus ab phoebus laurus profor


somnia, quae vitae rationes vertere possint


scenaique simul varios splendere decores.


aut quia significant divam praedicere ut armis

aut quia significo diva praedico ut arma


possunt ac fieri divino numine rentur.


mittunt umorem pluvium stillantque, quasi igni


a pedibusque minutatim succedere frigus


unam animantem animas habuisse in corpore multas.


quo minus est mirum, si certo tempore luna

quo paruus sum mirus si certus tempus luna


non valet e lapide hoc alias impellere item res.

non valeo e lapis hic alius impello item res


quae quoniam manuum tactum suffugit et ictum,

qui quoniam manus tango suffugio et ictus


in nares hominum, cum taetra cadavera torrent,


quom interea validis Veneris compagibus haerent?

cum interea validus venus compages haereo


et dominos acris adsciscunt, omnia posse


Principio genus herbarum viridemque nitorem


suaviter attingunt et suaviter omnia tractant


quando quidem grandi cibus aevo denique defit,

quando quidem grandis cibus aevum denique deficio


sufficiunt nobis et splendida lumina solis.


corripere adsidue nervos et membra coactans

corripio assiduus nervus et membrum coacto


naribus inveniunt intectas fronde quietes,


et lapides et item silvarum fragmina rami


incolumi remanent res corpore, dum satis acris

incolumis remaneo res corpus dum satis acer


aera qui inter se cumque est oculosque locatus,


sese anima atque in eos poterit concludere motus,

sui anima atque in is possum concludo moueo


est etiam quare proprio cum lumine possit

sum etiam quare proprius cum lumen possum


semen, ubi ipsa dies membris matura creavit,


quod genus in somnis sopiti ubi cernimus alte

qui genus in somnus sopio ubi cerno altus


haut igitur mirumst, si parvo tempore saepe

haud igitur mirus si parvus tempus saepe


ventorum pavidus paces animasque secundas?


corporibus; neque enim poterunt suptiliter esse


nec facile ex aestu nec frigore quod caperetur

neque facilis ex aestus neque frigor qui capio


significare volunt indignos esse putandos,


factus inanitusque locus magis ac vacuatus,


hoc, ut opinor, id est, aevo florente puellas

hic ut opinor is sum aevum floreo puella


pondere enim fretae partim stant, quod genus aurum;

pondus enim fretus pars sto qui genus aurum


cur quibus incautum scelus aversabile cumquest

cur qui incautus scelus aversabilis cumque


aeriis quoniam vicinum tangitur auris,


pausa atque infestis cogi saevire querellis,

pauso atque infestus cogo saevio querela


proinde licet quamvis ex uno quoque loco sol

proinde licet quivis ex unus quoque locus sol


cernere et alternis nobiscum tempora caeli


aut aliis fungi debebit agentibus ipsum


verberibus crebris extrema ad limina fartam


naturam rerum ac persentis utilitatem.


summa atque ima, quod in medium sint omnia nixa,

summus atque imus qui in medius sum omnis nitor


quare etiam atque etiam resoluto corporis omni

quare etiam atque etiam resolvo corpus omnis


quaerimus et magna dispersos voce ciemus.


et quoniam non est quasi quod suffulciat artus,

et quoniam non sum quasi qui suffulcio artus


adfirmant volgo taciturna silentia rumpi

adfirmo vulgo taciturnus silentium rumpo


cana cadens violat semper innubilus aether

canus cado violo semper innubilus aether


diffindens terram magnum concinnat hiatum.


denique ab ignibus ad gelidas hiemum usque pruinas

denique ab ignis ad gelidus hiemum usque pruina


floribus et foliis lascivia laeta movebat,


processit longe flammantia moenia mundi


unde amissa solent reparare in tempore quaeque.

unde amitto soleo reparo in tempus quisque


guttai vix instar erunt unius adaugmen;


et latices dulcis guttas similique sapore


ut nihil inpediat dignam dis degere vitam.


vim cupidam tam de subito quam mens avet ipsa?

vis cupidus tam de subeo quam mens aveo ipse


esse triquetra aliis, aliis quadrata necessest,

sum triquetrus alius alius quadro necesse


exiguis intervallis convecta resultant,


falsaque sit, falsis quae cumque ab sensibus ortast.

fallo sum falsum qui cum ab sensus orior


quae nos materiem et genitalia corpora rebus


sic igitur debent venti quoque flamina ferri,

sic igitur debeo venio quoque flamen fero


aut alios hominum pastus pecudumque cibatus,


et facit, ut prius hunc omnem sentire queamus


eiectamque foras, non omnem; namque iaceret


tenvia, quae facile inter se iunguntur in auris,

tenvia qui facilis inter sui jungo in auris


naturam mundi: tanta stat praedita culpa.

natura mundus tantus sto praeditus culpa


languebat corpus leti iam limine in ipso.


aut alia quavis scindunt cuppedine curae.


o miseras hominum mentes, o pectora caeca!


esse minora igitur quaedam maioraque debent,


exposuitque bonum summum, quo tendimus omnes,


Nunc age, quo pacto naris adiectus odoris


ex ineunte aevo genus id tutaTA reservans.


et neque utrum superavit eorum nec superatumst.


aut cum conscius ipse animus se forte remordet

aut cum conscius ipse animus sui fors remordeo


nec tibi tam longis opus est ambagibus usquam

neque tu tam longus opus sum ambages usquam


cum dare conantur, prius oras pocula circum


nec clam durateus Troiianis Pergama partu

neque clam durateus troiianis pergama partus


blanditiis facile ingenium fregere superbum.

blanditia facilis ingenium frango superbus


quamde gravis inter Graios, qui vera requirunt;

quamde gravis inter graii qui verus requiro


ergo dissolui quoque convenit omnem animai

ergo dissoluo quoque convenio omnis anima


Huc accedit uti quicque in sua corpora rursum

huc accedo uti quisque in suus corpus rursum


vis obeat pro textura cuiusque reperta.


ne quiquam, quoniam verrentes aequora venti


unde animale genus generatim in lumina vitae

unde animal genus generatim in lumen vita


nec memori tamen id quimus reprehendere mente;

neque memor tamen is queo reprehendo mens


quaeritur in primis quare, quod cuique libido

quaero in primus quare qui quisque libido


quod certis in rebus inest secreta facultas.

qui certus in res insum secerno facultas


cernere per simulacra, oculos quae cumque lacessunt,

cerno per simulacrum oculus qui cum lacesso


est elephas morbus qui propter flumina Nili

sum elephas morbus qui propter flumen nilis


inde ubi sol radiis terram dimovit obortus

inde ubi sol radius terra dimoveo oborior


tempore semotum fuerit longeque remotum.


in statione locata sepultis undique ventis;


prodiderunt vitare Acherusia templa petentes.


cum fervescit et ex oculis micat acrius ardor;

cum fervesco et ex oculus mico acer ardor


per se secretum neque post hac esse valebit,

per sui secerno neque post hic sum valeo


icti reiectant voces ad sidera mundi


usque adeo, certe ut videamur cernere eum quem


durius, ut decuit, tellus quod dura creasset,


ni mirum plus esse sibi declarat inanis;


propterea quia concurrunt sublime volantes


haut igitur debent esse ullo praedita sensu.

haud igitur debeo sum ullus praeditus sentio


cum supera magnum mare venti nubila portant.

cum supra magnus mare venio nubila porto


exprimat in fontem quae semina cumque habet ignis,

exprimo in fons qui semen cum habeo ignis


quod facere haud ullo debent primordia pacto;

qui facio haud ullus debeo primordius pacisco


sed ne forte putes animalia sola teneri


atque ipsi pariter durum sufferre laborem


et quibus e fiant causis apparet origo;


inde boves Lucas turrito corpore, tetras,


ingemere et terram pressis proscindere aratris.


semina convolvunt nubibus atque ita cogunt


corporis officiumst quoniam premere omnia deorsum,

corpus officium quoniam premo omnis deorsum


inritata leae iaciebant corpora saltu


quos ante in nervis et in ipso corpore agebat.

qui ante in nervus et in ipse corpus ago


qualia sunt vitrei, species qua travolat omnis.

qualis sum vitreus species qui travolat omnis


omnia summo opere hos vitae poscaenia celant,

omnis superus opus hic vita postscaenium celo


vertice, Palladis ad templum Tritonidis almae,

vertex pallas ad templum tritonida almus


cuius ubi e regione loci venere volantis,


hoc est, a terris altum secernere caelum,


noctivagaeque faces caeli flammaeque volantes,


quae nos horrifice languentis saepe sopore

qui nos horrificus langueo saepe soporus


corporibus parvis et levibus atque rutundis.


Et quoniam docui, cunctarum exordia rerum


ex infinito satis omnia suppeditare,


in caeloque deum sedes et templa locarunt,


efficit ut videamus et internoscere curat;


Nec tamen hic oculos falli concedimus hilum.

neque tamen hic oculus fallo concedo hilis


corpore concreto circum datus undique saepsit

corpus concretum circum do undique saepio


prospectu maris in magno caeloque patenti.


ignibus aetheriis terras suffire feracis,


tempestas concussa tremit fremitusque moventur.


cernimus e sucis, alio nidoris odores.


corporis illius, quod nostri cernere sensus


vivit et aetherias vitalis suscipit auras;


Fit quoque de speculo in speculum ut tradatur imago,

fio quoque de speculum in speculum ut trado imago


inter enim cursant primordia principiorum


conciliantur ita ut debent animalia gigni.


versibus; est ratio caeliQUE ignisque tenenda,


conturbare animam consuevit corpore in ipso?


perspiciemus, et unde queat res quaeque creari


dispertita inter terram latitare minute,


qua tenus, omnis ubi e toto iam corpore cessit,

qui tenus omnis ubi e totus iam corpus cedo


consimilis; verum positura discrepitant res.


et scatere illa foras; in stuppam semina quae cum

et scateo ille foras in stuppa semen qui cum


reddere mendose causas utriusque figurae,


Quod superest, quoniam magni per caerula mundi

qui supersum quoniam magnus per caerulus mundus


quae faciunt solis nova semper lumina gigni;


haec pro ponderibus casus celerare necessest


adsimili lateris flexura praedita nostri,


multa modis multis in cunctas undique partis

multus modus multus in cunctus undique pars


effugisse volunt longe longeque remosse,


sensus hic in nobis, quem cum sopor inpedit esse,

sensus hic in nos qui cum sopor inpedo sum


fulgida praesertim cum cernere saepe nequimus,

fulgidus praesertim cum cerno saepe nequeo


quid quae sunt igitur iam prima fronte parata,

quis qui sum igitur iam primus frons paro


clarus ob obscuram linguam magis inter inanis

clarus ob obscurus lingua magis inter inanis


circumretit enim vis atque iniuria quemque

circumretio enim volo atque iniuria quisque


nec refert ea quae tangas quo forte colore

neque refero is qui tango quo fors color


cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror.

cum tuimur misceo absinthium tango amaror


respice item quam nil ad nos ante acta vetustas

respicio item quam nihil ad nos ante ago vetustus


possit, ubi est coniuncta gravi cum corpore, ut aer

possum ubi sum conjungo gravis cum corpus ut aer


terrai maris et caeli generisque animantum.


succipiunt aliae pondus magis inque gravescunt.


cum cohibere nequit conquassatum ex aliqua re

cum cohibeo nequeo conquasso ex aliqui res


sponte sua leto caput obvius optulit ipse.

sponte suus letum caput obvius optulit ipse


iunctum in concilio saevas tolerare procellas?

jungo in concilio saevus tolero procella


id quoque enim non ab nulla ratione videtur;

is quoque enim non ab nullus ratio video


aut etiam alterutrum, nisi terminet alterum eorum,

aut etiam alteruter nisi termino alter is


atque animo incerto fluitans errore vagaris.'

atque animus incertum fluito error vagaris


coniunctam quoque naturam consistere eorum.


scindi; quam meminit levor praestare salutem.


nam leviter quamvis quod crebro tunditur ictu,


Principio omnibus ab rebus, quas cumque videmus,


propter dissimilis formas variasque figuras,


aut etiam quia nulla loci sit copia circum,

aut etiam quia nullus locus sum copia circum


omnia sint a principiis seiuncta necessest,


omnia natura; namque est in rebus inane.


non potuit, pedibus qui pontum per vada possent

non possum pes qui pontus per vado possum


nam fovea atque igni prius est venarier ortum

nam fovea atque ignis prior sum venor orior


Hoc etiam pacto tonitru concussa videntur

hic etiam pacisco tonitrus concutio video


perturbatur ibi iam totum corpus et omnes


aut quae corporis sunt eius, quam praepetis ac vis.

aut qui corpus sum is quam praepeto atque volo


Dictaeos referunt Curetas, qui Iovis illum

dictaeus refero curetas qui iuppiter ille


sunt; ideo passim fremitus et fulgura fiunt.


aeternas quoniam poenas in morte timendum.


praeterea magna ex parti mare montis ad eius

praeterea magnus ex pario mare mons ad is


nec ratione queunt alia servata per aevom


nam dubium non est, animai quin opera sit


quam Grai memorant nec nostra dicere lingua

quam graius memoro neque noster dico lingua


aeris, hinc imbrem gigni terramque creari


mittier ab rebus summo de cortice eorum;


frigus enim nudos sine pellibus excruciabat


opteritur, nos exaequat victoria caelo.


summa magis mediis, media imis, ima perhilum.

summus magis medius medius imus imus perhilis


inserti fundunt radii per opaca domorum:


hospitibus saevis instrata cubilia fronde.


propterea quia multa modis primordia multis

propterea quia multus modus primordius multus


membraque dividere et magnas disponere partes


nam quo squamigeri poterunt procedere tandem,

nam quo squamigeri possum procedo tandem


inversis quae sub verbis latitantia cernunt,


mutua vitalis discunt contagia motus,


nec singillatim possunt secreta videri.


res ibi respondent simili forma atque colore.

res ibi respondeo similis forma atque color


et tamen inter eos distractam sanguine multo

et tamen inter is distraho sanguis multus


Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat

fio quoque ut ab lapis hic fero natura recedo


subruitur natura, dolor quam consequitur rem.


servat humi voltum vitalem oculosque patentis,


disiectosque redegit equos iunxitque trementis,


effigiae, singillatim quas cernere nemo


sic itidem quae sentimus sentire necessest.


quidquid est, habeant: tu cetera percipe dicta.

quisquis sum habeo tu ceterus percipio dictum


quod si nulla forent, nostro sine quaeque labore

qui si nullus sum noster sine quisque labor


discutiat, prope uti locus hic linquatur inanis.

discutio prope uti locus hic linquo inanis


multaque praeterea novitas tum florida mundi

multo praeterea novitas tum floridus mundus


frigidus hanc ob rem fit fons in luce diurna.

frigidus hic ob res fio fons in lux diurnus


una dies dabit exitio, multosque per annos


et quae concrescunt in nubibus, omnia, prorsum


sunt et cum externis succumbunt omnia plagis,

sum et cum externus succumbo omnis plaga


sic oculis quoniam non omnia cernere quimus,


nocturnasque faces caeli sublime volantis


omnia et in rerum naturas vertier omnis,


quos opere in tali cohibet vis magna necessis?

qui opus in talis cohibeo volo magnus necesse


Tum porro quoniam est extremum quodque cacumen

tum porro quoniam sum exter quisque cacumen


ulla foris atque ipsa suis e partibus unum,


mittat et hoc alicui nostrum sic increpet ipsa:

mitto et hic aliqui nos sic increpo ipse


nec capere irarum fluctus in pectore possunt.

neque capio ira fluctus in pectus possum


insinuat, vel cum laedit quae in corpore natast

insinuo vel cum laedo qui in corpus nato


ne pedibus raptim tellus subtracta feratur


Sic igitur magni quoque circum moenia mundi

sic igitur magnus quoque circum moenia mundus


praesidio nostro pasci genus esseque tutum,

praesidium noster pascor genus edo tueor


multa modis multis varia ratione coorta.


aetheris auroram differt et lumina pandit,


maiore interea capiunt dulcedine fructum


perpetuo fluere ac mitti spargique necessest

perpetuus fluo atque mitto spargo necesse


angulus optusus quia longe cernitur omnis


inriget atque animi curas e pectore solvat,


Fit quoque, ubi in magnas aquae vastasque lucunas

fio quoque ubi in magnus aqua vasto lucunas


arboris amplexus stirpes? quid denique obesset

arbor amplector stirps quis denique obsum


et videas caelum summai totius unum


denique amaracinum fugitat sus et timet omne

denique amaracinum fugito sus et timeo omnis


quove modo poterit pariter cum corpore quoque

quis modo possum pariter cum corpus quoque


inde duas porro prope partis fervidus ardor

inde duo porro prope pars fervidus ardor


partim quae variis ab rebus cumque recedunt


perfacilest tamen haec reperire animoque videre,

perfacilis tamen hic reperio animo video


quod permanat enim, dissolvitur, interit ergo;


esse deum sanctas in mundi partibus ullis.


quae sita cervices circum collumque coronat;


cur etiam loca sola petunt frustraque laborant?

cur etiam locum solus peto frustro laboro


quam fluitans circum magnis anfractibus aequor

quam fluito circum magnus anfractus aequor


viva videns vivo sepeliri viscera busto.


principio, rerum quam dicit homoeomerian,


haut igitur cessat gigni de rebus et in res

haud igitur cesso gigno de res et in res


perveniunt subter fauces. hac ire fatendumst


quae tremulum faciunt membris existere motum.

qui tremulis facio membrum existere motus


cum Babylonica magnifico splendore rigantur.


inde ubi robustis adolevit viribus aetas,


expertis animas nec leti lege solutas;


nam multum harmoniae Veneris differre videntur.


utilitatis et unde data est huic prima potestas,

utilitas et unde do sum hic primus potestas


at quae cumque queunt conturbari inque pediri,


aut quia sunt aestate aquilones ostia contra,

aut quia sum aestas aquilo ostium contra


ex quo nunc etiam per magnas didita gentis

ex quo nunc etiam per magnus didita gens


respuat umor aquae? nam quo magis ursimus altum

respuo umor aqua nam quo magis ursimus altus


proinde animi vitium hoc oculis adfingere noli.

proinde animus vitium hic oculus affingo nolo


exprimitur porro gemitus, quia membra dolore

exprimo porro gemitus quia membrum dolor


nam cupide fugere feras pacemque secuta


confertae nubes umorem mittere certant


praeterea pro parte sua, quod cumque alit auget,

praeterea pro pars suus qui cum alo augeo


denique cur numquam caelo iacit undique puro

denique cur numquam caelum jacio undique purus


sponte sua sursum possunt consurgere in auras.

sponte suus sursum possum consurgo in aura


id licet hinc etiam cognoscere: caedere si quem

is licet hinc etiam cognosco caedo si qui


at si inter positum spatium sit longius aequo,

at si inter pono spatium sum longus aequus


lunaique globum; tum quae tellure animantes


morigera ad fruges augendas atque animantis,


namque alias fit uti claro sit rubra pyropo,

namque alius fio uti clarus sum rubra pyropus


omnibus aerumnis adfecti denique vivunt,


praecepit ferrique vias possedit apertas,


in quo consilium vitae regimenque locatum est,


et tempestates pluviae graviore coortu


circum fusa super, suavis ex ore loquellas


iam mortalibus e divis dare dicta suerit


nec tenet omnia paulatim tabescere et ire

neque teneo omnis paulatim tabesco et eo


fluminis ingentis fluctus vestemque cruentent.


nec me tam multam hic operam consumere par est,

neque ego tam multa hic opera consumo par sum


hoc ubi levia sunt manantis corpora suci,


tradere et illorum nutu facere omnia flecti.


parte quod ex una spatium vacat et capit in se.

pars qui ex unus spatium vaco et capio in sui


quae mare navigerum, quae terras frugiferentis


tempora pingebant viridantis floribus herbas.


temptari nullamque voluptatem capere ex se;


quae conlata foris et commoda cumque venirent;


nam communibus inter se radicibus haerent


omnia enim pariter crescunt et robora sumunt.


perveniunt nostros ad sensus et loca fulgent,

pervenio noster ad sensus et locum fulgeo


mortalem vitam mors cum inmortalis ademit.


ordine se suo quaeque sagaci mente locarunt


quae vegeat motum signis; sed quae sit earum


Quin etiam finis dum vitae vertitur intra,


tam magnis ventis tempestas atque tenebrae

tam magnus venio tempestas atque tenebra


accidat exitium caeli terraeque futurum,


inveniuntur; in adverso vero atque inopi sunt,

invenio in adverso verus atque inops sum


pondera, quantum in se est, deorsum deducere pugnent.

pondero quantus in sui sum deorsum deduco pugno


sed quod amara vides eadem quae fluvida constant,

sed qui amarus video idem qui fluidus consto


Denique res omnis eadem vis causaque volgo


nam genus humanum, defessum vi colere aevom,

nam genus humanus defatiscor vis colo aevum


tam cupide sursum removet magis atque remittit,

tam cupidus sursum removeo magis atque remitto


conciliabat enim vel mutua quamque cupido


et quasi ramosis alte compacta teneri.

et quasi ramosus altus compaciscor teneo


quos ubi tempore maturo pate fecerat aetas


Cerberus et Furiae iam vero et lucis egestas,

cerberus et furius iam verus et lucus egestas


qua propter quo nunc in motu principiorum


iam nequeunt, id ni mirum sine partibus extat


expertique sues saevos sunt mittere in hostis.


ex uno si sunt igni puroque creatae?


ex infinito iam tempore percita plagis


in lignis si flamma latet fumusque cinisque,


confirmare aliisque ex rebus reddere multis,


et iam cetera de genere hoc cur omnia membris

et iam ceterus de genus hic cur omnis membrum


nam cur luna queat terram secludere solis


et fugitant in rebus inane relinquere purum,


atque ita praecipitans ad diluviem revocare;

atque ita praecipito ad diluvio revocaris


et tamen hoc quoque uti concedam scire, at id ipsum

et tamen hic quoque uti concedo scio at is ipse


proficiunt neque nobilitas nec gloria regni,

proficio neque nobilitas neque gloria regnum


id porro nihil esse potest nisi materiai


et manibus sine non nulli pedibusque manebant


ossa dedit terrae proinde ac famul infimus esset.

os do terra proinde atque famul inferus sum


tenve locis quia non potis est adfigere adhaesum,

tu locus quia non potio sum affigo adhaereo


sic ego nunc, quoniam haec ratio plerumque videtur

sic ego nunc quoniam hic ratio plerusque video


principio caput incensum fervore gerebant


fit quoque uti soleant minus oblato acriter ictu

fio quoque uti soleo paruus offertor acer ictus


solvunt atque animam labefactant sedibus intus.


concidit et spumas agit, ingemit et tremit artus,

concido et spumo ago ingemo et tremo artus


quae miseros homines cogunt transcendere fines


aeternumque putare atque inmortale futurum,


Denique iam quoniam generatim reddita finis

denique iam quoniam generatim reddo finis


naturam rerum: tanta stat praedita culpa.


inque tueri: ita continuo meminere fugai.


at si tantula pars oculi media illa peresa est,

at si tantulus pars oculus medius ille peredo sum


auroram clara consuetum voce vocare,


corruptus sanguis expletis naribus ibat.


indugredi sceleris. quod contra saepius illa


quam speculum; sed ubi speculum quoque sensimus ipsum,

quam speculum sed ubi speculum quoque sentio ipse


quod nisi respirent venti, nulla refrenet


incidit in validam maturo culmine nubem;


qua graditur conturbat et immutare coactat,

qui gradior conturbo et immutaris coacto


suavius, in primis placet et pollere videtur,


ergo rerum inter summam minimamque quod escit,


usque adeo magni refert, ut semina possint

usque adeo magnus refero ut semen possum


tantundem partis infinitum omne relinquit.


in terra quoque ut horrescant ac tecta requirant.

in terra quoque ut horresco atque tectum requiro


quando hominem totum magis ac magis undique sensus

quando homo totus magis atque magis undique sensus


atque eadem magni refert primordia saepe

atque idem magnus refero primordius saepe


cetera de genere hoc monstra ac portenta loquontur,

ceterus de genus hic monstrum atque portentum loquor


ut nubes facile inter dum concrescere in alto

ut nubes facilis inter dum concresco in altus


Praeterea quamvis solidae res esse putentur,


summittit flores, tibi rident aequora ponti


collibus et campis ut haberent, atque olearum


aeris inter eum primordia multa moveri.


pondera, quantum in se est, cum deorsum cuncta ferantur.

pondero quantus in sui sum cum deorsum cunctus fero


cernimus in somnis et mollia membra movere,


tanto quique magis victus fateare necessest

tantus quisque magis vinco fatearis necesse


quod manet intactum neque ab ictu fungitur hilum,

qui maneo intactus neque ab ictus fungor hilis


propterea fit uti videantur dicere verum.


infinita palam est, unde omnia suppeditantur.

infinitus palam sum unde omnis suppedito


propterea neque detractum de pondere quicquam,

propterea neque detraho de pondus quisquam


quae violare fidem quasi sensibus omnia quaerunt,

qui violaris fides quasi sensus omnis quaero


est oculos ausus primusque obsistere contra;


pestilitas et iam pigris balantibus aegror.


cernere, quas venti cum tempestate coorta


scilicet haec aliis praedae lucroque iacebant


quando utrumque manu retinentes pocula rite

quando uterque manus retineo poculum rite


et flamma atque ignes, post quam sunt cognita primum.

et flamma atque ignis post quam sum cognosco primus


nec sine pernicie divelli posse videntur.

neque sine pernicies divello possum video


aut hominem tanto membrorum esse impete natum,

aut homo tantus membrum sum impeto natus


nunc igitur quoniam quassatis undique vasis

nunc igitur quoniam quasso undique vasum


Denique iam saltu pernici tollere corpus


quo genere in primis vis est violenta leonum,

quo genus in primus volo sum violentus leo


namque hoc in promptu manifestumque esse videmus,

namque hic in promptus manifestus sum video


aequo animoque, age dum, magnis concede necessis?'

aequus animo ago dum magnus concedo necesse


quaerit enim rationem animus, cum summa loci sit

quaero enim ratio animus cum summus locus sum


proinde ubi se caelum, quod nobis forte alienum,

proinde ubi sui caelum qui nos fors alienus


omnia postremo bona sensibus et mala tactu

omnis postremo bonus sensus et malus tango


Praeterea quae cumque e terra corpora crescunt,


augescunt vires et corpora pennipotentum.


haud igitur possunt tali ratione teneri


possit, ut ex ira poenas petere inbibat acris,


quatinus in pullos animalis vertier ova


ipse quoque esse in eo tum tempore, cui male possit

ipse quoque sum in is tum tempus qui malus possum


nec foret omnino caelum neque lumina solis,


cur super ante actam aetatem meminisse nequimus


quo volvenda micant aeterni sidera mundi;


ducere multimodis voces et flectere cantus


pluribus et nactae post sunt tamen unde puellos

multus et nanciscor post sum tamen unde puellus


aeris illius; nam multis partibus hic est


flammarum, nihil ad speciem est contractior ignis.

flammaris nihil ad species sum contraho ignis


et quod in Aegypto est, qua mundi claudicat axis,

et qui in aegyptus sum qui mundus claudico axis


corporis in summo summam fervescere partem,


quo magis aeternum da dictis, diva, leporem.

quo magis aeternus do dictum divus lepor


ventus ubi invasit nubem et versatus ibidem


omnibus incutiens blandum per pectora amorem


et simili formata videbant esse figura


cum teretis ponunt tunicas aestate cicadae,


frondiferasque domos avium camposque virentis


et robustus item curvi moderator aratri

et robustus item curvus moderator arater


inde ea comprendunt inter se conque gregantur

inde is comprehendo inter sui conque grego


quod genere ex uno consistat principiorum,


suppeditatque novo confestim lumine lumen.


desipit, extentat nervos, torquetur, anhelat


sed metus in vita poenarum pro male factis


quod simul ac primum nubes succedere soli

qui simul atque primus nubes succedo solus


dissipat ardoris quasi per vim expressa repente

dissipat ardor quasi per vis exprimo repens


vermibus et privas in corpora posse venire


Nunc age, quam celeri motu simulacra ferantur,

nunc ago quam celer motus simulacrum fero


cedit item retro, de terra quod fuit ante,


perpetuoque fluunt certis ab rebus odores;


aut nimiis torret fervoribus aetherius sol


fertur et in cunctas dimittitur undique partis


conciliis rerum quae sunt reiecta nec usquam

concilium res qui sum rejecto neque usquam


matribus et patribus natos super edere vitam.


in statione, tamen cum lucida signa ferantur,


suadet et inducit noctes vigilare serenas


quattuor a ventis et caeli partibus esse,


subsidiis magnis et opum vi constabilitas,

subsidium magnus et opos vis constabilio


propterea quia, cum consistunt nubila primum,

propterea quia cum consisto nubila primus


concelebras, per te quoniam genus omne animantum

concelebro per tu quoniam genus omnis animantum


atque huc sunt coniecta, necesse est confiteare

atque huc sum conicio necesse sum confitearis


at neque transferri sibi partis nec tribui vult

at neque transfero sui pars neque tribuo volo


Denique cur animi numquam mens consiliumque

denique cur animus numquam mens consilium


nec refert quicquam quo victu corpus alatur,

neque refero quisquam quo vinco corpus alo


Sed quibus ille modis coniectus materiai


denique sub pedibus tellus cum tota vacillat

denique sub pes tellus cum totus vacillo


nam cibus atque umor membris adsumitur intus;

nam cibus atque umor membrum adsumo intus


artubus et stomachi tumidum servare tenorem.

artus et stomachus tumidus servaris tenor


Iamque adeo fracta est aetas effetaque tellus

iam adeo frango sum aetas effetus tellus


incerto partu culta ac deserta tenerent.


an pecudes alias divinitus insinuet se,


inter dum perscissa furit petulantibus auris

inter dum perscissa furio petulans auris


Suave, mari magno turbantibus aequora ventis


crescat, ubi in campos albas descendere ningues

cresco ubi in campus alba descendo ninguis


aera percipiat calidis fervoribus ardor,


inmortale quod est quicquam neque defluere hilum;

inmortal qui sum quisquam neque defluo hilis


illa quidem seorsum sunt omnia, quae prius ipsa

ille quidem seorsus sum omnis qui prior ipse


ille metu citius paulo temptetur, at ille


nam tum materiem totius corporis omnem


sed quasi multae vis unius corporis extant.

sed quasi multus volo unus corpus extant


strata cubilia sunt herbis et frondibus aucta.


sic animas intro duxerunt sensibus auctas.


Nunc ea quae sentire videmus cumque necessest


finitumst; namque extremum debebat habere.


foedere naturae certo discrimina servant.


et quo latior est, in cunctas undique partis

et quo latus sum in cunctus undique pars


et sapere, ex aliis eadem haec facientibus ut sit.


sit libitum in multas partis discidere ferro,

sum libet in multus pars discindo ferrum


discrepat aeternum tempus potuisse manere


qui capite ipse suo in statuit vestigia sese.

qui caput ipse suus in statuo vestigium sui


adiuvet, amisso iam corpore vita quoque omnis

adjuvo amitto iam corpus vito quoque omnis


quorum unum quidvis generatim sumere perge;


quod genus est, Bacchi cum flos evanuit aut cum

qui genus sum bacchus cum flos evanesco aut cum


omnibus est porro in speluncis ventus et aeer.

omnis sum porro in spelunca venio et aeer


donec reliquias animai reddidit omnes.


nam procul haec dubio nobis simulacra gerunturae

nam procul hic dubius nos simulacrum gerunturae


semina de terraque necessest funditus ipsa


ex supero cum praecipitant, quod cernere possis;

ex supero cum praecipito qui cerno possum


dissociare intus partis, ut materiai


suscipere et partu possent ditescere dulci.

suscipio et partus possum ditesco dulcis


nullius exitium patitur natura videri.


quod simul ac primum sub diu splendor aquai

qui simul atque primus sub diu splendor aqua


aeris in spatio magnam pendere docentes


inde loci sequitur Calor aridus et comes una

inde locus sequor calor aridus et comes unus


saepe ita de subito permixta caede calentis,

saepe ita de subeo permisceo caedes caleo


omnia sunt hominum tutelae tradita, Memmi;


partit et in partis non aequas dividit orbem,

partio et in pars non aequo divido orbis


quid sit opus facto, facilest; neque enim paterentur

quis sum opus facio facilis neque enim pateo


in medium niti, sed terrarum atque liquoris


scintillasque agere ac late differre favillam.

scintillo ago atque latus differo favilla


natura, et vacuum prope iam per inane iacentes

natura et vacuus prope iam per inanis jaceo


concutit invitos cogens tremere atque movere.


in Peloponneso, quas exitus hic animai


conloquium clausis foribus quoque saepe videmus;

colloquium claudo foris quoque saepe video


et manuum mira freti virtute pedumque


hic natura suis refrenat viribus auctum.


at levisomna canum fido cum pectore corda,


cogit ut exempta concedas fine patere.


is rigat Aegyptum medium per saepe calorem,


aeriae primum volucris te, diva, tuumque


cedit enim rerum novitate extrusa vetustas


scire licet nobis venas et sanguen et ossa


nec totiens possent generatim saecla referre

neque totiens possum generatim saeculum refero


annua sol in quo concludit tempora serpens,

annuus sol in quo concludo tempus serpens


quae tibi posterius, Memmi, faciemus aperta;


pro meritis eius possit, qui talia nobis


Denique nil sciri siquis putat, id quoque nescit

denique nihil scio siquis puto is quoque nescio


usque adeo cupide in Veneris compagibus haerent,

usque adeo cupidus in venus compages haereo


copia, ni mirum quia non tam levibus extat


funditus humanam qui vitam turbat ab imo


ossa cruor venae calor umor viscera nervi


dissimiles igitur formae glomeramen in unum

dissimilis igitur forma glomeramen in unus


dissimili constare figura principiorum;


ignem atque ex igni summam consistere solo,

ignis atque ex ignis summa consisto solum


Sed ne forte putes solo spoliata colore


cui similis toto terrarum non sit, in orbi;

qui similis totus terra non sum in orbus


omnia, nix venti grando gelidaeque pruinae


quas ob res ubi viderimus nil posse creari


aeera, quandoquidem raro sunt corpore et aeer

aeera quandoquidem rarus sum corpus et aeer


et tamen ipsa quoque haec, dum transit clausa

et tamen ipse quoque hic dum transeo claudo


extruditque simul mirando pondere saxa;


rursus in antiquas referuntur religiones


multaque humi cum inhumata iacerent corpora supra

multo humus cum inhumatus iacio corpus supra


consimiles ideo diffusae rebus abundant,


laeditur in nobis, non omni concruciamur


percipe. et in primis, quoniam primordia tantum

percipio et in primus quoniam primordius tantus


quo quasi res possint discedere dissoluique,


bina lucernarum florentia lumina flammis


corpora. mussabat tacito medicina timore,


Multaque post mundi tempus genitale diemque


quod simul atque hominem leti secura quies est

qui simul atque homo letum securus quies sum


Praeterea si inmortalis natura animai


at contra si mollia sint primordia rerum,


sunt igitur tenues formarum illis similesque


vocibus et gestu cum balbe significarent


atque etiam quosdam cepere oblivia rerum


Postremo quoniam non omnia corpora vocem


avius a vera longe ratione vagaris.


pellis item cecidit vestis contempta ferina;


putribus in glebis terrarum aut solis in igni

putribus in glaeba terra aut sol in ignis


corpora seiungunt, sed terras ac mare totum

corpus sejungo sed terra atque mare totus


ex infinito vexantur percita plagis,


fluxisse et gemmis florere arbusta suesse


propterea fit uti magnum volgata per aevom

propterea fio uti magnus vulgo per aevum


perpetuo tamen id fore clam diffidere debet;

perpetuus tamen is sum clam diffido debeo


membra voluptatis dum vi labefacta liquescunt.

membrum voluptas dum vis labefacto liquesco


et potius nulla sibi turpi conscius in re

et potis nullus sui turpis conscius in res


et tamen in rebus quoque apertis noscere possis,

et tamen in res quoque apertus nosco possum


vis eadem, supra quae terras pertulit orbem.


ut fit ubi in parvas partis discerpitur austrum:

ut fio ubi in parvus pars discerpo auster


Splendida porro oculi fugitant vitantque tueri.

splendidus porro oculus fugito vito tueor


nulla tibi ex illis poterit res esse creata,


ore foras acrem flaret de corpore flammam?


ut videant qua quicque geratur cum ratione.


aurum et de terris terram concrescere parvis,

aurum et de terra terra concresco parvus


ex aliis alios avidi contagia morbi,


ergo perfugium sibi habebant omnia divis


transire, haud ulla fieri ratione videres.


usque adeo largos haustus e fontibus magnis


Quod super est, agere incipiam quo foedere fiat

qui super sum ago incipio quo foedus fio


circum se foliis ac frondibus involventes.


distractast animi natura animaeque potestas,

distraho animus natura animaequus potestas


et velit ardoris naturam linquere solam,


et quibus in rebus consuerint esse operati


brumalis usque ad flexus gelidumque rigorem,


partim quod taetro quasi conspurcare sapore

pars qui taeter quasi conspurcaris sapor


tangat agam. primum res multas esse necessest


tradere; nec multo prius sunt elementa reperta.

trado neque multus prior sum elementum reperio


solque sua pro parte fovet tribuitque calorem,


corpora sunt, quorum naturam ostendimus ante,


ne complerentur crebro gravidaeque iacerent,


fit quoque frigidior qui in terrast abditus umor.

fio quoque frigidus qui in terra abdo umor


sensibus et nostros adiectu tangere tactus.


denique non monimenta virum dilapsa videmus,

denique non monumentum vir dilabor video


nam iam saepe homines patriam carosque parentis


lumine et a terris altum caput obstruere ei,

lumen et ab terra altus caput obstruo is


at contra taetra absinthi natura ferique

at contra taeter absinthius natura ferio


aequora substrata aetheriis ingentibus oris,


tu mihi supremae praescripta ad candida callis

tu ego superus praescribo ad candidus callus


quam tonitrum accipimus, pariter qui mittitur igni

quam tonitrus accipio pariter qui mitto ignis


ut videas, quoniam coniunctast causa salutis,


tandem ubi se erupit nervis coniecta cupido,

tandem ubi sui erumpo nervus conicio cupido


mavolt quam laticis proprium proferre vocamen,

malo quam latex proprius profero vocamen


quippe ubi dimidiae partis pars semper habebit

quippe ubi dimidia pars pars semper habeo


et reflexa prope in summo fluitare liquore.

et reflecto prope in superus fluitaris liquor


pectora mulcere et frenis convertere in hostis.

pectus mulceo et frenum converto in hostis


per malos volgata trabesque trementia flutant;


Hinc porro quamvis animantem ex omnibus unam


Nunc age dicta meo dulci quaesita labore

nunc ago dictum meus dulcis quaero labor


Praeterea splendor qui cumque est acer adurit

praeterea splendor qui cum sum acer aduro


scire licet mentem simili ratione moveri


nec motus inter sese dare convenientis,


undique uti tenebras omnis Acherunta rearis

undique uti tenebrae omnis acherunta rearis


credere se quemquam sibi sensum in morte futurum;

credo sui quisquam sui sensus in mors sum


quam facile in medio fit uti des saepe ruinas!

quam facilis in medium fio uti do saepe ruina


exoriens penitus media ab regione diei.


non alias alii quoque res cecinere poetae?


hic exultat enim pavor ac metus, haec loca circum

hic exultat enim pavor atque metus hic locum circum


et retro fit ubi contra sit saepe vicissim,

et retro fio ubi contra sum saepe vicissim


ni mirum quia multa minutaque semina sucos


volvere curarum tristis in pectore fluctus.


nec res ulla magis quam Phoebi Delphica laurus

neque res ullus magis quam phoebus delphicus laurus


ex ineunte aevo sic corporis atque animai


inde alia ex aliis, nusquam consistere ut ausis;

inde alius ex alius nusquam consisto ut audeo


obruerent terras, nisi inaedificata superne


corpus et obtusis ceciderunt viribus artus,


insuper extructa ingenti clamore locabant


titillare magis sensus quam laedere possint,

titillaris magis sensus quam laedo possum


difficilest; sed quid possit fiatque per omne

difficilis sed quis possum fio per omnis


conicere in loca quaeque queat simili ratione

conicio in locum quisque queo similis ratio


concava conveniens argenti rivus et auri,

concavus convenio argentum rivus et aurum


cum correptus homo ex somno se colligit ipse.

cum corripio homo ex somnus sui colligo ipse


mollia constituunt, quae nos nativa videmus


nec variae cessant voces volitare per auras.

neque varia cesso voco volitaris per aura


rebus ea invenies aut horum eventa videbis.


per loca quae nequeunt oculi res cernere apertas,

per locum qui nequeo oculus res cerno aperio


atque obitum lamentetur miser amplius aequo,


et Diomedis equi spirantes naribus ignem


neve aliquid nostri post mortem posse relinqui,

neve aliquis noster post mors possum relinquo


qui quasi purgat eos ac nigras discutit umbras

qui quasi purgo is atque niger discutio umbra


perque viarum omnis flexus, in corpore qui sunt,

per viaris omnis flecto in corpus qui sum


desiperest. quid enim inmortalibus atque beatis

desipio quis enim immortalis atque beatus


concidere atque gravi terram consternere casu.

concaedes atque gravis terra consterno casus


quae patribus patres tradunt a stirpe profecta.

qui pater pater trado ab stirps proficio


quin intercurrat quaedam distantia formis.


iucundo sensu cura semota metuque?


nec radicitus evelli mala posse putandumst,

neque radicitus evello malus possum puto


et moderarier hunc frenis dextraque vigere


et ratione pari lunam stellasque putandumst,


pulveris exhalat nebulam nubesque volantis,


terra quidem vero caret omni tempore sensu,

terra quidem verus careo omnis tempus sentio


me mihi, quod terram atque ignem mortalia sumpsi

ego ego qui terra atque ignis mortalia sumo


Nexilis ante fuit vestis quam textile tegmen.

nexilis ante sum vestio quam textilis tegimen


quod super est, nunc huc rationis detulit ordo,

qui super sum nunc huc ratio defero ordo


pascit amore avidos inhians in te, dea, visus


affluere atque bona gnatorum excellere fama,


trudit agens magnam magno molimine navem


Qua vehimur navi, fertur, cum stare videtur;


et devicta quasi cogatur ferre patique,


scilicet in tenero tenerascere corpore mentem


fit quoque uti pluviae forsan magis ad caput ei

fio quoque uti pluvia forsan magis ad caput is


aspera ni mirum penetrant hamataque fauces.


cum tamen inter se prostrati in gramine molli

cum tamen inter sui prosterno in gramen mollis


restinxit stellas exortus ut aetherius sol.

restinguo stella exorior ut aetherius sol


vertunt se fluvii in frondes et pabula laeta

verto sui fluvius in frondeo et pabulum laetus


candida de nullo quam nigro nata colore

candidus de nullus quam niger nata color


deinde quod obscura de re tam lucida pango

deinde qui obscurus de res tam lucidus pango


vix absunt nobis missus bis mille sagittae,


montibus in summis vestigia cernimus ignis?


non erat ut fieri posset mirarier umquam


sed quasi adumbratim paulum simulata videntur.

sed quasi adumbratim paulus simulo video


non tamen aeternum poterit perferre dolorem


labrorum tenus, interea perpotet amarum


res ex auditis potius quam sensibus ipsis,


plus videat quam mortali concedere par est.

multus video quam mortal concedo par sum


confiteare esse in rebus nec posse videri.

confitearis sum in res neque possum video


numquam relicuo reparari tempore posset.


quod bene propositum si plane contueare


iamne vides quantum tenuis natura valere


nunc huc nunc illuc in cunctas undique partis.

nunc huc nunc illic in cunctus undique pars


lumina versarent oculorum expertia somno.


omnia perversa praepostera sunt ratione,


quod si pigraris paulumve recesseris ab re,


praesertim cum tempestas ridebat et anni


ex ineunte aevo nullo coniuncta colore,


posse ex non sensu sensus mutabilitate,


Nunc age, quam tenui natura constet imago

nunc ago quam tenuis natura consto imago


et violare fidem primam et convellere tota

et violaris fides primus et convello totus


nec temere omnino plane vis frigida venti

neque temere omnino planus volo frigidus venio


quidve mali foret in rebus mortalibus passim,


Aeneadum genetrix, hominum divomque voluptas,


funditus et fiat mundi confusa ruina.


externa quasi vi; sed ne res ipsa necessum

externus quasi vis sed ne res ipse necessum


sed tamen, ut potero summatim attingere, tangam.

sed tamen ut possum summatim attingo tango


Nec divinitus inter dum Venerisque sagittis


essent quae loca complerent quae cumque tenerent


per truncos ac per ramos diffunditur omnis.

per truncus atque per ramus diffundo omnis


ex insensilibus, quod dico, animalia gigni.


augebat mare manando camposque natantis,


tecta solo iungens atque omnia dextera laevis

tectum solum jungo atque omnis dextera laevus


nec quos quaeque darent motus pepigere profecto;

neque qui quisque do moueo pepigere profecto


illi inprudentes ipsi sibi saepe venenum


Nubila concrescunt, ubi corpora multa volando


ut nulla posset ratione explerier umquam,


multa videmus enim rebus concurrere debere,


principiis, varios quae possint edere sensus.


accipe praeterea quae corpora tute necessest

accipio praeterea qui corpus tueor necesse


nec videt interea qui terminus esse malorum

neque video interea qui terminus sum malus


dum quasi per caulas omnis diduntur in artus

dum quasi per caulae omnis diduntur in artus


dicere porro ignem res omnis esse neque ullam

dico porro ignis res omnis sum neque ullus


corporis haec quoniam penetrant per rara cientque

corpus hic quoniam penetro per rarus cieo


intempestivis pluviisque et solibus icta.


et liquidas aperire vias, quia post loca pisces

et liquidus aperio via quia post locum piscis


quid respondemus, nisi iustam intendere litem


ire humana, tamen quaeram cur e sapienti


percutiat lapis aut ferrum; nam tum quoque lumen

percutio lapis aut ferrum nam tum quoque lumen


fucus item sorsum, sorsum sapor insinuatur


qui simul atque vias oculorum luce replevit


nam fluere hac species, illac calor ire videtur,

nam fluo hic species illac calor eo video


nam neque pulveris inter dum sentimus adhaesum

nam neque pulvis inter dum sentio adhaereo


dicendum est extraque tenere et claudere utrimque;


debent ni mirum; nam si primordia rerum


namque eadem caelum mare terras flumina solem

namque idem caelum mare terra flumen sol


in triviis cum saepe canes discedere aventis


nec cruor in lignis neque saxis sucus inesse,

neque cruor in lignum neque saxum sucus insum


nubila sol imbres nix venti fulmina grando

nubila sol imber nix venio fulmen grando


quid potuit novitatis amorem accendere tali?


Praeterea per se quod cumque erit, aut faciet quid

praeterea per sui qui cum sum aut facio quis


si subito medium celeri praeciderit ictu


nam neque tanto opere adnecti potuisse putandumst

nam neque tantus opus adnecto possum puto


semina quae rerum primordiaque esse docemus,


quando quidem totis mortalibus adsimulata


exhalare vaporem altaria ferreque fumum;


ante fuit multo quam levia carmina cantu

ante sum multus quam levis carmen cantus


partim sponte sua quae fiunt aere in ipso,


nullus enim color est omnino materiai


et quibus e rebus cum corpore compta vigeret


quae quoniam rerum naturam sola gubernas


Tum porro venti quoque magnam tollere partem

tum porro venio quoque magnus tollo pars


non per inane meat vacuum; quo tardius ire


absterrere sibi atque alio convertere mentem


vox optunditur atque auris confusa penetrat

vox optunditur atque auris confundo penetro


ergo praeter inane et corpora tertia per se

ergo praeter inanis et corpus tertius per sui


accipitres somno in leni si proelia pugnas

accipitro somnus in lenis si proelio pugna


tam mortalis erit quam quae manifesta videmus

tam mortalis sum quam qui manifestus video


ex animalibus; quia sunt exercita motu,


nec devitari letum pote, quin obeamus.


omnia quae naturali ratione geruntur,


ex alto quia dum veniunt extrinsecus ortae

ex altus quia dum venio extrinsecus orior


namque aliis aliud retro quoque taetrius esset

namque alius alius retro quoque taeter sum


vel manifestas res contra verasque repugnat.


radices frangit fluctus aestumque resolvit.


concussos itere et labefactos aere multo,


ex animo ut dicant: 'brevis hic est fructus homullis;

ex animus ut dico brevis hic sum fructus homullus


quin etiam tibi si, lingua vibrante, minanti


ocius et citius dissolvi in corpora prima,


per maria ac terras omnis sopita quiescant;

per mare atque terra omnis sopio quiesco


ni mirum quia multa modis communia multis

ni mirus quia multus modus commune multus


id quoque praesagit mortalem vivere mentem.


carbasus ut quondam magnis intenta theatris

carbasus ut quondam magnus intendo theatrum


qua nam sit ratione atque alte terminus haerens,

qui nam sum ratio atque altus terminus haereo


concursus motus turbabat proelia miscens


Nunc age, iam deinceps cunctarum exordia rerum

nunc ago iam deinceps cunctaris exordium res


nonne vides etiam guttas in saxa cadentis


curat item vasis integris vina repente


ignem, continuo magno clamore trucidat;


perfacile extemplo rationem reddere possis,


aera qui inter se cumquest oculosque locatus,


laudibus et miro est mortalis inter honore.


quid sit ibi porro, quo prospicere usque velit mens

quis sum ibi porro quo prospicio usque volo mens


confluxit gravis et subsedit funditus ut faex;

confluo gravis et subsido fundus ut faex


quae non dum clueant ullo temptata periclo.


confiteare alia ex aliis constare elementis;

confitearis alius ex alius constaris elementum


saepe solet scintilla suos se spargere in ignis.

saepe soleo scintilla suus sui spargo in ignis


quo non longius haec sensus natura sequatur.


effugere errorem vitareque praemetuenter,


inter enim iectast vitai pausa vageque


et divisa colebatur discretaque tellus,


inmortalia mortali sermone notantes;


sic ipsis in rebus item iam materiai


dividere et noctes parilis agitare diebus.


Iuppiter in terras fulmen sonitusque profundit?


quare magna deum mater materque ferarum


hasce secundum res animi natura videtur


et quom de victu certant praedaque repugnant.


nitier in terraque retro requiescere posta,


cernere uti videamur eos audireque coram,


atque animalia sint mortalibus una eademque?


certum ac dispositumst ubi quicquid crescat et insit.

certus atque dispono ubi quisquis cresco et insum


per simulacra leonum cetera quae videt aeque

per simulacrum leo ceterus qui video aequus


intempestivis ex imbribus umida tellus.


nam quid Brittannis caelum differre putamus,


dum plebeia tamen sit, quae defendere possit.

dum plebeius tamen sum qui defendo possum


sollicitae porro plenaeque sonoribus aures,


Principium cuius hinc nobis exordia sumet,


coniuncta inter se neque motu mutua fungi;

conjungo inter sui neque motus mutuus fungor


an divinitus aeterna donata salute


iamne vides igitur magni primordia rerum


tandem coluerunt ea quae coniecta repente


huc accedit item, quare queat id magis esse,


manibus ut si sint divis mactata repente.


insatiabiliter toti ut volvantur ibidem.


fit quoque enim inter dum non tam concurrere nubes

fio quoque enim inter dum non tam concurro nubes


marmoreo fieri possint candore repente,


causidici causas agere et componere leges,


strata viis animam ponebat in omnibus aegre;


liquisse et magnas caeli complesse cavernas.


aut quia de speculo in speculum transfertur imago,

aut quia de speculum in speculum transfero imago


est etiam quoque uti possit caelum omne manere

sum etiam quoque uti possum caelum omnis maneo


ad speciem, quantum solis secedit ab orbi,


Quod si forte alia credunt ratione potesse


et quamvis subito per colum vina videmus


ut fama est aliquas etiam nunc vivere gentis.


et quo iactari magis omnia materiai


unica quae gignatur et unica solaque crescat,


Nunc tibi quo pacto ferri natura reperta


vis aliqua, ut sorsum partem secernat utramque,


quod manet intactum neque ab ictu fungitur hilum,

qui maneo intactus neque ab ictus fungor hilis


natus enim debet qui cumque est velle manere

nascor enim debeo qui cum sum volo maneo


nam quid possit ibi flatus manifesta docet res,

nam quis possum ibi flo manifestus doceo res


nulla dies nobis maerorem e pectore demet.'


iam semel et partem in vacuam conamina sumpsit.

iam semel et pars in vacuus conamen sumo


semen, adulta aetas cum primum roborat artus.

semen adolesco aetas cum primus roboro artus


nocturno facere ut possint in tempore ludos.

nocturnus facio ut possum in tempus ludus


et prior aeris erat quam ferri cognitus usus,

et prior aer sum quam fero cognosco utor


corporis augebit numerum summamque sequetur;


aeris in magnum fertur mare; qui nisi contra


deinde quod usque adeo textura praedita rara

deinde qui usque adeo textura praeditus rarus


muralique caput summum cinxere corona,


vitali auxilio, cum primum in luminis oras


quaerentesque viam circum versantur et ignes


ergo corpoream naturam animi esse necessest,

ergo corporeus natura animus sum necesse


squamigerum pecudes et corpora cuncta volantum.

squamigeri pecus et corpus cunctus volantum


quippe etenim quam multa tibi iam fingere possunt

quippe etenim quam multus tu iam fingo possum


nec quae nigra cluent de nigris, sed variis ex.

neque qui niger clueo de niger sed varius ex


Nec nimio solis maior rota nec minor ardor

neque nimius sol magnus rota neque paruus ardor


luciferam partem glomeraminis atque pilai;


Principio venti vis verberat incita corpus

principium venio volo verbero incito corpus


quod tamen expleri nulla ratione potestur.


corporibus, neque par rebus neque denique dispar.

corpus neque par res neque denique dispar


dedicat et multo vacui minus intus habere.

dedico et multus vacuus paruus intus habeo


esse infinito debebunt corporis auctu.


cum pariter mens et corpus sopita quiescunt;

cum pariter mens et corpus sopio quiesco


copia conciri debet, concita per artus


saepe itaque inter se prostrati in gramine molli

saepe itaque inter sui prosterno in gramen mollis


haut erit occultis de rebus quo referentes


aut etiam venti, si fert ita forte voluntas,

aut etiam venio si fero ita fors voluntas


ut vitio venae tabularum saepius hiscant


nubibus ipsa quod omnino prius incita se vis

nubis ipse qui omnino prior incito sui volo


siccari mollisque luti concrescere crustas.


alter, et illa foris quae vere transpiciuntur.

alter et ille foris qui verus transpicio


propterea fit uti, speciem quo vertimus, omnes

propterea fio uti species quo verto omnis


aut ubi suspensam vestem chartasque volantis


aere qui credas posse hanc cohiberier ullo,


in genere anguimanus elephantos, India quorum

in genus anguimanus elephantus india qui


tanto quique magis cum corpore fusa peribit;

tantus quisque magis cum corpus fundo pereo


respuitur. quare, nisi luminis illa minora


seminibus multoque minoribus sunt elementis


vertex conradens ex aeere semina nubis


numquid ibi horribile apparet, num triste videtur

numquid ibi horribilis appareo num tristis video


quae caput a caeli regionibus ostendebat


quo numquam pennis appellunt corpora raucae


suscipere inmanis morbos durumque dolorem,


nec quod sub magno scrutentur pectore quicquam

neque qui sub magnus scrutor pectus quisquam


certare ingenio, contendere nobilitate,


ebrius urgeris multis miser undique curis


denique ubi argenti venas aurique secuntur,


aut etiam multus capitis cum saepe dolore


cui veteres obsunt; sed cui nihil accidit aegri

qui vetus obsum sed qui nihil accido aeger


speluncasque vel ut saxis pendentibus structas


Nunc igitur docui quoniam me forte leonum


tactus corporibus cunctis, intactus inani.


et, cum spirantes mixtas hinc ducimus auras,


Nec me animi fallit Graiorum obscura reperta

neque ego animus fallo graius obscurus reperio


proinde licet quod vis vivendo condere saecla,

proinde licet qui volo vivo condo saeculum


est itaque ut serpens, hominis quae tacta salivis

sum itaque ut serpens homo qui tango saliva


inde aliae tempestates ventique secuntur,


tam quam in morte mali cum primis hoc sit eorum,

tam quam in mors malus cum primus hic sum is


donec materies omnis concussa per artus


propterea quod erant gravia et perplexa, coibant

propterea qui sum gravis et perplexus coeo


quippe etenim quanto est res amplior, augmine adempto,

quippe etenim quantus sum res amplus augmen adimo


non ita uti corpus per se constare neque esse

non ita uti corpus per sui constaris neque sum


qui numero diffidebant armisque vacabant,


anulus ipse sequatur eatque ita corpore toto.


possit nec quae sit poenarum denique finis,

possum neque qui sum poena denique finis


unaque res haec est, cuius quam plurima habemus,


nec tactum porro sine corpore, nonne fatendumst

neque tango porro sine corpus nonne fateor


ne volucri ritu flammarum moenia mundi

ne volucris ritus flammaris moenia mundus


arbor homoque videtur et omnia de genere omni

arbor homo video et omnis de genus omnis


multaque vivendo vitalia vincere saecla,


singultusque frequens noctem per saepe diemque


concedit neque corporibus finem esse secandis.


foedere sint, in eo quam sit durare necessum

foedus sum in is quam sum duraris necessum


cum minor esset agri multo modus ante viritim;

cum paruus sum ager multus modus ante viritim


namque movetur aqua et tantillo momine flutat,

namque moveo aqua et tantillus momen fluito


tu vero dubitabis et indignabere obire?


quippe etenim mortale aeterno iungere et una

quippe etenim mortalis aeternus iungo et unus


augmine vel grandi vel parvo denique, dum sit;

augmen vel grandis vel parvus denique dum sum


e quibus omnigenus gignunt variantque colores,


parvula, pumilio, chariton mia, tota merum sal,

parvulus pumilio chariton mius totus merus sal


Praeterea grandi tonitru concussa repente

praeterea grandis tonitrus concutio repens


edere sunt persectantes visaeque volantes.


tantum religio potuit suadere malorum.


corpora res varias gignant genitasque resolvant


ut pluere in multis regionibus et cadere imbris,


pendere eos poenas inmani pro scelere omnis,

pendeo is poena immanis pro scelus omnis


inferior multo quod sit quam fervida signa.

inferus multus qui sum quam fervidus signum


somnus et in summa corpus iacet omne quiete,

somnus et in summus corpus iaceo omnis quiesco


expectare immortalis mortalia membra


nunc et seminibus si tanta est copia, quantam

nunc et semen si tantus sum copia quantus


et viligans stertis nec somnia cernere cessas

et viligans sterto neque somnio cerno cesso


hic est vasta Charybdis et hic Aetnaea minantur

hic sum vasto charybdis et hic aetnaeus mino


quem Magneta vocant patrio de nomine Grai,

qui magneta voco patrius de nomen graius


expirant atque unde animantum copia tanta

expirant atque unde animantum copia tantus


conterimusque boves et viris agricolarum,


servat enim formaturam servatque figuram.


expediam, quareve, aliis quod triste et amarumst,

expedio quare alius qui tristis et amarus


non poteris factis florentibus esse tuisque


omnia quae maria ac terras sparguntque rigantque;


non esse unica, sed numero magis innumerali;

non sum unicus sed numerus magis innumeral


declinamus item motus nec tempore certo


inde minutatim vires et robur adultum


cum locus est praesto nec res nec causa moratur

cum locus sum praesto neque res neque causa moror


surgere de terra nebulas aestumque videmus,


aeris e terra res omnis crescere alique;


nam quod adest praesto, nisi quid cognovimus ante

nam qui adsum praesto nisi quis cognosco ante


quare etiam atque etiam talis fateare necesse est

quare etiam atque etiam talis fatearis necesse sum


purpurea atque auro signisque ingentibus apta,

purpureus atque aurum signum ingens apto


ignis enim superavit et ambiens multa perussit,

ignis enim supero et ambeo multus peruro


Quod super est, facilest ex his cognoscere rebus,

qui super sum facilis ex hic cognosco res


nunc ratio nulla est restandi, nulla facultas,

nunc ratio nullus sum resto nullus facultas


nempe eadem facit et scimus facere omnia turpi

nempe idem facio et scio facio omnis turpis


et tamen haud quaquam nostros tunc illa per artus

et tamen haud quisquam noster tunc ille per artus


laetitiae mulcent: hic ergo mens animusquest.


donec eam refrenavit per membra voluntas.


despicere unde queas alios passimque videre


Nam quae cumque cluent, aut his coniuncta duabus


post ubi conminuit vis eius et impetus acer,

post ubi conminuo volo is et impetus acer


at coria et carnem mollit durata calore.


Praeterea verbum saepe unum perciet auris

praeterea verbum saepe unus percio auris


omnis enim longe nostris ab sensibus infra

omnis enim longus noster ab sensus infra


cum per inane meant vacuum nec res remoratur

cum per inanis meo vacuus neque res remoror


iam desiderium rerum super insidet una.'


e mare primum homines, e terra posset oriri


sensibus dentatum, facile ut cognoscere possis

sensus dentas facilis ut cognosco possum


quippe ubi imaginibus fumi nebulaeque movetur;


atque intempesta cedebant nocte paventes


nunc etiam superare necessest corpora rebus,


vites autumno fundi suadente videmus,


currit agens mannos ad villam praecipitanter

curro ago mannus ad villa praecipitanter


praeter quam quibus est in rebus deditus ipse?


anne voluntatem nostram simulacra tuentur


multaque praeterea perdit quom expellitur aevo.


cernundi neque posse sine his res ulla videri.

cerno neque possum sine hic res ullus video


inter enim saepit coetus natura viasque.


donec ad id signum caeli pervenit, ubi anni

donec ad is signum caelum pervenio ubi annus


aspectuque suo lacrimas effundere civis,


perquam corporibus factum constare. id ita esse

perquam corpus facio constaris is ita sum


multo antiquius est quam lecti mollia strata,

multus antiquus sum quam lego mollis sterno


ergo multa brevi spatio simulacra genuntur,

ergo multus brevis spatium simulacrum genuntur


ipsius rei rationem reddere possis,


carmina consimili ratione oppressa silerent;


et nigras mactant pecudes et manibus divis


fortunasque tuas omnis turbare timore!


denseri poterunt ignes rarique relinqui;


et genus omne quod est veterino semine partum

et genus omnis qui sum veterinus semen pario


temporis aeterni quoniam, non unius horae,


pabula ducit et a taetro resilire veneno

pabulum duco et ab taeter resilire veneno


officimus, repletur item quod liquimus eius,


verum animo satis haec vestigia parva sagaci

verus animus satis hic vestigium parvus sagax


nec declinando faciunt primordia motus


tanto opere, ad somnum si res redit atque quietem,

tantus opus ad somnus si res redeo atque quies


sensilia, extemplo me gigni dicere sensus,


ponderibusque suis consuerunt concita ferri


et contempsit equis insultans murmura ponti,


quippe etenim primo quasi quendam conciet aestum;

quippe etenim primus quasi quidam concieo aestus


at contra tenuis exponunt aeris auras


inter dumque gravi lethargo fertur in altum

inter dum gravis lethargus fero in altus


ignis habere; etenim cum sunt umore sine ullo,

ignis habeo etenim cum sum umor sine ullus


sed neque tam facilis res ulla est, quin ea primum

sed neque tam facilis res ullus sum quin is primus


cum quasi conivent et aperto lumine rursum

cum quasi conivit et aperio lumen rursum


quo magis in nobis, ut opinor, culpa resedit.

quo magis in nos ut opinor culpa resedeo


concussu late disserpunt inde tremores.


infinita cluere. etenim distantia cum sit


distare ab speculo tantum semota videtur.

distaris ab speculum tantus semoveo video


nec poterat quisquam reperiri, quem neque morbus

neque possum quisquam reperio qui neque morbus


quam sine principiis ullam rem existere posse.

quam sine principia ullus res existere possum


Illud in his rebus nequaquam sumere possis,


haec animos ollis mulcebant atque iuvabant


alma Venus, caeli subter labentia signa


et mora quae fluvios passim refrenat aventis,


atque in eas rursum res omnia dissoluuntur,


Praeterea iam pastor et armentarius omnis

praeterea iam pastor et armentarius omnis


quo tot facta virum totiens cecidere neque usquam

quo tot facio vir totiens cado neque usquam


mobilitate calescit et e contagibus ignis.


quis eadem natura manet, quae semina rerum


in variis mundis varia ratione creatis,


confirmata cupitum aetatis tangere florem


quod fuit in pretio, fit nullo denique honore;

qui sum in pretium fio nullus denique honor


fiunt quam facies et corpora membraque nobis.


proinde licet quamvis caelum terramque reantur


quod tales turbae motus quoque materiai


sollicitant divom nocturno tempore lucos,


quo minus est mirum mare non augescere magnum.

quo paruus sum mirus mare non augesco magnus


hostibus intulerant ignem formidinis ergo,


in terras igitur quoque solis vergitur ardor.


discidium fuerit, quibus e sumus uniter apti,


posset et innasci quavis in parte soleret,


multaque conecti terrestria membra marinis,

multo conecto terrestria membrum marinus


res in concilium medii cuppedine victae.


molli lenta, fragosa putri, cava corpore raro,

mollis lentus fragosus putri cavo corpus rarus


et sibi proporro quae sint primordia quaerunt;

et sui proporro qui sum primordius quaero


corpus vel supra solis perlabier orbem,


praecipere haud quaquamst pedetemptim progredientis.

praecipio haud quisquam pedetemptim progredio


pocula saepe homines et inumbrant ora coronis,


est procul a tergo quae provehat atque propellat,

sum procul ab tergum qui proveho atque propello


longe alio pacto gannitu vocis adulant,


adgredior, quod dicendum prius esse videtur.


si genus humanum, cui vox et lingua vigeret,

si genus humanus qui vox et lingua vigeo


nec minus atque oculi, nisi quod mage tenvia cernit.

neque paruus atque oculus nisi qui magnus tenvia cerno


'At manifesta palam res indicat' inquis 'in auras

at manifestus palam res indico inquam in aura


qui genus humanum ingenio superavit et omnis

qui genus humanus ingenium supero et omnis


sponte sua multo fieri meliora videres.


crescere de nihilo testor res ante probatas.


ne forte haec inter caelum terramque reamur


convenit, inde super terras fluit agmine dulci

convenio inde super terra fluo agmen dulcis


aera mulcentes motu; nam saepe Gigantum


et, si bello animost et non odiosa, vicissim

et si bellum animo et non odiosus vicissim


ex utraque polum parti premere aera nobis


vitigeni laticem mortalibus instituisse;


possumus aequo animo nec Memmi clara propago

possum aequus animus neque memmius clarus propago


lubrica proluvie larga lavere umida saxa,

lubricus proluvies largus lavo umidus saxum


conficerent volgo silvas, arbusta cremarent.


concipere ex solis radiis ardoreque eorum.


confirmare animi quicquam ratione queamus.


coniunctum est id quod nusquam sine permitiali

conjungo sum is qui nusquam sine permitial


multa meant inimica per auris, multa per ipsas

multus meo inimicus per auris multus per ipse


hoc fit ubi inter dum non quit vis incita venti

hic fio ubi inter dum non queo volo incito venio


et proclivis item fiat minus impetus undis.

et proclivis item fio paruus impetus unda


sic animi sensum non certa parte reponunt;

sic animus sensus non certus pars repono


quo minus esse queat proprie quodcumque creatur.

quo paruus sum queo proprius quicumque creo


et quae confiunt ex horum facta figuris.


quove modo distracta rediret in ordia prima,

quis modo distraho redeo in ordia primus


ad caelumque ferat flammai fulgura rursum.


et manus una regit quanto vis impete euntem

et manus unus rego quantus volo impeto eo


quae calidum faciunt laticis tactum atque vaporem.

qui calidus facio latex tango atque vaporo


corpus eunt, tamen in manando dissoluuntur,


temptabant fructusque feros mansuescere terra


corporibus Scyllas et cetera de genere horum,


constiterit pergam rationem reddere dictis.


Avia Pieridum peragro loca nullius ante


hoc ubi inanitur spatium multusque vace fit


ignis ubi ingentis silvas ardore cremarat


Hoc etiam pacto volucri loca lumine tingunt

hic etiam pacisco volucris locum lumen tingo


arquati, quia luroris de corpore eorum


insuper esse aliis alia atque urguere superna

insuper sum alius alius atque urgeo supernus


nam fit ut inter dum tam quam demissa columna

nam fio ut inter dum tam quam demitto columna


qui sua tutentur, quando omnibus omnia large


corpora sensiferos motus in corpore, tanta


et siccare prius confidunt omnia posse


corporeis e principiis, ut laedere possint.


hinc fessae pecudes pinguis per pabula laeta

hinc fatisco pecus pinguis per pabulum laetus


corpus, nil ab se quod possit mittere raptim,

corpus nihil ab sui qui possum mitto raptim


sollicitata suis trepidant in sedibus intus,


desine qua propter novitate exterritus ipsa

desino qui propter novitas exterreo ipse


Praeterea quamvis animantem grandior ictus,


nec contra pugnant, in promptu cognita quae sunt,

neque contra pugno in promptus cognosco qui sum


cum pluit in terris et venti nubila portant.


herbarum genera ac fruges arbustaque laeta

herba genus atque frugis arbustus laetus


quae neque florescunt pariter nec robora sumunt

qui neque floresco pariter neque robur sumo


tum tibi terra dedit primum mortalia saecla.

tum tu terra do primus mortalia saeculum


motibus: hanc ob rem vitam retinere valemus.


qua propter fit ut hinc nobis simulacra redundent.

qui propter fio ut hinc nos simulacrum redundo


Si cessare putas rerum primordia posse


quidve mali fit ut exalent aurata metalla!


omnia mendose fieri atque obstipa necessu est

omnis mendosus fio atque obstipus necessu sum


quorum naturam triplicem, tria corpora, Memmi,


tum penuria deinde cibi languentia leto


infinita tamen nisi erit vis materiai,


iudicio perpende, et si tibi vera videntur,


det sonitum; sic fulgorem quoque cernimus ante


corporibus nostris extrinsecus insinuatas,


temptari procul a patria qui cumque domoque


visumst nec rursum quo pacto fugerit aestu.

video neque rursum quo pacisco fugio aestus


dico igitur rerum effigias tenuisque figuras


corpora cum deorsum rectum per inane feruntur

corpus cum deorsum recingo per inanis fero


Denique multa vides, quibus et color et sapor una

denique multus video qui et color et sapor unus


credere posse animum, victus fateare necessest

credo possum animus vinco fatearis necesse


quippe foris nihilo melius qui sentiat esse.

quippe foris nihilum bonus qui sentio sum


et cum laeva data est, fit rusum ut dextera fiat,

et cum laeva do sum fio rusum ut dextera fio


omnibus est unum perfectum corporis augmen,


cunctarum quam sint subtilia percipe paucis.

cunctaris quam sum subtilia percipio paucus


fiet uti nusquam possit consistere finis


hoc anima atque animus vincti sunt foedere semper.

hic anima atque animus vincio sum foedus semper


rancida quo perolent proiecta cadavera ritu.

rancidus quo peroleo projectum cadaver ritus


cetera de genere hoc quae sunt portenta perempta,

ceterus de genus hic qui sum portentum peremo


mutare et campos pedibus transire videmur,


inter qui lapidem ferrumque est cumque locatus.


quam sonitus, quam vox, mitto iam dicere quam res

quam sono quam vox mitto iam dico quam res


et vestigia nostra sequi gestumque imitari,


ut fluvios versare rotas atque austra videmus.

ut fluvius versaris roto atque haustrum video


Atthide temptantur gressus oculique in Achaeis


aequo animoque capis securam, stulte, quietem?

aequus animo capio securus stultus quies


nubila coniciunt in eas tunc omnia partis.


quae bene et eximie quamvis disposta ferantur,


Frigidus est etiam fons, supra quem sita saepe

frigidus sum etiam fons supra qui sino saepe


qua docui ratione, cavereque, ne inliciaris.


at natura boum placido magis aere vivit


'aufer abhinc lacrimas, baratre, et compesce querellas.

aufero abhinc lacrima baratre et compesco querela


sensibus; ut noscas primis differre figuris.


semina cum porro distent, differre necessest


mortalem tamen esse animam fateare necesse


inter dum, nihilo quae sunt metuenda magis quam

inter dum nihilum qui sum metuo magis quam


magno opere a vera lapsi ratione videntur.


visa rutunda, tamen praestat rationis egentem


principio quantum caeli tegit impetus ingens,

principium quantus caelum tego impetus ingens


in vacuum prolapsa cadunt coniuncta, fit utque


lanigeras tam quam pecudes et bucera saecla,

lanifica tam quam pecus et bucerus saeculum


Nec Veneris fructu caret is qui vitat amorem,

neque venus fructus careo is qui vito amor


ne quod ob admissum foede dictumve superbe


interrupta semel cum sit repetentia nostri.


mobilius videatur, ad hanc quia signa revisunt.


quae pueri in tenebris pavitant finguntque futura.


Nunc age, quod super est, cognosce et clarius audi.

nunc ago qui super sum cognosco et clarus audio


scinduntur per iter flexum, nec recta viarum

scindo per iter flecto neque recta viaris


constitit in rebus; nam corpora sunt et inane,


hoc igitur fieri quoque in illo fonte putandumst.


Nunc igitur quoniam certissima corpora quaedam

nunc igitur quoniam certus corpus quidam


at pater omnipotens ira tum percitus acri


ad confligendum venientibus undique Poenis,


ipse suos ignis certo fert impete labens.

ipse suus ignis certus fero impeto labor


conturbantur enim positurae principiorum


et quasi iam leti dominantem in corpore motum

et quasi iam letum dominor in corpus motus


humanum genus est avidum nimis auricularum.

humanus genus sum avidus nimis auricularis


confirmare aliisque ex rebus reddere multis,


percolatur enim virus retroque remanat


corpore inane suo celare atque intus habere,

corpus inanis suus celaris atque intus habeo


auxilium tectis quasi ferre ardentibus instans;


mixta tamen nequeunt vitalem reddere sensum.


quorum quisque suam proprie rem percipit in se;

qui quisque suus proprius res percipio in sui


et supera calamos unco percurrere labro;


nec miser inpendens magnum timet aere saxum

neque miser inpendeo magnus timeo aer saxum


quaerebant pavidi palantes noctis in umbris,


terra supra quae se sunt concutit omnia motu;

terra supra qui sui sum concutio omnis motus


iuraque constituere, ut vellent legibus uti.


quae cumque inter se possent congressa creare,

qui cum inter sui possum congredior crearis


pungere uti possint corpus penetrareque saxa,


nec satiare queunt spectando corpora coram


Democriti quod sancta viri sententia ponit,

democritus qui sancio vir sententia pono


et quae mobilitas ollis tranantibus auras


interiorem etiam partem spirantibus aer


noscere ut hinc possis non aequas omnia partis

nosco ut hinc possum non aequo omnis pars


semotum ab rerum motu placidaque quiete.


cogebant infraque locum concedere cultis,


lumine privatur solis qua cumque meantes


siquis eas subter iacuit prostratus in herbis.

siquis is subter iaceo prosterno in herba


tactus? an hunc porro tactum sapor arguet oris,

tango an hic porro tango sapor arguo ora


cur, ea quae feriant oculos simulacra videri

cur is qui ferio oculus simulacrum video


Et quoniam mentem sanari corpus ut aegrum


quare etiam atque etiam procul est ut credere possis

quare etiam atque etiam procul sum ut credo possum


oblatum, nisi discutere ac dissolvere quaeque?

offertor nisi discutio atque dissolvo quisque


est etiam quoque uti non magno solis ab igni

sum etiam quoque uti non magnus sol ab ignis


maxuma qua nunc se ponti plaga caerula tendit,

magnus qui nunc sui pontus plaga caerulus tendo


aridus unde auris terget sonus ille diuque


Quin etiam subito vi morbi saepe coactus


religionum animum nodis exsolvere pergo,


singula cum nequeant, res ipsae perspiciantur.


deficiunt neque sunt tam denso corpore nubes.

deficio neque sum tam densus corpus nubes


nixus in hoc uno novitatis nomine inani,


cum tamen omnia cum caelo terraque marique


a caelo ad terram, de terra ad sidera mundi.

ab caelum ad terra de terra ad sidus mundus


idque suis confusa velit complere ruinis.


sunt et larga suo sine pabula parta labore,

sum et largus suus sine pabulum pario labor


prava cubantia prona supina atque absona tecta,

pravus cubo pronus supinus atque absonus tectum


hostia concideret mactatu maesta parentis,


iactari causa quam quod res ipsa probetur.


intolerabilibusque malis erat anxius angor


hic armata manus, Curetas nomine Grai


inferias mittunt multoque in rebus acerbis


corporis atque loci, res in quo quaeque geruntur,

corpus atque locus res in quo quisque gero


et perturbarunt caelum, fit morbidus aeer.


iamque caput quassans grandis suspirat arator


intempestivos quam putor cepit ob imbris,


signa manus dextras ostendunt adtenuari


mittitur, ardenti sonitus cum provolat ictu.


non tamen inter se possunt complexa creari,

non tamen inter sui possum complector creo


quod satis est, neque quantum opus est natura ministrat.

qui satis sum neque quantus opus sum natura ministro


Nec mulier semper ficto suspirat amore,


cur ea quae fuerint iuxtim quadrata, procul sint


haud igitur dubiumst quin voces verbaque constent

haud igitur dubius quin voco verbum consto


officit et molli vestit lanugine malas;


Nunc age, nativos animantibus et mortalis


quandoquidem simili specie sunt praedita rerum,

quandoquidem similis species sum praeditus res


carmine Pierio rationem exponere nostram


avia per nemora ac silvas saltusque reperta,

avia per nemus atque silva saltus reperio


in terras, et quod missumst ex aetheris oris,


tactile nil nobis quod sit contingere debet;

tactilis nihil nos qui sum contingo debeo


cornibus et terram minitanti mente ruebant.


naturae, lapis hic ut ferrum ducere possit,


si tu forte voles etiam variare figuras.


sunt ac frigoris omnino calidique vaporis,


prae macie; rhadine verost iam mortua tussi.

prae macies rhado verus iam morior tundo


at consueta domi catulorum blanda propago

at consuesco domus catulus blandus propago


per caelum veniunt aut ipsa saepe coorta


praesertim si cum summost clamore profusus.

praesertim si cum summus clamor profundo


femina vim vicit subita vi corripuitque,


commendata manent, tutelae tradita nostrae.


Matris et ingrati genitoribus inventi sint,


naturam, et nostro de corpore saepe ferarum


ut merito celer his rebus dicatur origo.


obliti fontem curarum hunc esse timorem:


unguenta et pulchra in pedibus Sicyonia rident,

unguentum et pulcher in pes sicyonius rideo


quam laxare queant compages taurea vincla.

quam laxaris queo compages taureus vinclum


atque alia adtribui mutarique ordine quaedam,


esse neque harmonia corpus sentire solere,


Principio mare mirantur non reddere maius


nam si, ut ipsa petit maiestas cognita rerum,

nam si ut ipse peto maiestas cognosco res


diffugiant subito magnum per inane soluta


denique cur nequeat semper nova luna creari

denique cur nequeo semper novo luna creo


sola neque a nervis et sanguine longius esse.

solus neque ab nervus et sanguis longus sum


non poterit neque, quod super est, procrescere alique.

non possum neque qui super sum procresco aliqui


errare atque viam palantis quaerere vitae,


nec tamen omnino temere illis solibus ulla

neque tamen omnino temere ille sol ullus


namque voluptatem praesagit muta cupido.


dissimilis rerum longe constare repertast,


quam lubet et fortes et pulchro corpore creti.

quam lubet et fortis et pulcher corpus cerno


nam vel uti pueri trepidant atque omnia caecis

nam vel uti puer trepido atque omnis caecus


ventus enim quoque paulatim cum verberat et cum

venio enim quoque paulatim cum verbero et cum


scimus. item in multis hoc rebus dicere habemus.


effice ut interea fera moenera militiai

efficio ut interea ferus moenera militia


quae supera caput aetheriis cernuntur in oris,


cur nequeat certa mundi languescere parte,


servitium contra paupertas divitiaeque,


propter opinatus animi, quos addimus ipsi,


postremo cur sancta deum delubra suasque


aestifer ut tantum radiorum exaugeat ictum.


et lacerare artus foedareque membra cruore


Quod iam rerum ignorem primordia quae sint,


concoctosque suo contractans perdere viro,


sorsum anima atque animus, tanto magis infitiandum

sorsum anima atque animus tantus magis infitior


temporis ut puncto nihil extet reliquiarum


sed magni referre ea primum quantula constent,

sed magnus refero is primus quantulus consto


principio meminisse decet quae diximus ante,


quaeque in se cohibet, palantia sidera passim,

quisque in sui cohibeo palo sidus passim


Praeterea quoniam non certis certa figuris

praeterea quoniam non certus certus figura


id quibus ut fiat rebus cognoscere possis,


tempestas, perquam subito fit turbida foede,

tempestas perquam subeo fio turbidus foedus


extremum cupiunt vitae reprehendere vinclum;


fulminis; haec multo si forte umore recepit


et merito; nam si certam finem esse viderent


quod si forte aliquis, cum corpora dissiluere,


atque oculei partes animantis totius extant.


et pariter mollem malis demittere barbam.


et prorsum quamvis in acuta ac tenvia posse

et prorsus quivis in acutus atque tenvia possum


quod nimis a verast longe ratione remotum.


cernere coeperunt, contendere se atque parare,


si primordia sunt, simili quae praedita constant

si primordius sum similis qui praeditus consto


in terra cuiusque modi rerum esse figuras;


saepe animus; dementit enim deliraque fatur,


asperaque inveniuntur, eo stabilita magis sunt.


usque adeo fugere a saxo gestire videtur.


finitimi fingunt et Faunos esse locuntur,


quae neque conecti quoquam potuere neque intus

qui neque conecto quoquam possum neque intus


fulmina diffugere atque imbris ventosque videmus.


nam quod cumque suis mutatum finibus exit,


sollicitamque geris cassa formidine mentem


naturae primus portarum claustra cupiret.


pervideamus utrum finitum funditus omne


expediam neque in promissis plura morabor.


inconstanter, et in iactando membra fatigat,


in scaphiis, lapis hic Magnes cum subditus esset;

in scaphium lapis hic magnes cum subdo sum


frangendis rebus, iam corpora materiai


ut sonitus faciant; etenim ramosa videmus


ante videre oculi quam possint tenvia, venti

ante video oculus quam possum tenvia venio


aut in aquas cadit aut fruges persidit in ipsas

aut in aqua cado aut frugis persido in ipse


omnibus in membris et in ore ipsoque palato.


pendebantur enim: praesens dolor exsuperabat.


libera per terras unde haec animantibus exstat,


ductores Danaum delecti, prima virorum.


esse igitur genere in quovis primordia rerum

sum igitur genus in quovis primordius res


tum quasi vaccillans primum consurgit et omnis

tum quasi vaccillans primus consurgo et omnis


materies igitur, solido quae corpore constat,

materies igitur solidus qui corpus consto


omnia iam resoluta forent et in aera versa.


seu locus ac spatium, res in quo quaeque gerantur,

seu locus atque spatium res in quo quisque gero


tristior esse quibus non est tractata, retroque


postremo genus alituum variaeque volucres,


mollia cum faciunt; nam sensus iungitur omnis


Quod si forte aliquis credit graviora potesse

qui si fors aliquis credo gravis potesse


multi praecipites nymphis putealibus alte


largiri, ut possint a coetu libera ferri.


et terebrare etiam ac pertundere perque forare.

et terebraris etiam atque pertundo per foraris


volnera, quas lacrimas peperere minoribus nostris!


undique ponderibus solidis confluxet ad imum

undique pondus solidus confluxet ad imus


illorum spoliis vepres volitantibus auctas.


quando quidem vitae depactus terminus alte

quando quidem vita depaciscor terminus altus


una dies infesta tibi tot praemia vitae.'


Illud in his rebus minime mirabile habendumst,


quanto quaeque magis sunt asperitate repleta.

quantus quisque magis sum asperitas repleo


pectora, terrarum qui in orbi sancta tuetur


Nec tamen undique corporea stipata tenentur

neque tamen undique corporeus stipo teneo


est etiam calor ille animo, quem sumit, in ira

sum etiam calor ille animus qui sumo in ira


id quoque permagni refert; nam more ferarum

is quoque permagnus refero nam mos ferus


ne dubites quin haec animai turbida sit vis.

ne dubito quin hic anima turbidus sum volo


aera solem ignem terras animalia frugis


an, credo, in tenebris vita ac maerore iacebat,

an credo in tenebrae vito atque maeror iaceo


quae non audierit mixtos vagitibus aegris


quin etiam gallum noctem explaudentibus alis


corporis, e regione eadem nos usque secuta.


quae quasi membranae summo de corpore rerum

qui quasi membrana superus de corpus res


et partim plano scatere atque erumpere campo.

et pars planus scateo atque erumpo campus


hoc ubi prima perit alioque est altera nata

hic ubi primus pereo alius sum alter nata


unde fluens volvat varius se fluctus odorum,