type: header

title: Miltiades

wing: latin

grain: passage

license: CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

attribution_rule: Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

licensed_material_note: Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.

source: production D1


type: passage

text: Miltiades, Cimonis filius, Atheniensis, cum et antiquitate generis et gloria maiorum et sua modestia unus omnium maxime floreret eaque esset aetate, ut non iam solum de eo bene sperare, sed etiam confidere cives possent sui, talem eum futurum, qualem cognitum iudicarunt, accidit ut Athenienses Chersonesum colonos vellent mittere. cuius generis cum magnus numerus esset et multi eius demigrationis peterent societatem, ex iis delecti Delphos deliberatum missi sunt , quo potissimum duce uterentur. namque tum Thraeces eas regiones tenebant, cum quibus armis erat dimicandum. consulentibus nominatim Pythia praecepit, ut Miltiadem imperatorem sibi sumerent: id si fecissent, incepta prospera futura. hoc oraculi responso Miltiades cum delecta manu classe Chersonesum profectus cum accessisset Lemnum et incolas eius insulae sub potestatem redigere vellet Atheniensium, idque ut Lemnii sua sponte facerent postulasset, illi irridentes responderunt tum id se facturos, cum ille domo navibus profectus vento aquilone venisset Lemnum. hic enim ventus ab septemtrionibus oriens adversum tenet Athenis proficiscentibus. Miltiades morandi tempus non habens cursum direxit, quo tendebat, pervenitque Chersonesum.

lemmas: miltiades cimon filius atheniensis cum et antiquitas genus et gloria magnus et suus modestia unus omnis magnus floreo is sum aetas ut non iam solus de is bene spero sed etiam confido civis possum suus talis is sum qual cognosco judico accido ut atheniensis cherronesus colonus volo mitto qui genus cum magnus numerus sum et multus is demigratio peto societas ex is deligo delphi delibero mitto sum quo potis dux uto namque tum thraeces is regio teneo cum qui arma sum dimico consulo nominatim pythia praecipio ut miltiades imperator sui sumo is si facio inceptum prosper sum hic oraculis respondeo miltiades cum delecto manus classis cherronesus proficiscor cum accedo lemnos et incolo is insula sub potestas redigo volo atheniensis is ut lemnius suus sponte facio postulo ille irrideo respondeo tum is sui facio cum ille domus navis proficiscor venio aquilo venio lemnos hic enim venio ab septemtrio orior adverro teneo athenae proficisco miltiades moror tempus non habeo cursus dirigo quo tendo pervenio cherronesus


text: Hic etsi crimine Pario est accusatus, tamen alia causa fuit damnationis. namque Athenienses propter Pisistrati tyrannidem, quae paucis annis ante fuerat, nimiam civium suorum potentiam extimescebant. Miltiades, multum in imperiis magistratibusque versatus, non videbatur posse esse privatus, praesertim cum consuetudine ad imperii cupiditatem trahi videretur. nam in Chersoneso omnes illos quos habitarat annos perpetuam obtinuerat dominationem tyrannusque fuerat appellatus, sed iustus. non erat enim vi consecutus, sed suorum voluntate, eamque potestatem bonitate retinebat. omnes autem et dicuntur et habentur tyranni, qui potestate sunt perpetua in ea civitate, quae libertate usa est. sed in Miltiade erat cum summa humanitas tum mira communitas, ut nemo tam humilis esset, cui non ad eum aditus pateret; magna auctoritas apud omnes civitates, nobile nomen, laus rei militaris maxima. haec populus respiciens maluit illum innoxium plecti quam se diutius esse in timore.

lemmas: hic etsi crimen parius sum accuso tamen alius causa sum damnatio namque atheniensis propter pisistratus tyrannis qui paucus annus ante sum nimius civis suus potentia extimesco miltiades multus in imperium magistratus verso non video possum sum privo praesertim cum consuetudo ad imperium cupiditas traho video nam in cherronesus omnis ille qui habito annus perpetuus obtineo dominatio tyrannus sum appello sed iustus non sum enim vis consequor sed suus voluntas eo potestas bonitas retineo omnis autem et dico et habeo tyrannus qui potestas sum perpetuus in is civitas qui libertas utor sum sed in miltiades sum cum summus humanitas tum mirus communio ut nemo tam humilis sum qui non ad is aditus pateo magnus auctoritas apud omnis civitas nobilis nomen laus res militaris maximus hic populus respicio malo ille innoxius plecto quam sui diu sum in timor


text: Darius autem, cum ex Europa in Asiam redisset, hortantibus amicis, ut Graeciam redigeret in suam potestatem, classem quingentarum navium comparavit eique Datim praefecit et Artaphernem iisque ducenta peditum, decem equitum milia dedit, causam interserens se hostem esse Atheniensibus, quod eorum auxilio Iones Sardis expugnassent suaque praesidia interfecissent. illi praefecti regii classe ad Euboeam appulsa celeriter Eretriam ceperunt omnesque eius gentis cives abreptos in Asiam ad regem miserunt. inde ad Atticam accesserunt ac suas copias in campum Marathona deduxerunt. is abest ab oppido circiter milia passuum decem. hoc tumultu Athenienses tam propinquo tamque magno permoti auxilium nusquam nisi a Lacedaemoniis petiverunt Phidippumque cursorem eius generis, qui hemerodromoe vocantur, Lacedaemonem miserunt, ut nuntiaret quam celerrimo opus esse auxilio. domi autem creant decem praetores, qui exercitui praeessent, in eis Miltiadem. inter quos magna fuit contentio, utrum moenibus se defenderent an obviam irent hostibus acieque decernerent. unus Miltiades maxime nitebatur, ut primo quoque tempore castra fierent: id si factum esset, et civibus animum accessurum, cum viderent de eorum virtute non desperari, et hostes eadem re fore tardiores, si animadverterent auderi adversus se tam exiguis copiis dimicari.

lemmas: dareus autem cum ex europa in asia redeo hortor amicus ut graecia redigo in suus potestas classis quingentaris navis comparo is datim praeficio et artaphernem is ducenti pedes decem eques mille do causa intersero sui hostis sum atheniensis qui is auxilium ion sardus expugno suum praesidium interfacio ille praefectus regius classis ad euboea appello celer eretria capio omnes is gens civis arrepo in asia ad rex mitto inde ad attica accedo atque suus copia in campus marathona deduco is absum ab oppidum circiter mille passus decem hic tumultus atheniensis tam propinquo tam magnus permoveo auxilium nusquam nisi ab lacedaemonius peto phidippus cursor is genus qui hemerodromoe voco lacedaemon mitto ut nuntio quam celer opus sum auxilium domus autem creo decem praetor qui exercitus praesum in is miltiades inter qui magnus sum contentio utrum moenia sui defendo an obvius eo hostis acieris decerno unus miltiades magnus nitor ut primus quoque tempus castrum fio is si facio sum et civis animus accedo cum video de is virtus non desperaris et hostis idem res sum tardus si animadverto audeo adverro sui tam exiguus copia dimicaris


text: Eisdem temporibus Persarum rex Darius ex Asia in Europam exercitu traiecto Scythis bellum inferre decrevit. pontem fecit in Histro flumine, qua copias traduceret. eius pontis, dum ipse abesset, custodes reliquit principes, quos secum ex Ionia et Aeolide duxerat, quibus singularum urbium perpetua dederat imperia. sic enim facillime putavit se Graeca lingua loquentes, qui Asiam incolerent, sub sua retenturum potestate, si amicis suis oppida tuenda tradidisset, quibus se oppresso nulla spes salutis relinqueretur. in hoc fuit tum numero Miltiades . hic, cum crebri afferrent nuntii male rem gerere Darium premique a Scythis, hortatus est pontis custodes, ne a fortuna datam occasionem liberandae Graeciae dimitterent. nam si cum iis copiis, quas secum transportarat, interisset Darius, non solum Europam fore tutam, sed etiam eos, qui Asiam incolerent Graeci genere, liberos a Persarum futuros dominatione et periculo. id facile effici posse: ponte enim rescisso regem vel hostium ferro vel inopia paucis diebus interiturum. ad hoc consilium cum plerique accederent, Hestiaeus Milesius, ne res conficeretur, obstitit, dicens non idem ipsis, qui summas imperii tenerent, expedire et multitudini, quod Darii regno ipsorum niteretur dominatio: quo exstincto ipsos potestate expulsos civibus suis poenas daturos. itaque adeo se abhorrere a ceterorum consilio, ut nihil putet ipsis utilius quam confirmari regnum Persarum. huius cum sententiam plurimi essent secuti, Miltiades non dubitans tam multis consciis ad regis aures consilia sua perventura, Chersonesum reliquit ac rursus Athenas demigravit. cuius ratio etsi non valuit, tamen magno opere est laudanda, cum amicior omnium libertati quam suae fuerit dominationi.

lemmas: eos tempus persaris rex dareus ex asia in europa exercitus traicio scytha bellum infero decerno pons facio in histrus flumen qui copia traduco is pons dum ipse absum custos relinquo princeps qui sui ex ionium et aeolides duco qui singularis urbs perpetuus do imperium sic enim facilis puto sui graecum lingua loquor qui asia incolo sub suus retendo potestas si amicus suus oppidum tueor trado qui sui opprimo nullus spes salus relinquo in hic sum tum numerus miltiades hic cum creber affero nuntius malus res gero dareus premo ab scytha hortor sum pons custos ne ab fortuna do occasio libero graecia dimitto nam si cum is copia qui sui transporto intereo dareus non solus europa sum tueor sed etiam is qui asia incolo graecum genus liber ab persaris sum dominatio et periculum is facilis efficio possum pons enim rescisso rex vel hostis ferrum vel inopia paucus dies intereo ad hic consilium cum plerusque accedo hestiaeus milesius ne res confacio obsto dico non idem ipse qui superus imperium teneo expedio et multitudo qui dareus regnum ipse niteo dominatio quo exstinguo ipse potestas expello civis suus poena do itaque adeo sui abhorreo ab ceterus consilium ut nihil puto ipse utilis quam confirmaris regnum persaris hic cum sententia plurimus sum sequor miltiades non dubito tam multus conscius ad rex auris consilium suus pervenio cherronesus relinquo atque rursus athenae demigravit qui ratio etsi non valeo tamen magnus opus sum laudo cum amicus omnis libertas quam suus sum dominatio


text: Cuius victoriae non alienum videtur quale praemium Miltiadi sit tributum docere, quo facilius intellegi possit eandem omnium civitatum esse naturam. ut enim populi Romani honores quondam fuerunt rari et tenues ob eamque causam gloriosi, nunc autem effusi atque obsoleti, sic olim apud Athenienses fuisse reperimus. namque huic Miltiadi, qui Athenas totamque Graeciam liberarat, talis honos tributus est, in porticu, quae Poecile vocatur, cum pugna depingeretur Marathonia, ut in decem praetorum numero prima eius imago poneretur isque hortaretur milites proeliumque committeret. idem ille populus, posteaquam maius imperium est nactus et largitione magistratuum corruptus est, trecentas statuas Demetrio Phalereo decrevit.

lemmas: qui victoria non alienus video qualis praemium miltiades sum tribuo doceo quo facilis intellego possum idem omnis civitas sum natura ut enim populus romanus honor quondam sum raris et tenuis ob eo causa gloriosus nunc autem effundo atque obsolesco sic olim apud atheniensis sum reperio namque hic miltiades qui athenae totus graecia libero talis honor tributus sum in porticus qui poecilis voco cum pugno depingo marathonius ut in decem praetor numerus primus is imago pono eo horto miles proelium committo idem ille populus posteaquam magnus imperium sum nanciscor et largitio magistratus corrumpo sum trecenti statua demetrius phalereus decerno


text: Ibi brevi tempore barbarorum copiis disiectis, tota regione, quam petierat, potitus, loca castellis idonea communiit, multitudinem, quam secum duxerat, in agris collocavit crebrisque excursionibus locupletavit. neque minus in ea re prudentia quam felicitate adiutus est. nam cum virtute militum devicisset hostium exercitus, summa aequitate res constituit atque ipse ibidem manere decrevit. erat enim inter eos dignitate regia, quamquam carebat nomine, neque id magis imperio quam iustitia consecutus. neque eo setius Atheniensibus, a quibus erat profectus, officia praestabat. quibus rebus fiebat ut non minus eorum voluntate perpetuum imperium obtineret, qui miserant, quam illorum, cum quibus erat profectus. Chersoneso tali modo constituta Lemnum revertitur et ex pacto postulat ut sibi urbem tradant: se enim domum Chersonesi habere. Cares, qui tum Lemnum incolebant, etsi praeter opinionem res ceciderat, tamen non dicto, sed secunda fortuna adversariorum capti resistere ausi non sunt atque ex insula demigrarunt. pari felicitate ceteras insulas, quae Cyclades nominantur, sub Atheniensium redegit potestatem.

lemmas: ibi brevis tempus barbarus copia disjacio totus regio quam peto potior locum castellum idoneus communio multitudo quam sui duco in ager colloco creber excursio locupleto neque paruus in is res prudentia quam felicitas adiutus sum nam cum virtus miles devinco hostis exercitus summus aequitas res constituo atque ipse ibidem maneo decerno sum enim inter is dignitas regius quamquam careo nomen neque is magis imperium quam iustitia consequor neque is setius atheniensis ab qui sum proficiscor officium praesto qui res fio ut non paruus is voluntas perpetuus imperium obtineo qui mitto quam ille cum qui sum proficiscor cherronesus talis modo constituo lemnos revorto et ex pacisco postulo ut sui urbs trado sui enim domus cherronesus habeo caris qui tum lemnos incolo etsi praeter opinio res caedo tamen non dico sed secundus fortuna adversarius capio resisto audeo non sum atque ex insula demigro par felicitas ceterus insula qui cyclas nomino sub atheniensis redigo potestas


text: Hoc in tempore nulla civitas Atheniensibus auxilio fuit praeter Plataeenses. ea mille misit militum. itaque horum adventu decem milia armatorum completa sunt, quae manus mirabili flagrabat pugnandi cupiditate. quo factum est ut plus quam collegae Miltiades valeret. eius ergo auctoritate impulsi Athenienses copias ex urbe eduxerunt locoque idoneo castra fecerunt. dein postero die sub montis radicibus acie regione instructa non apertissima (namque arbores multis locis erant rarae) proelium commiserunt hoc consilio, ut et montium altitudine tegerentur et arborum tractu equitatus hostium impediretur . Datis etsi non aequum locum videbat suis, tamen fretus numero copiarum suarum confligere cupiebat, eoque magis, quod, priusquam Lacedaemonii subsidio venirent, dimicare utile arbitrabatur. itaque in aciem peditum centum, equitum decem milia produxit proeliumque commisit. in quo tanto plus virtute valuerunt Athenienses, ut decemplicem numerum hostium profligarint, adeoque eos perterruerunt, ut Persae non castra, sed naves petierint. qua pugna nihil adhuc exstitit nobilius: nulla enim umquam tam exigua manus tantas opes prostravit.

lemmas: hic in tempus nullus civitas atheniensis auxilium sum praeter plataeenses is mille mitto miles itaque hic advenio decem mille armator compleo sum qui manus mirabilis flagro pugno cupiditas quo facio sum ut multus quam collega miltiades valeo is ergo auctoritas impello atheniensis copia ex urbs educo loco idoneus castrum facio deinde posterus dies sub mons radix acies regio instruo non aperio namque arbor multus locus sum rarus proelium committo hic consilium ut et mons altitudo tego et arbor traho equito hostis impedio do etsi non aequus locus video suus tamen fretus numerus copia suus confligo cupio eo magis qui priusquam lacedaemonius subsidium venio dimicaris utilis arbitror itaque in acies pedes centum eques decem mille produco proelium committo in quo tantus multus virtus valeo atheniensis ut decemplex numerus hostis profligo adeo is perterreo ut persa non castrum sed navo peto qui pugno nihil adhuc exsisto nobilis nullus enim umquam tam exiguus manus tantus ops prosterno


text: Post hoc proelium classem septuaginta navium Athenienses eidem Miltiadi dederunt, ut insulas, quae barbaros adiuverant, bello persequeretur. quo in imperio plerasque ad officium redire coegit, nonnullas vi expugnavit. ex his Parum insulam opibus elatam cum oratione reconciliare non posset, copias e navibus eduxit, urbem operibus clausit omnique commeatu privavit, dein vineis ac testudinibus constitutis propius muros accessit. cum iam in eo esset, ut oppido potiretur, procul in continenti lucus, qui ex insula conspiciebatur, nescio quo casu nocturno tempore incensus est. cuius flamma ut ab oppidanis et oppugnatoribus est visa, utrisque venit in opinionem signum a classiariis regiis datum. quo factum est ut et Parii a deditione deterrerentur et Miltiades, timens ne classis regia adventaret, incensis operibus, quae statuerat, cum totidem navibus atque erat profectus Athenas magna cum offensione civium suorum rediret. accusatus ergo est proditionis, quod, cum Parum expugnare posset, a rege corruptus infectis rebus discessisset. eo tempore aeger erat vulneribus, quae in oppugnando oppido acceperat. itaque cum ipse pro se dicere non posset, verba fecit frater eius Stesagoras. causa cognita capitis absolutus pecunia multatus est, eaque lis quinquaginta talentis aestimata est, quantus in classem sumptus factus erat. hanc pecuniam quod solvere in praesentia non poterat, in vincla publica coniectus est ibique diem obiit supremum.

lemmas: post hic proelium classis septuaginta navis atheniensis idem miltiades do ut insula qui barbarus adjuvo bellum persequor quo in imperium plerusque ad officium redeo cogo nonnullus vis expugno ex hic paris insula ops effero cum oratio reconciliaris non possum copia e navis educo urbs opus claudo omne commeatus privo deinde vinea atque testudo constitus propius murus accedo cum iam in is sum ut oppidum potio procul in contineo lucus qui ex insula conspicio nescio quo casus nocturnus tempus incendo sum qui flamma ut ab oppidanus et oppugnator sum video uterque venio in opinio signum ab classiarii regius do quo facio sum ut et parius ab deditio deterreo et miltiades timeo ne classis regius advento incendo opus qui statuo cum totidem navis atque sum proficiscor athenae magnus cum offensio civis suus redeo accuso ergo sum proditio qui cum paris expugnaris possum ab rex corrumpo inficio res discedo is tempus aeger sum vulnus qui in oppugno oppidum accipio itaque cum ipse pro sui dico non possum verbum facio frater is stesagoras causa cognosco capio absolvo pecunia multo sum is lis quinquaginta talentum aestimo sum quantus in classis sumptus facio sum hic pecunia qui solvo in praesens non possum in vinclum publicus coniectus sum ibi dies obeo superus