type: header

title: Dion

wing: latin

grain: passage

license: CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

attribution_rule: Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

licensed_material_note: Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.

source: production D1


type: passage

text: Confecta caede, cum multitudo visendi gratia introisset, nonnulli ab insciis pro noxiis conciduntur. nam celeri rumore dilato, Dioni vim allatam, multi concurrerant, quibus tale facinus displicebat. ii falsa suspicione ducti immerentes ut sceleratos occidunt. huius de morte ut palam factum est, mirabiliter vulgi mutata est voluntas. nam qui vivum eum tyrannum vocitarant, eidem liberatorem patriae tyrannique expulsorem praedicabant. sic subito misericordia odio successerat, ut eum suo sanguine ab Acherunte, si possent, cuperent redimere. itaque in urbe celeberrimo loco, elatus publice, sepulcri monumento donatus est. diem obiit circiter annos quinquaginta natus, quartum post annum, quam ex Peloponneso in Siciliam redierat.

lemmas: conficio caedes cum multitudo viso gratia introisset nonnullus ab inscius pro noxius concaedes nam celer rumor differo dio vis affero multus concurro qui talis facinus displiceo is fallo suspicio duco immerens ut scelero occaedes hic de mors ut palam facio sum mirabilis vulgus muto sum voluntas nam qui vivus is tyrannus vocitarant idem liberator patria tyrannus expulsor praedico sic subeo misericordia odium succedo ut is suus sanguis ab acheruns si possum cupio redimo itaque in urbs celeber locus effero publicus sepulcrum monumentum dono sum dies obeo circiter annus quinquaginta nascor quartus post annus quam ex peloponnesus in sicilia redeo


text: Hac mente proximo die festo, cum a conventu se remotum Dion domi teneret atque in conclavi edito recubuisset, consciis facinoris loca munitiora oppidi tradit, domum custodiis saepit, a foribus qui non discedant, certos praeficit, navem triremem armatis ornat Philostratoque, fratri suo, tradit eamque in portu agitare iubet, ut si exercere remiges vellet, cogitans, si forte consiliis obstitisset fortuna, ut haberet, qua aufugeret ad salutem. suorum autem e numero Zacynthios adulescentes quosdam eligit cum audacissimos tum viribus maximis, iisque dat negotium, ad Dionem eant inermes, sic ut conveniendi eius gratia viderentur venire. ii propter notitiam sunt intromissi. at illius ut limen intrarant, foribus obseratis in lecto cubantem invadunt, colligant: fit strepitus, adeo ut exaudiri posset foris. hic, sicut ante saepe dictum est, quam invisa sit singularis potentia et miseranda vita, qui se metui quam amari malunt, cuivis facile intellectu fuit. namque illi ipsi custodes, si prompta fuissent voluntate, foribus effractis servare eum potuissent, quoad illi inermes telum foris flagitantes vivum tenebant. cui cum succurreret nemo, Lyco quidam Syracusanus per fenestram gladium dedit, quo Dion interfectus est.

lemmas: hic mens propior dies festus cum ab convenio sui removeo dio domus teneo atque in conclave edo recumbo conscius facinus locum munio oppidum trado domus custodia saepio ab foris qui non discedo certus praeficio navo triremis armo orno philostratoque frater suus trado eo in portus agito iubeo ut si exerceo remex volo cogito si fors consilium obsto fortuna ut habeo qui aufugio ad salus suus autem e numerus zacynthius adulescens quidam eligo cum audax tum vis magnus is do negotium ad dio eo inermis sic ut convenio is gratia video venio is propter notitia sum intromitto at ille ut limen intro foris obsero in lectus cubo invado colligo fio strepitus adeo ut exaudio possum foris hic sicut ante saepe dico sum quam invideo sum singularis potentia et misero vito qui sui metuo quam amo malo quivis facilis intellego sum namque ille ipse custos si promptus sum voluntas foris effringo servaris is possum quoad ille inermis telis foris flagito vivus teneo qui cum succurro nemo lycus quidam syracusanus per fenestra gladius do quo dio interficio sum


text: Quod factum omnibus maximum timorem iniecit: nemo enim illo interfecto se tutum putabat. ille autem adversario remoto licentius eorum bona, quos sciebat adversus se sensisse, militibus dispertivit. quibus divisis cum cottidiani maximi fierent sumptus, celeriter pecunia deesse coepit, neque, quo manus porrigeret, suppetebat nisi in amicorum possessiones. id eius modi erat, ut, cum milites reconciliasset, amitteret optimates. quarum rerum cura angebatur et insuetus male audiendi non animo aequo ferebat, de se ab iis male existimari, quorum paulo ante in caelum fuerat elatus laudibus. vulgus autem offensa in eum militum voluntate liberius loquebatur et tyrannum non ferendum dictitabat.

lemmas: qui facio omnis magnus timor injacio nemo enim ille interficio sui tueor puto ille autem adversarius removeo licet is bonus qui scio adverro sui sentio miles dispertivit qui divido cum cottidianus magnus fio sumptus celer pecunia desum coepio neque quo manus porrigo suppeto nisi in amicus possessio is is modus sum ut cum miles reconcilio amitto optimas qui res cura ango et insuetus malus audio non animus aequus fero de sui ab is malus existimo qui paulus ante in caelum sum effero laus vulgus autem offendo in is miles voluntas liber loquor et tyrannus non fero dictito


text: Tale initium fuit Dionis et Dionysii simultatis, eaque multis rebus aucta est. sed tamen primis temporibus aliquamdiu simulata inter eos amicitia mansit. sicut, cum Dion non desisteret obsecrare Dionysium, ut Platonem Athenis arcesseret et eius consiliis uteretur, ille, qui in aliqua re vellet patrem imitari, morem ei gessit. eodemque tempore Philistum historicum Syracusas reduxit, hominem amicum non magis tyranno quam tyrannidi. sed de hoc in eo libro plura sunt exposita, qui de historicis Graecis conscriptus est. Plato autem tantum apud Dionysium auctoritate potuit valuitque eloquentia, ut ei persuaserit tyrannidis facere finem libertatemque reddere Syracusanis. a qua voluntate Philisti consilio deterritus aliquanto crudelior esse coepit.

lemmas: tal initium sum dio et dionysius simultas is multus res augeo sum sed tamen primus tempus aliquamdiu simulo inter is amicitia maneo sicut cum dio non desisto obsecraris dionysius ut plato athenae arcesso et is consilium uto ille qui in aliqui res volo pater imitor mos is gero idem tempus philistus historicus syracusae reduco homo amicus non magis tyrannus quam tyrannis sed de hic in is liber multus sum expono qui de historicus graecum conscribo sum plato autem tantus apud dionysius auctoritas possum valeo eloquentia ut is persuadeo tyrannis facio finis libertas reddo syracusanus ab qui voluntas philistus consilium deterreo aliquantus crudelis sum coepio


text: Dion, Hipparini filius, Syracusanus, nobili genere natus, utraque implicatus tyrannide Dionysiorum. namque ille superior Aristomachen, sororem Dionis, habuit in matrimonio, ex qua duos filios, Hipparinum et Nisaeum, procreavit totidemque filias, nomine Sophrosynen et Areten, quarum priorem Dionysio filio, eidem cui regnum reliquit, nuptum dedit, alteram, Areten, Dioni. Dion autem praeter generosam propinquitatem nobilemque maiorum famam multa alia ab natura habuit bona, in eis ingenium docile, come, aptum ad artes optimas, magnam corporis dignitatem, quae non minimum commendat, magnas praeterea divitias a patre relictas, quas ipse tyranni muneribus auxerat. erat intimus Dionysio priori, neque minus propter mores quam affinitatem. namque etsi Dionysii crudelitas ei displicebat, tamen salvum propter necessitudinem, magis etiam suorum causa studebat. aderat in magnis rebus, eiusque consilio multum movebatur tyrannus, nisi qua in re maior ipsius cupiditas intercesserat. legationes vero omnes, quae essent illustriores, per Dionem administrabantur: quas quidem ille diligenter obeundo, fideliter administrando crudelissimum nomen tyranni sua humanitate leniebat. hunc a Dionysio missum Karthaginienses sic suspexerunt, ut neminem umquam Graeca lingua loquentem magis sint admirati.

lemmas: dio hipparinus filius syracusanus nobilis genus nascor uter implicatus tyrannis dionysius namque ille superus aristomachen soror dio habeo in matrimonium ex qui duo filius hipparinus et nisaeus procreo totidem filia nomen sophrosynen et arete qui prior dionysius filius idem qui regnum relinquo nubo do alter arete dio dio autem praeter generosus propinquitas nobilis magnus fama multus alius ab natura habeo bonus in is ingenium docilis comis aptus ad ars bonus magnus corpus dignitas qui non paruus commendo magnus praeterea divitiae ab pater relinquo qui ipse tyrannus munus augeo sum intimus dionysius prior neque paruus propter mos quam affinitas namque etsi dionysius crudelitas is displiceo tamen salvus propter necessitudo magis etiam suus causa studeo adsum in magnus res is consilium multus moveo tyrannus nisi qui in res magnus ipse cupiditas intercedo legatio verus omnis qui sum illustris per dio administro qui quidem ille diligenter obeo fidelis administro crudelis nomen tyrannus suus humanitas lenio hic ab dionysius mitto carthaginiensis sic suspicio ut nemo umquam graecum lingua loquor magis sum admiror


text: Has tam prosperas tamque inopinatas res consecuta est subita commutatio, quod fortuna sua mobilitate, quem paulo ante extulerat, demergere est adorta. primum in filio, de quo commemoravi supra, suam vim exercuit. nam cum uxorem reduxisset, quae alii fuerat tradita, filiumque vellet revocare ad virtutem a perdita luxuria, accepit gravissimum parens vulnus morte filii. deinde orta dissensio est inter eum et Heraclidem, qui, quod ei principatum non concedebat, factionem comparavit. neque is minus valebat apud optimates, quorum consensu praeerat classi, cum Dion exercitum pedestrem teneret. non tulit hoc animo aequo Dion, et versum illum Homeri rettulit ex secunda rhapsodia, in quo haec sententia est: non posse bene geri rem publicam multorum imperiis. quod dictum magna invidia consecuta est: namque aperuisse videbatur omnia in sua potestate esse velle. hanc ille non lenire obsequio, sed acerbitate opprimere studuit, Heraclidemque, tum Syracusas venisset, interficiundum curavit.

lemmas: hic tam prosper tam inopinor res consequor sum subeo commutatio qui fortuna suus mobilitas qui paulus ante effero demergo sum adorior primus in filius de quo commemoro supra suus vis exerceo nam cum uxor reduco qui alius sum trado filius volo revocaris ad virtus ab perdo luxuria accipio gravis parens vulnus mors filius deinde orior dissensio sum inter is et heraclius qui qui is principatus non concedo factio comparo neque is paruus valeo apud optimas qui consensus praesum classis cum dio exercitus pedestrem teneo non fero hic animus aequus dio et verro ille homerus refero ex secundus rhapsodia in quo hic sententia sum non possum bene gero res publicus multus imperium qui dico magnus invidia consequor sum namque aperio video omnis in suus potestas sum volo hic ille non lenio obsequium sed acerbitas opprimo studeo heraclius tum syracusae venio interfacio curo


text: Postquam Corinthum pervenit Dion et eodem perfugit Heraclides ab eodem expulsus Dionysio, qui praefectus fuerat equitum, omni ratione bellum comparare coeperunt. sed non multum proficiebant, quod multorum annorum tyrannis magnarum opum putabatur: quam ob causam pauci ad societatem periculi perducebantur. sed Dion, fretus non tam suis copiis quam odio tyranni, maximo animo duabus onerariis navibus quinquaginta annorum imperium, munitum quingentis longis navibus, decem equitum centumque peditum milibus, profectus oppugnatum, quod omnibus gentibus admirabile est visum, adeo facile perculit, ut post diem tertium, quam Siciliam attigerat, Syracusas introierit. ex quo intellegi potest nullum esse imperium tutum nisi benivolentia munitum. eo tempore aberat Dionysius et in Italia classem opperiebatur adversariorum, ratus neminem sine magnis copiis ad se venturum. quae res eum fefellit. nam Dion iis ipsis, qui sub adversarii fuerant potestate, regios spiritus repressit totiusque eius partis Siciliae potitus est, quae sub Dionysii fuerat potestate, parique modo urbis Syracusarum praeter arcem et insulam adiunctam oppido, eoque rem perduxit, ut talibus pactionibus pacem tyrannus facere vellet: Siciliam Dion obtineret, Italiam Dionysius, Syracusas Apollocrates, cui maximam fidem uni habebat. Dion

lemmas: postquam corinthus pervenio dio et idem perfugio heraclides ab idem expello dionysius qui praefectus sum eques omnis ratio bellum comparo coepio sed non multus proficio qui multus annus tyrannus magnaris opos puto quam ob causa paucus ad societas periculum perduco sed dio fretus non tam suus copia quam odium tyrannus maximus animus duo oneraria navis quinquaginta annus imperium munio quingenti longus navis decem eques centum pedes mille proficiscor oppugno qui omnis gens admirabilis sum video adeo facilis percello ut post dies tertius quam sicilia attingo syracusae introeo ex quo intellego possum nullus sum imperium tueor nisi benevolens munio is tempus absum dionysius et in italia classis opperior adversarius reor nemo sine magnus copia ad sui venio qui res is fallo nam dio is ipse qui sub adversarius sum potestas regius spiritus reprimo totus is pars sicilia potior sum qui sub dionysius sum potestas pario modo urbs syracusaris praeter arx et insula adjungo oppidum eo res perduco ut talis pactio pax tyrannus facio volo sicilia dio obtineo italia dionysius syracusae apollocrates qui maximus fides unus habeo dio


text: Neque vero haec Dionysium fugiebant: nam quanto esset sibi ornamento, sentiebat. quo fiebat ut uni huic maxime indulgeret neque eum secus diligeret ac filium: qui quidem, cum Platonem Tarentum venisse fama in Siciliam esset perlata, adulescenti negare non potuerit, quin eum arcesseret, cum Dion eius audiendi cupiditate flagraret. dedit ergo huic veniam magnaque eum ambitione Syracusas perduxit. quem Dion adeo admiratus est atque adamavit, ut se ei totum traderet. neque vero minus ipse Plato delectatus est Dione. itaque cum a tyranno crudeliter violatus esset, quippe qui eum venumdari iussisset, tamen eodem rediit eiusdem Dionis precibus adductus. interim in morbum incidit Dionysius. quo cum gravius conflictaretur, quaesivit a medicis Dion, quem ad modum se haberet, simulque ab iis petiit, si forte in maiore esset periculo, ut sibi faterentur: nam velle se cum eo colloqui de partiendo regno, quod sororis suae filios ex illo natos partem regni putabat debere habere. id medici non tacuerunt et ad Dionysium filium sermonem rettulerunt. quo ille commotus, ne agendi esset Dioni potestas, patri soporem medicos dare coegit. hoc aeger sumpto sopitus diem obiit supremum.

lemmas: neque verus hic dionysius fugio nam quantus sum sui ornamentum sentio quo fio ut unus hic magnus indulgeo neque is secus diligo atque filius qui quidem cum plato tarentus venio fama in sicilia sum perfero adulescens nego non possum quin is arcesso cum dio is audio cupiditas flagro do ergo hic venio magnus is ambitio syracusae perduco qui dio adeo admiror sum atque adamo ut sui is totus trado neque verus paruus ipse plato delector sum dio itaque cum ab tyrannus crudeliter violo sum quippe qui is venumdaris iubeo tamen idem redeo idem dio prex adduco interim in morbus incido dionysius quo cum gravis conflicto quaero ab medicus dio qui ad modus sui habeo simul ab is peto si fors in magnus sum periculum ut sui fateor nam volo sui cum is colloquor de partio regnum qui soror suus filius ex ille nascor pars regnum puto debeo habeo is medicus non taceo et ad dionysius filius sermo refero quo ille commoueo ne ago sum dio potestas pater sopor medicus do cogo hic aeger sumo sopio dies obeo superus


text: Qui quidem cum a Dione se superari videret ingenio, auctoritate, amore populi, verens ne, si eum secum haberet, aliquam occasionem sui daret opprimendi, navem ei triremem dedit, qua Corinthum deveheretur, ostendens se id utriusque facere causa, ne, cum inter se timerent, alteruter alterum praeoccuparet. id cum factum multi indignarentur magnaeque esset invidiae tyranno, Dionysius omnia, quae moveri poterant Dionis, in naves imposuit ad eumque misit. sic enim existimari volebat, id se non odio hominis, sed suae salutis fecisse causa. postea vero quam audivit eum in Peloponneso manum comparare sibique bellum facere conari, Areten, Dionis uxorem, alii nuptum dedit filiumque eius sic educari iussit, ut indulgendo turpissimis imbueretur cupiditatibus. nam puero prius quam pubes esset scorta adducebantur, vino epulisque obruebatur, neque ullum tempus sobrio relinquebatur. is usque eo vitae statum commutatum ferre non potuit, postquam in patriam rediit pater (namque appositi erant custodes, qui eum a pristino victu deducerent), ut se de superiore parte aedium deiecerit atque ita interierit. sed illuc revertor.

lemmas: qui quidem cum ab dio sui superaris video ingenium auctoritas amor populus vereor ne si is sui habeo aliqui occasio suus do opprimo navo is triremis do qui corinthus deveho ostendo sui is uterque facio causa ne cum inter sui timeo alteruter alter praeoccupo is cum facio multus indignor magnus sum invidia tyrannus dionysius omnis qui moveo possum dio in navo impono ad is mitto sic enim existimo volo is sui non odium homo sed suus salus facio causa postea verus quam audio is in peloponnesus manus comparo sui bellum facio conor arete dio uxor alius nubo do filius is sic educaris iubeo ut indulgeo turpis imbuo cupiditas nam puer prior quam pubes sum scortum adduco vinum epulum obruo neque ullus tempus sobrius relinquo is usque is vita status commutas fero non possum postquam in patria redeo pater namque applumbo sum custos qui is ab pristinus vinco deduco ut sui de superus pars aedes deicio atque ita intereo sed illic revorto


text: Haec ille intuens cum quem ad modum sedaret nesciret et quorsum evaderent timeret, Callicrates quidam, civis Atheniensis, qui simul cum eo ex Peloponneso in Siciliam venerat, homo et callidus et ad fraudem acutus, sine ulla religione ac fide, adiit ad Dionem et ait: eum magno in periculo esse propter offensionem populi et odium militum, quod nullo modo evitare posset, nisi alicui suorum negotium daret, qui se simularet illi inimicum. quem si invenisset idoneum, facile omnium animos cogniturum adversariosque sublaturum, quod inimici eius dissidenti suos sensus aperturi forent. tali consilio probato excepit has partes ipse Callicrates et se armat imprudentia Dionis. ad eum interficiundum socios conquirit, adversarios eius convenit, coniuratione confirmat. res, multis consciis quae ageretur, elata defertur ad Aristomachen, sororem Dionis, uxoremque Areten. illae timore perterritae conveniunt, cuius de periculo timebant. at ille negat a Callicrate fieri sibi insidias, sed illa, quae agerentur, fieri praecepto suo. mulieres nihilo setius Callicratem in aedem Proserpinae deducunt ac iurare cogunt, nihil ab illo periculi fore Dioni. ille hac religione non modo non est deterritus, sed ad maturandum concitatus est, verens ne prius consilium aperiretur suum, quam cogitata perfecisset.

lemmas: hic ille intueor cum qui ad modus sedo nescio et quorsum evado timeo callicrates quidam civis atheniensis qui simul cum is ex peloponnesus in sicilia venio homo et callidus et ad fraudo acutus sine ullus religio atque fides adeo ad dio et aio is magnus in periculum sum propter offensio populus et odium miles qui nullus modo evitaris possum nisi aliqui suus negotium do qui sui simulo ille inimicus qui si invenio idoneus facilis omnis animus cognosco adversarius suffero qui inimicus is dissido suus sensus aperio sum talis consilium probo excipio hic pars ipse callicrates et sui armo imprudens dio ad is interfacio socius conquaero adversarius is convenio coniuratio confirmo res multus conscius qui ago effero defero ad aristomachen soror dio uxor arete ille timor perterreo convenio qui de periculum timeo at ille nego ab callicrate fio sui insidiae sed ille qui ago fio praeceptum suus mulier nihilum setius callicratem in aedes proserpina deduco atque iuro cogo nihil ab ille periculum sum dio ille hic religio non modo non sum deterreo sed ad maturo concito sum vereor ne prior consilium aperio suus quam cogito perficio