Propter me mota est, propter me desinat ira,

propter ego moueo sum propter ego desino ira


Utraque victorem nempe secuta virum.


Nec mihi mens dubia est, quin te tua numina damnent.

neque ego mens dubius sum quin tu tuus numen damno


Saepe ego decepto volui custode reverti,


Iam seges est, ubi Troia fuit, resecandaque falce

iam seges sum ubi troius sum reseco falx


Ex Agamemnoniis una puella tribus.


Haec est Aeolidos fratri scribentis imago;


Candidior medio nox erit illa die.


Pingit et exiguo Pergama tota mero:


Causa latet, mala nostra patent; vos pace movetis

causa lateo malus noster pateo tu pax moveo


Dum petis amplexus sopitaque bracchia iactas,

dum peto amplector sopio bracchium jacto


Rustica iudicio nostra querela tuo.


Iam nunc est patria carior illa mea.


Sive redis, puppique tuae votiva parantur


Grata ferunt nymphae pro salvis dona maritis;

gratus fero nympha pro salvus donum maritus


Et, quo non possum corpore, mente feror.


Regna parens Asiae, qua nulla beatior ora est,

regnum parens asia qui nullus beo os sum


Dat mihi Leda Iovem cygno decepta parentem,

do ego ledas iuppiter cycnus decipio parens


Saepe per adsiduos languent mea bracchia motus,

saepe per assiduus langueo meus bracchium moueo


Sed tum praecipue, cum fit amoris opus.


Hanc tamen inplesti; iuguloque Aegisthus aperto

hic tamen inpleo jugulo aegisthus aperio


Rideat et Tyrio iaceat sublimis in ostro —

rideo et tyrius jaceo sublimis in ostrum


'Laberis in magno numquid, ut ante, mari?'


Illa ego, quae tibi sum nunc denique barbara facta,

ille ego qui tu sum nunc denique barbarum facio


Andromedan alius spectet claramque Coronam,


Quid gravis Antenor, Priamus quid suadeat ipse,

quis gravis anteno priamus quis suadeo ipse


Quod se sub tumulo fortiter ulta iacent —

qui sui sub tumulus fortis ulciscor iaceo


Sed neque consului, nec te mea regia tanget

sed neque consulo neque tu meus regius tango


Per mare, per terras cognataque flumina curris;

per mare per terra cognatus flumen curro


Attulimus flammas, non hic invenimus, illas.


Nec Venus ex toto nostra fuisset iners.


At tu lentus abes; nec te iurata reducunt


Bella tument; bellis peregrina et femina temptor,

bellum tumeo bellum peregrinus et femina tento


Carmina, cum lyricis sim magis apta modis.


Num minus haec nobis tam brevis obstat aqua?

num paruus hic nos tam brevis obsto aqua


Respice vindicibus pacatum viribus orbem,


Saepe sed, heu, lacrimas hoc mihi 'paene' movet!

saepe sed heu lacrima hic ego paene moveo


Sed neque conpedibus nec me conpesce catenis —

sed neque conpedibus neque ego conpesce catena


Quae falsam gremio credula fovit avem.


Et, nisi duritia robora vincis, eris.


Non fugis, Alcide, victricem mille laborum


Inter mille rates tua sit millensima puppis,

inter mille ratis tuus sum millensima puppis


Sic numquam, quae te spernere possit, ames;


Flore novo madidas inpediente comas,


Et modo suspiras, modo pocula proxima nobis

et modo suspiro modo poculum propior nos


Ille licet patriis sine fine superbiat actis;

ille licet patrius sine finis superbio ago


Et tu lux oculis hodierna novissima nostris,


Bracchia! quid deceat, non videt ullus amans.

bracchium quis decet non video ullus amo


Paenitet, et lateri conseruisse latus.


Magna fuit subitae iustaque causa viae —


Quaeque suos dicas templa decere deos.


Sed mihi tam faciles unde meosque deos? —


Et melius famae verba dedisse fuit.


Adiuvor et nulla fessa medentis ope.


Quarum de populo nulla relicta tibi est.

quaris de populus nullus relinquo tu sum


Frigidior glacie semianimisque fui.


Et pulsata nigri regia caeca dei —


Sic ubi fata vocant, udis abiectus in herbis


Troasin invideo, quae si lacrimosa suorum


Crede mihi, plus est, quam quod videatur, imago;

credo ego multus sum quam qui video imago


Parce, Venus, nurui, durumque amplectere fratrem,

parco venus nurui durus amplector frater


Ipsa ego, non longos etiamtunc scissa capillos,

ipse ego non longus etiamtum scissa capillus


Ardet amore tui? sic et Menelaon amavit.


'Nos dabimus, quod ames, et pulchrae filia Ledae


Quem tu nescio quas dicis habere faces,


Iunonemque, toris quae praesidet alma maritis,


Non ego te inploro contra taurosque virosque,


Quidquid ibi vidi dicere — Delos habet.


Oscula plura viro mandataque plura dedissem;


Pro spe coniugii tempora parva peto —


Te satis est titulum mortis habere meae.


Ad quid, Cydippe, littera nostra redit?


Collaque pulvino nostra ferenda dedi.


Disce modo exemplo formosis posse carere;

discus modo exemplum formosus possum careo


Geryones, quamvis in tribus unus erat;


In caput ut nostrum dominae periuria quaeso


Quas mihi non herbas, quae non medicamina nutrix

qui ego non herba qui non medicamen nutrix


Femina tela tulit Lernaeis atra venenis,


Solve ratem! Venus orta mari mare praestat amanti.

solvo ratis venus orior mare mare praesto amo


O utinam tum, cum Lacedaemona classe petebat,

o utinam tum cum lacedaemona classis peto


Fallor, et ista mihi falso iactatur imago;


Hic solet eventus facta nefanda sequi.


Quod faciat longe vulnus, acumen habes.


Cui colar infelix, aut cui placuisse laborem?


Arma feras, rapta coniuge lentus eris?


Hoc quoque, quod venti prohibent exire carinas,

hic quoque qui venio prohibeo exeo carino


Non sic adpositis vincitur vitibus ulmus,


Hic steterat Priami regia celsa senis.


Ianua, non custos decipiendus erit;


Sidera, qui flammae causa fuere meae;


Efficiet. non est, quam piget esse, pia.


Quidquid Amor iussit, non est contemnere tutum;

quisquis amor iubeo non sum contemno tueor


Et quotiens grave sit puppibus ire, natas.


Addit et ad festos hunc quoque Troia diem.

addo et ad festus hic quoque troius dies


Turpe deo pelagi iuvenem terrere natantem,


Maxima teste dea dona fuisse putem.


Quamvis est sacris illa piata meis.


Funera conspicient, nec procul hostis erit,

funero conspicio neque procul hostis sum


At mihi, vae miserae! torrentur febribus artus


Anna soror, soror Anna, meae male conscia culpae,

anna soror soror anna meus malus conscius culpa


At satis est poenae teneram mugisse puellam


Aegra superposita membra fovere manu.


Idem navigium, navita, vector ero!


Illa Iovis magni paelex metuenda sorori


Quo levis a nobis tam cito fugit amor?


Atque aliquis Peliae de partibus acta venenis

atque aliquis pelius de pars ago venenum


Mons fuit; aequoreis illa resistit aquis.


Non ego coniugium generosae degener opto,

non ego conjugium generosus degener opto


Tu quoque cognosces in me, Meleagre, sororem!

tu quoque cognosco in ego meleagre soror


Inveniet vobis consuluisse deam.


More nivis lacrimae sole madentis eunt.


Ut tua sunt collo bracchia nexa meo.


Hic tibi bisque aestas bisque cucurrit hiemps.


Ignibus ereptos obruet unda deos?


Postmodo nescio qua venisse volubile malum,

postmodo nescio qui venio volubilis malus


Quem non mille ferae, quem non Stheneleius hostis,

qui non mille fera qui non stheneleius hostis


Exiguo flexos miror in orbe pedes;


Illa tamen iusta plus tibi parte favet,


Concinit Ismarium Daulias ales Ityn.


Hostia pro damnis concidat icta meis?


Saepe Neoptolemi pro nomine nomen Orestae

saepe neoptolemus pro nomen nomen orestes


Est mihi, quae lanas molliat, apta manus.


Linquor et ancillis excipienda cado.


Quis mihi, si laedar, Phrygiis succurret in oris?

quis ego si laedo phrygius succurro in ora


Litora Thessaliae reduci tetigisse carina


Inpositas tamquam servet harena notas;


Hoc magis est cautum, ne foret illud iners.


Quodsi quam sciero, moriar, mihi crede, dolendo;


Et subito natos arma tulisse viros —


Quem minime vellem, forsitan alter adest!


Da veniam fassae; non patienter amo!


Protinus in summo vigilantia lumina tecto


Me quaedam, memini, dominam captiva vocabat.


Et videar merces esse labore minor.


Non potuit Iuno vincere, vincit amor.


Peccatum totiens corrigat illa tuum.


Non tibi succurrit crudi Diomedis imago,


Si tamen expectas, vocem quoque rebus ut addam —

si tamen expecto voco quoque res ut addo


Tu quoque cum ventis utinam mutabilis esses!

tu quoque cum venio utinam mutabilis sum


Non sum militia digna perire tua.


Nunc feror, ut Bacchi furiis Eleleides actae,

nunc fero ut bacchus furia eleleides ago


Cur tamen Actiacas miseram me mittis ad oras,

cur tamen actiacas miser ego mitto ad ora


Ille necis causam praebuit, ipsa manum.


Uxor ad exemplum fratris habenda fui;


Hic metuit mendax, haec et periura vocari;

hic metuo mendax hic et periurus vocaris


Hac venit in thalamos dote superba tuos.


Heu! quantum Phrygii sanguinis illa vehit!'


Nam potes ex animo colligere ipse tuo —


Quam bene conveniunt fato tua munera nostro!

quam bene convenio fatum tuus munus noster


Aut mare prospiciens odioso concita vento

aut mare prospicio odiosus concito venio


Quae mihi dum referes, quamvis audire iuvabit,


Et faceres, sed te prima rapina tenet!


Ei mihi! pars a me vix dicitur ulla futuri.


Quid tibi grataris? media sedet Aeolus aula;

quis tu grataris medius sedeo aeolus aula


Sed bene consuluit casto deus aequus amori.

sed bene consulo castus deus aequus amor


Inponit collo rusticus iste tuo.


Parca sed est Sparte, tu cultu divite digna;

parcus sed sum spartum tu cultus dives dignus


Morsaque quem subito reddidit herba deum.


Hanc esse ut scires, unde movetur amor.


Sertaque conpositis demere rapta comis;


Aut nos Scylla rapax canibus mersisset edendos —


Orbe quoque in mensae legi sub nomine nostro,

orbis quoque in metior lego sub nomen noster


O Iove digna viro, ni Iove nata fores,

o iuppiter dignus vir ni iuppiter nata foris


Et mihi concubitus fama sepulta foret!


Eurytidosque Ioles atque Aonii Alcidae


Quod rapuit, laudo; miror, quod reddidit umquam.


Nec patulo tardae carpitur ore bovis.


Et quantum trunci, tantum mea nomina crescunt.

et quantus truncus tantus meus nomen cresco


Sollertem tu me, crede, puella, facis.


Et miserum tenuis in iecur urget acus —


Cetera te memini non potuisse loqui.


Mirantur iustique senes trepidaeque puellae;


Nec repetor; cessas, iraque lenta tua est.


Ut mihi narrasti, dura per ossa tremor.


Famaque de forma paene maligna tua est;


Hoc duce nempe deo ventis agitaris iniquis

hic dux nempe deus venio agitaris iniquus


Nullus erat ventis inpediendus amor —


Qui calet in cupido pectore, praestat amor.


Di facerent, pretium magni certaminis esses,


Saevaque in oppositos pectora ferre viros;


Et socer et magni nata Creontis erat!


Talibus exiguo dictis mihi murmure verbis,


Mittite me, Danai! dominum legata rogabo


Nec venit inceptis mollior hora malis?


Sed, quae praestanda est et sine teste, fide.

sed qui praesto sum et sine testis fides


Aut mare, quale vides agitari nunc quoque ventis,

aut mare qualis video agitaris nunc quoque venio


Cuique senex Nereus prosocer esse velit.


Plectra dolore iacent muta, dolore lyra.


Fonte bibis spectasque tuam stupefacta figuram


Sed tibi pro tutis insignia facta placebant,


Orsus es infido sic prior ore loqui:


Quid mihi tunc animi credis, germane, fuisse —


In tua non tonsas ferre sepulcra comas;


Exige, laese pudor, poenas! violate Sychaei


Durat in extremum vitaeque novissima nostrae


Regnat et in dominos ius habet ille deos.


Dicar, et haec belli tempora tristis agam.


Turpe rudimentum, patriae praeponere raptam.


Haemonis Haemonio Laodamia viro.


Ferre gravem lana vix satis apta colum,


Vilis Anactorie, vilis mihi candida Cydro;

vilis anactorium vilis ego candidus cydro


Et subito lassis vires rediere lacertis,


Sumque tuos oculos usque secuta meis;


Persephone nostras pulsat acerba fores!


Et Sinis et tauri mixtaque forma viri


Ibat ad hunc sapiens a sene diva viro.


Portet ad exstructos corpus inane rogos.


Inter serpentes aprosque avidosque leones


Nititur et tenebris abdere solis equos;


Verbaque dicuntur vestra carere fide.


Indignor miserae non licuisse mori!


Undique conlucent praecinctae lampades auro;


Quaerenti causam 'dum nox sinit, effuge!' dixi.


Neu referam mores caelesti pectore dignos,


Lis est cum forma magna pudicitiae.


Promissique fidem, ne sim tibi iuncta, remittes,


Sed timor et pietas crudelibus obstitit ausis,

sed timor et pietas crudelis obsto audeo


Et, puto, captasses iterum, nisi, ut ipse fateris,

et puto capto iterum nisi ut ipse fateor


Posse quidem, sed te nolle venire, queror;


Incola captivo quae bove victor arat.


Qua latam Nereus caerulus ambit humum.


Denique non timui, quod dolitura fui.


I nunc, tolle animos et fortia gesta recense;

eo nunc tollo animus et fortis gero recenseo


An riget, et Zephyri verba caduca ferunt?


Sed solet hoc maribus tutius esse fretum.


Respergi nostro, sparsa cruore viri.


Caeruleis Triton per mare curret equis.


Ut caderet cultu cultor ab ipse suo!


Diceris Oenonen destituisse tuam.


Et grave, si morerer, mors quoque crimen erat —

et gravis si morior mors quoque crimen sum


Nec moror ante tuos procubuisse pedes.


Et manet in cursu semper acerba suo?


Longior infirmum ne lasset epistula corpus


Ossa mei fratris clava perfracta trinodi


Aut esses formosa minus, peterere modeste;


Dat populus sacris, dat pater ipse viam.


Sceptra tuae quamvis rear esse potentia terrae,

sceptrum tuus quivis reor sum potentia terra


Iam venti ponent, strataque aequaliter unda


Tantalides matres apta rapina sumus?


Credidimus lacrimis — an et hae simulare docentur?


Iam prope limen erat — patrias vagitus ad auris

iam prope limen sum patria vagitus ad auris


Mane erat, et thalamo cara recepta soror

mane sum et thalamus carus recipio soror


Quae fecisse iuvat, facta referre pudet.


Vox erat in cursu: famulae rapuere furentem;


Inmemor es nostri; non potes — illa tui est!

immemor sum noster non possum ille tuus sum


Proxima, me visam praemia summa tibi,


At quanto mallem, quam scriberet, illa nataret,


Frondibus, et nullae dulce queruntur aves;


Forma quoque est oneri; nam quo constantius ore


Pessima mutati coepit amoris hiemps,


Vix Priamus tanti totaque Troia fuit.


Aeneas oculis semper vigilantis inhaeret;


Morsque minus poenae quam mora mortis habet.


Arsit et Oenides in Maenalia Atalanta;


Nec mihi, dispositis quae iungam carmina nervis,

neque ego dispono qui jungo carmen nervus


Argolidas timui — nocuit mihi barbara paelex!

argolidas timeo noceo ego barbarum paelex


Pellimur; eiectos ultimus orbis habet.


Cornuaque in patriis non sua vidit aquis,


Iurabis — scit te fallere posse deos!


Magna quidem de te rumor praeconia fecit,

magnus quidem de tu rumor praeconium facio


Te peto, quam pepigit lecto Venus aurea nostro;

tu peto quam pepigit lectus venus aureus noster


Iamque fatigatis umero sub utroque lacertis


Quorum terribilis spiritus ignis erat;


Constitit ante oculos actus velocibus alis


Torqueor ex aequo vel te nubente vel aegra


Mitis adhuc fieri, si patiare, potest.


Dis quoque credidimus. quo iam tot pignora nobis?


Punica nec Teucris pressa fuisset humus!


Nulla per ambiguas puppis itura vias.


Haec tamen audieram; licuit non credere famae,


Ille quidem ostendit, quidquid Lacedaemone tota

ille quidem ostendo quisquis lacedaemon totus


Sis licet inmitis matrisque ferocior undis,


Appeteres talem vel non iurata maritum;


Quo propior vox haec, hoc mihi peius erat.


Se tibi pax terrae, tibi se tuta aequora debent;

sui tu pax terra tu sui tueor aequor debeo


Per reditus corpusque tuum, mea numina, iuro,


Vixque manu pigra totiens infusa resurgunt


Hoc deus, hoc vates, hoc edita carmina dicunt —


Fugerat ore color; macies adduxerat artus;


Territa consurgit metuendaque noctis opacae


Rapta tamen forti vellera fulva manu?


Per mala nostra precor, quorum potes esse levamen,

per malus noster precor qui possum sum levamen


Iuraret ne quos inscia lingua deos.


Sic quoque eram repetenda tamen, nec turpe marito

sic quoque sum repeto tamen neque turpis marito


Cumque mea fiunt turbida mente freta.


Plias et Arctophylax Oleniumque pecus?


Forsitan et narres, quam sit tibi rustica coniunx,

forsitan et narro quam sum tu rusticus coniunx


Cetera nuptarum crimine turba iacet.


Respice ad eventus — haec cubat, ille valet.


Ure; minor culpa poena futura mea est.


Tempus ut observem, manda mihi; certius ibis,


Incisae servant a te mea nomina fagi,


Ut solet adfuso surgere flamma mero.


Me pecudum fibrae simulacraque inania somni

ego pecus fibra simulacrum inanis somnium


Neve reformida corpus amantis amans.


Et pater ignoscet nostro Menelaus amori —


Infelix iterum sum mihi visa capi!


Venimus huc ambo; cur non discedimus ambo?


Utque ego te cupio, sic me cupiere puellae;


Adsidet ille quidem, quantum permittitur, ipse

assideo ille quidem quantus permitto ipse


Ei mihi, quod sensus sum tibi fassa meos!


Illi victa suis Troica fata canunt.


Qui mihi tendebas retia, dignus eras.


Et videas populos altus ab arce tuos?


Lumine qui semper proditur ipse suo?


Interea, dum cuncta negant ventique fretumque,


Vidi etiam lacrimas — sua pars et fraudis in illis.

video etiam lacrima suus pars et fraus in ille


I nunc et Phrygiae late primordia gentis

eo nunc et phrygia latus primordius gens


Flamma rogi flammas finiet una meas.


Bacchus avus; Bacchi coniunx redimita corona

bacchus avus bacchus coniunx reimito corona


A, nimium vivax admotis restitit infans


Ulla, nisi ut nolles inmemor esse mei.


Findere — quas habeo, di tueantur opes!


Hoc genus officii dulce duobus erit —


Heredem patriae, perfide, fraudis agis.


De fratrum populo pars exiguissima restat.


Dum careo veris gaudia falsa iuvant.


Res est solliciti plena timoris amor.


Praevius Aurorae Lucifer ortus erat;


Praemia magna quidem, sed non indebita, posco;

praemium magnus quidem sed non indebitus posco


Pollicita est nobis nupta sororque Iovis;


Quod per tam longas spes tua venit aquas.


Arte laboratae merguntur ab aequore naves;


Quidquid erit, patiar, liceat modo corpus in auras

quisquis sum patior licet modo corpus in aura


De tanta rerum turba factisque parentis


Omnia de viva tibi sunt speranda; quid aufert


Flecte ratem! numerum non habet illa suum!'

flecto ratis numerus non habeo ille suus


Scribimus, et lacrimis oculi rorantur obortis;


Erramusque vago per loca sacra pede.


Num generis fato, quod nostros errat in annos,

num genus fatum qui noster erro in annus


Lumina nil aliud quo caperentur erat.


Rettulerat nato Nestor, at ille mihi.


Et sequitur regni pars quotacumque sui?


At Venus hoc pacta est, et in altae vallibus Idae

at venus hic paciscor sum et in alo valles idas


Iste tibi de quo coniuge partus eat.


Si tibi cura mei, sit tibi cura tui!


Non potes. expediunt iam tua vela Phryges;

non possum expedio iam tuus velo phryges


Fac iurent reges sua se tibi regna daturos,


Is quoque nescio quam, nunc ut vaga fama susurrat,

is quoque nescio quam nunc ut vago fama susurro


Cogit et absentes plura timere locus.


Quod mihi — vae miserae! — sidus obesse querar?


Membra superiecta cum tua veste fovet.

membrum superjacio cum tuus vestis foveo


Et piget infido consuluisse viro.


Quod ferar externum praeposuisse meis.


Exagitet ne me tantum tua, deprecor, uxor —

exagito ne ego tantus tuus deprecor uxor


Ignaros culpae quos facis esse tuae?


Hinc ego me sensi noto quater ore citari;

hinc ego ego sentio nosco quater os citaris


Quae tribui sola te mihi dante potest.


Quam multos credis iuvenes optare quod optas,

quam multus credo juvenis optaris qui opto


Incubet et vasto pondere laedat humum.


Exoranda tibi, non capienda fui!


Quod mihi sit genitor, qui possidet aequora, Minos,

qui ego sum genitor qui possideo aequor minos


Sic cito sum verbis capta puella tuis.


Tam gelidus quod sis, num te tamen, inprobe, quondam

tam gelidus qui sum num tu tamen improbus quondam


Pignora Lucina bina favente dedi.


Flaminaque in lacrimas officiosa meas.


Sensi me totis erubuisse genis,


Neve putes, non me nisi comminus esse timendum,

neve puto non ego nisi comminus sum timeo


Hunc ubi vitaris, alios vitare memento


'Hic,' dixit, 'vires sanguis amoris habet.'


Addita sunt illis auri bis quinque talenta,

addo sum ille aurum bis quinque talentum


Nec quererer tardos ire relicta dies;


Tuta nec a digitis ora fuere meis.


Di mihi sunt testes — lusimus arte virum.


Verba ferens doctis insidiosa notis,


Iuppiter ut soceri proavus taceatur et omne

iuppiter ut socer proavus taceo et omnis


Mobilibus ventis arida facta volant;


Cur mihi, causa levis, ventus obesse potest?


At melius virgo favisset virginis annis,


Feminea teneo, non mea tela, manu?


'Quid facis, Aeacide? non sum sine vindice,' dixi:

quis facio aeacides non sum sine vindex dico


Aut ego non novi, quam sim temerarius, aut me

aut ego non nosco quam sum temerarius aut ego


Et, mihi si non vis parcere, parce meis!


Per Venerem, parcas, oro, quae plurima mecum est!


Cum steteris turbae celsus in ore tuae


Omina re careant! nihil est violentius illa,


Iste sinus meus est! mea turpiter oscula sumis!

iste sinus meus sum meus turpis osculum sumo


Rustica Saturno regna tenente fuit.


Id te, quod quereris, conciliare potest.


Falleris et nescis — non sunt spolia illa leonis,

fallo et nescio non sum spolium ille leo


Nec loquor, et tecto simulatur lumine somnus,

neque loquor et tectum simulo lumen somnus


Tu quoque, qui poteris fore me sperare fidelem,

tu quoque qui possum sum ego spero fidelis