Ex Ponto

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


num tamen excuses erroris origine factum,


sperandum est nostras posse valere preces,


quique acies Libycas Romanaque proelia dixit;

quisque acies libycus romanus proelio dico


plus illud quam tua vota valet.


tuta petant alii: fortuna miserrima tuta est,

tueor peto alius fortuna miser tueor sum


effice vos ipsi ne tam mihi sitis amandi,


qui mala solliciti nostra levatis, ero.


sed si sola mihi dentur tua vota, precabor


quo tuus assidue principe crevit honor,


uberius nulli provenit ista seges.


at malus interpres populi mihi concitat iram

at malus interpres populus ego concito ira


at tu, cum tali populus sub principe simus,

at tu cum talis populus sub princeps sum


plausibus ex ipsis populi laetoque favore


spargit aqua captos lustrali Graia sacerdos,

spargo aqua capio lustral graius sacerdos


terra velim propior nullique obnoxia bello

terra volo propior nullus obnoxius bellum


vixque habet in nobis iam nova plaga locum.


primus ut auderem committere carmina famae


te magis est mirum non hoc evincere, coniunx,

tu magis sum mirus non hic evinco coniunx


non potuit nostris lenior esse malis.


haec ego visus eram puero dixisse volucri,


viribus illa suis, non novitate, placent.


pugnat ad exemplum primi minor ordine pili,

pugno ad exemplum primus paruus ordo pilus


scribere saepe aliud cupiens delabor eodem!


intrata est superis quod domus una tribus,


da, precor, accessum lacrimis, mitissime, nostris,


lux etiam coeptis facito bona talibus adsit

lux etiam coepio facio bonus talis adsum


et videor vultus mente videre tuos.


livor, iners vitium, mores non exit in altos,


et gaudere aliquid res mihi visa nova est.

et gaudeo aliquis res ego video novo sum


numen, et invita saepe iuvamur ope.


nunc mihi naufragio quid prodest discere facto,

nunc ego naufragium quis prodo disco facio


nec bene cantantes labor est audire puellas:


nam nisi iusta tua est, iusta querella mea est.

nam nisi iustus tuus sum iustus querela meus sum


semper honorata sceptra tenere manu.


Redditus est nobis Caesar cum Caesare nuper,


at nisi peccassem, nisi me mea Musa fugasset,


tu mihi narrasti, cum multis lucibus ante


dixerit hoc aliquis tutum non esse. fatemur.


cum pereant acie fortissima quaeque, vel ipso


inque Tomitana iaceam tumulatus harena,


urbs erat in summo nubibus aequa iugo.


arbitrio variat multa poeta suo.


Nulla dies adeo est australibus umida nimbis,

nullus dies adeo sum austral umidus nimbus


‘et narrare meos flenti flens ipse labores,


nec quisquam meliore fide complectitur illas,

neque quisquam bonus fides complector ille


adde nurus neptesque pias natosque nepotum


his Messalinus, quibus omnia cedere debent,


ponendus quam si frater in igne foret.


scribere, delicias ne mala nostra vocet,


fecit et in gelidos versit amoma sinus,


contigit ex merito qui tibi nuper honor,


gaudia percipiens, quae dedit ipse suis.


quam male mutato posse carere loco.


hanc cave degeneres, ut sint praeconia nostra

hic caveo degenero ut sum praeconium noster


gratiaque officio, quod mora tardat,


ut propior patriae sit fuga nostra roga.


quique dolet, citius quam dolor ipse, cadet.


ne tamen iste metus somnos tibi rumpere possit,

ne tamen iste metus somnus tu rumpo possum


scilicet est cupidus studiorum quisque suorum,

scilicet sum cupidus studium quisque suus


nec satis utilitas est mihi nota mea.


tu licet erroris sub imagine crimen obumbres,


Siquis adhuc usquam nostri non inmemor extat,

siquis adhuc usquam noster non immemor extat


scilicet ingeniis aliqua est concordia iunctis,

scilicet ingenium aliqui sum concordia iungo


Pieridum lumen praesidiumque fori,


erroris nam tu vix est discernere nostri


cum tibi quaerenti, num verus nuntius esset,


nec vigor est Drusi nobilitate minor,


saepe fuit brevior quam mea verba dies.


turpe sequi casum et fortunae cedere amicum,

turpis sequor casus et fortuna cedo amicus


et placeat caeso non minus agna bove.


quid mirum, lectis exhausto floribus horto,


ast ego non alium prius hoc dignarer honore—


et peragit soliti vena tenoris iter.


nec, iuveni lusus qui placuere, iuvant.


sic inconsumptum Tityi semperque renascens


diluit et lacrimis maerens unguenta profusis

diluo et lacrima maereo unguentum profundo


et freta velivolas non habitura rates,


Fama, per inmensas aere lapsa vias.


an crimen, coepi quod miser esse, vocas?


non sinit illa sui vanas antistitis umquam

non sino ille suus vanus antistes umquam


lenem te miseris genuit natura, nec ulli


instar et hanc vitam mortis habere puta.


diceris erratis ingemuisse meis.


perque quater denos itur in illa gradus,


et melius nulla quaeritur arte favor.


et patiar fossis lumen abire genis,


dummodo non nobis hoc Caesaris ira negant,


Hanc tibi Naso tuus mittit, Rufine, salutem,


aspicerem gaudens, quantus foret agminis ordo,


afferat ipse licet sacras Epidaurius herbas,

affero ipse licet sacer epidaurius herba


sed dare materiam nobis quam carmina maius:


quae quoniam nec nos unda summovit ab illa,

qui quoniam neque nos unda summoveo ab ille


teque meae causam servatoremque salutis,


quod precor, eveniet : sunt quiddam oracula vatum:

qui precor evenio sum quidam oraculum vates


artibus his, quae nil utilitatis habent.


nunc subit aequata porticus omnis humo.


o, quotiens, alii cum vellem scribere, nomen


quocumque aspicies, campi cultore carentes


ut tibi sit salvo Caesare salva parens.


ne sperata meam deserat aura ratem,


cumque forent alii, quorum mihi cuncta referre


et quae praecipuum sidera frigus habent.


fructibus assiduis lassa senescit humus.


sic ego constanter studium non utile servo,


finitimus rapido quam terit hostis equo,

finitimus rapidus quam tero hostis equus


femina de nobis virve puerve queri.


nomine non utar, ne commendere querella,


effectum cura pectoris esse tui:


non aptum numeris nomen habere meis,


unde tuas possim laudes celebrare recentes


saucius eiurat pugnam gladiator, et idem


quam levibus ventis sub nube per aethera vectam

quam levis venio sub nubes per aether veho


carmina, Pieriis invigilate choris,


dicere si fas est, claro mea nomine Musa


vixque mihi videor, faciam qui carmina, sanus,


aut age, dic aliquam, quae te mutaverit, iram:


si duce non facta est digna corona tuo ?


utque magis cauti possunt timidique videri,


irrita Neptuno cur ego tura feram?


cumque labent aliqui iactataque vela relinquant,


ne mea Sarmaticum contegat ossa solum,


copia tot laticum, quas auget, adulterat undas,


quos laus formandos est tibi magna datos),


ingenii certe, quo nos male sensimus usos,

ingenium certus quo nos malus sentio utor


Haec mihi Cimmerio bis tertia ducitur aestas

hic ego cimmerius bis tertius duco aestas


idque facis, quantumque licet meminisse, solebas


est aliquid casus pariter timuisse marinos,


illo, quod subiit Aesone natus, opus.


ingentique .gradu contra ferrumque locumque


saepe recusati ceperit imperii:


carmine te nomen non habuisse meo.


sed tamen hoc factis adiunge prioribus unum,


dignus es in tantis nomen habere viris,


nil adeo fortuna gravis miserabile fecit,

nihil adeo fortuna gravis miserabilis facio


quid tamen hoc prodest, vetiti si lege severa

quis tamen hic prodo veto si lex severus


nec dedignata est abiectis Illyris armis


portaque vix firma summovet arma sera.


sic adfectantes caelestia regna Gigantes

sic adfectantes caelestis regnum gigantes


interdum lacrimae pondera vocis habent,


publicus invito quam favor inposuit,


quod mea sedulitas mittere posset, erat.


et summi poteram tela cavere dei.


exiguam ne me praedam sinat esse Getarum,


quos Numa maternus non neget esse suos.


non ita caelitibus visum est, et forsitan aequis;

non ita caelitibus video sum et forsitan aequus


non minus hoc illo triste, quod ante dedi.


culte mihi—quid enim status hic a funere differt

colo ego quis enim status hic ab funus differo


tuta, neque invideo, cetera turba latet,


ista dei vox est, deus est in pectore nostro,

iste deus vox sum deus sum in pectus noster


utque tibi fuerit mecum nihil amplius, uno


est locus in Scythia, Tauros dixere priores,


non igitur mirum, si mens mea tabida facta

non igitur mirus si mens meus tabidus facio


ingeniique sui dictus cognomine Largus,


felices quibus haec ipso cognoscere in actu


sunt mihi vobiscum communia sacra, poetae,


ingenio nullum maius habere meo.


Caesaris est coniunx ore precanda tuo,


quod procul haec regio est et ab omni devia cursu,

qui procul hic regius sum et ab omnis devius cursus


vix hac invenies totum, mihi crede, per orbem,

vix hic invenio totus ego credo per orbis


haec facit ut vivat fossor quoque compede vinctus,

hic facio ut vivo fossor quoque compedes vincio


inque domo binus conspicietur honor.


nec minus a studiis dissidet illa tuis.

neque paruus ab studium dissideo ille tuus


quolibet ex istis scilicet ire locis.


dicta putet! pro se Musa locuta mea est.

dictum puto pro sui musa loquor meus sum


et desunt fatis sola sepulchra meis.


auxilium nulla parte tulisse tuum,


dignus es argento, fulvo quoque dignior auro,

dignus sum argentum fulvus quoque dignus aurum


dissimulas etiam, nec me vis nosse videri,

dissimulo etiam neque ego volo nosco video


Si vacat exiguum profugo dare tempus amico,

si vaco exiguus profugus do tempus amicus


adsuetos tauri saltus, adsueta leones—


huc tamen ex illa barbarus urbe fugit,


mittite, praesenti dum careamus humo.


ad vos mansuetas porriget ille manus,


te laedi, cum quis laeditur inde, putas,


non ego concepi, si Pelion Ossa tulisset,


non ego crudelis, iuvenes, (ignoscite) dixit


sed neque mutatur nigra pice lacteus humor,


A tibi dilecto missam Nasone salutem


officii causae pluribus esse datis.


Artibus exceptis, saepe probator eras.


scilicet eiusdem est, quamvis pugnare videntur,


nec pietas ignota mea est: videt hospita terra

neque pietas ignotus meus sum video hospita terra


haec ubi dixeritis, servet sua dona rogate,


adiuta est novitas numine nostra dei.


Quod legis, o vates magnorum maxime regum,


accipiant nostrae, grata futura,


non contrectari tutius esse puto.


proxima subsequitur, quid agas, audire voluntas,

propior subsequor quis ago audio voluntas


liberaque a ferro crura futura putet,


siquid aget maius, differ tua coepta caveque

siquis ago magnus differo tuus coepio caveque


consortem Phoebi gens colit illa deam.


impius, in nullo quod legerere loco!


terra sub ambobus non iacet ulla polis.


missaque ab Euxino legeres cum carmina Ponto,


in vestro miseris si licet esse choro,


utilitas igitur magnos hominesque deosque


et quicquid post haec, quidquid et ante fuit .

et quisquis post hic quisquis et ante sum


et quasi cum vero numine posse loqui.


scis mihi quam solae paene bibantur aquae,


magna Philoctetae vulnere fama suo est.


mixtave sunt nostra dira venena manu:


fiat ut e longa syllaba prima brevis,


tecta rigent fixis veluti velata sagittis,


cum pro concessa verba salute damus,


cum fugerem, vivo quas dedit ille mihi:


non est proposita passa perire nece!’


conveniens animo genus est tibi, nobile namque

convenio animus genus sum tu nobilis namque


terraque de fructu quam sit amara docet.


grata tua est igitur pietas, ignoscimus illis,

gratus tuus sum igitur pietas ignosco ille


cum pariter nobis illa tibique dares,


ille etiam vires corpus habere facit,


utque iuvent alii, tu debes vincere amicos,


porrigit ad spinas duraque saxa manus,


rectorem dubiae navita puppis amat.


sumptaque sunt nobis pectoris arma tui,


inclusus tecta saepe natavit aqua.


regna Thoans habuit Maeotide clarus in ora,

regnum thoans habeo maeotis clarus in os


aut ubi Taprobanen Indica tinguit aqua?


magnaque pars animae mecum vixistis, amici:


qui nisi natalem nil mihi dempsit humum,


sustineas ut onus, nitendum vertice pleno est,

sustineo ut onus niteo vertex plenus sum


mittit ab indomitis hanc, Messaline, salutem,


dum damus arma tibi, dum te, lascive, docemus,


vota precor votis addite vestra meis.


talia vos illi reddere verba volo:


an sit ab his omnis rigide summota libellis,

an sum ab hic omnis rigidus summoveo libellus


hoc solum est istic quod licet esse meum.


accipiat gravidae cur suis exta Ceres?


dissimules metuasque licet, Graecine, fateri,


Naso suo (posuit nomen quam paene!) sodali


nunc quoque de nostra morte tacere reor.


ungula Gorgonei quam cava fecit equi,


quam de caelata sumere lance iuvat.


carmina vestrarum peragunt praeconia laudum,


nil igitur tota Ponti regione sinistri,

nihil igitur totus pontus regio sinister


saepe piget (quid enim dubitem tibi vera fateri)

saepe pigeo quis enim dubito tu verus fateor


purgari factum me quoque teste suum.


ingenioque meo, vena quod paupere manat,


me quoque debilitat series inmensa malorum,

ego quoque debilito series immensus malus


ante triumphantis serva feratur equos:


verba, precor, celeri nostra probate fide.


tempus edax igitur praeter nos omnia perdit:

tempus edax igitur praeter nos omnis perdo


excepit lacrimas Aethalis Ilva genis:


auctorisque sui si non est anulus index,


publica quaerentem quid petat utilitas:


non intermissis ut fluat imber aquis,


non semel admonitu facta litura tuo est.


in medias Syrtes, mediam mea vela Charybdin

in medius syrtis medius meus velo charybdis


hic agri infrondes, hic spicula tincta venenis,

hic ager infrondeo hic spiculum tingo venenum


(nec fuero tanti) me reor esse tuae.


et telum causas mortis habere duas.


barbara iam capti poscunt insignia reges


non solet in maestos illa venire toros.


huc Lycus, huc Sugaris Peniusque Hypanisque Calesque

huc lycus huc sugaris penius hypanis caleo


supremum vitae tempus adusque meae,


ritus is est gentis, qua vos tamen urbe venitis?

ritus is sum gens qui tu tamen urbs venio


i nunc et veterum nobis exempla virorum


quod quoniam nobis invidit inutile fatum,


nil nisi sollicitae sint tua verba preces,

nihil nisi sollicitus sum tuus verbum prex


ut sumus in Ponto, perveniatque precor,


quam lex furtivos arcet habere viros?


quod nisi te nomen tantum ad maiora vocasset,


lapsa per inmensas est mea pinna vias.


ne mihi sit levior Caesaris ira timet.


Triptolemo fruges, poma det Alcinoo?


audierit frater forsitan ista tuus.


at tu, cui bibitur felicius Aonius fons,


saepe solent hiemen placidam sentire carinae:

saepe soleo hiemen placidus sentio carina


debeat auxilium Maximus esse tibi.


truxque Getes armis, grandine pugnet hiems .


nec bene dispositas comptus, ut ante, comas,


ferte, precor, semper, quia semper egebimus illa,

fero precor semper quia semper egeo ille


non negat Aegisos, quae te subeunte recepta


Phasias est telis fixa puella meis.


adloquio profugi credis inesse metum?


visaque sunt dictis adnuere ora meis.


an, ne bis sensum lector reperiret eundem,


fortunae species obstat acerba meae,


sponte sua probitas officiumque iuvat.


tu quoque per durum servato tempus amico


tura prius sanctis inposuisse focis,


sed prius imposito sanctis altaribus igni


utere, quod nobis rectius ipse dares,


scuta sed et galeae gemmis radientur et auro,

scutum sed et galea gemma radio et aurum


arbor, et in terra est altera forma maris.


tristis ab Euxinis Naso salutat aquis.


et tecum gelido saepe sub axe loquor,


corporis ad curam vix vacat illa sui.


sensisses ultra, quod quererere, nihil!


quas fugerem docuit quas sequererque vias.


si nulla libri parte legere mei.


fortuna est impar animo, talique libenter


illa tuus iuvit qualiacumque favor;


qui mecum velles currere, primus eras.


quam tua Trinacria est regnataque terra Philippo,

quam tuus trinacrius sum regno terra philippus


vos estis fracto tellus non dura phaselo,


audiet et caelo posita est quaecumque sub ullo

audio et caelum pono sum quicumque sub ullus


adsuetas illis adiciamque minas,


confer et in votum tu quoque verba meum.

confero et in voveo tu quoque verbum meus


iampridem posuit mentis in aede suae.


praemia nec Chiron ab Achille talia cepit,

praemium neque chiron ab achilles talis capio


mergere quam liquidis ora natantis aquis.


credibile est fieri condicione loci,


pertulit, et placidae saepe fuere morae,


hoc domui debes, de qua censeris, ut illam


siquid habet sensus umbra diserta, petit.


sic tua non paucae carpere facta volent.


cera sit a vinclis non labefacta suis.


nec sinis ingenium nobilitate premi,


spem fructus avidae, nemo petendus erit.


et quam sim denso cinctus ab hoste loqui.

et quam sum densus cingo ab hostis loquor


proxima Marticolis quam loca Naso Getis.


continuit promptas in mea fata manus!


sum tamen haec passus: nec, si mortalia possem,

sum tamen hic patior neque si mortalia possum


est aliquid spectare deos et adesse putare,


dum tardae causas invenit ipsa morae,


Sarmaticos arcus, et trahar arte loci?


ipsa potest solitum nosse corona caput:


non fuit hoc tanti, confesso ignoscite, docti:

non sum hic tantus confiteor ignosco doceo


qui quoniam patria toto sumus orbe remoti,

qui quoniam patria totus sum orbis removeo


non omnes Fabios abstulit una dies,


materiae titulos quin tueare tuae,


quo magis admiror, non, ut torrentibus undis,


te nisi momentis video paene omnibus absens.

tu nisi momentum video paene omnis absum


illum furtivae iuvere Cupidinis artes;


te iuvenum princeps, cui dat Germania nomen,

tu juvenis princeps qui do germania nomen


quique suam Troesmin imperfectumque dierum


armaque cum telis in strue mixta sua,


hic freta vel pediti pervia reddit hiems,

hic fretus vel pedes pervius reddo hiems


nomina, materiam non habuere manus.


illa bibit sitiens lector, mea pocula plenus:

ille bibo sitio lector meus poculum plenus


fomentisque iuvas vulnera nostra tuis.


carcere dicuntur clausi sperare salutem,


eum totiens eadem dicam, vix audior ulli,


qui quod es, id vere, Care, vocans, ave!


quicquid id est, adiunge meis. nihil impedit ortos

quisquis is sum adjungo meus nihil impedio orior


quid quod, ut emeritis referenda est gratia semper,

quis qui ut emereo refero sum gratia semper


felices, quibus, o, licuit spectare triumphos


in quorum numero me, precor, esse velis.’


hostibus in mediis interque pericula versor,


spes igitur menti poenae, Graecine, levandae


dum dolor in cursu est et petit aeger opem.

dum dolor in cursus sum et peto aeger ops


hoc superos iures more solere loqui,


non avis obloquitur, silvis nisi siqua remota

non avus obloquor silva nisi siqua remoueo


turaque Caesaribus cum coniuge Caesare digna,

tus caesaris cum coniunx caesaris dignus


invisus nobis quae duo Pontus habet,


non ita sunt fatis omnia versa meis.’


haec ubi non patria perlegi scripta Camena,

hic ubi non patria perlego scribo camena


altaque quam multis floreat Hybla thymis,


illum iurabas protinus esse tuum.


ausa sit, et nullum maius adorta nefas.

audeo sum et nullus magnus adorior nefas


quod legi, tua vox exhibuisset opus,


audet ad humanos fessa venire sinus,


claraque sumpturum pictas insignia vestes


nam tibi quae coniunx, eadem mihi filia paene est,

nam tu qui coniunx idem ego filia paene sum


factaque eunt ad vos, annus abisse potest.


Naso Tomitanae iam non novus incola terrae

naso tomitanus iam non novus incola terra


et tepidus Boreas et sit praefrigidus Auster,

et tepidus boreas et sum praefrigidus auster


longa dies citius brumali sidere, noxque


inferius Coa Bittide nomen habes,


saxaque brumali grandine plura subis.


siquid et inferius quam Styga mundus habet,

siquis et inferus quam styga mundus habeo


nec satis ingenio tuta fuisse loci.


in mediis lacera nave relinquor aquis,


qui dederint animi pignora certa sui.


non cadit in mores feritas inamabilis istos,


nil nisi quod prodest carum est: sed detrahe menti

nihil nisi qui prodo caris sum sed detraho mens


et finem pietas contigit illa suum.


vix duo proiecto tresve tulistis opem.


et tecum quaero saepe quid inde petam,


in quibus ingenium desiste requirere nostrum,


me quoque, qui feci, iudice digna lini.


quicquid ages igitur, scaena spectabere magna,

quisquis ago igitur scaena specto magnus


quos mihi misisti, Maxime Cotta, deos;


primaque tam miserae causa fuere fugae,


separat et cursus inter utramque facit,


et certam praesens vix habet hora fidem.


tractatam multae quam tetigere manus.


haec me Nasonem scribere verba latet?


haesit in amplexu consolatusque iacentem est,


quam sensus cunctis paene quod unus inest.

quam sensus cunctus paene qui unus insum


dant illis animos arcus plenaeque pharetrae


ipse quidem Getico peream violatus ab arcu

ipse quidem geticus pereo violo ab arcus


pro nostris ut sis ambitiosa malis.


id mihi, cum valeas fortius ipsa, refer.


tam mala Thersiten prohibebat forma latere,

tam malus thersites prohibeo forma lateo


quamlibet in multis positus noscere libellis,


et carmen vena pauperiore fluit.


protinus inde domus vobis Pompeia petatur:


ne careant summa Troica bella manu.


pars estis pauci melior, qui rebus in artis


fusaque erant toto languida membra toro,


Caesar ut imperii moderetur frena precamur,


exeat e Stygiis ut mea navis aquis.


et nihil inveni, quod mihi ferret opem.


Quod sit in his eadem sententia, Brute, libellis,

qui sum in hic idem sententia brutus libellus


certe ego cum primum potui sentire quid essem

certus ego cum primus possum sentio quis sum


nescioquam dicunt Iphigenian iter.


hanc pudet offensam non meruisse prius."


terra sit exiliis ut tua fida meis.


moribus adgnosci qui tuus esse potest,


vastaque, quae nemo vindicat, arva iacent.


restat in ingenio, serviet omne tibi.


quid que facis? lacrimis opus est, non sanguine dixit,

quis que facio lacrima opus sum non sanguis dico


taedia consimili fieri de carmine vobis,


en ego pro sistro Phrygiique foramine buxi

en ego pro sistrum phrygius foramen buxus


tura fer ad magnos vinaque pura deos.


non erit officii gratia surda tui.


nec nocet admisso subdere calcar equo.


quique deum coram corpora vera vident,


fine carent lacrimae, nisi cum stupor obstitit illis:

finis careo lacrima nisi cum stupor obsto ille


firmus es, et quoniam non sunt ea, qualia velles,

firmus sum et quoniam non sum is qualis volo


hac ego vos absens nunc quoque parte colo.


et mala Nasonem, quoniam meruisse videtur,


corpus, in aetherias numen abisse domos:


visa est a tergo pinna dedisse sonum.


nec data iucundis tempora pauca iocis,


adiectique probent genetiva ad nomina Cottae,


culpatis vestrum vos quoque saepe solum,


adiuvat in duris aliquos praesentia rebus:


atque ea te contra nec muri mole nec armis

atque is tu contra neque murus moles neque arma


verbaque doctorum nota referre tibi:.


obruent eum tot saevis deus aequoris undis,


Regia progenies, cui nobilitatis origo


non haec Aegidae Pirithoique fides:


delicias illi precor has contingere, siquis

deliquia ille precor hic contingo siquis


alma nihil maius Caesare terra ferat,


terrebar titulo nominis ipse mei.


pars fuerit partus sola caduca tui.


maxima pars hominum nec te, pulcherrima, curat,


liquit Agenorides Sidonia moenia Cadmus,

linquo agenorides sidonius moenia cadmus


qualis enim cumque est, non latet esse meam.


tempus adest aptum precibus, valet ille videtque

tempus adsum aptus prex valeo ille video


atque isdem studiis inposuisse manum:


non semper sacras reddunt oracula sortis,


aequoreaeque fuit concubuisse deae?


quod, fuerit pretium cum rude, numen habet.


nec vitam nec opes nec ademit posse reverti,

neque vita neque ops neque adimo possum revorto


teque tegam, qui sis, nisi cum permiseris ipse:


quo mihi diversum fama contendere in orbem?


gutta per attonitas ibat oborta genas.


hac quia, quam video, gratior omnis erit.


culta quidem, fateor, citra quam debuit, illa est;

colo quidem fateor citer quam debeo ille sum


nomen amicitiae barbara corda movet,


quam, quas admorint, non valuisse preces,


hic ego praesentes inter numerarer amicos,


quaque suis Cyanen miscet Anapus aquis.


artibus ingenuis quaesita est gloria multis:


spemque decens doctae vocis amictus habet,


quaque meos adeas est via nulla modos,


utque ea non teneas, tuta repulsa tua est.


adde quod Illyrica si iam pice nigrior essem,

addo qui illyricus si iam picus niger sum


si sua per vestras victa sit ira preces,


dixit, et ut laeto Pontum rumore replevit,


tu glacie freta vincta tenes, et in aequore piscis

tu glacies fretus vincio teneo et in aequor piscis


quantum ad te, redii, nec me tenet ultima tellus,

quantus ad tu redeo neque ego teneo ulter tellus


ipse manu capulum pressi moderatus aratri


sic ubi percepta est brevis et non vera voluptas,

sic ubi percipio sum brevis et non verus voluptas


qui, cum me poena dignum graviore fuisse


decolor adfuso tincta cruore rubet.


scire tamen possis nos meminisse tui.


neve roga quid agam. si persequar omnia, flebis;

neve rogo quis ago si persequor omnis fleo


ultima me tecum vidit maestisque cadentes


nec poterunt istis lumina nostra frui!


os hebes est positaeque movent fastidia mensae,

os hebeo sum pono moveo fastidium metior


sed piger ad poenas princeps, ad praemia velox,

sed piger ad poena princeps ad praemium velox


seria multa mihi tecum conlata recordor,


scilicet incipiam lima mordacius uti,


ut des quam reddas plura precare deos.


clauderet imparibus verba Capella modis;


et vix invita facta litura manu est,


fine quibus nullo conficiantur, habent.


cur igitur, si me videam delinquere, peccem,


Ecquid ab impressae cognoscis imagine cerae


numina, pro socero paene precare tuo.


addita sunt poenis aspera verba meis.


nempe salutaris, quam prius, ore minus,


ite, patet castis versibus ille locus!


ignibus admotis ut nova cera solet,


longa via est, nec vos pedibus proceditis aequis,

longus via sum neque tu pes procedo aequus


numina iam facto non leviora deo.


nutrissent carmen proeliaque ipsa meum,


nec tenet incertas alea blanda manus,


quo duce trabs Colcha sacra cucurrit aqua.


haec dea non stabili, quam sit levis, orbe fatetur,

hic dea non stabilis quam sum levis orbis fateor


ante citos quantum Pegasus ibit equos,


coniugio felix iam potes esse novo.


cum canit, exiguae quis stipis aera negat?


haec quoque vix poteris voce tremente loqui.


ille vetus solito perstat in ore pudor,


quam quotiens vanas non sinit esse preces,


alter enim de te, Rhene, triumphus adest,


in Scythia nobis quinquennis Olympias acta est:

in scythia nos quinquennis olympia ago sum


et maiestatem res data dantis habet,


illa recens pota est, nostra tepebit aqua.


et si, quidquid agis, sit tibi cura mei.


et queror, invisi cum venit hora cibi.


sed sum quam medico notior ipse mihi.


quod tamen ab rerum cura propiore vacabit,


nescius exilii ne videare mei.


Aequor Iasonio pulsatum remige primum,


nec mea, si tantum peccata novissima demas,


nec mora, de templo rapiunt simulacra Dianae,

neque mora de templum rapio simulacrum diana


sollicito vacuus fit locus ille metu.


ut similis verae vacca Myronis opus:


sanguine Bistonium quod non tepefecerit ensem,

sanguis bistonius qui non tepefacio ensis


hoc quoque fortunam sensi, quod amicus abesses,

hic quoque fortuna sentio qui amicus absum


et minui magnae non sinet urbis opes .


nec quia vel merui vel sensi principis iram,

neque quia vel mereo vel sentio princeps ira


cur ego sollicita poliam mea carmina cura?

cur ego sollicito polio meus carmen cura


at si cauta parum scripsisset dextra quis esses,

at si caveo parum scribo dextera quis sum


per non vile tibi nomen amicitiae


saepe ego correxi sub te censore libellos,

saepe ego corrigo sub tu censor libellus


verba fac, ut vita, quam dedit ipse, fruar;


tu tamen haec, quaeso, consule missa boni.


unda locusque nocent et causa valentior istis,


utque Machaoniis Poeantius artibus heros


iam minus hic odio est, quam fuit ante, locus.

iam paruus hic odium sum quam sum ante locus


nec prohibet tibi me scribere teque mihi.


vincitur Aegisos, testataque tempus in omne


di modo fecissent, placidae spem posset habere

deus modo facio placidus spes possum habeo


fulcra tenens laeva tristis acerna manu,

fulcrum teneo laeva tristis acernus manus


brachia da lasso potius prendenda natanti,


nec feritas illos impedit antra petunt.


illum ego non aliter flentem mea funera vidi,

ille ego non aliter fleo meus funero video


da veniam, quaeso, nimioque ignosce timori.


materiam vestris adferat ingeniis:


innatat unda freto dulcis, leviorque marina est,

innato unda fretus dulcis levis marinus sum


poena potest demi, culpa perennis erit.


egeris et meritas superis cum Caesare grates


at si forte velis in nos inquirere, nemo est

at si fors velis in nos inquiro nemo sum


ex illis mergi pars quota digna fuit?


magnus Aristarcho maior Homerus erat,


quoque magis nostros venia dignere libellos,

quoque magis noster venia digno libellus


ad veteres scopulos iterum devertor et illas,

ad vetus scopulus iterum deverto et ille


nec corpus cunctos feliciter effugit ictus:

neque corpus cunctus feliciter effugio iacio


culpa gravis precibus donatur saepe suorum:


ad me pervenit consuliturque boni.


nititur in silvas illa redire suas.


praefuit his, Graecine, locis modo Flaccus, et illo

praesum hic graecum locus modo flaccus et ille


in quibus, excepto quod adhuc utcumque valemus,


scilicet ut limus venas excaecat in undis,


quaeque ita concussa est, ut iam casura putetur,

quisque ita concutio sum ut iam cado puto


si tamen horteris, fortius ibit equus,


Carmine Graecinum, qui praesens voce solebat,


haec mihi verba malae minuerunt taedia vitae.


nam timor eventus deterioris abest,


quam miser est, qui fert asperiora fide!


conspicitur numquam meliore potentia causa,


et placui (gratare mihi) coepique poetae


non ita pars fati candida nulla mei est.

non ita pars fatum candidus nullus meus sum


desine, neu cineres sparge, cruente, meos.


nos quoque conspicuos nostra ruina facit,

nos quoque conspicuus noster ruina facio


cur igitur scribam, miraris? miror et ipse,


materiam quaeris? laudes: de Caesare dixi.


in caput Euxino de mare vertet iter,


mensque magis gracili corpore nostra valet,


quorum tu princeps, neque enim comes esse, sed auctor,

qui tu princeps neque enim comes sum sed auctor


et gravior longa fit mea poena mora.


si mihi rebus opem nullam factisque ferebas,


quaeque est procul urbe Quirini,


non potes hanc salva dissimulare fide,


sic: illic vestro sub Lare semper eram.


suspicor hoc damno fore non tibi. sentiet illa

suspicor hic damnum sum non tu sentio ille


remque tuam ponas in meliore loco!


hanc colet ante diem qua, quae decreta merenti,

hic colo ante dies qui qui decretum mereo


Uias est fati longa futura mei.


sed tamen ambobus debet inesse calor:


omnis an in magnos culpa deos scelus est?

omnis an in magnus culpa deus scelus sum


Caesar, ab Aenea qui tibi fratre tuus,


candida iudiciis illa sit hora meis.


ecquid praeterea peccarim, quaerere noli,


qui scripsit, in illa, intumuit vati nec tamen Ascra suo.

qui scribo in ille intumesco vates neque tamen ascreo suus


quarum iudicio siqua probata, proba est.


sic igitur vestrae vigeant penetralia gentis,


quod licet, absentem qua possum mente videbo:


non ita di mihi sunt tristes, ut credere possim

non ita deus ego sum tristis ut credo possum


nomen, et "heu dicas " quid miser ille facit?


Livia? dant nullas iam tibi bella moras.


marmore: carpsit opes illa ruina meas.


qui forti casum mente tulere refer,


hoste precor fiant illa cruenta tuo.


iam mihi fata liquet coeptos servantia cursus


et qui fulmineo saepe sine igne tonat,


te quoque idem liquido possum iurare precari,

tu quoque idem liquidus possum iuro precor


conveniens istis moribus esse puta.


roditur ut scabra positum robigine ferrum


Iuppiter oranti surdas si praebeat auris,


exeat adversa ne tua navis aqua.


quodque aliis opus est, hoc tibi lusus erit.


impulit: ingenii dux fuit ille mei.


aspera confesso verba remitte reo.


terrarum dominum quem tua cura facit.


inter inhumanos nomen habere Getas.


sic animum lento curarum frigore laedit


quos aluit campis herba Falisca suis:


fasque putem iam te non meminisse mei.


invenies, vere si reperire voles.


si quis in hac ipsum terra posuisset Homerum,


torquet enim fortuna parum, nisi Lixus in Hebrum

torqueo enim fortuna parum nisi lixus in hebrus


haec duce praedico vaticinorque deo.


per sibi consuetas semper itura vias :


tempora nam miserae complectar ut omnia vitae,

tempus nam miser complector ut omnis vita


Tityron antiquas Passerque rediret ad herbas


ducis et adfinem te pudet esse meum!


cumque bonis nuribus quod peperere nurus,


at reditus iam quisque suos amat, et sibi quid sit

at redeo iam quisque suus amo et sui quis sum


et pia non paucis testibus uxor eris.


stabat Amor, vultu non quo prius esse solebat,


nec minus hospitibus pietas est cognita talis,

neque paruus hospes pietas sum cognosco talis


ipse vides rigido stantia vina gelu;


invitis oculis littera lecta tua est.


tradidit, hoc uno non inimica mihi.


utque suo faveas mandat, Rufine, Triumpho,


aurea Romani tecta fuisse fori,


poneret ut muros in meliore loco.


vidi, fortunae verba dedique meae.


tectaque brumali sub nive terra latet.


hoc tibi de Getico litore mittit opus.


ut multum demas nostrae de gurgite curae,


te mihi nec verbis parcere fama refert.


sed siccum sterni vomere litus aro.


non potuit mea mens, quin esset grata, teneri.

non possum meus mens quin sum gratus teneo


pace tua dixisse velim, tu pessima duro


inter convivas mensa videre tuos:


alter ut e vobis inquit cadat hostia sacris,


morte nihil opus est, nihil Icariotide tela.

mors nihil opus sum nihil icariotis telum


non eadem ratio est sentire et demere morbos;

non idem ratio sum sentio et demo morbus


artius adpellem Tuticanumque vocem.


numquam pigra fuit nostris tua gratia rebus,

numquam piger sum noster tuus gratia res


perficis, et nullum ferre gravaris onus.


hoc pater ille tuus primo mihi cultus ab aevo,

hic pater ille tuus primus ego cultus ab aevum


Maxime, fortunae nec fuit ipse comes,


neu iuver admota perditus aeger ope.


Pontica me tellus, quantis hae possumus ara,

ponticus ego tellus quantus hic possum ara


seria cum liquida saepe peracta fide.


est mea culpa gravis, sed quae me perdere solum

sum meus culpa gravis sed qui ego perdo solus


at mihi Sauromatae pro Caesaris ore videndi


daque, procul Scythico qui sit ab hoste, locum.

do procul scythicus qui sum ab hostis locus


nec nos Enceladi dementia castra secuti

neque nos enceladus dementia castrum sequor


magnaque quam minima facta referre mora.


nil nisi non sapiens possum timidusque vocari:

nihil nisi non sapio possum timidus vocaris


quae, simul intonuit, proxima quaeque fugat.


quam laudem a sera posteritate ferat.


esse potest animo vix tamen aequa tuo.


quo libet in numero me, Messaline, repone,

quo libet in numerus ego messalinus repono


nec venit ad duros Musa vocata Getas.


scribentem iuvat ipse labor minuitque laborem,


subducunt oneri colla perusta boves.


nil illi, toto quod fit in orbe, latet.


influit et crebro vertice tortus Halys,


quorum te memorem, quamquam procul absumus, esse


sed non per placidas it mea puppis aquas,

sed non per placidus eo meus puppis aqua


ille est in Pontum Pelia mittente profectus,

ille sum in pontus pelius mitto proficiscor


obruit hoc absens vasta procella caput.


supplicibus facilem, sontibus esse trucem,


quos prior est mirata, sequens mirabitur aetas,


deque tropaeorum, quod sol incendent, auro


scripta placent a morte fere, quia laedere vivos

scribo placeo ab mors fere quia laedo vivus


accipe non dura supplicis aure preces.


saepe precor mortem, mortem quoque deprecor idem,

saepe precor mors mors quoque deprecor idem


usque per innumeros inveniemur avos:


pro quibus ut meritis referatur gratia, iurat


accipe, quodcumque est, dummodo non sit amor.

accipio quicumque sum dummodo non sum amor


nunc longi reditus hastae supponere lustri


crede tamen; nec te causas nescire sinemus,


o, quotiens ego sum libris mihi visus in istis

o quotiens ego sum liber ego video in iste


vulnera, praeceptis posse coire tuis.


audaces animos contuderat populi.


haec quoniam, tellus testificanda mihi est.


non solet ingeniis summa nocere dies,


Pindaricae fidicen tu quoque, Rufe, lyrae;


numen adorandum est, non ut mihi fiat amicum,


laeta fere laetus cecini, cano tristia tristis.

laetus fere laetus cano cano tristis tristis


et structura mei carminis esse potest.


per medias Histri plaustra bubulcus aquas,

per medius histrus plaustrum bubulcus aqua


esse pudicarum te Vestam, Livia, matrum,


iam vigor et quasso languent in corpore vires,

iam vigor et quatio langueo in corpus vireo


a meritis eius pars mihi nulla vacat,


nec Babylon aestum, nec frigora Pontus habebit,

neque babylon aestus neque frigus pontus habeo


qui poenam culpa non meruere pati.


esse duos iuvenes, firma adiumenta parentis,


tollere nodosam nescit medicina podagram,


velle potest cuivis haec tamen una dari.


protinus est lacrimis umida facta meis;


carmina nescio quem carpere nostra refers :


hoc quoque, Naso, feres: etenim peiora tulisti.


aut producatur, quae nunc correptius exit,


et carmen dempto nomine sume meum.


nec magis assiduo vomer tenuatur ab usu,

neque magis assiduus vomer tenuo ab usus


Aeneadum vati grande fuisset onus.


occulit, et colitur pro Iove forma Iovis,

occulo et colo pro iuppiter forma iuppiter


tot maria ac terras permeat, annus abit.


quam legis, a saevis attulit usque Getis,


noluit, ut poterat, minimo me perdere nutu.


Maxime, nobilitas ingeminata dedit)


Musaque Turrani tragicis innixa cothurnis;

musa turranius tragicus innitor cothurnus


nec satis hoc fuerat, stulto quoque carmine feci,

neque satis hic sum stultus quoque carmen facio


nec nitor argenti, quem vos vidistis, et auri

neque nitor argentum qui tu video et aurum


iustaque quamvis est, sit minor ira dei.


somnia me terrent veros imitantia casus,


dixit, et audito patriae pia nomine virgo


iam pondus dices omen habere meum.


esseda nos agili sive tulere rota,


per quae clam tacitum tempus abire solet,


ultima me vasti sustinet ora freti.


sed vereor ne me frustra servare labores,

sed vereor ne ego frustra servaris labor


quam rudis audita miles ad arma tuba.


qua, pia si possit superos lenire rogando


victima pro templo cur cadat icta Iovis?

victima pro templum cur cado iacio iuppiter


moribus hoc, coniunx, exigis ipsa tuis.


atque utinam rapti iactura laesus amici


haec facit ut veniat pauper quoque gratus ad aras,

hic facio ut venio pauper quoque gratus ad ara


sic ego Fortunae telis confixus iniquis


principibus res est aptior ulla viris.


saepe levant poenas ereptaque lumina reddunt,


dum faciles aditus praebet venerabile templum,

dum facilis aditus praebeo venerabilis templum


cetera sit sospes cultorum turba tuorum,


quoque magis moveare malis, doctissime, nostris,

quoque magis movearis malus doceo noster


ut Venus artificis labor est et gloria Coi,

ut venus artifex labor sum et gloria cos


ne subeant animo taedia iusta tuo.


vanaque sollicitis incutit umbra metum.


quantus in Atridis Tyndaridisque fuit:


adde quod est frater, tanto tibi iunctus amore,

addo qui sum frater tantus tu jungo amor


cumque suo crescens pectore fervet opus.


‘vivit adhuc vitamque tibi debere fatetur,


pectora sint nobis nivibus glacieque licebit


esse levis, constans et bene certa nocet,


quoque viam facias ad mea vota vado.


nec vestris damus haec oculis, procul urbe remoti .

neque vester do hic oculus procul urbs removeo


pace tua, si pax ulla est tua, Pontica tellus,

pax tuus si pax ullus sum tuus ponticus tellus


principium nostri res sit ut ista mali:


quidve loqui certis iuverit ista modis,


corpora debentur maestis exsanguia bustis:


plectar et incauto semper ab ingenio?


in rerum dominos movimus arma deos,


quique vel imparibus numeris. Montane, vel aequis

quisque vel imparis numerus montanus vel aequus


non adimat stricto squalidus ense Getes:


pro quibus exilium misero est mihi reddita merces,

pro qui exsilium mitto sum ego reddo merces


Iphias ante oculos tibi erat ponenda volenti


agnaque tam lactens quam gramine pasta Falisco

agna tam lacteo quam gramen pasco faliscus


se fore mancipii tempus in omne tui.


est illi curae me perdere, quaeque solebat


ut caperet fastus vix domus ulla meos:


femina sacra facit taedae non nota iugali,

femina sacer facio taeda non nosco iugal


perque observatas inveniere notas.


horrent admotas vulnera cruda manus.


esse parem virtute patri, qui frena rogatus


cultaque Oresteae Taurica terra deae,


difficilis causae inite patrocinium.


spectatum vates alii scripsere triumphum;


quamque dedere mihi praesentia numina vitam,


quo victrix totiens consule Roma fuit,


pulsus ad Euxini Naso sinistra freti,


qui tibi, quam mallet praesens adferre salutem,


erroris venia posse latere vides,


hic aviae lateri proximus, ille patris.


Trinacris est oculis te duce visa meis.


Rhenus et infectas sanguine portet aquas,


hoc tibi facturo, vel si non ipse rogarem,


est tamen utilius, studium cessare meorum,


tum me, siqua fides, caelesti sede receptum

tum ego siqua fides caelestis sedes recipio


Arcturum subii Pleiadumque minas,


excidit asperitas huius iniqua loci.


nec prius hi mentem stimuli quam vita relinquet,

neque prior hic mens stimulis quam vito relinquo


o Coty, progenies digna parente tuo.


haec ubi narrant, quae sit mea fama require,


hac quoniam careo, tua nunc vicinia praestet,

hic quoniam careo tuus nunc vicinia praesto


aspice, in has partis quod venerit Aesone natus,

aspicio in hic pars qui venio aeson nascor


consule Pompeio, quo non tibi carior alter,


otia materia surripiamque diem?


Haec tibi non vanam portantia verba salutem


scribere; tractari vulnera nostra timent.


nec degustanti lotos amara fuit.


at tu, per studii communia foedera sacri,


et tales animos barbara turba probat,


fortiter Euxinis inmoriemur aquis.


quorum spectata est per mala nostra fides,


summa satis nostri si tibi nota mali.


non mihi, quam primo, grata fuere magis,


divus ab excelsa Iulius aede videt.


defuit: adversos extimuere deos.


ipse quidem certe cum sim sub cardine mundi,

ipse quidem certus cum sum sub cardo mundus


rursus ubi huc redii, caelum superosque relinquo,

rursus ubi huc redeo caelum superus relinquo


qua nihil in terris ad finem solis ab ortu

qui nihil in terra ad finis sol ab ortus


membra reformidant mollem quoque saucia tactum,

membrum reformido mollis quoque saucius tango


qui semper liquidis altior extat aquis,


nec loquor haec, quia sit maior prudentia nobis,

neque loquor hic quia sum magnus prudentia nos


si te non nobis ista vovere liquet.


credor adulterii composuisse notas?


stagnaque et euripi Virgineusque liquor.


effice constanti profugum pietate tuendo,


saepe brevis nobis vicibus via visa loquendi,


aut aliquis nobis scribere posset, erat?


forsitan officio parta querella foret.


candidus et felix proximus annus erit.


at, puto, cum requies medicinaque publica curae

at puto cum requies medicina publicus cura


vir tanto quanto debuit ore cani,


scripsimus haec illis, quarum nec vitta pudicos


da veniam scriptis, quorum non gloria nobis


qui vix Thessaliae fine timendus erat.


cernis ut in duris—et quid bove firmius?—arvis

cerno ut in durus et quis bos firmus arvum


nec me testis eris falsa solere queri.


ne suus hoc illis clauserit auctor iter.


Pleiadum laudent signa, quid inde feras?


haec est caelesti pectore cura minor.


cumque alii nolint etiam me nosse videri,


his ego si vitiis ausim corrumpere nomen,


ante oculos nostros posita est tua semper imago,

ante oculus noster pono sum tuus semper imago


vix mens tristitiae nostra tulisset onus.


ingenio mores aequiperante places.


pars es in exilio, tu mala nostra gravas.

pars sum in exsilium tu malus noster gravas


tunc quoque nil fecit nisi quod facere ipse coegi:

tunc quoque nihil facio nisi qui facio ipse cogo


velle parum est: cupias, ut re potiaris, oportet,

volo parum sum cupio ut res potiaris oportet


quisque sit, audito nomine, Naso, rogas,


mentiar, an coeat duratus frigore Pontus,


ipse velim baculo pascere nixus oves;


quorum non pudeat, posse referre iocos,


tristia deformes pariunt absinthia campi,

tristis deformis pario absinthium campus


numeris modo bella geris, numeris modo verba coerces,

numerus modo bellum gero numerus modo verbum coerceo


sic tu bis fueris consul, bis consul et ille,

sic tu bis sum consul bis consul et ille


nam mea per longos siquis mala digerat annos,

nam meus per longus siquis malus digero annus


ut nihil ipse querar, tacito me fama queretur,

ut nihil ipse queror taceo ego fama queror


a Stygia quantum mors mea distat aqua?


utque decet, ne te vicerit illa, caves;


divitis audita est cui non opulentia Croesi?

dives audio sum qui non opulentia croesus


reddidit ad nostros talia verba sonos :


Thersiten facie dixerit esse bona.


tristia per vacuos horrent absinthia campos,

tristis per vacuus horreo absinthium campus


gutta cavat lapidem, consumitur anulus usu,


praestitit officium Maximus omne tibi.


si roget haec aliquis cur sint narrata Pedoni,


unaque per plures vox mea temptat opem.


successor tanti frater honoris erit.


utque decet, nulla factus es Arte nocens.


—iure venit cultos ad sibi quisque deos—


nec te nesciri patitur mea pagina, qua non

neque tu nescio patior meus pagina qui non


non meus amissos animus desiderat agros,


aetatis facta est tanta ruina meae.


ei mihi, si lecto vultus tibi nomine non est

is ego si lectus vultus tu nomen non sum


hac certe nulla est notior ara tibi.


sive trahis vultus, equidem peccasse fatebor,


quantus in Aeacide Nestorideque fuit.


ut desint vires, tamen est laudanda voluntas:


sed placidus facilisque parens veniaeque paratus,

sed placidus facilis parens veniaeque paro


pone metus igitur: mitescet Caesaris ira,


vix huius voti spes fuit ulla mihi;


quam prius a miti Caesare munus habet,

quam prior ab mitis caesaris munus habeo


quidve relegatus Naso, requirit, agam .


indicat auctorem locus? an, nisi nomine lecto,

indico auctor locus an nisi nomen lectus


at labor illius nostro leviorque minorque est,


parvus in exiles sucus mihi pervenit artus,

parvus in exilis sucus ego pervenio artus


quodque soles animo semper, quod voce precari,

quisque soleo animus semper qui vox precor


ergo tam placidas orator missus ad aures,


credit, et ipsa suam nescia vitat opem.


maxima Fundani gloria, Rufe, soli.


conveniens operi tempus utrumque suo est.


tinctaque mordaci spicula felle gerant:


non est cur tua me ianua nosse neget.


auguror his igitur flecti tua numina, nec tu

auguro hic igitur flecto tuus numen neque tu


esse tibi cupias, cum Iove Caesar erunt.


ut festinatum non faciatis iter.


indice te didici, nuper visenda coisse


dona Tomitanus mittere posset ager.


nam prius incipient turris vitare columbae,

nam prior incipio turris vitaris columba


nec mora, conspicuus longe fulgentibus armis,

neque mora conspicuus longus fulgeo arma


ter licet epotum ter vomat illa fretum,


ad sata fontanas, nec pudet, addere aquas:


et Teucrum Veneri grata recepit humus.


et niti pro me nocte dieque decet.


paene mihi puero cognite paene puer,


istic me memori pectore semper habe.


nec petere exemplum, sed dare dignus eras.


aspicis en praesens, quali iaceamus in arvo,


ipse ego, ne solitis insistant pectora curis,


sive quod in tenebris numerosos ponere gestus,

sive qui in tenebrae numerosus pono gero


hinc, ubi caeruleis iungitur Hister aquis,


vulnera, quae melius non tetigisse fuit.


inque Tomitana condar oportet humo?


servandi noceat ne tibi cura mei.


tu quoque fac prosis intra tua castra iacenti,

tu quoque facio prosum intra tuus castrum jaceo


magna tamen spes est in bonitate dei.


curia te excipiet, patresque e more vocati


Esse salutatum vult te mea littera primum


hostem Fortunam sit satis esse mihi.


sic ego mente iacens et acerbo saucius ictu

sic ego mens jaceo et acerbus saucius ictus


dum tibi quae vidi refero, seu corporis umbra

dum tu qui video refero seu corpus umbra


namque ego, qui perii iam pridem, Maxime, vobis,

namque ego qui pereo iam pridem magnus tu


plura sed haec feci relegendo saepe, nec umquam

multus sed hic facio relego saepe neque umquam


quos colis, exora supplice voce deos.


quae semper maneant inlabefacta precor.


nec tuus est genitor nos infitiatus amicos,

neque tuus sum genitor nos infitior amicus


Threicium iuvenem composuisse negem;


bellica laudatis dona dedisse viris,


Caesaribus vitam, Sexto debere salutem


vidimus et refici, non prohibente Iove.


rara, neque haec felix, in apertis eminet arvis

rarus neque hic felix in apertus emineo arvum


arguat ingratum non meminisse sui.


quam grata est igitur Latonae Delia tellus,

quam gratus sum igitur latona delius tellus


vellera dura ferunt pecudes, et Palladis uti


non minus exhausto quod superabit erit.


venimus in Geticos fines: moriamur in illis,


ducit et inmemores non sinit esse sui.


nos, quibus adsuevit fatum crudeliter uti,


ille domum rediit : nos his moriemur in arvis,

ille domus redeo nos hic morior in arvum


tam bene quod patriae consulit ille suae.


famaque post cineres maior venit, et mihi nomen

fama post cinis magnus venio et ego nomen


crede mihi, si sum veri tibi cognitus oris


parva quidem fateor pro magnis munera reddi,

parvus quidem fateor pro magnus munus reddo


Naso suis opibus, carmine gratus erit.


quolibet ut saltem rure frui liceat!


a nobis ipsum nolle putate coli.


quae quamquam misisse pudet, quia parva videntur,

qui quamquam mitto pudeo quia parvus video


et plus notitiae, quam fuit ante, dedit.


de centum iudex in tua verba viris,


exul ab Haemonia Pirenida cessit ad undam,


victima Tarpeios inficit icta focos,


cumque nihil totiens lecta e dulcedine perdant,


Cinyphiae segetis citius numerabis aristas,


saepe aliquem sollers medicorum cura reliquit,

saepe aliquis sollers medicus cura relinquo


aut excisa levi pelta gerenda manu.


nec pigeat mento supposuisse manum.


ante tuos oculos, ut modo visus, ero.


quaeque relicta tibi, Sexte, vel empta tenes:

quisque relinquo tu sextus vel emo teneo


se probat et caecae crimina falsa tulit:


femina sed princeps, in qua Fortuna videre

femina sed princeps in qui fortuna video


quicquid id est (neque enim debet dolor ipse referri,

quisquis is sum neque enim debeo dolor ipse refero


nulla mihi cura est, terra quo mittar ab ista,

nullus ego cura sum terra quo mitto ab iste


errorem misero detrahe, labe carent.


is datus a vobis est mihi nuper honor.


ferre etiam molles elegi tam vasta triumphi

fero etiam mollis eligo tam vasto triumphus


nec mihi Tiphys erat rector, nec Agenore natus

neque ego tiphys sum rector neque agenor nascor


haeret, et extinctum vivere fingit amor.


apposui senis te duce quinque pedes,


non tamen efficies ut timeare mihi.


nexaque nodosas angue Medusa comas,


ut mihi conanti nonnumquam intendere curas


discipulo perii solus ab ipse meo.


ante deum Matrem cornu tibicen adunco


vindicat ut Calamis laudem, quos fecit, equorum:


quo ponam vigilans tempora longa modo?


ecquid, ubi aut recitas factum modo carmen amicis,

ecquis ubi aut recito facio modo carmen amicus


orbis in extremi iaceo desertus harenis,


gentibus, obliqua quas obit Hister aqua.


non haec inmodico contraxi damna Lyaeo:


nec facile invenias multis in milibus unum,

neque facilis invenio multus in mille unus


afuimus solito, dum scribimus ista, dolore,


non ego, si biberes securae pocula Lethes,


contingit crines nec stola longa pedes,


templa manent hodie vastis innixa columnis,

templum maneo hodie vastus innitor columna


Maxime, qui tanti mensuram nominis imples,


ipsa iam pridem suspicor esse mora.


aequoreo bibitur cum sale mixta palus.


adfuit insano iuvenis Phoceus Orestae:


qui veniunt istinc, vix vos ea credere dicunt,


quaeror, ut interdum tua mens, oblita quid absit,

quaero ut interdum tuus mens obliviscor quis absum


atque ita di mites minuant mihi Caesaris iram,

atque ita deus mitis minuo ego caesar ira


imbuero Scythicas si non prius ipse sagittas,

imbuero scythice si non prior ipse sagitto


et cupidi cursus frena retentat equi.


quive repertorem torruit arte sua:


sis licet oblitus pariter gemmaeque manusque,

sum licet obliuiscor pariter gemma manus


qui cum Fortuna terga dedere fugae,


nec se vicino dubitat committere tecto,

neque sui vicinus dubito committo tectum


nam modo vos animo dulces reminiscor, amici,

nam modo tu animus dulcis reminisco amicus


carmina, non possum pro quibus ipse loqui,


tempus et adsueta ponere in arte iuvat,


cum status urbis erit, qualem nunc auguror esse,

cum status urbs sum qual nunc auguro sum


donec fluminea devecta Vitellius unda


ille habuit comites primos telluris Achivae :


quod nisi delicti pars excusabilis esset,


vilior est operis fama salute mea.


neu desit pars ulla domus, stat uterque nepotum,

neu desum pars ullus domus sto uterque nepos


si dubitem, faveas quin his, o Maxime, dictis,

si dubito faveo quin hic o magnus dictum


rem facis, amictum non aversatus amicum,


di tibi dent annos, a te nam cetera sumes,


me miserum, si tu verbis offenderis istis


nomen in Eumolpi pervenit usque, Coty,


in caeno Marius iacuit cannaque palustri,


ut, quoniam sine me tanges Capitolia consul

ut quoniam sine ego tango capitolium consul


lectaque cum lacrimis sunt tua damna meis.


protinus argento versos imitantia muros


at, puto, qua genitus fueram, tellure carenti


siccus contempta nave viator eat.


in Phryga nec Satyrum talis Olympus erat,

in phryga neque satyrus talis olympus sum


nec dubitans oro: sed flumine saepe secundo

neque dubito oro sed flumen saepe secundus


seu rate caeruleas picta sulcavimus undas,

seu ratis caeruleus pingo sulcavimus unda


illa ducis facies in curru stantis eburno


cura tibi de quo quaerere nulla fuit.


cunctaque cum mea sint propenso nixa favore,

cuncto cum meus sum propendeo nitor favor


prome, quod inicias umeris victoribus, ostrum:


excitat auditor studium, laudataque virtus


nec potes a culpa dicere abesse tua)


occidet, ad Circi siquis certamina semper


utque hoc, sic utinam defendere cetera possem !

ut hic sic utinam defendo ceterus possum


at tua supplicibus domus est adsueta iuvandis,


(nam didici Getice Sarmaticeque loqui),


te dicente prius fit protinus impetus illi:


qui prius in nobis esse solebat, abest,


at nunc, quod superest, fer opem, precor, eminus unam,

at nunc qui supersum fero ops precor eminus unus


Partheniusque rapax, et volvens saxa Cynapses

parthenius rapax et volvo saxum cynapses


quae tibi causa viae, nisi uti mala nostra videres?

qui tu causa via nisi uti malus noster video


atteritur pressa vomer aduncus humo.


quique duas terras, Asiam Cadmique sororem,


qui cum triste aliquid statuit, fit tristis et ipse,

qui cum tristis aliquis statuo fio tristis et ipse


ventorum rabie solibus orba tument.


haec tibi, qui perstas indeclinatus amico,


mens tua sublimis supra genus eminet ipsum,

mens tuus sublimis supra genus emineo ipse


stultitiam dici crimina posse mea:


externis virtus incomitata bonis,


lex pedis officio fortunaque nominis obstat,


praestanda ne quid peccet amicus, habet.


argentum felix omnique beatius auro,


quae nisi te moveant, duro tibi pectora ferro

qui nisi tu moveo durus tu pectus ferrum


saepe parata tibi, saepe paranda facit,


sim modo pars vestrae non aliena domus :


et quisquis contra vel simul arma tulit,


cum domus Augusti, Capitoli more colenda,


numen ad Augustum supplice voce loqui.


Verba mihi desunt eadem tam saepe roganti,


sic regat imperium terrasque coerceat omnis


Claudia divina non eguisset ope.


si bene te novi, si, qui prius esse solebas,


nos satis est inter glaciem Scythicasque sagittas

nos satis sum inter glacio scythice sagitto


suscipe, Romanae facundia, Maxime, linguae,


claraque erit scriptis gloria vestra meis.


tunc igitur meriti morietur gratia vestri,


haerebam, pavidas dante timore notas,


crescit, et inmensum gloria calcar habet.


inque Getas media iussus ab urbe venis.


mittit ab hirsutis, Maxime Cotta, Getis.


nos fragili ligno vastum sulcavimus aequor:

nos fragilis lignum vastus sulcavimus aequor


causa, sed utilitas officiumque fuit.


huius notitiam gentis habere velint,


adde quod assidue domini meditata querellas

addo qui assiduus dominus meditor querela


sub Lare privato tutius esse putant,


haec te discipulo dona magister habet,


aque domo rursus pulchrae loca vertor ad urbis,

ab domus rursus pulcher locum verto ad urbs


numine caelesti solem fulsisse serenum,


natalem ludis scit celebrare dei.


deprecor hoc : vatum contra sua carmina ne quis

deprecor hic vates contra suus carmen ne quis


sed tu quod nolles, voluit miserabile fatum, ei mihi!

sed tu qui nolo volo miserabilis fatum is ego


paene puer puero iunctus amicitia:


quid melius Roma? Scythico quid frigore peius?

quis bonus roma scythicus quis frigor malus


hortator studii causaque faxque mei:


arma Neoclides qui Persica contudit armis,

arma neoclides qui persice contundo arma


quo nunc nostra manus per scriptum fungitur, esset

quo nunc noster manus per scribo fungor sum


fama refert illic signum caeleste fuisse;


quo Fortuna magis saevit, magis ipse resistis,

quo fortuna magis saevio magis ipse requiro


te quoque, quam iuvenem discedens urbe reliqui,

tu quoque quam juvenis discedo urbs reliquus


forsitan exigua dignus habebor ope,


ille ego convictor densoque domesticus usu,

ille ego convictor densus domesticus usus


tempus ab his vacuum Caesar Germanicus omne

tempus ab hic vacuus caesar germanicus omnis


nec scelus admittas, si consoleris amicum,


quam solitus praesens est tibi ferre. Getis.


non fuit e multis quolibet ille minor,


atque inter tantos quae legeretur erat.


tam mites Graios indicat esse viros.


esse preces: nostris hinc pete rebus opem.


ut tamen audita est nostrae tibi cladis origo,

ut tamen audio sum noster tu clades origo


efficit, auxiliis quoque favente suis.


da veniam vitio, mitis amice, meo.


amittet vires ipsa Medusa suas.


danda Iovi laurus, dum prior illa viret.


et cui maiestas non onerosa tua est,


ille ego sum, qui nunc an vivam, perfide, nescis,

ille ego sum qui nunc an vivo perfidus nescio


omnia ...........


quem fortuna dedit. Roma sit ille locus.


nec tamen infitior, si possint nostra coire

neque tamen infitior si possum noster coeo


talia caelestes fieri praeconia gaudent,


iam nunc haec a me, iuvenum belloque togaque


te modo Campus habet, densa modo porticus umbra

tu modo campus habeo densus modo porticus umbra


tu tamen hic structos inter fera proelia versus

tu tamen hic struo inter ferus proelio verro


at si quem laedi Fortuna cernis iniqua,


vela regis quassae qualiacumque ratis,


utque nec ad citharam nec ad arcum segnis Apollo est.

ut neque ad cithara neque ad arcus segnis apollo sum


laudarunt omnes facta piamque fidem,


curaque sit superis Caesaribusque tui .


sic tibi nec docti desunt nec principis artes,

sic tu neque doceo desum neque princeps ars


proxima dant nobis oppida munus idem.


quod te nunc crimen similem vetat esse priori?

qui tu nunc crimen similis veto sum prior


fac tu sustineas debile sola iugum.


incluso mediis est mihi pompa Getis.


ridear et merito pectus habere neger.


ut sit enim tutum, sicut reor esse, fateri,


adde quod (atque utinam verum tibi venerit omen .)

addo qui atque utinam verus tu venio omen


cepit et in regem sustulit arma Getes.


cum bene quaesieris quid agam, magis utile nil est

cum bene quaero quis ago magis utilis nihil sum


haec dea, cum fugerent sceleratas numina terras,


me quoque conantem gladio finire dolorem


quos colis, ad superos haec fer mandata sacerdos,

qui colo ad superus hic fero mandatum sacerdos


maturosque pater nati spectabit honores,


Caesaris ira mihi nocuit, quem solis ab ortu


dumque latus sancti cingit tibi turba senatus,

dum latus sanctus cingo tu turba senatus


quod facis, ut facias, teque imitere, rogo.


manus, dic tamen, o iuvenis studiorum plene meorum,

manus dico tamen o juvenis studium plenus meus


qui quamquam dextra regione licentius errant,


hanc messem satis est si mea reddit humus,

hic messis satis sum si meus reddo humus


officium populi vix capiente domo.


Trinacriusque suae Perseidos auctor, et auctor

trinacrius suus perseidos auctor et auctor


debitor, et meritum velle iuvare voco.


et tam facundo contigit ore frui!


tempore laetitiae ianua clausa meae.


quis labor est puram non temerasse fidem?


nec me, quod cuperem, si per fera bella liceret,

neque ego qui cupio si per ferus bellum licet


mollibus et verbis aspera fata leves.


sed tamen hi nostris ingemuere malis,


sed non et nostra poma legenda manu.


doctus et in promptu scrinia Brutus habet.

doceo et in promptus scrinium brutus habeo


nulla meo quamvis nomine causa bona est.

nullus meus quivis nomen causa bonus sum


nos premat aut bello tellus, aut frigore caelum,

nos premo aut bellum tellus aut frigor caelum


adnuite o! timidis, mitissima numina, votis.


cumque serenus erit vultusque remiserit illos,


sic tamen haec tempta, si non nocitura putabis.


meque loco plecti commodiore velit.


saepe aliquod verbum cupiens mutare reliqui,


qualis in aeriae tergo solet esse columbae,

qualis in aerius tergum soleo sum columba


utque meae res sunt, omni, puto, tempore flebis.


Quae mihi de rapto tua venit epistula Celso,

qui ego de rapio tuus venio epistula celsus


quae nunc cur iterum post saecula longa revisam,

qui nunc cur iterum post saeculum longus reviso


hac ego contentos auguror esse deos.


nec, quicquid genui, protinus illud amo.


non duris lacrimas vultibus aspiciant.


ille Iugurthino clarus Cimbroque triumpho,

ille jugurthinus clarus cimber triumphus


cum Varius Graccusque darent fera dicta tyrannis,

cum varius graccusque do ferus dictum tyrannus


non hic pampineis amicitur vitibus ulmus,


an notum qui sis omnibus esse velim?


extat adhuc nemo saucius ore meo.


artibus ingenuis, quarum tibi maxima cura est,


adde loci faciem nec fronde nec arbore tecti,

addo locus facies neque frons neque arbor tectum


huc tua pervenit, sed mihi grata tamen,


ad non mortalis brachia tende pedes.


accipitremque timens pennis trepidantibus ales


quamque libet longis cursibus aptus equus,


discrimen murus clausaque porta facit?


ecquis ita est audax, ut limine cogat abire


cuncta sed inmodicum tempora frigus habet,

cunctus sed immodicus tempus frigus habeo


me tibi finitimi parte iacere soli,


pectora sic mea sunt limo vitiata malorum,


vos quoque felices, quarum clamantia fratrem


ante tuos ortus quae mihi coepta fuit,


nec tamen officium sensit domus altera nostrum

neque tamen officium sentio domus alter nos


clausit et aeterna civica bella sera,


nulla tamen subeunt mihi tempora densius illis,

nullus tamen subeo ego tempus densus ille


quanta sit in media clementia Caesaris ira,

quantus sum in medius clemens caesar ira


in quibus offendit naufraga puppis, aquas?


pro quibus optandi si nobis copia fiat,


in dis invisa sola remansit humo.


non mihi divitias dando maiora dedisses,


Missus es Euxinas quoniam, Vestalis, ad undas,

mitto sum euxinus quoniam vestal ad unda


dum gaudes, patriae magne ducisque pater,


quod sit opus, videor dicere posse, tuum.


at, puto, sic urbis misero est erepta voluptas,

at puto sic urbs mitto sum eripio voluptas


sed te, cum donas, ista iuvare solent.


exulibus tellus ultima Tibur erat?


hoc nitor iste tui generis desiderat, hoc est

hic nitor iste tuus genus desidero hic sum


sanabit nulla vulnera cordis ope.


consequor ex illis casus oblivia nostri;


hostibus eveniat quam sis violentus in armis

hostis evenio quam sum violentus in arma


sic ego pars rerum non ultima, Sexte, tuarum


flensque rogat, precibus lenito Caesare vestris,


non tibi Cassandreus pater est gentisve Pheraeae,

non tu cassandreus pater sum gentisve pheraeus


ut, qua remus iter pulsis modo fecerat undis,


hic tamen adverso tempore crevit amor.


nulla Getis toto gens est truculentior orbe;

nullus geta totus gens sum truculentus orbis


caeruleus vix est diluiturque color.


est inter comites Marcia censa suas,


cum bene sit clausae cavea Pandione natae,


nec mea subiecta convicta est gemma tabella

neque meus subiectum convinco sum gemma tabella


maior et implesset praecordia nostra voluptas,

magnus et impleo praecordia noster voluptas


tu quoque, conveniens ingenti nupta marito,


ut minus infesta iaceam regione labora,


ambiguum nato dignior anne viro:


di tibi! qui referent, si pia facta vident;


inque feris curem corrigere illa Getis.


di, quorum monitu sumus eventura locuti,


non tibi Tarpeio culta Tonante minus,


ut fera nimboso tumuerunt aequora vento,


per mea tela, faces, et per mea tela, sagittas,

per meus telum fax et per meus telum sagitto


cogetur nemo munus habere meum.


et magis adducto pomum decerpere ramo


haec ego non ausim, cum sint verissima, cuivis


gramina cultus ager, frigus minus odit hirundo,

gramen cultus ager frigus paruus odi hirundo


illa quies animi, quam tu laudare solebas,


et tibi iucundis primus adesse iocis:


et sumit vires a propiore loco.


qui miser est, ulli si suus esse potest.


aut, ut sit, longa est extenuanda mora.


et modo res egisse simul, modo rursus ab illis,

et modo res ago simul modo rursus ab ille


fortia taurorum corpora frangat opus.


scilicet hac etiam, qua nulla ferocior ora est,

scilicet hic etiam qui nullus ferox os sum


ditata est spoliis perfida turba meis.


meque tuum libra norit et aere minus.


stabit et in stomacho pondus inerte diu.


cum tamen a turba rerum requieverit harum,


non tamen accedunt, sed, ut aspicis ipse, latere

non tamen accedo sed ut aspicio ipse lateo


quicquid id est, ut non facinus, sic culpa vocanda est.

quisquis is sum ut non facinus sic culpa voco sum


iure igitur lacrimas Celso libamus adempto.


naufragio lacrimas eripis ipse tuo?


omnia perdidimus: tantummodo vita relicta est,

omnis perdo tantummodo vito relinquo sum


sic ad laetitiam mens mea segnis erat.


verbaque honorato ferte legenda viro.


utque salutabam numen caeleste, saluto.


inrita motorum non sunt praesagia vatum .


et fieri faciles in tua vota deos,


et mala me meritis ferre minora doces.


cesserat omne novis consiliumque malis,


consortes urbis comperit esse suae.


atque utinam pars haec tantum spectata fuisset,


proderit auctorem vires, quas Hercule dignas


Unde licet, non unde iuvat, Graecine, salutem


pars ego sum census quantulacumque tui.

pars ego sum census quantuluscumque tuus


nec me Maeonio consurgere carmine nec me

neque ego maeonius consurgo carmen neque ego


Memnonio cycnos esse colore putem,


et qui Maeoniam Phaeacida vertit, et une


et Marius scripti dexter in omne genus;


si modo non census nec clarum nomen avorum

si modo non census neque clarus nomen avus


forsitan exiguas, aliquas tamen, arcus et ignes

forsitan exiguus aliqui tamen arcus et ignis


non ita dis placuit, qui te spoliare pudica

non ita deus placeo qui tu spolio pudicus


digna parente suo nominibusque datis,


ut tamen ipse vides, luctor deducere versum:


a! quotiens dixi ‘certe nil turpe docetis:

ab quotiens dico certus nihil turpis doceo


quis patriam sollerte magis dilexit Ulixe?

quis patria sollerte magis diligo ulixes


det mihi formosa nava Iuventa manu,


cerne quid Aeacides post mortem praestet amico:

cerno quis aeacides post mors praesto amicus


cuique fere poenam sumere poena sua est.


grande voco lacrimas meritum, quibus ora rigabas


falsa tamen passa est aequa convicia mente,

fallo tamen patior sum aequus convicior mens


collaque velocis flectere doctus equi,


ut mihi placetur principis ira roges!


saeva deos contra non tamen arma tuli.


delicti tamen est causa probanda mei.


et totum Numidae sculptile dentis opus.


ignosces. timeo naufragus omne fretum.


tu quoque fac timeas, et quae tibi laeta videntur

tu quoque facio timeo et qui tu laetus video


exule servatis legibus urbe frui.


acer et ad palmae per se cursurus honores,


quique dedit Latio carmen regale Severus,


velivolique maris vates, cui credere posses


est tamen ex illo nobis imitabile quiddam,


aut reget ille suos dicendo iura Quirites,


iunctaque percusso turba pavere solet:


coniugis exemplum diceris esse bonae.


sit licet hic titulus plenus tibi fructibus, ingens

sum licet hic titulus plenus tu fructus ingens


corripis, ut debes, stulti peccata sodalis,


et quamquam cuperem semper tibi proximus esse,

et quamquam cupio semper tu proximus sum


altera Sarmatica spicula missa manu.


et coit adstrictis barbarus Hister aquis?


vivit enim in vobis facundi lingua parentis,


non est in medico semper relevetur ut aeger:

non sum in medico semper relevo ut aeger


at graviter cecidi, quid enim mirabile, si quis

at gravis cado quis enim mirabilis si quis


exemploque nivis, quam mollit aquaticus Auster,

exemplum nix quam mollio aquaticus auster


nec rigidam timidis vocibus obde forem,


et tamen haec tangent aliquando Caesaris aures.

et tamen hic tango aliquando caesar auris


fovisti lacrimis vulnera nostra tuis.


Pontica finitimo terra sub hoste iacet.

ponticus finitimus terra sub hostis iaceo


nec te missa super iaculorum turba moratur,

neque tu mitto super jaculus turba moror


dicere magnorum passus es acta ducum,


qui se, quod patitur, commeruisse neget.


ad vatem vates orantia brachia tendo,


femina pro lana Cerealia munera frangit,


dicitur Hectoreas sustinuisse faces,


officium iusso littera nostra die.


at patriae pater hic, ipsius ille fuit.


cuius adhuc nomen nostros tacuisse libellos,


si genus est mortis male vivere, terra moratur,

si genus sum mors malus vivo terra moror


quis Thebas septemque duces sine carmine nosset,

quis thebae septem dux sine carmen nosco


aequoreo madidas quae premit imbre comas:


spectarem, qualis purpura te tegeret.


sacraque Musarum merito cole, quodque legamus,


id quoque in extremis et sine pace locis.


et brevius, quam nos, ille peregit iter.


nil ibi, quod nobis esuriatur, erit.


iudiciis igitur liceat Flaccoque tibique


in quibus et belli summa caputque Bato.


caede puer facta Patroclus Opunta reliquit,

caedes puer facio patroclus opunta relinquo


non salices ripa, robora monte virent.


Huc quoque Caesarei pervenit fama triumphi,

huc quoque caesareus pervenio fama triumphus


qui secum terras imperiumque movent,


membraque sunt cera pallidiora nova.


ut minuant nulla gaudia parte malum.


quae praestat virtute sua, ne prisca vetustas

qui praesto virtus suus ne priscus vetustus


et veniet votis mollior hora tuis.


omnia vipereo spicula felle linunt.


quem vix incolumi cuiquam salvoque daretis,


nec iuvat in lucem nimio marcescere vino,


(sic capto Latiis Germanicus hoste catenis

sic capio latius germanicus hostis catena


sed prius huic desint et bellum et frigora terrae,

sed prior hic desum et bellum et frigus terra


non ego cessavi, nec fecit inertia serum!


molliter a vobis mea sors excepta, Tomitae,


quod licet, ut videar tecum magis esse, legenda


sunt ubi, si vivunt, nostra quoque consita quaedam,

sum ubi si vivo noster quoque consero quidam


nec cum fortuna mens quoque versa mea est.

neque cum fortuna mens quoque verso meus sum


Naso, parum faustae conditor Artis, opus,


obruit audentem rerum gravitasque nitorque,


venisset verbis charta notata tribus.


vivimus ut numquam sensu careamus amaro,


cum videam mitis hostibus esse deos?


unde tamen vivat, vaticinator habet,


siquis, ut in populo, qui sitis et unde requiret,

siquis ut in populus qui sum et unde requiro


quodve parum fausta puppe petistis iter?'


fit fuga temporibus levior . proiectus in aequor


teque, quod et praestat quid enim tibi plenius optem .

tu qui et praesto quis enim tu plenus opto


quo pede nunc utar, dubia est sententia nobis :

quo pes nunc uto dubius sum sententia nos


Iuppiter utilibus quotiens iuvat imbribus agros,

iuppiter utilis quotiens juvo imber ager


forsitan audacter faciam, sed glorior Histrum

forsitan audacter facio sed glorior histrus


si dubitas de me, laudes admitte deorum,


quamlibet exigua si nos ea iuverit aura,


turpe putas abigi, quia sit miserandus, amicum,

turpis puto abigo quia sum misero amicus


non caret e nostris ullus honore liber,


haec igitur referens et quod mea crimina primi

hic igitur refero et qui meus crimen primus


nam deus optanti prospera signa dedit,


amplectique meis corpus non pingue lacertis,

amplector meus corpus non pinguis lacertus


inque novum crimen carmina nostra vocat.


Thessalicamque adiit hospes Achillis humum.


quae proprium mixto de sale pondus habet.


erratum est illic praeteritumve mihi.


Maxime, movissent si tamen ante tuum.


et laesum flecti spem dare posse deum.


turpe quidem dictu, sed, si modo vera fatemur,

turpis quidem dico sed si modo verus fateor


dura iubet gelido Parca sub axe mori,

durus iubeo gelidus parcus sub axis morior


par illi levitas, improbe, sola tua est.

par ille levitas improbus solus tuus sum


inque fide Theseus quilibet esse potest.


saeva quid in placidis saxa vereris aquis?

saevus quis in placidus saxum vereor aqua


at tu, sic habeas ferientes cuncta sagittas,


si tamen a memori posteritate legar.


et mea me tellus audiet esse tuum.


pulsus Aristides patria Lacedaemona fugit,

pello aristides patria lacedaemona fugio


est aliquis nostrum si modo carmen honor.


est procul et rarus languidiorque venit.


sis argumentum maius an auxilium.


qui quamquam est factis ingens et conditur a te

qui quamquam sum facio ingens et condio ab tu


terreat et Manes Sarmatis umbra meos.


imperium Iam suscipit ille die.


postmodo collectas utcumque sine ordine iunxi:

postmodo colligo utcumque sine ordo jungo


exit, et auxilium non leve vultus habet.


dum mea puppis erat valida fundata carina,

dum meus puppis sum validus fundo carina


conveniens miseris et quamquam gloria non est,

convenio miser et quamquam gloria non sum


inter quas dubium, quae prior esset, erat.


principe nec nostro deus est moderatior ullus:

princeps neque noster deus sum moderatus ullus


cum tu desisti mortaliaque ora quierunt


namque meis sospes multum cruciatibus aufers,

namque meus sospes multus cruciatus aufero


corrigere et longi ferre laboris onus.


vix bona post tanto quaerenti verba subibant,

vix bonus post tantus quaero verbum subeo


‘o puer, exilii decepto causa magistro,


tam tuus en ego sum, cuius te munere tristi

tam tuus en ego sum qui tu munus tristis


(qui causam, facias cur ita saepe, dabit),


quam primum roseo provocet ore diem!’


inmerito nomen mite Parentis habes.


immodicus contra carpit utrumque labor,


turpe erit ambobus, longo mihi proximus usu

turpis sum ambo longus ego proximus usus


o, quam de multis vitium reprehenditur unum!


fortibus adsuevit tubicen prodesse, suoque


ut careo vobis. Stygias detrusus in oras,


maternos Cottas cui Messallasque paternos,

maternus cotta qui messallasque paternus


maxima pars horum vitam veniamque tulerunt,


evincti geminas ad sua terga manus,


supplicibus vestris ferre soletis opem.


saepe tibi admonitu facta litura meo est,


fluminaque et montes et in altis proelia silvis,

flumen et mons et in altus proelio silva


pectore te toto cunctisque incumbere nervis


proderit auctorem pacis habere nihil?


Pirithoum Theseus Stygias comitavit ad undas:

pirithous theseus stygius comito ad unda


aque tuis toto dividor orbe rogis,


verba tamen sunt haec aure recepta mea:


quae de te misi caelite facta novo.


teque habet elicias qui sua verba tuis.


gramina nunc Campi pulchros spectantis in hortos,

gramen nunc campus pulcher specto in hortus


quanta potes, praebe nostrae momenta saluti

quantus possum praebeo noster momentum salus


talibus ut levius sit caruisse malum,


me quoque amicorum nimio terrore metuque,


non est quod lingua dicta querente putes.


Scyllaque, quae Siculas inguine terret aquas,


quodque legas nulli scribere carmen, idem est.

quisque lego nullus scribo carmen idem sum


ergo alii noceant miseris optentque timeri,


errantem saevo per duo lustra mari,


dum peragunt pulchri iuvenes certamen amoris

dum perago pulcher juvenis certamen amor


structaque sunt nostris barbara verba modis:


duritiae confers, Albinovane, meae?


nec dubito quin sit, sed me timor ipse malorum

neque dubito quin sum sed ego timor ipse malus


omnis pro nobis gratia muta fuit.


qui quota terroris pars solet esse mei!


fiat in Angustos invidiosa deos?


non occultato nomine missa docet.


sic ego continuo Fortunae vulneror ictu,


nam mihi, cum fulva solus spatiarer harena,


atque aliquis scribas haec cum de Caesare, dixit

atque aliquis scribo hic cum de caesaris dico


haec dea quam multos laqueo sua colla ligantis

hic dea quam multus laqueus suus collum ligo


non mihi, sed magno noscitur ille deo.


tam numquam, facta pace, cruoris amans,


clarius excepto Caesare mundus habet,


quae tibi tam tenui cura limantur, ut omnes


quid iuvat extinctos ferrum demittere in artus?

quis juvo extingo ferrum demitto in artus


nec vires adimit Veneris damnosa voluptas:

neque vireo adimo venus damnosus voluptas


artis et ingenuae cultor uterque sumus,


sit mihi? quod fecit, quisque tuetur opus.


ipsa movent animos superorum numina nostros,


excipit Hippotades, qui dat pro munere ventos,

excipio hippotades qui do pro munus venio


impetus ille sacer, qui vatum pectora nutrit,

impetus ille sacer qui vates pectus nutrio


a male pacatis, Attice, missa Getis.


excuteret frigus sensibus omne meis.


quoque minus dubites, stat basis orba dea;


is quoque, quo laevus fuerat sub praeside Pontus,

is quoque quo laevus sum sub praeses pontus


sed quia res timida est omnis miser, et quia longo est

sed quia res timidus sum omnis miser et quia longus sum


ansa est agricolae Musa docere senis:


curvet ut inpulsos utilis aura sinus,


me quoque secreto grates sibi magnus agentem

ego quoque secretum grates sui magnus ago


qui nasci ut posses, quamvis cecidere trecenti,

qui nascor ut possum quivis cado trecenti


vix excusari posse mihi videor,


pluraque, si numeres, verba fuere gradu,


te, nihil exactos nisi nos peccasse fatentem,


at mihi dilapsis inter nova gaudia curis


lucida Plena tendis in astra via.


idque sinas oro, nec fastidita repellas


ut tua venturi nomina, Celse, legant.


forsitan haec a quo mittatur epistula quaeras,

forsitan hic ab quo mitto epistula quaero


Umbria nunc revocat, nec non Albana petentem

umbria nunc revoco neque non albanus peto


quodque nefas dictu, fieri nec posse putavi,

quisque nefas dico fio neque possum puto


hos ubi facundo tua vox hilaraverit ore,

hic ubi facundus tuus vox hilaraverit os


tutelaeque feror munus opusque tuae.


mensque pati durum sustinet aegra nihil,


non illis pietas, non officiosa voluntas


grandius ingenio nec tibi nomen inest.


qua tamen inveni vultum diffundere causa


tamque ego sumpsissem tali clamore vigorem,


ad gentes alias hinc dea vertit iter.


quae numquam vacuo solita est cessare novali,

qui numquam vacuus soleo sum cessaris noval


saepe, precor, studii pignora mitte tui,


seu veri species seu fuit ille sopor.


Attice, iudicio non dubitande meo.


estur ut occulta vitiata teredine navis,


nec potes infestis conferre Charybdin Achaeis,

neque possum infestus confero charybdis achaeus


aequoreas rauco gutture potat aquas,


sunt tua, Vestalis, carmine facta meo.


quae nisi mutato nulla futura loco est.


sit virtus etiam non probitate minor.


(humanos casus aspice!) frater erat.


clausa tamen misi Scythica tibi tela pharetra:

claudo tamen mitto scythicus tu telum pharetra


‘nos quoque amicitiae nomen, bone, novimus hospes,

nos quoque amicitia nomen bonus nosco hospes


Naso Tomitana mittit ab urbe tuus,


nuper, ut huc magni pervenit fama triumphi,

nuper ut huc magnus pervenio fama triumphus


et mea sincere curreret axe rota,


rebus idem, titulo differt; et epistula cui sit

res idem titulus differo et epistula qui sum


Quam legis, ex illis tibi venit epistula, Brute,

quam lex ex ille tu venio epistula brutus


talibus Augusti tempus in omne frui.


a Styge nec longe Pontica distat humus,

ab styge neque longus ponticus disto humus


at tu, non dubito, cum Thesea carmine laudes,

at tu non dubito cum theseus carmen laus


promovet Ausonium filius imperium;


copia nec vobis nullo prohibente videndi


notitiam pars est infitiata mei.


quae tibi si memori coner perscribere versu.


Bistonis ingenio terra superba tuo est.

bistonis ingenium terra superbus tuus sum


qui legit has laudes, an mereare rogat,


fluminaque in fontes cursu reditura supino,


mirarisque alios, cum sis mirabilis ipse,


et sub iudicium singula verba vocem?


quicquid ab his superest, venit in certamen amoris:

quisquis ab hic supersum venio in certamen amor


sed tamen in laudes vivit uterque suas.


prosit opemque ferat communia sacra tueri,


et sensus cum re consiliumque fugit,


quid potius faciam? non sum, qui segnia ducam

quis potis facio non sum qui segnis duco


terra—meos casus, cor tibi triste fuit?


creditur his Phoebe deposuisse locis.


fictaque res vero more putetur agi.


quod tamen optari, si sciat, ipse sinat,


exciderit tantum ne tibi cura mei.


proxima sunt nobis plaustri praebentia formam


sic appellari non meruere mali.


advena virgineo caesus ut ense cadat.


ecce domo patriaque carens oculisque meorum,


tu lacerae remanes ancora sola rati.


exposuit memet populo Fortuna videndum,


ter quater imperii laetus honore tui.


ipse ego pendentis, liceat modo, rupe capellas,

ipse ego pendeo licet modo rupes capella


ipse decor, recte facti si praemia desint,

ipse decor rectus facio si praemium desum


incolumis coniunx sua pulvinaria servat;


sic venit a nobis in tua verba nitor.


nec dolor ullus adest, nec febribus uror anhelis,

neque dolor ullus adsum neque febris uro anhelis


ius aliquod faciunt adfinia vincula nobis,


gentis Iuleae nomina sancta fero.


quae summum dubio sub pede semper habet,


fortunam decet hoc istam: quae maxima cum sit,

fortuna decet hic iste qui maximus cum sum


spem sine profectu. Maxime, tolle mihi.


nulla potest iterum restituisse dies.


Naso suo profugus mittit tibi, Flacce, salutem,

naso suus profugus mitto tu flaccus salus


quotque natent pisces aequore, certus eris,


luce minus decima dominam venietis in urbem,


iactantem Pharia tinnula sistra manu?


sed si quis peteret, qui dare vellet, erat.


cedere Danuvius se tibi, Nile, negat,


doctrinae pretium triste magister habet,


purpura Pompeium summi velabit honoris,


forsitan haec domino Busiride iure timeres,


qui ne difficilis mihi sit, Graecine, precare,

qui ne difficilis ego sum graecum precaris


tempore ducetur longo fortasse cicatrix :


haec facit ut, videat cum terras undique nullas,

hic facio ut video cum terra undique nullus


oblitus potero non tamen esse tui.


—nam fuit attoniti ‘mens mea nulla diu—


spectat Flaminiae Clodia iuncta viae.


cum subit Augusti quae sit clementia, credo

cum subeo augustus qui sum clemens credo


gaudia, tu fratris fascibus, ille tuis.


dumque silens adstat, status est vultusque diserti,

dum sileo asto status sum vultus dissero


sive dies igitur caput hoc miserabile cernit,

sive dies igitur caput hic miserabilis cerno


et si quem dabit aura sinum, laxate rudentes,


et sata cum multo faenore reddit ager?


e quibus ante omnis Augustum numen adora


o quotiens vitae custos invisus amarae


cortice velavit populus ora novo!


haec nisi tu pariter simili cum fratre levares,

hic nisi tu pariter similis cum frater levaris


nec minus ille meus quam tuus esset honor.

neque paruus ille meus quam tuus sum honor


clausa mihi potius tota sit ista domus,


Caesaris adventu tuta gladiator harena


parvaque, ne dicam scribendi nulla voluptas


at tu tam placido, quam nos quoque sensimus illum

at tu tam placidus quam nos quoque sentio ille


tranquilli comitem temporis esse fidem.


semper inoblita repetam tua munera mente,


tu modo si quid agi sperabis posse precando,


et ducit remos qua modo navit aqua.


sed sit ut iratum, quam fuit ante, minus.


ut fera vitarem saxa, monendus eram.


paenitet, o! si quid miserorum creditur ulli,


ei mihi, si lectis vultum tu versibus istis


verum quid faciam? res inmoderata cupido est.

verus quis facio res immoderatus cupido sum


qui meritam nobis minuat, non finiat, iram,


fama loquax vestras si iam pervenit ad auris,

fama loquax vester si iam pervenio ad auris


nec vincet Cyclops saevum feritate Piacchen.

neque vinco cyclops saevus feritas piacchen


cum traherer dictis adnueremque tuis.


sponte quidem per seque mea est laudabilis uxor,

sponte quidem per sequor meus sum laudabilis uxor


saepe citae longis visae sermonibus horae,


sic est fortunae promeruisse tuae?


vita prior vitio caret et sine labe peracta est :

vito prior vitio careo et sine labes perago sum


caelitibus missis nostra sub ora tribus,


vox, precor, Augustas pro me tua molliat aures,

vox precor augusta pro ego tuus mollio auris


cernis ut ignavum corrumpant otia corpus,


iamque pudet vanas fine carere preces.


officii testis Pontica terra mei.


ecquid adhuc remanes memor infelicis amici,

ecquis adhuc remaneo memor infelix amicus


cumque foret Marsus magnique Rabirius oris


scis tamen, et liquido iuratus dicere possis,


ipsa sua melior fama, laudantibus istis,


orba tamen numeris cessavit epistula numquam

orbo tamen numerus cesso epistula numquam


conveniens homini est hominem servare voluptas,

convenio homo sum homo servaris voluptas


perstat enim fortuna tenax, votisque malignum

persto enim fortuna tenax voveo malignus


hanc ego, non ut me defendere temptet, adoro;


quam proba tam timida est experiensque parum.

quam probus tam timidus sum experior parum


pulsus et a sacro mense December erit,


inmemor antiqui vulneris arma capit,


et si non liceat scribere, mutus ero.


ut mihi di faveant, quibus est manifestior ipse,

ut ego deus faveo qui sum manifestus ipse


defendere meum numina nulla caput,


nec vos hoc vultis, sed nec prohibere potestis,

neque tu hic volo sed neque prohibeo possum


sumere et hostili tingere caede manum,


hic tenuit Mysas gentes in pace fideli,


an populus vere sanos negat esse poetas,


quolibet est folio, quavis incertior aura:

quilibet sum folium quivis incertus aura


sive quod hinc fructus adeo non cepimus ullos,

sive qui hinc fructus adeo non capio ullus


sentire et linguae tela subire tuae.


Admeti coniunx, quam sequereris, erat.


redde vicem, et, quoniam regio felicior ista est,

reddo vicis et quoniam regius felix iste sum


cum bene firmarunt animum praecepta iacentem,


non bene pacatis flumina pota Getis:


respicis antiquum lassis in rebus amicum,


hic arcu fisos terruit ense Getas,


optet ut exilium pace carere meum?


praebeat ut sensum materiamque mali.


tu tamen exilii morsus e pectore nostro

tu tamen exsilium mordeo e pectus noster


dura meant celeri terga per amnis equo.


vosque, quibus perii, tunc cum mea fama sepulta est,

tu qui pereo tunc cum meus fama sepelio sum


ne tua marcescant per inertis otia somnos,


te sibi, cum fugeret, memori solet ore referre


et grave magnanimi robur mirare Rutili

et gravis magnanimus robur miraris rutilis


dic, precor, ecquando didicisti fallere nuptas,


teque canam quacumque nota, tibi carmina mittam,


antra ferae, pecudes gramina, mergus aquas,


Iuppiter in multos temeraria fulmina torquet,

iuppiter in multus temerarius fulmen torqueo


litore pellitos inter agenda Getas.


bellica Phidiaca stat dea facta manu:


quorum materiam dat locus ipse mihi.


iudicium nobis igitur cum vindicis adsit,


sed neque pervenio scriptis mediocribus istuc,

sed neque pervenio scribo mediocris iste


ut non peccarim mors quoque non faciet,


tu comes antiquus, tu primis iunctus ab annis

tu comes antiquus tu primus jungo ab annus


nos via, nos iunctis curva theatra locis,


nos quoque vestra iuvat quod, qua licet, ora videmus,

nos quoque vester juvo qui qui licet os video


at non Chionides Eumolpus in Orphea talis,

at non chionides eumolpus in orpheus talis


per matrem iuro Caesareumque caput,


iam prope depositum, certe iam frigidus aeger,

iam prope depono certus iam frigidus aeger


Quid veniant, novitate roges fortasse sub ipsa.

quis venio novitas rogo fortasse sub ipse


cum dedimus somno quas corpus postulat horas,


quodque sit infelix, desinere esse tuum.


sic, quem dira tibi rapuit Germania Drusum,


de nive manantis more liquescit aquae,


neve moram timeas, tempus, quod quaerimus, instat,


distat opus nostrum, sed fontibus exit ab isdem :


nos quoque praeteritos sine labe peregimus annos:

nos quoque praetereo sine labes perago annus


perque tot annorum seriem, quot habemus uterque,


hostis et ereptas victor habebat opes,


si tamen haec illi non nocitura putas.


ad laetum carmen vix mea versa lyra est.

ad laetus carmen vix meus verso lyra sum


hunc quoque carminibus referam fortasse triumphum,

hic quoque carmen refero fortasse triumphus


tempus in agrorum cultu consumere dulce est:

tempus in ager cultus consumo dulcis sum


nec tamen officio vatum per carmina facto

neque tamen officium vates per carmen facio


saepe dies sermone minor fuit, inque loquendum


idque facis, faciasque precor . sic mater et uxor,


aut ego me fallo nimiaque cupidine ludor,


at nostram cuncti destituere fugam.


hos habet haec calamos, hos haec habet ora libellos,

hic habeo hic calamus hic hic habeo os libellus


tangat ut hoc votum caelestia, care Suilli,

tango ut hic voveo caelestis caris suillus


per quos vix ulli pervius Isthmos erat:


si modo, qui periit, ille perire potest.


a superis ortae nobilitatis opus.


credibile est nostris insenuisse malis,


non patitur verti barbarus hostis humum.


parte leva minima nostras et contrahe poenas,

pars levo minimus noster et contraho poena


confiteor facere hoc annos, sed et altera causa est,

confiteor facio hic annus sed et alter causa sum


sive velis qui sint mores inquirere nostri,


nec rursus iubeo dum sit vacuissima quaeras:

neque rursus iubeo dum sum vacuissima quaero


sed licet arma feras et vulnera saeva mineris,

sed licet arma ferus et vulnero saevus mino


vana laborantis si fallat vota coloni,


tunc oculis etiam percipienda foret,


vix igitur possis visos agnoscere vultus,


di tibi sunt Caesar iuvenis, tua numina placa,

deus tu sum caesar juvenis tuus numen placo


atque ita victorem cum magnae vocis honore


quis non horruerit tacitam quoque Caesaris iram?


mollior est animo femina nulla tuo.


sacrarunt aliqua carmina parte tuum.


non tibi Theromedon crudusque rogabitur Atreus,


quae, non mendaci si quicquam credis amico,

qui non mendacium si quisquam credo amicus


Scylla feris trunco quod latret ab inguine monstris,

scylla fera trunco qui latro ab inguine monstrum


quique suis homines pabula fecit equis,


exceptis domino qui nocuere suo,


ire per alternas officiosa vices,


aemula Penelopes fieres, si fraude pudica


ergo mutetur scripti sententia nostri,


et, nisi sit felix, esse negare suum.


a Iove percussus non leve vulnus habet?

ab iuppiter percutio non levis vulnus habeo


misit in has siquos longa Propontis aquas,

mitto in hic siquis longus propontis aqua


quae tulit Aesoniden, densa carina fuit.


adde quod est animus semper tibi mitis, et altae

addo qui sum animus semper tu mitis et alo


est ibi Caesaribus Livia iuncta suis.


venit ad Adrastum Tydeus Calydone fugatus,


nec mihi munificas arca negavit opes.


nescio quid certe sentit abesse sui,


finge legi, quodque est mirabile, finge placere:

fingo lego quisque sum mirabilis fingo placeo


pro quibus amissis utinam contingere possit


et quota pars haec sunt rerum, quas vidimus ambo

et quotus pars hic sum res qui video ambo


ipsa Medusa oculis veniat licet obvia nostris,

ipse medusa oculus venio licet obvius noster


esset, crede mihi, factus et ille Getes.


ut tamen hoc ita sit, munus tua grande voluntas

ut tamen hic ita sum munus tuus grandis voluntas


si satis haec illi nota fuisset humus.


o mihi non dubia cognite Brute nota.


durus et aversa cetera mente legas.


tranquillas etiam naufragus horret aquas.


ad vestri venio iure favoris opem.


non opus est magnis placido lectore poetis:

non opus sum magnus placidus lector poeta


nos ea vix avidam vulgo captata per aurem


purpureus niveis filius instet equis.


hoc est, quod possum Geticis tibi mittere ab arvis

hic sum qui possum geticus tu mitto ab arvum


quid referam veteres Romanae gentis, apud quos


nunc pro Caesaribus superis decernere grates,


cuique viro totus terrarum paruit orbis,


coniuge crudeles non habuere nefas.


qua licet et quantum non onerosus ero.


quoque ierit quaeras qui fuit ante color,


cunctaque mens oculis pervidet usa suis.


Hoc tibi, Rufe, brevi properatum tempore mittit

hic tu rufus brevis propero tempus mitto


nota tua est probitas testataque tempus in omne;

nosco tuus sum probitas testo tempus in omnis


hic mea cui recitem nisi flavis scripta Corallis,

hic meus qui recito nisi flavus scribo coralli


Scepsius Ausonios, actaque Roma rea est:


naufragus in Getici litoris actus aquas,


tu neque messorum corpora nuda vides.


an tibi notitiam mora temporis eripit horum,


hic quoque te festum consule tempus agam.


hic es, et ignoras, et ades celeberrimus absens,

hic sum et ignoro et adsum celeber absum


firma sit illa licet, solvetur in aequore navis,

firmo sum ille licet solvo in aequor navus


parce, precor, saecli decus indelebile nostri,

parco precor saeculum decus indelebilis noster


non dubia est Ithaci prudentia, sed tamen optat

non dubius sum ithacus prudentia sed tamen opto


quaeque capit vastis inmensum moenibus orbem,

quisque capio vastus immensus moenia orbis


tum tibi di faciant adeundi copia fiat,


ante meum tempus cogit et esse senem,


vos eritis nostrae portus et ara fugae.


numina sint precibus non inimica meis.


et possit fatum mollius esse meum,


ergo summotum patria proscindere, Livor,


quam caream raptis, o publica numina, vobis:


quos ego, cum loca sim vestra perosus, amo.

qui ego cum locum sum vester perosus amo


vincula semper habens inresoluta manet.


quae sunt, si nescis, invidiosa tibi.


et cum subtili Priscus uterque Numa,


haec viget in nostris. Maxime, Musa locis!


te tamen ante omnis ita sum conplexus, ut unus

tu tamen ante omnis ita sum complector ut unus


quodque sequens nullas hostis habebit aquas.


qui, mortis saevo geminent ut vulnere causas,


numina, si demas velle iuvare deos?


certus eras pro me. Fabiae laus. Maxime, gentis,

certus sum pro ego fabius laus magnus gens


fiat an humanum victima dira caput .


nectar et ambrosiam, latices epulasque deorum,


proximus huic gradus est bene desperare salutem,

proximus hic gradus sum bene desperaris salus


aut meus excusat caros ita candor amicos,


gratia quam meriti possit abire tui.


is quoque, qui gracili cibus est in corpore, somnus,

is quoque qui gracilis cibus sum in corpus somnus


quid, nisi Pierides, solacia frigida, restant,

quis nisi pierides solacium frigidus resto


eiusdem sacri cultor uterque sumus.


qui mihi praesidium grande futurus eras.


inter opes et me, parvam rem, pone paternas:

inter ops et ego parvus res pono paternus


ferre mihi nullam turpe putastis opem.


dum venit huc rumor properataque carmina fiunt


Caesareos video vultus, velut ante videbam :


atque hoc, quem patior, frigidiora loco,


quid tibi, si calidae, prosit, laudere Syenae,


Quae tibi quaerebam memorem testantia curam


nos fora viderunt pariter, nos porticus omnis,

nos foro video pariter nos porticus omnis


et maris Ionii transieritis aquas,


vidi ego linigerae numen violasse fatentem


Quam legis, unde tibi mittatur epistula, quaeris?


durius est igitur nostrum, fidissima coniunx,


paene minus nullo Smyrna petenda loco.


famaque cum domino fugit ab urbe suo.


tectaque non longa continuere mora,


ille ego sum, quamquam non vis audire, vetusta

ille ego sum quamquam non volo audio vetustus


quattuor autumnos Pleias orta facit.


nunc tibi et eloquii nitor ille domesticus adsit,

nunc tu et eloquium nitor ille domesticus adsum


nosque negas ulla parte fuisse tuos!


cades, spes quoque posse mora mitescere principis iram,

cado spes quoque possum mora mitesco princeps ira


vix venit ad partes, vix sumptae Musa tabellae


utque loqui multum de me praesente solebas,


Alcides capta traxit ab Oechalia.


condidit, et proprio nomine dixit opus.


et levis haec meritis referatur gratia tantis:

et levis hic meritum refero gratia tantus


dum tua pervenit, dum littera nostra recurrens

dum tuus pervenio dum littera noster recurro


ut sua quid valeant numina teste probent.


nec vos parva datis pauci solacia nobis,


quid nostris oculis nisi sola Palatia desunt?

quis noster oculus nisi solus palatium desum


adde quod ingenuas didicisse fideliter artes


audisset media qui sedet aede deus;


haec est pro miseri lenta salute viri.


di faciant igitur, quorum iustissimus ipse est,


(transit nostra feros si modo Musa Getas)


mendacem linis imposuisse notam.


qualicumque modo mihi sunt ea facta, rogare


mittere rem siquis, qua caret ipse, potest,


pectora mollescunt asperitasque fugit.


utque meas aquilas, ut mea signa sequar,


nam minus et minus est facies in imagine tristis,

nam paruus et paruus sum facies in imago tristis


dixit, et aut ille est tenues dilapsus in auras,

dico et aut ille sum tenuis dilabor in aura


cumque suis fratris vires adhibebit, et omnem,


ne sit ad extremum Caesaris ira tenax;


terrarum dominos quam colis ipse deos.


cumque ego deficiam, nec possim ducere currum,

cum ego deficio neque possum duco currus


ipse sed hoc vidit, qui pervidet omnia. Caesar,

ipse sed hic video qui pervideo omnis caesar


auxilio postquam scis opus esse tuo.


et tua cum socco Musa, Melisse, levi ;


mirus amor iuvenum . quamvis abiere tot anni,

mirus amor juvenis quivis abeo tot annus


quidquid et in tota nascitur Anticyra.’


inque meis lacrimas posse tenere malis,


caraque mutatis oscula ferre comis,


vestra procul positus carmen in ora dedi.


publica me requies curarum somnus habebat,


altius imperium consule Roma videt,


Maxime, qui claris nomen virtutibus aequas,


paenitet, et facto torqueor ipse meo.


fortunamque meam metuens, non vindicis inani,


scripsimus, atque oculi fama fuere mei.


inque locum Scythico vacuum mutabor ab arcu.


et nos extinctis adnumerare potest.


appellent ne te carmina nostra, rogas?


te precor a salvo possit, amice, legi.