Refectum igitur est convivium et rursus Quartilla ad bibendum revocavit. Adiuvit hilaritatem comissantis cymbalistria Intrat cinaedus, homo omnium insulsissimus et plane illa domo dignus, qui ut infractis manibus congemuit, eiusmodi carmina effudit:“ “Huc huc cito convenite nunc, spatalocinaedi, Pede tendite, cursum addite, convolate planta Femoreque facili, dune agili et manu procaces, Molles, veteres, Deliaci manu recisi.” ” Consumptis versibus suis immundissimo me basio conspuit. Mox et super lectum venit atque omni vi detexit recusantem. Super inguina mea diu multumque frustra moluit.

reficio igitur sum convivium et rursus quartilla ad bibo revoco adjuvo hilaritas comissor cymbalistria intro cinaedus homo omnis insulsus et planus ille domus dignus qui ut infringo manus congemo eiusmodi carmen effundo huc huc cito convenio nunc spatalocinaedus pedum tendo cursus addo convolo planto femoreque facilis dune agilis et manus procax mollis vetus deliacus manus recido consumo versus suus immundus ego basio conspuo mox et super lectus venio atque omnis vis detego recuso super inguina meus diu multus frustra molo


Dum haec taliaque iactamus, inhorruit mare nubesque undique adductae obruere tenebris diem. Discurrunt nautae ad officia trepidantes velaque tempestati subducunt. Sed nec certos fluctus ventus impulerat, nec quo destinaret cursum, gubernator sciebat. Siciliam modo ventus dabat, saepissime Italici litoris aquilo possessor convertebat huc illuc obnoxiam ratem, et quod omnibus procellis periculosius erat, tam spissae repente tenebrae lucem suppresserant, ut ne proram quidem totam gubernator videret. Itaque hercules postquam maris ira infesta convaluit, Lichas trepidans ad me supinas porrigit manus et “tu” inquit “Encolpi, succurre periclitantibus et vestem illam divinam sistrumque redde navigio. Per fidem, miserere, quemadmodum quidem soles.” Et illum quidem vociferantem in mare ventus excussit, repetitumque infesto gurgite procella circumegit atque hausit. Tryphaenam autem prope iam fidelissimi rapuerunt servi, scaphaeque impositam cum maxima sarcinarum parte abduxere certissimae morti. . . Applicitus cum clamore flevi et “Hoc” inquam “a diis meruimus, ut nos sola morte coniungerent? Sed non crudelis fortuna concedit. Ecce iam ratem fluctus evertet, ecce iam amplexus amantium iratum dividet mare. Igitur, si vere Encolpion dilexisti, da oscula, dum licet, et ultimum hoc gaudium fatis properantibus rape.” Haec ut ego dixi, Giton vestem deposuit meaque tunica contectus exeruit ad osculum caput. Et ne sic cohaerentes malignior fluctus distraheret, utrumque zona circumvenienti praecinxit et “Si nihil aliud, certe diutius” inquit “iunctos nos mare feret, vel si voluerit misericors ad idem litus expellere, aut praeteriens aliquis tralaticia humanitate lapidabit, aut quod ultimum est iratis etiam fluctibus, imprudens harena componet.” Patior ego vinculum extremum, et veluti lecto funebri aptatus exspecto mortem iam non molestam. Peragit interim tempestas mandata fatorum omnesque reliquias navis expugnat. Non arbor erat relicta, non gubernacula, non funis aut remus, sed quasi rudis atque infecta materies ibat cum fluctibus Procurrere piscatores parvulis expediti navigiis ad praedam rapiendam. Deinde ut aliquos viderunt, qui suas opes defenderent, mutaverunt crudelitatem in auxilium . . .

dum hic talis jacto inhorreo mare nubo undique adduco obruo tenebrae dies discurro nauta ad officium trepido velo tempestas subduco sed neque certus fluctus venio impello neque quo destino cursus gubernator scio sicilia modo venio do saepis italicus litor aquilus possessor converto huc illic obnoxius ratis et qui omnis procella periculosus sum tam spissus repens tenebra lux supprimo ut ne prora quidem totus gubernator video itaque herculis postquam mare ira infestus convalesco lichas trepido ad ego supinus porrigo manus et tu inquam encolpi succurro periclitor et vestis ille divina sistrum reddo navigium per fides misereor quemadmodum quidem soleo et ille quidem vocifero in mare venio excutio repeto infesto gurges procella circumago atque haurio tryphaenam autem prope iam fidelis rapio servio scapha impono cum maximus sarcinaris pars abduco certus mors applico cum clamor fleo et hic inquam ab diuus mereo ut nos solus mors conjungo sed non crudelis fortuna concedo ecce iam ratis fluctus everto ecce iam amplector amo irascor divido mare igitur si verus encolpion diligo do osculum dum licet et ulter hic gaudium fatum propero rapio hic ut ego dico giton vestis depono meo tunica contego exeruit ad osculis caput et ne sic cohaereo malignus fluctus distraho uterque zona circumvenio praecingo et si nihil alius certus diu inquam jungo nos mare fero vel si volo misericors ad idem litus expello aut praetereo aliquis translaticius humanitas lapido aut qui ulter sum irascor etiam fluctus imprudens harena compono patior ego vinculis exter et velut lectus funebris apto exspecto mors iam non molestus perago interim tempestas mandatum fatum omnes reliquiae navus expugno non arbor sum relinquo non gubernaculum non funis aut reor sed quasi rudis atque inficio materies eo cum fluctus procurro piscator parvulis expedio navigium ad praeda rapio deinde ut aliquis video qui suus ops defendo muto crudelitas in auxilium


Quasi per caliginem vidi Gitona in crepidine semitae stantem et in eundem locum me conieci Cum quaererem numquid nobis in prandium frater parasset, consedit puer super lectum et manantes lacrimas pollice extersit. Perturbatus ego habitu fratris, quid accidisset, quaesivi. Et ille tarde quidem et invitus, sed postquam precibus etiam iracundiam miscui,“Tuus” inquit “iste frater seu comes paulo ante in conductum accucurrit coepitque mihi velle pudorem extorquere. Cum ego proclamarem, gladium strinxit et 'Si Lucretia es' inquit 'Tarquinium invenisti.'” Quibus ego auditis intentavi in oculos Ascylti manus et “Quid dicis” inquam “muliebris patientiae scortum, cuius ne spiritus quidem purus est?” Inhorrescere se finxit Ascyltos, mox sublatis fortius manibus longe maiore nisu clamavit: “Non taces” inquit “gladiator obscene, quem de ruina harena dimisit? Non taces, nocturne percussor, qui ne tum quidem, cum fortiter faceres, cum pura muliere pugnasti, cuius eadem ratione in viridario frater fui, qua nunc in deversorio puer est?”

quasi per caligo video giton in crepido semita sto et in idem locus ego conicio cos quaero numquid nos in prandium frater paro consido puer super lectus et mano lacrima polliceo extersit perturbo ego habitus frater quis accido quaero et ille tardus quidem et invitus sed postquam prex etiam iracundia misceo tuus inquam iste frater seu comes paulus ante in conduco accurro coepio ego volo pudor extorqueo cos ego proclamaris gladius stringo et si lucretius sum inquam tarquinius invenio qui ego audio intento in oculus ascyltus manus et quis dico inquam muliebris patientia scortum qui ne spiritus quidem purus sum inhorresco sui fingo ascyltos mox tollo fortis manus longus magnus nisus clamo non taceo inquam gladiator obscenus qui de ruina harena dimitto non taceo nocturnus percussor qui ne tum quidem cum fortis facio cum purus mulier pugno qui idem ratio in viridario frater sum qui nunc in deversorium puer sum


Contra Ascyltos leges timebat et Quis “aiebat” hoc loco nos novit, aut quis habebit dicentibus fidem? Mihi plane placet emere, quamvis nostrum sit, quod agnoscimus, et parvo aere recuperare potius thesaurum, quam in ambiguam litem descendere: “ Quid faciant leges, ubi sola pecunia regnat, aut ubi paupertas vincere nulla potest? Ipsi qui Cynica traducunt tempora pera, non nunquam nummis vendere vera solent. Ergo iudicium nihil est nisi publica merces, atque eques in causa qui sedet, empta probat. ” Sed praeter unum dipondium, quo cicer lupinosque destinaveramus mercari, nihil ad manum erat. Itaque ne interim praeda discederet, vel minoris pallium addicere placuit et pretium maioris compendii leviorem facere iacturam. Cum primum ergo explicuimus mercem, mulier operto capite, quae cum rustico steterat, inspectis diligentius signis iniecit utramque laciniae manum magnaque vociferatione “Latrones” clamavit. Contra nos perturbati, ne videremur nihil agere, et ipsi scissam et sordidam tenere coepimus tunicam atque eadem invidia proclamare, nostra esse spolia quae illi possiderent. Sed nullo genere par erat causa, et cociones qui ad clamorem confluxerant, nostram scilicet de more ridebant invidiam, quod pro illa parte vindicabant pretiosissimam vestem, pro hac pannuciam ne centonibus quidem bonis dignam.

contra ascyltos lex timeo et quis aio hic locus nos nosco aut quis habeo dico fides ego planus placeo emo quivis nos sum qui agnosco et parvus aer recuperaris potis thesaurus quam in ambiguus lito descendo quis facio lex ubi solus pecunia regno aut ubi paupertas vinco nullus possum ipse qui cynicus traduco tempus pera non numquam nummus vendo verus soleo ergo iudicium nihil sum nisi publicus merces atque eques in causa qui sedeo emo probo sed praeter unus dipondium quo cicer lupinosque destino mercor nihil ad manus sum itaque ne interim praeda discedo vel paruus pallium addico placeo et pretium magnus compendium levis facio jacio cos primus ergo explico merx mulier operio caput qui cum rusticus sto inspicio diligo signum injacio uter lacinia manus magnus vociferatio latro clamo contra nos perturbo ne video nihil ago et ipse scissus et sordidus teneo coepio tunica atque idem invidia proclamaris noster sum spolium qui ille possideo sed nullus genus par sum causa et cocio qui ad clamor confluo noster scilicet de mos rideo invidia qui pro ille pars vindico pretiosus vestis pro hic pannuceus ne cento quidem bonus dignus


Confusus itaque et novitate facinoris attonitus quaerebam, quid excanduisset, aut quare anseris potius quam mei misereretur. At illa complosis manibus “Scelerate” inquit “etiam loqueris? Nescis quam magnum flagitium admiseris: occidisti Priapi delicias, anserem omnibus matronis acceptissimum. Itaque ne te putes nihil egisse, si magistratus hoc scierint, ibis in crucem. Polluisti sanguine domicilium meum ante hunc diem inviolatum, fecistique ut me, quisquis voluerit inimicus, sacerdotio pellat.” “Rogo” inquam “noli clamare: ego tibi pro ansere struthocamelum reddam” Dum haec me stupente in lectulo sedet anserisque fatum complorat, interim Proselenos cum impensa sacrificii venit, visoque ansere occiso sciscitata causam tristitiae et ipsa flere vehementius coepit meique misereri, tanquam patrem meum, non publicum anserem, occidissem. Itaque taedio fatigatus “rogo” inquam “expiare manus pretio liceat si vos provocassem, etiam si homicidium fecissem. Ecce duos aureos pono, unde possitis et deos et anseres emere.” Quos ut vidit Oenothea, “ignosce” inquit “adulescens, sollicita sum tua causa. Amoris est hoc argumentum, non malignitatis. Itaque dabimus operam, ne quis sciat. Tu modo deos roga, ut illi facto tuo ignoscant.” “ Quisquis habet nummos, secura navigat aura fortunamque suo temperat arbitrio. Uxorem ducat Danaen ipsumque licebit Acrisium iubeat credere quod Danaen. Carmina componat, declamet, concrepet omnes et peragat causas sitque Catone prior. Iurisconsultus “parret, non parret” habeto atque esto quicquid Servius et Labeo. Multa loquor: quod vis, nummis praesentibus opta, et veniet. Clausum possidet area Iovem ” Infra manus meas camellam vini posuit, et cum digitos pariter extensos porris apioque lustrasset, abellanas nuces cum precatione mersit in vinum. Et sive in summum redierant, sive subsederant, ex hoc coniecturam ducebat. Nec me fallebat inanes scilicet ac sine medulla ventosas nuces in summo umore consistere, graves autem et plenas integro fructu ad ima deferri. Recluso pectore extraxit fartissimum iecur et inde mihi futura praedixit. Immo, ne quod vestigium sceleris superesset, totum anserem laceratum verubus confixit epulasque etiam lautas paulo ante, ut ipsa dicebat, perituro paravit “ Volabant inter haec potiones meracae ”

confundo itaque et novitas facinus attono quaero quis excandesco aut quare anser potis quam meus misereor at ille complodo manus scelero inquam etiam loquor nescio quam magnus flagitium admitto occido priapus deliquia anser omnis matrona accipio itaque ne tu puto nihil ago si magistratus hic scio eo in crux polluo sanguis domicilium meus ante hic dies inviolo facio ut ego quisquis volo inimicus sacerdotium pello rogo inquam nolo clamo ego tu pro anser struthocamelis reddo dum hic ego stupeo in lectulus sedeo anser fatum comploro interim proselenus cum impensa sacrificium venio video anser occido sciscitor causa tristitia et ipse fleo vehemens coepio meus misereo tamquam pater meus non publicus anser occido itaque taedium fatigo rogo inquam expiaris manus pretium licet si tu provoco etiam si homicidium facio ecce duo aureus pono unde possum et deus et anser emo qui ut video oenothea ignosco inquam adulescens sollicito sum tuus causa amor sum hic argumentum non malignitas itaque do opera ne quis scio tu modo deus rogo ut ille facio tuus ignosco quisquis habeo nummus securus navigo aura fortuna suus tempero arbitrium uxor duco danae ipse liceo acrisius jubeo credo qui danae carmen compono declamo concrepo omnis et perago causa sum cato prior jurisconsultus parret non parret habeo atque sum quisquis servus et labeo multus loquor qui volo nummus praesens opto et venio clausus possideo area iuppiter infra manus meus camella vinum pono et cum digitus pariter extendo porrus apium lustro abellanas nuces cum precatio mergo in vinum et sive in superus redeo sive subsederant ex hic conicio duco neque ego fallo inanis scilicet atque sine medulla ventosus nuces in superus umor consisto gravis autem et plenus integer fructus ad imus defero recludo pectus extraho farcio jecur et inde ego sum praedico immo ne qui vestigium scelus supersum totus anser lacero verubus configo epulae etiam lavo paulus ante ut ipse dico pereo paro volo inter hic potio meracus


Secundum hanc deprecationem lacrimas rursus effudit gemitibusque largis concussa tota facie ac pectore torum meum pressit. Ego eodem tempore et misericordia turbatus et metu, bonum animum habere eam iussi et de utroque esse securam: nam neque sacra quemquam vulgaturum, et si quod praeterea aliud remedium ad tertianam deus illi monstrasset, adiuvaturos nos divinam providentiam vel periculo nostro. Hilarior post hanc pollicitationem facta mulier basiavit me spissius, et ex lacrimis in risum mota descendentes ab aure capillos meos lenta manu duxit et Facio inquit indutias vobiscum, et a constituta lite dimitto. Quod si non adnuissetis de hac medicina quam peto, iam parata erat in crastinum turba, quae et iniuriam meam vindicaret et dignitatem: “ Contemni turpe est, legem donare superbum; hoc amo, quod possum qua libet ire via. Nam sane et sapiens contemptus iurgia nectit, et qui non iugulat, victor abire solet ” Complosis deinde manibus in tantum repente risum effusa est, ut timeremus. Idem ex altera parte et ancilla fecit, quae prior venerat, idem virguncula, quae una intraverat.

secundus hic deprecatio lacrima rursus effundo gemitus largior concutio totus facies atque pectus torus meus premo ego idem tempus et misericordia turbo et metus bonus animus habeo is iubeo et de uterque sum securus nam neque sacer quisquam vulgo et si qui praeterea alius remedium ad tertiana deus ille monstro adiuvaturos nos divina providentia vel periculum noster hilaris post hic pollicitatio facio mulier basio ego spissus et ex lacrima in risus moueo descendo ab auris capillus meus lentus manus duco et facio inquam indutiae tu et ab constituo lis dimitto qui si non annuo de hic medicina quam peto iam paro sum in crastinus turba qui et iniuria meus vindico et dignitas contemno turpis sum lex donaris superbus hic amo qui possum qui libet eo via nam sanus et sapio contemno iurgium necto et qui non jugulo victor abeo soleo complodo deinde manus in tantus repens risus effundo sum ut timeo idem ex alter pars et ancilla facio qui prior venio idem virguncula qui unus intro


Tres tulerat Fortuna duces, quos obruit omnes armorum strue diversa feralis Enyo. Crassum Parthus habet, Libyco iacet aequore Magnus, Iulius ingratam perfudit sanguine Romam, et quasi non posset tot tellus ferre sepulcra, divisit cineres. Hos gloria reddit honores. Est locus exciso penitus demersus hiatu Parthenopen inter magnaeque Dicarchidos arva, Cocyti perfusus aqua; nam spiritus, extra qui furit effusus, funesto spargitur aestu. Non haec autumno tellus viret aut alit herbas ” “ caespite laetus ager, non verno persona cantu mollia discordi strepitu virgulta locuntur, sed chaos et nigro squalentia pumice saxa gaudent ferali circum tumulata cupressu. Has inter sedes Ditis pater extulit ora bustorum flammis et cana sparsa favilla, ac tali volucrem Fortunam voce lacessit: Rerum humanarum divinarumque potestas, Fors, cui nulla placet nimium secura potestas, quae nova semper amas et mox possessa relinquis, ecquid Romano sentis te pondere victam, nec posse ulterius perituram extollere molem? Ipsa suas vires odit Romana iuventus et quas struxit opes, male sustinet. Aspice late luxuriam spoliorum et censum in damna furentem. Aedificant auro sedesque ad sidera mittunt, expelluntur aquae saxis, mare nascitur arvis, et permutata rerum statione rebellant. En etiam mea regna petunt. Perfossa dehiscit molibus insanis tellus, iam montibus haustis antra gemunt, et dum vanos lapis invenit usus, inferni manes caelum sperare fatentur. Quare age, Fors, muta pacatum in proelia vultum Romanosque cie ac nostris da funera regnis. Iam pridem nullo perfundimus ora cruore, nec mea Tisiphone sitientis perluit artus, ex quo Sullanus bibit ensis et horrida tellus extulit in lucem nutritas sanguine fruges.' ” “

tres fero fortuna dux qui obruo omnis armus struo diverto feral enyo crassus parthus habeo libycus iaceo aequor magnus iulius ingratus perfundo sanguis roma et quasi non possum tot tellus fero sepulcrum divido cinis hic gloria reddo honor sum locus excaedo penitus demergo hiatus parthenope inter magnus dicarchidos arvum cocytus perfundo aqua nam spiritus extra qui furio effundo funestus spargo aestus non hic auctumnus tellus vireo aut alo herba caespes laetus ager non vernus persono cantus mollis discordi strepitus virgultus locuntur sed chaos et niger squaleo pumex saxum gaudeo feral circum tumulo cupressus hic inter sedes dis pater effero os bustor flamma et canus spargo favilla atque talis volucris fortuna vox lacesso res humanus divina potestas fors qui nullus placeo nimium securus potestas qui novo semper amo et mox possessus relinquo ecquis romanus sentio tu pondus vinco neque possum ultra pereo extollo moles ipse suus vireo odi romanus juventus et qui struo ops malus sustineo aspicio latus luxuria spolium et census in damno furo aedifico aurum sedeo ad sidus mitto expello aqua saxum mare nascor arvum et permuto res statio rebello en etiam meus regnum peto perfodio dehisco moles insanus tellus iam mons haurio antrum gemo et dum vanus lapis invenio utor infernus manes caelum spero fateor quaris ago fors muto pacatum in proelio vultus romanus cieo atque noster do funero regnum iam pridem nullus perfundo os cruor neque meus tisiphone sitio perluo artus ex quo sullanus bibo ensis et horridus tellus effero in lux nutrio sanguis frugis


age “inquit nunc et puerum dividamus.” Iocari putabam discedentem. At ille gladium parricidali manu strinxit et “non frueris” inquit “hac praeda, super quam solus incumbis. partem meam necesse est vel hoc gladio contemptus abscidam.” Idem ego ex altera parte feci et intorto circa brachium pallio composui ad proeliandum gradum. Inter hanc miserorum dementiam infelicissimus puer tangebat utriusque genua cum fletu petebatque suppliciter, ne Thebanum par humilis taberna spectaret, neve sanguine mutuo pollueremus familiaritatis clarissimae sacra. “Quod si utique” proclamabat “facinore opus est, nudo ecce iugulum, convertite huc manus, imprimite mucrones. Ego mori debeo, qui amicitiae sacramentum delevi.” Inhibuimus ferrum post has preces, et prior Ascyltos “ego” inquit “finem discordiae imponam. Puer ipse, quem vult, sequatur, ut sit illi saltem in eligendo fratre libertas.” Ego qui vetustissimam consuetudinem putabam in sanguinis pignus transisse nihil timui, immo condicionem praecipiti festinatione rapui commisique iudici litem. qui ne deliberavit quidem, ut videretur cunctatus, verum statim ab extrema parte verbi consurrexit et fratrem Ascylton elegit. Fulminatus hac pronuntiatione, sic ut eram, sine gladio in lectulum decidi, et attulissem mihi damnatus manus, si noninimicivictoriae invidissem. Egreditur superbus cum praemio Ascyltos et paulo ante carissimum sibi commilitonem fortunaeque etiam similitudine parem in loco peregrino destituit abiectum. “ Nomen amicitiae sic, quatenus expedit, haeret; calculus in tabula mobile ducit opus. Cum fortuna manet, vultum servatis, amici; cum cecidit, turpi vertitis ora fuga. Grex agit in scaena mimum: pater ille vocatur, filius hic, nomen divitis ille tenet. Mox ubi ridendas inclusit pagina partes, vera redit facies, dum simulata perit ” “ ”

ago inquam nunc et puer divido iocaris puto discedo at ille gladius parricidal manus stringo et non fruor inquam hic praeda super quam solus incumbo pars meus necesse sum vel hic gladius contemno abscido idem ego ex alter pars facio et intorqueo circa bracchium pallium compono ad proelio gradus inter hic miserum dementia infelix puer tango uterque genu cum fleo peto supplex ne thebanus par humilis taberna specto neve sanguis mutuus polluo familiaritas clarus sacer qui si utique proclamo facinus opus sum nudus ecce iugulum converto huc manus imprimo mucro ego morior debeo qui amicitia sacramentum deleo inhibeo ferrum post hic prex et prior ascyltos ego inquam finis discordia impono puer ipse qui volo sequor ut sum ille saltem in eligo frater libertas ego qui vetustus consuetudo puto in sanguis pignus transeo nihil timeo immo condicio praeceps festinatio rapio committo judicium lito qui ne delibero quidem ut video cunctor verus statim ab exter pars verbum consurgo et frater ascyltos eligo fulmino hic pronuntiatio sic ut sum sine gladius in lectulis decido et affero ego damno manus si noninimicivictoriae invideo egredior superbus cum praemium ascyltos et paulus ante carus sui commilito fortuna etiam similitudo par in locus peregrinus destituo abicio nomen amicitia sic quatenus expedio haereo calculus in tabula mobilis duco opus cos fortuna maneo vultus servo amicus cum cado turpis verto os fuga grex ago in scaena mimus pater ille voco filius hic nomen dives ille teneo mox ubi rideo includo pagina pars verus redeo facies dum simulo pereo


Et plane interpellavit saltationis libidinem actuarius, qui tanquam urbis acta recitavit: “VII. kalendas sextiles: in praedio Cumano, quod est Trimalchionis, nati sunt pueri xxx, puellae XL; sublata in horreum ex area tritici millia modium quingenta; boves domiti quingenti. Eodem die: Mithridates servus in crucem actus est, quia Gai nostri genio male dixerat. Eodem die: in arcam relatum est, quod collocari non potuit, sestertium centies. Eodem die: incendium factum est in hortis Pompeianis, ortum ex aedibus Nastae vilici.” “Quid?” inquit Trimalchio “quando mihi Pompeiani horti emptisunt?” “Anno priore” inquit actuarius “et ideo in rationem nondum venerunt.” Excanduit Trimalchio et “Quicunque” inquit “mihi fundi empti fuerint, nisi intra sextum mensem sciero, in rationes meas inferri vetuo.” Iam etiam edicta aedilium recitabantur et saltuariorum testamenta, quibus Trimalchio cum elogio exheredabatur; iam nomina vilicorum et repudiata a cilcitore Iiberta in balneatoris contubernio deprehensa et atriensis Baias relegatus; iam reus factus dispensator et iudicium inter cubicularios actum. Petauristarii autem tandem venerunt. Baro insulsissimus cum scalis constitit puerumque iussit per gradus et in summa parte odaria saltare, circulos deinde ardentes transilire et dentibus amphoram sustinere. Mirabatur haec solus Trimalchio dicebatque ingratum artificium esse. Ceterum duo esse in rebus humanis, quae libentissime spectaret, petauristarios et cornicines; reliqua acroamata tricas meras esse. “Nam et comoedos” inquit “emeram, sed malui illos Atellaniam facere, et choraulen meum iussi Latine cantare.”

et planus interpello saltatio libido actuarius qui tamquam urbs ago recito vii kalendae sextilis in praedium cumanum qui sum trimalchio nascor sum puer xxx puella xl tollo in horreum ex area triticum mille modius quingenti bos domo quingenti eos dies mithridates servus in crux ago sum quia gaius noster genius malus dico eos dies in arca refero sum qui collocaris non possum sestertius centiens eos dies incendium facio sum in hortus pompejanus orior ex aedes nasta vilicus quis inquam trimalchio quando ego pompejanus hortus emo annus prior inquam actuarius et ideo in ratio nondum venio excandesco trimalchio et quicumque inquam ego fundo emo sum nisi intra sextus mensis scio in ratio meus infero vetuo iam etiam edico aedilis recito et saltuarius testamentum qui trimalchio cum elogium exheredo iam nomen vilicus et repudio ab circumitor liberta in balneator contubernium deprehendo et atriensis baiae relego iam reus facio dispensator et iudicium inter cubicularius ago petauristarius autem tandem venio baro insulsus cum scalae consto puer iubeo per gradus et in summus pars odarium salto circulus deinde ardeo transeo et dens amphora sustineo miror hic solus trimalchio dico ingratus artificium sum ceterum duo sum in res humanus qui libet specto petauristarius et cornicen reliquus acroama tricae merus sum nam et comoedus inquam emo sed malo ille atellania facio et choraules meus iubeo latinum canto


Haec locutus gladio latus cingo, et ne infirmitas militiam perderet, largioribus cibis excito vires. Mox in publicum prosilio furentisque more omnes circumeo porticus. Sed dum attonito vultu efferatoque nihil aliud quam caedem et sanguinem cogito frequentiusque manum ad capulum, quem devoveram, refero, notavit me miles, sive ille planus fuit sive nocturnus grassator, et “Quid tu” inquit “commilito, ex qua legione es aut cuius centuria?” Cum constantissime et centurionem et legionem essem ementitus, “Age ergo” inquit ille “in exercitu vestro phaecasiati milites ambulant?” Cum deinde vultu atque ipsa trepidatione mendacium prodidissem, ponere me iussit arma et malo cavere. Despoliatus ergo,immo praecisa ultione retro ad deversorium tendo paulatimque temeritate laxata coepi grassatoris audaciae gratias agere “ Non bibet inter aquas poma aut pendentia carpit Tantalus infelix, quem sua vota premunt. Divitis haec magni facies erit, omnia cernens qui timet et sicco concoquit ore famem ” Non multum oportet consilio credere, quia suam habet fortuna rationem

hic loquor gladius latus cingo et ne infirmitas militia perdo largus cibus excito vireo mox in publicus prosilio furo mos omnis circumeo porticus sed dum attono vultus effero nihil alius quam caedes et sanguis cogo frequens manus ad capulus qui devoveo refero noto ego miles sive ille planus sum sive nocturnus grassator et quis tu inquam commilito ex qui legio sum aut qui centurio cos consto et centurio et legio sum ementior ago ergo inquam ille in exercitus vester phaecasiatus miles ambulo cos deinde vultus atque ipse trepidatio mendacium prodo pono ego iubeo arma et malus caveo despolio ergo immo praecido ultio retro ad deversorium tendo paulatim temeritas laxo coepio grassator audacia gratia ago non bibo inter aqua pomum aut pendeo carpo tantalus infelix qui suus veto premo dives hic magnus facies sum omnis cerno qui timeo et sicco concoquo os fames non multus oportet consilium credo quia suus habeo fortuna ratio


Quia nosti venerem tuam, superbiam captas vendisque amplexus, non commodas. Quo enim spectant flexae pectine comae, quo facies medicamine attrita et oculorum quoque mollis petulantia, quo incessus arte compositus et ne vestigia quidem pedum extra mensuram aberrantia, nisi quod formam prostituis, ut vendas? Vides me: nec auguria novi nec mathematicorum caelum curare soleo, ex vultibus tamen hominum mores colligo, et cum spatiantem vidi, quid cogitet scio. Sive ergo nobis vendis quod peto, mercator paratus est, sive quod humanius est, commodas, effice ut beneficium debeamus. Nam quod servum te et humilem fateris, accendis desiderium aestuantis. Quaedam enim feminae sordibus calent, nec libidinem concitant, nisi aut servos viderint aut statores altius cinctos. Harena alias accendit aut perfusus pulvere mulio aut histrio scaenae ostentatione traductus. Ex hac nota domina est mea: usque ab orchestra quattuordecim transilit et in extrema plebe quaerit quod diligat.” Itaque oratione blandissima plenus “rogo” inquam “numquid illa, quae me amat, tu es?” Multum risit ancilla post; tam frigidum schema et “nolo” inquit “tibi tam valde placeas. Ego adhuc servo nunquam succubui, nec hoc dii sinant, ut amplexus meos in crucem mittam. Viderint matronae, quae flagellorum vestigia osculantur; ego etiam si ancilla sum, nunquam tamen nisi in equestribus sedeo.” Mirari equidem tam discordem libidinem coepi atque inter monstra numerare, quod ancilla haberet matronae superbiam et matrona ancillae humilitatem. Procedentibus deinde longius iocis rogavi ancillam, ut in platanona perduceret dominam. Placuit puellae consilium. Itaque collegit altius tunicam flexitque se in eum daphnona, qui ambulationi haerebat. Nec diu morata dominam producit e latebris laterique meo applicat, mulierem omnibus simulacris emendatiorem. Nulla vox est quae formam eius possit comprehendere, nam quicquid dixero, minus erit. Crines ingenio suo flexi per totos se umeros effuderant, frons minima et quae radices capillorum retro flexerat, supercilia usque ad malarum scripturam currentia et rursus confinio luminum paene permixta, oculi clariores stellis extra lunam fulgentibus, nares paululum inflexae et osculum quale Praxiteles habere Dianam credidit. Iam mentum, iam cervix, iam manus, iam pedum candor intra auri gracile vinculum positus: Parium marmor exstinxerat. Itaque tunc primum Dorida vetus amator contempsi “ Quid factum est, quod tu proiectis, Iuppiter, armis inter caelicolas fabula muta taces? Nunc erat a torva submittere cornua fronte, nunc pluma canos dissimulare tuos. Haec vera est Danae. Tempta modo tangere corpus, iam tua flammifero membra calore fluent ”

quia nosco venerem tuus superbia capio vendo amplector non commodo quo enim specto flecto pecto coma quo facies medicamen attero et oculus quoque mollio petulantia quo incessus ars compono et ne vestigium quidem pes extra mensura aberro nisi qui forma prostituo ut vendo video ego neque augurium nosco neque mathematicus caelum curo soleo ex vultus tamen homo mos colligo et cum spatior video quis cogito scio sive ergo nos vendo qui peto mercator paro sum sive qui humanus sum commodo efficio ut beneficium debeo nam qui servus tu et humilis fateor accendo desiderium aestuo quidam enim femina sordes caleo neque libido concito nisi aut servus video aut stator altus cingo harena alius accendo aut perfundo pulvis mulio aut histrio scaena ostentatio traduco ex hic nosco domina sum meus usque ab orchestra quattuordecim transilit et in exter plebs quaero qui diligo itaque oratio blandus plenus rogo inquam numquid ille qui ego amo tu sum multus rideo ancilla post tam frigidus schema et nolo inquam tu tam validus placeo ego adhuc servo numquam succumbo neque hic dius sino ut amplector meus in crux mitto video matrona qui flagellum vestigium osculo ego etiam si ancilla sum numquam tamen nisi in equester sedeo miraris equidem tam discordo libido coepio atque inter monstrum numeraris qui ancilla habeo matrona superbia et matrona ancilla humilitas procedo deinde longus jocus rogo ancilla ut in platanona perduco domina placeo puella consilium itaque colligo altus tunica flecto sui in is daphnona qui ambulatio haereo neque diu moror domina produco e latebra lateo meus applico mulier omnis simulacrum emendo nullus vox sum qui forma is possum comprehendo nam quisquis dico paruus sum crinis ingenium suus flecto per totus sui umerus effundo frons minimus et qui radix capillus retro flecto supercilium usque ad malus scribo curro et rursus confinis lumen paene permisceo oculus clarus stella extra luna fulgeo naris paululum inflecto et osculis qualis praxitelis habeo diana credo iam mentum iam cervix iam manus iam pes candor intra aurum gracilis vinculis pono parius marmor exstinguo itaque tunc primus dorida vetus amator contemno quis facio sum qui tu proicio iuppiter arma inter caelicola fabula muto taceo nunc sum ab torvus summitto cornu frons nunc pluma canus dissimulo tuus hic verus sum danaus tento modo tango corpus iam tuus flammifer membrum calor fluo


“Ne istud dii hominesque patiantur” Eumolpus exclamat “ut vos tam turpi exitu vitam finiatis. Immo potius facite, quod iubeo. Mercennarius meus, ut ex novacula comperistis, tonsor est: hic continuo radat utriusque non solum capita, sed etiam supercilia. Sequar ego frontes notans inscriptione sollerti, ut videamini stigmate esse puniti. Ita eaedem litterae et suspicionem declinabunt quaerentium et vultus umbra supplicii tegent.” Non est dilata fallacia, sed ad latus navigii furtim processimus capitaque cum superciliis denudanda tonsori praebuimus. Implevit Eumolpus frontes utriusque ingentibus litteris et notum fugitivorum epigramma per totam faciem liberali manu duxit. Unus forte ex vectoribus, qui acclinatus lateri navis exonerabat stomachum nausea gravem, notavit sibi ad lunam tonsorem intempestivo inhaerentem ministerio, execratusque omen, quod imitaretur naufragorum ultimum votum, in cubile reiectus est. Nos dissimulata nauseantis devotione ad ordinem tristitiae redimus, silentioque compositi reliquas noctis horas male soporati consumpsimus

ne iste dius homo patior eumolpus exclamo ut tu tam turpis exeo vita finio immo potis facio qui iubeo mercenarius meus ut ex novacula comperio tonsor sum hic continuo rado uterque non solus caput sed etiam supercilium sequor ego frons noto inscriptio sollerti ut video stigma sum punior ita idem littera et suspicio declino quaero et vultus umbra supplicium tego non sum differo fallacia sed ad latus navigium furtim procedo capitum cum supercilium denudo tonsor praebeo impleo eumolpus frons uterque ingens littera et notus fugitivus epigramma per totus facies liberal manus duco unus fors ex vector qui acclino lateo navus exonero stomachus nausea gravis noto sui ad luna tonsor intempestivus inhaereo ministerium execratusque omen qui imito naufragus ulter voveo in cubile rejectus sum nos dissimulo nauseo devotio ad ordo tristitia redeo silentium compono reliquus nox hora malus soporo consumo


Excanduit Lichas hoc sermone turbatus et “Itane” inquit “capillos aliquis in nave praecidit, et hoc nocte intempesta? Attrahite ocius nocentes in medium, ut sciam, quorum capitibus debeat navigium lustrari.” “Ego” inquit Eumolpus “hoc iussi. Nec in eodem futurus navigio auspicium mihi feci, sed quia nocentes horridos longosque habebant capillos, ne viderer de nave carcerem facere, iussi squalorem damnatis auferri; simul ut notae quoque litterarum non adumbratae comarum praesidio totae ad oculos legentium acciderent. Inter cetera apud communem amicam consumpserunt pecuniam meam, a qua illos proxima nocte extraxi mero unguentisque perfusos. Ad summam, adhuc patrimonii mei reliquias olent” itaque ut tutela navis expiaretur, placuit quadragenas utrique plagas imponi. Nulla ergo fit mora; aggrediuntur nos furentes nautae cum funibus temptantque vilissimo sanguine tutelam placare. Et ego quidem tres plagas Spartana nobilitate concoxi. Ceterum Giton semel ictus tam valde exclamavit, ut Tryphaenae aures notissima voce repleret. Non solum era turbata est, sed ancillae etiam omnes familiari sono inductae ad vapulantem decurrunt. Iam Giton mirabili forma exarmaverat nautas coeperatque etiam sine voce saevientes rogare, cum ancillae pariter proclamant: “Giton est, Giton, inhibete crudelissimas manus; Giton est, domina, succurre.” Deflectit aures Tryphaena iam sua sponte credentes raptimque ad puerum devolat. Lichas, qui me optime noverat, tanquam et ipse vocem audisset, accurrit et nec manus nec faciem meam consideravit, sed continuo ad inguina mea luminibus deflexis movit officiosam manum et “Salve” inquit “Encolpi.” Miretur nunc aliquis Vlixis nutricem post vicesimum annum cicatricem invenisse originis indicem, cum homo prudentissimus confusis omnibus corporis orisque lineamentis ad unicum fugitivi argumentum tam docte pervenerit. Tryphaena lacrimas effudit decepta supplicio—vera enim stigmata credebat captivorum frontibus impressa—sciscitarique submissius coepit, quod ergastulum intercepisset errantes, aut cuius tam crudeles manus in hoc supplicium durassent. Meruisse quidem contumeliam aliquam fugitives, quibus in odium bona sua venissent. . .

excandesco lichas hic sermo turbo et ito inquam capillus aliquis in navus praecido et hic nox intempestus attraho ocior noceo in medius ut scio qui caput debeo navigium lustraris ego inquam eumolpus hic iubeo neque in idem sum navigium auspicium ego facio sed quia noceo horridus longus habeo capillus ne video de navus carcer facio iubeo squalor damno aufero simul ut nosco quoque litteraris non adumbratae comaris praesidium totus ad oculus lego accido inter ceterus apud communis amica consumo pecunia meus ab qui ille propior nox extraho merus unguentum perfundo ad summa adhuc patrimonium meus reliquiae oleo itaque ut tutela navus expio placeo quadrageni uterque plaga impono nullus ergo fio mora aggredio nos furo nauta cum funis tento vilis sanguis tutela placo et ego quidem tres plaga spartanus nobilitas concoquo ceterum giton semel iacio tam validus exclamo ut tryphaenae auris nosco vox repleo non solus era turbo sum sed ancilla etiam omnis familiaris sonus induco ad vapulo decurro iam giton mirabilis forma exarmo nauta coepio etiam sine vox saevio rogo cum ancilla pariter proclamo giton sum giton inhibeo crudelis manus giton sum domina succurro deflecto auris tryphaena iam suus sponte credo raptim ad puer devolo lichas qui ego optume nosco tamquam et ipse voco audio accurro et neque manus neque facies meus considero sed continuo ad inguina meus lumen deflecto moveo officiosus manus et salvus inquam encolpi miro nunc aliquis vlixis nutrix post vicesimus annus cicatrix invenio origo index cum homo prudens confundo omnis corpus aurum lineamentum ad unicus fugitivus argumentum tam doceo pervenio tryphaena lacrima effundo decipio supplicium verus enim stigma credo captivus frons imprimo sciscitor summitto coepio qui ergastulis intercipio erro aut qui tam crudelis manus in hic supplicium duro mereo quidem contumelia aliqui fugitives qui in odium bonus suus venio


Necdum finieram sermonem, cum Trimalchio ait: “Ita crescam patrimonio, non corpore, ut ista cocus meus de porco fecit. Non potest esse pretiosior homo. Volueris, de vulva faciet piscem, de lardo palumbum, de perna turturem, de colaepio gallinam. Et ideo ingenio meo impositum est illi nomen bellissimum; nam Daedalus vocatur. Et quia bonam mentem habet, attuli illi Roma munus cultros Norico ferro.” Quos statim iussit afferri inspectosque miratus est. Etiam nobis potestatem fecit, ut mucronem ad buccam probaremus. Subito intraverunt duo servi, tanquam qui rixam ad lacum fecissent; certe in collo adhuc amphoras habebant. Cum ergo Trimalchio ius inter litigantes diceret, neuter sententiam tulit decernentis, sed alterius amphoram fuste percussit. Consternati nos insolentia ebriorum intentavimus oculos in proeliantes notavimusque ostrea pectinesque e gastris labentia, quae collecta puer lance circumtulit. Has lautitias aequavit ingeniosus cocus; in craticula enim argentea cochleas attulit et tremula taeterrimaque voce cantavit. Pudet referre, quae secuntur: inaudito enim more pueri capillati attulerunt unguentum in argentea pelve pedesque recumbentium unxerunt, cum ante crura talosque corollis vinxissent. Hinc ex eodem unguento in vinarium atque lucernam aliquantum est infusum. Iam coeperat Fortunata velle saltare, iam Scintilla frequentius plaudebat quam loquebatur, cum Trimalchio “Permitto” inquit “Philargyre et Cario, etsi prasinianus es famosus, dic et Menophilae, contubernali tuae, discumbat.” Quid multa? paene de lectis deiecti sumus, adeo totum triclinium familia occupaverat. Certe ego notavi super me positum cocum, qui de porco anserem fecerat, muria condimentisque fetentem. Nec contentus fuit recumbere, sed continuo Ephesum tragoedum coepit imitari et subinde dominum suum sponsione provocare “si prasinus proximis circensibus primam palmam.”

necdum finio sermo cum trimalchio aio ita cresco patrimonium non corpus ut iste coquus meus de porcus facio non possum sum pretiosus homo volo de volva facio piscis de lardum palumbus de perna turtur de colepium gallina et ideo ingenium meus impono sum ille nomen bellus nam daedalus voco et quia bonus mens habeo affero ille roma munus culter noricus ferrum qui statim iubeo affero inspicio miror sum etiam nos potestas facio ut mucro ad bucca probo subeo intro duo servio tamquam qui rixa ad lacus facio certus in collum adhuc amphora habeo cos ergo trimalchio ius inter litigo dico neuter sententia fero decerno sed alter amphora fustis percutio consterno nos insolentia ebrius intento oculus in proelio noto ostreum pectino e gaster labor qui colligo puer lanx circumfero hic lautitia aequo ingeniosus coquus in craticula enim argenteus coclea affero et tremulus taeter vox canto pudeo refero qui secor inaudio enim mos puer capillatus affero unguentum in argenteus pelvis pedo recumbo ungo cum ante crus talus corolla vincio hinc ex idem unguentum in vinarius atque lucerna aliquantus sum infundo iam coepio fortunata volo salto iam scintilla frequens plaudo quam loquor cum trimalchio permitto inquam philargyrus et cario etsi prasinianus sum famosus dico et menophila contubernalis tuus discumbo quis multus paene de lectus deicio sum adeo totus triclinium familia occupo certus ego noto super ego pono coquus qui de porcus anser facio muria condimentum feteo neque contineo sum recumbo sed continuo ephesus tragoedus coepio imitor et subinde dominus suus sponsio provocaris si prasinus propior circensis primus palma


quae agreste holus vendebat, et “Rogo” inquam “mater, numquid scis ubi ego habitem?” delectata est illa urbanitate tam stulta et “Quidni sciam?” inquit, consurrexitque et coepit me praecedere. Divinam ego putabam et Subinde ut in locum secretiorem venimus, centonem anus urbana reiecit et “Hic” inquit “debes habitare.” Cum ego negarem me agnoscere domum, video quosdam inter titulos nudasque meretrices furtim spatiantes. Tarde, immo iam sero intellexi me in fornicem esse deductum. Execratus itaque aniculae insidias operui caput et per medium lupanar fugere coepi in alteram partem, cum ecce in ipso aditu occurrit mihi aeque lassus ac moriens Ascyltos; putares ab eadem anicula esse deductum. Itaque ut ridens eum consalutavi, quid in loco tam deformi faceret quaesivi.

qui agrestis holus vendo et rogo inquam mater numquid scio ubi ego habito delecto sum ille urbanitas tam stultus et quis scio inquam consurgo et coepio ego praecedo divina ego puto et subinde ut in locus secerno venio cento anus urbanus reicio et hic inquam debeo habito cos ego negaris ego agnosco domus video quidam inter titulus nudo meretrix furtim spatior tardus immo iam serus intellego ego in fornix sum deduco execratus itaque anicula insidiae operio caput et per medius lupanar fugio coepio in alter pars cum ecce in ipse aditus occurro ego aequus lassus atque morior ascyltos puto ab idem anicula sum deduco itaque ut rideo is consaluto quis in locus tam deformis facio quaero


In pinacothecam perveni vario genere tabularum mirabilem. Nam et Zeuxidos manus vidi nondum vetustatis iniuria victas, et Protogenis rudimenta cum ipsius naturae veritate certantia non sine quodam horrore tractavi. Iam vero Apellis quam Graecimono/ knhmon appellant, etiam adoravi. Tanta enim subtilitate extremitates imaginum erant ad similitudinem praecisae, ut crederes etiam animorum esse picturam. Hinc aquila ferebat caelo sublimis Idaeum, illine candidus Hylas repellebat improbam Naida. Damnabat Apollo noxias manus lyramque resolutam modo nato flore honorabat. Inter quos etiam pictorum amantium vultus tauquam in solitudine exclamavi: “Ergo amor etiam deos tangit. Iuppiter in caelo suo non invenit quod diligeret, sed peccaturus in terris nemini tamen iniuriam fecit. Hylan Nympha praedata temperasset amori suo, si venturum ad interdictum Herculem credidisset. Apollo pueri umbram revocavit in florem, et omnes fabulae quoque sine aemulo habuerunt complexus. At ego in societatem recepi hospitem Lycurgo crudeliorem.” Ecce autem, ego dum cum ventis litigo, intravit pinacothecam senex canus, exercitati vultus et qui videretur nescio quid magnum promittere, sed cultu non proinde speciosus, ut facile appareret eum ex hac nota litteratum esse, quos odisse divites solent. Is ergo ad latus constitit meum “Ego” inquit “poeta sum et ut spero, non humillimi spiritus, si modo coronis aliquid credendum est, quas etiam ad immeritos deferre gratia solet. 'Quare ergo' inquis 'tam male vestitus es?' Propter hoc ipsum. Amor ingenii neminem unquam divitem fecit.“ Qui pelago credit, magno se faenore tollit; qui pugnas et castra petit, praecingitur auro; vilis adulator picto iacet ebrius ostro, et qui sollicitat nuptas, ad praemia peccat: sola pruinosis horret facundia pannis atque inopi lingua desertas invocat artes. ”

in pinacotheca pervenio vario genus tabularis mirabilis nam et zeuxidos manus video nondum vetustas iniuria vinco et protogenes rudimentum cum ipse natura veritas certo non sine quidam horror tracto iam verus apelles quam graecimono knhmon appello etiam adoro tantus enim subtilitas extremitas imago sum ad similitudo praecido ut credo etiam animus sum pingo hinc aquila fero caelum sublimis idaeus illino candidus hylas repello improbus naida damno apollo noxia manus lyra resolvo modo natus floreo honoro inter qui etiam pictor amo vultus tauquam in solitudo exclamo ergo amor etiam deus tango iuppiter in caelum suus non invenio qui diligo sed pecco in terra nemo tamen iniuria facio hylas nympha praedor tempero amor suus si venio ad interdictum herculis credo apollo puer umbra revoco in flos et omnis fabula quoque sine aemulo habeo complexus at ego in societas recipio hospes lycurgus crudelis ecce autem ego dum cum venio litigo intro pinacotheca senex canus exercitas vultus et qui video nescio quis magnus promitto sed cultus non proinde speciosus ut facilis appareo is ex hic nosco litteratus sum qui odi dives soleo is ergo ad latus consto meus ego inquam poeta sum et ut spero non humilis spiritus si modo corona aliquis credo sum qui etiam ad immeritus defero gratia soleo quaris ergo inquam tam malus vestio sum propter hic ipse amor ingenium nemo umquam dives facio qui pelagus credo magnus sui faenus tollo qui pugna et castrum peto praecingo aurum vilis adulator pingo iaceo ebrius ostrum et qui sollicito nubo ad praemium pecco solus pruinosus horreo facundia pannus atque inops lingua desero invoco ars


Haec dicente eo gallus gallinaceus cantavit. Qua voce confusus Trimalchio vinum sub mensa iussit effundi lucernamque etiam mero spargi. Immo anulum traiecit in dexteram manum et “non sine causa” inquit “hic bucinus signum dedit; nam aut incendium oportet fiat, aut aliquis in vicinia animam abiciet. Longe a nobis. Itaque quisquis hunc indicem attulerit, corollarium accipiet.” Dicto citius de vicinia gallus allatus est, quem Trimalchio occidi iussit, ut aeno coctus fieret. Laceratus igitur abillo doctissimo coco, qui paulo ante de porco aves piscesque fecerat, in caccabum est coniectus. Dumque Daedalus potionem fer ventissimam haurit, Fortunata mola buxea piper trivit. Sumptis igitur matteis respiciens ad familiam Trimalchio “Quid vos” inquit “adhuc non cenastis? Abite, ut alii veniant ad officium.” Subiit igitur alia classis, et illi quidem exclamavere: “Vale Gai,” hi autem: “Ave Gai.” Hinc primum hilaritas nostra turbata est; nam cum puer non inspeciosus inter novos intrasset ministros, invasit eum Trimalchio et osculari diutius coepit. Itaque Fortunata, ut ex aequo ius firmum approbaret, male dicere Trimalchioni coepit et purgamentum dedecusque praedicare, qui non contineret libidinem suam. Ultimo etiam adiecit:“canis.” Trimalchio contra offensus convicio calicem in faciem Fortunatae immisit. Illa tanquam oculum perdidisset, exclamavit manusque trementes ad faciem suam admovit. Consternata est etiam Scintilla trepidantemque sinu suo texit. Immo puer quoque officiosus urceolum frigidum ad malam eius admovit, super quem incumbens Fortunata gemere ac flere coepit. Contra Trimalchio “Quid enim?” inquit “ambubaia non meminit, sed de machina illam sustuli, hominem inter homines feci. At inflat se tanquam rana, et in sinum suum non spuit, codex, non mulier. Sed hic, qui in pergula natus est, aedes non somniatur. Ita genium meum propitium habeam, curabo, domata sit Cassandra caligaria. Et ego, homo dipundiarius, sestertium centies accipere potui. Scis tu me non mentiri. Agatho, unguentarius herae proximae, seduxit me et 'Suadeo' inquit 'non patiaris genus tuum interire.' At ego dum bonatus ago et nolo videri levis, ipse mihi asciam in crus impegi. Recte, curabo, me unguibus quaeras. Et ut depraesentiarum intelligas, quid tibi feceris: Habinna, nolo, statuam eius in monumento meo ponas, ne mortuus quidem lites habeam. Immo, ut sciat me posse malum dare, nolo, me mortuum basiet.”

hic dico is gallus gallinaceus canto qui vox confundo trimalchio vinum sub mensa iubeo effundo lucerna etiam merus spargo immo anulus transiacio in dexter manus et non sine causa inquam hic bucinus signum do nam aut incendium oportet fio aut aliquis in vicinia anima abicio longus ab nos itaque quisquis hic index affero corollarium accipio dico cieo de vicinia gallus affero sum qui trimalchio occido iubeo ut aenus coquo fio lacero igitur ab doceo coquus qui paulus ante de porcus aveo piscis facio in caccabus sum coniectus dum daedalus potio fero ventissimam haurio fortunata mola buxeus piper tero sumo igitur mattea respicio ad familia trimalchio quis tu inquam adhuc non ceno abito ut alius venio ad officium subeo igitur alius classis et ille quidem exclamo val gaius hic autem avus gaius hinc primus hilaritas noster turbo sum nam cum puer non inspeciosus inter novi intro minister invado is trimalchio et osculor diu coepio itaque fortunata ut ex aequus ius firmum approbo malus dico trimalchio coepio et purgamentum dedecus praedico qui non contineo libido suus ultimo etiam adiicio canis trimalchio contra offendo convicior calix in facies fortunata immitto ille tamquam oculus perdo exclamo manus tremo ad facies suus admoveo consterno sum etiam scintilla trepido sinus suus tego immo puer quoque officiosus urceolus frigidus ad malus is admoveo super qui incumbo fortunata gemo atque fleo coepio contra trimalchio quis enim inquam ambubaia non memini sed de machina ille tollo homo inter homo facio at inflo sui tamquam rana et in sinum suus non spuo codex non mulier sed hic qui in pergula nascor sum aedes non somnio ita genius meus propitius habeo curo domo sum cassandra caligarius et ego homo dipundarius sestertius centiens accipio possum scio tu ego non mentior agatho unguentarius era proximus seduco ego et suadeo inquam non patior genus tuus intereo at ego dum bonatus ago et nolo video levis ipse ego ascio in crus impingo rectus curo ego unguis quaero et ut depraesentiarum intellego quis tu facio habinnas nolo statua is in monumentum meus pono ne mortuus quidem lis habeo immo ut scio ego possum malus do nolo ego mortuus basio


Nondum efflaverat omnia, cum repositorium cum sue ingenti mensam occupavit. Mirari nos celeritatem coepimus et iurare, ne gallum quidem gallinaceum tam cito percoqui potuisse, tanto quidem magis, quod longe maior nobis porcus videbatur esse, quam paulo ante aper fuerat. Deinde magis magisque Trimalchio intuens eum “Quid? quid?” inquit “porcus hic non est exinteratus? Non mehercules est. Voca, voca cocum in medio.” Cum constitisset ad mensam cocus tristis et diceret se oblitum esse exinterare, “quid? oblitus?” Trimalchio exclamat “Putes ilium piper et cuminum non coniecisse. Despolia.” Non fit mora, despoliatur cocus atque inter duos tortores maestus consistit. Deprecari tamen omnes coeperunt et dicere: “Solet fieri; rogamus, mittas; postea si fecerit, nemo nostrum pro illo rogabit.” Ego, crudelissimae severitatis, non potui me tenere, sed inclinatus ad aurem Agamemnonis “plane” inquam “hic debet servus esse nequissimus; aliquis oblivisceretur porcum exinterare? Non mehercules illi ignoscerem, si piscem praeterisset.” At non Trimalchio, qui relaxato in hilaritatem vultu “Ergo” inquit “quia tam malae memoriae es, palam nobis ilium exintera.” Recepta cocus tunica cultrum arripuit porcique ventrem hinec atque illinc timida manu secuit. Nec mora, ex plagis ponderis inclinatione crescentibus tomacula cum botulis effusa sunt.

nondum efflo omnis cum repositorium cum sus ingens mensa occupo miraris nos celeritas coepio et iuro ne gallus quidem gallinaceus tam cito percoquo possum tantus quidem magis qui longus magnus nos porcus video sum quam paulus ante aper sum deinde magis magus trimalchio intueor is quis quis inquam porcus hic non sum exintero non hercules sum voco voco coquus in medium cos consto ad mensa coquus tristis et dico sui obliuiscor sum exintero quis obliuiscor trimalchio exclamo puto ille piper et cuminum non conicio despolio non fio mora despolio coquus atque inter duo tortor maestus consisto deprecaris tamen omnis coepio et dico soleo fio rogo mitto postea si facio nemo nos pro ille rogo ego crudelis severitas non possum ego teneo sed inclino ad auris agamemnon planus inquam hic debeo servus sum nequam aliquis obliviscor porcus exintero non hercules ille ignosco si piscis praetereo at non trimalchio qui relaxo in hilaritas vultus ergo inquam quia tam malus memoria sum palam nos ille exintero recipio coquus tunica culter arripio porcus venter hinc atque illinc timidus manus seco neque mora ex plaga pondus inclinatio cresco tomaculum cum botulus effundo sum


Diffusus hac contentione Trimalchio “amici” inquit “et servi homines sunt et aeque unum lactem biberunt, etiam si illos malus fatus oppressit. Tamen me salvo cito aquam liberam gustabunt. Ad summam, omnes illos in testamento meo manu mitto. Philargyro etiam fundum lego et contubernalem suam, Carioni quoque insulam et vicesimam et lectum stratum. Nam Fortunatam meam heredem facio, et commendo illam omnibus amicis meis. Et haec ideo omnia publico, ut familia mea iam nunc sic me amet tanquam mortuum.” Gratias agere omnes indulgentiae coeperant domini, cum ille oblitus nugarum exemplar testamenti iussit afferri et totum a primo ad ultimum ingemescente familia recitavit. Respiciens deinde Habinnam “quid dicis” inquit “amice carissime? Aedificas monumentum meum, quemadmodum te iussi? Valde te rogo, ut secundum pedes statuae meae catellam ponas et coronas et unguenta et Petraitis omnes pugnas, ut mihi contingat tuo beneficio post mortem vivere; praeterea ut sint in fronte pedes centum, in agrum pedes ducenti. Omne genus enim poma volo sint circa cineres meos, et vinearum largiter. Valde enim falsum est vivo quidem domos cultas esse, non curari eas, ubi diutius nobis habitandum est. Et ideo ante omnia adici volo: hoc monumentum heredem non sequitur.' Ceterum erit mih icurae, ut testamento caveam, ne mortuus iniuriam accipiam. Praeponam enim unum ex libertis sepulcro meo custodiae causa, ne in monumentum meum populus cacatum currat. Te rogo, ut naves etiam monumenti mei facias plenis velis euntes, et me in tribunali sedentem praetextatum cum anulis aureis quinque et nummos in publico de sacculo effundentem; scis enim, quod epulum dedi binos denarios. Faciatur, si tibi videtur, et triclinia. Facias et totum populum sibi suaviter facientem. Ad dexteram meam ponas statuam Fortunatae meae columbam tenentem: et catellam cingulo alligatam ducat: et cicaronem meum, et amphoras copiosas gypsatas, ne effluant vinum. Et urnam licet fractam sculpas, et super eam puerum plorantem. Horologium in medio, ut quisquis horas inspiciet, velit nolit, nomen meum legat. Inscriptio quoque vide diligenter si haec satis idonea tibi videtur: “C. Pompeius Trimalchio Maecenatianus hic requiescit. Huic seviratus absenti decretus est. Cum posset in omnibus decuriis Romae esse, tamen noluit. Pius, fortis, fidelis, ex parvo crevit, sestertium reliquit trecenties,nec unquam philosophum audivit. Vale: et tu.””

diffundo hic contentio trimalchio amicus inquam et servio homo sum et aequus unus lac bibo etiam si ille malus fatus opprimo tamen ego salvo cito aqua liber gusto ad summa omnis ille in testamentum meus manus mitto philargyrus etiam fundus lego et contubernalis suus cario quoque insula et vicesimus et lectus sterno nam fortunata meus heres facio et commendo ille omnis amicus meus et hic ideo omnis publicus ut familia meus iam nunc sic ego amo tamquam mortuus gratia ago omnis indulgentia coepio dominus cum ille obliuiscor nugae exemplar testamentum iubeo affero et totus ab primus ad ulter ingemescente familia recito respicio deinde habinnas quis dico inquam amicus carus aedifico monumentum meus quemadmodum tu iubeo validus tu rogo ut secundus pes statua meus catella pono et corona et unguentum et petraites omnis pugna ut ego contingo tuus beneficium post mors vivo praeterea ut sum in frons pes centum in ager pes ducenti omnis genus enim pomum volo sum circa cinis meus et vinearis largiter validus enim falsus sum vivo quidem domus colo sum non curaris is ubi diu nos habito sum et ideo ante omnis adicio volo hic monumentum heres non sequor ceterum sum mih icurae ut testamentum cavea ne mortuus iniuria accipio praepono enim unus ex libertus sepulcrum meus custodia causa ne in monumentum meus populus caco curro tu rogo ut navo etiam monumentum meus facio plenus velis eo et ego in tribunal sedeo praetextatus cum anulus aureus quinque et nummus in publicus de sacculus effundo scio enim qui epulum do bini denarius facio si tu video et triclinium facio et totus populus sui suavis facio ad dexter meus pono statua fortunata meus columba teneo et catella cingulum alligo duco et cicaronem meus et amphora copiosus gypso ne effluo vinum et urna licet frango sculpo et super is puer ploro horologium in medium ut quisquis hora inspicio volo nolo nomen meus lego inscriptio quoque video diligenter si hic satis idoneus tu video que pompejus trimalchio maecenatianus hic requiesco hic seviratus absum decerno sum cos possum in omnis decuria roma sum tamen nolo pius fortis fidelis ex parvus cerno sestertius relinquo trecenties neque umquam philosophus audio val et tu


Dum hunc diligentius audio, non notavi mihi Ascylti fugam. Et dum in hoc dictorum aestu in hortis incedo, ingens scholasticorum turba in porticum venit, ut apparebat, ab extemporali declamatione nescio cuius, qui Agamemnonis suasoriam exceperat. Dum ergo iuvenes sententias rident ordinemque totius dictionis infamant, opportune subduxi me et cursim Ascylton persequi coepi. Sed nec viam diligenter tenebam nec quod stabulum esset sciebam. Itaque quocunque ieram, eodem revertebar, done et cursu fatigatus et sudore iam madens accedo aniculam quandam,

dum hic diligo audio non noto ego ascyltus fuga et dum in hic dico aestus in hortus incedo ingens scholasticus turba in porticus venio ut appareo ab extemporal declamatio nescio qui qui agamemnon suasoria excipio dum ergo juvenis sententia rideo ordino totus dictio infamo opportunus subduco ego et cursim ascyltos persequor coepio sed neque via diligenter teneo neque qui stabulis sum scio itaque quocunque eo idem revorto donec et cursus fatigo et sudor iam madeo accedo anicula quidam


Non est passus Agamemnon me diutius declamare in porticu, quam ipse in schola sudaverat, sed “Adulescens” inquit “quoniam sermonem habes non publici saporis et, quod rarissimum est, amas bonam mentem, non fraudabo te arte secreta. Nihil nimirum in his exercitationibus doctores peccant, qui necesse habent cum insanientibus furere. Nam nisi dixerint quae adulescentuli probent, ut ait Cicero, 'soli in scholis relinquentur.' Sicut adulatores cum cenas divitum captant, nihil prius meditantur quam id quod putant gratissi mum auditoribus fore: nec enim aliter impetrabunt quod petunt, nisi quasdam insidias auribus fecerint: sic eloquentiae magister, nisi tanquam piscator eam imposuerit hamis escam, quam scierit appetituros esse pisciculos, sine spe praedae morabitur in scopulo.

non sum patior agamemnon ego diu declamaris in porticus quam ipse in schola sudo sed adulescens inquam quoniam sermo habeo non publicus sapor et qui rarus sum amo bonus mens non fraudo tu ars secerno nihil nimirum in hic exercitatio doctor pecco qui necesse habeo cum insanio furo nam nisi dico qui adulescentulus probo ut aio cicero solus in schola relinquo sicut adulator cum ceno dives capto nihil prior meditor quam is qui puto gratissi mum auditor sum neque enim aliter impetro qui peto nisi quidam insidiae auris facio sic eloquentia magister nisi tamquam piscator is impono hamus esca quam scio appeto sum pisciculus sine spes praeda moror in scopulus


Hinc Ascyltos bene risum discussit, qui silentio facto “Videmus” inquit “suam cuique rem esse carissimam; reddant nobis tunicam nostram et pallium suum recipiant.” Etsi rustico mulierique placebat permutatio, advocati tamen iam poenae nocturni, qui volebant pallium lucri facere, flagitabant uti apud se utraque deponerentur ac postero dieiudex querellam inspiceret. Neque enim res tantum, quae viderentur in controversiam esse, sed longe aliud quaeri, quod in utraque parte scilicet latrocinii suspicio haberetur. Iam sequestri placebant, et nescio quis ex cocionibus, calvus, tuberosissimae frontis, qui solebat aliquando etiam causas agere, invaserat pallium exhibiturumque crastino die affirmabat. Ceterum apparebat nihil aliud quaeri nisi ut semel deposita vestis inter praedones strangularetur et nos metu criminis non veniremus ad constitutum. Idem plane et nos volebamus. Itaque utriusque partis votum casus adiuvit. Indignatus enim rusticus, quod nos centonem exhibendum postularemus, misit in faciem Ascylti tunicam et liberates querella iussit pallium deponere, quod solum litem faciebat . . . . Et recuperate, ut putabamus, thesauro in deversorium praccipites abimus praeclusisque foribus ridere acumen non minus cocionum quam calumniantium coepimus, quod nobis ingenti calliditate pecuniam reddidissent. “ Nolo quod cupio, statim tenere, nec victoria mi placet parata ”

hinc ascyltos bene risus discutio qui silentium facio video inquam suus quisque res sum carus reddo nos tunica noster et pallium suus recipio etsi rusticus mulier placeo permutatio advoco tamen iam poena nocturnus qui volo pallium lucrum facio flagito uti apud sui uter depono atque posterus dieiudex querela inspicio neque enim res tantus qui video in controversia sum sed longus alius quaero qui in uter pars scilicet latrocinium suspicio habeo iam sequestrum placeo et nescio quis ex cocio calvus tuberosus frons qui soleo aliquando etiam causa ago invado pallium exhibeo crastinus dies affirmo ceterum appareo nihil alius quaero nisi ut semel depono vestio inter praedo strangulo et nos metus crimen non venio ad constituo idem planus et nos volo itaque uterque pars voveo casus adjuvo indignor enim rusticus qui nos cento exhibeo postulo mitto in facies ascyltus tunica et liberates querela iubeo pallium depono qui solus lito facio et recuperate ut puto thesaurus in deversorium praccipites abeo praecludo foris rideo acumen non paruus cocio quam calumniantium coepio qui nos ingens calliditas pecunia reddo nolo qui cupio statim teneo neque victoria ego placeo paro


Hanc humanitatem insecutae sunt matteae, quarum etiam recordatio me, si qua est dicenti fides, offendit. Singulae enim gallinae altiles pro turdis circumlatae sunt et ova anserina pilleata, quae ut comessemus, ambitiosissime a nobis Trimalchio petiit dicens exossatas esse gallinas. Inter haec triclinii valvas lictor percussit, amictusque veste alba cum ingenti frequentia comissator intravit. Ego maiestate conterritus praetorem putabam venisse. Itaque temptavi assurgere et nudos pedes in terram deferre. Risit hanc trepidationem Agamemnon et “Contine te” inquit “homo stultissime. Habinnas sevir est idemque lapidarius, qui videtur monumenta optime facere.” Recreatus hoc sermone reposui cubitum, Habinnamque intrantem cumadmiratione ingenti spectabam. Ille autem iam ebrius uxoris suae umeris imposuerat manus, oneratusque aliquot coronis et unguento per frontem in oculos fluente praetorio loco se posuit con tinuoque vinum et caldam poposcit. Delectatus hac Trimalchio hilaritate et ipse capaciorem poposcit scyphum quaesivitque, quomodo acceptus esset.“Omnia” inquit “habuimus praeter te; oculi enim mei hic erant. Et mehercules bene fuit. Scissa lautum novendiale servo suo misello faciebat, quem mortuum manu miserat. Et puto, cum vicensimariis magnam mantissam habet; quinquaginta enim millibus aestimant mortuum. Sed tamen suaviter fuit,etiam si coacti sumus dimidias potiones super ossucula eius effundere.”

hic humanitas insequor sum mattea qui etiam recordatio ego si qui sum dico fides offendo singulus enim gallina altilis pro turdus circumfero sum et ovo anserinus pilleatus qui ut comedo ambitiose ab nos trimalchio peto dico exosso sum gallina inter hic triclinium valva lictor percutio amictus vestis albus cum ingens frequentia comissator intro ego maiestas conterreo praetor puto venio itaque tento assurgo et nudus pes in terra defero rideo hic trepidatio agamemnon et contineo tu inquam homo stultus habinnas sevir sum idem lapidarius qui video monumentum optume facio recreo hic sermo repono cubitum habinnas intro admiratio ingens specto ille autem iam ebrius uxor suus umerus impono manus onero aliquot corona et unguentum per frons in oculus fluo praetorius locus sui pono continuo que vinum et calidus posco delector hic trimalchio hilaritas et ipse capax posco scyphus quaero quomodo accipio sum omnis inquam habeo praeter tu oculus enim meus hic sum et hercules bene sum scissa lautus novendial servo suus misellus facio qui mortuus manus mitto et puto cum vicensimariis magnus mantissa habeo quinquaginta enim mille aestimo mortuus sed tamen suavis sum etiam si cogo sum dimidio potio super ossucula is effundo


“Quin potius” inquam ego “ad temeritatem confugimus et per funem lapsi descendimus in scapham praecisoque vinculo reliqua fortunae committimus? Nec ego in hoc periculum Eumolpon arcesso. Quid enim attinet innocentem alieno periculo imponere? Contentus sum, si nos descendentes adiuverit casus.” “Non imprudens” inquit “consilium” Eumolpos “si aditum haberet. Quis enim non euntes notabit? Utique gubernator, qui pervigil nocte siderum quoque motus custodit. Et utcunque imponi nihil dormienti posset, si per aliam partem navis fuga quaereretur: nunc per puppim, per ipsa gubernacula delabendum est, a quorum regione funis descendit, qui scaphae custodiam tenet. Praeterea illud miror, Encolpi, tibi non succurrisse, unum nautam stationis perpetuae interdiu noctuque iacere in scapha, nec posse inde custodem nisi aut caede expelli aut praecipitari viribus. Quod an fieri possit, interrogate audaciam vestram. Nam quod ad meum quidem comitatum attinet, nullum recuso periculurn, quod salutis spem ostendit. Nam sine causa spiritum tanquam rem vacuam impendere ne vos quidem existimo velle. Videte, numquid hoc placeat: ego vos in duas iam pelles coniciam vinctosque loris inter vestimenta pro sarcinis habebo, apertis scilicet aliquatenus labris, quibus et spiritum recipere possitis et cibum. Conclamabo deinde nocte servos poenam graviorem timentes praecipitasse se in mare. Deinde cum ventum fuerit in portum, sine ulla suspicione pro sarcinis vos efferam.” “Ita vero” inquam ego “tanquam solidos alligaturus, quibus non soleat venter iniuriam facere? An tanquam eos qui sternutare non soleamus nec stertere? An quia hoc genus furti semel feliciter cessit? Sed finge una die vinctos posse durare: quid ergo, si diutius aut tranquillitas nos tenuerit aut adversa tempestas? Quid facturi sumus? Vestes quoque diutius vinctas ruga consumit, et chartae alligatae mutant figuram. Iuvenes adhuc laboris expertes statuarum ritu patiemur pannos et vincla?” “Adhuc aliquod iter salutis quaerendum est. Inspicite, quod ego inveni. Eumolpus tanquam litterarum studiosus utique atramentum habet. Hoc ergo remedio mutemus colores a capillis usque ad ungues. Ita tanquam servi Aethiopes et praesto tibi erimus sine tormentorum iniuria hilares, et permutato colore imponemus inimicis.” “Quidni?” inquit Giton “etiam circumcide nos, ut Iudaei videamur, et pertunde aures, ut imitemur Arabes, et increta facies, ut suos Gallia cives putet: tanquam hic solus color figuram possit pervertere et non multa una oporteat consentiant ratione, ut mendacium constet. Puta infectam medicamine faciem diutius durare posse; finge nec aquae asperginem imposituram aliquam corpori maculam, nec vestem atramento adhaesuram, quod frequenter etiam non accersito ferrumine infigitur: age, numquid et labra possumus tumore taeterrimo implere Numquid et crines calamistro convertere? Numquid et frontes cicatricibus scindere? Numquid et crura in orbem pandere? Numquid et talos ad terram deducere? Numquid et barbam peregrina ratione figurare? Color arte compositus inquinat corpus, non mutat. Audite, quid amenti succurrerit: praeligemus vestibus capita et nos in profundum mergamus.”

quin potis inquam ego ad temeritas confugio et per funis labor descendo in scapha praecido vinculum reliquus fortuna committo neque ego in hic periculum eumolpus arcesso quis enim attineo innocens alienus periculum impono contineo sum si nos descendo adjuvo casus non imprudens inquam consilium eumolpus si aditus habeo quis enim non eo noto utique gubernator qui pervigil nox sidus quoque moueo custodio et ut impono nihil dormio possum si per alius pars navus fuga quaero nunc per puppis per ipse gubernaculum delabor sum ab qui regio funis descendo qui scapha custodia teneo praeterea ille miro encolpi tu non succurro unus nauta statio perpetuus interdiu nox iacio in scapha neque possum inde custos nisi aut caedes expello aut praecipitaris vis qui an fio possum interrogo audacia vester nam qui ad meus quidem comitas attineo nullus recuso periculurn qui salus spes ostendo nam sine causa spiritus tamquam res vacuus impendeo ne tu quidem existimo volo video numquid hic placeo ego tu in duo iam pello conicio vincio lorus inter vestimentum pro sarcina habeo apertus scilicet aliquatenus labrum qui et spiritus recipio possum et cibus conclamo deinde nox servus poena gravis timeo praecipito sui in mare deinde cum venio sum in portus sine ullus suspicio pro sarcina tu effero ita verus inquam ego tamquam solidus alligo qui non soleo venter iniuria facio an tamquam is qui sternutaris non soleo neque sterto an quia hic genus furtum semel feliciter cedo sed fingo unus dies vincio possum duraris quis ergo si diu aut tranquillitas nos teneo aut adverso tempestas quis facio sum vestis quoque diu vincio ruga consumo et charta alligo muto figura juvenis adhuc labor expers statua ritus patior pannus et vinclum adhuc aliqui iter salus quaero sum inspicio qui ego invenio eumolpus tamquam litteraris studiosus utique atramentum habeo hic ergo remedium muto color ab capillus usque ad unguis ita tamquam servio aethiops et praesto tu sum sine tormentum iniuria hilaris et permuto color impono inimicus quis inquam giton etiam circumcido nos ut judaeus video et pertundo auris ut imito arabs et incretus facies ut suus gallia civis puto tamquam hic solus color figura possum perverto et non multus unus oportet consentio ratio ut mendacium consto puta inficio medicamen facies diu duraris possum fingo neque aqua aspergo impono aliqui corpus macula neque vestis atramentum adhaereo qui frequens etiam non arcesso ferrumen infigo ago numquid et labrum possum tumor taeter impleo numquid et crinis calamister converto numquid et frons cicatrix scindo numquid et crus in orbis pando numquid et talus ad terra deduco numquid et barba peregrinus ratio figuraris color ars compono inquino corpus non muto audio quis amens succurro praeligo vestis caput et nos in profundum mergo


Attonitis admiratione universis “Salvo” inquit “tuo sermone” Trimalchio “si qua fides est, ut mihi pili inhorruerunt, quia scio Niceronem nihil nugarum narrare: immo certus est et minime linguosus. Nam et ipse vobis rem horribilem narrabo: asinus in tegulis. Cum adhuc capillatus essem, nam a puero vitam Chiam gessi, ipsimi nostri delicatus decessit, mehercules margaritum, zacritus et omnium numerum. Cum ergo illum mater misella plangeret et nos tum plures in tristimonio essemus, subito strigae stridere coepe runt; putares canem leporem persequi. Habebamus tune hominem Cappadocem, longum, valde audaculum et qui valebat: poterat bovem iratum tollere. Hic audacter stricto gladio extra ostium procucurrit, involuta sinistra manu curiose, et mulierem tanquam hoc loco —salvum sit, quod tango—mediam traiecit. Audimus gemitum, et—plane non mentiar—ipsas non vidimus. Baro autem noster introversus se proiecit in lectum, et corpus totum lividum habebat quasi flagellis caesus, quia scilicet illum tetigerat mala manus. Nos cluso ostio redimus iterum ad officium, sed dum mater amplexaret corpus filii sui, tangit et videt manuciolum de stramentis factum. Non cor habebat, non intestina, non quicquam: scilicet iam puerum strigae involaverant et supposuerant stramenticium vavatonem. Rogo vos, oportet credatis, sunt mulieres plussciae, sunt nocturnae, et quod sursum est, deorsum faciunt. Ceterum baro ille longus post hoc factum nunquam coloris sui fuit, immo post paucos dies phreneticus periit.”

attono admiratio universus salvo inquam tuus sermo trimalchio si qui fides sum ut ego pilus inhorreo quia scio niceros nihil nugae narro immo certus sum et paruus linguosus nam et ipse tu res horribilis narro asinus in tegula cos adhuc capillatus sum nam ab puer vita chius gero ipsimus noster delicatus decedo hercules margaritum zacritus et omnis numerus cos ergo ille mater misellus plango et nos tum multus in tristimonium sum subeo striga strido coepe runt puto canis lepor persequor habeo tu homo cappadocis longus validus audaculus et qui valeo possum bos irascor tollo hic audacter stringo gladius extra ostium procurro involvo sinistra manus curiosus et mulier tamquam hic locus salvus sum qui tango medius transiacio audio gemitus et planus non mentior ipse non video baro autem noster introversus sui proicio in lectus et corpus totus lividus habeo quasi flagellum caedo quia scilicet ille tango malus manus nos cludo ostium redeo iterum ad officium sed dum mater amplecto corpus filius suus tango et video manuciolum de stramentum facio non cor habeo non intestinum non quisquam scilicet iam puer striga involo et suppono stramenticius vavatonem rogo tu oportet credo sum mulier plussciae sum nocturnus et qui sursum sum deorsum facio ceterum baro ille longus post hic facio numquam color suus sum immo post paucus dies phreneticus pereo


Omnia mimico risu exsonuerant, cum interim nos, quae tam repentina esset mutatio animorum facta, ignoraremus ac modo nosmet ipsos modo mulieres intueremur “Ideo vetui hodie in hoc deversorio quemquam mortalium admitti, ut remedium tertianae sine ulla interpellatione a vobis acciperem.” Ut haec dixit Quartilla, Ascyltos quidem paulisper obstupuit, ego autem frigidior hieme Gallica factus nullum potui verbum emittere. Sed ne quid tristius expectarem, comitatus faciebat. Tres enim erant mulierculae, si quid vellent conari, infirmissimae, scilicet contra nos, quibus si nihil aliud, virilis sexus esset. Et praecincti certe altius eramus. Immo ego sic iam paria composueram, ut si depugnandum foret, ipse cum Quartilla consisterem, Ascyltos cum ancilla, Giton cum virgine Tunc vero excidit omnis constantia attonitis, et mors non dubia miserorum oculos coepit obducere

omnis mimicus rideo exsono cum interim nos qui tam repentinus sum mutatio animus facio ignoro atque modo nos ipse modo mulier intueor ideo veto hodie in hic deversorium quisquam mortalis admitto ut remedium tertiana sine ullus interpellatio ab tu accipio ut hic dico quartilla ascyltos quidem paulisper obstupendus ego autem frigidus hiems gallicus facio nullus possum verbum emitto sed ne quis tristis expectaris comitor facio tres enim sum muliercula si quis volo conor infirmis scilicet contra nos qui si nihil alius virilis sexus sum et praecingo certus altus sum immo ego sic iam par compono ut si depugno sum ipse cum quartilla consisto ascyltos cum ancilla giton cum virgo tunc verus excido omnis constantia attono et mors non dubius miserum oculus coepio obduco


Dum illa carnis etiam paululum delibat et dum coaequale natalium suorum sinciput in carnarium furca reponit, fracta est putris sella, quae staturae altitudinem adiecerat, anumque pondere suo deiectam super foculum mittit. Frangitur ergo cervix cucumulae ignemque modo convalescentem restinguit. Vexat cubitum ipsa stipite ardenti faciemque totam excitato cinere perfundit. Consurrexi equidem turbatus anumque non sine risu erexi L Statimque, ne res aliqua sacrificium moraretur, ad reficiendum ignem in viciniam cucurrit “ Itaque ad casae ostiolum processi ” cum ecce tres anseres sacri qui, ut puto medio die solebant ab anu diaria exigere, impetum in me faciunt foedoque ac veluti rabioso stridore circumsistunt trepidantem. Atque alius tunicam meam lacerat, alius vincula calceamentorum resolvit ac trahit; unus etiam, dux ac magister saevitiae, non dubitavit crus meum serrato vexare morsu. Oblitus itaque nugarum pedem mensulae extorsi coepique pugnacissimum animal armata elidere manu. Nec satiatus defunctorio ictu, morte me anseris vindicavi:“ Tales Herculea Stymphalidas arte coactas ad caelum fugisse reor, pennaeque fluentis Harpyias, cum Phineo maduere veneno fallaces epulae. Tremuit perterritus aether planctibus insolitis, confusaque regia caeli ” Iam reliqui revolutam passimque per totum effusam pavimentum collegerant fabam, orbatique, ut existimo, duce redierant in templum, cum ego praeda simul atque vindicta gaudens post lectum occisum anserem mitto vulnusque cruris haud altum aceto diluo. Deinde convicium verens abeundi formavi consilium, collectoque cultu meo ire extra casam coepi. Necdum superaveram cellulae limen, cum animadverto Oenotheam cum testo ignis pleno venientem. Reduxi igitur gradum proiectaque veste, tanquam exspectarem morantem, in aditu steti. Collocavit illa ignem cassis harundinibus collectum, ingestisque super pluribus lignis excusare coepit moram, quod amica se non dimisisset nisi tribus potionibus e lege siccatis. “Quid” porro “tu” inquit “me absente fecisti, aut ubi est faba?” Ego, qui putaveram me rem laude etiam dignam fecisse, ordine illi totum proelium exposui, et ne diutius tristis esset, iacturae pensionem anserem obtuli. Quem anus ut vidit, tam magnum aeque clamorem sustulit, ut putares iterum anseres limen intrasse.

dum ille caro etiam paululum delibo et dum coaequal natalis suus sinciput in carnarius furca repono frango sum putris sella qui sto altitudo adicio anus pondus suus deicio super foculis mitto frango ergo cervix cucumulae ignis modo convalesco restinguo vexo cubitum ipse stipes ardeo facies totus excito cinis perfundo consurgo equidem turbo anus non sine rideo erigo l statim ne res aliqui sacrificium moror ad reficio ignis in vicinia curro itaque ad cado ostiolum procedo cum ecce tres anser sacer qui ut puto medium dies soleo ab anus diarium exigo impetus in ego facio foedo atque velut rabiosus stridor circumsisto trepido atque alius tunica meus lacero alius vinculum calceamentor resolvo atque traho unus etiam dux atque magister saevitia non dubito crus meus serro vexaris morsus obliuiscor itaque nugae pedis mensula extorqueo coepio pugnax animal armo elido manus neque satio defunctorius ictus mors ego anser vindico tal herculeus stymphalidas ars cogo ad caelum fugio reor penna fluo harpyiae cum phineo madeo veneno fallax epulae tremo perterreo aether planctus insolitus confundo regius caelum iam reliquus revolvo passim per totus effundo pavimentum colligo faba orbo ut existimo dux redeo in templum cum ego praeda simul atque vindicta gaudeo post lectus occido anser mitto vulnus crus haud altus acetum diluo deinde convicium vereor abeo formo consilium colligo cultus meus eo extra cado coepio necdum superaveram cellula limen cum animadverto oenotheam cum testo ignis plenus venio reduco igitur gradus projectum vestis tamquam exspecto moror in aditus sto colloco ille ignis cassus harundo colligo ingero super multus lignum excuso coepio mora qui amicus sui non dimitto nisi tres potio e lex sicco quis porro tu inquam ego absum facio aut ubi sum faba ego qui puto ego res laus etiam dignus facio ordo ille totus proelium expono et ne diu tristis sum jacio pensio anser obtulis qui anus ut video tam magnus aequus clamor tollo ut puto iterum anser limen intro


Eiusmodi fabulae vibrabant, cum Trimalchio intravit et detersa fronte unguento manus lavit spatioque minimo interposito “Ignoscite mihi” inquit “amici, multis iam diebus venter mihi non respondit. Nec medici se inveniunt. Profuit mihi tamen malicorium et taeda ex aceto. Spero tamen, iamveterem pudorem sibi imponet. Alioquin circa stomachum mihi sonat, putes taurum. Itaque si quis vestrum voluerit sua re facere, non est quod ilium pudeatur. Nemo nostrum solide natus est. Ego nullum puto tam magnum tormentum esse quam continere. Hoc so lum vetare ne Iovis potest. Rides, Fortunata, quae soles me nocte desomnem facere? Nec tamen in triclinio ullum vetuo facere quod se iuvet, et medici vetant continere. Vel si quid plus venit, omnia foras parata sunt: aqua, lasani et cetera minutalia. Credite mihi, anathymiasis in cerebrum it et in toto corpore fluctum facit. Multos scio sic periisse, dum nolunt sibi verum dicere.” Gratias agimus liberalitati indulgentiaeque eius, et subinde castigamus crebris potiunculis risum. Nec adhuc sciebamus nos in medio lautitiarum, quod aiunt, clivo laborare. Nam cum mundatis ad symphoniam mensis tres albi sues in triclinium adducti sunt capistris et tintinnabulis culti, quorum unum bimum nomenculator esse dicebat, alterum trimum, tertium vero iam sexennem, ego putabam petauristarios intrasse et porcos, sicut in circulis mos est, portenta aliqua facturos; sed Trimalchio expectatione discussa “Quem” inquit “ex eis vultis in cenam statim fieri? gallum enim gallinaceum, penthiacum et eiusmodi nenias rustici faciunt: mei coci etiam vitulos aeno coctos solent facere.” Continuoque cocum vocari iussit, et non expectata electione nostra maximum natu iussit occidi, et clara voce: “Ex quota decuria es?” Cum ille se ex quadragesima respondisset, “Empticius an” inquit “domi natus?” “Neutrum” inquit cocus “sed testamento Pansae tibi relictus sum.” “Vide ergo” ait “ut diligenter ponas; si non, te iubebo in decuriam viatorum conici.”

eiusmodi fabula vibro cum trimalchio intro et detergeo frons unguentum manus lavo spatior paruus interpono ignosco ego inquam amicus multus iam dies venter ego non respondeo neque medicus sui invenio prosum ego tamen malicorium et taeda ex acetum spero tamen iamveterem pudor sui impono alioqui circa stomachus ego sono puto taurus itaque si quis vester volo suus res facio non sum qui ille pudeo nemo nos solidus nascor sum ego nullus puto tam magnus tormentum sum quam contineo hic so lum vetaris ne iuppiter possum rideo fortunata qui soleo ego nox desomnis facio neque tamen in triclinium ullus vetuo facio qui sui juvo et medicus veto contineo vel si quis multus venio omnis foras paro sum aqua lasanum et ceterus minutalis credo ego anathymiasis in cerebrum eo et in totus corpus fluctus facio multus scio sic pereo dum nolo sui verus dico gratia ago liberalitas indulgentia is et subinde castigo creber potiuncula risus neque adhuc scio nos in medium lautitia qui aio clivus laboro nam cum mundo ad symphonia mensis tres albus sus in triclinium adduco sum capistrum et tintinnabulum colo qui unus bimus nomenclator sum dico alter trimus tertius verus iam sexennis ego puto petauristarius intro et porcus sicut in circulus mos sum portentum aliqui facio sed trimalchio expectatio discutio qui inquam ex is volo in cena statim fio gallus enim gallinaceus penthiacum et eiusmodi nenia rusticus facio meus coquus etiam vitulus aenus coquo soleo facio continuo coquus vocaris iubeo et non expecto electio noster magnus natus iubeo occido et clarus vox ex quotus decuria sum cos ille sui ex quadragesimus respondeo empticius an inquam domus nascor neuter inquam coquus sed testamentum pansa tu relinquo sum video ergo aio ut diligenter pono si non tu iubeo in decuria viator conicio


concitatus iracundia prosiliit Lichas et “O te” inquit “feminam simplicem, tanquam vulnera ferro praeparata litteras biberint. Utinam quidem hac se inscriptione frontis maculassent: haberemus nos extremum solacium. Nunc mimicis artibus petiti sumus et adumbrata inscriptione derisi.” Volebat Tryphaena misereri, quia non totam voluptatem perdiderat, sed Lichas memor adhuc uxoris corruptae contumeliarumque, quas in Herculis porticu acceperat, turbato vehementius vultu proclamat: “Deos immortales rerum humanarum agere curam, puto, intellexisti, o Tryphaena. Nam imprudentes noxios in nostrum induxere navigium, et quid fecissent, admonuerunt pari somniorum consensu. Ita vide, ut possit illis ignosci, quos ad poenam ipse deus deduxit. Quod ad me attinet, non sum crudelis, sed vereor, ne quod remisero, patiar.” Tam superstitiosa oratione Tryphaena mutata negat se interpellare supplicium, immo accedere etiam iustissimae ultioni. Nec se minus grandi vexatam iniuria quam Licham, cuius pudoris dignitas in contione proscripta sit

concito iracundia prosiliit lichas et o tu inquam femina simplex tamquam vulnero ferrum praeparo littera bibo utinam quidem hic sui inscriptio frons maculo habeo nos exter solacium nunc mimicus ars peto sum et adumbro inscriptio derideo volo tryphaena misereo quia non totus voluptas perdo sed lichas memor adhuc uxor corrumpo contumelia qui in hercules porticus accipio turbo vehemens vultus proclamo deus immortalis res humanus ago cura puto intellego o tryphaena nam imprudens noxius in nos induco navigium et quis facio admoneo par somnium consensus ita video ut possum ille ignosco qui ad poena ipse deus deduco qui ad ego attineo non sum crudelis sed vereor ne qui remitto patior tam superstitiosus oratio tryphaena muto nego sui interpellaris supplicium immo accedo etiam justus ultio neque sui paruus grandis vexo iniuria quam lichas qui pudor dignitas in contio proscribo sum


Intremui post hoc fulmen attonitus, iuguloque detecto “aliquando” inquam “Totum me, Fortuna, vicisti.” Nam Giton quidem super pectus meum positus diu animam egit. Deinde ut effusus sudor utriusque spiritum revocavit, comprehendi Eumolpi genua et “Miserere” inquam “morientium et pro consortio studiorum commoda manum; mors venit, quae nisi per te non licet, potest esse pro munere.” Inundatus hac Eumolpus invidia iurat per deos deasque se neque scire quid acciderit, nec ullum dolum malum consilio adhibuisse, sed mente simplicissima et vera fide in navigium comites induxisse, quo ipse iam pridem fuerit usurus. “Quae autem hic insidiae sunt” inquit “aut quis nobiscum Hannibal navigat? Lichas Tarentinus, homo verecundissimus et non tantum huius navigii dominus, quod regit, sed fundorum etiam aliquot et familiae negotiantis, onus deferendum ad mercatum conducit. Hic est Cyclops ille et archipirata, cui vecturam debemus; et praeter hunc Tryphaena, omnium feminarum formosissima, quae voluptatis causa hue atque illuc vectatur.” “Hi sunt” inquit Giton “quos fugimus” simulque raptim causas odiorum et instans periculum trepidanti Eumolpo exponit. Confusus ille et consilii egens iubet quemque suam sententiam promere et “Fingite” inquit “nos antrum Cyclopis intrasse. Quaerendum est aliquod effugium, nisi naufragium pommus et omni nos periculo liberamus.” “Immo” inquit Giton “persuade gubernatori, ut in aliquem portum navem deducat, non sine praemio scilicet, et affirma ei impatientem maris fratrem tuum in ultimis esse. Poteris hanc simulationem et vultus confusione et lacrimis obumbrare, ut misericordia permotus gubernator indulgeat tibi.” Negavit hoc Eumolpus fieri posse, “quia magna” inquit “navigia portubus se curvatis insinuant, nec tam cito fratrem defecisse veri simile erit. Accedit his, quod forsitan Lichas officii causa visere languentem desiderabit. Vides, quam valde nobis expediat, ultro dominum ad fugientes accersere. Sed finge navem ab ingenti posse cursu deflecti et Licham non utique circumiturum aegrorum cubilia: quomodo possumus egredi nave, ut non conspiciamur a cunctis? Opertis capitibus, an nudis? Opertis, et quis non dare manum languentibus volet? Nudis, et quid erit aliud quam se ipsos proscribere?”

intremo post hic fulmen attono jugulo detego aliquando inquam totus ego fortuna vinco nam giton quidem super pectus meus pono diu anima ago deinde ut effundo sudor uterque spiritus revoco comprehendo eumolpus genu et misereor inquam morior et pro consortio studium commodus manus mors venio qui nisi per tu non licet possum sum pro munus inundo hic eumolpus invidia juro per deus dea sui neque scio quis accido neque ullus dolus malus consilium adhibeo sed mens simplicissima et verus fides in navigium comes induco quo ipse iam pridem sum utor qui autem hic insidiae sum inquam aut quis nos hannibal navigo lichas tarentinus homo verecundus et non tantus hic navigium dominus qui rego sed fundus etiam aliquot et familia negotior onus defero ad mercor conduco hic sum cyclops ille et archipirata qui veho debeo et praeter hic tryphaena omnis femina formosus qui voluptas causa hue atque illic vecto hic sum inquam giton qui fugio simul raptim causa odium et insto periculum trepido eumolpus expono confundo ille et consilium egeo iubeo quisque suus sententia promo et fingo inquam nos antrum cyclopis intro quaero sum aliqui effugius nisi naufragium pommus et omnis nos periculum libero immo inquam giton persuadeo gubernator ut in aliquis portus navo deduco non sine praemium scilicet et affirmo is impatiens mare frater tuus in ulter sum possum hic simulatio et vultus confusio et lacrima obumbraris ut misericordia permoueo gubernator indulgeo tu nego hic eumolpus fio possum quia magnus inquam navigium portus sui curvo insinuo neque tam cito frater deficio verus similis sum accedo hic qui forsitan lichas officium causa viso langueo desidero video quam validus nos expedio ultro dominus ad fugio arcesso sed fingo navo ab ingens possum cursus deflecto et lichas non utique circumeo aeger cubile quomodo possum egredior navus ut non conspicio ab cunctus operio caput an nudus operio et quis non do manus langueo volo nudus et quis sum alius quam sui ipse proscribo


Obligati tam grandi beneficio cum intrassemus tri clinium, occurrit nobis ille idem servus, pro quo rogaveramus, et stupentibus spississima basia impegit gratias agens humanitati nostrae. “Ad summam, statim scietis” ait “cui dederitis beneficium. Vinum dominicum ministratoris gratia est” Tandem ergo discubuimus pueris Alexandrinis aquam in manus nivatam infundentibus aliisque insequentibus ad pedes ac paronychia cum ingenti subtilitate tollentibus. Ac ne in hoc quidem tam molesto tacebant officio, sed obiter cantabant. Ego experiri volui, an tota familia cantaret, itaque potionem poposci. Paratissimus puer non minus me acido cantico excepit, et quisquis aliquid rogatus erat ut daret pantomimi chorum, non patris familiae triclinium crederes. Allata est tamen gustatio valde lauta; nam iam omnes discubuerant praeter ipsum Trimalchionem, cui locus novo more primus servabatur. Ceterum in promulsidari asellus erat Corinthius cum bisaccio positus, qui habebat olivas in altera parte albas, in altera nigras. Tegebant asellum duae lances, in quarum marginibus nomen Trimalchionis inscriptum erat et argenti pondus. Ponticuli etiam ferruminati sustinebant glires melle ac papavere sparsos. Fuerunt et tomacula super craticulam argenteam ferventia posita, et infra craticulam Syriaca pruna cum granis Punici mali.

obligo tam grandis beneficium cum intro tri clinium occurro nos ille idem servus pro quo rogo et stupeo spissus basium impingo gratia ago humanitas noster ad summa statim scio aio qui do beneficium vinum dominicus ministrator gratia sum tandem ergo discumbo puer alexandrinus aqua in manus nivatus infundo alius insequor ad pes atque paronychium cum ingens subtilitas tollo atque ne in hic quidem tam molestus taceo officium sed obiter canto ego experior volo an totus familia canto itaque potio posco paro puer non paruus ego acidus canticum excipio et quisquis aliquis rogo sum ut do pantomimus chorus non pater familia triclinium credo affero sum tamen gustatio validus lauo nam iam omnis discumbo praeter ipse trimalchio qui locus novo mos primus servo ceterum in promulsidare asellus sum corinthius cum bisaccium pono qui habeo oliva in alter pars alba in alter niger tego asellus duo lanx in qui margo nomen trimalchio inscriptum sum et argentum pondus ponticulis etiam ferrumino sustineo glis mel atque papaver spargo sum et tomaculum super craticula argenteus ferveo pono et infra craticula syriacus pruna cum granum punicus malus


Fortior ominibus movit Mavortia signa Caesar et insolitos gressu prior occupat ausus. Prima quidem glacies et cana vincta pruina non pugnavit humus mitique horrore quievit. Sed postquam turmae nimbos fregere ligatos et pavidus quadrupes undarum vincula rupit, incaluere nives. Mox flumina montibus altis undabant modo nata, sed haec quoque—iussa putares— stabant,et vincta fluctus stupuere ruina, et paulo ante lues iam concidenda iacebat. Tum vero male fida prius vestigia lusit decepitque pedes; pariter turmaeque virique armaque congesta strue deplorata iacebant. Ecce etiam rigido concussae flamine nubes exonerabantur, nec rupti turbine venti derant aut tumida confractum grandine caelum. Ipsae iam nubes ruptae super arma cadebant, et concreta gelu ponti velut unda ruebat. Victa erat ingenti tellus nive victaque caeli sidera, victa suis haerentia flumina ripis; nondum Caesar erat, sed magnam nixus in hastam horrida securis frangebat gressibus arva, qualis Caucasea decurrens arduus arce Amphitryoniades, aut torvo Iuppiter ore, cum se verticibus magni demisit Olympi et periturorum disiecit tela Gigantum. Dum Caesar tumidas iratus deprimit arces, interea volucer motis conterrita pinnis Fama volat summique petit iuga celsa Palati atque hoc Romano tonitru ferit omnia signa: iam classes fluitare mari totasque per Alpes fervere Germano perfusas sanguine turmas. Arma, cruor, caedes, incendia totaque bella ante oculos volitant. Ergo pulsata tumultu pectora perque duas scinduntur territa causas. Huic fuga per terras, illi magis unda probatur et patria pontus iam tutior. Est magis arma qui temptare velit fatisque iubentibus uti. Quantum quisque timet, tantum fugit. Ocior ipse hos inter motus populus, miserabile visu, quo mens icta iubet, deserta ducitur urbe. Gaudet Roma fuga, debellatique Quirites rumoris sonitu maerentia tecta relinquunt. Ille manu pavida natos tenet, ille penates occultat gremio deploratumque relinquit limen et absentem votis interficit hostem. Sunt qui coniugibus maerentia pectora iungant, grandaevosque patres onerisque ignara iuventus id pro quo metuit, tantum trahit. Omnia secum hic vehit imprudens praedamque in proelia ducit: ” “ ac velut ex alto cum magnus inhorruit auster et pulsas evertit aquas, non arma ministris, non regimen prodest, ligat alter pondera pinus, alter tuta sinus tranquillaque litora quaerit: hic dat vela fugae Fortunaeque omnia credit. Quid tam parva queror? Gemino cum consule Magnus, ille tremor Ponti saevique repertor Hydaspis et piratarum scopulus, modo quem ter ovantem luppiter horruerat, quem fracto gurgite Pontus et veneratus erat submissa Bosporos unda, pro pudor, imperii deserto nomine fugit, ut Fortuna levis Magni quoque terga videret. ” “

fortis omen moveo martius signum caesar et insolitus gradior prior occupo audeo primus quidem glacio et canus vincio pruina non pugno humus mitis horror quiesco sed postquam turma nimbus frango ligo et pavidus quadrupes undaris vinculum rumpo incaleo nix mox flumen mons altus undo modo nata sed hic quoque iubeo puto sto et vincio fluctus stupeo ruina et paulus ante luo iam concaedes iaceo tum verus malus fidus prior vestigium ludo decipio pes pariter turma vir armo congero struo deploro jaceo ecce etiam rigidus concutio flamen nubes exonero neque rumpo turbo venio defleo aut tumidus confringo grando caelum ipse iam nubes rumpo super arma cado et concretum gelus pontus velut unda ruo vinco sum ingens tellus nivit vinco caelum sidus vinco suus haereo flumen ripa nondum caesar sum sed magnus nitor in hasta horridus securis frango gressus arvum qualis caucasea decurro arduus arx amphitryoniades aut torvus iuppiter os cum sui vertex magnus demitto olympius et pereo disjacio telum gigantes dum caesar tumidus irascor deprimo arx interea volucer moveo conterreo pinna fama volo summus peto iugum celsus palatium atque hic romanus tonitrus ferio omnis signum iam classis fluitaris mare totus per alpis ferveo germanus perfundo sanguis turma arma cruor caedes incendium totus bellum ante oculus volito ergo pulso tumultus pectus per duo scindo terreo causa hic fuga per terra ille magis unda probo et patria pontus iam tueor sum magis arma qui tento volo for jubeo uti quantus quisque timeo tantus fugio ocior ipse hic inter moueo populus miserabilis video quo mens iacio iubeo desero duco urbs gaudeo roma fuga debello quiris rumor sonitus maereo tectum relinquo ille manus pavidus nascor teneo ille penates occulto gremium deploro relinquo limen et absum voveo interficio hostis sum qui conjunx maereo pectus jungo grandaevus pater onus ignarus juventus is pro quo metuo tantus traho omnis sui hic veho imprudens praeda in proelio duco atque velut ex altus cum magnus inhorreo auster et pello everto aqua non arma minister non regimen prodo ligo alter pondero pinus alter tueor sinus tranquillus litus quaero hic do velo fuga fortuna omnis credo quis tam parvus queror geminus cum consul magnus ille tremor pontus saevus repertor hydaspes et pirataris scopulus modo qui ter ovo luppiter horreo qui frango gurges pontus et veneror sum summitto bosporus unda pro pudor imperium desero nomen fugio ut fortuna levis magnus quoque tergum video