Ex his quoque animalibus, quae nobiscum degunt, multa sunt cognitu digna, fidelissimumque ante omnia homini canis atque equus. pugnasse adversus latrones canem pro domino accepimus confectumque plagis a corpore non recessisse, volucres ac feras abigentem. ab alio in Epiro agnitum in conventu percussorem domini laniatuque et latratu coactum fateri scelus. Garamantum regem canes CC ab exilio reduxere proeliati contra resistentes. propter bella Colophonii ilemcque Castabalenses cohortes canum habuere. hae primae dimicabant in acie numquam detrectantes; haec erant fidissima auxilia nec stipendiorum indiga. canes defendere Cimbris caesis domus eorum plaustris inpositas . canis lasone Lycio interfecto cibum capere noluit inediaque consumptus est. is vero, cui nomen Hyrcani reddit Duris , accenso regis Lysimachi rogo iniecit se flammae, similiterque Hieronis regis. memorat et Pyrrhum , Gelonis tyranni canem, Philistus; memoratur et Nicomedis Bithyniae regis, uxore eius Cosingi lacerata propter lasciviorem cum marito iocum. apud nos Vulcatium nobilem, qui Cascellium ius civile docuit, asturcone e suburbano redeuntem , cum advesperavisset, canis a grassatore defendit; item Caelium senatorem aegrum Placentiae ab armatis oppressum , nec prius ille vulneratus est quam cane interempto. sed super omnia in nostro aevo actis p. R. testatum Appio Iunio et P. Silio cos., cum animadverteretur ex causa Neronis Germanici filii in Titium Sabinum et servitia eius, unius ex his canem nec in carcere abigi potuisse nec a corpore recessisse abiecti, in gradibus gemitoriis maestos edentem ululatus magna populi Romani corona , ex qua cum quidam ei cibum obiecisset , ad os defuncti tulisse. innatavit idem, cadavere in Tiberim abiecto , sustentare conatus, effusa multitudine ad spectandam animalis fidem.

ex hic quoque animal qui nos dego multus sum cognitus dignus fidelis ante omnis homo canis atque equus pugno adverro latro canis pro dominus accipio confacio plaga ab corpus non recedo volucris atque ferus abigo ab alius in epirus agnitum in convenio percussor dominus lanio et latratus cogo fateor scelus garamantes rex canis centum ab exsilium reduco proelio contra resisto propter bellum colophonius ilemcque castabalenses cohors canis habeo hic primus dimico in acies numquam detrectantes hic sum fidus auxilium neque stipendium indigus canis defendo cimber caedo domus is plaustrum inpono canis lasone lycium interficio cibus capio nolo inedia consumo sum is verus qui nomen hyrcanus reddo durus accendo rex lysimachus rogo injacio sui flamma similis hiero rex memoro et pyrrhus gelonus tyrannus canis philistus memoro et nicomedes bithynia rex uxor is cosingi lacero propter lascivus cum marito iocus apud nos vulcatium nobilis qui cascellius ius civilis doceo asturcone e suburbanum redeo cum advesperavisset canis ab grassator defendo item caelius senator aeger placentia ab armo opprimo neque prior ille vulnero sum quam canis interimo sed super omnis in noster aevum ago p romanus testas appius junius et p silius cos cum animadverto ex causa nero germanicus filius in titius sabinus et servitium is unus ex hic canis neque in carcer abigo possum neque ab corpus recedo abicio in gradus gemitoriis maestus edo ululo magnus populus romanus corona ex qui cum quidam is cibus objacio ad os defungor fero innato idem cadaver in tiberis abicio sustentaris conor effundo multitudo ad specto animal fides


schistos. med. ex eo VII


Alterum e silvestribus genus heraclium vocatur, ab aliis aphrodes, foliis, si procul intuearis, speciem passerum praebentibus, radice in summa terrae cute, semine spumeo. ex hoc lina splendorem trahunt. aestate tunditur in pila. comitialibus morbis acetabulo seminis in vino albo —vomitionem enim facit—, item medicamento, quod διὰ κωδυῶν et arteriace vocatur, utilissimum. fit autem huius papaveris aut cuiuscumque silvestris capitibus cxx in aquae caelestis sextariis tribus biduo maceratis in eademque discoctis, deinde suco siccato iterumque cum melle decocto ad dimidias partes vapore tenui. addidere postea drachmas senas croci, hypocisthidis, turis, acaciae et passi Cretici sextarium. haec ostentatione, simplex quidem et antiqua illa salubritas papavere et melle constat.

alter e silvestris genus heraclium voco ab alius aphrodes folium si procul intuearis species passer praebeo radix in summus terra cutis semen spumeus ex hic linum splendor traho aestas tundo in pilum comitial morbus acetabulum semen in vinum album vomitio enim facio item medicamentum qui et arteriace voco utilis fio autem hic papaver aut quicumque silvestris caput cxx in aqua caelestis sextarius tres biduus macero in idem discoquo deinde sucus sicco iterum cum mel decoquo ad dimidio pars vapor tenuis addo postea drachmas seni crocus hypocisthis tus acacia et patior creticus sextarius hic ostentatio simplex quidem et antiquus ille salubritas papaver et mel consto


Vltra sunt Scytharum populi. Persae illos Sacas universos appellavere a proxima gente, antiqui Aramios, Scythae ipsi Persas Chorsaros et Caucasum montem Croucasim, hoc est nive candidum. multitude populorum innumera et quae cum Parthis ex aequo degat. celeberrimi eorum Sacae, Massagetae, Dahae, Essedones, Astacae, Rumnici, Pestici, Homodoti, Histi, Edones, Camae, Camacae, Euchatae, Cotieri, Authusiani, Psacae, Arimaspi, Antacati, Chroasai, Oetaei. ibi Napaei interisse dicuntur a Palaeis. nobilia apud eos flumina Mandragaeum et Caspasum. nec in alia parte maior auctorum inconstantia, credo propter innumeras vagasque gentes. haustum ipsius maris duleem esse et Alexander Magnus prodidit et M. Varro talem perlatum Pompeio iuxta res gerenti Mithridatico bello, magnitudine haut dubie influentium amnium victo sale. adicit idem Pompei ductu exploratum, in Bactros septem diebus ex India perveniri ad Bactrum flumen quod in Oxum influat, et ex eo per Caspium in Cyrum subvectos, et V nonamplius dierum terreno itinere ad Phasim in Pontum Indicas posse devehi merces.

vltra sum scytharis populus persa ille sacae universi appello ab propior gens antiquus aramios scytha ipse persa chorsaros et caucasus mons croucasim hic sum nivit candidus multitudo populus innumerus et qui cum parthus ex aequus dego celeber is sacae massagetae dahae essedones astacae rumnici pestici homodoti histi edo cama camacae euchatae cotieri authusiani psacae arimaspi antacati chroasai oetaeus ibi napaeus intereo dico ab palaeis nobilis apud is flumen mandragaeum et caspasum neque in alius pars magnus auctor inconstantia credo propter innumerus vago gens haurio ipse mare duleem sum et alexander magnus prodo et m varro talis perfero pompejus iuxta res gero mithridaticus bellum magnitudo haud dubius influo amnis vinco sal adicio idem pompejus ductus exploro in bactri septem dies ex india pervenio ad bactra flumen qui in oxos influo et ex is per caspii in cyrus subveho et v nonamplius dies terrenus iter ad phasim in pontus indicus possum deveho merces


petilium. bellio


Summa: medicinae et historiae et observationes DCCXXX

summus medicina et historia et observatio dccxxx


Trabes ex eo fecere reges quodam certamine, obeliscos vocantes Solis numini sacratos. radiorum eius argumentum in effigie est, et ita significatur nomine Aegyptio. primus omnium id instituit Mespheres, qui regnabat in Solis urbe, somnio iussus; hoc ipsum inscriptum in eo, etenim scalpturae illae effigiesque quas videmus Aegyptiae sunt litterae. postea et alii excidere reges. statuit eos in supra dicta urbe Sesothes quattuor numero, quadragenum octonum cubitorum longitudine, Rhamsesis autem, quo regnante Ilium captum est, CXXXX cubitorum. idem ..... digressis inde, ubi fuit Mnevidis regia, posuit alium, longitudine quidem CXX cubitorum, sed prodigiosa crassitudine, undenis per latera cubitis.

trabs ex is facio rex quidam certamen obeliscus voco soli numen sacro radius is argumentum in effigies sum et ita significo nomen aegyptius primus omnis is instituo mespheres qui regno in soli urbs somnio iubeo hic ipse inscriptum in is etenim scalpo ille effigio qui video aegyptius sum littera postea et alius excido rex statuo is in supra dictum urbs sesothes quattuor numerus quadrageni octoni cubitum longitudo rhamsesis autem quo regno ilium capio sum cxxxx cubitum idem digredior inde ubi sum mnevis regius pono alius longitudo quidem cxx cubitum sed prodigiosus crassitudo undenis per latus cubo


de agnascentibus membris


quibus in terris non cadant et quare genera fulgurum etmiracula

qui in terra non cado et quare genus fulgur etmiracula


Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem ac compescit virus aeruginis, mirumque, pondus non auget. specula etiam ex eo laudatissima, ut diximus, Brundisi temperabantur, donec argenteis uti coepere et ancillae. nunc adulteratur stagnum addita aeris candidi tertia portione in plumbum album. fit et alio modo mixtis albi plumbi nigrique libris; hoc nunc aliqui argentarium appellant. iidem et tertiarium vocant, in quo duae sunt nigri portiones et tertia albi. pretium eius inlibras $X$ XX. hoc fistulae solidantur. inprobiores ad tertiarium additis partibus aequis albi argentarium vocant et eo quae volunt incoquunt. pretium huius faciunt in p. $X$ LXX. albo per se sincero pretium sunt $X$ LXXX, nigro $X$ VII.

stagnum illitus aereus vasum sapor facio gratus atque compesco virus aerugo mirus pondus non augeo speculum etiam ex is laudatus ut dico brundisium tempero donec argenteus uti coepio et ancilla nunc adultero stagnum addo aer candidus tertius portio in plumbum albus fio et alius modo misceo albus plumbum niger liber hic nunc aliqui argentarius appello eo et tertiarius voco in quo duo sum niger portio et tertius albus pretium is inlibras decem xx hic fistula solido improbus ad tertiarius addo pars aequus albus argentarius voco et is qui volo incoquo pretium hic facio in p decem lxx album per sui sincerus pretium sum decem lxxx niger decem vii


accipitre II et seq. l.II:IV


lupino XXXV


<3> Vermiculantur magis minusve quaedam, omnes tamen fere, idque aves cavi corticis sono experiuntur. iam quidem et hoc in luxuria esse coepit, praegrandesque roborum delicatiore sunt in cibo—cosses vocant—atque etiam farina saginati hi quoque altiles fiunt. maxime autem arborum hoc sentient piri, mali, fici, minus quae amarae sunt et odoratae. eorum, qui in ficis existunt, alii nascuntur ex ipsis, alios parit qui vocatur cerastes, omnes tamen in cerasten figurantur sonumque edunt parvoli stridoris. et sorbus arbor infestatur vermiculis rufis ac pilosis atque ita emoritur; mespila quoque in senecta obnoxia ei morbo est.

vermiculor magis parvus quidam omnis tamen fere is aveo caveo cortex sonus experior iam quidem et hic in luxuria sum coepio praegrandis robur delicatus sum in cibus cosses voco atque etiam farina sagino hic quoque altilis fio magnus autem arbor hic sentio pirus malus fici paruus qui amarus sum et odoro is qui in ficis existunt alius nascor ex ipse alius pario qui voco cerastes omnis tamen in cerasten figuro sonus edo parvulus stridor et sorbus arbor infesto vermiculis rufus atque pilosus atque ita emorior mespila quoque in senecta obnoxius is morbus sum


Harundo etiamnum dilutiore quam hae solo gaudet . seritur bulbo radicis, quod alii oculum vocant, dodrantali scrobe, intervallo II pedum et semipedis, reficiturque ex sese vetere harundineto exstirpato, quod utilius repertum quam castrare, sicut antea. namque inter se radices serpunt mutuoque discursu necantur. tempus conserendi , priusquam oculi harundinum intumescant, ante kal. Martias. crescit ad brumam usque desinitque, cum durescere incipit. hoc signum tempestivam habet caesuram . et hanc autem, quotiens et vineam, fodiendam putant . seritur et traversa, non alte terra condita, erumpuntque e singulis oculis totidem plantae. seritur et deplantata pedali sulco, binis obrutis gemmis, ut tertius nodus terram attingat, prono cacumine, ne rores concipiat . caeditur decrescente luna. vineis anno siccata utilior quam viridis.

harundo etiamnum diluo quam hic solum gaudeo sero bulbus radix qui alius oculus voco dodrantal scrobis intervallum is pes et semipedis reficio ex sui veto harundinetum exstirpo qui utilis reperio quam castraris sicut antea namque inter sui radix serpo mutuo discursus neco tempus consero priusquam oculus harundo intumesco ante kal martius cresco ad bruma usque desino cum duresco incipio hic signum tempestivus habeo caedo et hic autem quotiens et vinea fodio puto sero et traversa non altus terra condio erumpo e singuli oculus totidem planta sero et deplanto pedal sulco bini obruo gemma ut tertius nodus terra attingo pronus cacumen ne roro concipio caedo decresco luna vinea annus sicco utilis quam viridis


Balanitae. batrachitis. baptes. Beli oculus. Belus. baroptenus sive baripe. botryitis. bostrychitis. bucardia. brontea . Boloe

balanites batrachites baptes belis oculus belus baroptenus sive baripe botryitis bostrychitis bucardia brontea boloe


Cornum quoque arborem caveri oporteat. flore eius degustato alvo cita moriuntur. remedium sorba contusa e melle praebere his vel urinam hominis vel boum aut grana punici mali Ammineo vino conspersa. at genistas circumseri alvariis gratissimum.

cornus quoque arbor caveri oportet floreo is degusto alvus cieo morior remedium sorbum contundo e mel praebeo hic vel urina homo vel bos aut granum punicus malus ammineo vinum conspergo at genesta circumsero alvariis gratus


de repentinis sideribus. de cometis. natura et situs et genera eorum (22. 23)

de repentinus sidus de como natura et sino et genus is


serichatum, gabalium


Ex his unum hoc erit idem et lino ac papaveri serendo. Cato de papavere ita tradit: Virgas et sarmenta, quae tibi usioni supererunt, in segete comburito. ubi eas combusseris, ibi papaver serito. silvestre in miro usu est melle decoctum ad faucium remedia, visque somnifera etiam sativo. et hactenus de hiberna semente.

ex hic unus hic sum idem et linus atque papaver sero cato de papaver ita trado virga et sarmentum qui tu usio supersum in seges comburo ubi is comburo ibi papaver sero silvestris in miro usus sum mel decoquo ad fauces remedio volo somnifer etiam sativus et hactenus de hibernus sementis


Mitiores autem servandis corporibus nec absumendis chernites ebori simillimus, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Theophrastus auctor est et tralucidi lapidis in Aegypto, quem Chio similem ait. fortassis tunc fuerit, quoniam et desinunt et novi reperiuntur.

mitis autem servo corpus neque absumo chernites ebur similis in quo dareus condio fero parius similis candor et duritia paruus tantus ponderosus qui porus voco theophrastus auctor sum et translucidus lapis in aegyptus qui chius similis aio fortassis tunc sum quoniam et desino et nosco reperio


Raetiae prope unius maiore latitudine, sane circa excessum eius subactae; nam Germania multis postea annis nec tota percognita est. si coniectare permittitur , haut multum ora deerit Graecorum opinioni et longitudini ab Agrippa proditae. Germanorum genera quinque: Vandili, quorum pars Burgodiones, Varinnae, Charini, Gutones. alterum genus Inguaeones, quorum pars Cimbri, Teutoni ac Chaucorum gentes. proximi 100 autem Rheno Istuaeones, quorum ..... mediterranei Hermiones , quorum Suebi, Hermunduri, Chatti, Cherusci. quinta pars Peucini, Basternae, supra dictis contermini Dacis. amnes clari in oceanum defluunt Guthalus, Visculus sive Vistla, Albis, Visurgis, Amisis, Rhenus, Mosa. introrsus vero nullo inferius nobilitate Hercynium iugum praetenditur.

raetia prope unus magnus latitudo sanus circa excedo is subigo nam germania multus postea annus neque totus percognosco sum si coniectaris permitto haud multus os desum graecum opinio et longitudo ab agrippa prodeo germanus genus quinque vandilis qui pars burgodio varinnae charini gothones alter genus inguaeones qui pars cimber teutoni atque chauci gens propior autem rhenus istuaeones qui mediterraneus hermio qui suevi hermunduri chatti cherusci quintus pars peucini bastarnae supra dictum conterminus dacus amnis clarus in oceanus defluo guthalus visculus sive vistla alba visurgis amisus rhenus mosa introrsum verus nullus inferus nobilitas hercynium iugum praetendo


Hactenus de principatu convenit mulierum maxime senatusconsulto. minus certa sunt de quibus et viri iudicant; singulorum enim libido pretia singulis facit praecipueque aemulatio, velut cum Claudius Caesar smaragdos induebat vel sardonyches. primus autem Romanorum sardonyche usus est Africanus prior, ut tradit Demostratus, et inde Romanis gemmae huius auctoritas. quam ob rem et proximum ei dabimus locum.

hactenus de principatus convenio mulier magnus senatusconsulto paruus certus sum de qui et vir judico singulus enim libido pretium singuli facio praecipuus aemulatio velut cum claudus caesar smaragdus induo vel sardonyches primus autem romanus sardonyche utor sum africanus prior ut trado demostratus et inde romanus gemma hic auctoritas quam ob res et propior is do locus


cane rabioso III et seq. I. II: V


Signis e marmore poliendis gemmisque etiam scalpendis atque limandis Naxium diu placuit ante alia. ita vocantur cotes in Cypro insula genitae. vicere postea ex Armenia invectae.

signum e marmor polio gemma etiam scalpo atque limo naxius diu placeo ante alius ita voco cotes in cyprus insula gigno vinco postea ex armenium inveho


Quae animalium latere certis temporibus diximus, non habent tunc sanguinem praeter exiguas admodum circa corda guttas, miro opere naturae, sicut in homine vim eius ad minima momenta mutari, non somno tantum minore materia suffusi, verum ad singulos animi habitus, pudore, ira, metu, palloris pluribus modis, item ruboris: alius enim irae et alius verecundiae. nam in metu refugere et nusquam esse certum est multisque non profluere transfossis, quod hominid tantum evenit. nam quae mutare diximus colorem, alienum accipiunt quodam repercussu; homo solus in se mutat. morbi omnes morsque sanguinem absumunt.

qui animal lateo certus tempus dico non habeo tunc sanguis praeter exiguus admodum circa cor gutta miro opus natura sicut in homo vis is ad minimus momentum muto non somnus tantus paruus materia suffundo verus ad singuli animus habitus pudor ira metus pallor multus modus item rubor alius enim ira et alius verecundia nam in metus refugio et nusquam sum certus sum multa non profluo transfodio qui hominid tantus evenio nam qui muto dico color alienus accipio quidam repercutio homo solus in sui muto morbus omnis mors sanguis absumo


remedia ex lanis XXXV et sequenti libro XXV: LX

remedio ex lana xxxv et sequor liber xxv lx


Simili modo Bracarum XXIIII civitates CCLXXXV capitum, ex quibus praeter ipsos BracarosBibali, Coelerni, Callaeci, Equaesi, Limici, Querquerni citra fastidium nominentur .

similis modo bracaris xxiiii civitas cclxxxv caput ex qui praeter ipse bracarosbibal coelerni callaeci equaesi limici querquerni citer fastidium nomino


Summa: res et historiae et observationes MMDCC.

summus res et historia et observatio mmdcc


Non est differenda et nitri natura, non multum a sale distans et eo diligentius dicenda, quia palam est medicos, qui de eo scripserunt, ignorasse naturam nec quemquam Theophrasto diligentius tradidisse.

non sum differo et nitrion natura non multus ab sal disto et is diligo dico quia palam sum medicus qui de is scribo ignoro natura neque quisquam theophrastus diligo trado


Pars haec vitae iam pridem pervenit ad columen, expertis cuncta hominibus, quippe cum Vergilius insitam nucibus arbutum, malis platanum, cerasis ulmum dicat. nec quicquam amplius excogitari potest; nullum certe pomum novum diu iam invenitur. neque omnia insita misceri fas est, sicut nec spinas inseri, quando fulgura piari non queunt facile, quotque genera insita fuerint, tot fulgura uno ictu fieri pronuntiatur.

pars hic vita iam pridem pervenio ad columen experior cunctus homo quippe cum vergilius inquiro nux arbutus malus platanus cerasus ulmus dico neque quisquam amplus excogitaris possum nullus certus pomum novus diu iam invenio neque omnis inquiro misceo fas sum sicut neque spina insero quando fulgur piaris non queo facilis quot genus inquiro sum tot fulgur unus ictus fio pronuntio


de pomis servandis et uvis .


Hedera iam dicitur in Asia nasci. *circiter urbis Romae annum ccccxxxx* negaverat Theophrastus, nec in India nisi in monte Mero, quin et Harpalum omni modo laborasse, ut sereret eam in Medis frustra, Alexandrum vero ob raritatem ita coronato exercitu victorem ex India redisse exemplo Liberi patris. cuius dei et nunc adornat thyrsos galeasque etiam ac scuta in Thraciae populis sollemnibus sacris, inimica arboribus satisque omnibus, sepulchra , muros rumpens, serpentium frigori gratissima, ut mirum sit ullum honorem habitum ei.

hedera iam dico in asia nascor circiter urbs roma annus ccccxxxx nego theophrastus neque in india nisi in mons merus quin et harpal omnis modo laboro ut sero is in medus frustra alexander verus ob raritas ita corono exercitus victor ex india redeo exemplum liber pater qui deus et nunc adorno thyrsus galea etiam atque scutum in thracia populus sollemne sacrum inimicus arbor sero omnis sepulcrum murus rumpo serpo frigor gratus ut mirus sum ullus honor habitus is


Ilicis duo genera. ex his in Italia folio non multum ab oleis distant milaces a quibusdam Graecis dictae; in provinciis aquifoliae sunt ilices. glans utriusque brevior et gracilior, quam Homerus aculon appellat eoque nomine a glande distinguit. masculas ilices negant ferre.

ilex duo genus ex hic in italia folium non multus ab olea disto milaces ab quidam graecum dico in provincia aquifolia sum ilex glans uterque brevis et gracilis quam homerus aculon appello eo nomen ab glande distinguo masculus ilex nego fero


de felle


Populi albae uvarum in unguentis usum exposuimus . cortex potus ischiadicis, stranguriae prodest, foliorum sucus calidus aurium dolori. virgam populi in manu tenentibus intertrigo non metuitur. populus nigra efficacissima habetur, quae in Creta nascitur; comitialibus semen ex acetoutile. fundit illa et resinam exiguam, qua utuntur ad malagmata. folia podagris in aceto decocta inponuntur. umor e cavis populi nigrae effluens verrucas papulasque —est attritu odoratus —tollit. populi ferunt et in foliis guttam, ex qua apes propolim faciunt . gutta quoque ad quae propolis ex aqua efficax.

populis albus uvaris in unguentum usus expono cortex potus ischiadicus stranguria prodo folium sucus calidus auris dolor virga populus in manus teneo intertrigo non metuo populus niger efficax habeo qui in creta nascor comitial semen ex acetoutilis fundo ille et resina exiguus qui uto ad malagma folium podagra in acetum decoquo inpono umor e caveo populus niger effluo verruca papula sum attero odoro tollo populus fero et in folium gutta ex qui apis propolis facio gutta quoque ad qui propola ex aqua efficax


sacopenio sive sagapeno XIII


sed Persicorum palma duracinis. nationum habent cognomen Gallica et Asiatica. post autumnum maturescunt Asiatica, aestate praecocia intra XXX annos reperta et primo denariis singula venumdata. supernatia e Sabinis veniunt, popularia undique . pomum innocuum expetitur aegris, pretiumque iam singulis triceni nummi fuere, nullius maiore, quod miremur, quia non aliud fugacius. longissima namque decerpto bidui mora est cogitque se venumdari.

sed persicus palmo duracinus natio habeo cognomen gallicus et asiaticus post auctumnus maturesco asiaticus aestas praecocia intra xxx annus reperio et primus denarius singulus venumdo supernatia e sabinum venio popularis undique pomum innocuus expeto aeger pretium iam singuli triceni nummus sum nullus magnus qui miro quia non alius fugax longus namque decerpo biduus mora sum cogo sui venumdaris


astrion


Non est nunc propositum ista consectari, nec committemus, ut subiciendo viliora luxuriam utilitate circumscribamus , dicturi et alias herbis tingui parietes nec pingi lapide. nec tinguendi tamen rationem omisissemus, si umquam ea liberalium artium fuisset. interim fortius agetur, auctoritasque, quanta debet, etiam surdis, hoc est ignobilibus , herbis perhibebitur, siquidem auctores imperii Romani conditoresque immensum quiddam et hinc sumpsere, quoniam non aliunde sagmina in remediis publicis fuere et in sacris legationibusque verbenae. certe utroque nomine idem significatur, hoc est gramen ex arce cum sua terra evolsum, ac semper e legatis, cum ad hostes clarigatumque mitterentur, id est res raptas dare repetitum, unus utique verbenarius vocabatur.

non sum nunc propono iste consectaris neque committemus ut subicio vilis luxuria utilitas circumscribo dico et alius herba tingui paries neque pingo lapis neque tinguendi tamen ratio omitto si umquam is liberalis ars sum interim fortis ago auctoritas quantus debeo etiam surdus hic sum ignobilis herba perhibeo siquidem auctor imperium romanus conditor immensus quidam et hinc sumo quoniam non aliunde sagmen in remedium publicus sum et in sacrum legatio verbena certus uterque nomen idem significo hic sum gramen ex arx cum suus terra exvello atque semper e legatus cum ad hostis clarigatumque mitto is sum res rapio do repeto unus utique verbenarius voco


Hos includit Lycaonia, in Asiaticam iurisdictionem versa, cum qua conveniunt Philomelienses, Tymbriani, Leucolithi, Pelteni, Tyrienses. datur et tetrarchia ex Lycaonia, qua parte Galatiae contermina est, civitatium XIIII, urbe celeberrima Iconio. ipsius Lycaoniae celebrantur Thebasa in Tauro, Ide in confinio Galatiae atque Cappadociae . a latere autem eius super Pamphyliam veniunt Thracum suboles Milyae, quorum Arycanda oppidum.

hic includo lycaonius in asiaticus iurisdictio verso cum qui convenio philomelienses tymbriani leucolithi pelteni tyrienses do et tetrarchia ex lycaonius qui pars galatia conterminus sum civitas xiiii urbs celeber iconium ipse lycaonia celebro thebasa in taurus ide in confinis galatia atque cappadocia ab lateo autem is super pamphylia venio thracus suboles milyae qui arycanda oppidum


Solidipedum crura statim iusta nascuntur mensura, postea exporrigentia se verius quam crescentia. itaque in infantia scabunt aures posterioribus pedibus, quod addita aetate non queunt, quia longitudo superficiem corporum solam ampliat. hac de causa inter initia pasci nisi summissis genibus non possunt nec usque dum cervix ad iusta incrementa perveniat .

solidipedum crus statim iustus nascor mensura postea exporrigo sui verus quam cresco itaque in infer sco auris posterus pes qui addo aetas non queo quia longitudo superficies corpus solus amplio hic de causa inter initium pascor nisi summitto genu non possum neque usque dum cervix ad iustus incrementum pervenio


Aurum invenitur in nostro orbe, ut omittamus Indicum a formicis aut apud Scythas grypis erutum, tribus modis: fluminum ramentis, ut in Tago Hispaniae, Pado Italiae, Hebro Thraciae, Pactolo Asiae, Gange Indiae, nec ullum absolutius aurum est, ut cursu ipso attrituque perpolitum. alio modo puteorum scrobibus effoditur aut in ruina montium quaeritur; utraque ratio dicatur.

aurum invenio in noster orbis ut omitto indicus ab formica aut apud scytha grypus eruo tres modus flumen ramenta ut in tagus hispania padus italia hebrus thracia pactolus asia ganges india neque ullus absolvo aurum sum ut cursus ipse attero perpolio alius modo puteus scrobis effodio aut in ruina mons quaero uter ratio dico


Myrtus sativa candida minus utilis medicinae quam nigra. semen eius medetur sanguinem excreantibus, item contra fungos in vino potum. odorem oris commendat vel pridie commanducatum; ita apud Menandrum Synaristosae hoc edunt. datur et dysintericis idem denarii pondere in vino. ulcera difficilia in extremitatibus corporis sanat cum vino subfervefactum. inponitur lippitudini cum polenta et cardiacis in mamma sinistra et contra scorpionis ictum in mero et ad vesicae vitia, capitis dolores, aegilopas, antequam suppurent, item tumoribus, exemptisque nucleis in vino vetere tritum eruptionibus pituitae. sucus seminis alvum sistit, urinam ciet. ad eruptiones pusularum pituitaeque cum cerato inlinitur et contra phalangia ; capillum denigrat. lenius suco oleum est ex eadem myrto, lenius et vinum, quo numquam inebriantur. inveteratum sistit alvum et stomachum, tormina sanat, fastidium abigit. foliorum arentium farina sudores cohibet inspersa vel in febri, utilis et coeliacis, procidentiae vulvarum , sedis vitiis, ulceribus manantibus, igni sacro fotu, capillis fluentibus, furfuribus, item aliis eruptionibus, ambustis . additur in medicamenta, quae liparas vocant, eadem de causa, qua oleum ex iis, efficacissimum ad ea, quae in umore sunt, tamquam in ore et vulva. folia ipsa fungis adversantur trita ex vino, cum cera vero articulariis morbis et collectionibus. eadem in vino decocta dysintericis et hydropicis potui dantur. siccantur in farinam , quae inspergitur ulceribus aut haemorrhagiae. purgant et lentigines, pterygia et paronychia et epinyctidas, condylomata, testes, tetra ulcera, item ambusta cum cerato . ad aures purulentas et foliis crematis utuntur et suco et decocto. comburuntur et in antidota; item cauliculi in flore decerpti et in fictili novo operto cremati in furno, dein triti ex vino. et ambustis foliorum cinis medetur . inguen ne intumescat ex ulcere, satis est surculum tantum myrti habere secum nec ferro nec terra contactum.

myrtus sativus candidus paruus utilis medicina quam niger semen is medeor sanguis excreo item contra fungus in vinum potus odor ora commendo vel pridie commanduco ita apud menandrum synaristosae hic edo do et dysintericis idem denarius pondus in vinum ulcus difficilis in extremitas corpus sano cum vinum subfervefacio inpono lippitudo cum polenta et cardiacus in mamma sinistra et contra scorpio ictus in merus et ad vesica vitio capio dolor aegilopa antequam suppuro item tumor eximo nucleus in vinum veto tero eruptio pituita sucus semen alvus sisto urina cieo ad eruptio pusularis pituita cum cero inlinitur et contra phalangium capillus denigro lenis sucus oleum sum ex idem myrtum lenis et vinum quo numquam inebrio invetero sisto alvus et stomachus tormina sano fastidium abigo folium areo farina sudor cohibeo inspersa vel in febris utilis et coeliacus procidentia vulvaris sedes vitium ulcus mano ignis sacro foveo capillus fluo furfur item alius eruptio amburo addo in medicamentum qui lipara voco idem de causa qui oleum ex is efficax ad is qui in umor sum tamquam in os et volva folium ipse fungus adverso tero ex vinum cum cero verus articularius morbus et collectio idem in vinum decoquo dysintericis et hydropicus possum do sicco in farina qui inspergitur ulcus aut haemorrhagia purgo et lentigo pterygium et paronychium et epinyctidas condyloma testis taeter ulcus item amburo cum cero ad auris purulentus et folium cremo uto et sucus et decoquo comburo et in antidotum item cauliculis in floreo decerpo et in fictilis novo operio cremo in furnus deinde tero ex vinum et amburo folium cinis medeor inguen ne intumesco ex ulcus satis sum surculis tantus myrtum habeo sui neque ferrum neque terra contingo


Armenia minor, Armenia maior


Sandaracae quoque propemodum dicta natura est. invenitur autem et in aurariis et in argentariis metallis , melior quo magis rufa quoque magis virus sulpuris redolens ac pura friabilisque. valet purgare, sistere, excalfacere , erodere, summa eius dote septica. explet alopecias ex aceto inlita; additur oculorum medicamentis; fauces purgat cum melle sumpta vocemque limpidam et canoram facit; suspiriosis et tussientibus iucunde medetur cum resina terebinthina in cibo sumpta, suffita quoque cum cedro ipso nidore isdem medetur.

sandaraca quoque propemodum dictum natura sum invenio autem et in aurarius et in argentarius metallum bonus quo magis rufus quoque magis virus sulfur redoleo atque purus friabilis valeo purgaris sisto excalfacio erodo summus is dos septicus expleo alopecia ex acetum inlito addo oculus medicamentum fauces purgo cum mel sumo voco limpidus et canorus facio suspiriosus et tussio jucundus medeor cum resina terebinthinus in cibus sumo suffio quoque cum cedrus ipse nidor idem medeor


de caeli coloribus


Principium ergo columenque omnium rerum pretii margaritae tenent. Indicus maxime has mittit oceanus inter illas beluas tales tantasque, quas diximus, per tot maria venientes, tam longo terrarum tractu et tantis solis ardoribus . atque Indis quoque in insulas petuntur et admodum paucas. fertilissima est Taprobane et Stoidis, ut diximus in circuitu mundi, item Perimula, promunturium Indiae. praecipue autem laudantur circa Arabiam in Persico sinu maris Rubri.

principium ergo columen omnis res pretium margarita teneo indicus magnus hic mitto oceanus inter ille belua talis tantus qui dico per tot mare venio tam longus terra traho et tantus sol ardor atque indus quoque in insula peto et admodum paucus fertilis sum taprobane et stoidis ut dico in circuitus mundus item perimula promunturium india praecipuus autem laudo circa arabia in persicus sinus mare rubrius


Nervorum doloribus fimum caprinum decoctum in aceto cum melle utilissimum putant vel putrescente nervo. spasmata et percussu vitiata fimo apruno curant vere collecto et arefacto; sic et quadrigas agentes tractos rotave vulneratos et quoquo modo sanguine contuso, vel si recens inlinatur. sunt qui incoxisse aceto utilius putent. quin et in potu farinam eam ruptis convulsisque, eversis ex aceto salutarem promittunt. reverentiores cinerem eius ex aqua bibunt, feruntque et Neronem principem hac potione recreari solitum, cum sic quoque se trigario adprobare vellet. proximam suillo fimo vim putant.

nervus dolor fimum caprinus decoquo in acetum cum mel utilis puto vel putrescente nervus spasma et percutio vitio fimum aprugnus curo verus colligo et arefacio sic et quadrigae ago traho roto vulnero et quisquis modo sanguis contundo vel si recens inlineo sum qui incoquo acetum utilis puto quin et in potus farina is rumpo convulsus everro ex acetum salutaris promitto reverendus cinis is ex aqua bibo fero et nero princeps hic potio recrearis soleo cum sic quoque sui trigarium adprobaris volo propior suillus fimum vis puto


Guttur homini tantum et subus intumescit, aqua- 15 rum quae potantur plerumque vitio. summum gulae fauces vocantur, extremum stomachus. hoc nomine est sub arteria iam carnosa inanitas adnexa spinae, ad latitudinem ac longitudinem lagonae modo fusa. quibus fauces non sunt, ne stomachus quidem est nec colla nec guttur, ut piscibus, et ora ventribus iunguntur. testudini marinae lingua nulla nec dentes: rostri acie comminuit omnia. postea arteria et stomachus denticulatus callo in modum rubi ad confi ciendos- cibos, decrescentibus crenis quicquid adpropinquent ventri; novissima asperitas ut scobinae fabrilis.

guttur homo tantus et sus intumesco aqua rus qui poto plerusque vitio superus gula fauces voco exter stomachus hic nomen sum sub arteria iam carnosus inanio adnecto spina ad latitudo atque longitudo lagena modo fundo qui fauces non sum ne stomachus quidem sum neque collum neque guttur ut piscis et os venter jungo testudo marinus lingua nullus neque dens rostrum acies comminuo omnis postea arteria et stomachus denticulatus callus in modus rubus ad conficio cieo cibus decresco crenis quisquis appropinquo venter novus asperitas ut scobinae fabrilis


Mensis praecipua dos in venam crispis vel in vertices parvos. illud oblongo evenit discursu ideoque tigrinum appellatur, hoc intorto et ideo tales pantherinae vocantur. sunt et undatim crispae, maiore gratia, si pavonum caudae oculos imitentur. magna, verum post has, gratia extra praedictas crispis densa veluti grani congerie, quas ob id a similitudine apiatas vocant. summa vero omnium in colore: hic maxime mulsi placet, vinis suis refulgens. post haec amplitude est: iam toti caudices iuvant, pluresque in una. mensae vitia lignum — ita vocatur materiae surda et indigesta simplicitas aut platani foliorum modo digesta —, item ilignae venae similitudo vel coloris et, quibus maxime obnoxias fecere aestus ventique, rimae aut capillamenta rimas imitata; postea murena nigro transcurrens limite variisque corticum punctis adprehensus papaverum modo et in totum atro propior colos maculaeve discolores. — Virides terra condunt barbari et inlinunt cera, artifices vero frumenti acervis inponunt septenis diebus totidem intermissis, mirumque ponderi quantum ita detrahatur. naufragia docuere nuper hanc quoque materiem siccatam mari, duritie incorrupta, cospissari non ullo modo vehementius. nutriuntur optime splendescuntque manus siccae fricatu a balineis maxime , nec vinis laeduntur ut iis genitae.

mensis praecipuus dos in vena crispus vel in vertex parvus ille oblongus evenio discursus ideo tigrinus appello hic intorqueo et ideo talis pantherinus voco sum et undatim crispus magnus gratia si pavonum cauda oculus imito magnus verus post hic gratia extra praedico crispus densus velut granum congerie qui ob is ab similitudo apio voco summus verus omnis in color hic magnus mulsum placeo vinum suus refulgeo post hic amplitude sum iam totus caudex juvo multus in unus metior vitio lignum ita voco materia surdus et indigestus simplicitas aut platanus folium modo digero item ilignus vena similitudo vel color et qui magnus obnoxius facio aestus venio rima aut capillamentum rimo imito postea murena niger transcurro limes varius cortex pungo adprehendo papaver modo et in totus ater propior color macula discoloro viridis terra condo barbaris et inlinunt cero artifex verus frumentum acervus inpono septeni dies totidem intermitto mirus pondus quantus ita detraho naufragium doceo nuper hic quoque materio sicco mare durities incorruptus cospissaris non ullus modo vehemens nutrio optume splendescuntque manus siccus fricatus ab balineis magnus neque vinum laedo ut is gigno


item in Trogodytico.


Ocimum quoque Chrysippus graviter increpuit inutile stomacho, urinae, oculorum quoque claritati, praeterea insaniam facere et lethargos et iocineris vitia, ideoque capras id aspernari, hominibus quoque fugiendum censens . addunt quidam tritum, si operiatur lapide, scorpionem gignere, commanducatum et in sole positum vermes; Afri vero, si eo die feriatur quispiam a scorpione, quo ederit ocimum, non posse servari. quin immo tradunt aliqui, manipulo ocimi cum cancris x marinis vel fluviatilibus trito convenire ad id scorpiones ex proximo omnes. Diodorus in empiricis etiam pediculos facere ocimi cibum. secuta aetas acriter defendit, nam id esse capras, nec cuiquam mentem motam, et scorpionum terrestrium ictibus marinorumque veneis mederi ex vino addito aceti exiguo. usu quoque conpertum deficientibus ex aceto odoratu salutare esse, item lethargicis et inflammatis refrigeration e, inlitum capitis doloribus cum rosaceo aut myrteo et aceto, item oculorum epiphoris inpositum ex vino. stomacho quoque utile, inflationes ructu dissolvere ex aceto sumptum, alvum sistere inpositum, urinam ciere; sic et morbo regio et hydropicis prodesse, etiam in choleris destillationes stomachi inhiberi. ergo etiam coeliacis Philistio dedit et coctum dysintericis, et contra.... Plistonicu s, aliqui et in tenesmo et sanguinem excreantibus in vino, duritia quoque praecordiorum. inlinitur mammis exinanitque lactis proventum. auribus utilissimum infantium , praecipue cum adipe anserino. semen tritum et haustum naribus sternumentacompescit et destillationes quoque capitis inlitum, vulvas purgat in cibo ex aceto. verrucas mixto atramento sutorio tollit. venerem stimulat, ideo etiam equis asinisque admissurae tempore ingeritur.

ocimum quoque chrysippus gravis increpo inutilis stomachus urina oculus quoque claritas praeterea insanio facio et lethargus et iocineris vitio ideo capra is aspernaris homo quoque fugio censeo addo quidam tero si operio lapis scorpio gigno commanduco et in sol pono vermis afri verus si is dies ferio quispiam ab scorpio quo edo ocimum non possum servaris quin immo trado aliqui manipulus ocimum cum cancer decem marinus vel fluviatilis tero convenio ad is scorpio ex propior omnis diodorus in empiricus etiam pediculus facio ocimum cibus sequor aetas acer defendo nam is sum capra neque quisquam mens moveo et scorpio terrestris ictus marinus veneis medeor ex vinum addo aceti exiguus usus quoque conpertum deficio ex acetum odoro salutaris sum item lethargicus et inflammo refrigeratio e illitus capio dolor cum rosaceus aut myrteus et acetum item oculus epiphora inpono ex vinum stomachus quoque utilis inflatio ructus dissolvo ex acetum sumo alvus sisto inpono urina cieo sic et morbus regius et hydropicus prosum etiam in cholera destillatio stomachus inhibeo ergo etiam coeliacus philistio do et coquo dysintericis et contra plistonicu senatus aliqui et in tenesmos et sanguis excreo in vinum duritia quoque praecordia inlinitur mamma exinanitque lac provenio auris utilis infer praecipuus cum adipe anserinus semen tero et haurio naris sternumentacompescit et destillatio quoque capio illitus volva purgo in cibus ex acetum verruca misceo atramentum sutorius tollo venerem stimulo ideo etiam equus asinus admitto tempus ingero


quibus modis formicae necentur


Tertium locum ei in aestimatione ruris Cato adtribuit prioremque quam olivetis quamque frumento aut pratis, nec quia desint alia vincula. siquidem et genistae et populi et ulmi et sanguinei frutices et betullae et harundo fissa et harundinum folia, ut in Liguria, et vitis ipsa recisisque aculeis rubi alligant et intorta corylus— mirumque contuso ligno alicui maiores ad vincula esse vires—, salici tamen praecipua dos. finditur Graeca rubens, candidior Amerina, sed paulo fragilior, ideo solido ligat nexu. in Asia tria genera observant: nigram utiliorem viminibus, candidam agricolarum usibus, tertiam, quae brevissima est, helicem vocant. apud nos quoque multi totidem generibus nomina inponunt, viminalem vocant eandemque purpuream, alteram nitelinam a colore, quae sit tenuior, tertiam Gallicam, quae tenuissima.

tertius locus is in aestimatio rus cato adtribuo prior quam olivetum quisque frumentum aut pratum neque quia desum alius vinculum siquidem et genesta et populus et ulmus et sanguineus frutico et betula et harundo findo et harundo folium ut in liguria et vita ipse recido aculeus rubus alligo et intorqueo corylus mirus contundo lignum aliqui magnus ad vinculum sum vireo salix tamen praecipuus dos findo graecum rubeo candidus amerinus sed paulus fragilis ideo solidus ligo necto in asia tres genus observo niger utilis vimen candida agricolaris usus tertius qui brevis sum helix voco apud nos quoque multus totidem genus nomen inpono viminal voco idem purpureus alter nitelinam ab color qui sum tenuis tertius gallicus qui tenuis


Est et lapis Samius in eadem insula, ubi terram laudavimus, poliendo auro utilis, in medicina oculorum ulceribus cum lacte quo supra dictum est modo et contra veteres lacrimationes. prodest et contra vitia stomachi pots, vertigines sedat mentesque commotas restituit. quidam et morbis comitialibus utiliter dari putant et ad urinae difficultates. et acopis miscetur. probatur gravitate , candore. volunt et partus contineri adalligato eo.- Arabus lapis, ebori similis, dentifriciis adcommodatur crematus. privatim haemorroidas sanat cum lanugine linteorum aut super linteolis inpositis.

sum et lapis samius in idem insula ubi terra laudo polio aurum utilis in medicina oculus ulcus cum lac quo supra dico sum modo et contra vetus lacrimatio prodo et contra vitio stomachus pots vertigo sedo mens commoveo restituo quidam et morbus comitial utilis do puto et ad urina difficultas et acopos misceo probo gravitas candor volo et pario contineo adalligo is arabus lapis ebur similis dentifricium adcommodo cremo privatim haemorroidas sano cum lanugo linteus aut super linteolum inpono


Insulae in Ponto Planctae sive Cyaneae sive Symplegades; deinde Apollonia Thynias dicta, ut distingueretur ab ea quae est in Europa — distat a continente p. M, cingitur III — et contra Pharnaceam Chalceritis, quam Graeci Ariam dixerunt Martique sacram et in ea volucres cum advenis pugnasse pinnarum ictu.

insula in pontus planctae sive cyaneus sive symplegas deinde apollonia thynia dictum ut distinguo ab is qui sum in europa disto ab contineo p m cingo iii et contra pharnaceam chalceritis quam graecum aria dico martius sacer et in is volucris cum advenio pugno pinnaris ictus


Infra Palmyrae solitudines Telendena regio est dictaeque iam Hierapolis ac Beroea et Chalcis. ultra Palmyram quoque ex solitudinibus his aliquid obtinet Hemesa, item Elatium, dimidio propior Petrae quam Damascus. a Sura autem proxime est Philiscum, oppidum Parthorum ad Euphraten. ab eo Seleuciam dierum decem navigatio, totidemque fere Babylonem. scinditur enim Euphrates a Zeugmate DLXXXXIIII p. circa vicum Masicen et parte laeva in Mesopotamiam vadit, per ipsam Seleuciam circaque eam praefluenti infusus Tigri, dexteriore autem alveo Babylonem, quondam Chaldaeae caput, petit mediamque permeans, item quam Mothrim vocant, distrahitur in paludes. increscit autem et ipse Nili modo statis diebus, paulum differens, ac Mesopotamiam inundat sole optinente XX partem cancri. minui incipit in virginem e leone transgresso, in totum vero remeat in XXVIIII parten virginis.

infra palmyra solitudo telendena regius sum dico iam hierapolis atque beroea et chalcis ultra palmyra quoque ex solitudo hic aliquis obtineo hemesa item elatium dimidio propior petra quam damascus ab syrus autem propior sum philiscum oppidum parthus ad euphrates ab is seleucia dies decem navigatio totidem fere babylon scindo enim euphrates ab zeugma dlxxxxiiii p circa vicus masicen et pars laeva in mesopotamia vado per ipse seleucia circo is praefluo infundo tigris dexter autem alveus babylon quondam chaldaeus caput peto medius permeo item quam mothrim voco distraho in palus incresco autem et ipse nilis modo stas dies paulus differo atque mesopotamia inundo sol obtineo xx pars cancer minuo incipio in virgo e leo transgredior in totus verus remeo in xxviiii parten virgo


Equo fere qui homini morbi, praeterque vesicae conversio , sicut omnibus in genere veterino.

equus fere qui homo morbus praeter vesica conversio sicut omnis in genus veterinus


de venenatis marinis


ignium per se miracula


Itaque non miror innumerabilia paene genera ficticii reperta multis ante saeculis, quae nunc dicemus, omnia ad medicinae usum pertinentia. omphacium quo modo fieret, propter unguenta diximus priore libro. fit e labrusca, hoc est vite silvestri, quod vocatur oenanthinum, floris eius libris duabus in musti cado maceratis. post dies XXX utuntur. praeter hoc radix labruscae, acini coria perficiunt . hi paulo post quam defloruere singulare remedium habent ad refrigerandos in morbis corporum ardores, gelidissima , ut ferunt, natura. pars eorum aestu moritur prius quam reliqua, quae solstitiales dicuntur. universi numquam maturescunt, et si prius quam tota inarescat uva incocta detur cibo gallinaceo generi, fastidium gignit uvas adpetendi .

itaque non miro innumerabilis paene genus ficticius reperio multus ante saeculis qui nunc dico omnis ad medicina usus pertineo omphacium quo modo fio propter unguentum dico prior liber fio e labrusca hic sum vitis silvestris qui voco oenanthinus florus is liber duo in mustus cadus macero post dies xxx uto praeter hic radix labrusca acinus corion perficio hic paulus post quam defloresco singularis remedium habeo ad refrigero in morbus corpus ardor gelidus ut fero natura pars is aestus morior prior quam reliquus qui solstitial dico universus numquam maturesco et si prior quam totus inaresco labrusca incoquo do cibus gallinaceus gener fastidium gigno labrusca adpeto


Tertium genus est tithymalon—mecona vocant, lii paralion—folio lini, flore albo, capite magnitudinis fabae. colligitur uva florente, siccatur in umbra. semen potum purgat alvum dimidio acetabulo in mulso. cuiuscumque autem papaveris caput viride vel siccum inlitum epiphoras oculorum lenit. opium ex vino meraculo si protinus detur, scorpionum ictibus resistit. aliqui hoc tantum nigro tribuunt, si capita eius vel folia terantur.

tertius genus sum tithymalus mecona voco lii paralion folium linum floreo album caput magnitudo faba colligo labrusca floreo sicco in umbra semen potus purgo alvus dimidio acetabulum in mulceo quicumque autem papaver caput viride vel siccus illitus epiphora oculus lenio ops ex vinum meraculo si protinus do scorpio ictus resisto aliqui hic tantus niger tribuo si caput is vel folium tero


Nunc celeberrimis arborum dictis quaedam in universum de cunctis indicanda sunt. montes amant cedrus, larix, taeda et ceterae, e quibus resina gignitur, item aquifolia, buxus, ilex, iuniperus, terebinthus, populus, ornus, carpinus. est in Appennino et frutex, qui vocatur cotinus, ad linamenta modo conchylii colore insignis. montes et valles diligit abies, robur, castaneae, tilia, ilex, cornus. aquosis montibus gaudent acer, fraxinus, sorbus, tilia, cerasus. non temere in montibus visae sunt prunus, punicae, oleastri, iuglans, mori, sabuci. descendunt et in plana cornus, corylus, quercus, ornus, acer, fraxinus, fagus, carpinus. subeunt et in montuosa ulmus, mains, pirus, laurus, myrtus, sanguinei frutices, ilex tinguendisque vestibus nascentes genistae. gaudet frigidis sorbus, sed magis etiam betulla. Gallica haec arbor mirabili candore atque tenuitate, terribilis magistratuum virgis, eadem circulis flexilis, item corbium costis. bitumen ex ea Galliae excoquunt. in eosdem situs comitantur et spina, nuptiarum facibus auspicatissima, quoniam inde fecerint pastores qui rapuerunt Sabinas, ut auctor est Masurius. nunc facibus carpinus, corylus familiarissimae.

nunc celeber arbor dictum quidam in universus de cunctus indico sum mons amo cedrus larix taeda et ceterus e qui resina gigno item aquifolium buxus ilex juniperus terebinthus populus ornus carpinus sum in apenninus et frutex qui voco cotinus ad linamentum modo conchylium color insignis mons et vallo diligo abies robur castanea tilia ilex cornus aquosus mons gaudeo acer fraxinus sorbus tilia cerasus non temere in mons video sum prunus punicae oleastrum iuglans morior sambucus descendo et in planum cornus corylus quercus ornus acer fraxinus fagus carpinus subeo et in montuosus ulmus mains pirus laurus myrtus sanguineus frutico ilex tinguendisque vestis nasco genesta gaudeo frigidus sorbus sed magis etiam betula gallicus hic arbor mirabilis candor atque tenuitas terribilis magistratus virga idem circulus flexilis item corbis costa bitumen ex is gallia excoquo in idem sino comito et spina nuptiae fax auspico quoniam inde facio pastor qui rapio sabina ut auctor sum masurius nunc fax carpinus corylus familiaris


dracone VI et seq. 1. IIII: X


EX AVCTORIBVS


Paucissima nostri genera coronamentorum inter hortensia novere, ac paene violas rosasque tantum. rosa nascitur spina verius quam frutice, in rubo quoque proveniens, illic etiam iucundi odoris, quamvis angusti. germinat omnis primo inclusa granoso cortice, quo mox intumescente et in virides alabastros fastigato paulatim rubescens dehiscit ac sese pandit, in calice medio staminis conplexa luteos apices. usus eius in coronis prope minimus est. oleo maceratur, idqueiam a Troianis temporibus Homero teste. praeterea in unguenta transit, ut diximus. medicas per se artes praebet. emplastris atque collyriis inseritur mordaci subtilitate, mensarum etiam deliciis perunguendis, minime noxia carie.

paucus noster genus coronamentor inter hortensius nosco atque paene violo rodo tantus rodo nascor spina verus quam frutex in rubus quoque provenio illic etiam jucundus odor quivis angustus germino omnis primus includo granosus cortex quo mox intumesco et in viridis alabaster fastigo paulatim rubesco dehisco atque sui pando in calix medium stamen conplexa luteus apex utor is in corona prope minimus sum oleum macero idqueiam ab trojanus tempus homerus testis praeterea in unguentum transeo ut dico medico per sui ars praebeo emplastrum atque collyrium insero mordax subtilitas mensaris etiam deliciae perunguendis paruus noxius carie


Non sunt adiectae Cottianae civitates XV, quae non fuerant hostiles, item adtributae municipiis lege Pompeia.

non sum adicio cottianus civitas xv qui non sum hostilis item adtribuo municipium lex pompejus


Dentium tria genera, serrati aut continui aut exerti : serrati pectinatim coeuntes, ne contrario occursu atterantur , ut serpentibus, piscibus, canibus; continui, ut homini, equo; exerti, ut apro, hippopotamio, elephanto. continuorum qui digerunt cibum lati et acuti, qui conficiunt duplices; qui discriminant eos canini appellantur: hi sunt serratis longissimi. continui aut utraque parte oris sunt, ut equo, ant superiore prifmores non sunt, ut bubus, ovibus omnibusque quae ruminant. caprae superiores non sunt praeter primores geminos. nulli exerti quibus serrati, raro feminae, et tamen sine usu. itaque cum apri percutiant, feminae sues mordent. nulli, cui cornua, exerti, sed omnibus concavi; ceteris dentes solidi. piscium omnibus serrati praeter scarum; huic uni aquatilium plani. cetero multis eorum in lingua et toto ore, ut turba vulnerum molliant quae attritu subigere non queunt, multis et in palato [atque etiam in cauda], praeterea in os vergentes, ne excidant cibi nullum habentibus retinendi adminiculum.

dens tres genus serro aut contineo aut exerti serro pectinatim coeo ne contrarius occurro attero ut serpens piscis canis contineo ut homo equus exerti ut aper hippopotamio elephantus continuus qui digero cibus latus et acuo qui confacio duplex qui discrimino is caninus appello hic sum serro longus contineo aut uter pars ora sum ut equus ant superus prifmores non sum ut bos ovis omne qui rumino capra superus non sum praeter primoris geminus nullus exerti qui serro rarus femina et tamen sine usus itaque cum aper percutio femina sus mordeo nullus qui cornu exerti sed omnis concavus ceterus dens solidus piscis omnis serro praeter scaris hic unus aquatilis planus ceterus multus is in lingua et totus os ut turba vulnus mollio qui attero subigo non queo multus et in palatum atque etiam in cauda praeterea in os vergo ne excido cibus nullus habeo retineo adminiculis


Ab eo in plenum quidem omnes Scytharum sunt gentes, varie tamen litori adposita tenuere, alias Getae, Daci Romanis dicti, alias Sarmatae, Graecis Sauromatae , eorumque Hamaxobii aut Aorsi, alias Scythae degeneres et a servis orti aut Trogodytae, mox Alani et Rhoxolani; superiora autem inter Danuvium et Hercynium saltum usque ad Pannonica hiberna Carnunti Germanorumque ibi confinium, campos et plana Iazyges Sarmatae, montes vero et saltus pulsi ab iis Daci ad Pathissum amnem , a Maro, sive Duria est a Suebis regnoque Vanniano 81 dirimens eos, aversa Basternae tenent aliique inde Germani . Agrippa totum eum tractum ab Histro ad oceanum bis ad decies centenum milium passuum in longitudinem , quattuor milibus minusCCCC in latitudinem, ad flumen Vistlam a desertis Sarmatiae prodidit. Scytharum nomen usquequaque transiit in Sarmatas atque Germanos. nec aliis prisca illa duravit appellatio quam qui extremi gentium harum, ignoti prope ceteris mortalibus, degunt.

ab is in plenus quidem omnis scytharis sum gens varius tamen litor appono teneo alius geta dacus romanus dictum alius sarmata graecum sauromatae is hamaxobii aut aordior alius scytha degenero et ab servio orior aut troglodytae mox alanus et rhoxolani superus autem inter danuvius et hercynium saltus usque ad pannonicus hibernus carnuntum germanus ibi confinis campus et planum iazyges sarmata mons verus et saltus pello ab is dacus ad pathissum amnis ab marus sive durius sum ab suevi regno vannianus dirimo is averto bastarnae teneo alius inde germanus agrippa totus is traho ab histrus ad oceanus bis ad decies centeni mille passus in longitudo quattuor mille minuscccc in latitudo ad flumen vistlam ab desero sarmatiae prodo scytharis nomen usquequaque transeo in sarmata atque germani neque alius priscus ille duro appellatio quam qui extremus gens haris ignosco prope ceterus mortalis dego


Ebuli quoque, quam nemo ignorat, fumo fugantur serpentes.

ebulis quoque quam nemo ignoro fumus fugo serpo


Vino antiquissimo claritas Maroneo in Thraciae maritima parte genito, ut auctor est Homerus. neque enim fabulosa aut de origine eius varie prodita consectamur, praeterquam Aristaeum primum omnium in eadem gente mel miscuisse vino, suavitate praecipua utriusque naturae sponte provenientis . Maroneum vicies tanto addito aquae miscendum Homerus prodidit. durat etiam nunc vis in eadem terra generi rigorque indomitus, quippe cum Mucianus ter consul ex iis qui nuperrime prodidere sextarios singulos octonis aquae misceri compererit praesens in eo tractu, esse autem colore nigrum, odoratum, vetustatepinguescere . et Pramnio, quod idem Homerus celebravit, etiam nunc honos durat. nascitur Zmyrnae regione iuxta delubrum Matris deum. in reliquis claritas generi non fuit alicui: anno fuit omnium generum bonitate L. Opimio cos., cum C. Gracchus tribunus plebem seditionibus agitansest interemptus. ea caeli temperies fulsit (cocturam vocant) solis opere natali urbis DCXXXIII , durantque adhuc vina ea ducentis fere annis, iam in speciem redacta mellis asperi — etenim haec natura vinis in vetustate est —, nec potari per se queant pervincive aqua, usque in amaritudinem carie indomita; sed ceteris vinis commendandis minima aliqua mixtura medicamenta sunt. quod ut eius temporis aestimatione in singulas amphoras centeni nummi statuantur, ex his tantum usura multiplicata semissibus, quae civilis ac modica est, in C. Caesaris Germanici fili principatu anno CLX singulas uncias vini constitisse, nobili exemplo docuimus referentes vitam Pomponii Secundi vatis cenanmque quam principi illi dedit. tantum pecuniarum detinent apothecae ! nec alia res maius incrementum sentit ad vicensimum annum maiusve ab eo dispendium, non proficiente pretio; raro quippe adhuc fuere, nec nisi in nepotatu, singulis testis milia nummum. Viennenses soli picata sua, quorum genera diximus pluris permutare, sed inter sese amore patrio, creduntur; idque vinum frigidius reliquis existimatur in frigido potu.

vinum antiquus claritas maroneus in thracia maritimus pars gigno ut auctor sum homerus neque enim fabulosus aut de origo is varius prodeo consector praeterquam aristaeus primus omnis in idem gens mel misceo vinum suavitas praecipuus uterque natura sponte provenio maroneus viciens tantus addo aqua misceo homerus prodo duro etiam nunc volo in idem terra gener rigo indomitus quippe cum mucianus ter consul ex is qui nuperrime prodo sextarius singuli octoni aqua misceo comperio praesens in is traho sum autem color niger odoro vetustatepinguescere et pramnion qui idem homerus celebro etiam nunc honor duro nascor smyrna regio iuxta delubrum matrae deus in reliquus claritas gener non sum aliqui annus sum omnis gener bonitas l opimius cos cum que gracchus tribunus plebs seditio agitansest interimo is caelum temperies fulcio coquo voco sol opus natalis urbs dcxxxiii duro adhuc vinum is ducenti fere annus iam in species redigo mel asper etenim hic natura vinum in vetustas sum neque potaris per sui queo pervincive aqua usque in amaritudo carie indomitus sed ceterus vinum commendo minimus aliqui misceo medicamentum sum qui ut is tempus aestimatio in singulus amphora centeni nummus statuo ex hic tantus utor multiplico semis qui civilis atque modicus sum in que caesar germanicus filis principatus annus clx singulus uncia vinum consto nobilis exemplum doceo refero vita pomponius secundus vates cenanmque quam princeps ille do tantus pecunia detineo apotheca neque alius res magnus incrementum sentio ad vicesimus annus magnus ab is dispendium non proficio pretium rarus quippe adhuc sum neque nisi in nepotor singuli testis mille nummus viennensis solus pico suus qui genus dico multus permutaris sed inter sui amor patrius credo is vinum frigidus reliquus existimo in frigidus potus


Gravissimum ex iis lichenas appellavere Graeco nomine, Latine, quoniam a mento fere oriebatur, ioculari primum lascivia, ut est procax multorum natura in alienis miseriis, mox et usurpato vocabulo mentagram, occupantem multis et latis totos utique voltus, oculis tantum inmunibus, descendentem vero et in colla pectusque ac manus foedo cutis furfure.

gravis ex is lichenas appello graecum nomen latinum quoniam ab mentum fere orior iocularis primus lascivia ut sum procax multus natura in alienus miseria mox et usurpo vocabulum mentagra occupo multus et fero totus utique vultus oculus tantus inmunibus descendo verus et in collum pectus atque manus foedo cutis furfur


Sardiniae


Non esset mellis auctoritas in pretio minor quam laseris, ni ubique nasceretur. illud ipsa fabricata est natura, sed huic gignendo animal, ut diximus, innumeros ad usus, si quotiens misceatur aestimemus. prima propolis alvorum, de qua diximus, aculeos et omnia infixa corpori extrahit, tubera discutit, dura concoquit, dolores nervorum mulcet ulceraque iam desperantia cicatricem cludit. mellis quidem ipsius natura talis est, ut putrescere corpora non sinat. iucundo sapore atque non aspero, alia quam salis natura, faucibus, tonsillis, anginae omnibusque oris desideriis utilissimum arescentique in febribus linguae, iam vero peripneumonicis, pleuriticis decoctum , item vulneribus, a serpente percussis et contra venena, fungos, paralyticis in mulso, quamquam suae mulso dotes constant. mel auribus instillatur cum rosaceo, lendes et foeda capitis animalia necat. usus despumati semper aptior, stomachum tamen inflat, bilem auget, fastidium creat. et oculis per se inutile aliqui arbitrantur; rursus quidam angulos exulceratos melle tangi suadent. mellis causas atque differentias nationesque et indicationem in apium ac deinde florum natura diximus, cum ratio operis dividi cogeret miscenda rursus naturam rerum pernoscere volentibus.

non sum mel auctoritas in pretium paruus quam laser ni ubique nascor ille ipse fabricor sum natura sed hic gigno animal ut dico innumerus ad utor si quotiens misceo aestimo primus propola alvus de qui dico aculeus et omnis infigo corpus extraho tuber discutio durus concoquo dolor nervus mulceo ulcus iam despero cicatrix claudo mel quidem ipse natura talis sum ut putrescere corpus non sino jucundus sapor atque non asper alius quam sal natura fauces tonsilla angina omne ora desiderium utilis aresco in febris lingua iam verus peripneumonicus pleuriticus decoquo item vulnus ab serpo percutio et contra veneno fungus paralyticus in mulceo quamquam suus mulceo doto consto mel auris instillo cum rosaceus lendes et foedus capio animal neco utor despumo semper aptus stomachus tamen inflo bilis augeo fastidium creo et oculus per sui inutilis aliqui arbitror rursus quidam angulus exulcero mel tango suadeo mel causa atque differentia natio et indicatio in apis atque deinde florus natura dico cum ratio opus divido cogo misceo rursus natura res pernosco volo


medicinae ex arboribus cultis:


de Commageno


tordylon sive syreon III


Therionarca alia quam magica et in nostro orbe nascitur, fruticosa, foliis subviridibus, flore roseo. serpentes necat. cuicumque admota ferae et haec torporem adfert.

therionarca alius quam magice et in noster orbis nascor fruticosus folium subviridis floreo roseus serpo neco quicumque admoueo fera et hic torpor affero


de peregrinis avibus. Phalerides; Phasianae; Numidicae (67. 68)

de peregrinus avis phalerides phasianus numidicus


E smilace fiunt codicilli, propriumque materiae est, ut admota auribus lenem sonum reddat.—Hederae mira proditur natura ad experienda vina, si vas fiat e ligno eius, vina transfluere ac remanere aquam, si qua fuerit mixta.

e smilax fio codicilli proprius materia sum ut admoueo auris lenis sonus reddo hedera mirus prodeo natura ad experior vinum si vas fio e lignum is vinum transfluo atque remaneo aqua si qui sum misceo


Arsenogonon et thelygonon herbae sunt habentes uvas floribus oleae similes, pallidioris tamen, semen album papaveris modo. thelygoni potu feminam concipi narrant; arsenogonon ab ea semine oleae nec alio distat; huius potu mares generari, si credimus. alii utramque ocimo similem tradunt, arsenogoni autem semen geminum esse testibus simile.

arsenogonon et thelygonon herba sum habeo labrusca flos olea similis pallidus tamen semen albus papaver modo thelygonon potus femina concipio narro arsenogonon ab is semen olea neque alius disto hic potus maris generaris si credo alius uter ocimum similis trado arsenogoni autem semen geminus sum testis similis


Albania, Hiberia


colocynthide XIII


Hordei farina et ad medendum utuntur, mirumque in usu iumentorum ignibus durato ac postea molito offisque humana manu demissis in alvum maiores vires torosque corporis fieri. spicae quaedam binos ordines habent, quaedam plures usque ad senos. grano ipsi aliquo t differentiae: longius leviusque aut brevius ac rotundius , candidius nigriusve, cui purpura est opimo ad polentam. contra tempestates candido maxima infirmitas. hordeum frugum omnium mollissimum est. seri non volt nisi in sicca et soluta terra ac nisi laeta. palea ex optimis , stramento vero nullum conparatur. hordeum ex omni frumento minime calamitosum, quia ante tollitur quam triticum occupet rubigo—itaque sapientes agricolae triticum cibariis tantum serunt, hordeum sacculo seri dicunt—, propterea celerrime redit, fertilissimumque quod in Hispaniae Carthagine Aprili mense collectum est. hoc seritur eodem mense in Celtiberia, eodemque anno bis nascitur. rapitur omne a prima statim maturitate festinantius quam cetera. fragili enim stipula et tenuissima palea granum continetur. meliorem etiam polentam fieri tradunt, si non excocta maturitate tollatur.

hordeum farina et ad medeor uto mirus in usus iumentum ignis duro atque postea molio offa humanus manus demitto in alvus magnus vireo torus corpus fio spica quidam bini ordo habeo quidam multus usque ad seni granum ipse aliquis t differentia longus levis aut brevis atque rotundus candidus niger qui purpura sum opimus ad polenta contra tempestas candidus maximus infirmitas hordeum frugum omnis mollis sum sero non volo nisi in sicco et solvo terra atque nisi laetus palea ex bonus stramentum verus nullus conparo hordeum ex omnis frumentum paruus calamitosus quia ante tollo quam triticum occupo robigo itaque sapio agricola triticum cibarius tantus sero hordeum sacculus sero dico propterea celer redeo fertilis qui in hispania carthago aprilis mensis colligo sum hic sero idem mensis in celtiberia idem annus bis nascor rapio omnis ab primus statim maturitas festino quam ceterus fragilis enim stipulo et tenuis palea granum contineo bonus etiam polenta fio trado si non excoquo maturitas tollo


EXTERNIS


pirorum genera XLI


lana XXV et pr. l. XXXV:LX


tonitribus


Aromatiten quoque invenio factitatum tantum non unguentorum compositione, primo ex murra, ut diximus, mox et nardo Celtico, calamo, bitumine, offis in mustum aut dulce vinum deiectis, alibi calamo, iunco, costo, nardo Syriaco, amomo, casia , cinnamo, croco, palma, asaro , similiter in offa. apud alios nardi etiam et malobathri selibris in musti congios duos additis, qualia nunc quoque fiunt pipere et melle addito, quae alii condita, alii piperata appellant. invenitur et nectarites ex herba quam alii Helenion, alii Medicam, alii symphyton, alii Idaeam , alii Orestion, alii nectariam vocant, radice ponderis $X$ L in sextarios sex musti addita, similiter in linteo. ex ceteris herbis fit absinthites in XL sextariis musti absinthi Pontici libra decocta ad tertias partes vel scopis absinthi in vinum additis. similiter hyssopites e Cilicio hyssopo unciis tribus in duos congios musti coiectis aut tusis in vinum. fiunt utraque et alio modo, circa radices vitium sato. sic et elleboriten fieri ex veratro nigro Cato docet. sic fit et scammonites , mira vitium natura saporem alienum in se trahendi, quare et salicem redolent Patavinorum in palustribus vindemiae. sic et elleborum seritur in Thaso aut cucumis silvester aut scammonia, quod vinum phthorium vocatur, quoniam abortus facit.

aromatites quoque invenio factitas tantus non unguentor compositio primus ex murra ut dico mox et nardus celticus calamus bitumen offa in mustus aut dulcis vinum deicio alibi calamus juncus costa nardus syriacus amomum casia cinnamus crocum palmo asarum similis in offa apud alius nardus etiam et malobathron selibra in mustus congius duo addo qualis nunc quoque fio pipo et mel addo qui alius condio alius piperatum appello invenio et nectarites ex herba quam alius helenion alius maedicus alius symphyton alius idaeus alius orestion alius nectariam voco radix pondus decem l in sextarius sex mustus addo similis in linteum ex ceterus herba fio absinthites in xl sextarius mustus absinthius ponticus liber decoquo ad tertio pars vel scopa absinthius in vinum addo similis hysopites e cilicius hysopum uncia tres in duo congius mustus cojacio aut tundo in vinum fio uter et alius modo circa radix vitium sero sic et elleborites fio ex veratrum niger cato doceo sic fio et scammonites mirus vitium natura sapor alienus in sui traho quare et salix redoleo patavinus in palustria vindemia sic et elleborus sero in thasus aut cucumis silvester aut scammonia qui vinum phthorium voco quoniam aborior facio


Mirum auro caelando neminem inclaruisse, argento multos. maxime tamen laudatus est Mentor, de quo supra diximus. quattuor paria ab eo omnino facta sunt, ac iam nullum extare dicitur Ephesiae Dianae templi aut Capitolini incendiis. Varro se et aereum signum eius habuisse scribit. proximi ab eo in admiratione Acragas et Boëthus et Mys fuere. exstant omnium opera hodie in insula Rhodiorum, Boëthi apud Lindiam Minervam, Acragantis in templo Liberi patris in ipsa Rhodo Centauros Bacchasque caelati scyphi, Myos in eadem aede Silenos et Cupidines. Acragantis et venatio in scyphis magnam faram habuit. post hos celebratus est Calamis, et Antipatro qui Satyrum in phiala gravatum somno conlocavisse verius quam caelasse dictus est ..., Stratonicus mox Cyzicenus, Tauriscus. item Ariston et Eunicus Mitylenaei laudantur et Hecataeus et circa Pompei Magni aetatem Pasiteles, Posidonius Ephesius [hedys], Thracides, qui proelia armatosque caelavit, Zopyrus, qui Areopagitas et iudicium Orestis in duobus scyphis HS |XII| aestimatis. fuit et Pytheas, cuius II unciae $X$ X??? venierunt: Ulixes et Diomedes erant in phialae emblemate Palladium subripientes . fecit idem et cocos magiriscia appellatos parvolis potoriis et e quibus ne exemplaria quidem liceret exprimere; tam opportuna iniuriae subtilitas erat. habuit et Teucer crustarius famam, subitoque ars haec ita exolevit , ut sola iam vetustate censeatur usuque attritis caelaturis sic,ne figura discerni possit, auctoritas constet. —(Argentum medicatis aquis inficitur atque adflatu salso, sicut in mediterraneis Hispaniae.)—

mirus aurum caelo nemo inclaresco argentum multus magnus tamen laudo sum mentor de quo supra dico quattuor par ab is omnino facio sum atque iam nullus extaris dico ephesius diana templum aut capitolinus incendium varro sui et aereus signum is habeo scribo propior ab is in admiratio acragas et boethus et mys sum exsto omnis opus hodie in insula rhodius boethi apud lindius minerva acragas in templum liber pater in ipse rhodos centaurus baccha caelo scyphus myos in idem aedes silenus et cupido acragas et venatio in scyphus magnus faram habeo post hic celebro sum calamus et antipater qui satyrus in phiala gravo somnus conloco verus quam caelo dico sum stratonicus mox cyzicenus tauriscus item aristo et eunicus mitylenaei laudo et hecataeus et circa pompejus magnus aetas pasitelis posidonius ephesius hedys thracides qui proelio armo caelo zopyrus qui areopagites et iudicium orestes in duo scyphus sestertius duodecim aestimo sum et pytheas qui is uncia decem decem venierunt ulixes et diomedes sum in phiala emblema palladius surripio facio idem et coquus magiriscium appello parvulus potorius et e qui ne exemplaris quidem licet exprimo tam opportunus iniuria subtilitas sum habeo et teucer crustarius fama subeo ars hic ita exolevit ut solus iam vetustas censeo utor attero caelo sic ne figuro discerno possum auctoritas consto argentum medico aqua inficio atque afflo salio sicut in mediterraneus hispania


papavere Heraclio sive aphrode II. διὰ κωδυῶν


ostreorum genera et observationes et medieinae LVIIII purpura VIIII

ostreum genus et observatio et medieinae lviiii purpura viiii


Non sunt eorum cinnamomum aut casia, et tamen felix appellatur Arabia, falsi et ingrati cognominis, quae hoc acceptum superis ferat, cum plus ex eo inferis debeat. beatam illam fecit hominum etiam in morte luxuria quae dis intellexerant genita inurentium defunctis. periti rerum adseverant non ferre tantum annuo fetu, quantum Nero princeps novissimo Poppaeae suae die concremaverit. aestimentur post ea toto orbe singulis annis tot funera acervatimque congesta honori cadaverum quae dis per singulas micas dantur. nec minus propitii erant mola salsa supplicantibus, immo vero, ut palam est, placatiores. verum Arabiae etiamnum felicius mare est; ex illo namque margaritas mittit. minimaque computatione miliens centena milia sestertium annis omnibus India et Seres et paeninsula illa imperio nostro adimunt: tanti nobis deliciae et feminae constant. quota enim partio ex illis ad deos, quaeso, iam vel ad inferos pertinet?

non sum is cinnamomum aut casia et tamen felix appello arabius fallo et ingratus cognomen qui hic accipio superi fero cum multus ex is inferi debeo beatus ille facio homo etiam in mors luxuria qui deus intellego gigno inuro defungor pereo res assero non fero tantus annuo fetus quantus nero princeps novus poppaea suus dies concremo aestimo post is totus orbis singuli annus tot funero acervatim congero honor cadaver qui deus per singulus mico do neque paruus propitius sum mola salio supplico immo verus ut palam sum placo verus arabia etiamnum felix mare sum ex ille namque margarita mitto minimus computatio millies centeni mille sestertius annus omnis india et sero et paeninsula ille imperium noster adimo tantus nos deliciae et femina consto quotus enim partio ex ille ad deus quaeso iam vel ad inferi pertineo


unum animal digitos habentium herba alitur, lepus; ea et fruge solidipedes, et e bisulcis sues omni cibatu et radicibus. solidipedum volutatio propria. serratorum dentium carnivora sunt omnia; ursi et fruge, fronde, vindemia, pomis vivunt et apibus, cancris etiam ac formicis; lupi, ut diximus, et terra in fame. pecus potu pinguescit, ideo sal illis aptissimus ; item veterina, quamquam et fruge et herba, scilicet ut bibere , sic edunt. ruminant praeter iam dicta silvestrium cervi, cum a nobis aluntur, omnia autem iacentia potius quam stantia, et hieme magis quam aestate, septenis fere mensibus. Pontici quoque mures simili modo remandunt.

unus animal digitus habeo herba alo lepus is et frugis solidipedes et e bisulcus sus omnis cibo et radix solidipedum volutatio proprius serrator dens carnivorus sum omnis ursus et frugis frons vindemio pomum vivo et apis cancer etiam atque formica lupus ut dico et terra in fames pecus potus pinguesco ideo sal ille aptus item veterinus quamquam et frugis et herba scilicet ut bibo sic edo rumino praeter iam dictum silvestris cervus cum ab nos alo omnis autem iaceo potis quam sto et hiems magis quam aestas septeni fere mensis ponticus quoque mus similis modo remando


populi tria genera: alba ac nigra et quae Libyca appellatur, minima folio ac nigerrima fungisque enascentibus laudatissima. alba folio bicolor, superne candicans, inferiore parte viridi. huic nigraeque et crotoni in iuventa circinatae rotunditatis sunt, vetustiora in angulos exeunt. e contrario hederae angulosa rotundantur. populorum foliis grandissima lanugo evolat candida et radiata, folio numerosiore candicant ut villi. folia granatis et amygdalis rubentia.

populus tres genus albus atque niger et qui libycus appello minimus folium atque niger fungus enascor laudatus albus folium bicolor supernus candico inferus pars viridis hic niger et crotoni in juventa circino rotunditas sum vetustus in angulus exeo e contrarius hedera angulosus rotundo populus folium grandis lanugo evolo candidus et radio folium numerosus candico ut villum folium granatus et amygdal rubeo


M. Varrone. C. Galba. Cincio. Muciano. Nepote Cornelio. L. Pisone. Q. Tuberone. Fabio Vestale. Annio Fetiale. Fabiano. Seneca. Catone censorio. Vitruvio.

m varro que galba cincius mucianus nepos cornelius l piso q tubero fabius vestal annius fetial fabianus seneco cato censorius vitruvius


Media, portae Caspiae


E reliqua multitudine lapidum tofus aedificiis inutilis est mortalitate, mollitia. quaedam tamen loca non alium habent, sicuti Carthago in Africa. exestur halitu maris, friatur vento, everberatur imbri. sed cura tuentur picando parietes, quoniam et tectorii calce eroditur, sciteque dictum est ad tecta eos pice, ad vina calce uti, quoniam sic musta condiunt. allia mollitia circa Romam Fidenati et Albano. in Umbria quoque et Venetia albus lapis dentata serra secatur. hi tractabiles in opere laborem quoque tolerant, sub tecto dumtaxat; aspergine et gelu pruinisque rumpuntur in testas, nec contra auram maris robusti. Tiburtini, ad reliqua fortes, vapore dissiliunt .

e reliquus multitudo lapis tofus aedificium inutilis sum mortalitas mollitia quidam tamen locum non alius habeo sicut carthago in africanus exestur halitus mare frio venio everbero imber sed cura tueor pico paries quoniam et tectorium calx erodo scio dico sum ad tectum is picus ad vinum calx uti quoniam sic mustus condio allium mollitia circa roma fidenati et albanus in umbria quoque et venetia albus lapis dentatus serro seco hic tractabilis in opus labor quoque tolero sub tectum dumtaxat aspergo et gelus pruina rumpo in testo neque contra auris mare robustus tiburtinus ad reliquus fortis vapor dissiliunt


quando primum clupeivice imaginum instituti


Lichenas et lepras tollit adips vituli marini, menarum cinis cum mellis obolis ternis, iocur pastinacae in oleo coctum, hippocampi aut delphini cinis ex aqua inlitus . exulcerationem sequi debet curatio, quae perducit ad cicatricem. quidam delphini in fictili torrent, done pinguitudo similis oleo fluat; hac perungunt. muricum vel conchyliorum testae cinis maculas in facie mulierum purgat cum melle inlitus cutemque erugat et extendit septenis diebus inlitus ita, ut octavo candido ovorum foveantur. muricum generis sunt quae vocant Graeci coluthia, alii coryphia, turbinata aeque, sed minora, mulo efficaciora, etiam oris halitum custodientia. ichthyocola erugat cutem extenditque in aqua decocta horis IIII, dein contusa et subacta ad liquorem usque mellis. ita praeparata in vase novo conditur et in usu III drachmis eius binae sulpuris et anchusae totidem, VIII spumae argenteae adduntur aspersaque aqua teruntur una. sic inlina facies post IIII horas abluitur. medetur et lentigini ceterisque vitiis ex ossibus saepiarum cinis. idem et carnes excrescentes tollit et umida ulcera.

lichenas et lepra tollo adips vitulis marinus menaris cinis cum mel obolus terni iocur pastinaca in oleum coquo hippocampus aut delphini cinis ex aqua illitus exulceratio sequor debeo curatio qui perduco ad cicatrix quidam delphini in fictilis torreo donec pinguitudo similis oleum fluo hic perungo murex vel conchylium testa cinis maculo in facies mulier purgo cum mel illitus cutis erugo et extendo septeni dies illitus ita ut octavus candidus ovum foveo murex genus sum qui voco graecum coluthia alius coryphia turbinatus aequus sed parvus mulus efficax etiam ora halitus custodio ichthyocola erugo cutis extendo in aqua decoquo hora quattuor deinde contundo et subigo ad liquor usque mel ita praeparo in vasum novo condio et in usus iii drachmis is bini sulfur et anchusa totidem viii spuma argenteus addo aspersaque aqua tero unus sic inlina facies post quattuor hora abluo medeor et lentigo ceter vitium ex os saepiaris cinis idem et caro excresco tollo et umidus ulcus


Noricorum


E reliquo genere pomorum ficus amplissima est, quaedamque et piris magnitudine aemulae. de Aegyptiae Cypriaeque miraculis retulimus inter externas. Idaea rubet olivae magnitudine, rotundior tantum, sapore mespili. Alexandrinam hanc ibi vocant, crassitudine cubitali, ramosam, materie validam, lentam, sine lacte, cortice viridi, folio tiliae, sed molli. Onesicritus tradit in Hyrcania multum nostris esse dulciores fertilioresque, ut quae modios CCLXX singulae ferant. ad nos ex aliis transiere gentibus, Chalcide, Chio, quarum plura genera. si quidem et Lydiae, quae sunt purpureae, et mamillanae similitudinem earum habent et callistruthiae farti sapore praestantiores, ficorum omnium frigidissimae. nam de Africanis, quoniam multi praeferunt cunctis, magna quaestio est, cum id genus in Africam nuperrime transient. patriae nomen optinent etiam Alexandrinae ex nigris , candicante rima, cognomine delicatae. nigra et Rhodia est et Tiburtina de praecocibus. sunt et auctorum nomina iis, Liviae , Pompei. siccandis haec sole in annuos usus aptissima cum mariscis et quas harundinum folii macula variat. est et Herculanea et albicerata et aratia alba, pediculo minimo, latissima. primo autem provenit porphyritis , longissimo pediculo. comitatur eam e minimis, vilissimis popularis dicta. contra novissima sub hieme maturatur chelidonia. sunt praeterea eaedem serotinae et praecoces, biferae, alba ac nigra, cum messe vindemiaque maturescentes . serotinae et a corio appellatae duro, ex Chalcidicis quarundam trifero proventu. Tarenti tantum praedulces nascuntur, quas vocant onas . Cato de ficis ita memorat: Ficos mariscas in loco cretoso aut aperto serito, in loco autem crassiore aut stercorato Africanas et Herculaneas, Sacontinas, hibernas, Tellanas atras pediculo longo. postea tot subiere nomina atque genera, ut vel hoc solum aestimantibus appareat mutatam esse vitam. sunt et hibernae quibusdam provinciis, uti Moesiae, sed artis, non naturae. parvarum genusarborum post autumnum fimo contegunt, deprehensasque in his hieme grossos, quae mitiore caelo refossae cum arbore atque in lucem remissae novossoles aliosque, quam quibus vixere, avide tamquam iterum natae accipiunt et curl venientium flore maturescunt, alieno praecoces anno, in tractu vel gelidissimo .

e reliquus genus pomum ficus amplus sum quidam et pirus magnitudo aemulus de aegyptius cypria miraculis refero inter externus idaeus rubeo oliva magnitudo rotundus tantus sapor mespilis alexandrinus hic ibi voco crassitudo cubital ramosus materies validus lentus sine lac cortex viridis folium tilia sed mollis onesicritus trado in hyrcanius multus noster sum dulcis fertilis ut qui modius cclxx singulus fero ad nos ex alius transeo gens chalcis chius qui multus genus si quidem et lydia qui sum purpureus et mamillanus similitudo is habeo et callistruthiae farcio sapor praesto ficorum omnis frigidus nam de africanus quoniam multus praefero cunctus magnus quaestio sum cum is genus in africa nuperrime transsum patria nomen obtineo etiam alexandrinus ex niger candico rima cognomen delicatus niger et rhodius sum et tiburtinus de praecocia sum et auctor nomen is livia pompejus sicco hic sol in annuus utor aptus cum marisca et qui harundo folium macula vario sum et herculaneus et albiceratus et aratia albus pediculus paruus fero primus autem provenio porphyritis longus pediculus comito is e paruus vilis popularis dictum contra novus sub hiems maturo chelidonias sum praeterea idem serotinus et praecoces bifer albus atque niger cum meto vindemio maturesco serotinus et ab corius appello durus ex chalcidicus quarundam trifer provenio tarentus tantus praedulcis nascor qui voco onas cato de ficis ita memoro ficos marisca in locus cretosus aut aperio sero in locus autem crassus aut stercoro africanae et herculaneus sacontinas hiberno tellanas ater pediculus longus postea tot subeo nomen atque genus ut vel hic solus aestimo appareo muto sum vita sum et hibernus quidam provincia uti moesia sed ars non natura parvaris genusarborum post auctumnus fimum contego deprehendo in hic hiems grossus qui mitis caelum refodio cum arbor atque in lux remitto novossoles alius quam qui vivo avidus tamquam iterum nascor accipio et curl venio floreo maturesco alienus praecoces annus in traho vel gelidus


de rapis


Diximus et in oriente quidem iuxta oceanum complures ea in necessitate gentes. sunt vero et in septentrione visae nobis Chaucorum, qui maiores minoresque appellantur. vasto ibi meatu bis dierum noctiumque singularum intervallis effusus in inmensum agitur oceanus, operiens aeternam rerum naturae controversiam dubiamque terrae [sit] an partem maris. illic, misera gens, tumulos optinent altos aut tribunalia exstructa manibus ad experimenta altissimi aestus, casis ita inpositis navigantibus similes, cum integant aquae circumdata, naufragis vero, cum recesserint, fugientesque cum mari pisces circa tuguria venantur. non pecudem his habere, non lacte ali, ut finitimis , ne cum feris quidem dimicare contingit omni procul abacto frutice. ulva et palustri iunco funes nectunt ad praetexenda piscibus retia captumque manibus lutum ventis magis quam sole siccantes terra cibos et rigentia septentrione viscera sua urunt. potus non nisi ex imbre servato scrobibus in vestibulo domus. et hae gentes, si vincantur hodie a populo Romano, servire se dicunt! ita est profecto : multis fortuna parcit in poenam.

dico et in orior quidem iuxta oceanus complures is in necessitas gens sum verus et in septentrio video nos chauci qui magnus parvus appello vasto ibi meo bis dies nox singularis intervallum effundo in immensus ago oceanus operio aeternus res natura controversia dubius terra sum an pars mare illic misero gens tumulus obtineo alo aut tribunalia exstruo manus ad experimentum alo aestus cado ita inpono navigo similis cum intego aqua circumdo naufragus verus cum recedo fugio cum mare piscis circa tugurium venor non pecus hic habeo non lac al ut finitimus ne cum fera quidem dimicaris contingo omnis procul abigo frutex ulva et palustri juncus funis necto ad praetexo piscis rete capio manus lutum venio magis quam sol sicco terra cibus et rigeo septentrio viscera suus uro potus non nisi ex imber servo scrobis in vestibulum domus et hic gens si vinco hodie ab populus romanus servio sui dico ita sum profecto multus fortuna parco in poena


Hispaniae citerioris


luxuria in crystallo


Milui ex eodem accipitrum genere magnitudine differunt. notatum in his, rapacissimam et famelicam semper alitem nihil esculenti rapere umquam e funerum ferculis nec Olympiae ex ara ac ne ferentium quidem manibus nisi lugubri municipiorum inmolantium ostento. iidem videntur artem gubernandi docuisse caudae flexibus, in caelo monstrante natura quod opus esset in profundo. milui et ipsi hibernis mensibus latent, non tamen ante hirundinem abeuntes. traduntur autem et a solstitiis adfici podagra.

mulvius ex idem accipitrum genus magnitudo differo notas in hic rapax et famelicus semper aliter nihil esculentus rapio umquam e funus ferculis neque olympia ex ara atque ne fero quidem manus nisi lugubris municipium inmolantium ostendo eo video ars guberno doceo cauda flexus in caelum monstro natura qui opus sum in profundo miluus et ipse hibernus mensis lateo non tamen ante hirundo abeo trado autem et ab solstitium afficio podagra


arction sive arcturon V


asino LXXVI


Lentisci arboris et semen et cortex et lacrima urinam cient, alvum sistunt; decoctum eorum ulcera, quae serpunt, fotu. inlinitur in umidis et igni sacro, gingivas conluit. folia dentibus in dolore atteruntur; mobiles decocto colluuntur ; rcapillum tingunt. lacrima sedis vitiis prodest, cum quid siccari excalfierive opus sit. decoctum et [e lacrima] stomacho utile, ructum et urinam movens. quod et capitis doloribus cum polenta illinitur. folia tenera oculis inflammatis illinuntur. mastiche lentisci replicandis palpebris et ad extendendam cutem in facie et zmegmata adhibetur et sanguinem reicientibus, tussi veteri et ad omnia, quae acaciae vis. medetur et attritis partibus sive oleo e semine eius facto ceraeque mixto sive foliis ex oleo decoctis, sihae cum aqua ita foveantur. scio Democratem medicum in valitudine Considiae, M. Servili consularis filiae, omnem curationem austeram recusantis diu efficaciter usum lacte caprarum, quas lentisco pascebat.

lentiscus arbor et semen et cortex et lacrimo urina cieo alvus sisto decoquo is ulcus qui serpo foveo inlinitur in umidus et ignis sacro gingiva conluo folium dens in dolor attero mobilis decoquo colluo rcapillum tingo lacrimo sedes vitium prodo cum quis siccaris excalfierive opus sum decoquo et e lacrimo stomachus utilis ructus et urina moveo qui et capio dolor cum polenta illino folium tener oculus inflammo illino mastiche lentiscus replico palpebra et ad extendo cutis in facies et smegma adhibeo et sanguis reicio tundo vetus et ad omnis qui acacia volo medeor et attero pars sive oleum e semen is facio cera misceo sive folium ex oleum decoquo sihae cum aqua ita foveo scio democratem medicus in valitudo considiae m servilis consularis filia omnis curatio austerus recuso diu efficax usus lac capraris qui lentiscus pasco


quae ratio visus. noctu videntes


<1> Ante omnia autem duo genera esse caelestis iniuriae meminisse debemus: unum quod tempestates vocamus , in quibus grandines, procellae ceteraque similia intelleguntur, quae cum acciderint, vis maior appellatur. haec ab horridis sideribus exeunt, ut saepius diximus, veluti arcturo, Orione, haedis. alia sunt illa, quae silente caelo serenisque noctibus fiunt, nullo sentiente nisi cum facta sunt. publica haec et magnae differentiae a prioribus , aliis robiginem, aliis uredinem, aliis carbunculum appellantibus, omnibus vero sterilitatem. de his nunc dicemus a nullo ante nos prodita, priusque causas reddemus.

ante omnis autem duo genus sum caelestis iniuria memini debeo unus qui tempestas voco in qui grando procella ceter similis intellego qui cum accido volo magnus appello hic ab horridus sidus exeo ut saepis dico velut arceo orio haedus alius sum ille qui sileo caelum serenus nox fio nullus sentio nisi cum facio sum publicus hic et magnus differentia ab prior alius robigo alius uredo alius carbunculis appello omnis verus sterilitas de hic nunc dico ab nullus ante nos prodeo prior causa reddo


Et forte quadam his exemplis initio voluminis oblatis adversus istos, qui sibi hac ostentatione adrogant, ut palam sit eos tibicinum gloria tumere: Polycratis gemma, quae demonstratur, intacta inlibataque est; Ismeniae aetate multos post annos apparet scalpi etiam smaragdos solitos. confirmat hanc eandem opinionem edictum Alexandri Magni, quo vetuit in hac gemma ab alio se scalpi quam ab Pyrgotele , non dubie clarissimo artis eius. post eum Apollonides et Cronius in gloria fuere quique divi Augusti imaginem simillime expressit, qua postea principes signant, Dioscurides. Sulla dictator traditione lugurthae semper signavit. est apud auctores et Intercatiensem illum, cuius patrem Scipio Aemilianus ex provocatione interfecerat, pugnae effigie eius signasse, volgato Stilonis Praeconini sale, quidnam fuisse facturum, si Scipio a patre eius interemptus fuisset. divus Augustus inter initia sphinge signavit. duas in matris anulis eas indiscretae similitudinis invenerat. altera per bella civilia absente ipso signavere amici epistulas et edicta, quae ratio temporum nomine eius reddi postulabat, non inficeto lepore accipientium, aenigmata adferre eam sphingem. quippe etiam Maecenatis rana per collationes pecuniarum in magno terrore erat. Augustus postea ad devitanda convicia sphingis Alexandri Magni imagine signavit.

et fors quidam hic exemplum initium volumen offertor adverro iste qui sui hic ostentatio adrogo ut palam sum is tibicinum gloria tumeo polycrates gemma qui demonstro intactus illibatus sum ismenius aetas multus post annus appareo scalpo etiam smaragdus soleo confirmo hic idem opinio edictum alexander magnus quo veto in hic gemma ab alius sui scalpo quam ab pyrgotelis non dubius clarus ars is post is apollonis et cronius in gloria sum quisque divus augustus imago similis exprimo qui postea princeps signo dioscurides sulla dictator traditio lugurthae semper signo sum apud auctor et intercatiensis ille qui pater scipio aemilianus ex provocatio interficio pugna effigies is signo vulgo stilo praeconinus sal quisnam sum facio si scipio ab pater is interimo sum divus augustus inter initium sphinx signo duo in mater anulus is indiscretus similitudo invenio alter per bellum civile absum ipse signo amicus epistula et edico qui ratio tempus nomen is reddo postulo non infacetus lepor accipio aenigma affero is sphingem quippe etiam maecenas rana per collatio pecunia in magnus terror sum augustus postea ad devito convicior sphingis alexander magnus imago signo


de onagris


naturae frugiferarum arborum.


Nasci surculis etiam, quibus non sit articulatio, arbores non omittendum videtur. namque buxi tenuissimis quinis senisve colligatis depacti proveniunt. quondam in observatione erat, ut defringerentur ex inputata buxo, aliter vivere non crediti. detraxere hoc experimenta.

nascor surculis etiam qui non sum articulatio arbor non omitto video namque buxus tenuis quini seni colligo depaciscor provenio quondam in observatio sum ut defringo ex imputatus buxus aliter vivo non credo detraho hic experimentum


Hoc est breviarium eius ab oriente. triumphi vero, quem duxit a. d. III kal. Oct. M. Pisone M. Messala cos., praefatio haec fuit:

hic sum breviarius is ab orior triumphus verus qui duco ab d iii kal oct m piso m messalla cos praefatio hic sum


mustela XVIIII et seq. 1. XXV: XLIIII


Reliqua genera cura constant, quae suis locis reddentur, summa claritate ante omnia indicata. quondam aes confusum auro argentoque miscebatur, et tamen ars pretiosior erat; nunc incertum est, peior haec sit an materia, mirumque, cum ad infinitum operum pretia creverint , auctoritas artis extincta est. quaestus enim causa, ut omnia, exerceri coepta est quae gloriae solebat— ideo etiam deorum adscripta operi, cum proceres gentium claritatem et hac via quaererent—, adeoque exolevit fundendi aeris pretiosi ratio, ut iam diu ne fortuna quidem in ea re ius artis habeat.

reliquus genus cura consto qui suus locus reddo summus claritas ante omnis indico quondam aes confundo aurum argentum misceo et tamen ars pretiosus sum nunc incertus sum malus hic sum an materia mirus cum ad infinitus opus pretium cerno auctoritas ars extingo sum quaestus enim causa ut omnis exerceo coepio sum qui gloria soleo ideo etiam deus adscribo operio cum proceres gens claritas et hic via quaero adeo exolevit fundo aer pretiosus ratio ut iam diu ne fortuna quidem in is res ius ars habeo


olusatro sive hipposelino XI oreoselino II. heteoselmo I

olusatro sive hipposelinum xi oreoselinon is heteoselmo eo


de terrae, qua Graeci, Britanniae et Galliae laetant, generibus VIII

de terra qui graecum britannia et gallia laeto genus viii


insularum Ponti


ceteris vinis XIIII


cetum I


Caerulei sinceri experimentum in carbone ut flagret; fraus viola arida decocta in aqua sucoque per linteum expresso in cretam Eretriam. vis in medicina ut purget ulcera; itaque et emplastris adiciunt, item causticis. teritur autem difficillime.—Sil in medendo leniter mordet adstringitque et explet ulcera. uritur in fictilibus , ut prosit.

caeruleus sincerus experimentum in carbo ut flagro fraus violo aridus decoquo in aqua sucus per linteus exprimo in cerno eretria volo in medicina ut purgo ulcus itaque et emplastrum adicio item caustice tero autem difficilis sil in medeor lenis mordeo adstringo et expleo ulcus uro in fictilis ut prosum


Tigris


Est et aquarum significatio: mare si tranquillum in portu cursitabit murmurabitve intra se, ventum praedic et; si id hieme, et imbrem; litora ripaeque si resonabunt tranquillo, asperam tempestatem, item maris ipsius tranquillo sonitus spumaeve dispersae aut aquae bullantes. pulmones marini in pelago plurium dierum hiemem portendunt . saepe et silentio intumescit inflatumque altius solito iam intra se esse ventos fatetur.

sum et aqua significatio mare si tranquillus in portus cursito murmurabitve intra sui venio praedico et si is hiems et imber litus ripa si resono tranquillus asper tempestas item mare ipse tranquillus sono spuma dispermulceo aut aqua bullo pulmo marinus in pelagus multus dies hiems portendo saepe et silentium intumesco inflo altus soleo iam intra sui sum venio fateor