Plurimum tamen homini negotii alvus exhibet, cuius causa maior pars mortalium vivit. alias enim cibos non transmittit, alias non continet, alias non capit, alias non conficit, eoque mores venere, ut homo maxime cibo pereat. pessimum corporum vas instat ut creditor et saepius die appellat. huius gratia praecipue avaritia expetit, huic luxuria condit, huic navigatur ad Phasim, huic profundi vada exquiruntur; et nemo vilitatem eius aestimat consummationis foeditate. ergo numerosissima est circa hanc medicinae opera.

multus tamen homo negotium alvus exhibeo qui causa magnus pars mortalis vivo alius enim cibus non transmitto alius non contineo alius non capio alius non confacio eo mos venio ut homo magnus cibus pereo malus corpus vas insto ut creditor et saepis dies appello hic gratia praecipuus avaritia expeto hic luxuria condio hic navigo ad phasim hic profundo vado exquiro et nemo vilitas is aestimo consummatio foeditas ergo numerosus sum circa hic medicina opus


salicastro XII


Troadis et iunctarum gentium


rhuus


cicuta XIII


Vita arborum quarundam inmensa credi potest , si quis profunda mundi et saltus inaccessos cogitet. verum ex iis, quas memoria hominum custodit, durant in Liternino Africani prioris manu satae olea, item myrtus eodem loco conspicuae magnitudinis—subest specus, in quo manes eius custodire draco traditur—, Romae vero lotos in Lucinae area, anno, qui fuit sine magistratibus, CCCLXXIX urbis aede condita. incertum, ipsa quanto vetustior ; esse quidem vetustiorem non est dubium, cum ab eo luco Lucina nominetur. haec nunc D circiter annum habet. antiquior, sed incerta eius aetas, quae capillata dicitur, quoniam Vestalium virginum capillus ad eam defertur.

vito arbor quarundam immensus credo possum si quis profundus mundus et saltus inaccessus cogito verus ex is qui memoria homo custodio duro in literninus africanus prior manus sero olea item myrtus idem locus conspicuus magnitudo subsum specus in quo manes is custodio draco trado roma verus lotos in lucina area annus qui sum sine magistratus ccclxxix urbs aedes condio incertus ipse quantus vetustus sum quidem vetustus non sum dubius cum ab is lucus lucinus nomino hic nunc d circiter annus habeo antiquus sed incertus is aetas qui capillata dico quoniam vestalis virgo capillus ad is defero


Proximum fit e milii semine maturi cum ipsa stipula, libra quadrante in congios duos musti, macerato et post septimum mensem transfuso. ex loto arbore, frutice, herba dictum est ubi quaeque fierent.

propior fio e milium semen maturus cum ipse stipulo liber quadro in congius duo mustus macero et post septimus mensis transfundo ex lotos arbor frutex herba dico sum ubi quisque fio


de sepultura


quot genera piscium


prognostica periculorum ex animalibus


Desinunt canere castrati, quod duobus fit modis, lumbis adustis candente ferro aut imis cruribus, mox ulcere oblito figlina creta; facilius ita pinguescunt. Pergami omnibus annis spectaculum gallorum publice editur ceu gladiatorum. invenitur in annalibus in agro Ariminensi M. Lepido Q. Catulo cos. in villa Galerii locutum gallinaceum, semel, quod equidem sciam.

desino cano castro qui duo fio modus lumbus aduro candeo ferrum aut imus crus mox ulcus obliuiscor figlina cerno facilis ita pinguesco pergamum omnis annus spectaculum gallus publicus edo ceu gladiator invenio in annal in ager ariminensis m lepidus q catulus cos in villa galerii loquor gallinaceus semel qui equidem scio


Crocodilum habet Nilus, quadripes malum et terra pariter ac flumine infestum. unum hoc animal terrestre linguae usu caret, unum superiore mobili maxilla inprimit morsum, alias terribile pectinatim stipante se dentium serie. magnitudine excedit plerumque duodeviginti cubita. parit ova quanta anseres, eaque extra eum locum semper incubat praedivinatione quadam, ad quem summo auctu eo anno egressurus est Nilus. nec aliud animal ex minore origine in maiorem crescit magnitudinem. et unguibus autem armatus est, contra omnes ictus cute invicta. dies in terra agit, noctes in aqua, teporis utrumque ratione. hunc saturum cibo piscium et semper esculento ore in litore somno datum parva avis, quae trochilos ibi vocatur, rex avium in Italia, invitat ad hiandum pabuli sui gratia, os primum eius adsultim repurgans, mox dentes et intus fauces quoque ad hanc scabendi dulcedinem quam maxime hiantes, in qua voluptate somno pressum conspicatus ichneumon, per easdem fauces ut telum aliquod inmissus , erodit alvum.

crocodilis habeo nilus quadripes malus et terra pariter atque flumen infestus unus hic animal terrestris lingua usus careo unus superus mobilis maxilla inprimit mordeo alius terribilis pectinatim stipo sui dens series magnitudo excedo plerusque duodeviginti cubo pario ovo quantus anser is extra is locus semper incubo praedivinatio quidam ad qui superus auctus is annus egredior sum nilus neque alius animal ex paruus origo in magnus cresco magnitudo et unguis autem armo sum contra omnis iacio cutis invictus dies in terra ago nox in aqua tepor uterque ratio hic sero cibus piscis et semper esculentus os in litus somnus do parvus avus qui trochilus ibi voco rex avis in italia invito ad hio pabulum suus gratia os primus is assultim repurgo mox dens et intus fauces quoque ad hic scabo dulcedo quam magnus hio in qui voluptas somnus premo conspicor ichneumon per idem fauces ut telis aliqui immissus erodo alvus


Principio terrarum Mauretaniae appellantur, usque ad C. Caesarem Germanici filium regna, saevitia eius in duas divisae provincias. promunturium oceani extumum Ampelusia nominatur a Graecis. oppida fuere Lissa et Cottae ultra columnas Herculis, nunc est Tingi, quondam ab Antaeo conditum, postea a Claudio Caesare, cum coloniam faceret, appellatum Traducta lulia. abest a Baelone oppido Baeticae proximo traiectu XXX. ab eo XXV in ora oceani colonia Augusti Iulia Constantia Zulil, regum dicioni exempta et iura in Baeticam petere iussa. ab eaXXXV colonia a Claudio Caesare facta Lixos, vel fabulosissime antiquis narrata: ibi regia Antaei certamenque cum Hercule et Hesperidum horti. adfunditur autem aestuarium e mari flexuoso meatu, in quo dracones custodiae instar fuisse nunc interpretantur. amplectitur intra se insulam, quam solam e vicino tractu aliquanto excelsiore non tamen aestus maris inundant. exstat in ea et ara Herculis nec praeter oleastros aliud ex narrato illo aurifero nemore. minus profecto mirentur portentosa Graeciae mendacia de his et amne Lixo prodita qui cogitent nostros nuperque paulo minus monstrifica quaedam de iisdem tradidisse, praevalidam hanc urbem maioremque Magna Carthagine, praeterea ex adverso eius sitam et prope inmenso tractu ab Tingi, quaeque alia Cornelius Nepos avidissime credidit. ab Lixo XL in mediterraneo altera Augusti colonia est Babba, Iulia Campestris appellata, et tertia Banasa LXXV p., Valentia cognominata. ab ea XXXV Volubile oppidum, tantundem a mari utroque distans. at in ora a Lixo L??? amnis Sububus, praeter Banasam coloniam defluens, magnificus et navigabilis. ab eo totidem milibus oppidum Sala, eiusdem nominis fluvio inpositum, iam solitudinibus vicinum elephantorumque gregibus infestum, multo tamen magis Autololum gente, per quam iter est ad montem Africae vel fabulosissimum Atlantem.

principium terra mauretania appello usque ad que caesaris germanicus filius regnum saevitia is in duo divido provincia promunturium oceani extumum ampelusia nomino ab graecum oppidum sum lissum et cotta ultra columna hercules nunc sum tingo quondam ab antaeus condio postea ab claudius caesaris cum colonia facio appello traduco lulia absum ab baelone oppidum baetica propior traiectus xxx ab is xxv in os oceani colonia augustus julius constantia zulil rex dicio eximo et ius in baetica peto iubeo ab eaxxxv colonia ab claudius caesaris facio lixus vel fabulosus antiquus narro ibi regius antaeus certamen cum herculis et hesperides hortus affundo autem aestuarium e mare flexuosus meo in quo draco custodia instar sum nunc interpretor amplector intra sui insula quam solus e vicinus traho aliquantus excello non tamen aestus mare inundo exsto in is et ara hercules neque praeter oleastros alius ex narro ille aurifer nemus paruus profecto miro portentosus graecia mendacium de hic et amnis lixus prodeo qui cogito noster nuper paulus paruus monstrificus quidam de idem trado praevalidus hic urbs magnus magnus carthago praeterea ex adverso is sino et prope immensus traho ab tingo quisque alius cornelius nepos avidus credo ab lixus xl in mediterraneus alter augustus colonia sum babba julius campestre appello et tertius banasa lxxv p valentia cognomino ab is xxxv volubilis oppidum tantus ab mare uterque disto at in os ab lixus l amnis sububus praeter banasam colonia defluo magnificus et navigabilis ab is totidem mille oppidum salum idem nomen fluvius inpono iam solitudo vicinus elephantus grex infestus multus tamen magis autololes gens per quam iter sum ad mons africa vel fabulosus atlas


is de scaro; de mustela


de parietibus formaceis


robiginis remedia


cisternas harenae purae asperae V partibus, calcis quam vehementissimae II construi, fragmentis silicis non excedentibus libras; ita ferratis vectibus calcari solum parietesque similiter. utilius geminas esse, ut in priore vitia considant atque per colum in proximam transeat pura aqua.

cisterna harena purus asper v pars calcis quam vehementissimae is construo fragmentum silex non excedo libro ita ferratus vectis calcaris solus paries similis utilis gemino sum ut in prior vitio consido atque per colus in propior transeo purus aqua


Anemonas coronarias tantum diximus, nunc reddemus et medicas. sunt qui phrenion vocent. duo eius genera: prima silvestris, altera cultis nascens, utraque sabulosis. huius plures species: aut enim phoenicium florem habet, quae et copiosissima est, aut purpureum aut lacteum. harum trium folia apio similia sunt nec temere semipedem altitudine excedunt, cacumine asparagi. flos numquam se aperit nisi vento spirante, unde et nomen accepere. silvestri amplitudo maior, latioribus durio- ribusque foliis, flore phoenicio. hanc errore ducti arge- monen putant multi, alii rursus papaver, quod rhoean vocavimus. sed distinctio magna, quod utraque haec postea florent, nec aut sucum illarum anemonae reddunt aut calyces habent nec nisi asparagi cacumen. prosunt anemonae capitis doloribus et inflammationibus, vulvis mulierum. lacte quoque et menstrua ' cient cum tisana sumptae aut vellere adpositae. radix commanducata pituitam trahit, dentes sanat, decocta oculorum epiphoras et cicatrices. Magioccultum quiddam iis tribuere, quae primum aspiciatur eo anno tolli iubentes dicique colligi eam tertianis et quartanis remedio, postea adligari florem panno russeo et in umbra adservari, ita, cum opus sit, adalligari. quae ex his phoenicium florem habet, radice contrita cuicumque animalium inposita ulcus facit styptica vi; et ideo expurgandis ulceribus adhibetur.

anemone coronaria tantus dico nunc reddo et medico sum qui phrenion voco duo is genus primus silvestris alter colo nascor uter sabulosus hic multus species aut enim phoenicium flos habeo qui et copiosus sum aut purpureus aut lacteus haris tres folium apium similis sum neque temere semipedem altitudo excedo cacumen asparagus flos numquam sui aperio nisi venio spiro unde et nomen accipio silvestris amplitudo magnus fero durius ribusque folium floreo phoenicio hic error duco argus monen puto multus alius rursus papaver qui rhoea voco sed distinctio magnus qui uter hic postea floreo neque aut sucus ille anemone reddo aut calyces habeo neque nisi asparagus cacumen prosum anemone capio dolor et inflammatio volva mulier lac quoque et menstruus cieo cum tisana sumo aut vello appono radix commanduco pituita traho dens sano decoquo oculus epiphora et cicatrix magioccultum quidam is tribuo qui primus aspicio is annus tollo jubeo dico colligo is tertiana et quartana remedium postea adligaris flos pannus russeus et in umbra adservaris ita cum opus sum adalligaris qui ex hic phoenicium flos habeo radix contero quicumque animal inpono ulcus facio stypticus vis et ideo expurgo ulcus adhibeo


alysso II


Piscium genus omne praecipua celeritate adolescit, 49 maxime in Ponto. causa multitudo amnium dulces inferentium aquas. amiam vocant cuius incrementum singulis diebus intellegitur. cum thynnis haec et pelamydes in Pontum ad dulciora pabula intrant gregatim suis quaeque ducibus, et primi omnium scombri, quibus est in aqua sulpureus color , extra qui ceteris. Hispaniae cetarias hi replent, thynnis non commeantibus.

piscis genus omnis praecipuus celeritas adolesco magnus in pontus causa multitudo amnis dulcis infero aqua amias voco qui incrementum singuli dies intellego cum thynnis hic et pelamys in pontus ad dulcis pabulum intro gregatim suus quisque dux et primus omnis scomber qui sum in aqua sulpureus color extra qui ceterus hispania cetaria hic repleo thynnis non conmeo


Romae eam Magnus Pompeius triumpho Mithridatico ostendit. accendi Fabianus negat, uritur tamen odore iucundo . duo genera eius: rarum id quod melius, arboreum, purae et enodis materiae nigri splendoris ac vel sine arte protinus iucundi, alterum fruticosum cytisi modo et tota India dispersum.

roma is magnus pompejus triumphus mithridaticus ostendo accendo fabianus nego uro tamen odor jucundus duo genus is raris is qui bonus arboreus purus et enodis materia niger splendor atque vel sine ars protinus jucundus alter fruticosus cytisus modo et totus india dispermulceo


de palmipede reliquo genere (32. 33)


Italiam ex Africa maxime coortae infestant, saepe populo Romano ad Sibyllina coacto remedia confugere inopiae metu. in Cyrenaica regione lex etiam est ter anno debellandi eas, primo ova obterendo, dein fetum, postremo adultas , desertoris poena in eum qui cessaverit. et in Lemno insula certa mensura praefinita est, quam singuli enecatarum ad magistratus referant. graculos quoque ob id colunt adverso volatu occurrentes earum exitio. necare et in Syria militari imperio coguntur. tot orbis partibus vagatur id malum. Parthis et hae in cibo gratae.

italia ex africanus magnus coorior infesto saepe populus romanus ad sibyllinus cogo remedio confugio inopia metus in cyrenaicus regio lex etiam sum ter annus debello is primus ovo obtero deinde fetus postremo adoleo desertor poena in is qui cesso et in lemnos insula certus mensura praefinio sum quam singuli enecataris ad magistratus refero graculus quoque ob is colo adverso volo occurro is exitium neco et in syria militaris imperium cogo tot orbis pars vago is malus parthus et hic in cibus gratus


Taprobane


EX AVCTORIBVS


pisces quidem auditus nec membra habent nec foramina, audire tamen eos palam est , utpote cum plausu congregari feros ad cibum adsuetudine in quibusdam vivariis spectetur et in piscinis Caesaris genera piscium ad nomen venire quosdamve singulos. itaque produntur etiam clarissimeaudire mugil, lupus, salpa, chromis et ideo in vado vivere.

piscis quidem audio neque membrum habeo neque foramen audio tamen is palam sum utpote cum plaudo congregaris ferus ad cibus adsuetudo in quidam vivarius specto et in piscina caesar genus piscis ad nomen venio quidam singuli itaque prodo etiam clarissimeaudire mugil lupus salpa chromis et ideo in vado vivo


Et de Cretico labyrintho satis dictum est. Lemnius similis illi columnis tantum CL memorabilior fuit, quarum in officina turbines ita librati pependerunt, ut puero circumagente tornarentur. architecti fecere Zmilis et Rhoecus et Theodorus indigenae. exstantque adhuc reliquiae eius, cum Cretici Italicique nulla vestigia exstent. namque et Italicum dici convenit, quem fecit sibi Porsina, rex Etruriae , sepulchri causa, simul ut externorum regum vanitas quoque Italis superetur. sed cum excedat omnia fabulositas , utemur ipsius M. Varronis in expositione ea verbis: Sepultus sub urbe Clusio, in quo loco monimentum reliquit lapide quadrato quadratum, singula latera pedum tricenum, alta quinquagenum. in qua basi quadrata intus labyrinthum inextricabile , quo si quis introierit sine glomere lini, exitum invenire nequeat. supra id quadratum pyramides stant quinque, quattuor in angulis et in medio una, imae latae pedum quinum septuagenum , altae centenumquinquagenum, ita fastigatae , ut in summo orbis aeneus et petasus unus omnibus sit inpositus, ex quo pendeant exapta catenis tintinabula, quae vento agitata longe sonitus referant, ut Dodonae olim factum. supra quem orbem quattuor pyramides insuper singulae stant altae pedum centenum. supra quas uno solo quinque pyramides. quarum altitudinem Varronem puduit adicere; fabulae Etruscae tradunt eandem fuisse quam totius operis ad eas, vesana dementia, quaesisse gloriam inpendio nulli profuturo, praeterea fatigasse regni vires, ut tamen laus maior artificis esset.

et de creticus labyrinthus satis dico sum lemnius similis ille columna tantus cl memorabilis sum qui in officina turbo ita libro pendeo ut puer circumago torno architectus facio zmilis et rhoecus et theodorus indigena exsto adhuc reliquiae is cum creticus italicus nullus vestigium exsto namque et italicus dico convenio qui facio sui porsena rex etruria sepulcrum causa simul ut externus rex vanitas quoque ital supero sed cum excedo omnis fabulositas uto ipse m varro in expositio is verbum sepelio sub urbs clusius in quo locus monimentum relinquo lapis quadro quadro singulus latus pes triceni altus quinquageni in qui basis quadro intus labyrinthus inextricabilis quo si quis introeo sine glomus linum exitus invenio nequeo supra is quadro pyramis sto quinque quattuor in angulis et in medium unus imus fero pes quini septuageni alo centenumquinquagenum ita fastigo ut in superus orbis aeneus et petasus unus omnis sum inpono ex quo pendeo exapto catena tintinabula qui venio agito longus sono refero ut dodona olim facio supra qui orbis quattuor pyramis insuper singulus sto alo pes centeni supra qui unus solum quinque pyramis qui altitudo varro pudeo adicio fabula etruscus trado idem sum quam totus opus ad is vesanus dementia quaero gloria impendium nullus possum praeterea fatigo regnum vireo ut tamen laus magnus artifex sum


Infantibus nihil butyro utilius per se et cum melle, privatim et in dentitione et ad gingivas et ad oris ulcera. dens lupi adalligatus infantium pavores prohibet dentiendique morbos, quod et pellis lupina praestat. dentes quidem eorum maximi equis quoque adalligati infatigabilem cursum praestare dicuntur. leporum coagulo ubere inlito sistitur infantium alvus. iocur asini admixta modice panace instillatum in os a comitialibus morbis et aliis infantes tuetur; hoc XL diebus fieri praecipiunt. et pellis asini iniecta inpavidos infantes facit. dentes, qui equis primum cadunt, facilem dentitionem praestant adalligati infantibus; efficacius, si terram non attigere. lien bubulus in melle et datur et inlinitur ad lienis dolores; sedat ulcera manantia cum melle lien vituli, in vino decoctus tritusque et inlitus ulcuscula oris. cerebrum caprae Magi per anulum aureum traiectum, priusquam lac detur, infantibus instillant contra comitiales ceterosque infantium morbos. caprinum fimum inquietos infantes adalligatum panno cohibet, maxime puellas. lacte caprino aut cerebro leporum perunctae gingivae faciles dentitiones faciunt.

infer nihil butyrum utilis per sui et cum mel privatim et in dentitio et ad gingiva et ad ora ulcus dens lupus adalligo infer pavor prohibeo dentiendique morbus qui et pello lupinus praesto dens quidem is magnus equus quoque adalligo infatigabilis cursus praesto dico lepor coagulo uber inlito sisto infer alvus iocur asinus admisceo modicus panax instillo in os ab comitial morbus et alius infer tueor hic xl dies fio praecipio et pello asinus inicio impavidus infer facio dens qui equus primus cado facilis dentitio praesto adalligo infer efficax si terra non attingo lio bubulus in mel et do et inlinitur ad lienis dolor sedo ulcus mano cum mel lio vitulis in vinum decoquo tero et illitus ulcusculum ora cerebrum capra magius per anulus aureus trajectus priusquam lac do infer instillo contra comitial ceter infer morbus caprinus fimum inquietus infer adalligo pannus cohibeo magnus puella lac caprinus aut cerebrum lepor perungo gingiva facilis dentitio facio


Mullus in vino necatus vel piscis rubellio vel anguillae II, item uva marina in vino putrefacta iis, qui inde biberint, taedium vini adfert.

mullus in vinum neco vel piscis rubellio vel anguilla is item labrusca marinus in vinum putrefacio is qui inde bibo taedium vinum affero


Sphagnos sive sphacos sive bryon et in Gallia, ut indicavimus, nascitur, vulvis insidentium utilis, item genibus et feminum tumoribus mixtus nasturtio et aquae salsae tritus. cum vino autem et resina sicca potus urinam pellit celerrime. hydropicos inanit cum vino et iuniperis tritus ac potus.

sphagnos sive sphacos sive bryon et in gallia ut indico nascor volva insideo utilis item genu et feminum tumor misceo nasturtium et aqua salio tero cum vinum autem et resina sicco potus urina pello celer hydropici inanio cum vinum et juniperus tero atque potus


Et de Euphrate hoc in loco dixisse aptissimum fuerit. oritur in praefectura Armeniae Maioris Caranitide, ut prodidere ex iis, qui proxime viderunt, Domitius Corbulo, in monte Aga, Licinius Mucianus, sub radicibus montis, quem Capoten appellant, supra ZimaramXII p., initio Pyxurates nominatus. fluit Derzenen primum, mox Anaeticam, Armeniae regiones a Cappadocia excludens. Dascusa abest a ZimaraLXXV p.; inde navigatur Sartonam L???, Melitenen Cappadociae XXIIII, Elegeam Armeniae X???, acceptis fluminibus Lyco, Arsania, Arsano. apud Elegeam occurrit ei Taurus mons nec resistit, quamquam XII p. latitudine praevalens. Ommam vocant inrumpentem, mox ubi perfregit, Euphraten, ultra quoque saxosum et violentum. Arabiam inde laeva, Orroeon dictam regionem, trischoena mensura, dextraque Commagenen disterminat, pontis tamen, etiam ubi Taurum expugnat, patiens. apud Claudiopolim Cappadociae cursum ad occasum solis agit. primo hunc illic in pugna Taurus aufert victusque et abscisus sibimet alio modo vincit ac fractum expellit in meridiem. ita naturae dimicatio illa aequatur, hoc eunte quo vult, illo prohibente ire qua velit. a catarractis iterum navigatur. XL p. inde Commagenes caput Samosata.

et de euphrates hic in locus dico aptus sum orior in praeficio armenia magnus caranitide ut prodo ex is qui propior video domitius corbulo in mons aga licinius mucianus sub radix mons qui capoten appello supra zimaramxii p initium pyxurates nomino fluo derzenen primus mox anaeticam armenia regio ab cappadocia excludo dascusa absum ab zimaralxxv p inde navigo sartonam l melite cappadocia xxiiii elegia armenia decem accipio flumen lycus arsania arsano apud elegia occurro is taurus mons neque resisto quamquam duodecim p latitudo praevaleo ommam voco irrumpo mox ubi perfringo euphrates ultra quoque saxosus et violentus arabia inde laeva orroeon dico regio trischoena mensura dexter commagene distermino pons tamen etiam ubi taurus expugno patior apud claudiopolim cappadocia cursus ad occasus sol ago primus hic illic in pugno taurus aufero vinco et abscido sui alius modo vincio atque frango expello in meridio ita natura dimicatio ille aequo hic eo quo volo ille prohibeo eo qui volo ab cataracta iterum navigo xl p inde commagene caput samosata


ex balaena I


Tertius Europae sinus Acrocerauniis incipit montibus , finitur Hellesponto, amplectitur praeter minores sinus |XIX|.XXV passuum. in eo Epiros, Acarnania, Aetolia , Phocis, Locris, Achaia, Messenia, Laconica, Argolis, Megaris, Attice, Boeotia iterumque ab alio mari eadem Phocis et Locris, Doris, Phthiotis, Thessalia, Magnesia, Macedonia, Thracia. omnis Graeciae fabulositas sicut et litterarum claritas ex hoc primum sinu effulsit, quapropter paululum in eo conmorabimur.

tertius europa sinus acroceraunia incipio mons finio hellespontus amplector praeter paruus sinus xix xxv passus in is epirus acarnania aetolius phocus locri achaia messenius laconicum argolis megaris atticus boeotius iterum ab alius mare idem phocus et locri dorus phthiotes thessalia magnesia macedonius thracia omnis graecia fabulositas sicut et litteraris claritas ex hic primus sinus effulgeo quapropter paululum in is conmoror


Crates Pergamenus in Hellesponto circa Parium genus hominum fuisse, quos Ophiogenes vocat, serpentium ictus contactu levare solitos et manu inposita venena extrahere corpori. Varro etiamnum esse paucos ibi, quorum salivae contra ictus serpentium medeantur. similis et in Africa Psyllorum gens fuit, ut Agatharchides scribit, a Psyllo rege dicta, cuius sepulcrum inparte Syrtium Maiorum est. horum corpori ingenitum fuit virus exitiale serpentibus et cuius odore sopirent eas; mos vero liberos genitos protinus obiciendi saevissimis earum eoque genere pudicitiam coniugum experiendi, non profugientibus adulterino sanguine natos serpentibus. haec gens ipsa quidem prope internicione sublata est a Nasamonibus, qui nunc eas tenent sedes. genus tamen hominum ex iis, qui profugerant aut cum pugnatum est afuerant, hodieque remanet in paucis. simile et in Italia Marsorum genus durat, quos a Circae filio ortos ferunt et ideo inesse iis vim naturalem earn. et tamen omnibus hominibus contra serpentes inest venenum: ferunt ictas saliva ut ferventis aquae contactu fugere; quod si in fauces penetraverit, etiam mori, idque maxime humani ieiuni oris.

crates pergamenus in hellespontus circa parius genus homo sum qui ophiogenes voco serpo iacio contactus levaris soleo et manus inpono veneno extraho corpus varro etiamnum sum paucus ibi qui saliva contra iacio serpo medeor similis et in africanus psylli gens sum ut agatharchides scribo ab psyllo rex dictum qui sepulcrum inparte syrtis maius sum hic corpus ingenitus sum virus exitial serpens et qui odor sopio is mos verus liber gigno protinus obicio saevus is eo genus pudicitia conjunx experior non profugio adulterinus sanguis nascor serpens hic gens ipse quidem prope internicio tollo sum ab nasamones qui nunc is teneo sedes genus tamen homo ex is qui profugio aut cum pugno sum asum hodie remaneo in paucus similis et in italia marsor genus duro qui ab circe filius orior fero et ideo insum is vis natural earn et tamen omnis homo contra serpo insum venenum fero ictas salivo ut ferveo aqua contactus fugio qui si in fauces penetro etiam morior is magnus humanus jejunus ora


de bombyce Assyria (25-27)


Et de carduorum satu inter hortensia diximus, quapropter et medicinam ex his non differamus. silvestrium genera sunt duo, unum fruticosius a terra statim, alterum unicaule crassius. utrique folia pauca, spinosa, muricatis cacuminibus, sed alter florem purpureum emittit inter medios aculeos celeriter canescentem et abeuntem cum aura; σκόλυμον Graeci vocant. hic, antequam floreat, contusus atque expressus inlito suco alopecias replet. radix cuiuscumque ex aqua decocta potoribus sitim facere narratur. stomachum corroborat et vulvis.... si credimus, etiam conferre aliquid traditur, ut mares gignantur. ita certe Glaucias scripsit, qui circa carduos diligentissimus videtur . mastichee carduis odorem commendat oris.

et de carduorum sero inter hortensius dico quapropter et medicina ex hic non differo silvestris genus sum duo unus fruticosus ab terra statim alter unicaulis crassus uterque folium paucus spinosus muricatus cacumen sed alter flos purpureus emitto inter medius aculeus celer canescentem et abeo cum aura graecum voco hic antequam floreo contundo atque exprimo inlito sucus alopecia repleo radix quicumque ex aqua decoquo potor sitis facio narro stomachus corroboro et volva si credo etiam confero aliquis trado ut maris gigno ita certus glaucia scribo qui circa carduos diligens video mastichee carduis odor commendo ora


de obeliscis (14. 15)


pityocampe V [et seq. I. IIII: VI]


scriptoriis et


Crocum melle non solvitur nulloque dulci, facillime autem vino aut aqua. utilissimum in medicina, adservatur cornea pyxide. discutit inflammationes omnes quidem, sed oculorum maxime ex ovo; item vulvarum quoque strangulatus, stomachi exulcerationes, pectoris et renium , iocinerum, pulmonum vesicarumque, peculiariter inflammationi earum vehementer utile, item tussi et pleuriticis . tollit et pruritus, urinas ciet. qui crocum prius biberint, crapulam non sentient, ebrietati resistent. coronae quoque ex eo mulcent ebrietatem. somnum facit, caput leniter movet, venerem stimulat. flos eius igni sacro inlinitur cum creta Cimolia. ipsum plurumis medicaminibus miscetur, collyrio uni etiam nomen dedit. faex quoque expressi unguento crocino, quod crocomagma appellant , habet suas utilitates contra suffusiones oculorum, urinas . magis excalfacit quam crocum ipsum. optimum quod gustatu salivam dentesque maxime inficit.

crocus mel non solvo nullus dulcis facilis autem vinum aut aqua utilis in medicina adservo corneus pyxis discutio inflammatio omnis quidem sed oculus magnus ex ovo item vulvaris quoque strangulo stomachus exulceratio pectus et renium iocinerum pulmo vesica peculiaris inflammatio is vehemens utilis item tundo et pleuriticus tollo et prurio urina cieo qui crocum prior bibo crapula non sentio ebrietas resisto corona quoque ex is mulceo ebrietas somnus facio caput lenis moveo venerem stimulo flos is ignis sacro inlinitur cum cerno cimolius ipse plurumis medicamen misceo collyrium unus etiam nomen do faex quoque exprimo unguentum crocinus qui crocomagma appello habeo suus utilitas contra suffusio oculus urina magis excalfacio quam crocum ipse bonus qui gusto saliva dens magnus inficio


trychnum sive strychnum sive halicacabum sive callias sive dorycnion sive manicon sive peritton sive neuras sive morio sive moly med. III

trychnum sive strychnos sive halicacabus sive callias sive dorycnion sive manico sive peritton sive neuras sive morior sive moly ego iii


Fractis ossibus praesentaneus maxillarum apri cinis vel suis; item lardum elixun atque circumligatum mira celeritate solidat. costis quidem fractis laudatur unice caprinum fimum ex vino vetere: aperit, extrahit, persanat.

frango os praesentaneus maxillaris aper cinis vel suus item lardum elixun atque circumligo mirus celeritas solido costa quidem frango laudo unicus caprinus fimum ex vinum veto aperio extraho persano


quae natura olivae et olei incipientis


quae natura mellis


Latet plerosque magna caeli adsectatione conpertum principibus doctrinae viris, superiorum trium siderum ignes esse qui decidui ad terras fulminum nomen habeant, sed maxime Iovis medio loco siti, fortassis quoniam contagium nimii umoris ex superiore circulo atque ardoris ex subiecto per hunc modum egerat, ideoque dictum lovem fulmina iaculari. ergo ut e flagrante ligno carbo cum crepitu, sic a sidere caelestis ignis exspuitur praescita secum adferens, ne abdicata quidem sui parte in divinis cessante operibus. idque maxime turbato fit aëre, quia collectus umor abundantiam stimulat aut quia turbatur quodam ceu gravidi sideris partu.

lateo plerus magnus caelum adsectatio conpertum princeps doctrina vis superus tres sidus ignis sum qui deciduus ad terra fulmen nomen habeo sed magnus iuppiter medium locus sitis fortassis quoniam contagium nimius umor ex superus circulus atque ardor ex subiectus per hic modus ago ideo dico lovem fulmen iacularis ergo ut e flagro lignum carbo cum crepo sic ab sidus caelestis ignis exspuo praescio sui affero ne abdico quidem suus pars in divinus cesso opus is magnus turbo fio aere quia colligo umor abundantia stimulo aut quia turbo quidam ceu gravidus sido partus


Et sativi vero praeter ea, quae circa eos dicta sunt, stomachum purgant, pituitam extenuant, urinam concitant, bilem detrahunt. praeterea cortices in vino decocti mane poti ad ternos cyathos conminuunt et eiciunt calculos. iidem in posca decocti contra serpentium morsus inlinuntur. ad tussim etiam mane ieiunis raphanos prodest esse cum melle, semen eorum tostum ipsumque conmanducatum, adligato raphano aquam foliis eius decoctis bibere vel sucum ipsius cyathis binis contra phthiriases, phlegmoni ipsos inlinere tusos, livori vero recenti corticem cum melle, veternosis autem quam acerrimos mandere, semenque tostum, dein contritum cum melle suspiriosis. iidem et contra venena prosunt, cerastis et scorpionibus adversantur—vel ipso vel semine infectis manibus inpune tractaveris, inpositoque raphano scorpiones moriuntur—, salutares et contra fungorum aut hyoscyami venena atque, ut Nicander tradit, et contra sanguinem tauri. contra viscum quoque dari Apollodori duo iubent, sed Citieus semen ex aqua tritum, Tarentinus sucum. lienem item extenuant, iocineri prosunt et lumborum doloribus, hydropicis quoque ex aceto aut sinapi sumpti et lethargicis et comitialibus et melancholicis . Praxagoras et iliosis dandos censet, Plistonicus et coeliacis. intestinorum etiam ulcera sanant ac purulenta praecordiorum, si cum melle edantur. quidam ad haec coquere eos luto inlitos malunt; sic et feminas purgari. ex aceto et melle sumpti intestinorum animalia detrahunt, iidem ad tertias decocto eorum poto cum vino enterocelicis prosunt; sanguinem quoque inutilem sic extrahunt . Medius ad haec et sanguinem excreantibus coctos dari iubet, et puerperis ad lactis copiam augendam, Hippocrates capitis mulierum defluvia perfricari raphanis , et super umbilicum inponi contra tormenta volvae. reducunt et cicatrices ad colorem. semen quoque ex aqua inpositum sistit ulcera, quae phagedaenas vocant. Democritus venerem hoc cibo stimulari putat, ob id fortassis voci nocere aliqui tradiderunt. folia, quae in oblongis dumtaxat nascuntur, excitare oculorum aciem dicuntur. ubi vero acrior raphani medicina admota sit, hysopum dari protinus imperant; haec antipathia est. et aurium gravitati sucum raphani instillant. nam vomituris summo cibo esse eos utilissimum est.

et sativus verus praeter is qui circa is dictum sum stomachus purgo pituita extenuo urina concito bilis detraho praeterea cortex in vinum decoquo mane potio ad terni cyathus conminuo et eicio calculus eo in posca decoquo contra serpo mordeo inlinuntur ad tussis etiam mane jejunus raphanus prodo sum cum mel semen is torreo ipse conmanduco adligo raphanus aqua folium is decoquo bibo vel sucus ipse cyathus bini contra phthiriasis phlegmon ipse inlineo tundo livor verus recens cortex cum mel veternosus autem quam acer mando semen torreo deinde contero cum mel suspiriosus eo et contra veneno prosum cero et scorpio adverso vel ipse vel semen inficio manus impunis tracto inpono raphanus scorpio morior salutaris et contra fungus aut hyoscyamus veneno atque ut nicander trado et contra sanguis taurus contra viscum quoque do apollodorus duo iubeo sed citieus semen ex aqua tero tarentinus sucus lienis item extenuo iocineri prosum et lumbus dolor hydropicus quoque ex acetum aut sinapis sumo et lethargicus et comitial et melancholicus praxagoras et iliosus do censeo plistonicus et coeliacus intestinum etiam ulcus sano atque purulentus praecordia si cum mel edo quidam ad hic coquo is lutum inlitos malo sic et femina purgaris ex acetum et mel sumo intestinum animal detraho eo ad tertio decoquo is poto cum vinum enterocelicus prosum sanguis quoque inutilis sic extraho medus ad hic et sanguis excreo coquo do iubeo et puerpera ad lac copia augeo hippocrates capio mulier defluvium perfricaris raphanus et super umbilicus inpono contra tormentum volva reduco et cicatrix ad color semen quoque ex aqua inpono sisto ulcus qui phagedaena voco democritus venerem hic cibus stimularis puto ob is fortassis vox noceo aliqui trado folium qui in oblongus dumtaxat nascor excitaris oculus acies dico ubi verus acer raphanus medicina admoueo sum hysopum do protinus impero hic antipathia sum et auris gravitas sucus raphanus instillo nam vomo superus cibus sum is utilis sum


Turbinatior piris figura. in iis serotina ad hiemes usque in matre pendent gelu maturescentia Graeca, ampullacea , laurea, sicut in malis Amerina, Scaudiana. conduntur vero pira ut uvae ac totidem modis, neque aliud in cadis praeterquam pruna. e pomis proprietas piris quae vini, similiterque in aegris medentes cavent. e vino et aqua cocuntur atque pulmentari vicem inplent, quod non alia praeter cotonea ac struthea.

turbinatus pirus figuro in is serotinus ad hiemo usque in mater pendeo gelus maturesco graecum ampullaceus laureus sicut in malus amerinus scaudiana condo verus pirum ut labrusca atque totidem modus neque alius in cado praeterquam pruna e pomum proprietas pirus qui vinum similis in aeger medeor caveo e vinum et aqua cocuntur atque pulmentaris vicis inpleo qui non alius praeter cotonea atque strutheus


Hominum monstrificas naturas et veneficos aspectus diximus in portentis gentium et multas animalium proprietates, quae repeti supervacuum est. quorundam hominum tota corpora prosunt, ut ex iis familiis, quae sunt terrori serpentibus, tactu ipso levant percussos suctuve modo, quorum e genere sunt Psylli Marsique et qui Ophiogenes vocantur in insula Cypro, ex qua familia legatus Euagon nomine a consulibus Romae in dolium serpentium coniectus experimenti causa circummulcentibus linguis miraculum praebuit. signum eius familiae est, si modo adhuc durat, vernis temporibus odoris virus. atque eorum sudor quoque medebatur, non modo saliva. nam in insula Nili Tentyri nascentes tanto sunt crocodilis terrori , ut vocem quoque eorum fugiant, horum omniumn generum insita repugnantia interventum quoque mederi constat, sicuti adgravari vulnera introitu eorum, qui umquam fuerint serpentium canisve dente laesi. iidem gallinarum incubitus, pecorum fetus abortu vitiant ; tantum remanet virus ex accepto semel malo, ut venefici fiant venena passi. remedio est ablui prius manus eorum aquaque illa eos, quibus medearis, inspergi. rursus a scorpione aliquando percussi numquam postea a crabronibus, vespis apibusve feriuntur. minus miretur hoc qui sciat, vestem a tineis non attingi, quae fuerit in funere, serpentes aegre praeterquam laeva manu extrahi.

homo monstrificus natura et veneficus aspicio dico in portendo gens et multus animal proprietas qui repeto supervacuus sum quidam homo totus corpus prosum ut ex is familia qui sum terror serpens tango ipse levo percutio sugo modo qui e genus sum psyllion marsus et qui ophiogenes voco in insula cyprus ex qui familia legatus evago nomen ab consul roma in dolium serpo coniectus experimentum causa circummulceo lingua miraculis praebeo signum is familia sum si modo adhuc duro vernus tempus odor virus atque is sudor quoque medeor non modo salivo nam in insula nilis tentyri nasco tantus sum crocodilis terror ut voco quoque is fugio hic omniumn gener inquiro repugno intervenio quoque medeor consto sicut adgravaris vulnero introeo is qui umquam sum serpo cano dens laedo eo gallinaris incubo pecus fetus aborior vitio tantus remaneo virus ex accipio semel malus ut veneficus fio veneno patior remedium sum abluo prior manus is aqua ille is qui medearis inspergi rursus ab scorpio aliquando percutio numquam postea ab crabro vespa apis ferio paruus miro hic qui scio vestis ab tinea non attingo qui sum in funus serpo aeger praeterquam laeva manus extraho


hine civicae coronae, militum virtutis insigne clarissimum, iam pridem vero et clementiae imperatorum, postquam civilium bellorum profano meritum coepit videri civem non occidere. cedunt his murales vallaresque et aureae, quamquam pretio antecedentes , cedunt et rostratae, quamvis in duobus maxime ad hoc aevi celebres, M. Varrone e piraticis bellis dante Magno Pompeio, itemque M. Agrippa tribuente Caesare e Siculis, quae et ipsa piratica fuere. antea rostra navium tribunali praefixa fori decus erant, veluti p. R. ipsi corona inposita. postquam vero tribuniciis seditionibus calcari ac pollui coepere, postquam vires ex publico in privatum agi singulisque civium quaeri et sacrosancti omnia profana facere, tum a pedibus eorum subiere in capita civium rostra. dedit hanc Augustus coronam Agrippae, sed civicam a genere humano accepit ipse.

hic civica corona miles virtus insignis clarus iam pridem verus et clementia imperator postquam civilis bellum profano mereo coepio video civis non occaedes cedo hic muralis vallo et aureus quamquam pretium antecedo cedo et rostratus quivis in duo magnus ad hic aevum celeber m varro e piraticus bellum do magnus pompejus ito m agrippa tribuo caesaris e siculis qui et ipse piraticus sum antea rostrum navis tribunal praefigo forum decus sum velut p romanus ipse corona inpono postquam verus tribunicius seditio calcaris atque polluo coepio postquam vireo ex publicus in privo ago singulus civis quaero et sacrosanctus omnis profanus facio tum ab pes is subeo in caput civis rostrum do hic augustus corona agrippa sed civica ab genus humanus accipio ipse


de spiraculis


pepone XI


armoracia I


lauris LXVIIII


Septima divisio ab altera Caspii maris ora incipit, vadit super Callatim, Bosporum, Borysthenen, Tomos, Thraciae aversa, Triballos, Illyrici reliqua, Hadriaticum mare, Aquileiam, Altinum, Venetiam, Vicetiam, Patavium, Veronam, Cremonam, Ravennam, Anconam, Picenum, Marsos, Paelignos, Sabinos, Vmbriam, Ariminum, Bononiam, Placentiam , Mediolanum omniaque ab Appennino, transque Alpis Galliam Aquitanicam, Viennam, Pyrenaeum, Celtiberiam. umbilico XXXV pedum umbrae XXXVI, ut tamen in parte Venetiae exaequetur umbra gnomoni. amplissima dieispatia horarum aequinoctialium XV et quintarum partium horae trium.

septimus divisio ab alter caspii mare os incipio vado super callatim bosporus borysthenes tomi thracia averto triballi illyricus reliquus hadriaticum mare aquileia altinus venetia vicetia patavium verona cremona ravenna ancona picenus marsi peligni sabini vmbriam ariminum bononia placentia mediolanum omne ab apenninus trans alpis gallia aquitanicus vienna pyrenaeus celtiberia umbilicus xxxv pes umbra xxxvi ut tamen in pars venetia exaequo umbra gnomon amplus dieispatia hora aequinoctialis xv et quintaris pars hora tres


Consecratus est vivus sentiensque eiusdem oraculi iussu et lovis deorum summi adstipulatu Euthymus pycta, semper Olympiae victor et semel victus. patria ei Locri in Italia; ibi imaginem eius et Olympiae alteram eodem die tactam fulmine Callimachum ut nihil aliud miratum video deumque iussisse sacrificare, quod et vivo factitatum et mortuo, nihilque de eo mirum aliud quam hoc placuisse dis.

consecro sum vivus sentio idem oraculis iussus et lovis deus superus adstipulo euthymus pycta semper olympia victor et semel vinco patria is locri in italia ibi imago is et olympia alter idem dies tango fulmen callimachus ut nihil alius miro video deus iubeo sacrificaris qui et vivo factitas et mortuus nihil de is mirus alius quam hic placeo deus


(in Lepidorum gente tres, intermisso ordine, obducto membrana oculo genitos accepimus); similes quidem alios avo, et ex geminis quoque alterum patri, alterum matri, annoque post genitum maiori similem fuisse ut geminum; quasdam sibi similes semper parere, quasdam viro, quasdam nulli, quasdam feminam patri, marem sibi. indubitatum exemplum est Nicaei nobilis pyctae Byzanti geniti, qui, adulterio Aethiopis nata matre nihil a ceteris colore differente, ipse avum regeneravit Aethiopem.

in lepidus gens tres intermitto ordo obduco membrana oculus gigno accipio similis quidem alius avus et ex geminus quoque alter pater alter mater adnato post gigno magnus similis sum ut geminus quidam sui similis semper pareo quidam vir quidam nullus quidam femina pater maris sui indubitas exemplum sum nicaeus nobilis pycta byzantius gigno qui adulterium aethiops nata mater nihil ab ceterus color differo ipse avus regenero aethiops


gen. eius V. socondion. sapenos. pharanitis. Aphrodites blepharon sive anteros sive paederos

gen is v socondion sapenos pharanitis aphrodites blepharon sive anteros sive paederos


caprificus vocatur e silvestri genere ficus numquam maturesceus , sed quod ipsa non habet alii tribuens, quoniam est naturalis causarum transitus fitque ut e putrescentibus gignatur aliquid. ergo culices parit; hi fraudati alimento in matre, putri eius tabe, ad cognata evolant morsuque ficorum crebro, hoc est avidiore pastu, aperientes ora earum, ita penetrantes intus solem primo secum inducunt cerialesque auras inmittunt foribus adapertis . mox lacteum umorem, hoc est infantiam pomi, absumunt — quod fit et sponte —, ideoque ficetis caprificus permittitur ad rationem venti, ut flatus evolantes in ficos ferat. inde repertum ut inlatae quoque aliunde et inter se colligatae inicerentur fico, quod in macro solo et aquilonio non desiderant, quoniam sponte arescunt loci situ rimisque eadem quae culicum opere causa perficit, nec ubi multus pulvis, quod evenit maxime frequenti via adposita. namque et pulveri vis siccandi sucumque lactis absorbendi. quae ratio pulvere et caprificatione hoc quoque praestat ne decidant, absumpto umore tenero et cum quadam fragilitate ponderoso. ficis mollis omnibus tactus, maturis frumenta intus, sucus maturescentibus lactis, percoctis mellis. senescunt in arbore anusque destillant cummium lacrima. siccat honos laudatas, servat in capsis, Ebuso in insula praestantissimas amplissimasque, mox in Marrucinis; at ubi copia abundat , implentur orcae in Asia, cadi autem in Ruspina Africae urbe, panisque simul et opsonii vicem siccatae implent, utpote cum Cato cibaria ruris operariis iusta ceu lege sanciens minui iubeat per fici maturitatem . cum recenti fico salis vice caseo vesci nuper excogitatum est. ex hoc genere sunt, ut diximus, cottana et caricae quaeque conscendenti navem adversus Parthos omen fecere M. Crasso venales praedicantis voce, Cavneae. omnia haec in Albense rus e Syria intulit L. Vitellius, qui postea censor fuit, cum legatus in ea provincia esset, novissimis Ti. Caesaris temporibus.

caprificus voco e silvestris genus ficus numquam maturesceus sed qui ipse non habeo alius tribuo quoniam sum natural causaris transitus fio ut e putrescentibus gigno aliquis ergo culex pario hic fraudo alimentum in mater putri is tabeo ad cognatus evolo mordeo ficorum creber hic sum avidus pasco aperio os is ita penetro intus sol primus sui induco cerialesque aura inmitto foris adaperio mox lacteus umor hic sum infantia pomum absumo qui fio et sponte ideo ficetum caprificus permitto ad ratio venio ut flo evolo in ficos fero inde reperio ut infero quoque aliunde et inter sui colligo inicio fico qui in macer solum et aquilonius non desidero quoniam sponte aresco locus sino rima idem qui culex opus causa perficio neque ubi multus pulvis qui evenio magnus frequens via appono namque et pulvis volo sicco sucus lac absorbeo qui ratio pulvis et caprificatio hic quoque praesto ne decido absumo umor tener et cum quidam fragilitas ponderosus ficis mollio omnis tango maturus frumentum intus sucus maturesco lac percoquo mel senesco in arbor anus destillo cummis lacrimo sicco honor laudo servo in capsa ebusus in insula praesto amplus mox in marrucinus at ubi copia abundo impleo orca in asia cado autem in ruspina africa urbs panis simul et obsonium vicis sicco impleo utpote cum cato cibaria rus operarius iustus ceu lex sancio minuo jubeo per fici maturitas cum recens fico sal vicus caseus vesco nuper excogitas sum ex hic genus sum ut dico cottana et carica quisque conscendo navo adverro parthus omen facio m crassus venal praedico vox cavneae omnis hic in albense rus e syria infero l vitellius qui postea censor sum cum legatus in is provincia sum novus tiberius caesar tempus


de natura odorum


Leoni tantum ex feris clementia in supplices. prostratis parcit et, ubi saevit, in viros potius quam in feminas fremit , in infantes non nisi magna fame. credit Iuba pervenire intellectum ad eos precum; in captivam certe Gaetuliae reducem audivit multorum in silvis impetum esse mitigatum adloquio ausae dicere, se feminam, profugam, infirmam, supplicem animalis omnium generosissimi ceterisque imperitantis, indignam eius gloria praedam. varia circa hoc opinio ex ingenio cuiusque vel casu, mulceri alloquiis feras, quippe cum etiam serpentes extrahi cantu cogique in poenam verum falsumne sit, non vita decreverit. leonum animi index cauda, sicut et equorum aures; namque et has notas generosissimo cuique natura tribuit. inmota ergo placido, clemens blandienti , quod rarum est: crebrior enim iracundia, cuius in principio terra verberatur, incremento terga ceu quodam incitamento flagellantur. vis summa in pectore. ex omni vulnere sive ungue inpresso sive dente ater profluit sanguis. iidem satiati innoxii sunt. generositas in periculis maxime deprehenditur , non illo tantum modo, quo spernens tela diu se terrore solo tuetur ac velut cogi testatur cooriturque non tamquam periculo coactus, sed tamquam amentiae iratus. illa nobilior animi significatio: quamlibet magna canum et venantium urguente vi contemptim restitansque cedit in campis et ubi spectari potest; idem ubi virgulta silvasque penetravit, acerrimo cursu fertur velut abscondente turpitudinem loco. dum sequitur, insilit saltu, quo in fuga non utitur. vulneratus observatione mira percussorem novit et in quantalibet multitudine adpetit; eum vero, qui telum quidem miserit, sed non vulneraverit, correptum rotatumque sternit nec vulnerat. cum pro catulis feta dimicat, oculorum aciem traditur defigere in terram, ne venabula expavescat. cetero dolis carent et suspicione nec limis intuentur oculis aspicique simili modo nolunt. creditum est a moriente humum morderi lacrimamque leto dari. atque hoc tale tamque saevum animal rotarum orbes circumacti currusque inanes et gallinaceorum cristae cantusque etiam magis terrent , sed maxime ignes. aegritudinem fastidii tantum sentit, in qua medetur ei contumelia, in rabiem agente adnexarum lascivia simiarum; gustatus deinde sanguis in remedio est.

leo tantus ex fera clemens in supplex prosterno parco et ubi saevio in vir potis quam in femina fremo in infer non nisi magnus fames credo juba pervenio intellego ad is prex in captiva certus gaetulia reducem audio multus in silva impetus sum mitigo alloquium audeo dico sui femina profugus infirmus supplex animal omnis generosus ceter imperito indignus is gloria praeda vario circa hic opinio ex ingenium quisque vel casus mulceo alloquium ferus quippe cum etiam serpo extraho cantus cogo in poena verus fallo sum non vito decerno leo animus index cauda sicut et equus auris namque et hic nosco generosus quisque natura tribuo immotus ergo placidus clemens blandio qui raris sum creber enim iracundia qui in principium terra verbero incrementum tergum ceu quidam incitamentum flagello volo summus in pectus ex omnis vulnus sive unguis impressus sive dens ater profluo sanguis eo satio innoxius sum generositas in periculum magnus deprehendo non ille tantus modo quo sperno telum diu sui terror solum tueor atque velut cogo testor coorior non tamquam periculum cogo sed tamquam amentia irascor ille nobilior animus significatio quamlibet magnus canis et venor urgeo vis contemptim restito cedo in campus et ubi specto possum idem ubi virgultus silva penetro acer cursus fero velut abscondo turpitudo locus dum sequor insilio saltus quo in fuga non uto vulnero observatio mirus percussor nosco et in quantus multitudo appeto is verus qui telis quidem mitto sed non vulnero corripio roto sterno neque vulnero cum pro catulus fetus dimico oculus acies trado defigo in terra ne venabulum expavesco ceterus dolus careo et suspicio neque limus intueor oculus aspicio similis modo nolo credo sum ab morior humus mordeo lacrima letum do atque hic talis tam saevus animal rotaris orbo circumago currus inanis et gallinaceus crista cano etiam magis terreo sed magnus ignis aegritudo fastidio tantus sentio in qui medeor is contumelia in rabies ago adnexaris lascivia simiaris gusto deinde sanguis in remedium sum


Est et alia manifestior ratio mirabiliore naturae providentia , in qua Ciceronis sententiam ipsius verbis subsignabimus :

sum et alius manifestus ratio mirabilis natura provideo in qui cicero sententia ipse verbum subsigno


de vindemia et autumni operibus


<8> Quaedam temporum causae aut locorum non proprie dicantur morbi, quoniam protinus necant, sicut tabes cum invasit arborem aut uredo vel flatus alicuius regionis proprius, ut est in Apulia atabulus, in Euboea Olympias. hic enim si flavit circa brumam, frigore exurit arefaciens, ut nullis postea solibus recreari possint. hoc genere convalles et adposita fluminibus laborant, praecipueque vitis, olea, ficus. quod cumevenit , detegitur statim in germinatione , in oliva tardius. sed in omnibus signum est revivescendi , si folia amisere. alioqui quas putes praevaluisse moriuntur. nonnumquam inarescunt folia eademque revivescunt. alia in terris septentrionalibus, ut Ponto, Thracia , frigore aut gelu laborant, si post brumam continuavere XL diebus. et ibi autem et in reliquis partibus, si protinus editis fructibus gelatio magna consecuta est, etiam paucis diebus necat.

quidam tempus causa aut locus non proprius dico morbus quoniam protinus neco sicut tabes cum invado arbor aut uredo vel flo aliquis regio proprius ut sum in appulia atabulus in euboea olympia hic enim si flo circa bruma frigor exuro arefacio ut nullus postea sol recrearis possum hic genus convallis et appono flumen laboro praecipuus vita olea ficus qui cumevenit detego statim in germinatio in oliva tardus sed in omnis signum sum revivesco si folium amitto alioqui qui puto praevaleo morior nonnumquam inaresco folium idem revivesco alius in terra septentrional ut pontus thracia frigor aut gelus laboro si post bruma continuo xl dies et ibi autem et in reliquus pars si protinus edo fructus gelatio magnus consequor sum etiam paucus dies neco


Sequitur terra, cui uni rerum naturae partium eximia propter merita cognomen indidimus maternae venerationis. sic hominum illa, ut caelum dei, quae nos nascentes excipit, natos alit semelque editos et sustinet semper, novissime conplexa gremio iam a reliqua natura abdicates, tum maxime ut mater operiens, nullo magis sacra merito quam quo nos quoque sacros facit, etiam monimenta ac titulos gerens nomenque prorogans nostrum et memoriam extendens contra brevitatem aevi, cuius numen ultimum iam nullis precamur irati grave, tamquam nesciamus hanc esse solan quae numquam irascatur homini. aquae subeunt in imbres, rigescunt in grandines, lumescunt in fluctus, praecipitantur in torrentes, aer densatur nubibus, furit procellis: at haec benigna, mitis, indulgens ususque mortalium semper ancilla, quae coacta generat, quae sponte fundit, quos odores saporesque, quos sucos, quos tactus, quos colores! quam bona fide creditum faenus reddit! quae nostra causa alit! pestifera enim animantia, vitali spiritu habente culpam: illi necesse est semina excipere et genita sustinere; sed in malis generantium noxa est. illa serpentem homine percusso amplius non recipit poenasque etiam inertium nomine exigit. illa medicas fundit herbas et semper homini parturit. quin et venena nostri miseritam instituisse credi potest, ne in taedio vitae fames, mors terrae meritis alienissima, lenta nos consumeret tabe, ne lacerum corpus abrupta dispergerent, ne laquei torqueret poena praepostera incluso spiritu, cui quaereretur exitus, ne in profundo quaesita morte sepultura pabulo fieret, ne ferri cruciatus scinderet corpus. ita est, miserita genuit id, cuius facillimo haustu inlibato corpore et cum toto sanguine exstingueremur, nullo labore, sitientibus similes, qualiter defunctos non volucres, non ferae attingerent terraeque servaretur qui sibi ipsi periisset. verum fateamur: terra nobis malorum remedium genuit, nos illud vitae facimus venenum. non enim et ferro, quo carere non possumus, simili modo utimur? nec tamen quereremur merito, etiamsi maleficii causa tulisset. adversus unam quippe naturae partem ingrati sumus. quas non ad delicias quasque non ad contumelias servit homini? in maria iacitur aut, ut freta admittamus, eroditur . aquis, ferro, igni, ligno, lapide, fruge omnibus cruciatur horis multoque plus, ut deliciis quam ut alimentis famuletur nostris. et tamen quae summa patitur atque extrema cute tolerabilia videantur: penetramus in viscera, auri argentique venas et aeris ac plumbi metalla fodientes, gemmas etiam et quosdam parvulos quaerimus lapides scrobibus in profundum actis. viscera eius extrahimus, ut digito gestetur gemma, quo petitur. quot manus atteruntur, ut unus niteat articulus! si ulli essent inferi, iam profecto illos avaritiae atque luxuriae cuniculi refodissent . et miramur, si eadem ad noxam genuit aliqua! ferae enim, credo, custodiunt illam arcentque sacrilegas manus. non inter serpentes fodimus et venas auri tractamus cum veneni radicibus? placatiore tamen dea ob haec, quod omnes hi opulentiae exitus ad scelera caedesque et bella tendunt, quodque sanguine nostro rigamus insepultisque ossibus tegimus, quibus tamen velut exprobrato furore tandem ipsa se obducit et scelera quoque mortalium occultat.

sequor terra qui unus res natura pars eximius propter mereo cognomen indo maternus veneratio sic homo ille ut caelum deus qui nos nasco excipio nascor alo semel edo et sustineo semper novus conplexa gremium iam ab reliquus natura abdicates tum magnus ut mater operio nullus magis sacer mereo quam quo nos quoque sacer facio etiam monumentum atque titulus gero nomen prorogo nos et memoria extendo contra brevitas aevum qui numen ulter iam nullus preco irascor gravis tamquam nescio hic sum solan qui numquam irasco homo aqua subeo in imber rigesco in grando lumescunt in fluctus praecipito in torreo aer densatur nubis furio procella at hic benignus mitis indulgeo utor mortalis semper ancilla qui cogo genero qui sponte fundo qui odoro sapor qui sucus qui tango qui color quam bonus fides credo faenus reddo qui noster causa alo pestifer enim animo vital spiritus habeo culpa ille necesse sum semen excipio et gigno sustineo sed in malus genero noxa sum ille serpens homo percutio amplus non recipio poena etiam iners nomen exigo ille medico fundo herba et semper homo parturio quin et veneno noster misereo instituo credo possum ne in taedium vita fames mors terra meritum alienus lentus nos consumo tabeo ne lacer corpus abrumpo dispergo ne laqueus torqueo poena praeposterus includo spiritus qui quaero exitus ne in profundo quaero mors sepelio pabulum fio ne fero cruciatus scindo corpus ita sum misereo gigno is qui facilis haurio illibatus corpus et cum totus sanguis exstinguo nullus labor sitio similis qualis defungor non volucris non fera attingo terra servo qui sui ipse pereo verus fateor terra nos malus remedium gigno nos ille vita facio venenum non enim et ferrum quo careo non possum similis modo utor neque tamen queror mereo etiamsi maleficium causa fero adverro unus quippe natura pars ingratus sum qui non ad deliquia quisque non ad contumelia servio homo in mare jacio aut ut fretus admitto erodo aqua ferrum ignis lignum lapis frugis omnis crucio hora multus multus ut deliciae quam ut alimentum famulo noster et tamen qui summus patior atque exter cutis tolerabilis video penetro in viscera aurum argentum vena et aer atque plumbum metallum fodio gemma etiam et quidam parvulus quaero lapis scrobis in profundum ago viscera is extraho ut digitus gesto gemma quo peto quot manus attero ut unus niteo articulus si ullus sum inferus iam profecto ille avaritia atque luxuria cuniculis refodio et miror si idem ad noxa gigno aliqui fera enim credo custodio ille arceo sacrilega manus non inter serpo fodio et vena aurum tracto cum venenum radix placo tamen dea ob hic qui omnis hic opulentia exitus ad scelus caedo et bellum tendo quisque sanguis noster rigo insepultus os tego qui tamen velut exprobro furor tandem ipse sui obduco et scelus quoque mortalis occulto


Polypi binis mensibus conduntur. ultra bimatum non vivunt. pereunt autem tabe semper, feminae celerius et fere a partu.

polypus bini mensis condo ultra bimatus non vivo pereo autem tabeo semper femina celer et fere ab partus


verme terreno XXII et pr. l. II: XXIIII


olei fictici genera XLVIII. cici arbor sive croto sive sibi sive sesamon

oleum ficticius genus xlviii cici arbor sive croto sive sui sive sesamum


de caeruleo. medicinae ex eo II (57. 58)


Patientia corporis, ut est crebra sors calamitatium , innumera documenta peperit, clarissimum in feminis Leaenae meretricis, quae torta non indicavit Harmodium et Aristogitonem tyrannicidas, in viris Anaxarchi, qui, simili de causa cum torqueretur, praerosam dentibus linguam unamque spem indicii in tyranni os expuit.

patientia corpus ut sum creber sors calamitas innumerus documentum pario clarus in femina leaena meretrix qui torqueo non indico harmodius et aristogitonem tyrannicida in vis anaxarchus qui similis de causa cum torqueo praerodo dens lingua unus spes indicium in tyrannus os expuo


auctoritas herbarum


Oris saporem commendari adfirmant, murino cinere cum melle si fricentur dentes; admiscent quidam marathi radices. pinna vulturis si scalpantur dentes, acidum halitum faciunt. hoc idem hystricis spina fecisse ad firmitatem pertinet. linguae ulcera et labrorum hirundines in mulso decoctae sanant, adeps anseris aut gallinae rimas, oesypum cum galla, araneorum telae candidae et quae in trabibus parvae texuntur. si ferventia os intus exusserint, lacte canino statim sanabuntur.

ora sapor commendaris adfirmo murinus cinis cum mel si frico dens admisceo quidam marathi radix pinna vultur si scalpo dens acidus halitus facio hic idem hystrix spina facio ad firmitas pertineo lingua ulcus et labrum hirundo in mulceo decoquo sano adeps anser aut gallina rimo oesypum cum galla araneus tela candida et qui in trabs parvus texuntur si ferveo os intus exuro lac caninus statim sano


Inter has atque frugiferas materie vitiumque amicitia accipitur ulmus. Graeci duo genera eius novere: montanam quae sit amplior, campestrem quae fruticosa. Italia Atinias vocat excelsissimas et ex iis siccan eas praefert, quae non sint riguae, alterum genus Gallicas, tertium nostrates, densiore folio et ab eodem pediculo numerosiore, quartum silvestre. Atiniae non ferunt samaram —ita vocatur ulmi semen—, omnesque radicum plantis proveniunt, reliquae semine.

inter hic atque frugifer materies vitium amicitia accipio ulmus graecum duo genus is nosco montanus qui sum amplus campestrem qui fruticosus italia atinius voco excello et ex is sicco is praefero qui non sum riguus alter genus gallicus tertius nostras densus folium et ab idem pediculus numerosus quartus silvestris atinius non fero samera ita voco ulmus semen omnes radix planta provenio reliquus semen


de aqua Virgine


Doridis in sinu Leucopolis, Hamaxitos, Eleus, Etene. dein Cariae oppida Pitaium, Eutane, Halicarnasus. sex oppida contributa ei sunt a Magno Alexandro, Theangela, Side, Medmassa, Vranium, Pedasum, Telmisum. habitatur inter duos sinus, Ceramicum et Iasium. inde Myndos et ubi fuit Palaemyndus, Nariandos, Neapolis, Caryanda, Termera libera, Bargylia et, a quo sinus Iasius, oppidum Iasus. Caria interiorum nominum fama praenitet. quippe ibi sunt oppida Mylasa libera, Antiochia, ubi fuere Symmaethos et Cranaos oppida; nunc eam circumfluunt Maeander et Morsynus. fuit in eo tractu et Maeandropolis, est Eumenia, Cludro flumini adposita, Glaucus amnis, Lysias oppidum et Orthosia, Berecynthius tractus, Nysa, Trallis, eadem Euanthia et Seleucia et Antiochia dicta; adluitur Eudone amne, perfunditur Thebaite. quidam ibi Pygmaeos habitasse tradunt. praeterea sunt Thydonos, Pyrrha, Eurome, Heraclea, Amyzon, Alabanda libera, quae conventum eum cognominavit, Stratonicea libera, Labrayndos , Ceramus, Troezene, Phorontis. longinquiores eodem foro disceptant Orthronienses, Alindienses, Euhippini, Xystiani, Hydissenses, Apolloniatae, Trapezopolitae, Aphrodisienses liberi. praeter haec sunt Coscinus, Harpasa, adposita fluvio Harpaso, quo et Trallicon, cum fuit, adluebatur.

doris in sinus leucopolis hamaxitos eleus etene deinde caria oppidum pitaium eutane halicarnassus sex oppidum contribuo is sum ab magnus alexander theangela sido medmassa vranium pedasa telmisum habito inter duo sinus ceramicus et iasius inde myndus et ubi sum palaemyndus nariandos neapolis caryanda termera liber bargylia et ab quo sinus iasius oppidum iassus caria interior nomen fama praeniteo quippe ibi sum oppidum mylasa liber antiochea ubi sum symmaethos et cranaos oppidum nunc is circumfluo maeander et morsynus sum in is traho et maeandropolis sum eumenia cludro flumen appono glaucus amnis lysias oppidum et orthosia berecynthius traho nysa tralles idem euanthia et seleucia et antiochea dictum adluo eudone amnis perfundo thebaite quidam ibi pygmaei habito trado praeterea sum thydonos pyrrha eurome heraclea amyzon alabo liber qui convenio is cognomino stratoniceum liber labrayndos cero troezene phorontis longinquus idem forum discepto orthronienses alindienses euhippini xystiani hydissenses apolloniatae trapezopolitae aphrodisienses liber praeter hic sum coscinus harpasa appono fluvius harpaso quo et trallicon cum sum adluo


Chii


Mili praecipuus ad fermenta usus e musto subacti in annuum tempus. simile fit e tritici ipsius furfuribus minutis et optimis e musto albo triduo maceratis, subactis ac sole siccatis. inde pastillos in pane faciendo dilutos cum similagine seminis fervefaciunt atque ita farinae miscent, sic optimum panem fieri arbitrantes. Graeci in binos semodios farinae satis esse bessem fermenti constituere . et haec quidem genera vindemiis tantum fiunt; quo libeat vero tempore ex aqua hordeoque bilibres offae ferventi foco vel fictili patina torrentur cinere et carbone, usque dum rubeant. postea operiuntur in vasis, donec acescant. hinc fermentum diluitur. cum fieret autem panis hordeacius, ervi aut cicerculae farina ipse fermentabatur; iustum erat II librae in v semodios. nunc fermentum fit ex ipsa farina, quae subigitur priusquam addatur sal, ad pultis modum decocta et relicta, donec acescat. vulgo vero nec suffervefaciunt, sed tantum pridie adservata materia utuntur, palamque est naturam acore fermentari, sicut evalidiora esse corpora, quae fermentato pane alantur, quippe cum apud veteres ponderosissimo cuique tritico praecipua salubritas perhibita sit.

milis praecipuus ad fermento utor e mustus subigo in annuus tempus similis fio e triticum ipse furfur minuo et bonus e mustus album triduum macero subigo atque sol sicco inde pastillus in panis facio diluo cum similago semen fervefacio atque ita farina misceo sic bonus panis fio arbitror graecum in bini semodius farina satis sum bessem fermentum constituo et hic quidem genus vindemia tantus fio quo libet verus tempus ex aqua hordeum bilibris offa ferveo focus vel fictilis patina torreo cinis et carbo usque dum rubeo postea operio in vasum donec acescant hinc fermentum diluo cum fio autem panis hordeacius ervum aut cicercula farina ipse fermento iustus sum is libra in v semodius nunc fermentum fio ex ipse farina qui subigo priusquam addo sal ad pultis modus decoquo et relinquo donec acescat vulgo verus neque suffervefacio sed tantus pridie adservo materia uto pala sum natura acor fermentaris sicut evalidiora sum corpus qui fermento panis alo quippe cum apud vetus ponderosus quisque triticum praecipuus salubritas perhibeo sum


Murram in isdem silvis permixta arbore nasci tradidere aliqui, plures separatim, quippe multis locis Arabiae gignitur, ut apparebit in generibus. convehitur et ex insulis laudata, petuntque eam etiam ad Trogodytas Sabaei transitu maris. sativa quoque provenit, multum silvestri praelata. gaudet rastris atque ablaqueationibus, melior radice refrigerata.

murra in idem silva permisceo arbor nascor trado aliqui multus separatim quippe multus locus arabia gigno ut appareo in genus conveho et ex insula laudo peto is etiam ad troglodytae sabaeus transeo mare sativus quoque provenio multus silvestris praefero gaudeo rastrum atque ablaqueatio bonus radix refrigero


Obiter et odorati iunci medicinae dicentur, quoniam et in..... Syria Coele, ut suo loco rettulimus, nascitur. laudatissimus ex Nabataea cognomine teuchitis, proximus Babylonius, pessimus ex Africa ac sine odore. est autem rotundus, vinosae mordacitatis ad linguam; sincerus in confricando odorem rosae emittit rubentibus fragmentis . discutit inflationes, ob id stomacho utilis bilemque reicientibus. singultus sedat, ructus movet, urinam ciet, vesicae medetur. ad muliebres usus decoquitur. opisthotonicis cum resina arida inponitur excalfactoria vi.

obiter et odoro juncus medicina dico quoniam et in syria coelis ut suus locus refero nascor laudatus ex nabataea cognomen teuchites proximus babylonius malus ex africanus atque sine odor sum autem rotundus vinosus mordacitas ad lingua sincerus in confrico odor rodo emitto rubeo fragmentum discutio inflatio ob is stomachus utilis bilis reicio singultus sedo ructus moveo urina cieo vesica medeor ad muliebris utor decoquo opisthotonicus cum resina aridus inpono excalfactorius vis


Aegyptus et perseam arborem sui generis habet, similem piro, folia retinentem. fertilitas adsidua eius, subnascente crastino fructu, maturitas etesiarum adflatu. pomum longius piro, inclusum amygdalae putamine et corio, colore herbido, sed ubi nux illi, huic prunum differens brevitate ac mollitia et, quamvis blandiatur praedulcis suavitas, innocuum . materies bonitate, firmitudine, nigritia quoque nihil differens a loto. simulacra et ex ea factitavere. non eadem gratia, quamquam fideli, materiae ex arbore quam balanum appellavimus, magna ex parte contortae ; navalis itaque tantum est. at e diverso cuci in magno honore, palmae similis , quando et eius foliis utuntur ad textilia. differt quod in bracchia ramorum spargitur. pomo magnitudo quae manum inpleat, colos fulvus, commendabili suco ex austero dulci. lignum intus grande firmaeque duritiae, ex quo velares detornant anulos. in eo nucleus dulcis, dum recens est; siccatus durescit ad infinitum, ut mandi non possit, nisi sit pluribus diebus maceratus. materies crispioris elegantiae et ob id Persis gratissima. nec minus spina celebratur in eadem gente duntaxat nigra, quoniam incorrupta etiam in aquis durat, ob id utilissima navium costis. candidae facile putrescunt . aculei spinarum et in foliis, semen in siliquis, quo coria perficiunt gallae vice. flos et coronis iucundus et medicamentis utilis . manat et cummis ex ea. sed praecipua utilitas quod caesa anno tertio resurgit. circa Thebas haec, ubi et que???cus et persea et oliva, CCC a Nilo so stadiis, silvestri tractu et suis fontibus riguo.

aegyptus et perseam arbor suus genus habeo similis pirus folium retineo fertilitas assiduus is subnascor crastinus fructus maturitas etesiaris afflo pomum longus pirus includo amygdala putamen et corius color herbidus sed ubi nux ille hic prunum differo brevitas atque mollitia et quivis blandio praedulcis suavitas innocuus materies bonitas firmitudo nigritia quoque nihil differo ab lotos simulacrum et ex is factito non idem gratia quamquam fidelis materia ex arbor quam balanus appello magnus ex pars contorqueo naval itaque tantus sum at e diverto cucus in magnus honor palma similis quando et is folium uto ad textile differo qui in bracchium ramus spargo pomum magnitudo qui manus inpleo color fulvus commendabilis sucus ex austerus dulcis lignum intus grandis firmus duritia ex quo velaris detorno anulus in is nucleus dulcis dum recens sum sicco duresco ad infinitus ut mando non possum nisi sum multus dies macero materies crispus elegantia et ob is persa gratus neque paruus spina celebro in idem gens dumtaxat niger quoniam incorruptus etiam in aqua duro ob is utilis navis costa candida facilis putrescunt aculeus spinaris et in folium semen in siliqua quo corion perficio galla vicus flos et corona iucundus et medicamentum utilis mano et cummis ex is sed praecipuus utilitas qui caedo annus tertius resurgo circa thebae hic ubi et que cus et persea et oliva ccc ab nilus so stadium silvestris traho et suus fons riguus


aquae mulsae XVIII (51. 52)


de persea


Hydropicis oesypum ex vino addita murra modice potui datur, nucis abellanae magnitudine. aliqui addunt et anserinum adipem ex vino myrteo. sordes ab uberibus ovium eundem effectum habent, item carnes inveteratae irenacei sumptae. vomitus quoque canum inlitus ventri aquam trahere promittitur.

hydropicus oesypum ex vinum addo murra modicus possum do nucis abellanae magnitudo aliqui addo et anserinus adipem ex vinum myrteus sordeo ab uber ovis idem efficio habeo item caro invetero irenaceus sumo vomo quoque canis illitus venter aqua traho promitto


de ampelitide. med. ex ea IIII


Illyrici, Liburniae


EX AVCTORIBVS


quae genera eorum. quibus non utraque parte sint, quibus cavi

qui genus is qui non uter pars sum qui caveo


Est et ipsis ignibus medica vis. pestilentiae, quae obscuratione solis contrahitur, ignes si fiant, multifariam auxiliari certum est. Empedocles et Hippocrates id demonstravere diversis locis. Ad convolsa interiora viscera aut contusa, M. Varro—ipsis enim verbis eius utar—pyxis sit, inquit, focus. inde enim cinis lixivus potus medetur. licet videre gladiatores, cum deluserunt, hac iuvari potione. quin et carbunculum, genus morbi, quo duos consulares nuper absumptos indicavimus, querneus carbo tritus cum melle sanat. adeo in rebus damnatis quoque ac iam nullis sunt aliqua commoda, ut carbone ecce atque cinere.

sum et ipse ignis medico volo pestilentia qui obscuratio sol contraho ignis si fio multifarius auxiliaris certus sum empedocles et hippocrates is demonstro diverto locus ad convello interior viscera aut contundo m varro ipse enim verbum is uto pyxis sum inquam focus inde enim cinis lixivus potus medeor licet video gladiator cum deludo hic iuvaris potio quin et carbunculis genus morbus quo duo consularis nuper absumo indico querneus carbo tero cum mel sano adeo in res damno quoque atque iam nullus sum aliqui commodus ut carbo ecce atque cinis


generatio eorum. genera lanae et colorum


Cum honore et pityusa simili de causa dicetur, quam quidam in tithymali genere umerant. frutex est similis piceae, flore parvo, purpureo. bilem et pituitam per alvum detrahit radix decocti hemina aut seminis lingula in balanis. folia in aceto decocta furfures cutis emendant, mammas quoque mixto rutae decocto et tormina et serpentium ictus et in totum collectiones incipientes .

cos honor et pityusa similis de causa dico quam quidam in tithymal genus umerant frutex sum similis picea floreo parvus purpureus bilis et pituita per alvus detraho radix decoquo hemina aut semen ligula in balanus folium in acetum decoquo furfur cutis emendo mamma quoque misceo ruta decoquo et tormina et serpo iacio et in totus collectio incipio


Quartum curriculum publicis epulis optinuere a Divo Iulio — is enim primus auctoritatem iis dedit , ut epistulis eius apparet — Mamertina circa Messanam in Sicilia genita; ex iis Potulana , ab auctore dicta illo cognomine, proxima Italiae laudantur praecipue. est in eadem Sicilia et Taurom enitanis honos lagonis pro Mamertino plerumque subditis.

quartus curriculis publicus epulis obtineo ab divus julius is enim primus auctoritas is do ut epistula is appareo mamertinus circa messana in sicilia gigno ex is potulanus ab auctor dictum ille cognomen propior italia laudo praecipuus sum in idem sicilia et taurus enitanis honor lagena pro mamertinus plerusque subdo


acano I


stomatice sive arteriace [sive] panchrestos IIII

stomatice sive arteriace sive panchrestus quattuor


tauroLIII


caprificorum XLII


operum et artificum in pictura nobilitates CCCCV (34-41)

opus et artifex in pingo nobilitas ccccv


Errantium autem tres, quas supra solem diximus sitas, occultantur meantes cum eo, exoriuntur vero matutino discedentes partibus numquam amplius undenis. postea radiorum eius contact reguntur et in triquetro a partibus CXX stationes matutinas faciunt, quae et primae vocantur, mox in adverso a partibus CLXXX exortus vespertinos, iterumque in CXX ab alio latere appropin- quantes stationes vespertinas, quas et secundas vocant, donec assecutus in partibus duodenis occultet illas, qui vespertini occasus appellantur. Martis stella, ut propior, etiam ex quadrato sentit radios, a XC partibus, unde et nomen accepit motus primus et secundus nonagenarius dictus ab utroque exortu. eadem stationalis senis mensibus commoratur in signis, alioqui bimenstris, cum ceterae utraque statione quaternos menses non inpleant. inferiores autem duae occultantur in coitu vespertino simili modo, relictaeque a sole totidem in partibus faciunt exortus matutinos, ad quos longissimis distantiae suae metis solem insequuntur adeptaeque occasu matutino conduntur ac praetereunt. mox eodem intervallo vespere exoriuntur usque ad quos diximus terminos. ab his retrogradiuntur ad solem et occasu vespertino delitescunt. Veneris stella et stationes duas, matutinam vespertinamque, ab utroque exortu facit a longissimis distantiae suae finibus, Mercurii stationum breviore momento quam ut deprehendi possint.

erro autem tres qui supra sol dico sino occulto meo cum is exorior verus matutinus discedo pars numquam amplus undenis postea radius is contact rego et in triquetrus ab pars cxx statio matutinus facio qui et primus voco mox in adverso ab pars clxxx exorior vespertinus iterum in cxx ab alius lateo appropin quantes statio vespertinus qui et secundus voco donec adsequor in pars duodenis occulto ille qui vespertinus occido appello mars stella ut propior etiam ex quadro sentio radius ab xc pars unde et nomen accipio moueo primus et secundus nonagenarius dico ab uterque exorior idem stational senex mensis commoro in signum alioqui bimenstris cum ceterus uter statio quaterni mensis non inpleo inferus autem duo occulto in coeo vespertinus similis modo relinquo ab sol totidem in pars facio exorior matutinus ad qui longus distantia suus metior sol insequor adeptaeque occasus matutinus condo atque praetereo mox idem intervallum vesperus exorior usque ad qui dico terminus ab hic retrogradior ad sol et occasus vespertinus delitesco venus stella et statio duo matutinus vespertinus ab uterque exorior facio ab longus distantia suus finis mercurius statio brevis momentum quam ut deprehendo possum


Exstat annalium memoria sacris quibusdam et precationibus vel cogi fulmina vel impetrari. vetus fama Etruriae est, impetratum Volsinios urbem depopulatis agris subeunte monstro, quod vocavere Oltam, evocatum a Porsina suo rege. et ante eum a Numa saepius hoc factitatum in primo annalium suorum tradidit L. Piso, gravis auctor, quod imitatum parum rite Tullum Hostilium ictum fulmine. lucosque et aras et sacra habemus interque Statores ac Tonantes et Feretrios Elicium quoque accepimus Iovem. varia in hoc vitae sententia et pro cuiusque animo. imperare naturae sacra audacis est credere, nec minus hebetis beneficiis abrogare vires, quando in fulgurum quoque interpretatione eo profecit scientia, ut ventura alia finite die praecinat et an peremptura sint factum aut prius alia facta quae lateant, innumerabilibus in utroque publicis privatisque experimentis. quam ob rem sint ista ut rerum naturae libuit, alias certa alias dubia, aliis probata aliis damnanda: nos de cetero quae sunt in his memorabilia non omittemus.

exsto annalis memoria sacrum quidam et precatio vel cogo fulmen vel impetraris vetus fama etruria sum impetro volsinii urbs depopulor ager subeo monstrum qui voco oltam evoco ab porsena suus rex et ante is ab numa saepis hic factitas in primus annalis suus trado l piso gravis auctor qui imitas parum rite tullus hostilius ictus fulmen lucus et ara et sacer habeo inter stator atque tono et feretrius elicius quoque accipio iuppiter vario in hic vita sententia et pro quisque animus impero natura sacer audax sum credo neque paruus hebeo beneficium abrogaris vireo quando in fulgur quoque interpretatio is proficio scientia ut venio alius finio dies praecino et an peremo sum facio aut prior alius facio qui lateo innumerabilis in uterque publicus privo experimentum quam ob res sum iste ut res natura libet alius certus alius dubius alius probo alius damno nos de ceterus qui sum in hic memorabile non omitto


20 cervo LII


iasine IIII


Calamis orientis populi bella conficiunt, calamis* mortem adcelerant pinna addita, calamis *spicula addunt inrevocabili hamo noxia* fitque et ex ipso telum aliud fracto in vulneribus. his armis solem ipsum obumbrant. propter hoc maxime serenos dies optant, odere ventos et imbres, qui inter illos pacem esse cogunt. ac si quis Aethiopas, Aegyptum, Arabas, Indos, Scythas, Bactros, Sarmatarum tot gentes et orientis omniaque Parthorum regna diligentius conputet, aequa ferme pars hominum in toto mundo calamis superata degit. praecipuus hic usus in Creta bellatores suos nobilitavit. sed in hoc quoque, ut ceteris in rebus, vicit Italia, quando nullus sagittis aptior calamus quam in Rheno Bononiensi amne, cui plurima inest medulla pondusque volucre et contra flatus quoque pervicax libra. quippe non eadem gratia Belgicis haec et Creticis commendatioribus. quamquam praeferuntur Indici, quorum alia quibusdam videtur natura, quando et hastarum vicem praebent additis cuspidibus. harundini quidem Indicae arborea amplitude, quales vulgo in templis videmus. differre mares ac feminas in his quoque Indi tradunt. spissius mari corpus, feminae capacius. navigiorumque etiam vicem praestant, si credimus, singula internodia. circa Acesinen amnem maxime nascitur.

calamus orior populus bellum confacio calamus mors adcelero pinna addo calamus spiculum addo inrevocabilis hamus noxius fio et ex ipse telis alius frango in vulnus hic arma sol ipse obumbro propter hic magnus serenus dies opto odi venio et imber qui inter ille pax sum cogo atque si quis aethiopas aegyptus arabus indi scytha bactri sarmataris tot gens et orior omne parthus regnum diligo conputo aequus ferme pars homo in totus mundus calamus supero dego praecipuus hic utor in creta bellator suus nobilito sed in hic quoque ut ceterus in res vinco italia quando nullus sagitta aptus calamus quam in rhenus bononiensis amnis qui multus insum medulla pondus volucris et contra flo quoque pervicax liber quippe non idem gratia belgicis hic et creticus commendo quamquam praefero indicus qui alius quidam video natura quando et hastaris vicis praebeo addo cuspis harundo quidem indicus arboreus amplitude qualis vulgo in templum video differo maris atque femina in hic quoque indus trado spissus mare corpus femina capax navigium etiam vicis praesto si credo singulus internodium circa acesines amnis magnus nascor


Cerasi ante victoriam Mithridaticam L. Luculli non fuere in Italia, ad urbis annum DCLXXX. is primum invexit e Ponto, annisque CXX trans oceanum in Britanniam usque pervenere; eadem [ut diximus] in Aegypto nulla cura potuere gigni. cerasorum Aproniana maxime rubent, nigerrima sunt Lutatia, Caeciliana vero et rotunda. lunianis gratus sapor, sed paene tantum sub arbore sua, adeo teneris, ut gestatum non tolerent. principatus duracinis quae Pliniana Campania appellat, in Belgica vero Lusitanis , in ripis etiam Rheni. tertius iis colos e nigro ac rubenti viridique, similis maturescentibus semper. minus quinquennium est quod prodiere quae vocant laurea, non ingratae amaritudinis, insitae in lauru. sunt et Macedonica, parvae arboris raroque tria cubita excedentis, et minore etiamnum frutice chamaecerasi. inter prima hoc e pomis colono gratiam annuam refert. septentrione frigidisque gaudet, siccatur etiam sole conditurque ut oliva cadis.

cerasus ante victoria mithridaticus l lucullus non sum in italia ad urbs annus dclxxx is primus inveho e pontus annus cxx trans oceanus in britannia usque pervenio idem ut dico in aegyptus nullus cura possum gigno cerasor apronianus magnus rubeo niger sum lutatia caecilianus verus et rotundus lunianis gratus sapor sed paene tantus sub arbor suus adeo teneo ut gestas non tolero principatus duracinus qui plinianus campaneus appello in belgicus verus lusitanus in ripa etiam rhenus tertius is color e niger atque rubeo viridis similis maturesco semper paruus quinquennium sum qui prodeo qui voco laureus non ingratus amaritudo inquiro in lauru sum et macedonicus parvus arbor rarus tres cubo excedo et paruus etiamnum frutex chamaecerasi inter primus hic e pomum colonus gratia annuo refero septentrio frigidus gaudeo sicco etiam sol condio ut oliva cado


de mono Chromatis picturis


Non est omittenda in hac re et Galliarum admiratio . nihil habent Druidae—ita suos appellant magos -visco et arbore, in qua gignatur, si modo sit robur, sacratius. iam per se roborum eligunt lucos nec ulla sacra sine earum fronde conficiunt, ut inde appellati quoque interpretatione Graeca possint Druidae videri. enimvero quidquid adgnascatur illis e caelo missum putant signumque esse electae ab ipso deo arboris. est autem id rarum admodum inventu et repertum magna religione petitur et ante omnia sexta luna, quae principia mensum annorumque his facit et saeculi post tricesimum annum, quia iam virium abunde habeat nec sit sui dimidia. omnia sanantem appellant suo vocabulo. sacrificio epulisque rite sub arbore conparatis duos admovent candidi coloris tauros , quorum cornua tum primum vinciantur. sacerdos candida veste cultus arborem scandit, falce aurea demetit , candido id excipitur sago. tum deinde victimas immolant precantes, suum donum deus prosperum faciat iis quibus dederit. fecunditatem eo poto dari cuicumque animalium sterili arbitrantur, contra venena esse omnia remedio . tanta gentium in rebus frivolis plerumque religio est.

non sum omitto in hic res et galliaris admiratio nihil habeo druidae ita suus appello magus visco et arbor in qui gigno si modo sum robur sacro iam per sui robur eligo lucus neque ullus sacer sine is frons confacio ut inde appello quoque interpretatio graecum possum druidae video enimvero quisquis adgnascatur ille e caelum mitto puto signum sum eligo ab ipse deus arbor sum autem is raris admodum invenio et reperio magnus religio peto et ante omnis sextus luna qui principia metior annus hic facio et saeculis post tricesimum annus quia iam vis abunde habeo neque sum suus dimidio omnis sano appello suus vocabulum sacrificium epulum rite sub arbor conparo duo admoveo candidus color taurus qui cornu tum primus vincio sacerdos candidus vestis cultus arbor scando falx aureus demetior candidus is excipio sagum tum deinde victima immolo preco suus donum deus prosper facio is qui do fecunditas is poto do quicumque animal sterilis arbitror contra veneno sum omnis remedium tantus gens in res frivolus plerusque religio sum


Nunc praevertemur ad reliqua animalia primumque terrestria .

nunc praeverto ad reliquus animal primus terrestria


ciconia I et pr. l. II: III ibide II


Nam et inrumpit e Scythico oceano in aversa Asiae; pluribus nominibus accolaram appellatum celeberrimum est duobus, Caspium et Hyrcanium. non minus hoc esse quam Pontum Euxinum Clitarchus putat, Eratosthenes ponit et mensuram ab exortu et meridie per Cadusiae et Albaniae oram V???.CCCC stadia, inde per Anariacos, Amardos, Hyrcanos ad ostium Zoni fluminis IIII. DCCC, ab eo ad ostium Iaxartis MM.CCCC, quae summa efficit XV. LXXV p. Artemidorus hinc detrahit XXV p. Agrippa Caspium mare gentesque quae circa sunt et cum iis Armeniam, determinatas ab oriente oceano Serico, ab occidente Caucasi iugis, a meridie Tauri, a septentrione oceano Scythico, patere qua cognitum est CCCCLXXX in longitudinem, in latitudinemCCXC prodidit. non desunt vero qui eius maris universum circuitum a freto XXV p. tradunt.

nam et irrumpo e scythicus oceanus in averto asia multus nomen accolaram appello celeber sum duo caspii et hyrcanius non paruus hic sum quam pontus euxinus clitarchus puto eratosthenes pono et mensura ab exorior et meridies per cadusiae et albania ora v cccc stadium inde per anariacos amardos hyrcani ad ostium zoni flumen quattuor dccc ab is ad ostium jaxartes mm cccc qui summus efficio xv lxxv p artemidorus hinc detraho xxv p agrippa caspii mare gens qui circa sum et cum is armenia determino ab orior oceanus sericus ab occaedes caucasius iugum ab meridies taurus ab septentrio oceanus scythicus pateo qui cognosco sum cccclxxx in longitudo in latitudinemccxc prodo non desum verus qui is mare universus circumeo ab fretus xxv p trado


Imagines adeo similitudinis indiscretae pinxit, ut— incredibile dictu—Apio grammaticus scriptum reliquerit , quendam ex facie hominum divinantem a (del.V2) diuinamtem V. addiuinantem Rdhv.a.S., quos metoposcopos vocant, ex iis dixisse aut futurae mortis annos aut praeteritae vitae. non fuerat ei gratia in comitatu Alexandri cum Ptolemaeo, quo regnante Alexandriam vi tempestatis expulsus, subornato fraude aemulorum piano regio invitatus, ad cenam venit indignantique Ptolemaeo et vocatores suos ostendenti, ut diceret, a quo eorum invitatus esset, arrepto carbone extincto e foculo imaginem in pariete delineavit, adgnoscente voltum plani rege inchoatum protinus. pinxit et Antigoni regis imaginem altero lumine orbati primus excogitata ratione vitia condendi; obliquam namque fecit, ut, quod deerat corpori, picturae deesse potius videretur, tantumque eam partem e facie ostendit, quam totam poterat ostendere. sunt inter opera eius et exspirantium imagines. quae autem nobilissima sint, non est facile dictu. Venerem exeuntem e maria divus Augustus dicavit in delubro patris Caesaris, quae anadyomene vocatur, versibus Graecis tantopere dum laudatur, aevis victa, sed inlustrata. cuius inferiorem partem corruptam qui reficeret non potuit reperiri, verum ipsa iniuria cessit in gloriam artificis. consenuit haec tabula carie, aliamque pro ea substituit Nero in principatu suo Dorothei manu. Apelles inchoaverat et aliam Venerem Coi, superaturus etiam illam suam priorem. invidit mors peracta parte, nec qui succederet operi ad praescripta liniamenta inventus est. pinxit et Alexandrum Magnum fulmen tenentem in templo Ephesiae Dianae viginti talentis auri. digiti eminere videntur et fulmen extra tabulam esse—legentes meminerint omnia ea quattuor coloribus facta—; manipretium eius tabulae in nummo aureo mensura accepit, non numero. pinxit et megabyzi, sacerdotis Dianae Ephesiae, pompam, Clitum cum equo ad bellum festinantem, galeam poscenti armigerum porrigentem . Alexandrum et Philippum quotiens pinxerit, enumerare supervacuum est. mirantur eius Habronem Sami; Menandrum, regem Cariae, Rhodi, item Antaeum; Alexandreae Gorgosthenen tragoedum; Romae Castorem et Pollucem cum Victoria et Alexandro Magno, item Belli imaginem restrictis ad terga manibus, Alexandro in curru triumphante. quas utrasque tabulas divus Augustus in fori sui celeberrimis partibus dicaverat simplicitate moderata ; divus Claudius pluris existimavit utrisque excisa Alexandri facie divi Augusti imagines addere. eiusdem arbitrantur manu esse et in Dianae templo Herculem aversum, ut, quod est difficillimum, faciem eius ostendat verius pictura quam promittat. pinxit et heroa nudum eaque pictura naturam ipsam provocavit. est et equus eius, sive fuit, pictus in certamine, quo iudicium ad mutas quadripedes provocavit ab hominibus. namque ambitu praevalere aemulos sentiens singulorum picturas inductis equis ostendit: Apellis tantum equo adhinnivere, idque et postea semper evenit, ut experimentum artis illud ostentaretur . fecit et Neoptolemum ex equo adversus Persas, Archelaum cum uxore et filia, Antigonum thoracatum cum equo incedentem. peritiores artis praeferunt omnibus eius operibus eundem regem sedentem in equo et Dianam sacrificantium virginum choro mixtam, quibus vicisse Homeri versus videtur id ipsum describentis. pinxit et quae pingi non possunt, tonitrua, fulgetra fulguraque; Bronten, Astrapen et Ceraunobolian appellant.—Inventa eius et ceteris profuere in arte; unum imitari nemo potuit, quod absoluta opera atramento inlinebat ita tenui, ut id ipsum, cum repercussum claritatis colorumomnium excitaret custodiretque a pulvere et sordibus, ad manum intuenti demum appareret, sed et luminum ratione magna, ne claritas colorum aciem offenderet veluti per lapidem specularem intuentibus et e longinquo eadem res nimis floridis coloribus austeritatem occulte daret.

imago adeo similitudo indiscretus pingo ut incredibilis dico apium grammaticus scribo relinquo quidam ex facies homo divino ab del v diuinamtem v addiuinantem rdhv ab senatus qui metoposcopus voco ex is dico aut sum mors annus aut praetereo vita non sum is gratia in comito alexander cum ptolemaeus quo regno alexandrea vis tempestas expello suborno fraus aemulus piano regius invito ad cena venio indignor ptolemaeus et vocator suus ostendo ut dico ab quo is invito sum arrepo carbo extingo e foculus imago in paries delineavit agnosco vultus planus rex incoho protinus pingo et antigonus rex imago alter lumen orbo primus excogito ratio vitio condo obliquus namque facio ut qui desum corpus pingo desum potis video tantus is pars e facies ostendo quam totus possum ostendo sum inter opus is et exspiro imago qui autem nobilis sum non sum facilis dico venus exeo e mare divus augustus dico in delubrum pater caesar qui anadyomene voco versus graecum tantopere dum laudo aevum vinco sed illustro qui inferus pars corrumpo qui reficio non possum reperio verus ipse iniuria cedo in gloria artifex consenesco hic tabula carie alius pro is substituo nero in principatus suus dorotheus manus apello incoho et alius venus cos supero etiam ille suus prior invideo mors perago pars neque qui succedo operio ad praescribo lineamentum invenio sum pingo et alexander magnus fulmen teneo in templum ephesius diana viginti talentum aurum digitus emineo video et fulmen extra tabula sum lego memini omnis is quattuor color facio manupretium is tabula in nummus aureus mensura accipio non numerus pingo et megabyzi sacerdos diana ephesius pompa clitus cum equus ad bellum festino galea posco armiger porrigo alexander et philippus quotiens pingo enumero supervacuus sum miror is habronem samos menandrum rex caria rhodius item antaeus alexandrea gorgosthenen tragoedus roma castor et pollux cum victoria et alexander magnus item bellius imago restringo ad tergum manus alexander in currus triumpho qui utrasque tabula divus augustus in forum suus celeber pars dico simplicitas modero divus claudus multus existimo uterque excaedo alexander facies divus augustus imago addo idem arbitror manus sum et in diana templum herculis averto ut qui sum difficilis facies is ostendo verus pingo quam promitto pingo et heros nudus is pingo natura ipse provoco sum et equus is sive sum pingo in certamen quo iudicium ad muto quadripedes provoco ab homo namque ambitus praevaleo aemulus sentio singulus pictura induco equus ostendo apelles tantus equus adhinnio is et postea semper evenio ut experimentum ars ille ostento facio et neoptolemus ex equus adverro persa archelaus cum uxor et filia antigonus thoracatus cum equus incedo pereo ars praefero omnis is opus idem rex sedeo in equus et diana sacrifico virgo chorus misceo qui vinco homerus verro video is ipse describo pingo et qui pingo non possum tonitruum fulgetrum fulguro bronte astrape et ceraunobolia appello invenio is et ceterus prosum in ars unus imitor nemo possum qui absolvo opus atramentum inlinebat ita tenuis ut is ipse cum repercutio claritas colorumomnium excito custodio ab pulvis et sordes ad manus intueor demum appareo sed et lumen ratio magnus ne claritas color acies offendo velut per lapis specularis intueor et e longinquus idem res nimis floridus color austeritas occulte do


sandastros. sandaresus


uvarum servatarumgeneribus med. XI