Vindemiam antiqui numquam existimavere maturam ante aequinoctium; iam passim rapi cerno. quamobrem et huius tempora notis argumentisque signentur. leges ita se habent: uvam caldam ne legito, hoc est nimia siccitate ac nisi imber intervenerit. uvam rorulentam ne legito, hoc est si ros nocturnus fuerit nec prius quam sole discutiatur. vindemiare incipito, cum ad palmitem pampinus procumbere coeperit aut cum exempto acino ex densitate intervallum non conpleri apparuerit ac iam non augeri acinos. plurimum refert, si contingat crescente luna vindemiare. pressura una culleos XX implere debet. hic est pes iustus. ad totidem culleos et lacus XX iugeribus unum sufficit torculum. premunt aliqui singulis, utilius binis, licet magna sit vastitas singulis. longitudo in his refert, non crassitudo. spatiosa melius premunt. antiqui funibus vittisque loreis ea detrahebant et vectibus. intra c annos inventa Graecanica, mali rugis per cocleam ambulantibus , ab aliis adfixa arboris stella, aliis areas lapidum adtollente secum arbore, quod maxime probatur. intra XXII hos annos inventum parvis prelis et minore torculario aedificio, breviore malo in media derecto, tympana inposita vinaceis superne toto pondere urguere et super prela construere congeriem. hoc et poma colligendi tempus, observato cum aliquod maturitate, non tempestate , deciderit; hoc et faeces exprimendi, hoc et defrutum coquendi silente luna noctu aut, si interdiu, plena, ceteris diebus aut ante exortum lunae aut post occasum, nec de novella vite aut palustri, nec nisi e matura uva. si ligno contingatur vas, adustum et fumosum fieri putant. iustum vindemiae tempus ab aequinoctio ad vergiliarum occasum dies XLIIII. ab eo die oraculum occurrit frigidum picari pro nihilo ducentium. sed iam et kal. Ian. defectu vasorum vindemiantes vidi piscinisque musta condi aut vina effundi priora, ut dubia reciperentur. hoc non tam saepe proventu nimio evenit quam segnitia aut avaritia insidiantium caritati. civilis, aequi patrisfamilias modus est annona cuiusque anni uti. id peraeque etiam lucrosissimum . reliqua de vinis adfatim dicta sunt, item vindemia facta olivam esse rapiendam et quae ad oleum pertinent quaeque a vergiliarum occasu agi debent.

vindemia antiquus numquam existimo maturus ante aequinoctium iam passim rapio cerno quamobrem et hic tempus nosco argumentum signo lex ita sui habeo labrusca calidus ne lego hic sum nimius siccitas atque nisi imber intervenio labrusca rorulentus ne lego hic sum si rus nocturnus sum neque prior quam sol discutio vindemiaris incipio cum ad palmes pampinus procumbo coepio aut cum eximo acinus ex densitas intervallum non conpleo appareo atque iam non augeo acinus multus refero si contingo cresco luna vindemiaris premo unus culleus xx impleo debeo hic sum pes iustus ad totidem culleus et lacus xx iugeribus unus sufficio torculis premo aliqui singuli utilis bini licet magnus sum vastitas singuli longitudo in hic refero non crassitudo spatiosus bonus premo antiquus funis vitta loreus is detraho et vectis intra que annus invenio graecanica malus rugio per coclea ambulo ab alius affigo arbor stella alius areo lapis adtollo sui arbor qui magnus probo intra xxii hic annus invenio parvus prelis et paruus torcularius aedificium brevis malus in medius derecingo tympanum inpono vinaceum supernus totus pondus urgeo et super prelum construo congeriem hic et pomum colligo tempus observo cum aliqui maturitas non tempestas decido hic et faeces exprimo hic et defrutum coquo sileo luna nox aut si interdiu plenus ceterus dies aut ante exortus luna aut post occasus neque de novellus vitis aut palustri neque nisi e maturo labrusca si lignum contingo vas aduro et fumosus fio puto iustus vindemia tempus ab aequinoctium ad vergiliaris occasus dies xliiii ab is dies oraculis occurro frigidus picaris pro nihilum duco sed iam et kal ian deficio vasor vindemio video piscina mustus condo aut vinum effundo prior ut dubius recipio hic non tam saepe provenio nimius evenio quam segnitia aut avaritia insidior caritas civilis aequum patrisfamilias modus sum annona quisque annus uti is peraeque etiam lucrosus reliquus de vinum affatim dictum sum item vindemio facio oliva sum rapio et qui ad oleum pertineo quisque ab vergiliaris occasus ago debeo


de camelis. genera eorum


ibi et prunus Aegyptia, non dissimilis spinae proxime dictae, pomo mespili, maturescens bruma nec folia dimittens. lignum in pomo grande, sed corpus ipsum natura et copia messium instar incolis; purgatum enim tundunt servantque eius offas. silvestris fuit et circa Memphin regio tam vastis arboribus, ut terni non quirent circumplecti, unius peculiari miraculo, nec pomum propter usumve aliquem, sed eventum. facies est spinae , folia habet ceu pinnas, quae tactis ab homine ramis cadunt protinus ac postea renascuntur.

ibi et prunus aegyptius non dissimilis spina propior dico pomum mespilis maturesco bruma neque folium dimitto lignum in pomum grandis sed corpus ipse natura et copia messis instar incolo purgo enim tundo servo is offa silvestris sum et circa memphis regius tam vastus arbor ut terni non quirent circumplecto unus peculiaris miraculum neque pomum propter utor aliquis sed evenio facies sum spina folium habeo ceu pinnas qui tango ab homo ramus cado protinus atque postea renascor


myrtus (35-38)


nubibus


iasine. chondrylla. picris . quae toto anno floreant quibus flos ante quam caules exeant, quibus caulis ante quam flos. quae ter floreat cypiros med. VIII . thesium .

iasine chondrylla picra qui totus annus floreo qui flos ante quam caulis exeo qui caulis ante quam flos qui ter floreo cypirus ego viii thesis


EX AVCTOEIBVS


Estur et soncos—ut quem Theseo apud Callimachum adponat Hecale—uterque, albus et niger. lactucae similes ambo, nisi spinosi essent, caule cubitali, anguloso, intus cavo, sed qui fractus copioso lacte manet. albus, cui e lacte nitor, utilis orthopnoicis lactucarum modo ex embammate. Erasistratus calculos per urinam pelli eo monstrat et oris graveolentiam commanducato corrigi . sucus trium cyathorum mensura in vino albo et oleo calefactus adiuvat partus ita, ut a potu ambulent gravidae. datur et in sorbitione. ipse caulis decoctus facit lactis abundantiam nutricibus coloremque meliorem infantium, utilissimus his, quae lac sibi coire sentiant. instillatur auribus sucus, calidusque in stranguria bibitur cyathi mensura et in stomachi rosionibus cum semine cucumeris nucleisque pineis. inlinitur et sedis collectionibus. bibitur contra serpentes scorpionesque, radix vero inlinitur. eadem decocta in oleo et punici mali calyce, aurium morbis praesidium est. haec omnia ex albo. Cleemporus nigro prohibet vesci ut morbos faciente, de albo consentiens . Agathocles etiam contra sanguinem tauri demonstrat sucum eius, refrigeratoriam tamen vim esse convenit nigro et hac causa inponendum cum polenta. Zenon radicem albi in stranguria suadet.

estur et soncos ut qui theseus apud callimachus appono hecal uterque albus et niger lactuca similis ambo nisi spinosus sum caulis cubital angulosus intus caveo sed qui frango copiosus lac maneo albus qui e lac nitor utilis orthopnoicus lactucaris modo ex embamma erasistratus calculus per urina pello is monstro et ora graveolentia commanduco corrigo sucus tres cyathus mensura in vinum album et oleum calefacio adjuvo pario ita ut ab potus ambulo gravida do et in sorbitio ipse caulis decoquo facio lac abundantia nutrix coloro bonus infer utilis hic qui lac sui coeo sentio instillo auris sucus calidus in stranguria bibo cyathus mensura et in stomachus rosio cum semen cucumis nucleus pineum inlinitur et sedes collectio bibo contra serpo scorpionesque radix verus inlinitur idem decoquo in oleum et punicus malus calyce auris morbus praesidium sum hic omnis ex album cleemporus niger prohibeo vesco ut morbus facio de album consentio agathocles etiam contra sanguis taurus demonstro sucus is refrigeratorius tamen vis sum convenio niger et hic causa inpono cum polenta zeno radix albus in stranguria suadeo


de capillo


Sardinia ab oriente patens CLXXXVIII p., ab occidente CLXXV, a meridie LXXVII, a septentrione CXXV, circuituDLXV, abest ab Africa Caralitano promunturio CC, a Gadibus |XIII|. L. habet et a Gorditano promunturio duas insulas quae vocantur Herculis, a Sulcensi Enosim, a Caralitano Ficariam . quidam haut procul ab ea et Leberidas ponunt et Callode et quam vocant Heras lutra. celeberrimi in ea populorum Ilienses, Balari, Corsi, oppidorum XVIII Sulcitani, Valentini, Neapolitani, Bitienses, caralitani civium R. et Norenses, colonia autem una, quae vocatur Ad Turrem Libisonis. Sardiniam ipsam Timaeus sandaliotim appellavit ab effigie soleae, Myrsilus Ichnusam a similitudine vestigii. contra Paestanum sinum Leucosia est, a Sirene ibi sepulta appellate, contra Veliam Pontia et Isacia, utraeque uno nomine Oenotrides, argumentum possessae ab Oenotris Italiae, contra Vibonem parvae quae vocantur Ithacesiae ab Ulixis specula.

sardinia ab orior pateo clxxxviii p ab occaedes clxxv ab meridies lxxvii ab septentrio cxxv circuitudlxv absum ab africanus caralitanus promunturium centum ab gades xiii l habeo et ab gorditano promunturium duo insula qui voco hercules ab sulcensis enosim ab caralitanus ficaria quidam haud procul ab is et leberidas pono et callode et quam voco hera lutra celeber in is populus ilienses balaris corsi oppidum xviii sulcitani valentini neapolitanus bitienses caralitani civis romanus et norensis colonia autem unus qui voco ad turris libisonis sardinia ipse timaeus sandaliotim appello ab effigies solea myrsilus ichnusa ab similitudo vestigium contra paestanus sinum leucosia sum ab siris ibi sepelio appello contra velia pontia et isacia uter unus nomen oenotrides argumentum possessus ab oenotrus italia contra vibo parvus qui voco ithacesius ab ulixes speculum


de salubritate aquarum


uruca I


insularum LXIII, in his


Summa: insulae. . .


lunctum mare Lycium est gensque Lycia, unde vastus sinus. Taurus mons, ab Eois veniens litoribus, Chelidonio promunturio disterminat, inmensus ipse et innumerarum gentium arbiter, dextro latere septentrionalis, ubi primum ab Indico mari exsurgit, laevo meridianus et ad occasum tendens mediamque distrahens Asiam, nisi opprimenti terras occurrerent maria. resilit ergo ad septentriones flexusque inmensum iter quaerit, velut de industria rerum natura subinde aequora opponente, hinc Phoenicium, hinc Ponticum, illinc Caspium et Hyrcanium contraque Maeotium lacum. torquetur itaque collisus inter haec claustra et tamen victor flexuosus evadit usque ad cognata Ripaeorum montium iuga, numerosis nominibus et novis, quacumque incedit, insignis: Imaus prima parte dictus, mox Emodus, Paropanisus, Circius, Cambades, Pariades, Choatras, Oreges, Oroandes, Niphates, Taurus atque, ubi se quoque exuperat, Caucasus, ubi brachia emittit subinde temptanti maria similis, Sarpedon, Coracesius ,Cragus, iterumque Taurus, etiam ubi dehiscit seque populis aperit, Portarum tamen nomine unitatem sibi vindicans, quae aliuli Armeniae, aliubi Caspiae, aliubi Ciliciae vocantur. quin etiam confractus, effugiens quoque maria, plurimis se gentium nominibus hinc et illinc implet, a dextra Hyrcanius, Caspius, a laeva Parihedrus, Moschicus, Amazonicus, Coraxicus, Scythicus appellatus, in universum vero Graece Ceraunius.

lunctum mare lycius sum gens lycia unde vastus sinus taurus mons ab eous venio litus chelidonius promunturium distermino immensus ipse et innumeraris gens arbiter dexter lateo septentrional ubi primus ab indicus mare exsurgo laevus meridianus et ad occasus tendo medius distraho asia nisi opprimo terra occurro mare resilit ergo ad septentrio flecto immensus iter quaero velut de industria res natura subinde aequor oppono hinc phoenicius hinc ponticus illinc caspii et hyrcanius contra maeotius lacus torqueo itaque collido inter hic claustra et tamen victor flexuosus evado usque ad cognatus rhipaeus mons iugum numerosus nomen et novus quicumque incedo insignis imaus primus pars dico mox emodus paropanisus circius cambades pariades choatrae oreges oroandes niphates taurus atque ubi sui quoque exuperat caucasus ubi bracchium emitto subinde tento mare similis sarpedon coracesius cragus iterum taurus etiam ubi dehisco sequor populus aperio portaris tamen nomen unitas sui vindico qui aliulis armenia aliubi caspiae aliubi cilicia voco quin etiam confringo effugio quoque mare multus sui gens nomen hinc et illinc impleo ab dextera hyrcanus caspius ab laeva parihedrus moschicus amazonicus coraxicus scythicus appello in universus verus graecum ceraunius


non ubique eadem genera placere cenitarI


[ulula I et seq. 1. I: II]


quae prima Romae corona. de spicea corona

qui primus roma corona de spiceus corona


Et acacia e spina fit in Aegypto, alba nigraque arbore, item viridi, sed longe meliore prioribus. fit et in Galatia, deterrima spinosiore arbore. semen omniun lenticulae simile, minore tantum et grano et folliculo. colligitur autumno, ante collectum nimio validius spissat. sucus ex folliculis aqua caelesti perfusis, mox in pila tusis exprimitur organis, tune densatur in sole mortariis in pastillos . fit et foliis minus efficax. ad coria perficienda semine pro galla utuntur. foliorum sucus et Galaticae acaciae nigerrimus inprobatur, item qui valde rufus. purpurea aut leucophaea et quae facillime diluitur—vis summa ad spissandum refrigerandumque est—oculorum medicamentis ante alia utiles. lavantur in eos usus pastilli, ab aliis torrentur, ab aliis peruruntur. capillum tingunt, sanant ignem sacrum, ulcera, quae serpunt, et umida vitia corporis, collectiones, articulos contusos, perniones, pterygia . abundantiam mensum in feminis sistunt vulvamque et sedem procidentes, item oculos, oris ulcera et genitalium .

et acacia e spina fio in aegyptus albus niger arbor item viridis sed longus bonus prior fio et in galatia deterior spinosiore arbor semen omniun lenticula similis paruus tantus et granum et folliculus colligo auctumnus ante colligo nimius validus spisso sucus ex folliculis aqua caelestis perfundo mox in pilum tundo exprimo organum tu densatur in sol mortarium in pastillus fio et folium paruus efficax ad corion perficio semen pro galla uto folium sucus et galaticus acacia niger inprobo item qui validus rufus purpureus aut leucophaeus et qui facilis diluo volo summus ad spisso refrigero sum oculus medicamentum ante alius utilis lavo in is utor pastillus ab alius torreo ab alius peruro capillus tingo sano ignis sacer ulcus qui serpo et umidus vitio corpus collectio articulus contundo pernio pterygium abundantia metior in femina sisto volva et sedes procaedo item oculus ora ulcus et genitalis


volucrum pedes


strumis exulceratis mustelae sanguis, ipsa decocta in vino; non tamen sectis admovetur. aiunt et in cibo sumptam idem efficere vel cinerem eius sarmentis conbustae mixtum axungia. lacertus viridis adalligatur; oportet post dies XXX alium adalligatum. quidam cor eius in argenteo vasculo servant ad femineas strumas et viriles. cocleae cum testa sua tusae inlinuntur, maxime quae frutectis adhaerent, item cinis aspidum cum sebo taurino inponitur, anguinus adeps mixtus oleo, item anguium cinis ex oleo inlitus vel cum cera. edisse quoque eos medios abscisis utrimque extremis partibus adversus strumas prodest vel cinerem bibisse in novo fictili ita crematorum, efficacius multo inter duas orbitas occisorum. et gryllum inlinere cum sua terra effossum suadent, item fimum columbarum per sese vel cum farina hordeacia aut avenacia ex aceto, talpae cinerem ex melle inlinere. alii iocur eiusdem contritum inter manus inlinunt et triduo non abluunt. dextrum quoque pedum eius remedio esse strumis adfirmant. alii praecidunt caput et cum terra a talpis excitata tusum digerunt in pastillos pyxide stagnea et utuntur ad omnia, quae intumescant, et quae apostemata vocant quaeque in cervice sint; vesci suilla tunc vetant. tauri vocantur scarabaei terrestres ricino similes —nomen cornicula dedere—, alii pediculos terrae vocant ; ab his quoque terrain egestam inlinunt strumis et similibus vitiis et podagris, triduo non abluunt. prodest haec medicina in annum, omniaque his adscribunt, quae nos in gryllis rettulimus. quidam et a formicis terra egesta sic utuntur. alii vermes terrenos totidem, quot sint strumae, adalligant, pariterque cum iis arescunt. alii viperam circa canis ortum circumcidunt ut diximus, dein mediam comburunt, cinerem eum dant bibendum ter septenis diebus, quantum prenditur ternis digitis; sic strumis medentur, aliqui vero circumligantes lino, quo praeligata infra caput vipera pependerit, donec exanimaretur. et milipedis utuntur addita resinae terebinthinae parte quarta, quo medicamento omnia apostemata curari iubent.

struma exulcero mustela sanguis ipse decoquo in vinum non tamen seco admoveo aio et in cibus sumo idem efficio vel cinis is sarmentum conbustae misceo axungia lacertus viridis adalligo oportet post dies xxx alius adalligo quidam cor is in argenteus vasculum servo ad femineus struma et virilis coclea cum testa suus tundo inlinuntur magnus qui frutectum adhaereo item cinis aspis cum sebum taurinus inpono anguinus adeps misceo oleum item anguis cinis ex oleum illitus vel cum cero edo quoque is medius abscido utrimque exter pars adverro struma prodo vel cinis bibo in novo fictilis ita cremator efficax multus inter duo orbitas occisor et gryllus inlineo cum suus terra effodio suadeo item fimum columbaris per sui vel cum farina hordeacia aut avenacia ex acetum talpa cinis ex mel inlineo alius iocur idem contero inter manus inlinunt et triduum non abluo dexter quoque pes is remedium sum struma adfirmo alius praecido caput et cum terra ab talpa excito tundo digero in pastillus pyxis stagnea et uto ad omnis qui intumesco et qui apostema voco quisque in cervix sum vesco suillus tunc veto taurus voco scarabaeus terrestris ricinus similis nomen corniculum do alius pediculus terra voco ab hic quoque terrain egero inlinunt struma et similis vitium et podagra triduum non abluo prodo hic medicina in annus omne hic adscribo qui nos in gryllus refero quidam et ab formica terra egero sic uto alius vermis terrenus totidem quot sum struma adalligo parito cum is aresco alius vipera circa canis orior circumcido ut dico deinde medius comburo cinis is do bibo ter septeni dies quantus prehendo terni digitus sic struma medeor aliqui verus circumligo linus quo praeligo infra caput vipera pendeo donec exanimo et milipedis uto addo resina terebinthinus pars quartus quo medicamentum omnis apostema curaris iubeo


servavit proscriptum a Sulla M. Fidustium senatorem annis XXXVI, sed iterum proscriptura. superstes Sullae vixit, sed usque ad Antonium, constatque nulla alia de causa ab eo proscriptu m quam quia proscriptus fuisset. triumphare P. Ventidium de Parthis voluit quidem solum, sed eundem in triumpho Asculano Cn. Pompei duxit puerum, quamquam Masurius auctor est bis in triumpho ductum, Cicero mulionem castrensis furnariae fuisse, plurimi iuventam inopem in caliga militari tolerasse. fuit et Balbus Cornelius maior consul, sed accusatus atque de iure virgarum in eum iudice in consilium misso, primus externorum atque etiam in oceano genitorum usus illo honore, quem maiores Latio quoque negaverint. est et L. Fulvius inter insignia exempla, Tusculanorum rebellantium consul, eodemque honore, cum transisset, exornatus confestim a populo Romano, qui solus eodem anno, quo fuerat hostis, Romae triumphavit ex iis quorum consul fuerat. unus hominum ad hoc aevi Felicis sibi cognomen adseruit L. Sulla, civili nempe sanguine ac patriae oppugnatione adoptatus. et quibus felicitatis inductus argumentis? quod proscribere tot milia civium ac trucidare potuisset? o prava interpretatio et futuro tempore infelix! non melioris sortis tunc fuere pereuntes, quorum miseremur hodie, cum Sullam nemo non oderit? age, non exitus vitae eius omnium proscriptorum ab illo calamitate crudelior fuit erodente se ipso corpore et supplicia sibi gignente? quod ut dissimulaverit et supremo somnio eius, cui inmortuus quodammodo est, credamus ab uno illo invidiam gloria victam, hoc tamen nempe felicitati suae defuisse confessus est quod Capitolium non dedicavisset.

servo proscribo ab sulla m fidustium senator annus xxxvi sed iterum proscriptura supersto sulla vivo sed usque ad antonius consto nullus alius de causa ab is proscribo m quam quia proscribo sum triumpharis p ventidius de parthus volo quidem solus sed idem in triumphus asculanus cn pompejus duco puer quamquam masurius auctor sum bis in triumphus duco cicero mulio castrensis furnariae sum plurimus juventa inops in caligo militaris tolero sum et balbus cornelius magnus consul sed accuso atque de ius virgaris in is iudex in consilium mitto primus externus atque etiam in oceanus genitor utor ille honor qui magnus latius quoque nego sum et l fulvus inter insigne exemplum tusculanum rebello consul idem honor cum transeo exorno confestim ab populus romanus qui solus idem annus quo sum hostis roma triumpho ex is qui consul sum unus homo ad hic aevum felix sui cognomen assero l sulla civilis nempe sanguis atque patria oppugnatio adopto et qui felicitas induco argumentum qui proscribo tot mille civis atque trucidaris possum o pravus interpretatio et sum tempus infelix non bonus sors tunc sum pereo qui misero hodie cum sulla nemo non odi ago non exitus vita is omnis proscriptor ab ille calamitas crudelis sum erodo sui ipse corpus et supplicium sui gigno qui ut dissimulo et superus somnio is qui inmorior quodammodo sum credo ab unus ille invidia gloria vinco hic tamen nempe felicitas suus desum confiteor sum qui capitolium non dedico


rodarum III


in Rheno autem ipso, prope C??? in longitudinem, nobilissima Batavorum insula et Cannenefatium et aliae Frisiorum, Chaucorum, Frisiavonum, Sturiorum , Marsaciorum, quae sternuntur inter Helinium ac Flevum. ita appellantur ostia, in quae effusus Rhenus a septentrione in lacus, ab occidente in amnem Mosam se spargit, medio inter haec ore modicum nomini suo custodiens alveum.

in rhenus autem ipse prope que in longitudo nobilis batavus insula et cannenefatium et alius frisii chauci frisiavonum sturii marsaci qui sterno inter helinium atque flevum ita appello ostium in qui effundo rhenus ab septentrio in lacus ab occaedes in amnis mosa sui spargo medium inter hic os modicus nomen suus custodio alveus


de Obsianis


EX AVCTORIBVS


De pictura satis superque. contexuisse his et plasticen conveniat eiusdem operae terrae.

de pingo satis supo contexo hic et plastice convenio idem opera terra


Emicant benigne passimque in plurimis terris alibi frigidae, alibi calidae, alibi iunctae, sicut in Tarbellis Aquitanica gente et in Pyrenaeis montibus tenui intervallo discernente, alibi tepidae, egelidae, atque auxilia morborum profitentes et e cunctis animalibus hominum tantum causa erumpentes augent numerum deorum nominibus variis urbesque condunt, sicut Puteolos in Campania, Statiellas in Liguria, Sextias in Narbonensi provincia. nusquam tamen largius quam in Baiano sinu nec pluribus auxiliandi generibus : aliae sulpuris vi,aliae aluminis, aliae salis, aliae nitri, aliae bituminis, nonnul etiam acida salsave mixtura , vapore ipso aliquae prosunt, tantaque est vis, ut balneas calefaciant ac frigidam etiam in soliis fervere cogant. quae in Baiano Posidianae vocantur, nominee accepto a Claudii Caesaris liberto, obsonia quoque per cocunt. vaporant et in mari ipso quae Licinii Crassi fuere, mediosque inter fluctus existit aliquid valetudini salutare.

emico benignus passim in multus terra alibi frigida alibi calida alibi jungo sicut in tarbellus aquitanicus gens et in pyrenaeus mons tenuis intervallum discerno alibi tepidus egelidus atque auxilium morbus profiteor et e cunctus animal homo tantus causa erumpo augeo numerus deus nomen varius urbs condo sicut puteoli in campaneus statiellae in liguria sestius in narbonensis provincia nusquam tamen largus quam in baianus sinus neque multus auxilio genus alius sulfur vis alius alumen alius sal alius nitrion alius bitumen nonnul etiam acidus salio misceo vapor ipse aliqui prosum tantus sum volo ut balneae calefacio atque frigida etiam in solium ferveo cogo qui in baianus posidianus voco nominee accipio ab claudius caesar libertus obsonium quoque per cocunt vaporo et in mare ipse qui licinius crassus sum medius inter fluctus existit aliquis valetudo salutaris


comparatio naturae per terras .


Proximi Aetolis Locri cognominantur Ozolae, immunes. oppidum Oeanthe, portus Apollinis Phaesti, sinus Crisaeus. intus oppida Argyna, Eupalia, Phaestum, Calamisus. ultra Cirrhaei Phocidis campi, oppidum Cirrha, portus Chalaeon, a quo VII p. introrsus liberum oppidum Delphi sub monte Parnaso, clarissimi in terris oraculi Apollinis. fons Castalius, amnis Cephisus praefluens Delphos , ortus in Lilaea urbe. quondam praeterea oppidum crisa et cum Bulensibus Anticyra, Naulochum, Pyrrha, Amphisa immunis, Tithrone, Tithorea, Ambrysus, Mirana, quae regio Daulis appellatur. deinde in intimo sinu angulus Boeotiae adluitur cum oppidis Siphis, Thebis quae Corsiae cognominatae sunt iuxta Heliconem montem. tertium ab hoc mari Boeotiae oppidum Pagae, unde Peloponnesi prosilit cervix.

propior aetolus locri cognomino ozolae immunis oppidum oeanthe portus apollo phaestius sinus crisaeus intus oppidum argyna eupalia phaestum calamisus ultra cirrhaeus phocis campus oppidum cirrha portus chalaeon ab quo vii p introrsum liber oppidum delphi sub mons parnasus clarus in terra oraculis apollo fons castalius amnis cephisus praefluo delphi ortus in lilaea urbs quondam praeterea oppidum criso et cum bulensibus anticyra naulocha pyrrha amphisa immunis tithrone tithorea ambrysus mirana qui regius daulis appello deinde in intimo sinus angulus boeotia adluo cum oppidum siphis thebae qui corsiae cognomino sum iuxta helicon mons tertius ab hic mare boeotia oppidum pagae unde peloponnesius prosilio cervix


Crocum silvestre optimum. serere in Italia minime expedit, ad scripula usque singula areis decoquentibus . seritur radicis bulbo. sativum latius maiusque et nitidius, sed multo lenius, degenerans ubique nec fecundum etiam Cyrenis, ubi semper flores laudatissimi. prima nobilitas Cilicio et ibi in Coryco monte, dein Lycio e monte Olympo, mox Centuripino Siciliae. aliqui Theraeo secundum locum dedere. adulteratur nihil aeque. probatio sinceri, si inposita manu crepitet veluti fragile; umidum enim, quod event adulteratione, sentit. altera probatio , si manu relata ad ora leniter faciem oculosque mordeat. est per se genus sativi blandissimum volgo, cum sit mediocre, dialeucon vocant. contra Cyrenaico vitium, quod omni croco nigrius est et celerrime marcescit. optimum ubicumque quod pinguissimum et brevis capilli, pessimum vero quod situm redolet. Mucianus auctor est, in Lycia anno septimo aut octavo transferri in locum subactum atque ita degenerans renovari. usus eius in coronis nusquam; herba enim est folio angusto paene in capillamenti modum. sed vino mire congruit, praecipue dulci, tritum ad theatra replenda. floret vergiliarum occasu paucis diebus folioque florem expellit. viret bruma et colligitur ; siccatur umbra, melius etiam hiberna. carnosa et illi radix vivaciorque quam ceteris. gaudet calcari et atteri pereundoque melius provenit; ideo iuxta semitas ac fontes laetissimum.

crocus silvestris bonus sero in italia paruus expedio ad scripulum usque singulus areis decoquo sero radix bulbus sativus fero magnus et nitidus sed multus lenis degenero ubique neque fecundus etiam cyrenae ubi semper floreo laudatus primus nobilitas cilicius et ibi in corycus mons deinde lycium e mons olympus mox centuripinus sicilia aliqui theraeus secundus locus do adultero nihil aequus probatio sincerus si inpono manus crepito velut fragilis umidus enim qui event adulteratio sentio alter probatio si manus refero ad os lenis facies oculus mordeo sum per sui genus sativus blandus vulgo cum sum mediocris dialeucon voco contra cyrenaicus vitium qui omnis crocum niger sum et celer marcesco bonus ubicumque qui pinguis et brevis capillus malus verus qui sino redoleo mucianus auctor sum in lycia annus septimus aut octavus transfero in locus subigo atque ita degenero renovaris utor is in corona nusquam herba enim sum folium angustus paene in capillamentum modus sed vinum mirus congruo praecipuus dulcis tero ad theatrum repleo floreo vergiliaris occasus paucus dies folium flos expello vireo bruma et colligo sicco umbra bonus etiam hibernus carnosus et ille radix vivax quam ceterus gaudeo calcaris et attero pereo bonus provenio ideo iuxta semita atque fons laetus


reliquae medicinae per morbos digestae in animalibus quorum genera non sunt placida aut fera (8-53)

reliquus medicina per morbus digero in animal qui genus non sum placidus aut ferus


Macedoniae


Haut minora forent Capitolini decora, ni perdidisset illa exitu vitae. ante decem et septem annos bina ceperat spolia . primus omnium eques muralem acceperat coronam, sex civicas, XXXVII dona, XXIII cicatrices adverso corpore exceperat , P. Servilium magistrum equitum servaverat, ipse vulneratus umerum, femur . super omnia Capitolium summamque rem in eo solus a Gallis servaverat, si non regno suo servasset.

haud parvus sum capitolinus decus ni perdo ille exeo vita ante decem et septem annus bini capio spolium primus omnis eques mural accipio corona sex civica xxxvii donum xxiii cicatrix adverso corpus excipio p servilius magister eques servo ipse vulnero umerus femur super omnis capitolium summa res in is solus ab gallus servo si non regnum suus servo


Cinnamonum et casias fabulose narravit antiquitas princepsque Herodotus avium nidis et privatim phoenicis, in quo situ Liber pater educatus esset, ex inviis rupibus arboribusque decuti carnis quam ipsae inferrent pondere aut plumbatis;agittis, item casiam circa paludes, propugnante unguibus ciro vespertilionum genere aligerisque serpentibus, his commentis augentes rerum pretia. comitata vero fabula est ad meridiani solis repercussus inenarrabilem quendam unversitatis halitum e tota paeninsula existere tot generum aurae spirante concentu, Magnique Alexandri classibus Arabiam primum odoribus nuntiatam in altum. omnia falsa, si quidem cinnamomum idemque cinnamum nascitur in Aethiopia Trogodytis conubio permixta. hi mercantes id a conterminis vehunt per maria vasta ratibus , quas neque gubernacula regant neque remi trahant vel inpellant vela, non ratio ulla adiuvet: omnium instar ibi sunt homo tantum et audacia. praeterea hibernum mare exigunt circa brumam, euris tum maxime flantibus. hi recto cursu per sinus inpellunt, atque a promunturii ambitu argestae deferunt in portum Gebbanitarum qui vocatur Ocilia. quam ob rem illi maxime id petunt, produntque vix quinto anno reverti negotiatores et multos interire. contra revehunt vitrea et aëna, vestes, fibulas cum armillis ac monilibus . ergo negotiatio illa feminarum maxime fide constat.

cinnamonum et casia fabulosus narro antiquitas princeps herodotus avis nidus et privatim phoenix in quo sino liber pater educo sum ex invius rupes arbor decutio caro quam ipse infero pondus aut plumbo agittis item casia circa palus propugno unguis ciro vespertilio genus aliger serpens hic commentus augeo res pretium comito verus fabula sum ad meridianus sol repercutio inenarrabilis quidam unversitas halitus e totus paeninsula existere tot gener aura spiro concentus magnus alexander classis arabia primus odor nuntio in altus omnis fallo si quidem cinnamomum idem cinnamus nascor in aethiopia troglodytae conubium permisceo hic mercor is ab conterminus veho per mare vasto ratis qui neque gubernaculum rego neque remi traho vel inpello velo non ratio ullus adjuvo omnis instar ibi sum homo tantus et audacia praeterea hibernus mare exigo circa bruma eurus tum magnus flo hic recingo cursus per sinus inpello atque ab promunturium ambitus argestae defero in portus gebbanitaris qui voco ocilia quam ob res ille magnus is peto prodo vix quintus annus revorto negotiator et multus intereo contra reveho vitreus et aena vestis fibula cum armilla atque monilis ergo negotiatio ille femina magnus fides consto


Lanis auctoritatem veteres Romani etiam religiosam habuere, postes a nubentibus attingi iubentes ; praeterque cultum et tutelam contra frigora sucidae plurima praestant remedia ex oleo vinoque aut aceto, prout quaeque mulceri morderive opus sit et adstringi laxarive, luxatis membris dolentibusque nervis inpositae et crebro suffusae. quidam et salem admiscent luxatis; alii cum lana rutam tritam adipemque inponunt, item contusis tumentibusque. halitus quoque oris gratiores facere traditur confricatis dentibus atque gingivis admixto melle. prodest et phreneticis suffitu. sanguinem in naribus sistit cum oleo rosaceo indita et alio modo auribus opturatis spissius. quin et ulceribus vetustis inponitur cum melle. vulnera ex vino vel aceto vel aqua frigida et oleo expressa sanat. arietis vellera luta frigida ex oleo madefacta in muliebribus malis inflammationes vulvae sedant et, si procidat, suffitu reprimunt. sucida lana inposita subditaque mortuos partus evocat; sistit etiam profluvia earum. et canis rabiosi morsibus inculcata post diem septimum solvitur. reduvias sanat ex aqua frigida. eadem nitro, sulpure, oleo, aceto, pice liquida ferventibus tincta quam calidissima inposita bis die lumborum dolores sedat. sistit et sanguine ex ariete sucida articulos extremitatium praeligans . laudatissima omnis e collo, natione vero Galatica, Tarentina, Attica, Milesia. sucidam inponunt et desquamatis , percussis, lividis, incussis, conlisis, contritis, deiectis , capitis et aliis doloribus, stomachi inflammationi ex aceto et rosaceo. cinis eius inlinitur adtritis, vulneratis, ambustis. et in oculorum medicamenta additur, item in fistulas auresque suppuratas. ad hoc detonsam eam, alii evolsam, decisis summis partibus siccant carpuntque et in fictili crudo conponunt ac melle perfundunt uruntque. alii astulis taedae subiectis et subinde interstratis oleo adspersam accendunt cineremque in labellis aqua addita confricant manu et considere patiuntur, idque saepius mutantes aquam, done linguam adstringat leniter nec mordeat ; tum cinerem reponunt. vis eius septica est efficacissimeque genas purgat.

lana auctoritas vetus romanus etiam religiosus habeo postis ab nubo attingo jubeo praeter cultus et tutela contra frigus sucidus multus praesto remedio ex oleum vinum aut acetum prout quisque mulceo mordeo opus sum et adstringo laxo luxo membrum doleo nervus inpono et creber suffundo quidam et sal admisceo luxo alius cum lana ruo tero adipemque inpono item contundo tumeo halitus quoque ora gratus facio trado confrico dens atque gingiva admisceo mel prodo et phreneticus suffio sanguis in naris sisto cum oleum rosaceus indo et alius modo auris opturatis spissus quin et ulcus vetustus inpono cum mel vulnero ex vinum vel acetum vel aqua frigidus et oleum exprimo sano aries vellus luto frigidus ex oleum madefacio in muliebris malus inflammatio volva sedo et si procaedo suffio reprimo sucidus lana inpono subdo mortuus pario evoco sisto etiam profluvius is et canis rabiosus morsus inculco post dies septimus solvo reduvia sano ex aqua frigidus idem nitrum sulfur oleum acetum picus liquidus ferveo tingo quam calidus inpono bis dies lumbus dolor sedo sisto et sanguis ex aries sucidus articulus extremitas praeligo laudatus omnis e collum natio verus galaticus tarentinus atticus milesius sucidus inpono et desquamatis percutio lividus incutio conlisis contero deicio capio et alius dolor stomachus inflammatio ex acetum et rosaceus cinis is inlinitur adtero vulnero amburo et in oculus medicamentum addo item in fistula auro suppuro ad hic detondeo is alius exvello decisus summus pars sicco carpo et in fictilis crudus conpono atque mel perfundo uro alius astulis taeda subjectus et subinde interstratus oleum adspersam accendo cinis in labellum aqua addo confrico manus et consido patior is saepis muto aqua donec lingua adstringo lenis neque mordeo tum cinis repono volo is septicus sum efficax gena purgo


id quoque notasse non ab re est, aes omne frigore magno melius fundi.—Sequens temperatura statuaria est eademque tabularis hoc modo: massa proflatur in primis, mox in proflatum additur tertia portio aeris collectanei, hoc est ex usu coempti. peculiare in eo condimentum attritu domiti et consuetudine nitoris veluti mansuefacti. miscentur et plumbi argentarii pondo duodena ac selibrae centenis proflati.—Appellatur etiamnum et formalis temperatura aeris tenerrimi, quoniam nigri plumbi decima portio additur et argentarii vicesima, maximeque ita colorem bibit, quem Graecanicum vocant.—Novissima est quae vocatur ollaria, vase nomen hoc dante, ternis aut quaternis libris plumbi argentarii in centenas aeris additis.—Cyprio si addatur plumbum, colos purpurae fit in statuarum praetextis.

is quoque noto non ab res sum aes omnis frigor magnus bonus fundo sequor tempero statuarius sum idem tabularis hic modo massa proflo in primus mox in proflo addo tertius portio aer collectaneus hic sum ex usus coemo peculiaris in is condimentum attero domo et consuetudo nitor velut mansuefacio misceo et plumbum argentarius pondo duodena atque selibra centeni proflo appello etiamnum et formal tempero aer tener quoniam niger plumbum decimus portio addo et argentarius vicesimus magnus ita color bibo qui graecanicum voco novus sum qui voco ollaris vasum nomen hic do terni aut quaterni liber plumbum argentarius in centena aer addo cyprium si addo plumbum color purpura fio in statua praetexo


cinnamum comacum


Semper mulsum ex vetere vino utilissimum, facillimeque cum melle concorporatur, quod in dulci numquam evenit. ex austero factum non inflat stomachum, neque ex decocto melle, minusque implet, quod fere evenit ; adpetendi quoque revocat aviditatem cibi. alvum mollit frigido potu, pluribus calido sistit, corpora auget. multi senectam longam mulsi tantum intrita toleravere, neque alio ullo cibo, celebri Pollionis Romili exemplo. centensimum annum excedentem eum divus Augustus hospes interrogavit, quanam maxime ratione vigorem illum animi corporisque custodisset. at ille respondit: intus mulso, foris oleo. Varro regium cognominatum arquatorum morbum tradit, quoniam mulso curetur.

semper mulsum ex veto vinum utilis facilis cum mel concorporo qui in dulcis numquam evenio ex austerus facio non inflo stomachus neque ex decoquo mel parvus impleo qui fere evenio adpeto quoque revoco aviditas cibus alvus mollio frigidus potus multus calidus sisto corpus augeo multus senecta longus mulsum tantus intero tolero neque alius ullus cibus celeber pollio romilis exemplum centensimum annus excedo is divus augustus hospes interrogo quisnam magnus ratio vigor ille animus corpus custodio at ille respondeo intus mulceo foris oleum varro regius cognomino arquator morbus trado quoniam mulceo curo


Iuba minium nasci et in Carmania, tradit, Timagenes et in Aethiopia, sed neutro ex loco invehitur ad nos nec fere aliunde quam ex Hispania, celeberrimo Sisaponensi regione in Baetica miniario metallo vectigalibus populi Romani, nullius rei diligentiore custodia. non licet ibi perficere id, excoctique Romam adfertur vena signata, ad bina milia fere pondo annua, Romae autem lavatur, in vendendo pretio statuta lege, ne modum excederet HS LXX in libras. sed adulteratur multis modis, unde praeda societati. namque est alterum genus omnibus fere argentariis itemque plumbariis metallis, quod fit exusto lapide venis permixto, non ex illo, cuius vomicam argentum vivum appellavimus—is enim et ipse in argentum excoquitur—, sed ex aliis simul repertis. steriles etiam plumbi micae. deprehenduntur solo colore nec nisi in fornacibus rubescentes exustique tunduntur in farinam. hoc est secundarium minium perquam paucis notum, multum infra naturales illas harenas. hoc ergo adulteratur minium in officinis sociorum, et vilius Syrico. quonam modo Syricum fiat suo loco docebimus; sublini autem Syrico minium compendi ratio demonstrat. et alio modo pingentium furto opportunum est, plenos subinde abluentium penicillos. sidit autem in aqua constatque furantibus . sincero cocci nitor esse debet, secundarii autem splendor in parietibus sentitplumbaginem. quamquam hoc robigo quaedam metalli est. Sisaponensibus autem miniariis sua vena harenae sine argento. excoquitur auri modo; probatur auro candente, fucatum enim nigrescit, sincerum retinet colorem. invenio et calce adulterari, ac simili ratione ferri candentis lamna, si non sit aurum deprehendi. inlito solis atque lunae contactus inimicus. remedium, ut pariete siccato cera Punica cum oleo liquefacta candens saetis inducatur iterumque admotis gallae carbonibus inuratur ad sudorem usque, postea candelis subigatur ac deinde lintels puris, sicut et marmora nitescunt . qui minium in officinis poliunt, faciem laxis vesicis inligant, ne in respirando pernicialem pulverem trahant et tamen super illas spectent. minium in voluminum quoque scriptura usurpatur clarioresque litteras vel in muro vel in marmore, etiam in sepulchris, facit.

juba minius nascor et in carmania trado timagenes et in aethiopia sed neuter ex locus inveho ad nos neque fere aliunde quam ex hispania celeber sisaponensis regio in baetica miniarius metallum vectigal populus romanus nullus res diligens custodia non licet ibi perficio is excoquo roma affero vena signo ad bini mille fere pondo annuus roma autem lavo in vendo pretium statuo lex ne modus excedo sestertius lxx in libro sed adultero multus modus unde praeda societas namque sum alter genus omnis fere argentarius ito plumbarius metallum qui fio exuro lapis venio permisceo non ex ille qui vomica argentum vivus appello is enim et ipse in argentum excoquo sed ex alius simul reperio sterilis etiam plumbum mica deprehendo solum color neque nisi in fornacibus rubesco exuro tundo in farina hic sum secundarius minius perquam paucus notus multus infra natural ille harena hic ergo adultero minius in officina socius et vilis syrico quonam modo syricum fio suus locus doceo sublino autem syrico minius compendium ratio demonstro et alius modo pingo furtum opportunus sum plenus subinde abluo penicillus sido autem in aqua consto furor sincerus coccum nitor sum debeo secundarius autem splendor in paries sentitplumbago quamquam hic robigo quidam metallum sum sisaponensis autem miniarius suus vena harena sine argentum excoquo aurum modo probo aurum candeo fuco enim nigresco sincerus retineo color invenio et calx adulteraris atque similis ratio fero candeo lamina si non sum aurum deprehendo inlito sol atque luna contingo inimicus remedium ut paries sicco cero punicus cum oleum liquefacio candeo saeta induco iterum admoueo galla carbo inuro ad sudor usque postea candelis subigo atque deinde lintels purus sicut et marmoro nitesco qui minius in officina polio facies laxus vesica inligo ne in respiro pernicial pulvis traho et tamen super ille specto minius in volumen quoque scribo usurpo clarus littera vel in murus vel in marmor etiam in sepulcrum facio


bulbis XXX


urticae gen. IIII. lamium. scorpio


Fructum arborum solae nullum ferunt—hoc est ne semen quidem—tamarix, scopis tantum nascens, populus, alnus, ulmus Atinia, alaternus, cui folia inter ilicem et olivam. infelices autem existimantur damnataeque religione, quae nequeseruntur umquam neque fructum ferunt. Cremutius auctor est numquam virere arborem, ex qua Phyllis se suspenderit. quae cummim gignunt, post germinationem aperiunt; cummis non nisi fructu detracto spissatur.

fructus arbor solus nullus fero hic sum ne semen quidem tamarix scopa tantus nascor populus alnus ulmus atinius alaternus qui folium inter ilex et oliva infelix autem existimo damno religio qui nequeseruntur umquam neque fructus fero cremutius auctor sum numquam vireo arbor ex qui phyllos sui suspendo qui cummim gigno post germinatio aperio cummis non nisi fructus detraho spisso


Picea montes amat atque frigora, feralis arbor et funebri indicio ad fores posita ac rogis virens, iam tamen et in domos recepta tonsili facilitate. haec plurimam fundit interveniente candida gemma, tam simili turis, ut mixta visu discerni non queat; unde fraus Seplasiae. omnibus his generibus folia brevia, sed crassiora duraque ceu cupressis. piceae rami paene statim ab radice modici velut bracchia lateribus inhaerent.

piceus mons amo atque frigus feral arbor et funebris indicium ad foris pono atque rogus vireo iam tamen et in domus recipio tonsilis facilitas hic multus fundo intervenio candidus gemma tam similis tus ut misceo video discerno non queo unde fraus seplasia omnis hic genus folium brevio sed crassus duro ceu cupressis picea ramus paene statim ab radix modicus velut bracchium later inhaereo


de simiarum similitudine


cynoglossos III


de coronis caelestibus


de morbis piscium


porco pisce II


Contexique par est reliqua circa hoc, ut universa naturae contingat admiratio. auro glutinum est tale, argilla ferro, cadmea aeris massis, alumen lamnis, resina plumbo et marmori, at plumbum nigrum albo iungitur ipsumque album sibi oleo, item stagnum aeramentis, stagno argentum.—Pineis optume lignis aes ferrumque funditur, sed et Aegyptio papyro, paleis aurum.—Calx aqua accenditur et Thracius lapis, idem oleo restinguitur, ignis autem aceto maxime et visco et ovo.—Terra minime flagrat, carboni vis maior exusto iterumque flagranti.

contego par sum reliquus circa hic ut universus natura contingo admiratio aurum glutinum sum talis argilla ferrum cadmia aer massa alumen lamina resina plumbo et marmor at plumbum niger album jungo ipse albus sui oleum item stagnum aeramentum stagnum argentum pineum bonus lignum aes ferrum fundo sed et aegyptius papyrus palea aurum calx aqua accendo et thracus lapis idem oleum restinguo ignis autem acetum magnus et visco et ovo terra paruus flagro carbo volo magnus exuro iterum flagro


Cantharides obiectae sunt Catoni Uticensi, ceu venenum vendidisset in auctione regia, quoniam eas HS LX addixerat.

cantharis objacio sum cato uticensis ceu venenum vendo in auctio regius quoniam is sestertius lx addico


Capita piscibus portione corporum maxima, fortassis ut mergantur. ostrearum generi nulla nec spongeis nec aliis fere, quibus solus ex sensibus tactus est. quibusdam indiscretum caput, ut cancris.

caput piscis portio corpus maximus fortassis ut mergo ostrearis gener nullus neque spongia neque alius fere qui solus ex sensus tango sum quidam indiscretus caput ut cancer


Expositis per genera colorum principalibus gemmis reliquas per litterarum ordinem explicabimus.

expono per genus color principal gemma reliquus per litteraris ordo explico


Secuta aetas propiorem cursum tutioremque iudicavit, si ab eodem promunturio Sigerum portum Indiae peteret, diuque ita navigatum est, donec conpendia invenit mercator lucroque India admota est: quippe omnibus annis navigatur , sagittariorum cohortibus inpositis; etenim piratae maxime infestabant. nec pigebit totum cursum ab Aegypto exponere, nunc primum certa notitia patescente: digna res, nullo anno minus HS.D??? imperii nostri exhauriente. India et merces remittente, quae apud nos centiplicato veneant. MMp. ab Alexandria abest oppidum Iuliopolis; inde navigant Nilo Coptum CCCVIIII p., qui cursus etesiis flantibus peragitur XII diebus. a Copto camelis itur, aquationum ratione mansionibus dispositis: prima appellatur HydreumaXXXII, secunda in monte diei itinere, tertia in altero Hydreumate a Copto LXXXV, deinde in monte; mox ad Hydreuma Apollinis a Copto CLXXXIIII, rursus in monte; mox ad Novum Hydreuma a Copto CCXXXVI. est et aliud Hydreuma Vetus — Trogodyticum nominatur —, ubi praesidium excubat deverticulo duum milium; distat a Novo Hydreumate VII. inde Berenice oppidum, ubi portus Rubri maris, a Copto CCLVII p. sed quia maior pars itineris conficitur noctibus propter aestus et stativis dies absumuntur, totumn a Copto Berenicen iter duodecimo die peragitur. navigare incipiunt aestate media ante canis ortum aut ab exortu protinus veniuntque tricesimo circiter die Ocelim Arabiae aut Canen turiferae regionis. est et tertius portus qui vocatur Muza, quem Indica navigatio non petit nec nisi turis odorumque Arabicorum mercatores. intus oppidum, regia eius, appellatur Sapphar, aliudque Save. Indos autem petentibus ultilissimum est ab Oceli egredi; inde vento hippalo navigant diebus XL ad primum emporium Indiae Muzirim. non expetendum propter vicinos piratas, qui optinent locum nomine Nitrias, neque est abundans mercibus; praeterea longe a terra abest navium statio, lintribusque adferuntur onera et egeruntur. regnabat ibi, cum proderem haec, Caelobothras. alius utilior portus gentis Neacyndon, qui vocatur Becare. ibi regnabat Pandion, longe ab emporio in mediterraneo distante oppido quod vocatur Modura. regio autem, ex qua piper monoxylis lintribus Becaren convehunt, vocatur Cottonara. quae omnia gentium portuumve aut oppidorum nomina apud neminem priorum reperiuntur, quo apparet mutari locorum status. ex India renavigant mense Aegyptio Tybi incipiente, nostro Decembri, aut utique Mechiris Aegyptii intra diem sextum, quod fit intra idus Ianuarias nostras: ita evenit ut eodem anno remeent. navigant autem ex India vento volturno et, cum intravere Rubrum mare, Africo vel austro. nunc revertemur ad propositum.

sequor aetas propiorem cursus tueor judico si ab idem promunturium sigerum portus india peto diu ita navigo sum donec conpendia invenio mercator lucrum india admoueo sum quippe omnis annus navigo sagittarius cohors inpono etenim pirata magnus infesto neque pigeo totus cursus ab aegyptus expono nunc primus certus notitia patesco dignus res nullus annus paruus sestertius d imperium noster exhaurio india et merces remitto qui apud nos centiplicato veneant mmp ab alexandrea absum oppidum iuliopolis inde navigo nilus coptos cccviiii p qui curro etesius flo perago duodecim dies ab coptos camelis eo aquatio ratio mansio dispono primus appello hydreumaxxxii secundus in mons dies iter tertius in alter hydreuma ab coptos lxxxv deinde in mons mox ad hydreuma apollo ab coptos clxxxiiii rursus in mons mox ad novus hydreuma ab coptos ccxxxvi sum et alius hydreuma vetus troglodyticus nomino ubi praesidium excubo deverticulum duum mille disto ab novo hydreuma vii inde berenice oppidum ubi portus rubrius mare ab coptos cclvii p sed quia magnus pars iter confacio nox propter aestus et stativus dies absumo totumn ab coptos berenice iter duodecimus dies perago navigaris incipio aestas medius ante canis orior aut ab exorior protinus venio tricesimo circiter dies ocelis arabia aut canis turifer regio sum et tertius portus qui voco muza qui indicus navigatio non peto neque nisi tus odor arabicus mercator intus oppidum regius is appello sapphar alius savus indi autem peto ultilissimum sum ab ocelis egredior inde venio hippalo navigo dies xl ad primus emporium india muzirim non expeto propter vicinus pirata qui obtineo locus nomen nitrias neque sum abundo mercibus praeterea longus ab terra absum navis statio lintribusque affero onus et egero regno ibi cum prodo hic caelobothras alius utilis portus gens neacyndon qui voco becaris ibi regno pandion longus ab emporium in mediterraneus disto oppidum qui voco modura regius autem ex qui piper monoxylus lintribus becaren conveho voco cottonara qui omnis gens portus aut oppidum nomen apud nemo prior reperio quo appareo muto locus status ex india renavigo mensis aegyptius tybi incipio noster december aut utique mechiris aegyptius intra dies sextus qui fio intra idus januarius noster ita evenio ut idem annus remeo navigo autem ex india venio volturno et cum intro rubrus mare africanus vel auster nunc revorto ad propono


Nunc ad operarios lapides transisse conveniat primumque cotes ferro acuendo. multa earum genera: Creticae diu maximam laudem habuere, secundam Laconicae e Taygeto monte, oleo utraeque indigentes. inter aquarias Naxiae laus maxima fuit, mox Armeniacae, de quibus diximus. ex oleo et aqua Ciliciae pollent, ex aqua Arsinoiticae. repertae sunt et in Italia aqua trahentes aciem acerrimae effectu, nec non et trans Alpis, quas passernices vocant. quarta ratio est saliva hominis proficientium in tonstrinarum officinis. Laminitanae ex Hispania citeriore in eo genere praecipuae.

nunc ad operarius lapis transeo convenio primus cotes ferrum acuo multus is genus cretica diu maximus laus habeo secundus laconica e taygetus mons oleum uter indigeo inter aquarius naxius laus maximus sum mox armeniacus de qui dico ex oleum et aqua cilicia polleo ex aqua arsinoiticae reperio sum et in italia aqua traho acies acer effectus neque non et trans alpis qui passernix voco quartus ratio sum salivo homo proficio in tonstrinaris officina laminitanae ex hispania citer in is genus praecipuus


coracinis IIII


acere I


dryopteris II


Trogodytis et Rubro mari a Meroe tractus omnis superponitur, a Napata tridui itinere ad Rubrum litus, aqua pluvia ad usum conpluribus locis servata, fertilissima regione quae interest auri. ulteriora Atabuli, Aethiopum gens, tenent. dein contra Meroen Megabarri, quos aliqui Adiabaros nominavere; oppidum habent Apollinis. pars eorum Nomades quae elephantis vescitur. ex adverso in Africae parte Macrobii, rursus a Megabarris Memnones et Dabelli dierumque XX intervallo Critensi. ultra eos Dochi, dein Gymnetes, semper nudi, mox Anderae, Mattitae, Mesaches; hi pudore atri coloris tota corpora rubrica inlinunt. at ex Africae parte Medimni, dein Nomades, cynocephalorum lacte viventes, Alabi, Syrbotae, qui octonum cubitorum esse dicuntur. Aristocreon Libyae latere a Meroe oppidum Tollen dierum V itinere tradit; inde dierum XII Esar oppidum Aegyptiorum qui Psammetichum fugerint; in eo prodente se CCC habitasse; contra in Arabico latere Diaron oppidum esse eorum. Bio n autem Sapen vocat quod ille Esar; et ipso nomine advenas significari . caput eorum in insula Sembobitin, et tertium in Arabia Sinat. inter montes autem et Nilum Simbarri sunt, Phalliges, in ipsis vero montibus Asachae multis. nationibus. abesse a mari dicuntur dierum V itinere; vivunt elephantorum venatu. insula in Nilo Sembritarum reginae paret. ab ea Nubaei Aethiopes dierum VIII itinere; oppidum eorum Nilo inpositum Tenupsis. Sesambri, apud quos quadrupedes omnes sine auribus, etiam elephanti. at ex Africae parte Ptonebari, Ptoemphani, qui canem pro rege habent, motu eius imperia augurantes, Harusbi oppido longe ab Nilo sito, postea Archisarmi, Phalliges, Marigarri, Chasamari . Bion et alia oppida in insulis tradit: a Sembobiti Meroen versus dierum toto itinere XX proximae insulae oppidum Seberritarum sub reginaet aliud Asara, alterius oppidum Darden; tertiam Medoen vocant, in qua oppidum Asel, quartam eodem quo oppidum nomine Garroen . inde per ripas oppida Nautis, Modum, Demadatin, Secundum, Collocat, Secande, Navectabe cum agro Psegipta, Candragori, Arabam, Summaram. regio supra Sirbitum, ubi desinunt montes, traditur a quibusdam habere maritimos Aethiopas, Nisicathas, Nisitas, quod significat ternum et quaternum oculorum viros, non quia sic sint, sed quia sagittis praecipua contemplatione utantur. ab ea vero parte Nili, quae supra Syrtes Maiores oceanumque meridianum protendatur, Dalion Vacathos esse dicit, pluvia tantum aqua utentes, Cisoros, Logonporos ab Oecalicibus dierum V itinere, Vsibalchos, Isbelos, Perusios, Ballios, Cispios. reliqua deserta, dein fabulosa: ad occidentem versus Nigroe, quorum rex unum oculum in fronte habeat, Agriophagi, pantherarum leonumque maxime carnibus viventes, Pamphagi, omni mandentes, Anthropophagi, humana carne vescentes, Cynamolgi caninis capitibus, Artabatitae quadrupedes, ferarum modo vagi, deinde Hesperioe, Perorsi et quos in Mauretaniae confinio diximus. pars quaedam Aethiopum locustis tantum vivit fumo et sale duratis in annua alimenta; hi quadragesimum vitae annum non excedunt.

troglodytae et rubrus mare ab meroe traho omnis superpono ab napata triduum iter ad rubrus litus aqua pluvia ad usus conpluribus locus servo fertilis regio qui intersum aurum ulteriora atabulis aethiopus gens teneo deinde contra meroe megabarri qui aliqui adiabaros nomino oppidum habeo apollo pars is nomas qui elephantus vesco ex adverso in africa pars macrobii rursus ab megabarris memnon et dabelli dies xx intervallum critensi ultra is dochi deinde gymnetes semper nudus mox anderae mattitae mesaches hic pudor ater color totus corpus rubrico inlinunt at ex africa pars medimnum deinde nomas cynocephalus lac vivo alabis syrbotae qui octoni cubitum sum dico aristocreon libya lateo ab meroe oppidum tollo dies v iter trado inde dies duodecim esar oppidum aegyptius qui psammetichus fugio in is prodo sui ccc habito contra in arabicus lateo diaron oppidum sum is bio n autem sape voco qui ille esar et ipse nomen advena significo caput is in insula sembobitin et tertius in arabius sino inter mons autem et nilis simbarri sum phalliges in ipse verus mons asachae multus natio absum ab mare dico dies v iter vivo elephantor venor insula in nilus sembritaris regina pareo ab is nubaei aethiops dies viii iter oppidum is nilus inpono tenupsis sesambri apud qui quadrupedes omnis sine auris etiam elephantus at ex africa pars ptonebaris ptoemphani qui canis pro rex habeo motus is imperium auguro harusbi oppidum longus ab nilus sino postea archisarmi phalliges marigarri chasamaris biduum et alius oppidum in insula trado ab sembobiti meroe verro dies totus iter xx proximus insula oppidum seberritaris sub reginaet alius asarum alter oppidum darden tertius medoen voco in qui oppidum asel quartus idem quo oppidum nomen garroen inde per ripa oppidum nautes modus demadatin secundus colloco seco navectabe cum ager psegipta candragori arabus summara regius supra sirbitum ubi desino mons trado ab quidam habeo maritimus aethiopas nisicathas nisitas qui significo terni et quaterni oculus vir non quia sic sum sed quia sagitta praecipuus contemplatio utor ab is verus pars nilis qui supra syrtis magnus oceanumque meridianus protendo dalion vacathos sum dico pluvia tantus aqua uto cisoros logonporos ab oecalicibus dies v iter vsibalchos isbelos perusios ballios cispius reliquus desero deinde fabulosus ad occaedes verro nigroe qui rex unus oculus in frons habeo agriophagi pantheraris leo magnus caro vivo pamphagus omnis mando anthropophagus humanus carnis vesco cynamolgi caninus caput artabatitae quadrupedes ferus modo vagus deinde hesperioe perordior et qui in mauretania confinis dico pars quidam aethiopus locusta tantus vivo fumus et sal duro in annuus alimentum hic quadragesimus vita annus non excedo


theronarca II


de sideribus musica


Oleo natura tepefacere corpus et contra algores munire, eidem fervores capitis refrigerare. usum eius ad luxuriam vertere Graeci, vitiorum omnium genitores, in gymnasiis publicando: notum est magistratus honoris eius octogenis sestertiis strigmenta olei vendidisse. oleae honorem Romana maiestas magnum perhibuit turmas equitum idibus Iuliis ea coronando, item minoribus triumphis ovantes. Athenae quoque victores olea coronant, Graecia oleastro Olympiae.

oleum natura tepefacio corpus et contra algor munio idem fervor capio refrigeraris usus is ad luxuria verto graecum vitium omnis genitor in gymnasium publico notus sum magistratus honor is octogeni sestertius strigmentum oleum vendo olea honor romanus maiestas magnus perhibeo turma eques idus julius is corono item paruus triumphus ovo athenae quoque victor olea corono graecia oleastrum olympia


tithymalos paralius sive tithymalis IIII

tithymalus paralius sive tithymal quattuor


de unedone


Oleum amygdalinum purgat, mollit corpora, cutem erugat, nitorem commendat, varos cum melle tollit e facie. prodest et auribus cum rosaceo aut melle et mali punici tegmine decoctum vermiculosque in his necat et gravitatem auditus discutit, sonos incertos et tinnitus, obiter capitis dolores et oculorum. medetur furunculis et a sole ustis cum cera. ulcera manantia et furfures cum vino expurgat, condylomata cum meliloto; per se vero capiti inlitum somnum adlicit.

oleum amygdalinus purgo mollio corpus cutis erugo nitor commendo varus cum mel tollo e facies prodo et auris cum rosaceus aut mel et malus punicus tegimen decoquo vermiculus in hic neco et gravitas audio discutio sonus incertus et tinnio obiter capio dolor et oculus medeor furunculis et ab sol uro cum cero ulcus mano et furfur cum vinum expurgo condyloma cum melilotos per sui verus caput illitus somnus adlicit


Vini genera differentiasque perquam multas exposuimus et fere cuiusque proprietates. neque est ulla pars difficilior tractatu aut numerosior, quippe cum sit arduum dictu, pluribus prosit an noceat. praeterea quam ancipiti eventu potum statim auxilium fit aut venenum! etenim de natura ad remedia tantum pertinente nunc loquimur . unum de dando eo volumen Asclepiades condidit , ab eo cognominatis qui postea uno de volumine illo disseruere innumera. nos ista Romana gravitate artiumque liberalium adpetentia non ut medici, sed ut indices salutis humanae diligenter distinguemus.

vinum genus differentia perquam multus expono et fere quisque proprietas neque sum ullus pars difficilis tracto aut numerosus quippe cum sum arduus dico multus prosum an noceo praeterea quam anceps evenio potus statim auxilium fio aut venenum etenim de natura ad remedio tantus pertineo nunc loquor unus de do is volumen asclepias condo ab is cognomino qui postea unus de volumen ille disservo innumerus nos iste romanus gravitas ars liberalis appetentia non ut medicus sed ut indico salus humanus diligenter distinguo


Summa: montium clari. . .


Pompei Magni primum ludi ostenderunt chama , quem Galli rufium vocabant, effigie lupi, pardorum maculis. iidem ex Aethiopia quas vocant κήπους, quarum pedes posteriores pedibus humanis et cruribus, priores manibus fuere similes. hoc animal postea Roma non vidit.

pompejus magnus primus ludo ostendo chama qui gallus rufius voco effigies lupus pardus maculis eo ex aethiopia qui voco qui pes posterus pes humanus et crus prior manus sum similis hic animal postea roma non video


Thynnorum captura est a vergiliarum exortu ad arcturi occasum. reliquo tempore hiberno latent in gurgitibus imis, nisi tepore aliquo evocati aut pleniluniis. pinguescunt et in tantum, ut dehiscant. vita longissima iis bienni.

thynnorum captura sum ab vergiliaris exorior ad arceo occasus reliquus tempus hiberno lateo in gurges imus nisi tepor aliquis evoco aut plenilunium pinguesco et in tantus ut dehisco vito longus is biennium


hydromeli sive apomeli sive melicraton

hydromelis sive apomelis sive melicratum


asarotos oecos


de pastu avium. Caprimulgi, platea


Verum ab Histro oppida Cremniscoe, Aepolium, montes Macrocremni, clarus amnis Tyra, oppido nomen inponens ubi antea Ophiusa dicebatur. in eodem insulam spatiosam incolunt Tyragetae; abest a Pseudostomo Histri ostio CXXX. mox Axiacae cognomines flumini, ultra quos Crolyzi, flumen Rhode, sinus Saggarius, portus Ordesos et a TyraCXX flumen Borysthenes lacusque et gens eodem nomine et oppidum ab mari recedens XV passuum, Olbiopolis et Miletopolis antiquis nominibus. rursus litore portus Achaeorum, insula Achillis, tumulo eius viri clara, et ab ea CXXV passuum paeninsula ad formam gladii in transversum porrecta, exercitatione eiusdem cognominata Dromos Achilleos, cuius longitudinem LXXX tradidit A grippa . totum eum tractum tenent Sardi Scythae et Siraci. inde silvestris regio Hylaeum mare, quo adluitur, cognominavit ; Enoecadioe vocantur incolae. ultra Panticapes amnis, qui Nomadas et Georgos disterminat, mox Acesinus . quidam Panticapen confluere intra Olbiam cum Borysthene tradunt, diligentiores Hypanim, tanto errore eorum, qui illum in Asiae parte prodidere.

verus ab histrus oppidum cremniscoe aepolium mons macrocremni clarus amnis tyras oppidum nomen inpono ubi antea ophiusa dico in idem insula spatiosus incolo tyragetae absum ab pseudostomo histrus ostium cxxx mox axiacae cognomino flumen ultra qui crolyzi flumen rhodos sinus saggarius portus ordesos et ab tyracxx flumen borysthenes lacus et gens idem nomen et oppidum ab mare recedo xv passus olbiopolis et miletopolis antiquus nomen rursus litus portus achaeus insula achilles tumulus is vir clarus et ab is cxxv passus paeninsula ad forma gladius in transverto porrigo exercitatio idem cognomino dromos achilleus qui longitudo lxxx trado ab grippa totus is traho teneo sardus scytha et siraci inde silvestris regius hylaeus mare quo adluo cognomino enoecadioe voco incola ultra panticapes amnis qui nomadas et georgos distermino mox acesinus quidam panticapen confluo intra olbia cum borysthenes trado diligens hypanis tantus error is qui ille in asia pars prodo


Ab Isthmi angustiis Hellas incipit, nostris Graecia appellata. in ea prima Attice, antiquitus Acte vocata. attingit Isthmum parte sui quae appellatur Megaris ab colonia Megara, e regione Pagarum. duo haec oppida excurrente Peloponneso sita sunt, utraque ex parte velut in umeris Helladis, Pagaei et amplius Aegosthenenses contributi Megarensibus. in ora autem portus Schoenos, oppida Sidous, Cremmyon, Scironia saxa VI longitudine, Gerania, Megara, Eleusin. fuere et Oenoe et Probalinthos. nunc sunt ab Istbmo LV Piraeus et Phalera portus, V??? muro recedentibus Athenis iuncti. libera haec civitas nec indiga ullius praeconii amplius: tanta claritas superfluit. in Attica fontes Cephisia, Larine, Callirroe Enneacrunos, montes Brilessus, Aegialeus, Icarius, Hymettus, Lycabettus, locus Ilisos. a PiraeoXLV Sunium promunturium, Thoricos promunturium, Potamos, Steria, Brauron, quondam oppida, Rhamnus pagus, locus Marathon, campus Thriasius, oppidum Melita et Oropus in confinio Boeotiae.

ab isthmus angustia helle incipio noster graecia appello in is primus atticus antiquus acte voco attingo isthmus pars suus qui appello megaris ab colonia megara e regio pagaris duo hic oppidum excurro peloponnesus sino sum uter ex pars velut in umerus hellas pagaei et amplus aegosthenenses contribuo megarensis in os autem portus schoenus oppidum sidous cromyon scironius saxum vis longitudo geranion megara eleusium sum et oenoe et probalinthos nunc sum ab istbmo lv piraceus et phalerum portus v murus recedo athenae jungo liber hic civitas neque indigus ullus praeconium amplus tantus claritas superfluo in atticus fons cephisia larinum callirroe enneacrunos mons brilessus aegialeus icarius hymettus lycabettus locus ilisos ab piraeoxlv sunium promunturium thoricos promunturium potamos steria brauron quondam oppidum rhamnus pagus locus marathon campus thriasius oppidum meliton et oropus in confinis boeotia


Herodoto. Theophrasto. Democrito. Aristomacho. Menandro qui βιόχρηστα scripsit, Anaxilao.

herodotus theophrastus democritus aristomacho menandro qui scribo anaxilao


Rhus, qui erythros appellatur, semen est huius fruticis. vim habet adstringendi refrigerandique. adspergitur pro sale obsoniis alvo soluta omnesque carnes cum silphio suaviores facit. medetur ulceribus manantibus, cum melle asperitati linguae, percussis, lividis, desquamatis; eodem modo capitis vulnera ad cicatricem celerrime perducit . feminarum abundantiam sistit cibo.

rhus qui erythros appello semen sum hic frutex vis habeo adstringo refrigero adspergitur pro sal obsonium alvus solvo omnes caro cum silphium suavis facio medeor ulcus mano cum mel asperitas lingua percutio lividus desquamatis idem modo capio vulnero ad cicatrix celer perduco femina abundantia sisto cibus


purpurrissum


de aëre


Artifices, qui compositis voluminibus condidere haec, miris laudibus celebrant Telephanen Phocaeum, ignotum alias, quoniam .... Thessaliae habitaverit et ibi opera eius latuerint; alioqui suffragiis ipsorum aequatur Poly-o clito, Myroni, Pythagorae. laudant eius Larisam et Spintharum pentathlum et Apollinem. alii non hanc ignobilitatis fuisse causam, sed quod se regum Xerxis atque Darei officinis dediderit, existimant.

artifex qui compono volumen condo hic mirus laus celebro telephanen phocaei ignotus alius quoniam thessalia habito et ibi opus is lateo alioqui suffragium ipse aequo poly o clito myron pythagoras laudo is larisam et spintharis pentathlos et apollo alius non hic ignobilitas sum causa sed qui sui rex xerxes atque darei officina dedo existimo


Et fere peractis colorum quoque celeberrimis, transit ratio ad eas coronas, quae varietate sola placent. duo earum genera, quando aliae flore constant, aliae folio. florem esse dixerim genistas, namque et his decerpitur lateus; item rhododendron, item zizipha, quae Cappadocia vocantur; his odoratus similisque olearum fioribus. in vepribus nascitur cyclaminum, de quo plura alias. flos eius Colossinus in coronas admittitur.

et fere perago color quoque celeber transeo ratio ad is corona qui varietas solus placeo duo is genus quando alius floreo consto alius folium flos sum dico genesta namque et hic decerpo lateus item rhododendros item zizyphum qui cappadocia voco hic odoro similis olearis fioribus in vepres nascor cyclaminos de quo multus alius flos is colossinus in corona admitto


<16> Genera separari ac singulis conseri tractus utilissimum —mixtura enim generum etiam in vino, non modo in musto, discors—aut, si misceantur, non alia quam pariter maturescentia iungi necessarium. iuga altiora, quo laetior ager et quo planior, item roscido, nebuloso minusque ventoso conveniunt, contra humiliora gracili et arido et aestuoso ventisque exposito. iuga ad pedamentum quam artissimo nodo vinciri oportet, vitem levi contineri. quae genera vitium et in quali solo caeloque essent conserenda , cum enumeraremus naturas earum et vinorum, docuimus.

genus separaris atque singuli consero traho utilis misceo enim gener etiam in vinum non modo in mustus discors aut si misceo non alius quam pariter maturesco jungo necessarius iugum alo quo laetus ager et quo planus item roscidus nebulosus parvus ventosus convenio contra humilis gracilis et aridus et aestuosus venio expono iugum ad pedamentum quam artus nodus vincio oportet vito levis contineo qui genus vitium et in qual solum caelo sum consero cum enumero natura is et vinum doceo


imposita est Lyco flumini, latera adluentibus Asopo et Capro, appellata primo Diospolis, dein Rhoas. reliqui in eo conventu, quos nominare non pigeat, Hydrelitae, Themisones, Hierapolitae. alter conventus a Synnade accepit nomen; conveniunt Lycaones, Appiani, Corpeni, Dorylaei, Midaei, lulienses et reliqui ignobiles populi XV. tertius Apameam vadit, ante appellatam Celaenas , deinde Ciboton. sita est in radice montis Signiae, circumfusa Marsya, Obrima, Orba fluminibus in Maeandrum cadentibus. Marsyas ibi redditur, ortus ac paulo mox conditus. ubi certavit tibiarum cantu cum Apolline, Aulocreneest; ita vocatur convallis, X??? p. ab Apamea Phrygiam petentibus. ex hoc conventu deceat nominare Metropolitas, Dionysopolitas, Euphorbenos, Acmonenses, Peltenos, Silbianos. reliqui ignobiles VIIII.

impono sum lycus flumen latus adluo asopus et caper appello primus diospolis deinde rhoas reliquus in is convenio qui nominaris non pigeo hydrelitae themison hierapolitae alter convenio ab synnas accipio nomen convenio lycaon appianus corpeni dorylaeum midaei lulienses et reliquus ignobilis populus xv tertius apamea vado ante appello celaenae deinde ciboton sino sum in radix mons signia circumfundo marsyas obrimas orbo flumen in maeander cado marsyas ibi reddo ortus atque paulus mox condio ubi certo tibiaris cantus cum apollo aulocreneest ita voco convallis decem p ab apamea phrygia peto ex hic convenio decet nominaris metropolitae dionysopolitae euphorbenos acmonensis peltenos silbianos reliquus ignobilis viiii


Git pistrinis, anesum et anetum culinis et medicis nascuntur; sacopenium, quo laser adulteratur, et ipsum in hortis quidem, sed medicinae tantum.

git pistrinum anesum et aneo culina et medicus nascor sacopenium quo laser adultero et ipse in hortus quidem sed medicina tantus


Summa: res et historiae et observations CCCCLXVIIII

summus res et historia et observations cccclxviiii


Vitia opalis sunt, si color in florem herbae, quae vocatur heliotropium, exeat aut in crystallum aut grandinem , si sal interveniat aut scabritia aut puncta oculis occursantia. nullos magis fraus indiscreta similitudine vitro adulterat. experimentum in sole tantum: falsis enim contra radios libratis digito ac pollice unus atque idem tralucet colos in se consumptus; veri fulgor subinde variatur et modo ex hoc plus, modo ex illo spargit, fulgorque lucis in digitos funditur. hanc gemmam propter eximiam gratiam plerique appellavere paederota. qui privatum genus eius faciunt, sangenon ab Indis vocari tradunt . nasci dicitur in Aegypto et in Arabia, et vilissima in Ponto, item in Galatia ac Thaso et Cypro. qui praecellit ex his, opali quidem gratiam habet, sed mollius nitet, raro non scaber. summa illi coloris ex aëre et purpura constat, viriditas smaragdi deest. melior ille, cuius fulgor vini colore fuscatur, quam qui diluitur aquae.

vitio opal sum si color in flos herba qui voco heliotropium exeo aut in crystallum aut grando si sal intervenio aut scabritia aut pungo oculus occurso nullus magis fraus indiscretus similitudo vitrum adultero experimentum in sol tantus falsum enim contra radius libro digitus atque polliceo unus atque idem transluceo color in sui consumo verus fulgor subinde vario et modo ex hic multus modo ex ille spargo fulgor lucus in digitus fundo hic gemma propter eximius gratia plerusque appello paederota qui privo genus is facio sangenon ab indus vocaris trado nascor dico in aegyptus et in arabius et vilis in pontus item in galatia atque thasus et cyprus qui praecello ex hic opal quidem gratia habeo sed mollis niteo rarus non scaber summus ille color ex aere et purpura consto viriditas smaragdus desum bonus ille qui fulgor vinum color fusco quam qui diluo aqua


Muliebribus morbis medetur maxime in universum Paeoniae herbae semen nigrum ex aqua mulsa; eadem et in radice vis. menses ciet panacis semen cum absinthio, menses et sudores scordotis potu et inlitu. Vettonica drachma in vini cyathis III bibitur contra omnia volvarum vitia aut quae a partu fiunt. menses nimios sistit Achillia adposita et decoctum eius insidentibus. mammis inponitur hyoscyami semen ex vino, locis radix in cataplasmate, mammis et chelidonia. secundas morantes vel partus emortuos radices panacis adpositae extrahunt. ipsum panaces e vino potum volvas purgat adpositumque cum melle. Polemonia pota ex vino secundas pellit, nidore corrigit volvas. centauri minoris sucus potu fotuque menses ciet, item maioris radix in volvae doloribus isdem modis prodest, derasa vero et adposita extrahit partus emortuos. plantago adponitur in lana in dolore volvae, in strangulatu bibitur. sed praecipua dictamno vis est: menses ciet, partus emortuos vel traverses eicit—bibitur ex aqua foliorum obolo—, adeo ad haec efficax, ut ne in cubiculum quidem praegnantium inferatur, nec potu tantum, sed et inlitu et suffitu valet; proxime pseudodictamnum, sed menses ciet cum mero decoctum denarii pondere. plurimis tamen modis aristolochia prodest, nam et menses et secundas ciet et emortuos partus extrahit, murra et pipere additis pota vel subdita; volvas quoque procidentes inhibet fotu vel suffitu vel subiectu, maxime tenuis. strangulatum ab his mensumque difficultatem agaricum obolis III in vini veteris cyatho potum emendat, peristereos adposita in adipe suillo recenti, antirrhinon cum rosaceo et melle. item adposita nymphaeae Thessalae radix dolori medetur, in vino nigro pota profluvia inhibet; e diverso ciet cyclamini radix pota et adposita et vesicae insidentium decocto medetur. secundas pota cissanthemos pellit, volvam sanat. e xiphio radix superior menses ciet drachma ex aceto pota. peucedanum strangulatus volvae nidore ustum recreat, menses albos praecipue psyllion drachma in cyathis III aquae, semen mandragorae potum volvam purgat, menses ciet sucus adpositus et emortuos partus. nimia rursus proluvia sistit semen cum vivo sulphure, contra ea ciet batrachium potu vel cibo, ardens alias, ut diximus, cruda, sed cocta commendatur sale et oleo et cumino. daucum et menses et secundas potu facillime pellit, ladanum suffitu corrigit volvas, dolori earum exulceratisque inponitur. emortua scamonium pellit potum vel adpositum. menses ciet hypericum utrumque adpositum, ante alia vero, ut Hippocrati videtur, crethmos e vino semine vel radicis cortice, trahit et secundas, succurrit et strangulationibus ex aqua pota; item radix e geranio peculiariter secundis inflationibusque volvarum conveniens. purgat hippuris pota et adposita volvas, polygonus pota. menses ciet et alcimae radix, folia plantaginis pellunt, item agaricum ex aqua mulsa. Artemisia volvae medetur trita, ex oleo irino aut cum fico aut cum murra adposita; eiusdem radix pota in tantum purgat, ut partus enectos extrahat. menses et secundas ciet ramorum decoctum insidentibus, item folia pota drachma. ad eadem omnia prosunt vel inposita ventri imo cum farina hordeacia. acoron quoque utile est interioribus feminarum morbis et conyza utraque et crethmos. et anthyllides duae vulvis utilissimae torminibusque et secundarum morae in vino potae. callithrix fotu locis medetur , albugines in capite tollit, capillos inficit oleo trita. geranion in vino albo potum, hypocisthis in rubro profluvium sistunt. hysopum suffocationes laxat. radix verbenacae pota ex aqua ad omnia in partu aut ex partu mala praestantissima est. peucedano quidam miscent in vino nigro semen cupressi contritum. nam semen psyllii defervefactum in aqua, cum intepuit, epiphoras omnes uteri lenit. symphyton tritum in vino nigro evocat menses. partus accelerat scordotis pota drachma suci in aquae mulsae cyathis IIII. dictamni folia praeclare dantur ex aqua; constat unius oboli pondere, vel si mortui sint in utero infantes, protinus reddi sine vexatione puerperae. similiter prodest pseudodictamnum, sed tardius, cyclaminos adalligata, cissanthemos pota, item Vettonicae farina ex aqua mulsa.

muliebris morbus medeor magnus in universus paeonia herba semen niger ex aqua mulceo idem et in radix volo mensis cieo panax semen cum absinthius mensis et sudor scordotis potus et illitus vettonica drachma in vinum cyathus iii bibo contra omnis volvaris vitio aut qui ab partus fio mensis nimius sisto achillia appono et decoquo is insideo mamma inpono hyoscyamus semen ex vinum locus radix in cataplasmo mamma et chelidonias secundus moror vel pario emorior radix panax appono extraho ipse panax e vinum potus volvo purgo appono cum mel polemonia poto ex vinum secundus pello nidor corrigo volvo centaurus paruus sucus potus foveo mensis cieo item magnus radix in volva dolor idem modus prodo derado verus et appono extraho pario emorior plantago appono in lana in dolor volva in strangulo bibo sed praecipuus dictamnus volo sum mensis cieo pario emorior vel traverses eicio bibo ex aqua folium obolus adeo ad hic efficax ut ne in cubiculum quidem praegno infero neque potus tantus sed et illitus et suffio valeo propior pseudodictamnos sed mensis cieo cum merus decoquo denarius pondus multus tamen modus aristolochia prodo nam et mensis et secundus cieo et emorior pario extraho murra et pipo addo poto vel subdo volvo quoque procaedo inhibeo foveo vel suffio vel subjectus magnus tenuis strangulo ab hic metior difficultas agaricum obolus iii in vinum veto cyathus potus emendo peristereos appono in adipe suillus recens antirrhinon cum rosaceus et mel item appono nymphaea thessalus radix dolor medeor in vinum niger poto profluvius inhibeo e diverto cieo cyclaminos radix poto et appono et vesica insideo decoquo medeor secundus poto cissanthemos pello volvo sano e xiphion radix superus mensis cieo drachma ex acetum poto peucedanos strangulo volva nidor uro recreo mensis albus praecipuus psyllion drachma in cyathus iii aqua semen mandragoras potus volvo purgo mensis cieo sucus appono et emorior pario nimius rursus proluvia sisto semen cum vivo sulphur contra is cieo batrachion potus vel cibus ardeo alius ut dico crudus sed coquo commendo sal et oleum et cuminum daucus et mensis et secundus potus facilis pello ladanum suffio corrigo volvo dolor is exulcero inpono emorior scamonium pello potus vel appono mensis cieo hypericon uterque appono ante alius verus ut hippocrates video crethmos e vinum semen vel radix cortex traho et secundus succurro et strangulatio ex aqua poto item radix e geranion peculiaris secundus inflatio volvaris convenio purgo hippurus poto et appono volvo polygonus poto mensis cieo et alcimae radix folium plantago pello item agaricum ex aqua mulceo artemisia volva medeor tero ex oleum irinum aut cum fico aut cum murra appono idem radix poto in tantus purgo ut pario eneco extraho mensis et secundus cieo ramus decoquo insideo item folium poto drachma ad idem omnis prosum vel inpono venter imus cum farina hordeacia acorum quoque utilis sum interior femina morbus et conyza uter et crethmos et anthyllides duo volva utilis tormina et secundaris mora in vinum potae callithrix foveo locus medeor albugo in caput tollo capillus inficio oleum tero geranion in vinum album potus hypocisthis in rubrus profluvius sisto hysopum suffocatio laxo radix verbenaca poto ex aqua ad omnis in partus aut ex partus malus praesto sum peucedanos quidam misceo in vinum niger semen cupressi contero nam semen psyllion defervefacio in aqua cum intepeo epiphora omnis uterus lenio symphyton tero in vinum niger evoco mensis pario accelero scordotis poto drachma sucus in aqua mulceo cyathus quattuor dictamnus folium praeclaris do ex aqua consto unus obolus pondus vel si mortuus sum in uterus infer protinus reddo sine vexatio puerpera similis prodo pseudodictamnos sed tardus cyclaminos adalligo cissanthemos poto item vettonica farina ex aqua mulceo


Grassatur aries ut latro et nunc grandiorum navium in salo stantium occultatus umbra, si quem nandi voluptas invitet, expectat, nunc elato extra aquam capite piscantium cumbas speculatur occultusque adnatans mergit.

grassor aries ut latro et nunc grandis navis in salum sto occulto umbra si qui no voluptas invito expecto nunc effero extra aqua caput piscor cumbas speculor occulo adnato mergo


Praeter hos contigit eius coronae honos M. Calpurnio Flammae tribuno militum in Sicilia, centurioni vero uni ad hoc tempus Cn. Petreio Atinati Cimbrico bello. primum pilum is capessens sub Catulo exclusam ab hoste legionem suam hortatus tribunum suum dubitantem per castra hostium erumpere interfecit legionemque eduxit. invenio apud auctores eundem praeter hunc honorem adstantibus Mario et Catulo cos. praetextatum immolasse ad tibicinem foculo posito. scripsit et Sulla dictator ab exercitu se quoque donatum apud Nolam legatum bello Marsico , idque etiam in villa sua Tusculana, quae fuit postea Ciceronis, pinxit. quod si verum est, hoc exsecrabiliorem eum dixerim, quandoquidem eam capiti suo proscriptione sua ipse detraxit, tanto paucioribus civium servatis quam postea occisis. addat etiamnum huic gloriae superbum cognomen Felicem, ipse tamen obsessis in toto orbe proscriptis hac corona Sertorio cessit. Aemilianum quoque Scipionem Varro auctor est donatum obsidionali in Africa Manilio consule, III cohortibus servatis totidemque ad servandas eas eductis, quod et statuae eius in foro suo divus Augustus inscripsit. ipsum Augustum M. Cicerone filio consule idibus Septembribus senatus obsidionali donavit; adeo civica non satis videbatur. nec praeterea quemquam invenimus donatum.

praeter hic contingo is corona honor m calpurnius flamma tribunus miles in sicilia centurio verus unus ad hic tempus cn petreius atinas cimbricus bellum primus pilis is capesso sub catulus excludo ab hostis legio suus hortor tribunus suus dubito per castrum hostis erumpo interfacio legio educo invenio apud auctor idem praeter hic honor asto marius et catulus cos praetextatus immolo ad tibicino foculus pono scribo et sulla dictator ab exercitus sui quoque dono apud nola legatus bellum marsicus is etiam in villa suus tusculanus qui sum postea cicero pingo qui si verus sum hic exsecrabilis is dico quandoquidem is caput suus proscriptio suus ipse detraho tantus paucus civis servo quam postea occido addo etiamnum hic gloria superbus cognomen felix ipse tamen obsedeo in totus orbis proscribo hic corona sertorius cedo aemilianus quoque scipio varro auctor sum dono obsidional in africanus manilius consul iii cohors servo totidem ad servo is educo qui et statua is in forum suus divus augustus inscribo ipse augustus m cicero filius consul idus september senatus obsidional dono adeo civica non satis video neque praeterea quisquam invenio dono


Quae custodienda in olearum cura Cato iudicaverit, ipsius verbis optime praecipiemus: Taleas oleagineas, quas in scrobe saturus eris, tripedaneas facito, diligenterque tractato, ne liber laboret , cum dolabis aut secabis. quas in seminario saturus eris, pedales facito. eas sic inserito: locus bipalio subactus sit beneque gluttus. cum taleam demittes, pede taleam opprimito. si parum descendet, malleo aut mateola adigito, cavetoque, ne librum scindas, cum adiges. palo prius locum ne feceris, quo taleam demittas; ita melius vivet. taleae ubi trimae sunt, tum denique maturae sunt, ubi liber se vertet. si in scrobibus aut in sulcis seres, ternas taleas ponito easque divaricato. supra terrain ne plus quattuor digitos traverses emineant, vel oculos serito.—Diligenter eximere oleam oportet et radices quam plurimas cum terra ferre, ubi radices bene operueris, calcare bene, ne quid noceat. si quis quaeret, quod tempus oleae serendae sit, agro sicco per sementem, agro laeto per ver. <1> Olivetum diebus xv ante aequinoctium vernum incipito putare. ex eo die dies XL recte putabis. id hoc modo putato: qua locus recte ferax erit, quae arida erunt et si quid ventus interfregerit, inde ea omnia eximito. qua locus ferax non erit, id plus concidito aratoque bene enodatoque stirpisque leves facito.—Circum oleas autumnitate ablaqueato et stercus addito .—Qui oletum saepissime et altissime miscebit , is tenuissimas radices exarabit. si male arabit, radices susum abibunt, crassiores fient et eo in radices vires oleae abibunt.

qui custodio in olearis cura cato judico ipse verbum optume praecipio talea oleagineus qui in scrobis sero sum tripedaneus facio diligens tracto ne liber laboro cum dolo aut seco qui in seminarium sero sum pedal facio is sic insero locus bipalium subigo sum benus glutus cum talea demitto pes talea opprimo si parum descendo malleus aut mateola adigo cavetoque ne liber scindo cum adigo palo prior locus ne facio quo talea demitto ita bonus vivo talea ubi trimus sum tum denique maturus sum ubi liber sui verto si in scrobis aut in sulcus sero terni talea pono eo divarico supra terrain ne multus quattuor digitus traverses emineo vel oculus sero diligenter eximo oleo oportet et radix quam multus cum terra fero ubi radix bene operio calcaris bene ne quis noceo si quis quaero qui tempus olea sero sum ager sicco per sementis ager laeto per ver olivetum dies xv ante aequinoctium vernus incipio puto ex is dies dies xl rectus puto is hic modo puto qui locus rectus ferax sum qui aridus sum et si quis venio interfringo inde is omnis eximo qui locus ferax non sum is multus concaedes aro bene enodo stirps levo facio circum oleo autumnitas ablaqueato et stercus addo qui oletum saepis et alo misceo is tenuis radix exaro si malus aro radix sursum abeo crassus fio et is in radix vireo olea abeo


vitium et uvarum genera XCI


Genera earum multa. distant fructu, situ, sexu, sapore . namque alia fageae glandi figura, quernae alia et ilignae, atque inter se quoque generum singulorum differentiae . praeterea sunt aliquae silvestres, aliae placidiores, quae culta optinent. iam montuosis planisque distant, sicut et sexu, mares ac feminae, item sapore: dulcissima omnium fagi, ut qua obsessos etiam homines durasse in oppido Chio tradat Cornelius Alexander. genera distinguere non datur nominibus, quae sunt alia alibi, quippe cum robur quercumque vulgo nasci videamus, aesculum non ubique, quartam vero generis eiusdem, quae cerrus vocatur, ne Italiae quidem maiore ex parte notam esse. distinguemus ergo proprietate naturaque et, ubi res coget, etiam Graecis nominibus.

genus is multus disto fructus sino sexu sapor namque alius fageus glandium figuro quernus alius et ilignus atque inter sui quoque gener singulus differentia praeterea sum aliqui silvestris alius placidus qui colo obtineo iam montuosus planus disto sicut et sexu maris atque femina item sapor dulcis omnis fagus ut qui obsedeo etiam homo duro in oppidum chius trado cornelius alexander genus distinguo non do nomen qui sum alius alibi quippe cum robur quercus vulgo nascor video aesculis non ubique quartus verus genus idem qui cerrus voco ne italia quidem magnus ex pars nota sum distinguo ergo proprietas natura et ubi res cogo etiam graecum nomen


de statuis argenteis


Aliud rursus spicatarum genus, ex quo est achynops, alopecuros, stelephuros,—quam quidam ortygem vocant, alii plantaginem, de qua plura dicemus inter medicas —, thryallis. ex his alopecuros spicam habet mollem et lanuginem densam, non dissimilem vulpium caudis, unde et nomen. proxima ei est et stelephuros , nisi quod illa particulatim floret. cichorion et similia circa terram folia habent; germinant ab radice post vergilias.

alius rursus spicataris genus ex quo sum achynops alopecuros stelephuros quam quidam ortygem voco alius plantago de qui multus dico inter medico thryallis ex hic alopecuros spica habeo mollis et lanugo densus non dissimilis vulpis cauda unde et nomen propior is sum et stelephuros nisi qui ille particulatim floreo cichorium et similis circa terra folium habeo germino ab radix post vergilias


Metalla aeris multis modis instruunt medicinam , utpote cum ulcera omnia ibi ocissime sanentur, maxime tamen prosunt cadmea. fit sine dubio haec et in argenti fornacibus, candidior ac minus ponderosa, sed nequaquam comparanda aerariae. plura autem genera sunt. namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmea vocatur, fusuris necessarius, medicinae inutilis, sic rursus in fornacibus existit alia, quae originis suae nomen recipit. fit autem egesta flammis atque flatu tenuissima parte materiae et camaris lateribusque fornacium pro quantitate levitatis adplicata. tenuissima est in ipso fornacium ore quam flammae eructarunt, appellata capnitis, exusta et nimia levitate similis favillae. interior optuma, camaris dependens et ab eo argumento botryitis nominata, ponderosior haec priore, levior secuturis—duo eius colores, deterior cinereus, pumicis melior—, friabilis oculorumque medicamentis utilissima. tertia est in lateribus fornacium, quae propter gravitatem ad camaras pervenire non potuit. haec dicitur placitis, et ipsa ab argumento, planitie crusta verius quam pumex, intus varia, ad psoras utilior et cicatrices trahendas. fiunt ex ea duo alia genera: onychitis extra paene caerulea, intus onychis maculis similis, ostracitis tota nigra et e ceteris sordidissima, volneribus maxime utilis. omnis autem cadmea, in Cypri fornacibus optima, iterum a medicis coquitur carbone puro atque, ubi in cinerem rediit, extinguitur vino Ammineo quae ad emplastra praeparatur, quae vero ad psoras, aceto. quidam in ollis fictilibus tusam urunt et lavant in mortariis, postea siccant. Nymphodorus lapidem ipsum quam gravissimum spississimumque urit pruna et exustum Chio vino restinguit tunditque, mox linteo cribrat atque in mortario terit, mox aqua pluvia macerat iterumque terit quod subsedit, donee cerussae simile fiat, nulla dentium offensa. eadem Iollae ratio, sed quam purissimum eligit lapidem. cadmeae effectus siccare, persanare, sistere fluctiones, pterygia et sordes oculorum purgare, scabritiam extenuare et quidquid in plumbi effectu dicemus.

metallum aer multus modus instruo medicina utpote cum ulcus omnis ibi ocior sano magnus tamen prosum cadmia fio sine dubius hic et in argentum fornacibus candidus atque paruus ponderosus sed nequaquam comparo aeraria multus autem genus sum namque ut ipse lapis ex quo fio aes cadmia voco fundo necessarius medicina inutilis sic rursus in fornacibus existit alius qui origo suus nomen recipio fio autem egero flamma atque flo tenuis pars materia et camaris latus fornacium pro quantitas levitas adplicata tenuis sum in ipse fornacium os quam flamma eructo appello capnitis exuro et nimius levitas similis favilla intereo bonus camaris dependeo et ab is argumentum botryitis nomino ponderosus hic prior levis sequor duo is color deterior cinereus pumex bonus friabilis oculus medicamentum utilis tertius sum in later fornacium qui propter gravitas ad camara pervenio non possum hic dico placeo et ipse ab argumentum planitie crusta verus quam pumex intus vario ad psora utilis et cicatrix traho fio ex is duo alius genus onychitis extra paene caeruleus intus onychis maculis similis ostracites totus niger et e ceterus sordidus vulnus magnus utilis omnis autem cadmia in cyprus fornacibus bonus iterum ab medicus coquo carbo purus atque ubi in cinis redeo extinguitur vinum ammineo qui ad emplastrum praeparo qui verus ad psora acetum quidam in ille fictilis tundo uro et lavo in mortarium postea sicco nymphodorus lapis ipse quam gravis spissus uro pruna et exuro chius vinum restinguo tundo mox linteum cribro atque in mortarium tero mox aqua pluvia macero iterum tero qui subsido donee cerussa similis fio nullus dens offendo idem iollas ratio sed quam purus eligo lapis cadmeus efficio sicco persanaris sisto fluctio pterygium et sordeo oculus purgaris scabritia extenuaris et quisquis in plumbum effectus dico


Megasthenes scribit in India serpentes in tantam magnitudinem adolescere, ut solidos hauriant cervos taurosque, Metrodorus circa Rhyndacum amnem in Ponto, supervolantes ut quamvis alte perniciterque alites haustu raptas absorbeant . nota est in Punicis bellis ad flumen Bagradam a Regulo imperatore ballistis tormentisque, ut oppidum aliquod, expugnata serpens CXX pedum longitudinis ; pellis eius maxillaeque usque ad bellum Numantinum duravere Romae in templo. faciunt his fidem in Italia appellatae bovae in tautam amplitudinem exeuntes, ut Divo Claudio principe occisae in Vaticano solidus in alvo spectatus sit infans. aluntur primo bubuli lactis suctu, unde nomen traxere.

megasthenes scribo in india serpo in tantus magnitudo adolesco ut solidus haurio cervus taurus metrodorus circa rhyndacus amnis in pontus supervolo ut quivis altus perniciter aliter haurio rapio absorbeo nosco sum in punicus bellum ad flumen bagrada ab regulus imperator ballista tormentum ut oppidum aliqui expugno serpens cxx pes longitudo pello is maxilla usque ad bellum numantinus duro roma in templum facio hic fides in italia appello boa in tautam amplitudo exeo ut divus claudius princeps occaedes in vaticanus solidus in alvus specto sum infer alo primus bubulis lac sugo unde nomen traho


[naturae benignitatem et foedis animalibus inseruisse magna remedia]

natura benignitas et foedus animal insero magnus remedio


castratio arborum


faseoli


Serpyllum a serpendo putant dictum, quod in silvestri evenit, in petris maxime; nam sativum non serpit, sed ad palmum altitudine increscit. pinguius voluntarium et candidioribus foliis ramisque. adversus serpentes efficax , maxime cenchrim et scolopendras terrestres ac marinas et scorpiones, decotis ex vino ramis foliisque. fugat et odore omnes, si uratur, et contra marinorum venena praecipue valet. capitis doloribus decoctum in aceto inlinitur temporibus ac fronti cum rosaceo, item phreneticis, lethargicis. contra tormina et urinae difficultates, anginas, vomitiones drachmis quattuor ex aqua bibitur; ad iocinerum desideria folia obolis quattuor dantur, ad lienem ex aceto. ad cruentas excreationes teritur in cyathis duobus aceti et mellis.

serpyllum ab serpo puto dico qui in silvestris evenio in petra magnus nam sativus non serpo sed ad palmus altitudo incresco pinguis voluntarius et candidus folium ramus adverro serpo efficax magnus cenchrim et scolopendra terrestris atque marinus et scorpio decotis ex vinum ramus folium fugo et odor omnis si uro et contra marinus veneno praecipuus valeo capio dolor decoquo in acetum inlinitur tempus atque frons cum rosaceus item phreneticus lethargicus contra tormina et urina difficultas angina vomitio drachmis quattuor ex aqua bibo ad iocinerum desiderium folium obolus quattuor do ad lienis ex acetum ad cruento excreatio tero in cyathus duo aceti et mel


ostracites. med. ex eo IIII


Sunt et servatis piscibus medicinae, salsamentorumque cibus prodest a serpente percussis et contra bestiarum ictus mero subinde hausto ita, ut per satiem cibus vomitione reddatur, peculiariter a chalcide, ceraste aut quas sepas vocant aut elope, dipsade percussis. contra scorpionem largius sumi, sed non evomi, salsamenta prodest ita, ut sitis toleretur; et inponere plagis eadem convenit. contra crocodilorum quidem morsus non aliud praesentius habetur. privatim contra presteris morsum sarda prodest. inponuntur salsamenta et contra canis rabiosi; vel si non sint ferro ustae plagae corporaque clysteribus exinanita, hoc per se sufficit. et contra draconem marinum ex aceto inponuntur. idem et cybio effectus. draco quidem marinus ad spinae suae, qua ferit, venenum ipse inpositus vel cerebro poto prodest.

sum et servo piscis medicina salsamentum cibus prodo ab serpo percutio et contra bestia iacio merus subinde haurio ita ut per satio cibus vomitio reddo peculiaris ab chalcis ceraste aut qui sepas voco aut elope dipsas percutio contra scorpio largus sumo sed non evomo salsamentum prodo ita ut sum tolero et inpono plaga idem convenio contra crocodilus quidem mordeo non alius praesens habeo privatim contra presteris mordeo sarda prodo inpono salsamentum et contra canis rabiosus vel si non sum ferrum uro plaga corpus clysteribus exinanio hic per sui sufficio et contra draco marinus ex acetum inpono idem et cybium efficio draco quidem marinus ad spina suus qui ferio venenum ipse inpono vel cerebrum poto prodo


Minimum iidemque plurimum ab iis differunt opali, smaragdis tantum cedentes. India sola et horum mater est. qui ut pretiosissimarum gloria compositi gemmarum maxime inenarrabilem difficultatem adferunt. est in his carbmnculi tenuior ignis, est amethysti fulgens purpura, est smaragdi virens mare, cuncta pariter incredibili mixtura lucentia. alii summam fulgoris Armenio colori pigmentorum aequari credunt, alii sulpuris ardentis flammae aut ignis oleo accensi. magnitude abellanam nucem aequat, insignis etiam apud nos historia, siquidem exstat hodieque huius generis gemma, propter quam ab Antonio proscriptus est Nonius senator, filius Strumae Noni eius, quem Catullus poeta in sella curuli visum indigne tulit, avusque Servili Noniani, quem consulem vidimus. ille proscriptus fugiens hunc e fortunis omnibus anulum abstulit secum. certum est sestertio vicies tum aestimatum, sed mira Antoni feritas atque luxuria propter gemmam proscribentis, nec minus Noni contumacia proscriptionem suam amantis, cum etiam ferae abrosa parte corporis, propter quam periclitari se sciant, et relicta redimere se credantur.

paruus eo multus ab is differo opal smaragdus tantus cedo india solus et hic mater sum qui ut pretiosissimaris gloria compono gemmaris magnus inenarrabilis difficultas affero sum in hic carbmnculis tenuis ignis sum amethystus fulgeo purpura sum smaragdus vireo mare cunctus pariter incredibilis misceo luceo alius summa fulgor armenius color pigmentor aequaris credo alius sulfur ardeo flamma aut ignis oleum accendo magnitude abellanam nucem aequo insignis etiam apud nos historia siquidem exsto hodie hic genus gemma propter quam ab antonius proscribo sum nonus senator filius struma nonius is qui catullus poeta in sella curulis video indignus fero avus servilis noniani qui consul video ille proscribo fugio hic e fortuna omnis anulus aufero sui certus sum sestertius viciens tum aestimo sed mirus antonius ferio atque luxuria propter gemma proscribo neque paruus nonius contumacia proscriptio suus amo cum etiam fera abrodo pars corpus propter quam periclitaris sui scio et relinquo redimo sui credo