Magnitudo amplissima adhuc visa nobis erat quam in Capitolio Livia Augusti dicaverat, librarum circiter CL. Xenocrates idem auctor est vas amphorale visum, et aliqui ex India sextariorum quattuor.—(Nos liquido adfirmare possumus in cautibus Alpium nasci adeo inviis plerumque, ut fune pendentes eam extrahant.)—peritis signa et indicia nota sunt. infestantur plurimis vitiis, scabro ferumine, maculosa nube, occulta aliquando vomica, praeduro fragilique centro, item sale appellate. est et rufa aliquis robigo, aliis capillamentum rimae simile. hoc artifices caelatura occultant. quae vero sine vitio sint, pura esse malunt, acenteta appellantes, nec spumei coloris , sed limpidae aquae. postrema auctoritas in pondere est. invenio apud medicos, quae sint urenda corporum, non aliter utilius uri putari quam crystallina pila adversis opposita solis radiis. alius et in his furor, HS centum quinquaginta milibus trullam unam non ante multos annos mercata matre familias nec divite. Nero amissarum rerum nuntio accepto duos calices crystallinos in suprema ira fregit inlisos. haec fuit ultio saeculum suum punientis, ne quis alius iis biberet. fragmenta sarciri nullo modo queunt. mire his ad similitudinem accessere vitrea, sed prodigii modo, ut suum pretium auxerint, crystalli non deminuerint.

magnitudo amplus adhuc video nos sum quam in capitolium livius augustus dico libra circiter cl xenocrates idem auctor sum vas amphoral video et aliqui ex india sextarius quattuor nos liquidus adfirmaris possum in cautes alpis nascor adeo invius plerusque ut funis pendeo is extraho peritus signum et indicium nosco sum infesto multus vitium scabro ferrumen maculosus nubes occulo aliquando vomica praeduro fragilis centrum item sal appello sum et rufus aliquis robigo alius capillamentum rima similis hic artifex caelo occulto qui verus sine vitio sum purus sum malo acentetus appello neque spumeus color sed limpidus aqua postremo auctoritas in pondus sum invenio apud medicus qui sum uro corpus non aliter utilis uro putaris quam crystallinum pilum adverro oppono sol radius alius et in hic furor sestertius centum quinquaginta mille trulla unus non ante multus annus mercor mater familia neque dives nero amissaris res nuntio accipio duo calix crystallinus in superus ira frango inlisos hic sum ultio saeculis suus punior ne quis alius is bibo fragmentum sarcio nullus modo queo mirus hic ad similitudo accedo vitreus sed prodigium modo ut suus pretium augeo crystallion non deminuo


adarca sive calamochnus III


Thymum colligi oportet in flore et in umbra siccari . duo autem sunt genera eius: candidum, radice lignosa , in collibus nascens, quod et praefertur; alterum nigrius florisque nigri. utraque oculorum claritati multum conferre existimantur et in cibo et in medicamentis; item diutinae tussi ecligmate faciles excreationes facere cum aceto et sale, sanguinem concrescere non pati e melle, longas faucium destillationes extra inlita cum sinapi extenuare , item stomachi et ventris vitia. modicis tamen utendum est, quoniam excalfaciunt; qua vi sistunt alvum, quae si exulcerata sit, denarii pondus in sextarium aceti et mellis addi oporteat, item si lateris dolor sit, aut inter scapulas aut in thorace. praecordiis medentur ex aceto cum melle, quae potio datur et in alienatione mentis ac melancholicis. datur et comitialibus, quos correptos olfactu excitat thymum. aiunt et dormire eos oportere in molli thymo. prodest et orthopnoicis et anhelatoribus mulierumque mensibus retardatis vel si emortui sint in utero partus, decoctum in aqua ad tertias, et viris vero contra inflationes cum melle et aceto et si venter turgueat testesve aut si vesicae dolor exigat. e vino tumores et impetus inpositum tollit, item cum aceto callum et verrucas . coxendicibus inponitur cum vino , articulariis morbis et luxatis tritum ac lanae inspersum ex oleo, ambustis cum adipe suillo. dant et potioniin articulariis morbis trium obolorum pondere in tribus cyathis aceti et mellis, in fastidio tritum cum sale.

thymum colligo oportet in floreo et in umbra siccaris duo autem sum genus is candidus radix lignosus in collis nascor qui et praefero alter niger florus niger uter oculus claritas multus confero existimo et in cibus et in medicamentum item diutinus tundo ecligma facilis excreatio facio cum acetum et sal sanguis concresco non patior e mel longus fauces destillatio extra inlito cum sinapis extenuaris item stomachus et venter vitio modicus tamen utor sum quoniam excalfacio qui vis sisto alvus qui si exulcero sum denarius pondus in sextarius aceti et mel addo oportet item si lateo dolor sum aut inter scapulae aut in thorace praecordia medeor ex acetum cum mel qui potio do et in alienatio mens atque melancholicus do et comitial qui corripio olfactus excito thymum aio et dormio is oportet in mollis thymum prodo et orthopnoicus et anhelator mulier mensis retardo vel si emorior sum in uterus pario decoquo in aqua ad tertio et vis verus contra inflatio cum mel et acetum et si venter turgueat testo aut si vesica dolor exigo e vinum tumor et impetus inpono tollo item cum acetum callus et verruca coxendix inpono cum vinum articularius morbus et luxo tero atque lana inspersus ex oleum amburo cum adipe suillus do et potioniin articularius morbus tres obolus pondus in tres cyathus aceti et mel in fastidium tero cum sal


scilla XXIIII


cerro VIII


In Ligustico mari est Corsica, quam Graeci cyrnon appellavere, sed Tusco propior, a septentrione in meridiem proiecta, longa passuum CL, lata maiore ex parte L???, circuitu CCCXXV. abest a Vadis Volaterranis LXII, civitates habet XXXII et colonias Marianam, a C. Mario deductam, Aleriam, a dictatore Sulla. citra est Oglasa, intra vero, etLX p. a Corsica, Planasia a specie dicta, aequalis freto ideoque navigiis fallax. amplior Vrgo et Capraria, quam Graeci Aegilion dixere, item Igilium et dianium, quam Artemisiam, ambae contra Cosanum litus, et Barpana, Menaria, Columbaria, Venaria, Ilva cum ferri metallis, circuitus C???, a Populonio X???, a Graecis Aethalia dicta. ab ea PlanasiaXXVIII. ab iis ultra Tiberina ostia in Antiano Astura, mox Palmaria, Sinonia, adversum Formias Pontiae. in Puteolano autem sinu Pandateria, Prochyta, non ab Aeneae nutrice, sed quia profusa ab Aenaria erat, Aenaria a statione navium Aeneae, Homero Inarime dicta, Pithecusa, non a simiarum multitudine, ut aliqui existimavere , sed a figlinis doliorum. inter Pausilypum et Neapolim Megaris, mox a Surrento VIII distantes Tiberi principis arce nobiles Capreae circuitu XI .M, Leucothea extraque conspectum pelagus Africum attingens Sardinia, minus VIII p. a Corsicae extremis, etiamnum angustias eas artantibus insulis parvis, quae Cuniculariae appellantur, itemque Phintonis et Fossae, a quibus fretum ipsum Taphros nominatur.

in ligusticus mare sum corsica quam graecum cyrnon appello sed tuscus propior ab septentrio in meridio projectum longus passus cl fero magnus ex pars l circuitus cccxxv absum ab vada volaterranus lxii civitas habeo xxxii et colonia mariana ab que marius deduco aleria ab dictator sulla citer sum oglasa intra verus etlx p ab corsica planasia ab species dictum aequalis fretus ideo navigium fallax amplus vrgo et caprarius quam graecum aegilion dico item igilium et dianium quam artemisia ambo contra cosanum litus et barpana menaria columbarius venaria ilva cum fero metallum circumeo que ab populonium decem ab graecum aethalia dictum ab is planasiaxxviii ab is ultra tiberinus ostium in antianus astura mox palmaris sinonia adverro formiae pontia in puteolanus autem sinus pandateria prochyta non ab aeneas nutrix sed quia profundo ab aenaria sum aenaria ab statio navis aeneas homerus inarime dictum pithecusa non ab simiaris multitudo ut aliqui existimo sed ab figlina dolium inter pausilypum et neapolis megaris mox ab surrentum viii disto tiberis princeps arx nobilis caprea circuitus xi m leucothea extro conspectus pelagus africanus attingo sardinia paruus viii p ab corsica exter etiamnum angustiae is arto insula parvus qui cuniculariae appello ito phintonis et fodio ab qui fretus ipse taphros nomino


lithospermon sive exonychon sive διὸς πυρὸν sive ʽἡρακλέουξ II

lithospermon sive exonychon sive sive is


genera structurae


de Aegyptio argento


miracula terrae motus


Piscium feminae maiores quam mares. in quodam genere omnino non sunt mares, sicut erythinis et channis; omnes enim ovis gravidae capiuntur. vagantur gregatim fere cuiusque generis squamosi. capiuntur ante solis ortum: tum maxime piscium fallitur visus. noctibus quies , set inlustribus aeque quam die cernunt. aiunt et si teratur gurges interesse capturae; itaque plures secundo tractu capi quam primo. gustu olei maxime, dein modicis imbribus gaudent alunturque. quipped et harundines, quamvis in palude prognatae, non tamen sine imbre adolescunt, et alias ubicumque pisces in eadem aqua adsidui , si non adfluat, exanimantur.

piscis femina magnus quam maris in quidam genus omnino non sum maris sicut erythinus et channis omnis enim ovum gravida capio vago gregatim fere quisque genus squamosus capio ante sol orior tum magnus piscis fallo video nox quies sed illustris aequus quam dies cerno aio et si tero gurges intersum capio itaque multus secundus traho capio quam primus gustus oleum magnus deinde modicus imber gaudeo alo quipped et harundo quivis in palus prognatus non tamen sine imber adolesco et alius ubicumque piscis in idem aqua assiduus si non affluo exanimo


Nam quod ad permutationem seminum attinet, quibusdam ex his firmitas maior est, ut coriandro, betae, porro, nasturtio, sinapi, erucae, cunilae et fere acribus; infirmiora autem sunt atriplici, ocimo, cucurbitae, cucumi, et aestiva omnia hibernis magis; minime autem durat gethyum. sed ex his, quae sunt fortissima, nullum ultra quadrimatum utile est, dumtaxat serendo, culinis et ultra tempestiva sunt.

nam qui ad permutatio semen attineo quidam ex hic firmitas magnus sum ut coriandrum beta porro nasturtium sinapis eruca cunila et fere acer infirmis autem sum atriplici ocimum cucurbita cucumi et aestivus omnis hibernus magis paruus autem duro gethyum sed ex hic qui sum fortis nullus ultra quadrimatus utilis sum dumtaxat sero culina et ultra tempestivus sum


quae animalia nihil discant


medicina ex eo


quibus folia non decidant. de rhododendro


Saliunca folio quidem subbrevi et quod necti non possit, radici numerosae cohaeret, herba verius quam flos, densa veluti manu pressa breviterque caespes sui generis. Pannonia hanc gignit et Norici Alpiumque aprica, urbium Eporedia, tantae suavitatis, ut metallum esse coeperit . vestibus interponi eam gratissimum, sicut apud Graecos polium herbam, inclutam Musaei et Hesiodi laudibus ad omnia utilem praedicantium superque cetera ad famam etiam ac dignitates, prorsusque miram, si modo, ut tradunt, folia eius mane candida, meridie purpurea, sole occidente caerulea aspiciuntur. duo genera eius: campestre maius; silvestre, quod minus est, quidam teuthrion vocant. folia canis hominis similia, a radice protinus, numquam palmo altiora.

saliunca folium quidem subbrevis et qui necto non possum radix numerosus cohaereo herba verus quam flos densus velut manus premo brevis caespes suus genus pannonius hic gigno et noricus alpis apricus urbs eporedia tantus suavitas ut metallum sum coepio vestis interpono is gratus sicut apud graeci polion herba inclutus musaeus et hesiodus laus ad omnis utilis praedico supo ceterus ad fama etiam atque dignitas prorsus mirus si modo ut trado folium is mane candidus meridies purpureus sol occaedes caeruleus aspicio duo genus is campestre magnus silvestris qui paruus sum quidam teuthrion voco folium canis homo similis ab radix protinus numquam palmo alo


Unum etiamnum arborum medicinis debetur nobile medicamentum, quod oporicen vocant. fit ad dysintericos stomachique vitia in congio musti albi lento vapore decoctis malis cotoneis v cum suis seminibus, punicis totidem, sorborum sextario et pari mensura eius, quod rhun Syriacam vocant, croci semuncia. coquitur usque ad crassitudinem mellis.

unus etiamnum arbor medicina debeo nobilis medicamentum qui oporice voco fio ad dysintericos stomachus vitio in congius mustus albus lentus vapor decoquo malus cotonea v cum suus semen punicis totidem sorbus sextarius et par mensura is qui rhun syriacus voco crocus semuncia coquo usque ad crassitudo mel


bromo I


Coagulum hinnulei, leporis, haedi laudatum, praecipuum tamen dasypodis, quod et profluvio alvi medetur, unius utrimque dentatorum. mirum barbaras gentes, quae lacte vivant, ignorare aut spernere tot saeculis casei dotem, densantes id alioqui in acorem iucundum et pingue butyrum. spuma id est, lacte concretior lentiorque quam quod serum vocatur. non omittendum in eo olei vim esse et barbaros omnes infantesque nostros ita ungui.

coagulis hinnuleus lepor haedus laudo praecipuus tamen dasypodis qui et profluvius alvus medeor unus utrimque dentator mirus barbara gens qui lac vivo ignoro aut sperno tot saeculis caseus doto densantes is alioqui in acor iucundus et pinguis butyrum spumo is sum lac concerno lentus quam qui serus voco non omitto in is oleum vis sum et barbarus omnis infer noster ita unguis


de tonsillis. uva, epiglossis. arteriae; gula

de tonsilla labrusca epiglossis arteria gula


ex apro XLI


Syriae arbores


Ad hunc finem Africa a fluvio Ampsaga populos DXVI habet, qui Romano pareant imperio, in his colonias sex, praeter iam dictas Vthinam, Thuburbi. oppida civium Romanorum XV, ex quibus in mediterraneo dicenda Absuritanum, Abutucense, Aboriense, Canopicum, Chiniavense, Simithuense, Thunusidense, Thuburnicense, Thinidrumense, Tibigense, Vcitana duo, Maius et Minus, Vagense. oppidum Latinum unum Vzalitanum. oppidum stipendiarium unum Castris Corneliis. oppida libera XXX, ex quibus dicenda intus Achollitanum, Accaritanum, Avittense, Abziritanum , Canopitanum, Melizitanum, Materense, Salaphitanum , Tusdritanum, Thisicense, Tunisense, Theudense, Tagesense, Tigiense, Vlusubburitanum, Vagense aliud, ... ense, Zamense. ex reliquo numero non civitates tantum, sed plerique etiam nationes iure dici possunt, ut Nattabutes, Capsitani, Musulami, Sabarbares, Massyli, Nicives, Vamacures , Cinithi, Musuni, Marchubi et tota Gaetulia ad flumen Nigrim, qui Africam ab Aethiopia dirimit.

ad hic finis africanus ab fluvius ampsaga populus dxvi habeo qui romanus pareo imperium in hic colonia sex praeter iam dico vthinam thuburbi oppidum civis romanus xv ex qui in mediterraneus dico absuritanum abutucense aboriense canopicus chiniavense simithuense thunusidense thuburnicense thinidrumense tibigensis vcitana duo magnus et paruus vaccensis oppidum latinus unus vzalitanum oppidum stipendiarius unus castrum cornelius oppidum liber xxx ex qui dico intus achollitanum accaritanum avittense abziritanum canopitanus melizitanum materense salaphitanum tusdritanum thisicense tunisense theudense tagesense tigiense vlusubburitanum vaccensis alius ensis zamensis ex reliquus numerus non civitas tantus sed plerusque etiam natio ius dico possum ut nattabutes capsitani musulami sabarbaris massylus nicives vamacures cinithi musuni marchubi et totus gaetulia ad flumen nigrim qui africa ab aethiopia dirimo


De lyncurio proxime dici cogit auctorum pertinacia , quippe, etiamsi non electrum id, tamen gemmam esse contendunt, fieri autem ex urina quidem lyncis, sed et genere terrae, protinus eo animali urinam operiente, quoniam invideat homini, ibique lapidescere. esse autem, qualem in sucinis, colorem igneum, scalpique nec folia tantum aut stramenta ad se rapere, sed aeris etiam ac ferri lamnas, quod Diocli cuidam Theophrastus quoque credit. ego falsum id totum arbitror nec visam in aevo nostro gemmam ullam ea appellatione. falsum et quod de medicina simul proditur, calculos vesicae poto eo elidi et morbo regio succurri, si ex vino bibatur aut spectetur etiam.

de lyncurion propior dico cogo auctor pertinacia quippe etiamsi non electrus is tamen gemma sum contendo fio autem ex urina quidem lyncis sed et genus terra protinus is animal urina operio quoniam invideo homo ibi lapidesco sum autem qual in sucinus color igneus scalpo neque folium tantus aut stramentum ad sui rapio sed aer etiam atque fero lamina qui diocli quidam theophrastus quoque credo ego falsus is totus arbitror neque video in aevum noster gemma ullus is appellatio falsus et qui de medicina simul prodeo calculus vesica poto is elido et morbus regius succurro si ex vinum bibo aut specto etiam


Chamaedrys herba est, quae Latine trixago dicitur. aliqui eam chamaeropem, alii Teucriam appellavere. folia habet magnitudine mentae, colore et divisura quercus — alii serrata et ab eo serram inventam esse dixerunt—, flore paene purpureo. carpitur praegnans suco in petrosis, adversus serpentium venena potu inlituque efficacissima, item stomacho, tussi vetustae, pituitae in gula cohaerescenti, ruptis, convulsis, lateris doloribus. lienem consumit, urinam et menses ciet, ob id incipientibus hydropicis efficax, manualibus scopis eius in II heminis aquae decoctis usque ad tertias. faciunt et pastillos terentes eam ex aqua ad supra dicta. sanat et vomicas et vetera ulcera vel sordida cum melle. fit et vinum ex ea pectoris vitiis. foliorum sucus cum oleo caligines oculorum discutit, ad splenem ex aceto sumitur. excalfacit perunctione.

chamaedrys herba sum qui latinum trixago dico aliqui is chamaeropem alius teucria appello folium habeo magnitudo menta color et divido quercus alius serro et ab is serra invenio sum dico floreo paene purpureus carpo praegno sucus in petrosus adverro serpo veneno potus illitus efficax item stomachus tundo vetustus pituita in gula cohaeresco rumpo convulsus lateo dolor lienis consumo urina et mensis cieo ob is incipio hydropicus efficax manual scopa is in is hemina aqua decoquo usque ad tertio facio et pastillus tero is ex aqua ad supra dictum sano et vomica et vetero ulcus vel sordidus cum mel fio et vinum ex is pectus vitium folium sucus cum oleum caligo oculus discutio ad splenem ex acetum sumo excalfacio perunctio


Ambustis canini capitis cinis medetur, item glirium cum oleo, fimum ovium cum cera, murium cinis, coclearum quoque sic, ut ne cicatrix quidem appareat, adips viperinus, fimi columbini cinis ex oleo inlitus; nervorum nodis capitis viperini cinis in oleo cyprino, terreni vermes cum melle inliti. dolores eorum.... adips, amphisbaena mortua adalligata, adips vulturinus cum .... venter arefactus tritusque cum adipe suillo inveterato, cinis e capite bubonis in mulso potus cum lilii radice, si Magis credimus. in contractione nervorum caro palumbina in cibis prodest et inveterata, irenacei spasticis, item mustelae cinis, serpentium senectus in pelle taurina adalligata. spasmos fieri prohibetet opisthotonos milui iocur aridum III obolis in aquae mulsae cyathis III potum.

amburo caninus capio cinis medeor item glirium cum oleum fimum ovis cum cero murium cinis coclearis quoque sic ut ne cicatrix quidem appareo adips viperinus fimum columbinus cinis ex oleum illitus nervus nodus capio viperinus cinis in oleum cuprinus terrenus vermis cum mel inliti dolor is adips amphisbaena morior adalligo adips vulturinus cum venter arefacio tero cum adipe suillus invetero cinis e caput bubo in mulceo potus cum lilium radix si magis credo in contractio nervus carus palumbinus in cibus prodo et invetero irenaceus spasticus item mustela cinis serpo senectus in pello taurinus adalligo spasmus fio prohibetet opisthotonos miluus iocur aridus iii obolus in aqua mulceo cyathus iii potus


in urbe Roma D annorum arbor


de venenato melle et remediis ems


quid erithace sive sandaraca sive cerinthos

quis erithacus sive sandaraca sive cerinthus


E volucribus in auxilio contra serpentes primus vultur est, adnotatumque minus virium esse nigris. pinnarum ex alis nidore, si urantur, fugari eas dicunt, item cor eius alitis habentes tutos esse ab impetu non solum serpentium, sed etiam ferarum latronumque et regum ira.

e volucris in auxilium contra serpo primus vultur sum adnoto paruus vis sum niger pinnaris ex ala nidor si uro fugaris is dico item cor is alo habeo tueor sum ab impetus non solus serpo sed etiam ferus latro et rex ira


cunila montana VII


struthiorum I


Reddetur et per se cyanos, accommodato paulo ante et iaspidi nomine a colore caeruleo. optima Scythica, dein Cypria, postremo Aegyptia. adulteratur maxime tinctura , idque in gloria est regum Aegypti; adscribitur et qui primus tinxit. dividitur autem et haec in mares feminasque. inest ei aliquando et aureus pulvis, non qualis sappiris; in his enim aurum punctis conlucet.— Caeruleae et sappiri, rarumque ut cum purpura. optimae apud Medos, nusquam tamen perlucidae. praeterea inutiles scalpturis intervenientibus crystallinis centris. quae sunt ex iis cyanei coloris, mares existimantur.

reddo et per sui cyanos accommodo paulus ante et iaspis nomen ab color caeruleus bonus scythicus deinde cyprium postremo aegyptius adultero magnus tingo is in gloria sum rex aegyptius adscribo et qui primus tingo divido autem et hic in maris femina insum is aliquando et aureus pulvis non qualis sappiris in hic enim aurum pungo colluceo caeruleus et sappiri rarus ut cum purpura bonus apud medi nusquam tamen perlucidae praeterea inutilis scalpo intervenio crystallinus centrum qui sum ex is cyaneus color maris existimo


lappa boaria


Q. Metellus in ea oratione, quam habuit supremis laudibus patris sui L. Metelli pontificis, bis consulis, dictatoris , magistri equitum, XVviri agris dandis, qui plurimos elephantos ex primo Punico bello duxit in triumpho, scriptum reliquit decem maximas res optimasque, in quibus quaerendis sapientes aetatem exigerent, consummasse eum: voluisse enim primarium bellatorem esse, optimum oratorem, fortissimum imperatorem, auspicio suo maximas res geri, maximo honore uti, summa sapientia esse, summum senatorem haberi, pecuniam magnam bono modo invenire, multos liberos relinquere et clarissimum in civitate esse; haec contigisse ei nec ulli alii post Romam conditam. longum est refellere et supervacuum abunde uno casu refutante, siquidem is Metellus orbam luminibus exegit senectam, amissis incendio, cum Palladium raperet ex aede Vestae, memorabili causa, sed eventu misero. quo fit ut infelix quidem dici non debeat, felix tamen non possit. tribuit ei populus Romanus quod nulli alii ab condito aevo, ut, quotiens in senatum iret, curru veheretur ad curiam: magnum ei et sublime, sed pro oculis datum.

q metellus in is oratio quam habeo superus laus pater suus l metellus pontifex bis consul dictator magister eques xvviri ager do qui multus elephantus ex primus punicus bellum duco in triumphus scribo relinquo decem magnus res bonus in qui quaero sapio aetas exigo consummo is volo enim primarius bellator sum bonus orator fortis imperator auspicium suus magnus res gero maximus honor uti summus sapientia sum superus senator habeo pecunia magnus bonus modo invenio multus liber relinquo et clarus in civitas sum hic contingo is neque ullus alius post roma condo longus sum refello et supervacuus abunde unus casus refuto siquidem is metellus orbus lumen exigo senecta amitto incendium cum palladius rapio ex aedes vesta memorabilis causa sed evenio mitto quo fio ut infelix quidem dico non debeo felix tamen non possum tribuo is populus romanus qui nullus alius ab condio aevum ut quotiens in senatus eo currus veho ad curia magnus is et sublimis sed pro oculus do


pompholyx. spodium. med. ex iis VI (33. 34)


de caprificatione


Cum hi essent, iam fuerat in Chio insula Melas scalptor, dein filius eius Micciades ac deinde nepos Archermus, cuius filii Bupalus et Athenis vel clarissimi in ea scientia fuere Hipponactis poetae aetate, quem certum est LX olympiade fuisse. quodsi quis horum familiam ad proavum usque retro agat, inveniat artis eius originem cum olympiadum initio coepisse. Hipponacti notabilis foeditas voltus erat; quam ob rem imaginem eius lascivia iocosam hi proposuere ridentium circulis, quod Hipponax indignatus destrinxit amaritudinem carminum in tantum, ut credatur aliquis ad laqueum eos conpulisse. quod falsum est. conplura enim in finitimis insulis simulacra postea fecere, sicut in Delo, quibus subiecerunt carmen non vitibus tantum censeri Chion, sed et operibus Archermi filiorum. ostendunt et Iasii Dianam manibus eorum factam. in ipsa Chio narrata est operis eorum Dianae facies in sublimi posita, cuius voltum intrantes tristem, abeuntes exhilaratum putant. Romae eorum signa sunt in Palatina aede Apollinis in fastigio et omnibus fere, quae fecit divus Augustus. patris quoque eorum et Deli fuere opera et in Lesbo insula. Dipoeni quidem Ambracia, Argos, Cleonae operibus refertae fuere.

cos hic sum iam sum in chius insula mela scalptor deinde filius is micciades atque deinde nepos archermus qui filius bupalus et athenae vel clarus in is scientia sum hipponax poeta aetas qui certus sum lx olympiade sum quodsi quis hic familia ad proavus usque retro ago invenio ars is origo cum olympiadum initium coepio hipponax notabilis foeditas vultus sum quam ob res imago is lascivia jocosus hic propono rideo circulus qui hipponax indignor destringo amaritudo carmen in tantus ut credo aliquis ad laqueus is conpello qui falsus sum conplura enim in finitimus insula simulacrum postea facio sicut in delus qui subjacio carmen non vitis tantus censeo chius sed et opus archermi filius ostendo et iasius diana manus is facio in ipse chius narro sum opus is diana facies in sublimis pono qui vultus intro tristis abeo exhilaro puto roma is signum sum in palatinus aedes apollo in fastigium et omnis fere qui facio divus augustus pater quoque is et delis sum opus et in lesbos insula dipoeni quidem ambracius argi cleona opus refercio sum


genera aeris (2-5)


Totidem et thymi, candidum ac nigricans. floret autem circa solstitia; tum et apes decerpunt, ut augurium mellis sit; proventum enim sperant apiarii large florescente eo. laeditur imbribus amittitque florem. semen thymi non potest deprehendi, cum origani, perquam minutum, non tamen fallat. sed quid interest occultasse id naturam? in flore ipso intellegitur satoque eo nascitur. quid non temptavere homines? mellis Attici in toto orbe summa laus existimatur; ergo translatum est ex Attica thymum et vix flore, uti docemur, satum. sed alia ratio naturae obstitit, non durante Attico thymo nisi in adflatu maris. erat quidem haec opinio antiqua in omni thymo, ideoque non nasci in Arcadia, cum oleam non putarent gigni nisi intra CCC stadia a mari. thymo quidem nunc etiam lapideos campos in provincia Narbonensi refertos scimus, hoc paene solo reditu, e longinquis regionibus pecudum milibus convenientibus, ut thymo vescantur.

totidem et thymion candidus atque nigrico floreo autem circa solstitium tum et apis decerpo ut augurium mel sum provenio enim spero apiarium largus floresco is laedo imber amitto flos semen thymion non possum deprehendo cum origanus perquam minuo non tamen fallo sed quis intersum occulto is natura in floreo ipse intellego sero is nascor quis non tento homo mel atticus in totus orbis summus laus existimo ergo transfero sum ex atticus thymum et vix floreo uti doceo sero sed alius ratio natura obsto non duro atticus thymum nisi in afflo mare sum quidem hic opinio antiquus in omnis thymum ideo non nascor in arcadius cum oleo non puto gigno nisi intra ccc stadium ab mare thymum quidem nunc etiam lapideus campus in provincia narbonensis refercio scio hic paene solum reditus e longinquus regio pecus mille convenio ut thymum vesco


Quaedam ergo gignuntur ex non genitis et sine ulla simili origine, ut supra dicta et quaecumque ver statumque tempus anni generant. ex his quaedam nihil gignunt ut salamandrae, neque est iniis masculum femininumve , sicut neque in anguillis omnibusque quae nec animal nec ovum ex sese generant. neutrum est et ostreis genus et ceteris adhaerentibus vado vel saxo. quae autem per se generantur, si in mares et feminas discripta sunt , generant quidem aliquid coitu, sed inperfectum ac dissimile et ex quo nihil amplius gignatur, ut vermiculos muscae. id magis declarabit natura eorum quae insecta dicuntur , arduae explanationis omnia et..privatim dicato opere narranda . quapropter ingenium praedictorum et reliqua subtexetur edissertatio .

quidam ergo gigno ex non gigno et sine ullus similis origo ut supra dictum et quicumque ver sto tempus annus genero ex hic quidam nihil gigno ut salamandra neque sum iniis masculus femininus sicut neque in anguilla omne qui neque animal neque ovum ex sui genero neuter sum et ostrea genus et ceterus adhaereo vado vel saxum qui autem per sui genero si in maris et femina discribo sum genero quidem aliquis coeo sed imperfectus atque dissimilis et ex quo nihil amplus gigno ut vermiculus musca is magis declaro natura is qui insecto dico arduus explanatio omnis et privatim dico opus narro quapropter ingenium praedictor et reliquus subtexo edissertatio


insularum in mari Atlantico


Est etiamnum alia distinctio, quam equidem fecerim subinde variata expositione, siquidem a membris corporis habent nomina: hepatitis a iocinere, steatitis singulorum animalium adipe numerosa, Adadu nephrossive renes, eiusdem oculus, digitus; deus et hic colitur a Syris. triophthalmos in onyche nascitur tres hominis oculos simul exprimens.

sum etiamnum alius distinctio quam equidem facio subinde vario expositio siquidem ab membrum corpus habeo nomen hepatites ab iocinere steatitis singulus animal adipe numerosus adadu nephrossive renes idem oculus digitus deus et hic colo ab syrus triophthalmos in onyche nascor tres homo oculus simul exprimo


Harmonica ratio, quae cogit rerum naturam sibi ipsam congruere, addit huic mensurae stadiorumXII terramque XCVI partem totius mundi facit.

harmonicus ratio qui cogo res natura sui ipse congruo addo hic metior stadiorumxii terra xcvi pars totus mundus facio


Non possunt iure dici vina quae Graeci deuteria appellant, Cato et nos loram, maceratis aqua viiaceis, sed tamen inter vina operaria numerantur. tria eorum genera: decima parte aquae addita quam musti expressa sit et ita nocte ac die madefactis vinaceis rursusque prelo subiectis; alterum, quo modo Graeci factitavere, tertia parte eius quod expressum sit addita aquae expressoque decocto ad tertias partes. tertium est faecibus vini expressum, quod faecatum Cato appellat. nullum ex his plus quam annui usus.

non possum ius dico vinum qui graecum deuterius appello cato et nos lora macero aqua viiaceis sed tamen inter vinum operarius numero tres is genus decimus pars aqua addo quam mustus exprimo sum et ita nox atque dies madefacio vinaceum rursus prelum subjectus alter quo modo graecum factito tertius pars is qui exprimo sum addo aqua exprimo decoquo ad tertio pars tertius sum faecibus vinum exprimo qui faecatus cato appello nullus ex hic multus quam annuo utor


quae apices habeant, quae cristas


miracula ignium


aliquando et laetum omen esse examinum


Masurio Sabino. Cassio Hemina. Verrio Flacco. L.Pisone. Cornelio Celso. Turranio Graeile. D. Silano. M. Varrone. Catone censorio. Scrofa. Sasernis patre et filio. Domitio Calvino. Hygino. Vergilio. Trogo. Ovidio. Graecino. Columella. Tuberone. L. Tarutio qui Graece de astris scripsit. Caesare dictatore qui item. Sergio Plauto. Sabino Fabiano. M. Cicerone. Calpurnio Basso. Ateio Capitone. Mamilio Sura. Attio qui Praxidicam scripsit.

masurio sabinum casseius hemina verrius flaccus l piso cornelius celsus turranius graeilis d silanus m varro cato censorius scrofa saserna pater et filius domitius calvinus hyginus vergilius trogo ovidius graecino columella tubero l tarutius qui graecum de astrum scribo caesaris dictator qui item sergius plautus sabinum fabianus m cicero calpurnius bassus atteius capito mamilius syrus attius qui praxidicam scribo


Cerasia alvum molliunt, stomacho inutilia; eadem siccata alvum sistunt, urinam cient. invenio apud auctores, si quis matutino roscida cum suis nucleis devoret , in tantum levari alvum, ut pedes morbo liberentur.

cerasia alvus mollio stomachus inutilis idem sicco alvus sisto urina cieo invenio apud auctor si quis matutinus roscidus cum suus nucleus devoro in tantus levaris alvus ut pes morbus libero


cane rabioso II et pr. l. Ill: V


Et verni quidem flores hi sunt; succedunt illis aestivi, lychnis et Iovis flos et alterum genus lilii, item tiphyon et amaracus, quem Phrygium cognominant. sed maxime spectabilis pothos. duo genera huius: unum, cui flos hyacinthi est, alter candidus, qui fere nascitur tumulis, quoniam fortius durat. et iris aestate floret. abeunt et hi marcescuntque. alii rursus subeunt autumno: tertium genus lilii et crocum et orsini utraque genera, unum hebes, alterum odoratum, primis omnia imbribus emicantia. coronarii quidem et spinae flore utuntur, quippe cum spinae albae cauliculi inter oblectamenta quoque gulae condiantur. hic est trans maria ordo florum. in Italia violis succedit rosa, huic intervenit lilium, rosam cyanus excipit, cyanum amarantus. nam vicapervica semper viret, in modum liniae foliis geniculatim circumdata, topiaria herba, inopiam tamen florum aliquando supplet. haec a Graecis chamaedaphne vocatur.

et vernus quidem floreo hic sum succedo ille aestivus lychnus et iuppiter flos et alter genus lilium item tiphyon et amaracus qui phrygius cognomino sed magnus spectabilis pothos duo genus hic unus qui flos hyacinthus sum alter candidus qui fere nascor tumulus quoniam fortis duro et iris aestas floreo abeo et hic marcesco alius rursus subeo auctumnus tertius genus lilium et crocum et orsini uter genus unus hebeo alter odoro primus omnis imber emico coronarius quidem et spina floreo uto quippe cum spina albus cauliculis inter oblectamentum quoque gula condio hic sum trans mare ordo florus in italia viola succedo rodo hic intervenio lilium rodo cyanus excipio cyanos amarantus nam vicapervica semper vireo in modus liniae folium geniculatim circumdo topiarium herba inopia tamen florus aliquando suppleo hic ab graecum chamaedaphne voco


Clinopodium alii cleopiceton, alii zopyrontion, alii ocimoides appellant, serpyllo similem, surculosam, palmi altitudine, in petrosis, orbiculato foliorum ambitu speciem lecti pedum praebentem. bibitur ad convulsa, rupta, strangurias , serpentium ictus, item decoctae sucus.

clinopodion alius cleopiceton alius zopyrontion alius ocimoides appello serpyllum similis surculosus palmus altitudo in petrosus orbiculor folium ambitus species lego pes praebeo bibo ad convulsus rumpo stranguria serpo iacio item decoquo sucus


observationes circa vina LXI (22. 23)


medicament a


Solanum Graeci στρύχνον vocant, ut tradit Cornelius Celsus. huic vis reprimendi refrigerandique .— Smyrnion caulem habet apii, folia latiora et maxime circa stolones multos, quorum a sinu exiliunt, pinguia et ad terram infracta, odore medicato cum quadam acrimonia iucundo, colore in luteum languescente , capitibus caulium orbiculatis ut apii, semine rotundo nigroque ; arescit incipiente aestate. radix quoque odorata, gustu acri mordet, sucosa, mollis. cortex eius foris niger, intus pallidus. odor murrae habet qualitatem, unde et nomen. nascitur et in saxosis collibus et in terrenis . usus eius calfacere, extenuare. urinam et menses cient folia et radix et semen. alvum sistit. radix collectiones et suppurationes non veteres, item duritias discutit inlita, prodest et contra phalangia ac serpentes admixto cachry aut polio aut melissophyllo in vino pota, sed particulatim , quoniam universitate vomitiones movet; qua de causa aliquando cum ruta datur. medetur tussi et orthopnoeae semen vel radix, item thoracis aut lienis aut renium aut vesicae vitiis, radix autem ruptis, convolsis. partus quoque adiuvat et secundas pellit. datur et ischiadicis cum crethmo in vino. sudores ciet et ructus, ideo inflationem stomachi discutit. vulnera ad cicatricem perducit . exprimitur et sucus radici utilis feminis et thoracis praecordiorumque desideriis, calfacit enim et concoquit et purgat. semen peculiariter hydropicis datur potui, quibus et sucus inlinitur. et in malagmate cortice arido et ad obsonia utuntur cum mulso et oleo et garo, maxime in elixis carnibus.—Sinon concoctiones facit, sapore simillima piperi. eadem in dolore stomachi efficax.

solanus graecum voco ut trado cornelius celsus hic volo reprimo refrigero smyrnion caulis habeo apium folium fero et magnus circa stolo multus qui ab sinus exiliunt pinguis et ad terra infringo odor medico cum quidam acrimonia jucundus color in luteus languesco caput caulis orbiculor ut apium semen rotundus niger aresco incipio aestas radix quoque odoro gustus acer mordeo sucosus mollio cortex is foris niger intus pallidus odor murra habeo qualitas unde et nomen nascor et in saxosus collis et in terrenus utor is calfacere extenuaris urina et mensis cieo folium et radix et semen alvus sisto radix collectio et suppuratio non vetus item duritia discutio inlito prodo et contra phalangium atque serpo admisceo cachrys aut polio aut melissophyllo in vinum poto sed particulatim quoniam universitas vomitio moveo qui de causa aliquando cum ruo do medeor tundo et orthopnoea semen vel radix item thoracis aut lienis aut renium aut vesica vitium radix autem rumpo convello pario quoque adjuvo et secundus pello do et ischiadicus cum crethmos in vinum sudor cieo et ructus ideo inflatio stomachus discutio vulnero ad cicatrix perduco exprimo et sucus radix utilis femina et thoracis praecordia desiderium calfacit enim et concoquo et purgo semen peculiaris hydropicus do possum qui et sucus inlinitur et in malagma cortex aridus et ad obsonium uto cum mulceo et oleum et garus magnus in elixus caro sinon concoctio facio sapor similis piperi idem in dolor stomachus efficax


Tinguentibus et radicula lanas praeparat, quam struthion a Graecis vocari diximus. medetur morbo regio et ipsa et decoctum eius potu, item pectoris vitiis. urinam ciet, alvum solvit. et vulvas purgat, quam ob rem aureumπεσσὸν medici vocant ex ea. e melle prodest magnifice et tussi, orthopnoeae coclearis mensura, cum polenta vero et aceto lepras tollit. eadem cum panace et capparis radice calculos frangit pellitque, panos discutit cum farina hordeacia et vino decocta. miscetur et malagmatis et collyriis claritatis causa, sternumento utilis inter pauca, lieni quoque ac iocineri. eadem pota denarii unius pondere ex aqua mulsa suspiriosos sanat, sic et pleuriticos et omnes lateris doloris. —Apocyni semen ex aqua—frutex est folio hederae, molliore tamen, et minus longis viticulis, semine acuto, diviso, lanuginoso, gravi odore—canes et omnes quadripedes necat in cibo datum.

tinguentibus et radicula lana praeparo quam struthion ab graecum vocaris dico medeor morbus regius et ipse et decoquo is potus item pectus vitium urina cieo alvus solvo et volva purgo quam ob res aureus medicus voco ex is e mel prodo magnificus et tundo orthopnoea coclearis mensura cum polenta verus et acetum lepra tollo idem cum panax et capparis radix calculus frango pello panus discutio cum farina hordeacia et vinum decoquo misceo et malagma et collyrium claritas causa sternumentum utilis inter paucus lienis quoque atque iocineri idem poto denarius unus pondus ex aqua mulceo suspiriosus sano sic et pleuriticus et omnis lateo dolor apocynon semen ex aqua frutex sum folium hedera mollis tamen et paruus longus viticulis semen acuo divido lanuginosus gravis odor canis et omnis quadripedes neco in cibus do


de locustis


quo mo do cuiusque vires efiicaciores


Summa: medicinae et historiae et observationes MCLXXVI

summus medicina et historia et observatio mclxxvi


remedia (58. 59)


Et alia horum origo. ex grandiore vermiculo gemina protendens sui generis cornuum urica fit, dein quod vocatur bombylis, ex ea necydallus, ex hoc in sex mensibus bombyx. telas araneorum modo texunt ad vestem luxumque feminarum, quae bombycina appellatur. prima eas re- dordiri rursusque texere invenit in Coo mulier Pamphile, Plateae filia, non fraudanda gloria excogitatae rationis, ut denudet feminas vestis.

et alius hic origo ex grandis vermiculus gemino protendo suus genus cornus urica fio deinde qui voco bombylis ex is necydallus ex hic in sex mensis bombyx tela araneus modo texunt ad vestis luxus femina qui bombycinus appello primus is res dordiri rursus tego invenio in cos mulier pamphilis platea filia non fraudo gloria excogito ratio ut denudo femina vestio


Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCXC

summus medicina et historia et observatio dccccxc


propagine nascentia


oenanthe XXI


de rosa. gen. eius XII .


Pythagoras et in hac marem minoribus herbaceique coloris foliis a femina discrevit, et eam laetioribus foliis et colore. idem oculis noxiam putavit; falsum, quoniam scalptores et pictores hoc cibo utuntur oculorum causa cum pane vel nasturtio, caprae quoque silvestres propter visum, ut aiunt. multi suco eius cum melle Attico inuncti discusserunt caligines vel cum lacte mulieris puerum enixae vel puro suco angulis oculorum tactis. epiphoras cum polenta inposita lenit; item capitis dolores pota cum vino aut cum aceto et rosaceo inlita, si vero sit cephalaea , cum farina hordeacia et aceto. eadem cruditates discutit, mox et inflationes, dolores stomachi veteres. vulvas aperit corrigitque conversas inlita in melle toto ventre et pectore; hydropicis cum fico et decocta ad dimidias partes potaque ex vino. sic bibitur et ad pectoris dolores laterumque et lumborum, tusses, suspiria, pulmonum, iocinerum, renium vitia, horrores frigidos, crapulae gravedines . decocuntur folia poturis; et in cibo vel cruda vel decoctaaut condita prodest; item torminibus in hysopo decocta et cum vino pota. sic et sanguinem sistit interiorem et narium indita iis; sic et conlutis dentibus prodest . auribus quoque in dolore sucus infunditur, custodito ut diximus, modo in silvestri, contra tarditatem vero sonitusque cum rosaceo vel cum laureo oleo aut cum vino et melle. sucus et phreneticis ex aceto tritae instillatur in tempora et cerebrum. adiecerunt aliqui et serpyllum et laurum, inlinentes capita et colla. dederunt et lethargicis ex aceto olfaciendum et comitialibus bibendum decoctae sucum in cyathis IIII; ante accessiones, quarum frigus intolerabile est, alsiosisque et crudam in cibo. urinam quoque vel cruentam pellit, feminarum etiam purgationes secundasque et iam emortuos partus, ut Hippocrati videtur, ex vino dulci nigro pota. itaque inlitam et vulvarum causa et suffire iubet. Diodes et cardiacis inponit ex aceto et melle cum farina hordeacia et contra ileum decocta farina in oleo velleribus collecta. multi vero et contra purulentas excreationes siccae drachmas duas, sulpuris unam et dimidiam sumi censent, et contra cruentas ramos III decoctos in vino. datur et dysintericis cum caseo in vino contrita. dederunt et cum bitumine infriatam potioni propter anhelitum, ex alto lapsis seminis III uncias olei libra vinique sextario. inlinitur cum oleo coctis foliis partibus, quas frigus adusserit. si urinam movet, ut Hippocrati videtur, mirum est, quosdam dare velut inhibentem potui contra incontinentiam urinae. psoras et lepras cum melle et alumine inlita emendat, item vitiligines, verrucas, strumas et similia cum trychno et adipe suillo ac taurino sebo, ignem sacrum ex aceto et oleo vel psimithio, carbunculum ex aceto; nonnulli laserpicium una inlini iubent, sine quo epinyctidas pusulas curant. inponunt et mammis turgentibus decoctam et pituitae eruptionibus cum cera, testium vero epiphoris cum ramis lauri teneris, adeo peculiari in visceribus his effectu, ut silvestri ruta cum axungia vetere inlitos ramices sanari prodant, fracta quoque membra semine trito cum cera inposito. radix rutae sanguinem oculis suffusum et toto corpore cicatrices aut maculas inlita emendat. ex reliquis, quae traduntur, mirum est, cum ferventem rutae naturam esse conveniat, fasciculum eius in rosaceo decoctum addita aloes uncia perunctis sudorem reprimere, itemque generationem inpediri hoc cibo. ideo in profluvio genitali datur et venerem crebro per somnia imaginantibus . praecavendum est gravidis abstineant hoc cibo, necari enim partus invenio. eadem ex omnibus satis quadripedum quoque morbis in maximo usu est, sive difficile spirantibus sive contra maleficorum animalium ictus, infusa per nares ex vino aut, si sanguisugam hauserint, ex aceto et quocumque in simili morborum genere, ut in homine, temperata.

pythagoras et in hic maris paruus herbaceus color folium ab femina discerno et is laetus folium et color idem oculus noxia puto falsus quoniam scalptor et pictor hic cibus uto oculus causa cum panis vel nasturtium capra quoque silvestris propter video ut aio multus sucus is cum mel atticus inungo discutio caligo vel cum lac mulier puer enitor vel purus sucus angulis oculus tango epiphora cum polenta inpono lenio item capio dolor poto cum vinum aut cum acetum et rosaceus inlito si verus sum cephalaea cum farina hordeacia et acetum idem cruditas discutio mox et inflatio dolor stomachus vetus volva aperio corrigo converro inlito in mel totus venter et pectus hydropicus cum fico et decoquo ad dimidio pars poto ex vinum sic bibo et ad pectus dolor latus et lumbus tussis suspirium pulmo iocinerum renium vitio horror frigidus crapula gravedo decocuntur folium poturis et in cibus vel crudus vel decoctaaut condio prodo item tormina in hysopum decoquo et cum vinum poto sic et sanguis sisto interior et nares indo is sic et conlutis dens prodo auris quoque in dolor sucus infundo custodio ut dico modo in silvestris contra tarditas verus sono cum rosaceus vel cum laureus oleum aut cum vinum et mel sucus et phreneticus ex acetum tero instillo in tempus et cerebrum adicio aliqui et serpyllum et laurus inlinentes caput et collum do et lethargicus ex acetum olfaciendum et comitial bibo decoquo sucus in cyathus quattuor ante accessio qui frigus intolerabilis sum alsiosus et crudus in cibus urina quoque vel cruentus pello femina etiam purgatio secundo et iam emorior pario ut hippocrates video ex vinum dulcis niger poto itaque inlitam et vulvaris causa et suffio iubeo diodes et cardiacus inpono ex acetum et mel cum farina hordeacia et contra ileos decoquo farina in oleum vellus colligo multus verus et contra purulentus excreatio siccus drachmas duo sulfur unus et dimidia sumo censeo et contra cruento ramus iii decoquo in vinum do et dysintericis cum caseus in vinum contero do et cum bitumen infrio potio propter anhelitus ex altus labor semen iii uncia oleum liber vinum sextarius inlinitur cum oleum coquo folium pars qui frigus aduro si urina moveo ut hippocrates video mirus sum quidam do velut inhibeo possum contra incontinentia urina psora et lepra cum mel et alumen inlito emendo item vitiligo verruca struma et similis cum trychno et adipe suillus atque taurinus sebum ignis sacer ex acetum et oleum vel psimmythium carbunculis ex acetum nonnullus laserpicium unus inlini iubeo sine quo epinyctidas pusula curo inpono et mamma turgentibus decoquo et pituita eruptio cum cero testis verus epiphora cum ramus laurus teneo adeo peculiaris in viscera hic effectus ut silvestris ruo cum axungia veto inlitos ramex sanaris prodo frango quoque membrum semen tero cum cero inpono radix ruta sanguis oculus suffundo et totus corpus cicatrix aut maculo inlito emendo ex reliquus qui trado mirus sum cum ferveo ruta natura sum convenio fasciculis is in rosaceus decoquo addo aloe uncia perungo sudor reprimo ito generatio inpediri hic cibus ideo in profluvius genital do et venerem creber per somnio imagino praecaveo sum gravidus abstineo hic cibus neco enim pario invenio idem ex omnis satis quadrupedus quoque morbus in maximus usus sum sive difficilis spiro sive contra maleficus animal iacio infundo per naris ex vinum aut si sanguisuga haurio ex acetum et quicumque in similis morbus genus ut in homo tempero


Elephanti sanguis, praecipue maris, fluctiones omnes, quas rheumatismos vocant, sistit. ramentis eboris cum melle Attico, ut aiunt, nubeculae in facie, scobe paronychia tolluntur. proboscidis tactu capitis dolor levatur, efficacius si et sternuat. dextra pars proboscidis cum Lemnia rubrica adalligata inpetus libidinum stimulat. sanguis et syntecticis prodest, iocurque comitialibus morbis.

elephantus sanguis praecipuus mare fluctio omnis qui rheumatismus voco sisto ramenta ebur cum mel atticus ut aio nubecula in facies scobis paronychium tollo proboscis tango capio dolor levo efficax si et sternuo dextera pars proboscis cum lemnius rubrico adalligo impetus libido stimulo sanguis et syntecticus prodo iocurque comitial morbus


Nunc dicetur cumulus ipse deliciarum et summa auctoritas rei. ergo regale unguentum, appellatum quoniam Parthorum regibus ita temperatur, constat myrobalano, costo, amomo, cinnamo comaco, cardamomo, nardi spica, maro, murra, casia, styrace, ladano, opobalsamo, calamo iuncoque Syriis, oenanthe, malolathro, serichato , cypro, aspalatho, panace, croco, cypiro , amaraco, loto, melle, vino. nihilque eius rei causa in Italia victrice omnium, in Europa vero tota praeter irim Illyricam et nardum Gallicum gignitur. nam vinum et rosa et myrti folia oleumque communia fere omnium terrarum intellegantur.

nunc dico cumulus ipse deliciae et summus auctoritas res ergo regal unguentum appello quoniam parthus rex ita tempero consto myrobalanum costa amomum cinnamus comacum cardamomum nardus spico marum murra casia styrax ladanum opobalsamum calamus juncus syria oenanthe malolathro serichatum cyprus aspalathus panax crocum cypirus amaracus lotos mel vinum nihil is res causa in italia victrix omnis in europa verus totus praeter irim illyricus et nardus gallicus gigno nam vinum et rodo et myrtum folium oleum commune fere omnis terra intellego


Persicis II


Lautissima apud priscos vina erant murrae odore condita, ut apparet in Plauti fabulis, quamquam in ea quae Persa inscribitur et calamum addi iubet. ideo quidam aromatite delectatos maxime credunt. sed Fabius Dossennus his versibus decernit: Mittebam vinum pulchrum, murrinam, et in Acharistione: Panem et polentam, vinum murrinam.Scaevolam quoque et L. Aelium et Ateium Capitonem in eadem sententia fuisse video, quoniam in Pseudolo sit: Quod si opus est, ut dulce promat indidem,ecquid habet ? —Rogas?Murrinam, passum, defrutum, mella, quibus apparent non inter vina modo murrinam, sed inter dulcia quoque nominatum.

lavo apud prisci vinum sum murra odor condio ut appareo in plautius fabula quamquam in is qui persa inscribo et calamus addo iubeo ideo quidam aromatites delecto magnus credo sed fabius dossennus hic versus decerno mitto vinum pulcher murrina et in acharistio panis et polenta vinum murrina scaevola quoque et l aelius et atteius capito in idem sententia sum video quoniam in pseudolus sum qui si opus sum ut dulcis promo indidem ecquis habeo rogo murrina patior defrutum mel qui appareo non inter vinum modo murrina sed inter dulcis quoque nomino


quotiens ratio medicinae mutata sit


<1> Aequinoctium vernum a. d. VII kal. April. peragi videtur. ab eo ad vergiliarum exortum matutinum Caesari significant kal. April. III non. April. in Attica vergiliae vesperi occultantur, eaedem postridie in Boeotia, Caesari autem et Chaldaeis nonis, Aegypto Orion et gladius eius incipiunt abscondi. Caesari VI idus significatur imber librae occasu. XIIII kal. Mai. Aegypto suculae occidunt vesperi, sidus vehemens et terra marique turbidum . XVI Atticae, xv Caesari continuo quatriduo significat , Assyriae autem XII kal. hoc est vulgo appellatum sidus Parilicium, quoniam XI kal. Mai. urbis Romae natalis , quo fere serenitas redditur, claritatem observationi dedit, nimborum argumento hyadas appellantibus Graecis [eas stellas] quod nostri a similitudine cognominis Graeci, propter sues inpositum arbitrantes, inperitia appellavere suculas. Caesari et VIII kal. notatur dies. VII kal. Aegypto haedi exoriuntur, VI Boeotiae et Atticae canis vesperi occultatur, fidicula mane oritur. v kal. Assyriae Orion totus absconditur, IIII autem canis. VI non. Mai. Caesari suculae matutino exoriuntur et VII id. capella pluvialis , Aegypto autem eodemr die canis vesperi occultatur. sic fere in VI id. Mai., qui est vergiliarum exortus, decurrunt sidera.

aequinoctium vernus ab d vii kal april perago video ab is ad vergiliaris exortus matutinus caesaris significo kal april iii non april in atticus vergiliae vesperus occulto idem postridie in boeotius caesaris autem et chaldaeus nonus aegyptus oreon et gladius is incipio abscondo caesaris vis idus significo imber libra occasus xiiii kal maius aegyptus sucula occaedes vesperus sidus vehemens et terra mare turbidus xvi attica xv caesaris continuo quatriduo significo assyria autem duodecim kal hic sum vulgo appello sidus parilicius quoniam xi kal maius urbs roma natal quo fere serenitas reddo claritas observatio do nimbus argumentum hyadas appello graecum is stella qui noster ab similitudo cognomen graecum propter sus inpono arbitror imperitia appello sucula caesaris et viii kal noto dies vii kal aegyptus haedus exorior vis boeotia et attica canis vesperus occulto fidicula mane orior v kal assyria oreon totus abscondo quattuor autem canis vis non maius caesaris sucula matutinus exorior et vii is capella pluvial aegyptus autem eodemr dies canis vesperus occulto sic fere in vis is maius qui sum vergiliaris exorior decurro sidus


medicinae ex reliquis coronamentis:


Phrygius


Sanguinem sistit coagulum cervinum ex aceto, item leporis, huius quidem et pilorum cinis, item e fimo asini cinis inlitus—efficacior vis e maribus aceto admixto et in lana ad omne profluvium inposito—, similiter ex equino, capitis et feminum aut fimi vitulorum cinis inlitus ex aceto, item caprini cornus vel fimi ex aceto. hircini vero iocineris dissecti sanies efficacior, et cinis utriusque ex vino potus vel naribus ex aceto inlitus, hircini quoque utris, vinarii dumtaxat, cinis cum pari pondere resinae, quo genere sistitur sanguis et vulnus glutinatur . haedinum quoque coagulum ex aceto et feminum eius combustorum cinis similiter pollere traduntur.

sanguis sisto coagulis cervinus ex acetum item lepor hic quidem et pilus cinis item e fimum asinus cinis illitus efficax volo e maris acetum admisceo et in lana ad omnis profluvius inpono similis ex equinus capio et feminum aut fimum vitulus cinis illitus ex acetum item caprinus cornus vel fimum ex acetum hircinus verus iocineris disseco sanies efficax et cinis uterque ex vinum potus vel naris ex acetum illitus hircinus quoque uter vinarius dumtaxat cinis cum par pondus resina quo genus sisto sanguis et vulnus glutino haedo quoque coagulis ex acetum et feminum is combustor cinis similis polleo trado


quando primum in Italiam et unde


vetustiores urbe in suburbanis


Est et alius Cimoliae usus in vestibus. nam Sarda, quae adfertur e Sardinia, candidis tantum adsumitur, inutilis versicoloribus, et est vilissima omnium Cimoliae generum, pretiosior Umbrica et quam vocant saxum. proprietas saxi quod crescit in macerando; itaque pondere emitur, illa mensura. Umbrica non nisi poliendis vestibus adsumitur. neque enim pigebit hanc quoque partem adtingere, cum lex Metilia extet fullonibus dicta, quam C. Flaminius L. Aemilius censores dedere ad populum ferendam. adeo omnia maioribus curae fuere. ergo ordo hic est: primum abluitur vestis Sarda, dein sulpure suffitur, mox desquamatur Cimolia quae est coloris veri. fucatus enim deprehenditur nigrescitque et funditur sulpure,veros autem et pretiosos colores emollit Cimolia et quodam nitore exhilarat contristatos sulpure. candidis vestibus saxum utilius a sulpure, inimicum coloribus. Graecia pro Cimolia Tymphaico utitur gypso.

sum et alius cimolius utor in vestis nam sardus qui affero e sardinia candidus tantus adsumo inutilis versicoloria et sum vilis omnis cimolius gener pretiosus umbricus et quam voco saxum proprietas saxum qui cresco in macero itaque pondus emo ille mensura umbricus non nisi polio vestis adsumo neque enim pigeo hic quoque pars attingo cum lex metilius extet fullo dictum quam que flaminius l aemilius censor do ad populus fero adeo omnis magnus cura sum ergo ordo hic sum primus abluo vestio sardus deinde sulfur suffio mox desquamatur cimolius qui sum color verus fuco enim deprehendo nigresco et fundo sulfur verus autem et pretiosus color emollio cimolius et quidam nitor exhilaro contristo sulfur candidus vestis saxum utilis ab sulfur inimicus color graecia pro cimolius tymphaico uto gypso


Est et rapo vis medica. perniones fervens inpositum sanat, item frigus pellit e piedibus. aqua decocti eius fervens podagris etiam frigidis medetur, et crudum tusum cum sale cuicumque vitio pedum. semen inlitum et potum in vino contra serpentes et toxica salutare esse proditur, a multis vero antidoti vim habere in vino et oleo. Democritus in totum ea abdicavit in cibis propter inflationes , Diocles magnis laudibus tulit, etiam venerem stimulari ab iis professus, item Dionysius, magisque si eruca condirentur; tosta quoque articulorum dolori cum adipe prodesse.

sum et rapum volo medico pernio ferveo inpono sano item frigus pello e piedibus aqua decoquo is ferveo podagra etiam frigidus medeor et crudus tundo cum sal quicumque vitio pes semen illitus et potus in vinum contra serpo et toxicum salutaris sum prodeo ab multus verus antidotum vis habeo in vinum et oleum democritus in totus is abdico in cibus propter inflatio diocles magnus laus fero etiam venerem stimularis ab is profiteor item dionysius magus si eruca condio torreo quoque articulus dolor cum adipe prosum


Apianis apes dedere cognomen, praecipue earum avidae. ex iis duo genera lanugine et ipsa pubescunt. distant quod altera celerius maturescit, quamquam et altera properante. situs frigidi iis non respuuntur, et tamen nullae celerius imbre putrescunt. vina primo dulcia austeritatem annis accipiunt . Etruria nulla rlagis vite gaudet. et hactenus potissima nobilitas datur peculiaribus atque vernaculis Italiae; ceterae advenere . e Caio Thasove Graecula non inferior Aminneis bonitate, praetenera acino et uva tam parva, ut nisi pinguissimo solo colere non prosit. eugeniam Tauromenitani colles cum generositatis cognomine misere Albano tantum agro, quoniam translata statim mutatur. namque est aliquis tantus locorum amor, ut omnem in iis gloriam suam relinquant nec usquam transeant totae. quod et in Raetica Allobrogicaque, quam supra picatam appellavimus, evenit, domi nobilibus nec agnoscendis alibi. fecundae tamen bonitatis vice copiam praestant, eugenia ferventibus locis, Raetic .a temperatis, Allobrogica frigidis, gelu maturescens et colore nigra. ex iis quas adhuc diximus, sed etiam e nigris, vina vetustate in album colorem transeunt. reliquae ignobiles , aliquando tamen caeli aut soli opera non fallunt vetustatem , sicuti Faecenia et cum ea florens Biturigiaca, acino rarior, numquam floris obnoxii, quoniam antecedunt ventisque et imbribus resistunt, meliores tamen algentibus locis quam calidis, umidis quam sitientibus. visulla grandi magis quam denso uvarum partu, inpatiens variantis caeli, sed contra tenorem unum algoris aestusve constans. quae minor est ex eo genere, melior. in eligendo solo morosa, pingui putrescit, gracili omnino non provenit; mediam temperiem delicate quaerit, ob hoc Sabinis collibus familiaris. uva eius indecora visu, sapore iucunda. nisi matura protinus rapitur , etiam non putrescens cadit. contra grandines eam tuetur foliorum amplitudo atque duritia.

apiana apis do cognomen praecipuus is avidus ex is duo genus lanugo et ipse pubesco disto qui alter celer maturesco quamquam et alter propero sino frigidus is non respuo et tamen nullus celer imber putrescunt vinum primus dulcis austeritas annus accipio etruria nullus rlagis vitis gaudeo et hactenus potis nobilitas do peculiaris atque vernaculis italia ceterus advenio e gaius thasus graecula non inferus aminneis bonitas praetener acinus et labrusca tam parvus ut nisi pinguis solum colo non prosum eugeniam tauromenitani collis cum generositas cognomen mitto albanus tantus ager quoniam transfero statim muto namque sum aliquis tantus locus amor ut omnis in is gloria suus relinquo neque usquam transeo totus qui et in raeticus allobrogicus quam supra pico appello evenio domus nobilis neque agnosco alibi fecundus tamen bonitas vicus copia praesto eugenia ferveo locus raetic ab tempero allobrogicus frigidus gelus maturesco et color niger ex is qui adhuc dico sed etiam e niger vinum vetustas in albus color transeo reliquus ignobilis aliquando tamen caelum aut solus opus non fallo vetustas sicut faecenia et cum is floreo biturigiacus acinus rarus numquam florus obnoxius quoniam antecedo venio et imber resisto bonus tamen algentibus locus quam calidus umidus quam sitio visulla grandis magis quam densus uvaris partus impatiens vario caelum sed contra tenor unus algor aestus consto qui paruus sum ex is genus bonus in eligo solum morosus pinguis putrescit gracilis omnino non provenio medius temperies delicatus quaero ob hic sabinum collis familiaris labrusca is indecorus video sapor iucundus nisi maturo protinus rapio etiam non putrescens cado contra grando is tueor folium amplitudo atque duritia


de faerio


Huic similis quadamtenus quae vocatur Cypria ficus in Creta. nam et iPsa caudice ipso fert pomum et ramis , cum in crassitudinem adolevere, sed haec germen emittit sine ullis foliis radici simile . caudex arboris similis populo, folium ulmo. fructus quaternos fundit, totiens et germinat, sed grossus eius non maturescit nisi incisura emisso lacte. suavitas et interiora fici, magnitude sorvi.

hic similis quadantenus qui voco cyprium ficus in creta nam et ipsa caudex ipse fero pomum et ramus cum in crassitudo adolesco sed hic germen emitto sine ullus folium radix similis caudex arbor similis populus folium ulmus fructus quaterni fundo totiens et germino sed grossus is non maturesco nisi incido emitto lac suavitas et interior fici magnitude sorvi


cannabi VII


Anseres in aqua coeunt, pariunt vere aut, si bruma coiere, post solstitium, XL prope , bis anno, si priorem fe- tum gallinae excludant, alias plurima ova XVI, paucissima VII. si quis subripiat, pariunt done rumpantur. aliena non excludunt. incubanda subici utilissimum VIII aut XI. incubant feminae tantum tricenis diebus, si vero tepidiores sint, XXV. pullis eorum urtica contactu mortifera, nec minus aviditas nunc satietate nimia, nunc suamet vi, quando adprehensa radice morsu saepe conantes avellere ante colla sua abrumpunt. contra urticam remedium est stramento ab incubitu subdita radix earum.

anser in aqua coeo pario verus aut si bruma coeo post solstitium xl prope bis annus si prior fe tum gallina excludo alius multus ovo xvi paucus vii si quis surripio pario donec rumpo alienus non excludo incubo subicio utilis viii aut xi incubo femina tantus triceni dies si verus tepidus sum xxv pullus is urtica contactus mortifera neque paruus aviditas nunc satietas nimius nunc suus vis quando adprehendo radix morsus saepe conor avello ante collum suus abrumpo contra urtica remedium sum stramentum ab incubo subdo radix is


lustius Pompeio Magno tribuatur DCCCXLVI naves piratis ademisse: Caesari proprium et peculiare sit praeter supra dicta clementiae insigne, qua usque ad paenitentiam omnes superavit. idem magnanimitatis perhibuit exemplum, cui comparari non possit aliud. spectacula enim edita effusasque opes aut operum magnificentiam in hac parte enumerare luxuriae faventis est : illa fuit vera et incomparabilis invicti animi sublimitas, captis apud Pharsaliam Pompei Magni scriniis epistularum iterumque apud Thapsum Scipionis concremasse ea optima fide atque non legisse.

lustius pompejus magnus tribuo dcccxlvi navo pirata adimo caesaris proprius et peculiaris sum praeter supra dictum clementia insignis qui usque ad paenitentia omnis supero idem magnanimitas perhibeo exemplum qui compararis non possum alius spectaculum enim edo effundo ops aut opus magnificentia in hic pars enumero luxuria faveo sum ille sum verus et incomparabilis invictus animus sublimitas capio apud pharsalia pompejus magnus scrinium epistularis iterum apud thapsus scipio concremo is bonus fides atque non lego


myosota sive myosotis III


Si cibus sentiatur deesse apibus, uvas passas siccasve ficos tusas ad fores earum posuisse conveniat, item lanas tractas madentes passo aut defruto aut aqua mulsa, gallinarum etiam crudas carnes. quibusdam et aestatibus iidem cibi praestandi, cum siccitas continua florum alimentum abstulit. alvorum, cum mel eximatur, inlini oportet exitus melissophyllo aut genista tritis, aut medias alba vite praecingi, ne apes diffugiant. vasa mellaria et favos lavari aqua praecipiunt, hac decocta fieri saluberrimum acetum.

si cibus sentio desum apis labrusca patior sicco ficos tundo ad foris is pono convenio item lana traho madeo patior aut defruto aut aqua mulceo gallinaris etiam crudus caro quidam et aestas eo cibus praesto cum siccitas continuo florus alimentum aufero alvus cum mel eximo inlini oportet exitus melissophyllo aut genesta tero aut medius albus vitis praecingo ne apis diffugio vasum mellarius et favus lavaris aqua praecipio hic decoquo fio saluber acetum


Donatus est ea L. Siccius Dentatus semel, cum civicas quattuordecim meruisset depugnassetque centiens viciens semper victor. tanto rarius est servatorem unum a servatis donari. quidam imperatores et saepius donati sunt, veluti P. Decius Mus tribunus militum ab exercitu, altera ab his, qui in praesidio obsessi fuerant, quanta esset eius honoris auctoritas, confessus religione, siquidem donatus bovem album Marti inmolavit et centum fulvos, qui ei virtutis causa dati fuerant simul ab obsessis. hic Decius postea se consul Imperioso conlega pro victoria devovit. data est et a senatu populoque Romano, qua claritate nihil equidem in rebus humanis sublimius duco, Fabio illi, qui rem omnem Romanam restituit non pugnando; nec data, cum magistrum equitum exercitumque eius servasset ,—tune satius fuit nomine novo coronari appellatum patrem ab his, quos servaverat,—sed quo dictum est consensu honoratus est Hannibale Italia pulso, quae corona adhuc sola ipsius imperii manibus inposita est et, quod peculiare ei est, sola a tota Italia data.

dono sum is l siccus dentatus semel cum civica quattuordecim mereo depugno centiens viciens semper victor tantus rarus sum servator unus ab servo dono quidam imperator et saepis dono sum velut p decius mus tribunus miles ab exercitus alter ab hic qui in praesidium obsedeo sum quantus sum is honor auctoritas confiteor religio siquidem dono bos albus martius inmolavit et centum fulvus qui is virtus causa do sum simul ab obsedeo hic decius postea sui consul imperiosus collega pro victoria devoveo do sum et ab senatus populo romanus qui claritas nihil equidem in res humanus sublimis duco fabius ille qui res omnis romanus restituo non pugno neque do cum magister eques exerceo is servo tu sero sum nomen novo coronarius appello pater ab hic qui servo sed quo dico sum consensus honoro sum hannibal italia pulso qui corona adhuc solus ipse imperium manus inpono sum et qui peculiaris is sum solus ab totus italia do


IMP · CAESARI DIVI FILIO AVG · PONT. · MAX · IMP XIII · TR · POT · XVII · S · P · Q · R · QVOD EIVS DVCTV AVSPICIISQVE GENTES ALPINAE OMNES QVAE A MARI SVPERO AD INFERVM PERTINEBANT SVB IMPERIVM P · R · SVNT REDACTAE · GENTES ALPINAE DEVICTAE TRVMPILINI · · CAMVNNI · VENOSTES · VENNONETES · ISARCI · BREVNI · GENAVNES · FOCVNATES · VINDELICORVM GENTES QVATTVOR · COSVANETES · RVCINATES · LICATES · CATENATES · AMBISONTES · RVGVSCI · SVANETES · CALVCONES · BRIXENETES · LEPONTI · VBERI · NANTVATES · SEDVNI · VARAGRI · SALASSI · ACITAVONES · MEDVLLI · VCENNI · CATVRIGES · BRIGIANI · SOGIONTI · BRODIONTI · NEMALONI · EDENATES · VESVBIANI · VEAMINI · GALLITAE · TRIVLLATI · ECDINI · VERGVNNI · EGVI · TVRI · NEMATVRI. ORATELLI · NERUSI · VELAVNI · SVETRI.

imp caesar divus filius avg pont max imp xiii tr pot xvii senatus p q romanus qvod eivs dvctv avspiciisqve gens alpinae omnis qvae ab mare svpero ad infervm pertineo svb imperivm p romanus svnt redigo gens alpinae devinco trvmpilini camvnni venostes vennonetes isarci brevni genavnes focvnates vindelicorvm gens qvattvor cosvanetes rvcinates licates catenates ambisontes rvgvsci svanetes calvcones brixenetes leponti vberi nantvates sedvni varagri salassi acitavones medvlli vcenni catvriges brigiani sogionti brodionti nemaloni exdenato vesvbiani veamini gallitae trivllati ecdo vergvnni egvi tvri nematvri oratelli nerusi velavni svetri


Mutat colores et Scytharum tarandrus nec aliud ex iis quae pilo vestiuntur, nisi in Indis lycaon, cui iubata traditur cervix. nam thoes — luporum id genus est procerius longitudine, brevitate crurum dissimile, velox saltu, venatu vivens, innocuum homini — habitum, non colorem, mutant, per hiemes hirti, aestate nudi. tarandro magnitudo quae bovi est , caput maius cervino nec absimile, cornua ramosa, ungulae bifidae, villus magnitudine ursorum, sed, cum libuit sui coloris esse, asini similis. tergori tanta duritia, ut thoraces ex eo faciant. colorem omnium arborum, fruticum, florum locorumque reddit metuens in quibus latet, ideoque raro capitur. mirum esset habitum corpori tam multiplicem dari, mirabilius est et villo.

muto color et scytharis tarandrus neque alius ex is qui pilo vestio nisi in indus lycaon qui jubatus trado cervix nam thoes lupus is genus sum procerus longitudo brevitas crus dissimilis velox saltus venor vivo innocuus homo habitus non color muto per hiemo hirtus aestas nudus tarandrus magnitudo qui bos sum caput magnus cervinus neque absimilis cornu ramosus ungula bifidus villus magnitudo ursor sed cum libet suus color sum asinus similis tergori tantus duritia ut thoraces ex is facio color omnis arbor frutex florus locus reddo metuo in qui lateo ideo rarus capio mirus sum habitus corpus tam multiplico do mirabilis sum et villum


Sed in Italia quoque creditur luporum visus esse noxius vocemque homini, quem priores contemplentur, adimere ad praesens. inertes hos parvosque Africa et Aegyptus gignunt, asperos trucesque frigidior plaga. homines in lupos verti rursusque restitui sibi falsum esse confidenter existimare debemus aut credere omnia quae fabulosa tot saeculis conperimus. unde tamen ista vulgo infixa sit fama in tantum, ut in maledictis versipelles habeat, indicabitur . Euanthes, inter auctores Graeciae non spretus, scribit Arcadas tradere ex gente Anthi cuiusdam sorte familiae lectum ad stagnum quoddam regionis eius duci vestituque in quercu suspenso tranare atque abire in deserta transfigurarique in lupum et cum ceteris eiusdem generis congregari per annos VIIII. quo in tempore si homine se abstinuerit, reverti ad idem stagnum et, cum tranaverit, effigiem recipere, ad pristinum liabitum addito novem annorum senio. id quoque adicit , eandem recipere vestem. mirum est quo procedat Graeca credulitas! nullum tam inpudens mendacium est, ut teste careat . item Apollas , qui Olympionicas scripsit, narrat Demaenetum Parrhasium in sacrificio, quod Arcades lovi Lycaeo humana etiamtum hostia faciebant, immolati pueri exta degustasse et inlupum se convertisse, eundem X anno restitutum athleticaese exercuisse in pugilatu victoremque Olympia reversum. quin et caudae huius animalis creditur vulgo inesse amatorium virus exiguo in villo eumque, cum capiatur, abici nec idem pollere nisi viventi dereptum. dies, quibus coeat, toto anno non amplius duodecim. eundem in fame vesci terra inter auguria ; ad dexteram commeantium praeciso itinere si pleno id ore fecerit, nullum ominum praestantius. sunt in eo genere qui cervari vocantur, qualem e Gallia in Pompei Magni harena spectatum diximus. huic quamvis in fame mandenti, si respexerit, oblivionem cibi subrepere aiunt digressumque quaerere aliud.

sed in italia quoque credo lupus video sum noxius voco homo qui prior contemplo adimo ad praesens iners hic parvus africanus et aegyptus gigno asper trux frigidus plaga homo in lupus verto rursus restituo sui falsus sum confidenter existimaris debeo aut credo omnis qui fabulosus tot saeculis conperimus unde tamen iste vulgo infigo sum fama in tantus ut in maledictum versipellis habeo indico euanthes inter auctor graecia non sperno scribo arcadas trado ex gens anthus quidam sors familia lectus ad stagnum quidam regio is duco vestio in quercus suspendo tranaris atque abeo in desero transfiguro in lupus et cum ceterus idem genus congregaris per annus viiii quo in tempus si homo sui abstineo revorto ad idem stagnum et cum trano effigies recipio ad pristinus liabitum addo novo annus senium is quoque adicio idem recipio vestis mirus sum quo procedo graecum credulitas nullus tam impudens mendacium sum ut testis careo item apollas qui olympionices scribo narro demaenetum parrhasius in sacrificium qui arcades lovi lycaeus humanus etiamtum hostia facio immolo puer exta degusto et inlupum sui converto idem decem annus restitus athleticaese exerceo in pugilatus victor olympia revorto quin et cauda hic animal credo vulgo insum amatorius virus exiguus in villum is cum capio abicio neque idem polleo nisi vivo deripio dies qui coeo totus annus non amplus duodecim idem in fames vesco terra inter augurium ad dexter conmeo praecido iter si plenus is os facio nullus omen praesto sum in is genus qui cervaris voco qual e gallia in pompejus magnus harena spectas dico hic quivis in fames mando si respicio oblivio cibus subrepo aio digredior quaero alius


Urinae incontinentiam hippocampi tosti et in cibo saepius sumpti emendant, ophidion pisciculus congro similis cum lili radice, pisciculi minuti ex ventre eius, qui devoraverit, exempti cremati ita, ut cinis eorum bibatur ex aqua. iubent et cocleas Africanas cum sua care comburi cineremque ex vino Signino dari.

urina incontinentia hippocampus torreo et in cibus saepis sumo emendo ophidion pisciculus congro similis cum lilis radix pisciculis minuo ex venter is qui devoro eximo cremo ita ut cinis is bibo ex aqua iubeo et coclea africanae cum suus caris comburo cinis ex vinum signinum do


<2> Alica fit e zea, quam semen appellavimus. tunditur granum eius in pila lignea, ne lapidis duritia conterat, mobili, ut notum est, pilo vinctorum poenali opera. primori inest pyxis ferrea. excussis inde tunicis iterum isdem armamentis nudata conciditur medulla. ita fiunt alicae tria genera: minimum ac secundarium, grandissimum vero aphaerema appellant. nondum habent candorem suum, quo praecellunt, iam tamen Alexandrinae praeferuntur. postea, mirum dictu, admiscetur creta, quae transit in corpus coloremque et teneritatem adfert. invenitur haec inter Puteolos et Neapolim in colle Leucogaeo appellato, extatque divi Augusti decretum, quo annua ducena milia Neapolitanis pro eo numerari iussit e fisco suo, colonial deducens Capuam, adiecitque causam adserendi, quoniam negassent Campani alicam confici sine eo metallo posse. — (In eodem reperitur et sulpur, emicantque fontes Araxi oculorum claritati et volnerum medicinae dentiumque firmitati .) —

alica fio e zea quam semen appello tundo granum is in pilum ligneus ne lapis duritia contero mobilis ut notus sum pilo vinctor poenal opus primoris insum pyxis ferreus excutio inde tunica iterum idem armamenta nudo concaedes medulla ita fio alica tres genus paruus atque secundarius grandis verus aphaerema appello nondum habeo candor suus quo praecello iam tamen alexandrinus praefero postea mirus dico admisceo cerno qui transeo in corpus coloro et teneritas affero invenio hic inter puteoli et neapolis in collis leucogaeus appello exstatuo divus augustus decretum quo annuus duceni mille neapolitanus pro is numeraris iubeo e fiscus suus colonial deduco capua adicio causa assero quoniam nego campanus alica conficio sine is metallum possum in idem reperio et sulfur emico fons araxes oculus claritas et vulnus medicina dens firmitas


Olivae albae stomacho utiliores, ventri minus. praeclarum habent usum, antequam condiantur, recentes per se cibi modo devoratae. medentur enim harenosae urinae, item dentibus carne mandenda adtritis aut convolsis . nigra oliva stomacho inutilior, ventri facilior; capiti, oculis non convenit. utraque ambustis prodest, trita et inlita illa, sed nigra commanducatur et protinus ex ore inposita pusulas gigni prohibet. colymbades sordida ulcera purgant, inutiles difficultatibus urinae.

oliva albus stomachus utilis venter paruus praeclaris habeo usus antequam condio recens per sui cibus modo devoro medeor enim harenosus urina item dens carnis mando adtero aut convello niger oliva stomachus inutilis venter facilis caput oculus non convenio uter amburo prodo tero et inlito ille sed niger commanduco et protinus ex os inpono pusula gigno prohibeo colymbas sordidus ulcus purgo inutilis difficultas urina


Mirum pardos, pantheras, leones et similia condito in corporis vaginas unguium mucrone, ne refringantur hebetenturve , ingredi aversisque falculis currere nec nisi in adpetendo plotendere.

mirus pardus panthera leo et similis condio in corpus vagina unguis mucro ne refringo hebeto ingredior averto falculis curro neque nisi in adpeto plotendere


sed quid hos referat aliquis, litterarum honore commendatos ? talem in catasta videre Chrysogonum Sullae, Amphionem Q. Catuli, Hectorem L. Luculli, Demetrium Pompei, Augenque Demetri, quamquam et ipsa Pompei credita est, Hipparchum M. Antoni, Menam et Menecraten Sexti Pompei aliosque deinceps, quos enumerare iam non est, sanguine Quiritium et proscriptionum licentia ditatos. hoc est insigne venaliciis gregibus obprobriumque insolentis fortunae. quos et nos adeo potiri rerum vidimus, ut praetoria quoque ornamenta decerni a senatu iubente Agrippina Claudi Caesaris videremus tantumque non cum laureatis fascibus remitti illo, unde cretatis pedibus advenissent.

sed quis hic refero aliquis litteraris honor commendo talis in catasta video chrysogonus sulla amphio q catulis hector l lucullus demetrius pompejus augeo demetrius quamquam et ipse pompejus credo sum hipparchus m antonius mena et menecrates sestius pompejus alius deinceps qui enumero iam non sum sanguis quiris et proscriptio licentia dito hic sum insignis venalicius grex opprobrium insolens fortuna qui et nos adeo potior res video ut praetorius quoque ornamentum decerno ab senatus jubeo agrippina claudius caesar video tantus non cum laureatus fascis remitto ille unde cretas pes advenio


dactylos V


Ac pleraque ex his natura ipsa docuit et in primis semen serere, cum decidens exceptumque terra vivesceret. sed quaedam non aliter proveniunt, ut castaneae , iuglandes, caeduis dumtaxat exceptis; et semine autem, quamquam dissimili, ea quoque, quae aliis modis seruntur, ut vites et mala atque pira. namque his pro semine nucleus, non, ut supra dictis, fructus ipse. et mespila semine nasci possunt. omnia haec tarda proventu ac degenerantia et insito restituenda, interdumque etiam castaneae.

atque plerusque ex hic natura ipse doceo et in primus semen sero cum decido excipio terra vivesco sed quidam non aliter provenio ut castanea iuglandes caeduus dumtaxat excipio et semen autem quamquam dissimilis is quoque qui alius modus sero ut vito et malus atque pirum namque hic pro semen nucleus non ut supra dictum fructus ipse et mespila semen nascor possum omnis hic tardus provenio atque degenero et inquiro restituo interdum etiam castanea


de citri arbore (29-31)


violae colores III . med. XVII


pissasphalto II


de simiis


ficorum genera XXVIIII


Longitudinem universam eius prodidit M. Agrippa CCCCLXXV p., latitudinem CCLVIII, sed cum termini Carthaginem usque procederent: quae causa magnos errores conputatione mensurae saepius parit, alibi mutato provinciarum modo, alibi itinerum, auctisque aut deminutis passibus . incubuere maria tam longo aevo, alibi processere litora, torsere se fluminum aut correxere flexus. praeterea aliunde aliis exordium mensurae est et alia meatus. ita fit ut nulli duo concinant.

longitudo universus is prodo m agrippa cccclxxv p latitudo cclviii sed cum terminus carthago usque procedo qui causa magnus error conputatio metior saepis pario alibi muto provinciaris modo alibi iter augeo aut deminuo passus incubo mare tam longus aevum alibi procedo litus torqueo sui flumen aut corrigo flecto praeterea aliunde alius exordium metior sum et alius meo ita fio ut nullus duo concino


de plumbo albo


Caprae pariunt et quaternos, sed raro admodum ; ferunt V mensibus, ut oves. capri pinguitudine sterilescunt . ante trimos minus utiliter generant et in senecta nec ultra quadriennium. incipiunt septimo mense et adhuc lactentes . mutilum in utroque sexu utilius. primus in die coitus non implet, sequens efficacior ac deinde. concipiunt Novembri mense, ut Martio pariant turgescentibus virgultis, aliquando anniculae, semper bimae, nisi in trimatu inutiles. pariunt octonis annis. abortus frigori obnoxius. oculos suffusos capra iunci punctu sanguine exonerat, caper rubi. sollertiam eius animalis Mucianus visam sibi prodidit in ponte praetenui duabus obviis e diverso: cum circumactum angustiae non caperent nec reciprocationem longitude in exilitate caecam , torrente rapido minaciter subterfluente, alteram decubuisse atque ita alteram proculcatae supergressam. mares quam maxime simos, longis auribus infractisque, armis quam villosissimis probant; feminarum generositatis insigne laciniae corporibus e cervice binae dependentes. non omnibus cornua, sed quibus sunt, in his et indicia annorum per incrementa nodorum. mutilis lactis maior ubertas . auribus eas spirare, non naribus, nec umquam febri carere Archelaus auctor est . ideo fortassis anima iis quam ovibus ardentior calidioresque concubitus. tradunt et noctu non minus cernere quam interdiu: ideo , si caprinum iecur vescantur , restitui vespertinam aciem iis quos nyctalopas vocant. in Cilicia circaque Syrtes villo tonsili vestiuntur. capras in occasum declini sole in pascuis negant contueri inter sese, sed aversas iacere, reliquis autem horis adversas et inter cognationes. dependet omnium mento villus, quem aruncum vocant. hoc si quis adprehensam ex grege unam trahat, ceterae stupentes spectant; id evenit et cum quandam herbam aliqua ex iis momorderit. morsus earum arbori est exitialis. olivam lambendo quoque sterilem faciunt eaque ex causa Minervae non immolantur.

capra pario et quaterni sed rarus admodum fero v mensis ut ovo caper pinguitudo sterilesco ante trimus paruus utilis genero et in senecta neque ultra quadriennium incipio septimus mensis et adhuc lacteo mutilis in uterque sexu utilis primus in dies coeo non impleo sequor efficax atque deinde concipio november mensis ut martius pario turgesco virgultus aliquando anniculus semper bimus nisi in trimatus inutilis pario octoni annus aborior frigor obnoxius oculus suffundo capra juncus pungo sanguis exonero caper rubus sollertia is animal mucianus video sui prodo in pons praetenuis duo obvius e diverto cum circumago angustia non capio neque reciprocatio longitude in exilitas caecus torreo rapidus minax subterfluo alter decumbo atque ita alter proculco supergredior maris quam magnus simus longus auris infringo arma quam villosus probo femina generositas insignis lacinia corpus e cervix bini dependeo non omnis cornu sed qui sum in hic et indicium annus per incrementum nodus mutilis lac magnus ubertas auris is spiraris non naris neque umquam febris careo archelaus auctor sum ideo fortassis anima is quam ovis ardeo calidus concubo trado et nox non paruus cerno quam interdiu ideo si caprinus jecur vesco restituo vespertinus acies is qui nyctalopa voco in cilicium circo syrtis villum tonsilis vestio capra in occasus declinis sol in pascuum nego contueor inter sui sed averto iacio reliquus autem hora adverso et inter cognatio dependeo omnis mentum villus qui aruncus voco hic si quis adprehendo ex grex unus traho ceterus stupeo specto is evenio et cum quidam herba aliqui ex is mordeo mordeo is arbor sum exitial oliva lambo quoque sterilis facio is ex causa minerva non immolo


Pedestres sine dubio Romae fuere in auctoritate longo tempore; et equestrium tamen origo perquam vetus est, cum feminis etiam honore communicato Cloeliae statua equestri, ceu parum esset toga eam cingi, cum Lucretiae ac Bruto, qui expulerant reges, propter quos Cloelia inter obsides fuerat, non decernerentur. hanc primam cum Coclitis publice dicatam crediderim—Atto enim ac Sibyllae Tarquinium, ac reges sibi ipsos posuisse verisimile est—, nisi Cloeliae quoque Piso traderet ab iis positam, qui una opsides fuissent, redditis a Porsina in honorem eius. e diverse Annius Fetialis equestrem, quae fuerit contra Iovis Statoris aedem in vestibule Superbi domus, Valeriae fuisse, Publicolae consulis filiae, eamque solam refugisse Tiberimque transnatavisse ceteris opsidibus, qui Porsinae mittebantur, interemptis Tarquinii insidiis.

pedester sine dubius roma sum in auctoritas longus tempus et equester tamen origo perquam vetus sum cum femina etiam honor communico cloeliae statua equester ceu parum sum toga is cingo cum lucretius atque brutus qui expello rex propter qui cloelia inter obses sum non decerno hic primus cum cocles publicus dico credo atto enim atque sibylla tarquinius atque rex sui ipse pono verisimilis sum nisi cloeliae quoque piso trado ab is pono qui unus opsides sum reddo ab porsena in honor is e diverto annius fetial equester qui sum contra iuppiter stator aedes in vestibulis superbus domus valeria sum poplicula consul filia eo solus refugio tiberis transnato ceterus opsidibus qui porsena mitto interimo tarquinius insidiae


caelaturae ex ferro


de testudinibus (12. 13)


situs; gentes, maria, oppida, portus; montes, flumina; mensurae ; populi qui sunt aut fuerunt

sino gens mare oppidum portus mons flumen metior populus qui sum aut sum


de visci et similium natura