tantus in erepto saevit amore dolor.


et caua succepto flumine palma sat est.

et cauus subcapio flumen palmo satis sum


(unde hodie Vicus nomina Tuscus habet),


quae tellus sit lenta gelu, quae putris ab aestu,

qui tellus sum lentus gelus qui putris ab aestus


et mea cum multis lacrimis mandata reporta,

et meus cum multus lacrima mandatum reporto


candida vesana verberat ora manu;


Persarum statuit Babylona Semiramis urbem,


quod si nec nomen nec me tua forma teneret,

qui si neque nomen neque ego tuus forma teneo


nec tibi clamatae somnus amarus erit.


Pontice, et iniustas saepe tulisse minas;


an te nescio quis simulatis ignibus hostis


altera maerebat funera Tantalidos.


inque sinu carae nixus spectare puellae


nec minus assiduis Edonis fessa choreis

neque paruus assiduus edonus fessus chorea


Qualis et unde genus, qui sint mihi, Tulle, Penates,

qual et unde genus qui sum ego tullus penates


Caucasias etiam si pateremur avis.


nunc maris in tantum vento iactamur, et hostem

nunc mare in tantus venio jacto et hostis


uincere cum Veios posse laboris erat;


quae notat Argynni poena Athamantiadae.


Penelopen quoque neglecto rumore mariti


ipse alimenta sibi maxima praebet amor.


et prosint illi cognita nostra mala.


non bona de nobis crimina ficta iacis?'


vulneribus didicit miles habere metum.


at tu non una potuisti nocte vacare,


tam dura traheret mollia pensa manu.


quae passim calathis strata natare vides,


et caput impositis pressit Amor pedibus,


garrula de facie si qua locuta mea est;

garrulus de facies si qui loquor meus sum


ille paludosos memoret seruire Sycambros,


an dolor hic vitiis nescit abesse tuis?


nec mihi muneribus nox ulla est empta beatis:

neque ego munus nox ullus sum emo beatus


atque Sabina feri contudit arma Tati.

atque sabinum ferio contundo arma tatius


et sciat indocilis currere lympha vias.


tot mala? corrumpit dura catena manus.


quid frustra immissis mecum certatis habenis?


quae sit stella homini commoda quaeque mala!

qui sum stella homo commodus quisque malus


per nomen quoniam est ausa rogare meum.


visa, neque ostrina cum fuit in tunica,


demissis plangas pectora nuda comis.


Nunc, o Bacche, tuis humiles advolvimur aris:


aut quidnam fracta gaudes, Neptune, carina?

aut quisnam frango gaudeo neptunus carina


eversosque focos antiquae gentis Etruscae,


ardent victrices et flammae pectora praebent,


per tenuem ossa a me sunt numerata cutem.


cum fallenda meo pollice clatra forent.


hic, ubi tam rarae non perit hora morae,


tu canis Ascraei veteris praecepta poetae,


auribus et puris scripta probasse mea.


et sumpta et posita pace fidele caput:


sive meas lacrimas sive videre tuas,


matrona incedit census induta nepotum


dum petit intonsi Pythia regna dei:


magna, Quiris, merces: parat ultima terra triumphos;

magnus queo merces paro ulter terra triumphus


Lydus Dulichio non distat Croesus ab Iro:

lydus dulichius non disto croesus ab irus


Roma, tuis quondam finibus horror erat.


QUI videt, is peccat: qui te non viderit ergo,

qui video is pecco qui tu non video ergo


at si distulero haec nostro mandata timore,


per te iunguntur, per te solvuntur amantes:


nomine quem simili vita superba notat,


et licet in triviis ad latus esse suae,


uince mari: iam terra tua est: tibi militat arcus

vinco mare iam terra tuus sum tu milito arcus


intonet angusto pectore Callimachus,


felix Admeti coniunx et lectus Vlixis,


Siluani ramosa domus, quo dulcis ab aestu

silvanus ramosus domus quo dulcis ab aestus


nuper enim de te nostras me laedit ad auris

nuper enim de tu noster ego laedo ad auris


dique deaeque omnes, quibus est tutela per agros,

deus defervesco omnis qui sum tutela per ager


frangitur in tacito femina saepe viro.


nam tibi nocturnis ad saxa ligata procellis


quem tetigit iactu certus ad ossa deus.


flebis in aeterno surda iacere situ;


pacta ligat, pactis ipsa futura comes.


nox mihi prima venit! primae da tempora nocti!

nox ego primus venio primus do tempus nox


condita sunt uestro lumina nostra sinu.


nunc ubi Scipiadae classes, ubi signa Camilli,

nunc ubi scipiades classis ubi signum camillus


sed certe pennas perdidit ille suas;


plus in amore valet Mimnermi versus Homero:

multus in amor valeo mimnermus verro homerus


haec quoque perfecto ludebat Iasone Varro,


Calve, tua venia, pace, Catulle, tua.


te patietur humo lumina capta semel.


aspice quos summittat humus non fossa colores,

aspicio qui summitto humus non fossa color


et mecum in curru parvi vectantur Amores,


hanc sequar et fidos una aget aura duos.


ite procul fraudes, alio sint aere noxae:


tergeminusque canis sic mihi molle sonet,


nam quocumque die salvum te fata remittent,

nam quicumque dies salvus tu fatum remitto


Romani montes, et montibus addita Roma,


(non minor Ausoniis est amor Adryasin);


interea cave sis nos aspernata sepultos:


Sic ego non ullos iam norim in amore tumultus

sic ego non ullus iam nosco in amor tumultus


di melius! quantus mulier foret una triumphus,

deus bonus quantus mulier sum unus triumphus


maxima praeda tibi, maxima cura mihi.


ah quotiens pulchros vulsit regina capillos,

ah quotiens pulcher vello regina capillus


maternis laudor lacrimis urbisque querelis,


qualemcumque Parim vix sua nosset humus.


pro quo continui montes et frigida rupes


illa sit Inachiis et blandior heroinis,


et mala desertos occupat herba deos.


dum licet, iniusto subtrahe colla iugo.

dum licet iniustus subtraho collum iugum


quod mihi non patrii poterant avertere amici,

qui ego non patrius possum averto amicus


porticus, aulaeis nobilis Attalicis,


egit et armigera proelia sevit humo,


huc melius profugos misisti, Troia, Penatis;


ingenio muros aestimet ille meo!


nunc quoque erit, quamvis sis inimica, nihil.

nunc quoque sum quivis sum inimicus nihil


ergo iam multos nimium temerarius annos,


hic quoque non nescit quid sit amare chorus;

hic quoque non nescio quis sum amo chorus


maximaque in parva sustulit ossa manu;


sive Gigantei spatiabere litoris ora,


qui tulit a parco frigida castra lare.

qui fero ab parco frigidus castrum laris


mutatoque graves saepe colore preces.


te nihil in vita nobis acceptius umquam:


scilicet alterna quoniam iactamur in unda,


aspice me quanto rapiat fortuna periclo!

aspicio ego quantus rapio fortuna periculum


omnia surda tacent, rarisque assueta kalendis

omnis surdus taceo rarus assuesco kalendae


quid iuvat haec nullo ponere verba loco?


aut modo Pompeia, Bospore, capta manu?


ducitur in multis mortem habitura locis.


et mea nocturnis trita fenestra dolis?


rorida muscosis antra tenere iugis.


si qua venit sero, magna ruina venit.


haec erit e lacrimis facta litura meis:


heu sibi prolapso non bene cauit equo;


quidquid iurarunt, ventus et unda rapit.


cuncta tuus sepelivit amor, nec femina post te

cunctus tuus sepelio amor neque femina post tu


vesanumque nova nequiquam in vite Lycurgum,

vesanus novo nequiquam in vitis lycurgus


atque, ita sim felix, primo contendis Homero

atque ita sum felix primus contendo homerus


sit mensae ratio, noxque inter pocula currat,

sum metior ratio nox inter poculum curro


sit Galatea tuae non aliena viae;


fallaci celat limite semper aquas.


is poterit felix una remanere puella,


lex igitur Spartana vetat secedere amantes,


cogor ad argutas dicere s aves.


et Danaum Euboico litore mille ratis;


attulimus longas in freta vestra comas.


induit abiegnae cornua falsa bovis;


sed ne forte tuo careat mihi funus amore,


inter quos Helene nudis capere arma papillis

inter qui helenus nudus capio arma papilla


ite agite, expertae bello, date lintea, prorae,


sed non tam ardoris culpa est neque crimina caeli

sed non tam ardor culpa sum neque crimen caelum


tu sola humanos numquam miserata dolores


sed tamen huc omnes, huc primus et ultimus ordo:

sed tamen huc omnis huc primus et ulter ordo


et cadat ante meos icta iuuenca focos.


Roma, faue, tibi surgit opus, date candida ciues

roma for tu surgo opus do candidus ciuis


detulit intacta pagina nostra via.


ille sibi admotas a uirgine corripit escas:


haec nullis umquam pateat ueneranda puellis,


atque onerare tuam fixa per arma domum;


atque ibi rara feres inculto tura sacello,

atque ibi rarus fero incultus tus sacellum


et tibi ob invidiam Nereides increpitarent,


quin ego deminuo curam, quod saepe Cupido


iam libet et fortis memorare ad proelia turmas

iam libet et fortis memoro ad proelio turma


reges, Alba, tuos et regum facta tuorum,


qua sine Thebanam noluit ire domum?


surgat et in solis formosior arbutus antris,


Gallus at, in castris dum credita signa tuetur,

gallus at in castrum dum credo signum tueor


aspicienda uia est caeli uerusque per astra

aspicio uia sum caelum uerusque per astrum


quem legat exspectans sola puella virum.


cogor et aetatis tempora dura queri.


respondes tacitis mutua cardinibus.


cum pila velocis fallit per bracchia iactus,

cum pilum velox fallo per bracchium jacio


de se narranti tu modo crede deo.


Multa tuae, Sparte, miramur iura palaestrae,


non est illa vagis similis collata puellis:

non sum ille vagus similis confero puella


nec fida Euadne nec pia Penelope.


et modo solvebam nostra de fronte corollas


et ponit duras inter ephemeridas!


nec non exanimem amplectens Briseis Achillem

neque non exanimis amplector briseis achilles


digna quidem facies, pro qua vel obiret Achilles;

dignus quidem facies pro qui vel obeo achilles


quippe suburbanae parua minus urbe Bouillae

quippe suburbanus paruus paruus urbs bouillae


quodsi Iunoni sacrum faceretis amarae,


sic primo iuvenes trepidant in amore feroces,

sic primus juvenis trepido in amor ferox


et manibus faustos ter crepuere sonos.


Quid mihi desidiae non cessas fingere crimen,


et tabula una duos poterit componere amantis,


sat mihi cum domina proelia dura mea.


serviat et tota dicar in urbe potens!


et tamen emerui generosos uestis honores


montibus Etruscis, haec sciat esse mea.


illa ferox animis alligat una viros.


uiuet, et huic cineri Iuppiter arma dabit.’


sed breue, quod currens uector ab urbe legat:


sic nos nunc, inopes laudis conscendere carmen,

sic nos nunc inops laus conscendo carmen


possum ego diversos iterum coniungere amantes,


ipse Paris nuda fertur periisse Lacaena,


sed tibi, crede mihi, cornua rursus erunt,


qui me tam docilis potuisti fundere in usus.

qui ego tam docilis possum fundo in utor


nec fuit opprobrio facta sine arte casa;

neque sum opprobrium facio sine ars cado


me laedet, si multa tibi dabit oscula mater,


iam tibi de timidis iste protervus erit,


in quorum numero me quoque terra tegat.


hic alter iubet in medium propellere, at alter,

hic alter iubeo in medius propello at alter


te duce vel Iovis arma canam caeloque minantem

tu dux vel iuppiter arma cano caelo mino


hoc tibi vel poterit coniunx ignoscere Iuno:


haec Veneris magnae volvitur ante pedes.


inter Callimachi sat erit placuisse libellos

inter callimachus satis sum placeo libellus


quae non iure vado Maeandri iacta natasti,


'contentus niveis semper vectabere cycnis,


arserit et quantis nupta Creusa malis.


nec tu iam duros per te patieris amores:


intactos isto satius temptare veneno:


iam tibi Iasonia nota est Medea carina


verbaque duxisset pondus habere mea,


s amor morbi non amat artificem.


tu quoque, qui pleno fastus assumis amore,


nomen ab euentu patria lingua dedit;


aeternusque tuam pascat, aselle, famem!


Obicitur totiens a te mihi nostra libido:


verus amor nullum novit habere modum.


nec veniat sine te nox vigilanda mihi,


uouerat, et spolium corruit ille Ioui.


nec tamen irata ianua fracta manu.


pauperibus sacris vilia tura damus.


non iuuat e facili lecta corona iugo.


sic nobis, qui nunc magnum spiramus amantes,


Tune igitur demens, nec te mea cura moratur?

tu igitur demens neque tu meus cura moror


sic etiam nobis una puella parum est.


seu venit, extremo dormit amicta toro.


qui dare multa potest, multa et amare potest

qui do multus possum multus et amo possum


Icare, Cecropiis merito iugulate colonis,


noster amor talis tribuit tibi, Cynthia, laudes:

noster amor talis tribuo tu cynthius laus


dulcior ignis erat Paridi, cum Graia per arma

dulcis ignis sum paris cum graius per arma


qualem si cuncti cuperent decurrere vitam


pars etiam visa est vincla parare mihi.


alternae facilis cedere lympha manu,


et sua Tarpeia residens ita fleuit ab arce

et suus tarpeius resideo ita fleo ab arx


formosam raro non sibi quisque petit.


te toga picta decet, non quem sine matris honore

tu toga pingo decet non qui sine mater honor


cernat et infernae tristia vela ratis:


Scis here mi multas pariter placuisse puellas;

scio erus ego multus pariter placeo puella


dixi ego, cum geminos produceret Arria natos

dico ego cum geminus produco arria nascor


sparserit et nigras alba senecta comas,


nec cur fraternis Luna laboret equis,


iam deus amplexu votum persolvit, at illi

iam deus amplexus voveo persolvo at ille


si pudor est, alio traice tela una!


saevitiam durae contudit Iasidos.


ite et Romanae consulite historiae!


quicquid ero, dicam 'Cynthia causa fuit.'


flens tamen extremis dedit haec mandata querelis

fleo tamen exter do hic mandatum querela


cum tibi nec Peleus aderat nec caerula mater,

cum tu neque peleus adsum neque caerulus mater


perditus in quadam tardis pallescere curis


et si forte meo tramite quaeris avem:


me rape et alterna lege repende uices!


quin etiam absenti prosunt tibi, Cynthia, venti:

quin etiam absum prosum tu cynthius venio


labe mea uestros erubuisse focos.


nec nostra Actiacum verteret ossa mare,


turpis Romano Belgicus ore color.


astitit Augusti puppim super, et noua flamma

asto augustus puppis super et nouus flamma


ite, rates curvate et leti texite causas:


Pollucem cultu non Helaira soror;


Callimachi Manes et Coi sacra Philitae,


non hic herba valet, non hic nocturna Cytaeis,

non hic herba valeo non hic nocturnus cytaeus


quam multa apposita narramus verba lucerna,


tu tamen interea, quamvis te diligat illa,


nempe meam firmant nunc duo busta fidem.


Pallados exstinctos si quis mirabitur ignis,


quare ne tibi sit tanti Sidonia vestis,


occidit, et misero steterat vicesimus annus:


in primis una discat amare domo:


gemmea sint Indis: ignibus ista dabis.


Mysus et Haemonia iuvenis qua cuspide vulnus

mysus et haemonius juvenis qui cuspis vulnus


visere: at in lecto Cynthia sola fuit.


cuius honoratis ossa vehantur avis.


nescio quid maius nascitur Iliade.


et cupere optatis animam deponere labris,


dura est quae multis simulatum fingit amorem,


me notat et iunco brassica uincta leui;

ego noto et juncus brassica vincio leuis


quid faciam? obductis committam mene tenebris


ut natura dedit, sic omnis recta figura est:


percontere licet: saepe est experta puella

perconto licet saepe sum experior puella


quaeque tibi excepi, iam dea, Leucothoe!


ut Semela est combustus, ut est deperditus Io,

ut semela sum comburo ut sum deperdo ios


aptat, at illa manu texit utraque rosam.


nec tibi conexos iratus carpere crinis,


‘parce oculis, hospes, lucoque abscede uerendo;

parco oculus hospes lucus abscedo vereor


nunc violas tondere manu, nunc mixta referre

nunc violo tondeo manus nunc misceo refero


nec mihi tunc fulcro sternatur lectus eburno,

neque ego tunc fulcrum sterno lego eburnus


prodiderat portaeque fidem patriamque iacentem,


quidquid eram, hoc animi gratia magna tui.

quisquis sum hic animus gratia magnus tuus


codicis immundi uincula sentit anus;


nil erit hoc: rostro te premet ansa tuo.

nihil sum hic rostrum tu premo ansa tuus


neu sibi neve mihi quae nocitura forent:


rursus et obiectum flemus caput esse tumultu

rursus et obicio fleo caput sum tumultus


nec defessa choris Calliopea meis.


obruis insano terque quaterque mari.


scilicet insano nemo in amore videt.


cum fieret nostro totiens iniuria lecto,


virtutisque tuae, Bacche, poeta ferar.


nec tibi praeteritos passast succedere fastus,

neque tu praetereo patior succedo fastus


quam pueri totiens arcum sentire medullis


senserat, hac ipsa cuspide sensit opem.


munera de prono saepe voluta sinu;


et numquam Herculeo numine pallet ebur,


nec tu Virginibus reverentia moveris ora:


haec tibi vulgaris istos compescet amores,


si cuivis nuptae quidlibet esse licet?


mecum eris, et mixtis ossibus ossa teram.’


neve inimica meas elevet aura preces


Romanamque tubam crepitanti pellere sistro,


haec sed forma mei pars est extrema furoris;


saepe roges aliquid, saepe repulsus eas,


Centauris medio grata rapina mero;


rettulit et querulo iurgia nostra sono?


illa quidem interea fama tabescet inani,


o utinam talis perducas, improbe, noctes,


interea nostri quaerunt sibi vulnus ocelli,

interea noster quaero sui vulnus ocellus


Lydia Gygaeo tincta puella lacu,


Lydia Pactoli tingit arata liquor,


deinde, ubi suppositus cinerem me fecerit ardor

deinde ubi suppono cinis ego facio ardor


multarum miseras exiget una vices.


quamvis Ida Parim pastorem dicat amasse


‘uos precor, o luci sacro quae luditis antro,

tu precor o lucius sacro qui ludo antrum


si modo praesentis viderit esse preces.


litora nativis praefulgent picta lapillis,


nec fueris nomen lassa vocare meum,


hic dulcis cerasos, hic autumnalia pruna

hic dulcis cerasus hic auctumnalis pruna


non fuit exuuiis tantis Cornelia damnum:


praebeat hospitio saeva Malea suo,


ostendes matri bracchia laesa tuae.


gaude, quod nullast aeque formosa: doleres,


pocula privigno non nocitura suo,


Iuppiter, idcirco facta superba dea es?


nam mea cum recitat, dicit se odisse beatos:


quattuor artificis, vivida signa, boves.


seu nuda erepto mecum luctatur amictu,


nec sic caelestem flagrans amor Herculis Heben

neque sic caelestis flagro amor hercules hebe


flumina sopito quaeque Marone cadunt,


quare ne tibi sit mirum me quaerere vilis:


et veniat formae ruga sinistra tuae!


concessum nulla lege redibit iter.


nec camera auratas inter eburna trabes,


caelibis ad curas nec uacet ulla uia.


quam, mihi si media liceat pugnare puella,


ante ferit quoniam, tuti quam cernimus hostem,

ante ferio quoniam tueor quam cerno hostis


huc ruit in siccam congesta puluere barbam,


et uolucris nidis esse nouerca suis.


nulla mihi tristi praemia sint Venere!


hanc miser implorat navita Leucothoen.


cum Phoebus linquens stantem se uindice Delon


di tibi dent alios fontis: haec lympha puellis


et iam ad mandatam venimus ecce domum.'


quos carpant nullae me vigilante ferae.


rusticus haec aliquis tam turpia proelia quaerat,

rusticus hic aliquis tam turpis proelio quaero


idem ego, cum Cinarae traheret Lucina dolores,


hic erat Arganthi Pege sub vertice montis,


non tamen ista meo valeant contendere amori:


nil tibi Mercurii proderit alta via


per tria partitos qui dabat ora sonos.


Tu licet abiectus Tiberina molliter unda


quam vario amplexu mutamus bracchia! quantum

quam vario amplexus muto bracchium quantus


grata magis, Crassi signa referte domum.

gratus magis crassus signum refero domus


integit?' et 'Campo quomovet illa pedes?'


a domina tantum te modo tolle mea.


et spolia opprobrii nostra per ora trahit.

et spolium opprobrium noster per os traho


at non sic Ithaci digressu mota Calypso

at non sic ithacus digressus moueo calypso


armis apta magis tellus quam commoda noxae:

arma apto magis tellus quam commodus noxa


o utinam hibernae duplicentur tempora brumae,


nec sic Aesoniden rapientibus anxia ventis


et tibi iam tanti, quicumquest, iste videtur,


ibat et expenso planta morata gradu.


nanus et ipse suos breuiter concretus in artus

nanus et ipse suus breuis concretus in artus


infelix, hodie vir mihi rure venit.'


mollia, Pegasides, date vestro serta poetae:


et quaecumque meum degravat unda caput,


improba, qui tulerim teque tuamque domum?


Ionio lassas ducere rore manus,


panditur ad nullas ianua nigra preces;


non si Pegaseo vecteris in aere dorso,


nam dum te sequitur, primo miser excidit aevo

nam dum tu sequor primus miser excido aevum


infelix Aquilo, raptae timor Orithyiae,


arma resurgentis portans uictricia Troiae:


prodita quid mirum fraterni cornua monstri,

prodeo quis mirus fraternus cornu monstrum


garrula, cum blandis dicitur hora dolis.


mobilis e rectis fundere gaesa rotis.


vulneraque ad sanum nunc coiere mea.


nec flos ullus hiat pratis, quin ille decenter

neque flos ullus hio pratum quin ille decenter


huic quoque, qui restat, iam pridem quaeritur alter

hic quoque qui resto iam pridem quaero alter


essem ego quod nunc tu: tempore vincor ego.


omnibus heu portis pendent mea noxia uota:

omnis heu porta pendeo meus noxius uotum


me licet unda ferat, te modo terra tegat.


Carminis interea nostri redeamus in orbem,


et leviter nymphis tota crepitantibus urbe


improba uirgineo lecta ministra foco!


tu mihi sola domus, tu, Cynthia, sola parentes,

tu ego solus domus tu cynthius solus parens


bracchia, seu varios incinit ore modos!


languida desertis Cnosia litoribus;


sic maestae cecinere tubae, cum subdita nostrum


sumere et in nostras trita venena manus;


at tu vix primas extollens gurgite palmas


Cynthia, nec nostra dulcis in aure sonat.

cynthius neque noster dulcis in auris sono


Xerxis et imperio bina coisse vada,


iam licet et Stygia sedeat sub harundine remex,

iam licet et stygius sedeo sub harundo remex


aut tecum aut pro te mihi cum rivalibus arma


et spatia annorum et longa intervalla profundi

et spatior annus et longus intervallum profundo


putris et in vacua requiescit navis harena,

putris et in vacuus requiesco navus harena


hoc tibi lingua nocens, hoc tibi forma dedit.


tu vitium ex animo dilue, Bacche, meo.


nostraque quod Petale tulit ad monumenta coronas,

noster qui petal fero ad monumentum corona


nec meminit notas, ut prius, ire vias.


omnia tu nostrae tempora laetitiae.


ille parum caute pectoris egit opus.


cum recipi, quae non venerit, ipsa vetat?


venit enim tempus, quo torridus aestuat aer,

venio enim tempus quo torridus aestuo aer


molliter et tenera poneret ossa rosa;


nunc intra muros pastoris bucina lenti


ante meum stantes sole rubente torum.


mansuetis socio parcite litoribus.


nos uxor numquam, numquam seducet amica:


aurum omnes victa iam pietate colunt.


huic tu, sive leges Umbrae rate flumina silvae,

hic tu sive lex umbra ratis flumen silva


nimirum veri dantur mihi signa caloris:


explevi noctes, fractus utroque toro.


et nobis aliquo, Cynthia, ventus erit.


inde ubi Piraei capient me litora portus,

inde ubi piraceus capio ego litus portus


Afra Numantinos regna loquuntur auos:


consule cum Mario, capte Iugurtha, sedes.


quae si forte bonas ad pacem verterit auris,


correptus saevo Veneris torrebar aeno;


atque animam in tegetes putrem exspirare paternas:

atque anima in teges putrem exspiraris paternus


ne, precor, ascensis tanti sit gloria Bactris,

ne precor ascensis tantus sum gloria bactra


uxorem quondam magni Minois, ut aiunt,


tum queror in toto non sidere pallia lecto,

tum queror in totus non sidus pallium lectus


uni cuique dedit vitium natura creato:


vel tu Tantalea moveare ad flumina sorte,

vel tu tantaleus movearis ad flumen sors


sponte sua in muri membra coisse ferunt;


incipiam aut hortis, docte Epicure, tuis;


nec mea de sterili facta rapina domo.

neque meus de sterilis facio rapina domus


docta uel Hippolytum Veneri mollire negantem,


non potuit caecis immemor esse locis,


sibilet in tumulis et super ossa cubet.


sed non infido manserunt hospite Caco


te mea Musa illis semper contexeret armis,


nec forma aeternum aut cuiquam est fortuna perennis:

neque forma aeternus aut quisquam sum fortuna perennis


et qualem nolo dicere habere domi?


et quaecumque voles fugient tibi verba querenti,

et quicumque volo fugio tu verbum queror


arma tuli quondam et, memini, laudabar in illis:

arma fero quondam et memini laudo in ille


Quid iuvat ornato procedere, vita, capillo


tum medium claro surgebat marmore templum,


regna vel Alcinoi munera despicere.


ore suo et dixit 'Sicine, lente, iaces?'


cum moribunda niger clauderet ora liquor:


rumor, et in tota non bonus urbe fuit.


quaeris, Demophoon, cur sim tam mollis in omnis?

quaero demophoon cur sum tam mollio in omnis


'Huic misero fatum dura puella fuit.'


nequiquam perfusa meis unguenta capillis,

nequiquam perfundo meus unguentum capillus


at tibi nauta, pias hominum quo traicit umbras,


fallere te numquam, Galle, puella velit.


denique quis nostro curuum te funere uidit,

denique quis noster curvus tu funus uideo


at Nomas — arcanas tollat uersuta saliuas;


testis sidereae torta corona deae.


porticus a magno Caesare aperta fuit.


et campum Haemonio iam dare tempus equo.


ipsa tuam serva prolem, Venus: hoc sit in aevum,

ipse tuus servo proles venus hic sum in aevum


haec spolia, haec reges, haec mihi currus erunt.


dixerat, et pharetrae pondus consumit in arcus:

dico et pharetra pondus consumo in arcus


Pleiadum spisso cur coit igne chorus,


et circum irriguo surgebant lilia prato


claustraque Pelusi Romano subruta ferro,


crystallusque meas ornet aquosa manus?


nec dubio nubes vertitur atra Noto,


illi sint quicumque solent in amore dolores,


nunc spolia in templo tria condita: causa Feretri,

nunc spolium in templum tres condio causa feretrius


quarum nulla tua fuerit mihi, Cynthia, forma


et satis una malae potuit mors esse puellae,

et satis unus malus possum mors sum puella


si modo clamantis revocaverit aura puellae,


aut quid Erechthei tibi prosunt carmina lecta?

aut quis erechtheus tu prosum carmen lego


pastorem ad baculum possum curuare uel idem

pastor ad baculis possum curuaris uel idem


uexit et ipsa sui Caesaris arma Venus,


uinaque fundantur prelis elisa Falernis,


Horon, et a proauo ducta Conone domus.


non hic Andromedae resonant pro matre catenae,

non hic andromeda resono pro mater catena


Colchis flagrantis adamantina sub iuga tauros

colchus flagro adamantinus sub iugum taurus


imperat et totas iterum mutare lucernas,


ecquis in extremo restat amore locus?


quis deus hanc mundi temperet arte domum,


nempe tuas lacrimas litora surda bibent.


oscula nec desunt qui tibi iure ferant.


incola Cacus erat, metuendo raptor ab antro,


qua venit exoriens, qua deficit, unde coactis


tum mihi Pactoli veniunt sub tecta liquores,

tum ego pactolus venio sub tectum liquor


et Venere exhaustae damna querantur opes.


nec solitus ponto vivere torvus aper;


viderat informem multa Patroclon harena


Caesaris in Phrygios condere nomen avos.


nil agis, insidias in me componis inanis,

nihil ago insidiae in ego compono inanis


signaque iam Patriae uincere docta suae.


nec timor aut ullast clausae tutela puellae,

neque timor aut ullus claudo tutela puella


quo me Fama levat terra sublimis, et a me

quo ego fama levo terra sublimis et ab ego


maius ab exsequiis nomen in ora venit.


et uestro posita est aurea sella foro:


semper habe morsus circa tua colla recentis,

semper habeo mordeo circa tuus collum recens


et Romana mei dicere castra ducis.


et strigis inventae per busta iacentia plumae,

et striga invenio per bustum iaceo pluma


quae dea tam cupidos totiens divisit amantis,


et possum alterius curas sanare recentis,


vulgari buxo sordida cera fuit.


illic assidue tauros spectabis arantis,


signa meae dextrae iam morientis erunt.


non ullis tutum credere blanditiis.


invitum et terris praestitit officium.


quaeritis, et qua sit mors aditura via;


supposita excipiens, Nai, caduca manu.


atque hostis turpi terga dedisse fugae.


nutrix in tremulis ne quid desideret annis

nutrix in tremulis ne quis desidero annus


non faciet capiti dura corona meo.


non haec Calliope, non haec mihi cantat Apollo.

non hic calliope non hic ego canto apollo


tam multa illa meo divisast milia lecto,

tam multus ille meus divido mille lectus


necdum inclinatae prohibent te ludere mammae:


Lanuuium annosi uetus est tutela draconis,


spectaclum capta nec minus urbe fuit.


et non ulla meo clamat in ore fides?


traicit immundos ebria turba pedes.


viderit haec, si quam iam peperisse pudet.


aurea divinas urna profudit aquas.


vidimus et longa ducere verba mora!


crimen et illa fuit, patria succensa senecta

crimen et ille sum patria succendo senecta


crede mihi, magnos aequabunt ista Camillos


quae dea cum solo vivere sola deo?


haec hederas legit in thyrsos, haec carmina nervis

hic hedera lego in thyrsus hic carmen nervus


Actia Iuleae pelagus monumenta carinae,


lumina sopitos turbant elata Quiritis,


cui nunc si qua datast furandae copia noctis,


nec pote cognatos inter humare rogos,

neque potis cognatus inter humaris rogus


aut ego si possem studiis vigilare severis:

aut ego si possum studium vigilaris sero


flebo ego discedens, sed fletum iniuria vincit:

fleo ego discedo sed fletus iniuria vincio


et duo in adversum mitti per moenia currus

et duo in adverro mitto per moenia currus


mollia Dircaeae pulsabunt tympana Thebae,


nescit Amor magnis cedere divitiis.


certa feram certis auctoribus, aut ego uates


et crepitum dubio suscitet ira pede!


Musarumque choris implicuisse manus;


tu modo, dum lucet, fructum ne desere vitae!

tu modo dum luceo fructus ne desero vita


et quoscumque meo fecisti nomine uersus,


tantam erat in speciem Poenis digesta columnis,

tantus sum in species poenus digero columna


expertast stabulis mater abacta suis.


atque utinam, si forte pios eduximus annos,


prosilit in laxa nixa pedem solea.


hunc Tatius fontem uallo praecingit acerno,

hic tatius fons uallum praecingo acernus


ac tibi Fidenas longa erat isse uia.


sat mea sat magna est, si tres sint pompa libelli,

satis meus satis magnus sum si tres sum pompa libellus


tristis erat domus, et tristes sua pensa ministrae

tristis sum domus et tristis suus pensum minister


difficile ut toto monte volutet onus;


quamvis te persaepe vocet, semel ire memento:

quivis tu persaepe voco semel eo memento


scribam igitur, quod non umquam tua deleat aetas,

scribo igitur qui non umquam tuus deleo aetas


furis et implacidas diruit ira fores.


Gorgonis anguiferae pectus operta comis;


quos ego Persephonae maxima dona feram.


terque meum tetigit sulpuris igne caput.


at mihi cum noctes induxit uesper amaras,


vellicet: heu sero flebis amata diu.


ducebant macrae uilia sacra boues.


cum Menelaeo surgeret e thalamo;


ut promissa suae verba ferat dominae?


mi folia ex hedera porrige, Bacche, tua,

ego folium ex hedera porrigo bacchus tuus


ossaque legisti non illa aetate legenda


tu licet Antiopae formam Nycteidos, et tu


mortis ab extrema condicione vacant.


nec Phrygium falso traxit candore maritum

neque phrygius fallo traho candor maritus


et posuit casta turpia visa domo,


illa uelit, poterit magnes non ducere ferrum,


et quae sub Tyria concha superbit aqua,


armaque fraternae tristia militiae,


ipsa anus haud longa curva futura die.


namque ubi non certo vincitur foedere lectus,

namque ubi non certus vincio foedus lego


aspice me, cui parva domi fortuna relicta est

aspicio ego qui parvus domus fortuna relinquo sum


principe te fluctus regia uela pati.


officia et Lydo pensa diurna colo,


quae maneant, dum me fata perire volent!


at tu finge elegos, fallax opus: haec tua castra! -

at tu fingo elegi fallax opus hic tuus castrum


cinnamon et multi pistor odoris Arabs.


tu mea compones et dices 'Ossa, Properti,


et Thebae steterant altaque Troia fuit.


vidit amatorem pandere vela suum.


moenia namque pio coner disponere uersu:


meque deum clament et mihi sacra ferant!


sperne fidem, prouolue deos, mendacia uincant,

sperno fides prouolue deus mendacium uinco


essem militiae sarcina fida tuae,


victor erat quamvis, aequus in hoste fuit.


unus quisque sua noverit ire via.


et modo tam celeris mireris currere lintres


non tot Achaemeniis armantur etrusca sagittis

non tot achaemenius armo etrusca sagitta


pro quibus optatis sacro me carmine damno:


quo rapitis miseros primae lanuginis annos?


Nirea non facies, non vis exemit Achillem,

nirea non facies non volo eximo achilles


Cynthius impositis temperat articulis.


nonne fuit satius duro servire tyranno


et miser ignotos vestigia ferre per ignes,

et miser ignotus vestigium fero per ignis


nam quid ego adiciam, de quo mihi maxima fama est,

nam quis ego adicio de quo ego maximus fama sum


omnis enim debet sine vano nuntius esse,


gaude, Crasse, nigras si quid sapis inter harenas:

gaudeo crassus niger si quis sapio inter harena


seu facili totum ducit amore diem,


afflabunt tibi non Arabum de gramine odores,


et gravis ipse super libera colla sedet.


non iuvat in media nomen habere via.


‘reddat signa Remi, mox dabit ipse sua:


hic, ne certa forent manifestae signa rapinae,

hic ne certus sum manifestae signum rapina


NUNC admirentur quod tam mihi pulchra puella


cum tibi quaesitus candor in ore foret:


illis et silices et possint cedere quercus,


cui saepe immundo Sacra conteritur Via socco,

qui saepe immundus sacer contero via soccus


et pecus et finis pauperis agricolae.


debitaque occultis vota tuli manibus!'


Cadmi, nec semper proelia clade pari;


ut veniant hederae sponte sua melius,


cara tamen lacrimis ossa futura meis.


hoc unum, iusso non moritura die.


quisquis amas, scabris hoc bustum caedite saxis,

quisquis amo scabres hic bustum caedo saxum


sed thyio thalamo aut Oricia terebintho

sed thyio thalamus aut oricius terebinthus


sed non Neptunus tanto crudelis amori,


innixus dextro plena trahens umero.


seu moriar, fato, non turpi fractus amore;


et veteres arcus leto renovasse procorum,


Colchis Iolciacis urat aena focis,


quaecumque illa fuit, semper amara fuit.


sed magis ut nostro stupefiat Cynthia versu:

sed magis ut noster stupefiat cynthius verro


scribitur et teneris Cynthia corticibus!


clamantque agricolae fertilis annus erit.


sic noctem patera, sic ducam carmine, donec


et contra magnum potes hos attollere Solem,


quidlibet! has artis si pauet ille, tenes!


ipsa loquor pro me: si fallo, poena sororum

ipse loquor pro ego si fallo poena soror


sat tibi sint noctes, quas de me, Paulle, fatiges,

satis tu sum nox qui de ego paulus fatigo


diceris et macie uultum tenuasse: sed opto


dixerat, et sicco torquet sitis ora palato,


quis ego fretus amo: Cynthia rara meast!


cum quibus Idaeo legisti poma sub antro,


accipe quae serves funeris acta mei.


sensi ego, cum insidiis pallida uina bibi —

sentio ego cum insidiae pallidus uinum bibo


nunc sine me tota ianua nocte patet.


uerbera pellitus saetosa mouebat arator,


inde Cithaeronis timido pede currit in arces.


huic animam extremam reddere nequitiae.


Taenarius facili pressit amore deus,


dum captiua mei conspicer ora Tati!


Thessalis antiquam venerat umbra domum.


nec tamen idcirco languens ad fulmina venit:

neque tamen idcirco langueo ad fulmen venio


Cynthia quin etiam versu laudata Properti,

cynthius quin etiam verro laudo propertius


sed tibi si exilis videor tenuatus in artus,


absenti nemo non nocuisse velit.


illum post cineres auguror ipse diem.


natura hic posuit, quidquid ubique fuit.


atque utinam non tam sero mihi nota fuisset

atque utinam non tam serus ego nosco sum


sed modo Permessi flumine lavit Amor.


et crepat ad ueteres herba Sabina focos.


crede mihi, non ulla tuaest medicina figurae:

credo ego non ullus tuus medicina figura


nam modo nudatis mecum est luctata papillis,


rumpat ut assiduis membra libidinibus!


et pecoris duro perdere verba sono.


aspera Centauros eadem dementia iussit


nutrit inhumanae dura papilla lupae.


arboreasque cruces Sinis, et non hospita Grais


quid tibi tam parvi litoris unda nocet?


qua iacet et Troiae tubicen Misenus harena,

qui iaceo et troius tubicen misenus harena


quod si forte aliqua nobis mutabere culpa,


haedus ubi agrestis corruet ante focos;


quantum quod posito formose saltat Iaccho,

quantus qui pono formosus saltat iacchus


argumenta magis sunt Mentoris addita formae;


cretati medio cum saluere foro.


saepe venit magno faenore tardus Amor.


tunc animi uenere Deci Brutique secures,


et mater non iusta piae dare debita terrae


haecine parva meum funus harena teget?


vel tibi Medorum pugnacis ire per hastas,


hic deus et terras et maria alta domat


hunc parvo ferri vidit nox improba ligno,

hic parvus fero video nox improbus lignum


non operosa rigat Marcius antra liquor;


exagitet nostros Manis, sectetur et umbras,


et vitem docta ponere falce comas;


et formosa oculis arma Sabina meis,


at vos, innuptae, felicius urite taedas:


his saltem ut tenear iam finibus! aut mihi, si quis,

hic saltem ut teneo iam finis aut ego si quis


illi ut uirgatis iaculans it ab agmine bracis

ille ut virgatus jaculor eo ab agmen braca


optima nutricum nostris lupa Martia rebus,


turpia ieiuno terreat ossa sono!


tu pedibus teneris positas fulcire pruinas,


dixerat, et plectro sedem mihi monstrat eburno,

dico et plectrum sedes ego monstro eburnus


a nimium faciles aurem praebere puellae,


scandentis quisquis cernit de uallibus arces,


olim mirabar, quod tanti ad Pergama belli


cuius non hederae circuiere caput.


uiximus insignes inter utramque facem.


deme: mihi certe poteris formosa videri,


hoc neque harenosum Libyae Iouis explicat antrum,

hic neque harenosus libya iuppiter explico antrum


et stetit Alba potens, albae suis omine nata,


assideant fratres, iuxta et Minoida sellam


nec tamen inviso pectus mihi carpitur auro,

neque tamen invideo pectus ego carpo aurum


quae si forte aliquid vultu mihi dura negarat,

qui si fors aliquis vultus ego durus nego


sive illam Hesperiis, sive illam ostendet Eois,

sive ille hesperius sive ille ostendo eous


atque Asiae veteres cernere divitias,


et, qui nunc nulli, maxima turba Gabi.


nec tamen illa suae revocatur parcere famae,


QVO fugis a demens? nulla est fuga: tu licet usque

qvo fugio ab demens nullus sum fuga tu licet usque


vidi ego: me quaeso teste negare potes?


bracchia spectasti sacris admorsa colubris,

bracchium specto sacrum admordeo colubra


alternante vacans vasta Charybdis aqua;


et labor in magicis sacra piare focis,


iussisset quaevis de Tribus una Soror!


vel tu vel si quis verior esse potest.


non queat invitos Iuppiter ipse duos.


atque utinam primis animam me ponere cunis


captorum lacrimis umida supplicibus,


et cadit in patulos nympha Aniena lacus.


aut si qua incerto fallet te littera tractu,

aut si qui incertum fallo tu littera traho


mentior? an patriae tangitur ora tuae?—


stultus, quod stulto saepe timore tremo.


uictor Oiliade, rape nunc et dilige uatem,

uictor oiliades rapio nunc et diligo vates


regnave prima Remi aut animos Carthaginis altae,

regno primus remus aut animus carthago alo


et mea deducta carmina voce legis.


at tu nunc nostro, Venus, o succurre dolori,

at tu nunc noster venus o succurro dolor


et tu, materno tacta dolore, Theti;


ipse dedit, sed non sanguine sicca suo.


gutta quoque ex oculis non nisi iussa cadet.

gutta quoque ex oculus non nisi iubeo cado


osculaque opposito dicat sibi debita vento,


(non nihil aspersus gaudet Amor lacrimis),


foederis heu taciti, cuius fallacia uerba


tuque tuo Colchum propellas remige Phasim,


atque utinam mage te remis confisa minutis

atque utinam magnus tu remi confido minuo


sobrius ad lites: at cum est imposta corona,

sobrius ad lis at cum sum impostus corona


et mediis caelo Luna ruberet equis,


meque inter seros laudabit Roma nepotes:


neve aliquid de te flendum referatur in urna:


illa puellarum ingenuos eorrupit ocellos

ille puellaris ingenuus eorrupit ocellus


luxuriae nimium libera facta viast.


eruitur, geniumque meum protractus adorat.


eripitur nobis iam pridem cara puella:


quam vereor, ne te contempto, Cynthia, busto

quam vereor ne tu contemno cynthius bustum


afferet haec unguenta mihi sertisque sepulcrum


Deiphobumque Helenumque et Pulydamantis in armis

deiphobus helenus et pulydamantis in arma


ut possem heroas ducere in arma manus,


urerer et quamvis, nomine verba darem.


dein, quemcumque locum externae tetigere puellae,

deinde quicumque locus externus tango puella


quid mirum in patrios Scyllam saeuisse capillos,

quis mirus in patrius scylla saeuisse capillus


nec mea praeclusas fregerit ira fores,


in vestrum, quaeso, me sinite ire nemus.


sed pariter miseri socio cogemur amore


pendebantque cavis tympana pumicibus,


urgetur quantis Caucasus arboribus;


Cynthia namque meo uisa est incumbere fulcro,

cynthius namque meus uideo sum incumbo fulcrum


iussit et Ascraeum sic habitare nemus,


harum nulla solet rationem quaerere mundi,


seu pedibus Parthos sequimur seu classe Britannos,

seu pes parthus sequor seu classis britanni


Herculis ite boues, nostrae labor ultime clauae,

hercules eo bos noster labor ulter clava


quid? non Antigonae tumulo Boeotius Haemon

quis non antigona tumulus boeotus haemon


nil tibi sit rauco praeconia classica cornu

nihil tu sum raucus praeconium classicus cornu


magni saepe duces, magni cecidere tyranni,


militiam Veneris blandis patiere sub armis,


si fas est, omnes pariter pereatis avari,


externo longas saepe in amore moras:


hunc infamis arnor versis dare terga carinis

hic infamis arnor verro do tergum carina


deinde inter matrem deus ipse interque sororem

deinde inter mater deus ipse inter soror


aut canerem Aegyptum et Nilum, cum attractus in urbem

aut caneo aegyptus et nilis cum attraho in urbs


et saepe immeritos corrumpas dentibus unguis,


tu proiecta mei perpessa's membra propinqui,

tu projectum meus perpetior senatus membrum propinquus


illa deos currum conscendens dixit iniquos,


imposuit prorae publica uota tuae.


ista meam norit gloria canitiem.


et pressum inflexo mox dare terga genu.


unus erat fratrum maxima regna focus.


cum totiens absis, si potes esse meus.


osculaque innixus pressa dedi gradibus.


quanta illum toto versant suspiria lecto,

quantus ille totus verso suspirium lectus


discite uenturam iam nunc sentire senectam,


omnia quaeque Venus, quaeque Minerva probat.

omnis quisque venus quisque minerva probo


nec cito desisto nec temere incipio.


alterius clausis expulit e foribus?


Gallica Parnasus sparsit in arma nives.


nam cui non ego sum fallaci praemia vati?

nam qui non ego sum fallax praemium vates


cernere uti possis vultum custodis amari,


iniciat radios in mea uia dies.


Lanuuii ad portas, ei mihi, s eram;


et Tiberim Nili cogere ferre minas,


munera quanta dedi vel qualia carmina feci!

munus quantus do vel qualis carmen facio


forsitan haec illis fuerunt mandata tabellis:


illa petit Nilum cumba male nixa fugaci,


parvaque iam magnis admoram fontibus ora


bella satis cecini: citharam iam poscit Apollo

bellum satis cano cithara iam posco apollo


dum tibi deceptis augetur fama puellis,


vos remanete, quibus facili deus annuit aure,


et nunc inter eos tu sermo es, te ille superbus

et nunc inter is tu sermo sum tu ille superbus


stabant Romano pila Sabina Foro.


excipit obscurae prima taberna uiae.


nec moror extremo debita fata rogo;


quae mihi dum placata aderit, non ulla verebor

qui ego dum placo adsum non ullus vereor


ille Helenae in gremio maxima bella gerit.

ille helena in gremium maximus bellum gero


ibis et accepti pars eris imperii:


quid mea si canis aetas candesceret annis,

quis meus si canis aetas candesceret annus


cui maiora senis Tithoni gaudia vivi,


nullus liber erit, si quis amare volet.


Parrhasius parva vindicat arte locum;


Postumus alter erit miranda coniuge Ulixes:


quae voluit liquido tota subire deo.


Nestoris est visus post tria saecla cinis:

nestor sum video post tres saeculum cinis


tu quotiens aliquid conabere, vita, memento


ad cuius iacuit Graecia toea fores;


nec mille excubiae nec te signata iuuabunt

neque mille excubiae neque tu signo iuuo


seu quae palmiferae mittunt uenalia Thebae,


prolapsum et leviter facili traxere liquore,


desertis olim fleverat aequoribus:


sitis et in tuto semper amore pares.


quid, modo quae nostris opprobria nexerit armis,

quis modo qui noster opprobrium necto arma


publica vicinae perstrepat aura viae:


haec est feminei merces extrema triumphi,


populus et longis ornabat frondibus aedem,


egerat a stabulis, o Erythea, tuis,


sic hodie veniet, si qua negavit heri.


pendet Cretaea tracta puella rate.


immatura licet, tamen huc non noxia ueni:

immaturus licet tamen huc non noxius uenio


Bistoniis olim rupibus accubuit.


non haec Pleiades faciunt neque aquosus Orion,

non hic pleias facio neque aquosus oreon


s amans novit, quando periturus et a qua

senatus amo nosco quando pereo et ab qui


Actius hinc traxit Phoebus monumenta, quod eius

actius hinc traho phoebus monumentum qui is


candida laxatis onerato colla corymbis


illa tamen numquam ferrea dixit 'Amo.'


nec desiderio, Tulle, movere meo,


admisso Decius proelia rupit equo,


quod superest, sufferre, pedes, properate laborem,


aut vos, qui sero lapsum revocatis, amici,


tantus in alternis vocibus ardor erat.


forsitan ille alio pectus amore terat.


cum te tam multi peterent, tu me una petisti:


nam quid ego heroas, quid raptem in crimina divos?

nam quis ego heros quis rapto in crimen divus


hanc me militiam fata subire volunt.


Nile, tuus tibicen erat, crotalistria phillis,

nilis tuus tibicen sum crotalistria phillis


at non ingenio quaesitum nomen ab aevo


cornibus in plenum menstrua luna redit,


exorabat opus uerbis, ceu blanda perure


et longa faciem quaerere desidia,


parcite iam, fratres, iam certos spondet amores;

parco iam frater iam certus spondeo amor


fallacem Troiae serpere dixit equum.


hospes in hospitium Menelao venit adulter:

hospes in hospitium menelaus venio adulter


nec quisquam ex illo vulnere sanus abit.

neque quisquam ex ille vulnus sanus abeo


uincet ubi erasas barba pudenda genas.


vocis et insanae tot maledicta tuae.


quid tua Socraticis tibi nunc sapientia libris

quis tuus socraticus tu nunc sapientia liber


exemplo iunctae tibi sint in amore columbae,


Herculis eximii ne sit inulta sitis.’


nec Mausolei dives fortuna sepulcri


magnus ero: servent hunc mihi fata diem!


sic anus: ille umeris postis concussit opacos,

sic anus ille umerus postis concutio opacus


eluere aut vasto Thessala saga mari,


hic, Anio Tiburne, fluis, Clitumnus ab Umbro

hic anius tiburnus fluo clitumnus ab umber


huic fluctus vivo radicitus abstulit ungues:

hic fluctus vivo radicitus aufero unguis


Cynthia non sequitur fascis nec curat honores,

cynthius non sequor fascis neque curo honor


et manibus dura frigus habere pila,


heu quali uecta est Dardana puppis aue!


miles ab Etruscis saucius aggeribus,


litore sollicito sonitus rarescit harenae,


haec me turba iuuat, nec templo laetor eburno:

hic ego turba iuuo neque templum laeto eburnus


‘uertite equum, Danai! male uincitis! Ilia tellus

verto equus danaus malus vincio ilium tellus


exstiterit, per me, Lygdame, liber eris.


(quamvis dura, tamen rara puella fuit),


Frigida tam multos placuit tibi Cyzicus annos,

frigidus tam multus placeo tu cyzicus annus


at, vos qui officia in multos revocatis amores,

at tu qui officium in multus revoco amor


quantum Hypanis Veneto dissidet Eridano;

quantus hypanis venetus dissideo eridanus


uinxit et acceptas altera uitta comas,


una aut altera nox nondum est in amore peracta,

unus aut alter nox nondum sum in amor perago


formosis levitas semper amica fuit.


raptaue odorato carbasa lina duci,


sic ego tam sancti custos deludor amoris:


et se plus uni si qua parare potest.


maturos iterum est questa redire dies;


bracchia et a medio pectore pellet avem.

bracchium et ab medium pectus pello avis


idem non frustra ventosas addidit alas,


at mihi, quod formas unus uertebar in omnis,


nec domina ulla meo ponet vestigia lecto:

neque domina ullus meus pono vestigium lectus


Maecenas, nostrae spes invidiosa iuventae,


et Tyros ostrinos praebet Cadmea colores,


celo ego perfidiae crimina multa tuae.


DEFICIVNT magico torti sub carmine rhombi,

deficivnt magicus torqueo sub carmen rhombus


et trahit addictum sub sua iura virum,


saxa triumphalis fregere Capherea puppes,


perfida communis nec meminisse deos?


te patiente meae conflauit imaginis aurum,


sceptra per Ionias fracta uehuntur aquas.


tollet nulla dies hanc tibi, Roma, notam.


et quaecumque viri femina limen amat!


et crocino nares murreus ungat onyx.


o prima infelix fingenti terra Prometheo!


quem, quae scire timet, quaerere fata iubet.


Claugidos et catulae uox est mihi grata querentis:

claugidos et catulae uox sum ego gratus queror


'Cynthia, forma potens; Cynthia, verba levis.'

cynthius forma possum cynthius verbum levis


Idaeum Simoenta Iovis cum prole Scamandro,

idaeus simoenta iuppiter cum proles scamander


naturae sequitur semina quisque suae.


aut Amphioniae moenia flere lyrae?


quod quamvis ita sit, dominam mutare cavebo:


et vacuum Zephyri possidet aura nemus.


aut modo tam pleno fluitantia vela theatro,

aut modo tam plenus fluito velo theatrum


Ecquid te mediis cessantem, Cynthia, Baiis,


durus, qui lucro potuit mutare puellam!


spiritus admisso notus adulterio.'


audax cantatae leges imponere lunae


interque oblitas excidit urna manus.


ah pereat, quicumque rates et vela paravit


prole mea Paullum sic iuuet esse senem.


missile nunc disci pondus in orbe rotat,

missilis nunc disco pondus in orbis roto


Ergo sollicitae tu causa, pecunia, vitae!


quis facta Herculeae non audit fortia clauae

quis facio herculeus non audio fortis clava


carpebant, medio nebat et ipsa loco,


me seruasse fidem. si fallo, uipera nostris


tu licet aspicias caelum omne Atlanta gerentem,

tu licet aspicio caelum omnis atlanta gero


coniugis Euadne miseros elata per ignes


in te iam uires somnus habere potest?


mixtaque cum saxis addite verba mala.


ut sine me vento quolibet ire velis?


Bellerophontei qua fluit umor equi,


aut ego transirem tua limina clausa maritus,

aut ego transeo tuus limen claudo maritus


quae tegat exstincti funeris umbra locum,


posteritate suum crescere sensit opus;


hic spolia ex umeris ausus sperare Quirini

hic spolium ex umerus audeo spero quirinus


est quiddam, quod vos quaerere cogat Amor.


et lecta exsuctis anguibus ossa trahunt,


vos decuit lasso supponere bracchia mento:


haec quoque formoso lingua tulisset opem.


vinceris aut vincis, haec in amore rota est.


Cynthia et insanis ora notet manibus,


miramur, facilis ut premat arte manus;


dum uernat sanguis, dum rugis integer annus,

dum uernat sanguis dum rugio integer annus


haec di condiderunt, haec di quoque moenia servant:

hic deus condo hic deus quoque moenia servo


candida purpureis mixta papaveribus.


quem modo felicem invidia admirante ferebant,


et data libertas noscere amoris iter,


ornabit custos ad mea busta sedens.


quisquis amator erit, Scythicis licet ambulet oris,

quisquis amator sum scythicus licet ambulo ora


nequitiaeque suae noluit esse rudis.


tuque, o, Minoa venumdata, Scylla, figura


ludis et externo tincta nitore caput?


nunc, utcumque potes, fato gere saucia morem:

nunc utcumque possum fatum gero saucius mos


ungue meam morso saepe querere fidem.


me miserum, ut multo nihil est mutata Lyaeo!

ego miser ut multus nihil sum muto lyaeus


funera sanabunt aut tua vina malum.


surge et poscentis iusta precare deos.


et canis, in nostros nimis experrecta dolores,

et canis in noster nimis expergiscor dolor


sunt apud infernos tot milia formosarum:


cum tibi provectas auferet unda rates,


alter in alterius mutua flere sinu.


quam possem nuptae perdere more faces,


infelix, properas ultima nosse mala,


frangit et attollit uires in milite causa;


nec referam Scaeas et Pergama, Apollinis arces,

neque refero scaeas et pergama apollo arx


et tremulus maestis orietur fletibus horror,


aut si Pergameae sero rata carmina uatis

aut si pergameus serus reor carmen uates


Actia Vergilium custodis litora Phoebi,


omnia perpetiar: saevus licet urgeat Eurus ;

omnis perpetior saevus licet urgeo eurus


prosequar et currus utroque ab litore ovantis,

prosequor et currus uterque ab litus ovo


fluxerit ut magno fractus amore liquor,


et fauet ex umeris hoc onus omne meis.


nunc sine me plena fiunt convivia mensa,

nunc sine ego plenus fio convivium mensa


vix memini nobis verba coisse decem.


et Niobae lacrimas supprimat ipse lapis;


Hoc pro continuo te, Galle, monemus amore,


longa mea in libris regna fuere tuis.


proicis insana cymbia plena manu,


nec me tam facies, quamvis sit candida, cepit

neque ego tam facies quivis sum candidus capio


nec mihi mille iugis Campania pinguis aratur,

neque ego mille iugum campaneus pinguis aro


HAEC tua, Persephone, maneat clementia, nec tu,

hic tuus persephone maneo clemens neque tu


ferte per extremas gentes et ferte per undas,


NON audis et verba sinis mea ludere, cum iam

non audio et verbum sino meus ludo cum iam


aut cur Perrhaebi tremuere cacumina Pindi,


terra prius falso partu deludet arantis,


me quoque per talos Venerem quaerente secundos

ego quoque per talus venus quaero secundus


mi natura dedit leges a sanguine ductas,


nemo adeo ut feriat barbarus esse volet.


unda Clytaemestrae stuprum uehit altera, Cressae

unda clytaemestrae stuprum ueho alter cressae


turbaque diuersa remigat omnis aqua.


compositos levibus radiis patefecit ocellos.


causa perorata est. flentes me surgite, testes,


crede mihi, nobis mitescet Scylla, nec umquam

credo ego nos mitesco scylla neque umquam


sive in amore rudis sive peritus erit.


non istis olim variabant tecta figuris:


tu quoque, qui aestivos spatiosius exigis ignes,

tu quoque qui aestivus spatiosus exigo ignis


natalem Mais Idibus esse tuum.


sic est incautum, quidquid habetur amor.


reddite corpus, aquae! positast in gurgite vita;


cumque super raros faeni flammantis aceruos


tu non Antimacho, non tutior ibis Homero:


an poteris siccis mea fata reposcere ocellis,

an possum siccus meus fatum reposco ocellus


at vos, deductae quibus est pellacia lunae


quod mihi secum talis concedere noctes


cogor et exemplis te superare tuis.


iussit et imperio subdere Bactra caput.


fac mea rescisso pectora nuda sinu!


cur nardo flammae non oluere meae?


transeat ante meos turba togata pedes.


illis ampla satis forma pudicitia.


expertast veros irrita lingua deos.


curvaque Tyrrhenos delphinum corpora nautas


nunc pretium fecere deos et (fallitur auro


tu tamen in nostro lenta timore venis;


cum furibunda mero mensam propellis et in me

cum furibundus merus mensa propello et in ego


ille etiam Hylaei percussus vulnere rami

ille etiam hylaeus percutio vulnus ramus


mutatum domina cogis abire mea?


qui nunc Aeneae Troiani suscitat arma


prima galeritus posuit praetoria Lycmon,


cuius inaurati celebrarunt limina currus,


nec flenti dominae patefiant nocte fenestrae:

neque fleo domina patefiant nox fenestra


sputaque per dentis ire cruenta cauos,


ille vir in medio fiat amore lapis!


et iubet ex ipsa tollere dona Tyro.


hac ego te sola lege redisse uelim:


palluerantque ipso labra ta mero.


tu quoque uti fieres nobilis historia.


non ita Carpathiae variant Aquilonibus undae,


Amphitryoniades qua tempestate iuuencos


dicite, quo pariter carmen tenuastis in antro


serpentem, imbelles quem timuere lyrae.


ora Philitea nostra rigavit aqua.


si quid forte tibi durius inciderit!


nocturnaeque canes ebria signa morae,


fanaque peccatis plurima causa tuis.


missus et impressis haedus ab uberibus.


victricisque moras Fabii pugnamque sinistram


audistisne aliquem, tergo qui sustulit orbem?


Nycteos Antiopen accubuisse Lyco.


signa volutantis nec iacuisse duos.


quem gravius pennis verberet ille puer.


quis ego nunc pereo, similis moniturus amantes


obserat herbosos lurida porta rogos.


largius effuso madeat tibi mensa Falerno,


accipiat Manis parvula testa meos,


paeana Amphion rupe, Aracynthe, tua.


uota mouent superos: ubi portitor aera recepit,

uotum moveo superus ubi portitor aes recipio


imponuntque suis ora perusta viris.


tu prius et fluctus poteris siccare marinos,

tu prior et fluctus possum sicco marinus


aut celer agrestis comminus ire sues.


altaque mortali deligere astra manu,


sanguine tam parvo quis enim spargatur amantis


et facite illa meo palleat ore magis!


non quia perspecta non es mihi cognita fama,

non quia perspicio non sum ego cognosco fama


et numquam ad uastas irrita tela feras,


post mortem tumuli sic infamantur amantum.


et modo Taygeti, crinis aspersa pruina,


cogor et ipse meis auribus esse gravis.


at postquam exhausto iam flumine uicerat aestum,

at postquam exhaurio iam flumen uinco aestus


primus ego ingredior puro de fonte sacerdos

primus ego ingredior purus de fons sacerdos


dehinc domiti post haec aequa et iniqua ferunt.

dehinc domo post hic aequus et iniquus fero


Andromede monstris fuerat devota marinis:


illa velit, vitae longus et annus erit.


at mea nocturno verba cadunt Zephyro.


aut si forte irata meo sit facta ministro,

aut si fors irascor meus sum facio ministro


testis eris puras, Phoebe, videre manus.


dixit, et incerto permisit bracchia somno,

dico et incertum permitto bracchium somnus


quin etiam, Polypheme, fera Galatea sub Aetna

quin etiam polyphemus ferus galatea sub aetna


dicere quo pereas saepe in amore levat.


ferreus et parvo saepe liquore silex:


ipse tuis: longae nulla repulsa morae.


Caesare sub magno cura secunda fores.


Iuppiter infamat seque suamque domum.


tigna caua et pictos experiere metus.


posse frui: fruar o s amore meo!


et domus est titulis utraque fulta suis.


haec ubi contigerint, populi confusa valeto


nedum, si levibus fuerit collata figuris,


cui fugienda fuit indocti semita vulgi,


illa, qua vicit, condidit arma manu.


ianitor ad dantis uigilet: si pulset inanis,


multi longinquo periere in amore libenter,


fagus et Arcadio pinus amica deo.


at tu per dominae Iunonis dulcia iura


deliciaeque meae Latris, cui nomen ab usu est,

delicia meus latris qui nomen ab usus sum


Coeum et Phlegraeis Eurymedonta iugis;


incorrupta mei conserua foedera lecti!


illa potest magnas heroum infringere vires,


impositus fronti langueat ante meae.


si Perusina tibi patriae sunt nota sepulcra,

si perusinus tu patria sum nosco sepulcrum


illae iam sine me norant placare puellas,


o noctem meminisse mihi iucunda voluptas,


has meus ad metas sudet oportet equus.


Magnum iter ad doctas proficisci cogor Athenas

magnus iter ad doceo proficisco cogo athenae


altera vix ipso sanguine mollis erit.


sicin eram incomptis vidisti flere capillis?


ut semel Haemonio tabuit hospitio.


neve superba loqui, neve tacere diu;


cognitus Iphicli surripuisse boves;


tu vero nudum pectus lacerata sequeris,


et turpis de te iam liber alter erit.'


Gallicus Iliacis miles in aggeribus,


nam quotiens Mutinam aut civilia busta Philippos

nam quotiens mutina aut civile bustum philippi


fluminaque ad caput incipient revocare liquores,

flumen ad caput incipio revocaris liquor


ac maestam teneris vestem pendere lacertis?

atque maestus teneo vestis pendeo lacertus


tumque ego Sisyphio saxa labore geram!


hoc Tarpeia suum tempus rata conuenit hostem:

hic tarpeius suus tempus reor conuenio hostis


utere, ne quid cras libet ab ore dies!


una contentum pudeat me vivere amica?


nocte una quivis vel deus esse potest.


aut regum auratis circumdata colla catenis,


Cerberus et nullas hodie petat improbus umbras;

cerberus et nullus hodie peto improbus umbra


non non humani partus sunt talia dona:


nil ego non patiar, numquam me iniuria mutat:

nihil ego non patior numquam ego iniuria muto


luna moraturis sedula luminibus,


sacra diesque canam et cognomina prisca locorum:

sacer dies cano et cognomino priscus locus


huius ero vivus, mortuus huius ero.


nec tetigit Campi, nec mea mensa iuvat.

neque tango campus neque meus mensa juvo


ille bene haerentis ad pia saxa ratis;


straminea posset dux habitare casa!


quam facile irati verbo mutantur amantes:


credo ego sed multos non habuisse fidem.


assiduae multis odium peperere querelae:


quid relevant variis serica textilibus?


fecit et humano corde volare deum:


maioremque metu servus habere fidem.


praeda sit haec illis, quorum meruere labores:


aut humer ignotae cumulis vallatus harenae:


huic nullum caeli tempus et aura nocet;


candida tam foedo bracchia fusa viro,


navita de ventis, de tauris narrat arator,


et venit e Rubro concha Erycina salo,


qua iacet Herculeis semita litoribus,


insultetque rogis, calcet et ossa mea!


victor Palladiae ligneus artis equus.


rettulit hirsutis bracchia secta rubis,


nullus amor vires eripit ipse suas.


Iuppiter, ignosco pristina furta tua.


praeterea domibus flammam domibusque ruinas,


hostis si quis erit nobis, amet ille puellas:


mi fortuna aliquid semper amare dedit.


Caesaris in toto sis memor Ionio.


effultum pluma versicolore caput.


aut si quis posita iudex sedet Aeacus urna,

aut si quis pono iudex sedeo aeacus urna


illi carus ego et per me carissima Roma


haec est venturi prima favilla mali.


tu nunc exemplo disce timere meo.


dolia virgineis idem ille repleverit urnis,


iram natorum caede piavit amor?


nec te, quod classis centenis remiget alis,

neque tu qui classis centeni remiget ala


haec mihi devictis potior victoria Parthis,


quam fuerant Pthii busta cruenta viri.


et iam Luna negat totiens descendere caelo,

et iam luna nego totiens descendo caelum


aut dixit: 'venies hodie, cessabimus una:


Galle, quod abrepto s amore vacem.


pulverulentaque ad extremas stat femina metas,


sectatur patrios per iuga longa canes:


praebebant caesi baltea lenta boues.


et Veneris Pueris utilis hostis eris.


sic tibi sint dominae, Lygdame, dempta iuga.


centum illi in prato saepe senatus erat.


septem captivis debilis ibat aquis,


potabis galea fessus Araxis aquam.


natalisque tui sic peragamus iter.


qui, puto, Arioniam vexerat ante lyram.


ergo velocem potuit domuisse puellam:


libertas quoniam nulli iam restat amanti:


inveniam tamen e multis fallacibus unam,


sed frustra mutos revocabis, Cynthia, Manis:


atque ubi Nauali stant sacra Palatia Phoebo,

atque ubi naual sto sacer palatium phoebus


fulminaque aetheria desiluisse domo:


aspice, quam saevas increpat aura minas.


terra tuum spinis obducat, lena, sepulcrum,


hoc eodem ferro stillet uterque cruor.


transeat hic sine nube dies, stent aere venti,

transeo hic sine nubes dies sto aer venio


contineant nobis omina prima fidem.


aut canerem Siculae classica bella fugae,


coniugium: pudor est non licuisse mori.


quanta ego praeterita collegi gaudia nocte:

quantus ego praetereo collegium gaudium nox


et, famulos inter femina trita suos,


fortia dum posita Gorgone membra lauat.


nec minor hic animis, ut sit minor ore, canorus

neque paruus hic animus ut sum paruus os canorus


in quo Solis erat supra fastigia currus;


Daedalium lino cum duce rexit iter;


nunc tua uel mediis puppis luctetur in undis,

nunc tuus uel medius puppis luctor in unda


cinge caput mitra, speciem furabor Iacchi;


cum temere anguino creditur ore manus.


qua facit assiduo tramite vulgus iter!


portabat sanctos alveus ille viros.


sed nudi fuerant. quorum lascivior unus,


pilaque feminea turpiter acta manu:


quod si certa meos sequerentur funera cursus,


semper vive meo libera iudicio!


digne Iovis natos qui tueare senex,

dignus iuppiter nascor qui tuearis senex


hinc cupio nomen carminis ire mei.


an mihi sit tanti doctas cognoscere Athenas

an ego sum tantus doceo cognosco athenae


mollia sunt parvis prata terenda rotis;


aut nos e nostra te, saeva, fugabimus urbe:


ultimus et posito staret amore lapis,


non ita saeva tamen venerit ira mea,


differtur, numquam tollitur ullus amor.


traiectae Syrtes, ancora iacta mihist.


qualescumque mihi semper mansere fideles,


bellicus ex illo fonte bibebat equus.


et quantum, Aeolio cum temptat carmina plectro,

et quantus aeolius cum tento carmen plectrum


iussisses lectum lentius ire meum.


morte, neque hic Boreae flabra neque arma timet.

mors neque hic boreas flabra neque arma timeo


iam speculo rugas increpitante tibi,


errorem blandis tardat imaginibus.


nec, modo si sapias, quod minus esse velis.

neque modo si sapio qui paruus sum velis


oscula sunt labris nostra morata tuis!


non ego sum formae tantum mirator honestae,

non ego sum forma tantus mirator honestus


et sibi tingendas dixit in amne comas:


cum sit luxuriae Roma magistra suae?


nec si post Stygias aliquid restabit erumpnas,

neque si post stygius aliquis resto erumpnas


Romanis utinam patuissent castra puellis!


dixit, et in collo iam mihi nodus erat.


spicula quot nostro pectore fixit Amor.


et tibi Maeonias omnis heroidas inter


atque ubi secreto nostra ad simulacra loqueris,

atque ubi secretum noster ad simulacrum loquor


e quarum numero me contigit una dearum


Tulle, neque Aegaeo ducere vela salo,


ferre ego formosam nullum onus esse puto.


nec frustra, quia casta domi persederat uxor.

neque frustra quia castus domus persedeo uxor


noxia Alexandria, dolis aptissima tellus,


sectaque ab Attalicis putria signa toris,


hunc uidet ante cauas librantem spicula turris

hic uideo ante caveo libro spiculum turris


uel cuius rasos cum Vesta reposceret ignis,


ille furor patriae fuit utilis, ille parenti:

ille furor patria sum utilis ille parens


an nondum est talos mittere lassa manus?


Strymonis abscisso fertur aperta sinu.


his, o Galle, tuos monitus servabis amores,


ut tibi sim merito semper furor, et tua flendo

ut tu sum mereo semper furor et tuus fleo


et miserum toto iuvenem versare cubili:


per quos saepe mihi credita perfidiast!


qualis et Eurotae Pollux et Castor harenis,

qualis et eurotas pollux et castor harena


Tisiphones atro si furit angue caput,


Tantalea poterit tradere poma manu;


ut liquor arenti fallat ab ore sitim;


‘angulus hic mundi nunc me mea fata trahentem

angulus hic mundus nunc ego meus fatum traho


exhibuit uiuos carbasus alba focos.


arguta referens carmina blanditia:


cum uix tangendos praebuit illa pedes,


causa fuit Iuno, sed mage causa Venus.


omina fausta cano. Crassos clademque piate!


Maecenas, eques Etrusco de sanguine regum,


occidit, Argivae fama pudicitiae.


frangere in adversum pocula Pirithoum.


illius arbitrio noctem lucemque uidebis:


nec digitum angustast inseruisse via;


'tandem te nostro referens iniuria lecto


fortunae miseras auximus arte vias.


Hypsipyle nullos post illos sensit amores,


cernis et aestiuo mora rubere die;


et me defixum vacua patiatur in ora


cur aliquis sacris laniat sua bracchia cultris

cur aliquis sacrum lanio suus bracchium culter


armaque de ducibus trina recepta tribus.


(si fallo, cinis heu sit mihi uterque gravis!)

si fallo cinis heu sum ego uterque gravis


saepe Venus triuio commissa est, pectore mixto

saepe venus triuium committo sum pectus misceo


Argus ut ignotis cornibus Inachidos.


et quaecumque volens reperit non stulta puella

et quicumque volo reperio non stultus puella


tantine, ut lacrimes, Africa tota fuit?


ac veluti folia arentis liquere corollas,


iam liquidum nautis aura secundat iter.


quod si iura fores pugnasque imitata Laconum,


sed tamen exiguo quodcumque e pectore riui

sed tamen exiguus quicumque e pectus rivus


et totiens nostro Memphi cruenta malo,


si tibi forte comas uexauerit, utilis ira:


nec poteris, qui sis aut ubi, nosse miser!

neque possum qui sum aut ubi nosco miser


non tibi iam somnos, non illa relinquet ocellos:

non tu iam somnus non ille relinquo ocellus


et quae deinde meus celat, amice, pudor.


(nempe tulit fastus ausa rogare prior),


prosequitur cantu Triton, omnesque marinae


sed tamen obsistam. teritur robigine mucro


ipsaque in Oceanum sidera lapsa cadunt.


uix aperit clausos una puella Lares,


cur numquam reserata meos admittis amores,


si modo sola queant saxa tenere fidem.


non sic incerto mutantur flamine Syrtes,


et modo Thesproti mirantem subdita regno


ille potest nullo miseram me linquere facto,

ille possum nullus miser ego linquo facio


murmur ad extremae nuper humata uiae,


quae modo decerpens tenero pueriliter ungui


hortorum in manibus dona probata meis?


nec mora, uocalis occupat ense canis.


ignosces igitur, si quid tibi triste libelli

ignosco igitur si quis tu tristis libellus


limina iam nostris valeant lacrimantia verbis,


seu uoluit tangi parca lucerna mero,


fautor plumoso sum deus aucupio.


pinus et incumbens laetas circumdabat umbras;


et portare suis vestitas frondibus uvas


at postquam sera captiva est reddita poena,

at postquam serus captivus sum reddo poena


Maeotis Danaum Penthesilea rates;


Isthmos qua terris arcet utrumque mare.


quam vacet alterius blandos audire susurros


immortalis ero, si altera talis erit.


hic primus coepit moenibus esse dies,


Hic erit! hic iurata manet! rumpantur iniqui!


Phyllis Auentinae quaedam est uicina Dianae,

phyllos auentinae quidam sum uicinus diana


ante fores dominae condar oportet iners.


experta in primo, stulta, cavere potes.


interdum leviter mecum deserta querebar


et tanti cineres duxerit esse meos,


ipsa Venus fertur corrupta libidine Martis,


fulminat illa oculis et quantum femina saeuit,

fulmino ille oculus et quantus femina saeuio


est etiam aurigae species Vertumnus et eius

sum etiam auriga species vertumnus et is


Io versa caput primos mugiverat annos:


cras, ut rumor ait, tota potabitur urbe:


ergo, qui tactis haec foedera ruperit aris,


hos tu iurabas, si quid mentita fuisses,


aut, si despectus, potuit mutare calores


terraque non ullas feta ministrat aquas.


et Circae fraudes, lotosque herbaeque tenaces,


non ego tum potero solacia ferre roganti,


Lygdamus in primis, omnis mihi causa querelae,

lygdamus in primus omnis ego causa querela


incipis, et primo lapsus abire gradu.


mox ubi bulla rudi dimissa est aurea collo,

mox ubi bulla rudo dimitto sum aureus collum


et quamvis duplici correptum ardore iuberent


ultima talis erit quae mea prima fides.


discere et exclusum quid sit abire domum;


sola eris et solos spectabis, Cynthia, montis


nec te decipiat, quod sit satis illa parata:

neque tu decipio qui sum satis ille paro


quamvis multa tibi dolor hic meus aspera debet,

quivis multus tu dolor hic meus asper debeo


nec mea Phaeacas aequant pomaria silvas,

neque meus phaeacus aequo pomarius silva


nostraque non ullis permanet aura locis.


afferat et lacrimis omnia nota meis!


ardente e nostro dotem habitura rogo.


non tamen illa meos fugit avara sinus.


Europae atque Asiae causa puella fuit:


sis quodcumque voles, non aliena tamen.


mecum habuit positum lenta puella caput.


‘si te Eoa Dorozantum iuuat aurea ripa


qualis Pindarico spiritus ore tonat:


nunc iacere e duro corpus iuvat, impia, saxo,

nunc iacio e durus corpus juvo impius saxum


Famam, Roma, tuae non pudet historiae.


iste quod est, ego saepe fui: sed fors et in hora

iste qui sum ego saepe sum sed fors et in hora


unde licens Fabius sacra Lupercus habet.


uel licet armatis hostis inermis eas,


illic formosae veniant chorus heroinae,


armaque cum tulero portae uotiua Capenae,


cur ita te Herculeum deportant esseda Tibur?

cur ita tu herculeus deporto esseda tibur


nam sine te nostrum non valet ingenium.


discite desertae non temere esse bonae!


uidi ego labentis acies et tela caduca,


hoc genus infidum nuptarum, hic nulla puella

hic genus infidus nuptaris hic nullus puella


tum mihi non ullo mors sit amara loco.


falsa licet cupidus deponat gaudia livor:

fallo licet cupidus depono gaudium livor


me sine, quem semper voluit fortuna iacere,


qualis et Ischomache Lapithae genus heroine,

qualis et ischomache lapithae genus heros


invenias: caecum versat amator iter.


longius in primo, Luna, morare toro.


ergo ego nunc rudis Hadriaci vehar aequoris hospes,

ergo ego nunc rudis hadriacus veho aequor hospes


talia demissae pallent ad sacra puellae,


ipse ego venabor: iam nunc me sacra Dianae


numquam Venales essent ad munus amicae,


Dindymis et sacra fabricata in vite Cybebe,

dindymus et sacer fabricor in vitis cybebe


me iuvat in prima coluisse Helicona iuventa

ego juvo in primus colo helicona juventa


nam neque pyramidum sumptus ad sidera ducti,


an tibi nescio quae visast formosior? an tu


huic, quoniam manibus purgatum sanxerat orbem,


at te celatis aetas gravis urgeat annis,


Acron Herculeus Caenina ductor ab arce,


assidet una soror, curis et pallida nutrix

assideo unus soror cura et pallidus nutrix


quo nova muscoso semita facta solost.


saepe tulit blandis argentea lilia Nymphis,

saepe fero blandus argenteus lilium nympha


flumina Threicia sustinuisse lyra;


ille licet ferro cautus se condat et aere,

ille licet ferrum caveo sui condo et aer


et galea hirsuta compta lupina iuba.


qua rudis Argoa natat inter saxa columba

qui rudis argous nato inter saxum columba


haec tibi contulerunt caelestia munera divi,


aut pudor ingenuus, aut reticendus amor


Et merito, quoniam potui fugisse puellam,


huic licet ingratae Tityrus ipse canat.


his tum blanditiis furtiva per antra puellae

hic tum blanditia furtivus per antrum puella


Cynthia prima suis miserum me cepit ocellis,

cynthius primus suus miser ego capio ocellus


illa neque Arabium metuit transcendere limen


sub matutino cocta iacere Noto.’


Croesum aut, Pactoli quas parit umor, opes.


num rota, num scopuli, num sitis inter aquas,

num rota num scopulus num sum inter aqua


omnia Romanae cedent miracula terrae.


illorum antiquis onerantur legibus aures:


uincit Roma fide Phoebi: dat femina poenas:

uinco roma fides phoebus do femina poena


non flebo in cineres arcem sedisse paternos


hoc erit infectas sanguine habere manus!


nam melius duo defendunt retinacula navim,


nudus in inferna, stulte, vehere rate.


raram sepositi quaerere fontis aquam.


VNIVS HIC QVONDAM SERVVS AMORIS ERAT.


incipe iam angusto versus includere torno,

incipio iam angustus verro includo torno


ausa Iovi nostro latrantem opponere Anubim,

audeo iuppiter noster latro oppono anubim


Quaeritis, unde avidis nox sit pretiosa puellis,

quaero unde avidus nox sum pretiosus puella


fabula nulla tuas de nobis concitet aures;


denique ubi amplexu Venerem promiseris empto,


atque intermissa castra silere tuba.


et non ignota vivere nequitia?


fallaci dominae iam pudet esse iocum!


et feries nudos veste fluente pedes.


hoc magis accepta fallit uterque fide.


vel si te sectae rapiant talaribus aurae,


et dare puniceis plena canistra rubis,


qualis et accubuit primo Cepheia somno

qualis et accumbo primus cepheius somnus


Romana accumbes prima puella Iovi,


magnaque pars Tatio rerum erat inter ouis.


elevat assiduos copia longa viros.


sunt maiora, quibus, Basse, perire iuvat:


qualia creuerunt moenia lacte tuo!


nobilis et quamvis non ita dives eras.'


quam peccare pudet, Cynthia, tuta sat est.

quam peccaris pudeo cynthius tueor satis sum


multaque natiuis obstrepit arbor aquis,


altera deiectos Parnasi vertice Gallos,


ulteriusque domos vadere Memnonias;


ara per has’ inquit ‘maxima facta manus,


ramosis Anio qua pomifer incubat aruis,


illa fuit lacrimis ultima cura meis.'


nunc primum longas s cognoscere noctes


Mysorum scopulis applicuisse ratem.


da mihi pacato vela secunda, pater.


hic Ixioniden, ille Menoetiaden.


roscida desertis poma sub arboribus,


idem Caucasia solvet de rupe Promethei

idem caucasius solvo de rupes prometheus


et legitur Rubris gemma sub aequoribus;


a pereat, quicumque meracas repperit uvas

ab pereo quicumque meracus reperio labrusca


et Tyria in clauos uellera secta tuos;


astrictus ploret saepe dedisse pater,


qualis et Adrasti fuerit vocalis Arion,


Caesaris haec virtus et gloria Caesaris haec est:

caesar hic virtus et gloria caesar hic sum


qua quondam edicta flemus uterque diu,


huius, et exuuio plenus ab hoste redis,


lassa foret crinis solere Roma suos.


nec te Medeae delectent probra sequacis


surge, anima, ex humili; iam, carmine, sumite vires;

surgo anima ex humilis iam carmen sumo vireo


tu quoque ut auratos gereres, Eriphyla, lacertos,

tu quoque ut auro gero eriphyla lacertus


idem eques et frenis, idem fuit aptus aratris,

idem eques et frenum idem sum aptus arater


i comes et uoces ebria iunge tuas.


me tibi ad extremas mansurum, vita, tenebras:


invidiam quod habet, non solet esse diu.


iram, non fraudes esse in amore meo,


ipse tuus semper tibi sit custodia lectus,


illa tui partem uindicat una tori.


hoc de me sat erit si modo matris erit.'


tantine ulla fuit spoliati gloria Parthi,


crudelem infesta saepe vocare manu!


quae tibi si veris animis est questa puella,

qui tu si verus animus sum queror puella


pulchrius hac fuerat, Troia, perire tibi.


sit modo libertas quae velit ira loqui.


nunc ego desertas alloquor alcyonas.


protinus et nuda choreas imitabere sura;


vestibulum iaceam mortuus ante tuum!


at si saecla forent antiquis grata puellis,

at si saeculum sum antiquus gratus puella


aut certe tabulae capient mea lumina pictae,

aut certus tabula capio meus lumen pingo


et sonat Herculeo structa labore via;


posset: at exsomnis me premit ipse deus.


nec mea conveniunt duro praecordia versu

neque meus convenio durus praecordia verro


me iuvet in gremio doctae legisse puellae,


murus ab ingenio notior ille tuo.


his ego tormentis animi sum verus haruspex,

hic ego tormentum animus sum verus haruspex


somniaque in faciem credita saepe meam:


cum rudis urgenti bracchia uicta dedi?


vix unum potes, infelix, requiescere mensem,

vix unus possum infelix requiesco mensis


quod mihi si e tanto felix concordia bello

qui ego si e tantus felix concordia bellum


iungiteque extremo felicia lintea malo:


vidistis quandam Argiva prodire figura,


vinctus eram versas in mea terga manus.


Gorgonis et satius fuit obdurescere vultu,


his olim, ut fama est, vitiis ad proelia ventum est,

hic olim ut fama sum vitium ad proelio venio sum


multi, Roma, tuas laudes annalibus addent,


accipe commissae munera laetitiae:


sat tibi sit poenae nox et iniqua vada.


nam quid Medeae referam, quo tempore matris


sub quorum titulis, Africa, tunsa iaces,


et quicumque sacer, qualis ubique, lapis.


seu miseram in tabula picta puella movet,


Maenalio iacuit pulsus tria tempora ramo


inferior multo cum sim vel matre vel armis,

inferus multus cum sum vel mater vel arma


ante Numam grata pauper in urbe deus.


venantem Idalio vertice durus aper,


Bacche, soles Phoebo fertilis esse tuo.


(quos utinam in nobis, vita, experiare labores!)


et duro teneras laedere fune manus,


tu modo ne dubita de gravitate mea.


respondi, et toto solvimus arma toro.


si dabit haec multas, fiam immortalis in illis:


fac simules puros Isidis esse dies.


et patria Phoebo carius Ortygia:


tota sub exiguo flumine nostra morast.


et dicor lecto iam gravis esse tuo.


nocte uagae ferimur, nox clausas liberat umbras,


taliaque illacrimans mutae iace verba favillae:

talis illacrimo mutus jaceo verbum favilla


non tua deprenso damnata est fama veneno:

non tuus deprehenso damno sum fama veneno


et dominum lavit maerens captiva cruentum,

et dominus lavo maereo captivus cruentus


dic alias iterum naviget Illyrias!


quod si forte tuis non est contraria votis,

qui si fors tuus non sum contrarius voveo


et tibi non umquam nostros puer iste labores


nunc iacet alterius felici nixa lacerto,


me genuit terris fertilis uberibus.


ah dolor! ibat Hylas, ibat Hamadryasin.


Colchis et ignotum nonne secuta virum est?


quod mihi si tantum, Maecenas, fata dedissent,


et modo tam tardas funibus ire rates;


nam gemina est sedes turpem sortita per amnem,

nam gemino sum sedes turpis sortio per amnis


laesit et obiectum tegula curta caput.


fortis, et in dura nave iacere potes?


sunt igitur Musae, neque amanti tardus Apollo,


et modo pavonis caudae flabella superbae

et modo pavonis cauda flabellum superbus


nec tremis Ausonias, Phoebe fugate, dapes,


dignior obliquo funem qui torqueat Ocno,


peierat hiberni temporis esse moras.


contigit ut simili posset amare fide.


gaudet laudatis ire superba comis;


fulva coma est longaeque manus, et maxima toto

fulvus coma sum longus manus et maximus totus


hic unus dolor est ex omnibus acer amanti,


Indica Nysaeis arma fugata choris,


lucus ubi umbroso fecerat orbe nemus,


posset ut intentos astu caecare maritos,

possum ut intendo astus caecaris maritus


donec me docuit castas odisse puellas


haec eadem Persei nobilis uxor erat.


costum molle date et blandi mihi turis honores,

costum mollis do et blandio ego tus honor


fletibus alterna differor invidia.


qui quaerit Tatios veteres durosque Sabinos,


quod mihi si ponenda tuo sit corpore vita,


tu tamen in melius saevas converte querelas:

tu tamen in bonus saevus converto querela


et nitidas presso pollice finge comas;


taetra venena libens et naufragus ebibat undas,

taeter veneno libet et naufragus ebibo unda


tu nullo miseri contegis ossa solo—


credebat dominae pone venire pedes.


urgebat medium fictilis urna caput.


qui volet austeros arte ferire viros.'


nam nihil invitae tristis custodia prodest:

nam nihil invitus tristis custodia prodo


qua formosa suo Clitumnus flumina luco

qui formosus suus clitumnus flumen lucus


hic locus est in quo, tibia docta, sones,


aurum lex sequitur, mox sine lege pudor.


quam multae ante meis cedent sermonibus horae


detraheret lecto fax inimica caput.


dum nos fata sinunt, oculos satiemus amore:


osculaque admota sumere tarda manu,


illa rudis animos per noctes conscia primas

ille rudis animus per nox conscius primus


compressa, et Lernae pulsa tridente palus.


purpureus pluvias cur bibit arcus aquas,


quisenta velit?


plenus et in partes quattuor annus eat;


quin ego, vita, tuo limine verba querar;


acrius illa subit, Pontice, si qua tuast,


dicit se invito saepe fuisse domi.


abstulit excultas pertica tristis opes.


splendidaque a docto fama refulget avo,


et modo formosis incumbens nescius undis


iactabat truncas ad caua buxa manus.


non tamen insector, quamuis mereare, Properti:

non tamen insecto quamuis merearis propertius


exiguo sermone fores nunc, Ilion, et tu


nam sive optatam mecum trahit illa quietem,


plauserunt circa libera signa deae.


nedum tu possis, spiritus iste levis.


uni si qua placet, culta puella sat est;

unus si qui placeo colo puella satis sum


fabula: nam domina iudice tutus ero.


pocula mi digitos inter cecidere remissos,


at pudeat certe, pudeat! nisi forte, quod aiunt,


illa vel angusto mecum requiescere lecto


uxorem ille tuus pulcher amator habet!


vidi ego te toto vinctum languescere collo

video ego tu totus vincio languesco collum


(haec mea Musa levis gloria magna tua est),

hic meus musa levis gloria magnus tuus sum


at nunc desertis cessant sacraria lucis:


te socium vitae, te corporis esse licebit,


et quibus imposuit, solvit mox vincla libido:


vidistis fuscam, ducit uterque color;


errorisque sui sic statuisse modum.


et cane quod quaevis nosse puella velit!


dumque aries murum cornu pulsabat aeno,


litibus alternis quos putet esse datos.


non tamen haec ulli venient ingrata legenti,


et tibi per mediam bene olentia flumina Diam,


quae mulier rabida iactat convicia lingua,

qui mulier rabidus iacto convicior lingua


ebria cum multo traherem vestigia Baccho,

ebrius cum multus traho vestigium bacchus


olim oculis nimium facta superba meis.


ah quotiens famulam pensis oneravit iniquis,


gaudeat ut solito tacta puella sono.


num grauis imbellis atterit hasta manus?


quin etiam multo duxistis pocula risu:


tum paries nullo crimine pictus erat.


nos contra angusto versantes proelia lecto:

nos contra angustus verso proelio lectus


versibus insignem te pudet esse meis.


Iunonis facito uotum impetrabile dixi:


corpora disponens mentem non vidit in arto:


Visus eram molli recubans Heliconis in umbra,

video sum mollis recubo helicon in umbra


et volucris ramo summovet insidias.


crescit enim assidue spectando cura puellae:


talia Calliope, lymphisque a fonte petitis


nec levis in verbis est medicina meis.


si non vana canunt mea somnia, Lygdame, testor,

si non vanus cano meus somnio lygdamus testo


gaudet me vacuo solam tabescere lecto?


quae spolia ex illo tanta fuere tibi?


nec minus Eois pectus variare lapillis,

neque paruus eous pectus variaris lapillus


hoc si quis vitium poterit mihi demere, s

hic si quis vitium possum ego demo senatus


vos eritis testes, si quos habet arbor amores,


stent et Teutonicas Roma refringat opes,


ponebamque tuis, Cynthia, temporibus;


si cui fama fuit per auita tropaea decori,

si qui fama sum per avitus tropaeum decorus


quinque tibi potui servire fideliter annos:


sed qualiscumque's, resonent mihi 'Cynthia' silvae,

sed qualiscumque senatus resono ego cynthius silva


nunc mihi, si qua tenes, ab origine dicere prima

nunc ego si qui teneo ab origo dico primus


murus erant montes: ubi nunc est curia saepta,

murus sum mons ubi nunc sum curia saeptum


et te circum omnis alias irata puellas


si memini, solet illa levis culpare puellas,

si memini soleo ille levis culparis puella


cum te complexa morientem, Galle, puella


quid petis Aeaei moenia Telegoni?


neu tibi pro vano verba benigna cadant.


Sirenum surdo remige adisse lacus,


has tibi fatalis cecinit mea pagina diras:


(lilia non domina sint magis alba mea;


cassibus impositis uenor: sed harundine sumpta


parvo dilexit spatio Minoida Theseus,


testor maiorum cineres tibi, Roma, colendos,


sanguinis altricem non pudet esse lupam.


Idaeis tunicas ponere verticibus!


texitur haec castris quarta lacerna tuis.

texitur hic castrum quartus lacerna tuus


nec speculum in strato vidisti, Lygdame, lecto,

neque speculum in stratum video lygdamus lectus


nescitis captae mentis habere modum.


nos uehimur, uectum nauta recenset onus.


cum tua praependent demissae in pocula sertae,

cum tuus praependeo demitto in poculum sero


te modo munito Sericus hostis equo,


ecce coronato pars altera rapta phaselo,


abstrahat a nostro pulvere iniquus Amor,


Caesaris et fortis dicere posse ratis,


et levibus curis magna perire bona.


haec facilis spargi munda sine arte rosa,


noluit hoc Paetus, stridorem audire procellae


te solam et lignis funeris ustus amem.


illa suis verbis cogat amare Iovem.


at nostra ingenti vadit circumdata turba,


in me caeruleo fuscina sumpta deost.


ipsum me iugula, lenior hostis ero.


exitus hic nobis non inhonestus erit.


et grauiora rependit iniquis pensa quasillis,

et grauis rependo iniquus pensum quasillum


quae tum ego Neptuno, quae tum cum Castore fratri,

qui tum ego neptunus qui tum cum castor frater


Quid mirare, meam si versat femina vitam


‘ignes castrorum et Tatiae praetoria turmae

ignis castrum et tatius praetorius turma


sive aliquis molli diducit candida gestu

sive aliquis mollis diduco candidus gestus


pura triumphantis hasta sequatur equos)


nil moveor lacrimis: ista sum captus ab arte;

nihil moveo lacrima iste sum capio ab ars


ne tibi sit duros montes et frigida saxa,


ad tua rorantis carmina flexit equos:


Varro Leucadiae maxima flamma suae;


et cupit iratum talos me poscere eburnos,

et cupio irascor talus ego posco eburnus


pelle hederam tumulo, mihi quae praegnante corymbo

pello hedera tumulus ego qui praegno corymbus


est quibus Eleae concurrit palma quadrigae,


sed non effugies: mecum moriaris oportet;


spirantisque animos et uocem misit: at illi


et durum Zethum et lacrimis Amphiona mollem

et durus zethus et lacrima amphiona mollis


urbis uirtutisque parens sic uincere sueuit,


et sum, quod digitis quinque legatur, onus.


nil patrium nisi nomen habet Romanus alumnus:

nihil patrius nisi nomen habeo romanus alumnus


India quin, Auguste, tuo dat colla triumpho,

india quin augustus tuus do collum triumphus


Eurypylique placet Coae textura Mineruae,


scandentisque Asis consurgit uertice murus,


et qui movistis duo litora, cum ratis Argo


prata cruentantur Zethi, victorque canebat


destitit ire novas Cynthia nostra vias.


sera, tamen pietas: natis est cognitus error.

serus tamen pietas obstino sum cognosco error


nec mora, cum totas resupinat Cynthia ualuas,

neque mora cum totus resupino cynthius ualuae


non numquam lecti copia facta tui.


a duce Tarpeia mons est cognomen adeptus:

ab dux tarpeius mons sum cognomen adipiscor


incipiam et titulis oppida capta legam!


ac veluti primo taurus detractat aratra,

atque velut primus taurus detracto aratrum


et nova longinquis piscibus esca natat.


Mirabar, quidnam visissent mane Camenae,


ille equus, ille meos in castra reponet amores,

ille equus ille meus in castrum repono amor


narrat Hypermestre magnum ausas esse sorores,

narro hypermestre magnus audeo sum soror


Antiope, cognosce Iovem: tibi gloria Dirce

antiope cognosco iuppiter tu gloria dirce


Quid tibi vis, insane? meae sentire furores?


tum vero longas condimus Iliadas;


mors tamen inclusum protrahit inde caput.


tramite, et aeternum Marcius umor opus,


et serie fulcite genus: mihi cumba uolenti


Tarpeium nemus et Tarpeiae turpe sepulcrum

tarpeius nemus et tarpeia turpis sepulcrum


tu satius memorem Musis imitere Philitan


riserat imperio facta superba dato.


semper, formosae, non nostis parcere verbis.


et valvae, Libyci nobile dentis opus,


blanditiaeque fluant per mea colla rosae,


et sua cum antiquae committit scripta Corinnae,

et suus cum antiquus committo scribo corinna


illis formosum iacuisse paludibus; illuc


fac uenias oculis umbra benigna meis.’


ne faceres Galla multa rogante tua?


tunc ego crediderim Manes et sidera vobis


illa meis tantum non umquam desit ocellis,

ille meus tantus non umquam desum ocellus


sic cadit inflexo lapsa puella genu.


o nimis exitio nata theatra meo,


aspice ut in toto nullus mihi corpore surgat

aspicio ut in totus nullus ego corpus surgo


aut in amore dolere volo aut audire dolentem,


non sic Leucippis succendit Castora Phoebe,

non sic leucippus succendo castor phoebus


illa etiam duris mentibus esse dolor:


sit licet et saxo patientior illa Sicano,


polluit ille deus cognatos, solvit amicos,


semper damnosi subsiluere canes.


Herculis Antaeique, Hesperidumque choros;


ducam laurigera Iulia rostra manu.’


vinxerunt Dircen sub trucis ora bovis.


talis visa mihi somno dimissa recenti.


quae solet irato dicere tanta ioco,


fatales pueri, duo funera matris auarae!


Claudia, turritae rara ministra deae,


siue aliquid pharetris Augustus parcet Eois,

siue aliquis pharetra augustus parco eous


sed non unius, quaeso, miserere duorum!


at caput in magnis ubi non est tangere signis,

at caput in magnus ubi non sum tango signum


moenia cum Graio Neptunia pressit aratro

moenia cum graius neptunius premo arater


non ille attulerat crinis in colla tos


Dum tibi Cadmeae dicuntur, Pontice, Thebae


fidus ero: in nostros curre, puella, toros!


scandam ego Theseae bracchia longa viae.


unum erit auxilium: mutatis Cynthia terris


cur tibi tam longa Roma petita via?


felicesque Iouis stellas Martisque rapaces


nec me servorum duceret ulla manus,


quin etiam, si me ulterius provexerit ira,


celsaque Romanis decerpta palatia tauris,


ut timeas, quotiens nubilus Auster erit.


ni nos divideret: quamvis diducere amantis


a pereant, si quos ianua clausa iuvat!


stantia currenti diluerentur aqua:


incipe tu lacrimis aequus adesse nouis.


carior hoc esses tu mihi, Roma, bono.


in tacito cohibe gaudia clausa sinu.


haec referens, quae me credere velle putas?


pura nouum uati laurea mollit iter.


parcis et in tenuis humilem te colligis umbras:

parco et in tenuis humilis tu colligo umbra


Orphea delenisse feras et concita dicunt


tot iam abiere dies, cum me nec cura theatri

tot iam abeo dies cum ego neque cura theatrum


tantum in amore fides et benefacta valent.


semper erunt: in te pax mihi nulla placet.


bella canam, quando scripta puella mea est.

bellum cano quando scribo puella meus sum


custodisque feros clausit serpentis hiatus,


alltc pedes caecis lucebat semita nobis:


quot sine aqua Parthus milia currat equus;

quot sine aqua parthus mille curro equus


et simulare uirum pretium facit: utere causis!

et simularis uir pretium facio utor causa


Cossus ait forti melius concurrere campo.


candida, sed potae non satis unus erit.


Actia damnatis aequora militibus:


quae solet ingrato tristis amica viro.


nunc etiam infectos demens imitare Britannos,

nunc etiam inficio demens imitaris britanni


dum pretium uitae grata rependit humus.


cum pater in nati trepidus ceruice pependit,

cum pater in nascor trepidus ceruix pendeo


in me mansuetas non habet illa manus.


et medius docta cuspide Bacchus erit,


cum me Castalia speculans ex arbore Phoebus

cum ego castalius speculor ex arbor phoebus


regalis manicas rupit utraque manu.


et me Pana tibi comitem de rupe vocato,


cum semel infernas intrarunt funera leges,


speranti subito si qua venire negat.


atque ubi nunc terris dicuntur iura subactis,


lotus et Hesperia quid Capricornus aqua.

lotus et hesperius quis capricornus aqua


Romulus et uotis occupat ante ratis:


solverit atque oculos moverit illa gravis,


Nise, tuas portas fraude reclusit amor.


omnia praebebant somnos: sed Iuppiter unus


ut timeam audacis in mea membra manus?


ossaque nulla tuo nostra tenere sinu?


certa quidem tantis causa et manifesta ruinis:

certus quidem tantus causa et manifestus ruina


hoc mihi, quod veteres custodit in ossibus ignes,


tu mihi sola places: placeam tibi, Cynthia, s:

tu ego solus placo placeo tu cynthius senatus


ferreus armato neu cataphractus equo,


lectule deliciis facte beate meis!


impia, non unum sola manere diem!


cum quo Rhipaeos possim conscendere montes


et Cyrenaeas urna ministret aquas.


tu vero quoniam semel es periturus amore,


quid tibi nunc misero prodest grave dicere carmen

quis tu nunc mitto prodo gravis dico carmen


infelix umeros urgeat urna meos.


me dolor et lacrimae merito fecere peritum:

ego dolor et lacrima mereo facio peritus


seu quidquid fecit sive est quodcumque locuta,

seu quisquis facio sive sum quicumque loquor


quem non lucra, magis Pero formosa coegit,


restituit patriis Androgeona focis,


consule quo, festo tempore, rapta soror.


accipe Vertumni signa paterna dei.


haec ego non humili referam memoranda coturno,

hic ego non humilis refero memoro coturno


Geryonis stabula et luctantum in pulvere signa

geryones stabulum et luctantum in pulvis signum


ut formosa novo quae parat ire viro.


non ob regna magis diris cecidere sub armis


non est ingenii cumba gravanda tui.


pars ego sum vestrae proxima militiae.


ingerat Aprilis Iole tibi, tundat Amycle


quid nostro gemitu turgentia lumina torques?

quis noster gemitus turgeo lumen torqueo


sed tibi subsidio delphinum currere vidi,


dicat ' De nostro surge, poeta, toro.'


miles depositis annosus secubat armis,


saxosamque ferat sedula culpa uiam:


fictilis et calami, Pan Tegeaee, tui;


hos inter si me ponere Fama volet.


hic tibi pallori, Cynthia, versus erit.


ut nostris tumefacta superbiat Vmbria libris,

ut noster tumefacio superbio vmbria liber


crede mihi, vobis imperat ista magis.


a gemat, in terris, ista qui protulit arte


aut sibi commissos fibra locuta deos,


sed morere; interitu gaudeat illa tuo!


nata coronatis Musa triumphat equis,


saepe imprudenti fortuna occurrit amanti:


quod si forte tibi properarint fata quietem,


tunc ego Romanis praeferar ingeniis.


nam modo Partheniis amens errabat in antris,


spes et venturae coniugis aptus amor.


divitiae quorum messis et arbor erant!


accersis lacrimas cantans, auersus Apollo:


et furtim misero ianua aperta mihi,


quae uoluit flammas fallere, Vesta, tuas?


crescet et ingenium sub tua iussa meum;


at tibi curarum milia quanta dabit!


dicet damnatas ignea testa manus.


semper enim vacuos nox sobria torquet amantes;

semper enim vacuus nox sobrius torqueo amo


haec urant pueros, haec urant scripta puellas


flare, nec Aonium tingere Marte nemus;


non urbem, demens, lumina nostra fugis!


aut tua cum digitis scripta silenda notas.


velaque in incertum frigidus Auster agat;


cum tibi Romano dominas in honore secures


tu, Lepide, et tu, Paulle, meum post fata leuamen:

tu lepidus et tu paulus meus post fatum levamen


figite certantes atque hanc mihi solvite vitam!


testis, qui niveum quondam percussit Adonem

testis qui niveus quondam percutio adono


numquam septenas noctes seiuncta cubares,


Eurus et adversus desinit ire Noto,


non m vestros didici reticere dolores,


tutus eris: medio maxima turba marist.'


narrabis Semelae, quo sit formosa periclo,


quaeritis et caelo Phoenicum inventa sereno,

quaero et caelum phoenix invenio serenus


saepe illam immundis passast habitare tenebris,

saepe ille immundus patior habito tenebrae


Iuppiter, Antiopae nusquam succurris habenti


tanta, in qua populus lusit Erichthonius;


uera, sed inuito, contigit ista fides.


victa meis numquam, ianua, muneribus,


cogar et undisonos nunc prece adire deos.


si qua relicta iacent, osculor arma tua;


HOC erat in primis quod me gaudere iubebas?


purus et Orion, purus et Haedus erit.


et modo gaudebam lapsos formare capillos;


Tarpeiusque pater nuda de rupe tonabat,


surget et invitis spiritus in lacrimis.


non oculi, geminae, sidera nostra, faces,


corpore, et incedit vel Iove digna soror,

corpus et incedo vel iuppiter dignus soror


exoranda canis tria sunt latrantia colla,


qua nebulosa cauo rorat Meuania campo,


Lesbia Mentoreo vina bibas opere,


nostri cura subit memores adducere noctes?


quaelibet austeras de me ferat urna tabellas:


maior dilata nocte recurret amor.


in faciem prorae pinus adacta novae:


et non inflati somnia Callimachi.


limina: persuasae fallere rima sat est.


longius aut propius mors sua quemque manet.

longus aut propius mors suus quisque maneo


nauta nec attrita si ferat aera manu,


lucis et auctores non dare carmen auis.


cum Mavors dubias miscet utrimque manus;


qui numquam vacuo pectore liber erit.


quaeque cavenda forent: non nihil egit Amor.


quae tibi terra, velim, quae tibi fiat aqua.


et Ledae partu gratior, una tribus;


si quid vidisti, semper vidisse negato!


me tener in cunis et sine voce puer;


una meos quoniam praedata est femina sensus,

unus meus quoniam praedor sum femina sensus


frigida de tota fronte cadebat aqua.


quam nisi defendes, murorum Romulus augur


an nova tristitiae causa puella tuae?


cogor et e tabula pictos ediscere mundos,


Hannibalis spolia et victi monumenta Syphacis,

hannibal spolium et vinco monumentum syphacis


aut teneat clausam tenui Teuthrantis in unda

aut teneo claudo tenuis teuthras in unda


o utinam ad uestros sedeam captiua Penatis,

o utinam ad uester sedeo captivus penates


nec rediere tamen Danai: tu diruta fletum

neque redeo tamen danaus tu diruo fletus


saepe meum nomen iam peritura vocas.


atque aliquid duram quaerimus in dominam;


mox, ubi iam facibus cessit praetexta maritis,


aut lectica tuae se det aperta morae.