Peristephanon Liber

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


tandem soluti ac liberi


huc taurus ingens fronte torva et hispida

huc taurus ingens frons torvus et hispidus


diversa utrosque permovet:


fertur catholicam fidem


Tarpeia calcentur sacra?


lucis honoratae praemia restituens,


pro contumaci plebe causam dicere,


cum consulatum initis, ut vernae solent,


sic nupta Christo transiliam poli


aspera nonnumquam praecepta et tristia visa

asper nonnumquam praecipio et tristis video


tunc ipse manceps carceris


quos Saturninos memorat vocatos


frangunt, relisa fronte lignum dissilit,


nigrescit unde spes hominum et decus,


domaret ut spurcum Iovem,


si vos sinatis, incruente vivimus,


ludere nescia pusiola;


placate fumo et victima.’


daemonicis inimica sacris,


claudat cadaver culleus,


iamque tuus fieri mandas, fio Cyprianus alter


venarum ut undam profluam manantium


nec terrearis turba circumstantium:


nec templum et aras ipse Phidias habet,


servire Romam non sinat,


spiritus hic erat Eulaliae


crux ista Christi, quam novellam dicitis,


laterum, genarum pectorisque et faucium.


tantos iustorum populos furor inpius hausit,

tantus iustor populus furor impius haurio


postquam vapor diutinus


pars summis pendet scopulis, pars sentibus haeret,

pars summus pendeo scopulus pars sentis haereo


natura fluxa ac tenuis in solidum coit,

natura fluo atque tenuis in solidus coeo


illam revulsa masculini germinis


concide, carpe fomitem peccaminum,


orare vita vel, quod hostem publicum


cadet rotati solis in terram globus,


relliquias cineresque sacros


iam nunc secandi doctus adsit artifex,


quo mage cruda hominum praecordia perpolita nossent

quo magnus crudus homo praecordia perpolio nosco


nam Christi populus frequens


potest medellam consequi.


leges et ipsae intercidunt.


infremit inque tyranni oculos


barbaras forum per omne tortor exercet manus,

barbara forum per omnis tortor exerceo manus


flore 1 quod occidis in tenero,


sed male conatus tener infirmusque laborat;

sed malus conor tener infirmusque laboro


aut facibus data fumificis


rerum locasti, sanciens


parvum nec olim lacte depulsum capi


lux ipse vera, veri et auctor luminis,


ne sit sepulcrum funeris,


cedat amor lacrimantum hominum,


quid? rusticorum monstra detester deum,


errans Iuli caecitas.


haec illa crux est omnium nostrum salus,


stridere, virgarum concrepitare fragor,


ille Deo meritas grates agit et canit triumphans.

ille deus mereo grates ago et cano triumpho


cum fama tanti polluatur numinis.


uno inligaret vinculo.


num sordida haec aut vilia,


nec cursus volucer mobile sentit onus.


fluminis aut torrens oppositus cohibet,


tenuisque per rimas nitor


monstravitque sequi qua via dextra vocat,


morbo laboras regio.


adventus eius mille per miracula


dulces hendecasyllabos revolvens.


quod multa pandens ora iam Christum loquor,


iussu venerat ad forum sacerdos


crudumque nostrae sortis exemplum tremunt.


sic frendit, et corpus sacrum


laudis agone,


si forte detur optio,


et palpitantis oris exciperet globum:


moribus et nimium teneris


sunt qui rogatam rettulerint preces


vestire semet floribus,


noverat ex humili caelum citius solere adiri;


subdidit et Parias fulvis laquearibus columnas,


ambire Christum suaserat.


nil in deorum blateraret dedecus,


sanus videbit, lippus oculos obteget.


nunc triste longum, nunc breve gaudium,


carcer provehit ad superna caeli,


quos corpus artat debile,


stomachatus alto felle, dum longum silet


addit deinde: ‘numquid inclementius,


simplex sine arte sensuum sententia:


testibus quos nec catenae, dura nec mors terruit

testis qui neque catena durus neque mors terreo


orator ad thronum Patris.


ede Successum, cane Martialem,


Christi lucidus ad sedile tendit.


volvens harenis inplicat;


felix deorum mater inberbes sibi


abdita rure et ab urbe procul,


laetus hinc tersis revertit supplicator fletibus

laetus hinc tersis revorto supplicator fletus


raptamve pellem verticis


prosequitur generisque tui


turis et exiguum digitis


nondum tempore passionis apto,


mox ipse templum cogitans inrumpere


homo est peremptus et resurrexit Deus.


hic etiam liquido fluit indulgentia fonte


flores, frutecta, germina, herbas, arbores,


ipsa elementa iubente Deo


vicem sepulcri praebuit,


dignaris almo vel pede tangere.


tolerare multos conpulisti ut carnifex,


cuius ab ubere progenita est,


vox nostra quae sit, accipe:


carnalis: erupit volens


cuius sum famulus gregisque pastor.’


nil grave, quod peragi finis facit et quiete donat.

nihil gravis qui perago finis facio et quiesco dono


orantem simul halitus


lictor, tribunal, et trecenta insignia


qui tabe corrupta fluat,


regi, clienti, pauperique et diviti;


cornipedum refugas orbita trita vias,


intraque dentes curiosum pollicem


veneramur ore et pectore,


putas agendum? Martis indignabitur


vincire membra et tendere.


sed iam silebo; finis instat debitus,


virgo animosa domi ut lateat


titulum que Agat martyris.’


sic venerarier ossa libet


hi rapiant artus, tu rape, Christe, animam.


et mortis incensus siti—


quam virgo pergit temnere virginem,


deque iugo in longum se post vestigia retro

de iugum in longus sui post vestigium retro


turbatus, et qua posset arte insistere,


constituere simul poenam capitis Deum fatenti.


vidit praesidis ex domo satelles


gaudet cruorem lambere.


clamat: ‘quid ante tempus adventu cito


duplex corona est praestita martyri:


esse levem cruciatum, si modo conferas futura,


ipse loci est dominus laterum cui vulnere utroque

ipse locus sum dominus latus qui vulnus uterque


tali repressus cognitor constantia


talibus Hippolyti corpus mandatur opertis,


hostile sed ferrum retro


videre coram possumus,


cum Christiana corpora


parat ministros levibus 1 novaculis.


pavens deinde introspicit,


inpressa cauterem lavit,


qua parte aratis cera sulcis scribitur,


flatus in aethere plaudit ovans


in morem crucis ad Patrem levandas;


quid illa turpis pompa? nempe ignobiles


tegitur metallo, quod perustum est ignibus.


lignoque plantas inserit


seque caput gladio submittere, sanguinem dieare;

sequor caput gladius summitto sanguis diearis


et vivit insanum caput!


sedes receptum continet


virtus creatrix omnium,


haec coercet, torquet, urit, haec catenas incutit;

hic coerceo torqueo uro hic cateno incutio


tot ecce laudant ora quot sunt vulnera.’


Dei parentis perfruetur lumine


vosque, qui ridenda vobis monstra divos fingitis.’


in corpore oblectaverat.


legit perennem consulem.


tu saxa, tu lignum colas,


mucrone nudo, laetior haec ait:


quod Caesaris scis, Caesari


hymnum canebat carminis Davitici:


hoc mente maior, quo minor figura.


flexas et ultro torquet in tergum manus.


canitiem molli confovet in gremio;


tendit in caelum niveus togatae


vita ut beata iam sitire nesciat.


mansuescit et clementia


suum tyrannus chartulis vivacibus.


pannis videres obsitos


Christus suorum, perdat ut aureum


quam testis indomabilis


quin si qua clangens inprobe


huius in occultum gradibus via prona reflexis

hic in occulo gradus via pronus reflecto


nec mortis decus inchoante Christo.


baculo regebat praevio


honos deinde stemmati accedit novus


usus necesse est et loquendi intercidat.


locus tenebris nigrior,


animae aestuantis ardor in cruciatibus


Christum datorem luminis.


manere salvam vocis harmoniam probe


dum genus esse hominum Christus sinet et vigere mundum.

dum genus sum homo christus sino et vigeo mundus


non suculentis influens obtutibus


vastare iustos caedibus,


et latus ungula virgineum


perdere praecipites animas


inlapsus imber tabidum rorem pluit,


ille et palatum tractat et digito exitum


in cineres resoluta flues.


Christicolae, aut mediae sponte inruerent in ima fossae.

christicolae aut medius sponte inruo in imus fodio


tunc quod petebam, quod timebam murmuro,


ni fallor, haud ullam tuus


sic prata vernis floribus renident.


istos potentes saeculi


erras, cruente, si meam


in os loquentis, inque maxillas manum


vix ut cruentis augures natatibus


atque in plateae pulvere palpitat.


talia ludebant pueri per membra magistri,


forte tunc atrox secundos Istrahelis posteros

fors tunc atrox secundus istrahelis posterus


hic obseratis vectibus


acus minutas ingerunt fornacibus,


ausit rapacem beluam,


Christi supellex scribitur;


atria luminat alma nitor


iugibus longum catenis an capillum paverint,


axe iacentia sub gelido


bene in datorem quod dedit refuderis.’


quod Roma pollet auspicato condita,


quod cum tumenti nuntiatum iudici,


mentem resolvit liberam


ducem iuvet pecunia.


est cuius arens dextera


quibus omne sanctum est, quod pavendum rancidac

qui omnis sancio sum qui pavendum rancidac


innumeri circum pueri, miserabile visu,


origo textu stemmatis recenseas,


praerupta, plana, montium convallia,


tu ventilator urbis et vulgi levis


qui, cum inmolandus aram et ensem cerneret,


hunc novum nostrae titulum fruendum


illas sed aetas conficit diutina,


Christus illic candidatis praesidet cohortibus,


hic sacerdotum domus infulata


num mitiores sunt manus medentium,


caelestis aulae, mox alius datur


inlacrimasse sponte dimanantibus


pulsatus ergo martyr illa grandine


dicis licenter haec poetas fingere,


cum crepitante pyra trepidos


plebis amore suae multis comitantibus ibat.


praecurrit index his repente cognitis


servet amplectens tumulo beati


marmora, quae solum significant numerum.


et dissipare sancta sanctorum studens


ferventis, inque texta pontis subditi


posthinc hiulcis ictibus


exequias tibi, virgo, ferunt.


virum, suone fluxerit de vulnere.


illum recentes per cicatricum vias


firmatque sensum mollis indulgentiae.


Maximianus et ipse nihil:


vivis in orbe.


custodis inbellis minis.


dente infrequenti exasperat,


et fac periclum, quid tuus


nos Vasco Hiberus dividit


credas cremari stridulis cauteribus.


et res caduca quod resolvendum est videt:

et res caducus qui resolvendum sum video


stupro sororis oblite,


si non pateret teste visu comminus.


dividit et medius tangit utrumque latus,


sic eiulantes ossa clamant dividi,


praeceptor vehemens eundo firmat


cunctis pro populis rogabo Christum.’


virgineusque lateret honos,


et servientem corpori


armata pugnavit fides,


gesta intimasse cuncta fertur principi


vexerit et tumidis caesa labarit aquis,


quid, cum sacrandus accipit sphragitidas?


perque comas vegetata caput


cur, si deorum nemo rapuit virginem,


virtute Christi et nomine,


ditabis et rem principis,


concinna visa urbanitas


cordis ministra, praeco operti pectoris,


scabri petrarum murices


cristas cerebri deprimit ignei


sed mox subactis hostibus


exultante anima carnis ad exitium,


cligitur locuples facundia, quae doceret orbem

cligitur locuples facundia qui doceo orbis


servat humus veneranda sinu.


vincla meorum,


foedis latentem sub cavernis laverint.


disserit, eloquitur, tractat, docet, instruit, prophetat,

dissero eloquor tracto doceo instruo prophetat


mentum salivis uvidum,


ipse explicabit quos supremo spiritu


vir sanctus ore interrito,


pacis honore,


quis audienti talia,


difficilesque moras animae ac retinacula vitae

difficilis mora anima atque retinaculum vita


fonte cutem recalente lavant.


tanti veneni interpretem


idolis litare nigris, esse Christi defugas.

idolum litaris niger sum christus defugas


dux bonus, arbiter egregius,


scindunt utrumque milites taeterrima


dixisse pauca sit satis de mysticis


tandem stant trucis ad tribunal hostis:


sectoque Esaiae proximum,


quam si cruentae membra carpant ungulae.’


ad poenam coluber Dei ministros;


invictum, inexsuperabilem,


exigit ut pedibus mersum caput inprimant supinis,

exigo ut pes mergo caput inprimant supinus


tunc arcana mei percenseo cuncta laboris,

tunc arcanus meus percenseo cunctus labor


incenditque fidem calore Christi.


quae vera nobis colitur in Christo et Patre,


ergo ipsa mater adsit, exclamat, cedo,


quaeque voluminibus Pauli famulata disputaret,


adscitur in signum crucis,


civitas quaeque pretiosa portans


corvos voraces mitigat,


passus ignota dederit sepulcri


tumuloque corpus creditum


habere fertur inferos.


scindunt subinde vel terebrant aream


luto et cloacis inquinat,


horrore nares vindice


palam reluctor, exere!


at tamen excisi subter cava viscera montis

at tamen excaedo subter cavo viscera mons


reliquias memini me didicisse hominum,


ire per anfractus luce latente docet,


cor efferata exusserant.


iussum est Caesaris ore Gallieni,


reges, prophetae, iudicesque et principes


ex homine extersis frondibus et scopulis,


Vestalis intrat Claudia.


per carceralem stipitem,


erectus infit: ‘absit ut me nobilem


ipse prius sibimet finem cito dixerat futurum:


et mox cum domino simul futuras


decoxit exustum latus,


servare feralem domum,


nascente mundo factus ut primum est homo,


coire toto ex oppido


miserere nostrarum precum,


donetur ipsis verberator parvulis,


incendit feritas, rapit impetus et fragor urget,

incendo ferio rapio impetus et fragor urgeo


coram refulsit ore conspicabili,


deos putare, qui creantur nuptiis,


ibimus ulterius qua fert via pontis Hadriani,


vocem loquentis claudite


quod sauciata parte linguam laederet


inventa regum pro salute publica


corpus, quod intactum iacet,


clara nos hinc angelorum iam vocant stipendia.

clarus nos hinc angelus iam voco stipendium


dum tota digestim mihi


nec iam densa sacro quidquam de corpore silva

neque iam densus sacro quisquam de corpus silva


per fragmen illud testeum,


denuo exarabant, quaque acutum traxerant


adduntur graciles tecto breviore recessus,


arvina posthinc igneum


tunc, si facultas subpetat,


frontis pudorem, cordis innocentiam,


natura cur non vertit in rem gloriae?


provehat ad caelum sanguine, purget aqua.


mansuescat et summum caput.


aut inpeditis cornibus deducitur,


quo spectet imum stipitem cerebro.


nunc angelorum particeps


prosternunt saepes et cuncta obstacula rumpunt,

prosterno saepes et cunctus obstaculum rumpo


sanguineosque crocos metite,


horretis omnes hasce carnificum manus,


conviciator sentiat,


curriculis tribus atque novem


saevire inermem crederes


insana numquam naufragis


‘amplector, o praefecte, nec me subtraho,

amplector o praefecte neque ego subtraho


laetata quotiens aut olivo stridula


divide membra coacta luto.


servat ad aeterni spem vindicis ossa sepulcro,

servo ad aeternus spes vindex os sepulcrum


aut gladio feriere caput,


subeas licebit: ignibus vorabere


at si cruente puniamur, vincimus.


et vis prodita nominis,


adeone nulla austeritas,


nobilitatis,


virtute victum cerneres,


nunc virginali perdomitus solo


homines fuisse cum scias, quos consecras,


quos saepe falsus circulator decipit,


it non resistens seque vinciri petit


quidquid sacrorum est ore foedans inpio.


canitiem meditata senum.


cum te satelles idoli


talem revertens legifer


stagnum nivali volvitur profundo,


divum favore cum puer Mavortius


caecus corusco lumine corruit


dum nostra temptat, cessit inmortalibus.


pax datur artubus exanimis,


congressa mors est membra gestanti Deo;


fac ut resecto debilis carnis situ


miratur orbem sub pedibus situm,


apostolorum et martyrum


quo sanguinis merces tibi


sed lymphis fluvialibus


nec distat, ignis et fidiculae saeviant,


nec terret ista, qua tumes, vesania,


at tu per undas emices


tenerumque duris ictibus tergum secent,


intereatque feris dilaceratus equis.’


numquam momordit martyr aut os dentibus


supplex adorat, vulnus ut inminens


tantis furoris viribus,


maiestas famulos iubet caducis


secum excitatum vexit ad solium Patris,


et restat ingens quod fiat miraculum.’


aut sub fragosis rupibus


his nidor, illis nectar est,


inplet amore sui, dat credere, dat pudere facti,

inpleo amor suus do credo do pudeo facio


mox huc recurrit duplicatque vota.


ardens Augurius capessit aethram,


nudate costarum abdita,


foedare tactu squalido.


nam scis et ipse posse mutos eloqui.


evexit ad caelum dies


et quidquid usquam est una virtus condidit,

et quisquis usquam sum unus virtus condo


quo passionem carmine


videbis ingens atrium


antra latent Tyriae Carthaginis abditis reposta,

antrum lateo tyrius carthago abdo repono


nam calculanda primitus,


nil suis bonus negavit Christus umquam testibus,

nihil suus bonus nego christus umquam testis


vincens odorem balsami, turis, croci,


haec miracula sunt tuae


Caesaraugusta studiosa Christo,


et finem daret anxiis periclis.


quam nata in hortis sarculatis creditur?


fruiturque et ostro vestis ut iam regiae.


lac parvus hausi, Christum et hausi credere.’

lac parvus haurio christus et haurio credo


illos reorum Plutones


orationem, cum furens interserit


tunc Vesta Palladios Lares


scitumque brutum Caesaris!


vittas madentes atque amictus ebrios.


sed ne reliquias resuscitandas


Delphosne pergam? sed vetat palaestrici


ingenii, stimulis ut pectora subditis calerent


precanda iam nunc est tibi,


per silvas, per saxa ruunt, non ripa retardat

per silva per saxum ruo non ripa retardo


strumas retexam turgidas?


tum deinde post mortem pari


canens oliva, murmurans fluento.


haec occuluntur abditis


intacta cute decidunt adusti.


corona, Vincenti, datur.


palliolis etiam bibulae siccantur harenae,


quidquid creatum est, quae creavit omnia.


vestros valentes corpore


foresque et ipsas in ruinam solvere.


scio, inquit ille, ‘non futurum ut concremer,


solet natatus ferre, fert vestigia.


libet experiri, Lerna sicut traditur,


ultima carnificina dehinc,


aureis quae Christus illic adnotavit litteris,

aureus qui christus illic adnoto littera


laudatus inde absolvitur


corde sub ipso.


permitto vocem libere ut exerceas.’


ad fontem refluis retro


Iesu cunctipotens, ait,


mortale corpus sumpsit inmortalitas,


scribas et ipsos et coronam plebium


at parte campi ex altera inmanem pyram


delubra crescunt marmore,


adrisit infans nec moratus rettulit:


martyr ad ista nihil; sed enim


en ergo nummos aureos,


lectum ex ovili, puriorem ceteris.


illa Dei sita sub pedibus


in tergum revocaverant revinctas,


Vulcanus ardens egerit.’


urgebat dicionibus,


mortis amore puella ruat.


conpago donec ossuum


pulsi ex latebris viscerum 2


addiderat caros gressu lacrimisque sequentes,


plagis apertas persequebantur notas,


si sub tuorum gaudio


confido Sancto in Spiritu numquam tibi


ardet et splendor parilis duorum


nostra gestabit Calagurris ambos


animae salutem, sola quae non occidit


unde pugillares soliti percurrere ceras


omnesque qui poscunt stipem


tuosque alumnos urbicos


porriget ipsam.


sola tu morti propriae superstes


lusitque magnis ambitum talentis,


aiunt olivo semiconbustas faces,


vesanus, atrox, turbidus armiger,


ac se inminuti corporis damnis novum


tum trux tyrannus: si facile est, ait,


instruit hic homines, illinc pia dona dat patronus.

instruo hic homo illinc pius donum do patronus


et cordis intret abdita.


Asclepiades ire mandat milites


quantis gementem spiculis


dubitasne verti posse naturae statum,


rubetque ab ictu curta et umens pagina.


nunc dogma nobis Christianum nascitur


fovens harenis viscera


extrema vox episcopi


auras madentes Persicorum aromatum.


iniecit atram territis formidinem,


stat sed iuxta aliud, quod tanta frequentia templum

sto sed iuxta alius qui tantus frequentia templum


praedicta palmam praetulit. 1


nec non et ipsa nunc iubet


oraque discordi foedere nexuerant.


monumenta servans laudis indelebilis,


sed non volenti inpertiam


manusque tendebat sub ictu et sanguine,


tollunt sodales seminecem solo


quod fixa non profundius


et perfusa mero leguntur ossa,


praecinctus atris legibus


pectus abscisa patuit papilla


prisco more diem, quem te quoque, sancte magister,

priscus mos dies qui tu quoque sancio magister


fert et cruenti pectoris spectat decus


obviam Christo rapiens ad aram


finis malorum, passionis gloria;


gressum trahebat inparem.


exemplo trepidos videt,


et tamen ipse cliens lapidum,


ut discrepantum gentium


Christi frequentans atria


fractis draconem dentibus.


quod quisque supplex postulat,


vexere corpus subditis


per te, per illum carcerem,


ac de Minerva iam veniam rogat,


qui sit favoris liber et non oderit


Asclepiades intus iram subdolam


vulnera narras.


malim dolore asperrimo


aut mors luenda est sanguine.’


fortissimisque principis cohortibus


et cuncta solus inrigat viventia,


nil esse Vulcanum meum.’


illo secante fila sensim singula


aeterne rector, divide ianuas


hanc disciplinam foederis,


prima offeratur in sacramentum necis


hostem subegit subiugatum septies,


Caecilianus,


dolet quod error pectori insedit tuo,


quo nostrae caput excitatur urbis,


quodcumque terrarum iacet,


clumbe virus contrahat.


avare doctor, iam scholarum ferias,


segmenta post serram feris


ista comantibus e foliis


quaeque loca aequoreus proxima portus habet,

quisque locum aequoreus propior portus habeo


multisque fusa rictibus reddit sonos


Thascius, ipse Iovis fulmen negat, expedite ferrum,

thascius ipse iuppiter fulmen nego expedio ferrum


persuasionis vanitas.


sudo exhibebat lumine.


arte virtutis fideique olivo


ipse modesta loqui, spem quaerere, regulam tenere,

ipse modestus loquor spes quaero regula teneo


‘dic, quid videtur esse verum et congruens,


quae dis ineptus obtulisti talibus,


recreetur, ut pastum novum


oculisque turbatis minax.


caelo vivere quos forum peremit.


vocem secutus spiritus.


postremo medicum saevus insontem iubet


Eulalia numerante notas.


inplete dictorum fidem


iam Xystus adfixus cruci,


hinc inde membra in symbolum.


hos cum defugeret vaporus ardor,


opumque et auri plurimum,


foedis sub auctionibus


quidquid potestatis tibi est,


crescit et suspensus ipse vinculis latentibus.


ast ego serta choro in medio


nubunt puellae, saepe luduntur dolis,


suum quibusque reddito.


ductor regebat, ut refert antiquitas,


aedemque, Laurenti, tuam


non calcare sacram cremationem


pandere secessus et lacerare iecur,


‘quem tu, maligne, mysticis


circumvolarat eminus,


sistitur insano rectori Christicolas tunc


timorque et ira pectus in caliginem


cui multa carbonum strues


ludibriorum mancipium petet.’


proferre linguam praecipit: profert statim


sed praemiorum forma quae sit fortibus


testem lacessit proelio,


exegit inmanem lupum.


crucis peritus artifex,


summus sacerdos nempe sub terram scrobe


hic ex frutectis proximis


‘si tanta callum pectoris


signent inusta ferri et ignis vulnera


et peregrinus et indigena,


iam partam sibi praeripi


Christi Patrisque sempiternam gloriam,


videre Christum, quod semel potum adfatim


' removete lumen,' dicet insanabilis;


papulasque fervor aestuosus excitat:


secessus ille, qui sacra


quid differo, inquit ille, ‘utrosque perdere,


percussus cadit et fremit voluptas.


quam nocte quaerens mater errat pervigil?


domum revertor, Cassianum praedico.


sum mutus ipse, sed potens facundiae


et semen ignis inter undas quaerere.


quin et filiolae monens erili


sensum venusti innoxium


fucis colorum picta imago martyris


o splendor, o virtus Patris,


discipulos fidei detestandique rebelles


pascit item sanctis Tibricolas dapibus,


cur in theatris te vidente id plauditur?


exerceatur quaestio.’


mors habet pallens aliquid tuorum


valvas eburnas obstruat,


excepit adstans angelus coram Deo


et ceteris praestantior,


dilancinata interficis.


amor coronae paene praevenit trucem


degeneri tolerare mora


quae vota poscat, quos sacerdotes velit,


testibus Christi prius hostiarum


ceu praesto semper adsies


ne qua ferum reprimat dementia iudicem, tyranni

ne qui ferus reprimo dementia judico tyrannus


verbositatis ipse rumpatur locus,


diemque eundem sol reduxit ortus,


stultum putatis hoc, sophistae saeculi;


pectora cur generosa quatit?


antiquitatem Romuli et Mavortiam


virgineoque potens titulo.


et mentum adusque vultus omnis scinditur.


coramque dispositas opes


saxum molaris ponderis


oris corusci gloriam


aut si quod usquam est vanitatis mysticae


ut fert vetustas conscia,


cui vocis instar aemulae


tibi id, quod ipse armaveras,


indignus, agnosco et scio,


nullus umbrarum latet intus horror,


velut retortis intuens obtutibus


martyrum semper numerus sub omni


parietibus celsum sublimibus atque superba


ridesque et ipse, nec negando diluis,


ut libet inludant, Iacerent inpune manusque


o spissus error! o tenebrosum genus


quam si veniret languidus ac tener


angelico comitata choro,


‘nullus, nec umquam desinam,


hic duo purpureum. Domini pro nomine caesi,

hic duo purpureus dominus pro nomen caedo


mortis supremus exitus.


sive pardis offerendum pectus aut leonibus.


egon 2 cachinnis venditus


spumasque frendens egerit.


sedulus aegrotum pastor ovem referas;


aut gestare sinu fidele pignus.


fore hoc sacerdos dixerat


miraris intactas anus,


vexatur et scalpit iecur


blandum litoris extet inde murmur,


laevam deinde fluminis petemus.


et tot stuprorum sordidam prosapiam.


his modis spurcum latronem martyrum virtus quatit,

hic modus spurcus latro martyrum virtus quatio


nec conprehendi visibus nostris valet,


exsurge et almis coetibus


‘haudquaquam tibi gloria


praefixit tabulas dives manus aequore levi

praefixit tabula dives manus aequor levis


nec verba solum disserentis condidit,


quod plebs gregalis excolat


regna Canopica cum fugeret


inferre leges, nec loquenti talia


intrare servis idolorum ac daemonum


Campanus Capuae, iamque Nolanus adest,


historiam pictura refert, quae tradita libris


praefectus istis inminens negotiis


tormenta leti comminans asperi:


ne se inperita turba dedat legibus.


percussor ense, docta mulier psallere


peste suburbanos ut quateret populos,


quas scit placere, candidatas, simplices:


armant dolores anxii,


gurges, dum rapit, abluit.


plurima litterulis signata sepulcra loquuntur

multus litterulis signo sepulcrum loquor


vocis pererrans vulneri explorat locum.


vas est solutum ac fictile,


dissipat inpositamque molam


interna rumpunt lumina


fidissimos huius spei,


praeceps iubetur inde Romanus rapi


pulmone et oris torta sub testudine


circumstet chorus ex utroque sexu;


num despuenda existimas?


simul parasti laureas.


stans et draconis calce premens caput,


illa virgas et secures et bisulcas ungulas

ille virga et securis et bisulcus ungula


scio incapacem te sacramenti, inpie,


lapis nigellus evehendus essedo


state nunc, hymnite, matres, pro receptis parvulis,

stas nunc hymnite mater pro recipio parvulis


qui laterum seriem iugiter exsinuent.


sanguis parentum praestet aut lex curiae:


evasit exultans, ait,


segnis bubulcus tela et ipsa perdidit.


litare divis gentium


per multa Matri sacra plorandus spado.


nullis procellis subditum,


quibus tumetis, moxque detumescitis?


quid possis probat amnicus,


formata in aere criminum vestigiis?


Maximianus, opum dominus


fons ille vivus praesto, qui semper fluit


Romanus alto corde suspirans diu


vena effluenti pascit auctam sanguine.


iamne credis, bruta quondam Vasconum gentilitas,

jam credo brutus quondam vascones gentilitas


exsurge securus tui,


ab inpudicae tutus amplexu deae,


cunctis urbibus eminens Hiberis!


ibat triumphans virgo Deum Patrem


quae puncto tenui citata transit,


aeternitatem largiens potantibus.


confossa parvis membra figebant stilis,


criminibus variis tinctum, miseratus abluisti


conglobat in cuneum Latios simul ac peregrinos

conglobo in cuneus latius simul atque peregrinus


sed illa non sunt, haec et olim non erunt.


ille, levis quoniam percussor morte negata


qui mortuorum de sepulcris exiens


sic, sancte Laurenti, tuam


tecta corusca super rutilant


vix haec ille, duo cogunt animalia freni


odisse nugas pristinas.


iam testularum mollibus


lucis habet tamen illa ducem.


lactante conplexus sinu


laeta canebat et intrepida;


tractare nosmet ludicris?


cui quisque servit, ille vere est nobilis:

qui quisque servio ille verus sum nobilis


animabus inversa vice


nodosa torquet quos podagra et artrisis.


elinguis oris organum fautor move,


‘non est, credite, poena quam videtis,


inter carnifices et constipata sedebat


contra animos populi doctor Cyprianus incitabat,

contra animus populus doctor cyprianus incito


aut bestiarum aut alitum


stridensque flammis lammina,


noster est, quamvis procul hinc in urbe


vix haec profatus pusionem praecipit


mentem piatam sanguine,


trans Cottianorum iuga,


ecclesiae matris penu,


mersa latebrosis crypta patet foveis:


reges, tyrannos, imperia et gradus


aut ara ture et caespite


num Maccabei martyris


cadat vel una perfidus caede oppetat:


prisca vetustas,


Christi ad tribunal curritur.


et throno regnans ab alto damnat infames deos

et thronus regno ab altus damno infamo deus


inter sacrata dum fluit sepulcra.


tende ad futuram gloriam, perge ad Deum;


audet tropaeum gloriae


non potes irasci quod scribimus; ipse iubebas

non possum irascor qui scribo ipse jubeo


nil ipse proprii memor


tuus ille servus, prolis ancillae tuae.'


utpote quos propriae iunxit amicitiae,


terris amicum, deditum cadaveri,


qua stringit amnis caespitem sinistrum,


prona, fragosa petunt, ardua transibunt,


plerique vestem linteam


os contumacis occupet


en ales ignis fulminis in modum


et quae loeutus martyr et quae pertulit,


vivis, ac poenae seriem retexis,


agnoscis illum quem loquor, miserrimc


culminis exsurgens editiore apice.


ut quamque plagam sulcus exaraverit,


gradiente Christo straverat,


reditque in illud quod perire nesciat.


psallentis audit insuper


haec sunt, quae liquidis expressa coloribus, hospes,

hic sum qui liquidus exprimo color hospes


hastile fixum sed manet profundius


tura cremare, iecur pecudis


‘Romanus orat; transfer hunc haedum mihi;


laxare nervos non valet.


pareo, conplector tumulum, lacrimas quoque fundo,

pareo conplecto tumulus lacrima quoque fundo


si, quo carendum est, perdere extimescimus:


binis remotos Alpibus,


haec sub altari sita sempiterno


‘i, stringe ferrum, miles, et exere


titubante plectro fatus esset debilis,


at sola mater hisce lamentis caret,


quantus, Evoti, tua bella sanguis


prata rubescere multimodis.


gaudet currere Fructuosus ultro.


quae concrepare ligula moderatrix facit,


prospicit haec populosque suos


dulcibus linguis per aures posterorum spargerent.


en tibi quos properes rimosae inponere cumbae,


pendere et uncis vinculisque crescere.


nec cassa sentit morsuum pericula.


inter recessus scrupeos


diem triumphalem tuum,


servire et armis cedere,


Romanus auctor torqueatur acrius.’


tuus meusque, si velit fieri meus;


derisus istas intuens ineptias,


saevus antiquis quotiens procellis


mereare sumi, quod Pater faxit Deus.’


‘exulto talis quod potius venit


versasse frustra seu retunsis tactibus


summo gurgite fluminis,


quale Frontonis fuerit tropaeum,


‘scribens ecce mihi, Domine,


nobis peremptus Christus et nobis Deus


quid loquar purgata longis alba morbis corpora,

quis loquor purgo longus albus morbus corpus


Romam, senatum, Caesarem?


iam si sub aris ad sigillorum pedes


attollit caput ignibus coruscum


hoc cum stuperet territus


sternere rasilibus scopulis,


his contra Levites refert:


sitimque honoris aestuans


plantis calciamenta dissolutis


praefectus horrescit stupens,


mysteriarches incidit;


parca ad secandum dextra fertur inpia,


martyris aut nomen aut epigramma aliquod,


Christoque ovantem reddidit.


largire comptum carmen infantissimo,


nomina: difficile est ut replicare queam,


heros, virgo, puer, senex, anulla,


sed vos, alumni carceris,


his intonantem martyrem


commovit 1 iram fellis inplacabilis:


per quam dedisti ut ceteris


Innumeros cineres sanctorum Romula in urbe


sparsim per artus Agitur.


scelus iubenti, crede, numquam serviam.’


multo ante clara quam capellam Gnosiam


ut sermo testatur loquax,


fortis puellae, martyris inclytae.


flammis necesse est decoqui.


votasque dispensans opes.


dedecorasti.


plus quam cruente scindimus.


cum vestigia tingueret


‘omnipotens genitor Christi Deus et creator orbis,

omnipotens genitor christus deus et creator orbis


inplebantque sinus visceribus laceris.


luctamen anceps conserunt


hic calentes hausit undas caede tinctus duplici,

hic caleo haurio unda caedes tingo duplex


advertat abiunctas plagas


oblatum sibi poculum recusans


temonis vice funis inest, qui terga duorum


excruciabilis exitii:


o vetustatis silentis obsoleta oblivio!


non timet mundi fragilis ruinam,


intendit unus forte procaciter


iram, dolorem, dedecus.


illa laus occulta non est nec senescit tempore,

ille laus occulo non sum neque senesco tempus


qui beatorum pudicus esset hospes corporum.


reum citari; nundinatum hunc arguit


corpus suscipiunt aquae.


ad decus egregium discrimine sanguinis petendum,

ad decus egregius discrimen sanguis peto


cogens in unum et congregans.


blande et quiete efflagito


liquore crispo massa finxit fusilis,


ipsa et loquentis verba torqueri volo.’


stigmarit, hanc sic consecratam praedicant.


fraude pudicitiam perfringere, nil sacrum putare,

fraus pudicitia perfringo nihil sacer puto


ferculum duplex geminumque donum


pulchroque mortis exitu


fons et honoris,


pagane, vestri sanguinem sacrum bovis,


corrupta forma infligitur,


sanctis egens parentibus.


hic ut statuta est inmolanda belua,


exundatque suo iugiter uda Deo.


praeceps in altum deprimat.


certant officiis pii sodales:


Caesaraugustam vocitamus urbem


diebus infirma agmina


ridetquc solis quod rota circuit,


Romanus ardens experiri innoxiam


vectam remenso marmore


mercede certa pactus ut conluderet:


seriemque tantae digerens tragoediae:


et vim dolorum mors sequatur inclyta.


sed restat illud ultimum,


missa quod sursum per auras evolarunt munera,


ungulis longe iacuisse pressis:


iam iam silebo: margaritas spargere


qui si caminis institissent segnius,


intulit iras,


animaret altum spiritum.


pulset puellas verbere ictas ludicro?


appetit et bibit ore rogum.


ite, signorum magistri, et vos, tribuni, absistite.

eo signum magister et tu tribunus absisto


incesta fervent, furta moechorum calent,


angusta clausum strangulant.


spes ut absolvam retinaculorum


prostituat voveatque suis


meus ille talis imperator non erit:


vivum vaporat halitum.


nec obsolescit ullus in caelis apex.


milia multa prius peragit


casura certe lege naturae suae.


ne quem talia terreant,


Christo calentem fortiter inpiis


muliebris oris clausus argento sedet,


scismata, catholicis reddite vos populis.


arta sub umbrosis atria porticibus,


sensit martyr episcopus


honoris augmentum tui,


dextra Petrum regio tectis tenet aureis receptum

dextera petrum regius tectum teneo aureus recipio


sic vulneratus anguis ictu spiculi


vivere iustitia Christi, penetrare dogma nostrum,

vivo iustitia christus penetraris dogma nos


conpensat aevo intermino,


vacuisque iam membris minor?


fida quos per omne tempus iunxerat sodalitas.

fidus qui per omnis tempus jungo sodalitas


laetantis oris indolem filiole, ait,


nec quisquam in orbe est ditior.


bis fluxit imber sanguinis per herbas.


iliaque infestis perfodiunt stimulis,


femina provocat arma virum.


o triplex honor, o triforme culmen,


idolii ardebat dedere perfidiae,


templaque celsa petit volucer.


turba, quam servat procerum creatrix


disco et dicavit florulentum subcubam.


vel summa pellis ignis obductus coquit


horror stupentem persecutorem subit


scis, saepe dixi, cum docenti adluderes


gladius recidat vile vix hominis caput


secare qui pontum queas,


sermonis auras perforatis follibus,


corpora candor habet, candor vehit ad superna mentes,

corpus candor habeo candor veho ad supernus mens


allectus urbi municeps


fibrarum anhelans ille vitalis calor,


te, Christe, praesentem videns.


quocumque frangendum modo.


offerre fundis venditis


genera deorum multa nec pueri putant.’


Aegyptiae plagae in modum,


cordis fatentem crimina


viscera sobria dilacerat,


omnia membra manus pariter fixere ducentae,

omnis membrum manus pariter figo ducenti


ultro e catasta iudicem


ieiuniorum parcitatem sobriam,


insignesque viros per astra ferri.


functum deinde cum reliquit spiritus


proceresque siccis non stetisse visibus.


crudeli interitu necant,


nunc ex palato det repercussos sonos,


additis 2 Gaio (nec enim silendi)


Felix Tarraco, Fructuose, vestris


extollis et magni putas?


novit animator solus et factor tui.


statis, ministri? clamitans iudex ait,


daemonum et nigras pepulit tenebras


video futurum principem


quod terminandum, quod relinquendum est tibi;


sanctae plebis episcopus


ast ubi se furiata luis


qui celebrare suprema solent,


hoc genus mortis decorum est, hoc probis dignum viris,

hic genus mors decorus sum hic probus dignus vis


Spiritus in populum Carthaginis, auctor acrioris

spiritus in populus carthago auctor acer


ignosco fatuis haec tamen vulgaribus,


delubra, faustus ut secundet gloriam


nostri per artus debiles


stabat feroci robore pertinax


Christicolasque cruenta iubet


squamosa pascens agmina,


aureos auferte torques, sauciorum praemia!


tum camiros hyalo insigni varie cucurrit arcus:

tum camiros hyalo insignio varius curro arcus


nubis ruentis, nimbus undatim nigro


locupletis arcam numinis;


ostende quo pacto queant


audesne, non felix, ait,


et prosperatum dulce delectat Deum.


binis dicatum caespitem tropaeis,


fine soporo.


nil asperum Laurentius


cingit coronis interea Deus


cum membra morbus dissicit,


praefectus urbi 2 regiae,


cum collo scopulum traham.


mane salutatum concurritur: omnis adorat


semustulati corporis.


deprome thesauros, malis


fluctus liquentis aequoris pressit pede:


vix haec ediderat, relaxat ipse


non ausa est cohibere poena palmas


plus dat medellae dum necem prope applicat.


caelo refusus subvolabit spiritus,


intus forisque spiritum et corpus simul,


nocte secuta diem meruit


ut terga calcans aequoris


qui fine digno corpus istud devorent,


trado salutiferi mysteria consecrata Christi.

trado salutiferi mysterium consecro christus


si luteum facili charismate pectus expiasti,

si luteus facilis charisma pectus expiasti


ac foveat fetos adcumulata sinus.


dum putrescentes tenuat medullas


divaricatis cruribus.


et sponsor ingentis lucri.


guttis per ora barbarum frementia,


rerum creator, noster idem particeps


caelestis auram muneris


ut sum futurus, eminus dinoscerer


iuge viventis domus ut dicata


inlitas cruore sancto nunc harenas incolae


dandum ut beatum limen attingas pede,


animus viget robustior,


sic dimicans Laurentius


grex Christianus, agmen inperterritum


sed iussione, quam potestas protulit,


prorumpunt alacres caecoque errore feruntur,


in arce lucebunt Patris,


sic habuit generosa patrum


sed vincit imber iam madentem fomitem.


exutus inde spiritus emicat


parva Felicis decus exhibebit


sic ornat altum verticem.


hunc inpotentem spiritum


namque supercilio saxi liquor ortus excitavit

namque supercilium saxum liquo ortus excito


cerno, quod a cultu rebar abesse Dei.’


quae nunc habentur idola.’


vides favillas indices


et carmen freta feriata pangant.


unumne Christum colere et in Christo Patrem,

unumne christus colo et in christus pater


et praemiorum conparabit copias.


nec si recisis palpitet meatibus.


illa et procaci pessima in nostros deos


pectusque ad imum vim gladii traham.


qui fusus adflatu levi


propriaeque collegam crucis


tacente memet, ac perorat perditus,


praeeipitemque globum fundo tenus inplicavit imo.

praeeipitemque globus fundo tenus inplicavit imus


atria, nunc lotae celsa petunt animae.


natura vestrum est atque origo caelitum.


sulcos pererrat osculis,


quae condiderunt gentibus stultis deos?


innexa crines vinculis regalibus;


bove inquinata et decolor


nulli tyranno cognitam


Levitis geminis procul relucens.


dicitur? adfirmant dicier Hippolytum.


solvere rem fragilem facile est:


(pudet fateri) farre pullos pascitis;


quae mox futurae, primus exitium luas,


linquit inlaesam rapinam, faucibus siccis fugit,

linquo illaesus rapina fauces siccus fugio


urbi colendas quas dedit togatae.


‘quousque tandem summus hic nobis magus


lugubre in antrum truditur,


me partus unus ut feracem gloriae,


marmorum sulcos, quibus est. operta


lictor nefandus, sic peracta est passio;


versare torres cum favillis umidis,


an corpus aegrum languor asper torqueat,


facem recincta veste praetendit Ceres:


O ter quaterque et septies


quamquam forassem forte si puncto levi


praedives in sanctis habet.


morsque 1 vincenti, cui sanguis hinc est


huius nunc animae moras.


cum carne corruptissima


nigrante sub velamine


haec si quis amens fabulosa existimat,


nec dulcis ulli disciplina infantiae est.

neque dulcis ullus disciplina infantia sum


nunc addo gemmas nobiles,


et spem futuri forte nutantem boni.


natura duplex: moritur et mortem domat,


carnis et caesae spolium retentans


consultus quaenam secta foret melior,


ergo ut recline mollibus


haec sine fletibus et gemitu


domi maneret gestiens.


libidinoso plangit adfectu palam,


hinc aurata sonent in arce tecta,


sed, ut paratus obsequi,


cur vestri memor ut fiam rogatis?


suadendo quos praestrigiis


tenui rubebant sanguine uda vimina,


feritate capta gentium


nec libare volens sitim peregit.’


hoc opto lumen imperator noverit


vellem sinister inter haedorum greges,


sic noster haerens sermo lingua debili


altaris aram funditus pessum dare


feras et ipse quod ferendum suaseras.’


umerisque vertex eminebit additus.


te procreavi, cedere ut leto scias.


aurum velut iam conditum


non petimus totiens te praeceptore negatas,


pontum quietis lapsibus


captumque adesse praecipit. quidvis roga,


ignara insueto subdere colla iugo,


commune discrimen tulit,


uterque sexus sanctitati displicet,


hic primus e septem viris


si prima nostris quae sit incunabulis


quaerit alienus sanguis ille asperserit


pectus sacrato dividunt venabulo;


quot membra gestat, tot modis pereat volo.


viris iubere fortibusque et liberis,


quo secta pravum seminans


et spiritali lacte pectus inriges,


silenda prurit prodere,


nisusque anhelus solverat


nescit profundum parcere.


ambo gustarunt leviter saporem


rorante praepes palmula,


gemmas corusci luminis,


vis sauciatur sensuum.


inponis imperii iugum.


censura fervens motibus;


donec relictum longior


haec iussa quidam militum,


atquin ipse meos pedes resolvam,


iudex Aemilianus inminebat


libandum sibi poculum offerentes:


et experimentum cape


forceps Myronis, malleus Polycliti


probabo mutam nil sonare stridulum.


omitte corpus, rem sepulcri et funeris;


infantis, istum flamma vindex concremet,


et licet horrida nox sileat,


admota quantum postibus


occupat exsuperatque apicem;


caelum deinde suspicit,


haec ille versutus vafra


ventos, procellas, fulgura, imbres, nubila,


debitum persolvit omne functa rebus Caesaris;


si rite sollemnem diem


rem spiritalem terrulente quaerere,


ex his amoenus hostiis surgit vapor


de monte vultum detulit,


vis una Patris, vis et una est Filii

volo unus patrae volo et unus sum filius


praedurat obstinatio


Publium pangat chorus et revolvat


orare simpuvium Numae,


mox flevit inpuratus occisum gravi


machinis murum ferire, castra fossis cingere,


sic tibi de pleno lupus excludatur ovili,


vestigiorum sternimur,


feminae ab ore meare palam,


nec mi remissus leniter peperceris;


quae sit potestas credita


cerne quam palam feroces hic domantur daemones,


pectore et ore Deum fateor.


protendens trahitur, transit et ima pedum.


calce vaporifera summos prope margines refertam;

calx vaporifera summus prope margo refercio


praecedo, frater; tu quoque


tinxerit, quantus tua, Primitive,


ambo confessi Dominum steterunt


hostis cruenti: vincor, ait gemens,


iam plenus titulus tui est


exultant prohibentque flere vulgum.


Agnes sepulcrum est Romulea in domo,


repens medullas indoles


remo, rudente et carbaso,


' ad Christum eundum est, iam resolvor,' inquit,


o vestra inanis vanitas


spargens liquato rore ferventis picis,


cavis recocta et follibus,


ut vidit Agnes stare trucem virum


chartulas blasphemus olim nam satelles abstulit,

chartula blasphemus olim nam satelles aufero


spectare formam lumine lubrico.


gradu reorum forma tormentis datur.’


ungue ab imo usque ad capillum salva reddit omnia,

unguis ab imus usque ad capillus salvo reddo omnis


cur, si Neaerae non fuit ludibrio?


si potis est, revocare tuam,


agnosce qui sis, vince mundum et saeculum.’

agnosco qui sum vinco mundus et saeculis


Deo inmolatur ecce nostri corporis;


dolore ab omni mens supersit libera


virtutis, Domine, ut modo


nec vim decebat innocenti aetatulae


quem saxa mersi fornicis


scimus discipulum Petrum,


effeminavit gymnadis licentia.


centena ferro cum cadunt animalia,


ferventes animas amore lucis


respondit ille altrinsecus:


cum virginalem, tum Patris hostiam.’


inde larga fonte ab ipso dona terris influunt,

inde largus fons ab ipse donum terra influo


suadendo blande effuderat,


Dei parentis esse ab ore coepimus,


tenditque in altum lumina,


nam morte mortem diruit,


respiret ut lassus vigor.


quae cunctos tremefecit audientes:


in membra sensim liquitur.


haec est insolita aut nova,


et respuuntur consecrata holuscula?


obducta, clarum non videt,


Christi reum Prudentium,


praestat beatis ossibus;


imo inplicabunt Tartaro.’


martyrum nulli remanente vita


haec ille; sed clausas fores


intrare iuncturas potest.


custos fida sui martyris adposita


nobis colendum est, ipse primus incipe:


oravi quotiens stratus, opem merui,


regem perennem rex perennis protulit


scalpella tinguit dum putredo abraditur.


nos passionem quaerimus:


ego unde mutus sit disertus nescio.’


lux .esset intus, ceu iubar sub ortu.


sed pia cura parentis agit


saltem latentes paginas


Asclepiades; ‘disciplinae et exitum


nudum negato tegmine


construxit facibus rogum supremis,


Christique lymphis ut renascantur Patri,


votiva mors est martyri.'


cognostis ipsum: nunc colendi agnoscite


vociferans: ‘rogo, quis furor est


adstanti ob ora sic tyrannus incipit:


vixdum elocutus martyr hanc peregerat


sulcant per artus longa tractim vulnera,


ac, ne quis socios timor feriret,


orbes cavatos praeferens


dum cura sanctorum pia


respondent: ' agmen tenerum ac puerile gubernat,

respondeo agmen tener atque puerilis guberno


atque auctor horum moenium,


veram vetusti temporis monstrat fidem.


quem servulorum non rear vilissimum,


vis unde roris fumidi


dum daemonum sordes colis,


inde furens quaesitor ait: ‘iam, tortor, ab unco

inde furo quaesitor aio iam tortor ab uncus


effare quidvis ac perora et dissere.


ridebat. hic tum cognitor pronuntiat:


sanguine pascitur innocuo,


cum Christus hoc sit, Christus est verus Deus.

cum christus hic sum christus sum verus deus


tabescit imo cum sepulcro condita est.


praetor ait: ‘rape praecipitem,


ecquis virorum strenue


omnes tenebras aethere celsior.


videt sitire quas fluenta Christi,


nec excitari vim sinit prudentiae.


primique post damnum tori


spondet salutem perpetem credentibus,


gula est ferina, sed socors edacitas.’


pignere functae:


est ulcerosis artubus


linguam: probatis cede iam miraculis.’


‘si iam tuorum perspicis


sed ut probetur esse nil quod iudicas.’


ecce duas fidei summo Patre conferente dotes,

ecce duo fides superus pater confero doto


succedet illis, strangulatrix faucium;


singulis paucae, tribus aut duobus,


quaecumque vestra iusserit crudelitas.


quae vis doloris, quive segmenti modus;


venire in armis perduelles nuntiat


mens obstinata est, corpus omne obcalluit,

mens obstinatus sum corpus omnis obcalluit


fiat fidelis Romulus,


pupilla carnis crassa crassum perspicit,


exsors dolorum tristium.


ac diu visum sequacem textilis candor fugit;

atque diu video sequacem textilis candor fugio


percussa taurorum cadunt.


intende nostris conluvionibus


per triste vulnus perque sectum dedecus


quid inprecabor officinis Graeciae,


qui lupino capta ritu 1 devorant praecordia,

qui lupinus capio ritus devoro praecordia


his ubi corda virum Christo calefacta praeparavit,

hic ubi cor vir christus calefacio praeparo


respondit his Romanus: ‘eccum, praesto sum:


quidquid Quiritum sueverat


haec ipsa vestra dignitatum culmina


punctisque fervens stridulis


caelum capessit spiritus.


merce doloris emi spem luminis et diem perennem,

merce dolor emo spes lumen et dies perenno


Candida Massa dehinc dici meruit per omne saeclum.

candidus massa dehinc dico mereo per omnis saeculum


mane superba tribunal adit


clamant fatentes denique


et rogis ingesta maestis ore flammas sorbuit.

et rogus ingero maestus os flamma sorbeo


contemne praesens utile, o prudens homo,


instigant subitis clamoribus atque flagellis,


et muneris quantum datum,


mortis deinde gloria liberae.


stabant catervae pauperum,


pollere Christum et vivere,


aiunt iugali vix habilem toro


libent ut auro antistites.


respondit ille: ‘mater, et matri Deus.


tabidus umor.


caelum intuemur eminus.


vibratur ardens atque oculos ferit.


quam plena sanctis Roma sit,


inanis a marsuppio.


id quod creatum est conditorem credere,


altar quietem debitam


ferrum in papillas omne recepero


fronte sub adversa gradibus sublime tribunal

frons sub adverso gradus sublimis tribunal


sacris vetustis, nec dolorum spiculis


maerore attoniti atque oculis rimantibus ibant,


vetat vigorem mentis alte intendere,


Hippolyto scio me debere, Deus cui Christus

hippolytus scio ego debeo deus qui christus


fidis gubernans clavibus


vos, Nazareni, adsistite,


integritatis munera pollui.


mergam cadaver fluctibus:


picta super tumulum species liquidis viget umbris

pingo super tumulus species liquidus vigeo umbra


ore severa, modesta gradu,


os in puellam nec trepidat sacram


et Dei formam gerentes serviemus saeculo?


martyris os nive candidior


obtinet aut plenis fraudat ab exequiis,


frivola utraque et utraque nihil.


munere digna est.


non sordidati aut debiles,


aeternitatis ianuas.


male eruditi torqueatur funere


lege sub hac, salis aut micam, iecur aut suis litarent

lex sub hic sal aut mica jecur aut suus lito


vitam tenebo et differam


velim recensendos dari.


qui stant ad aram proximi,


Antiqua fanorum parens,


dies: furebat fervidus


cum Maccabeis fratribus


avertat ora de litantis hostia,


non ense praecinxit latus,


vertere; nescit vigilet anne somniet,


una fides vigeat, prisco quae condita templo est,

unus fides vigeo priscus qui condio templum sum


atrox, turbidus, insolens, profanus;


cum te perempti corporis


avis ministrae? nempe velox armiger


sed nulla dirarum famis


sospitant quae nunc colonos quos Hiberus alluit.

sospitant qui nunc colonus qui hiberus alluo


hostico donare ferro, morte et hostem vincere.

hosticus donaris ferrum mors et hostis vinco


gloriam victor prope litus altae


gessere pueri, sed tamen factis viri,


docet execrandas ferre contumelias,


sunt sacra quando vosmet ipsi exciditis,


saetasque fulgor brattealis inficit.


verba notis brevibus conprendere cuncta peritus,

verbum nosco brevis comprehendo cunctus pereo


amasionum comprimuntur fraudibus,


quibus rogatus adnuis.


dis destruendis luserit.


quid invidorum pectorum


vapor senescens langueat,


urbis togatae insignibus,


dum se cicatrix colligit


praefuerat studiis puerilibus et grege multo


talenta sub sacrariis


pulchram, venustam, praeminentem culmine,


haeret et in magnis densa cohors spatiis,

haereo et in magnus densus cohors spatium


habetque nostra ecclesia


abscondat aspectus solum.’


carpit senectus aut ruinis obruit:


si mandet idem faucium sic fistulas


furor sinebat efferatus parcere.


mortali trepidus pede,


regnum tremendum perfidis.


os oblitum noctis situ


Almonis usque pervcnitis rivulum.


agna nec ulla tuum capta gregem minuat;


quos iam superbus victor ignavos vocat.


o fas priorum! moris o prisci status!


et ipse iam credat Numa.


felix amoeni litoris


exteri nec non et orbis huc colonus advenit,

exter neque non et orbis huc colonus advenio


quae iaciant claros antra super radios,


et mors inextricabilis


saeptaque claustra fugax aperit,


desine flere bonum tantum, tenet ille regna caeli,

desino fleo bonus tantus teneo ille regnum caelum


illa perosa quietis opem


nefasta damnet limina,


si modicum salis eminulis


et tristis haud ullus redit,


tunc ille: ‘numquam pro salute et maximis


quaeve celebrando vota coire Deo?


inluminatum hoc eminus


peccante nil est taetrius,


mortale concessit genus,


ordo columnarum geminus laquearia tecti

ordo columnaris geminus laquearia tectum


plebem piorum carpere.


tu causa mortis, tu malorum signifer.


plebs in sacellis rarior,


emicant iuxta lapides gemelli


voces prccantum supplices,


lictoris artem sponte nudas offerens


tandem latentis vim furoris evomit:


raptimque punctis dicta praepetibus sequi,


capiant et ipsum caelitus Paraclitum,


Romanus inquit: ‘hominis haec redemptio est.


hunc esse vestris orgiis


illum vetusta nobilem prosapia


ecumbe digno lectulo;


quam sacrum crudelis error immolant sanguinem?

quam sacer crudelis error immolo sanguis


non cogitando, non videndo clauditur,


guttam cruoris ille nullam perdidit.


ille ego, vipereis quem tu bonus oblitum venenis,

ille ego vipereus qui tu bonus obliuiscor venenum


violare verbis asperis,


addamus illam, vis, hecatomben tuam,


liquidis videndis aptus est animae liquor;


hic locus dignus tenendis ossibus visus Deo,


eructat amplum vulnus undam sanguinis


atque igne venarum furit?


cur tu, sacrate, per cachinnos solveris


quis ferre possit aeris aut ferri rigor?


Spiritus ille Dei, qui Auxerat auctor in prophetas,

spiritus ille deus qui augeo auctor in propheta


saeptus magister litterarum sederat,


quin immo nunc enitere


turba columniferum radium,


vix capiunt patuli populorum gaudia campi,

vix capio patulis populus gaudium campus


sive timoris opus seu mystica vel profunda Christi.

sive timor opus seu mysticus vel profundus christus


mors illa sancti martyris


tandem nitebunt marmora,


hic corporis, mentis polo.


haec sola derat gloria


lupam renarras, primum et omen vulturum.


‘o non virile robur, o molles manus!


rubrum salum dehiscere,


Punica terra tulit, quo splendeat omne quidquid usquam est,

punicus terra fero quo splendeo omnis quisquis usquam sum


his ubi detorsit laevo de tramite plebem

hic ubi detorqueo laevus de trames plebs


Bis novem noster populus sub uno


flamma crepans volat in faciem


breviorve planta ex altera


nec longa fessum poena solvebat virum,


mors vera templorum fuit;


hoc sanctum ab aevo est, hoc ab atavis traditum:

hic sancio ab aevum sum hic ab atavus trado


et caeca fraus nihil videt.


barbarus tortor latus omne carpsit,


quem torva mater eminus triste intuens


iamque reluctantes sociarant vincula bigas,


quod perseverans tam resistit nequiter


sitire sese parvus exclamaverat: '


si confitendi nominis testem probum


idem loquuntur dissoni


et de metallis squalidis


praescriptus et iam fluxerat


divinitatis vim coruscantem capit.


cuius recursu lux et annus ducitur,


aliter silere nescit oris garruli


non hora vatem, non dies fefellit,


Datiane, tunc sensus tibi?


quas tenet caeli liber explicandus


inter stagna periculi.


persiste et horum munerum auctorem adsere.


sanguis inpensus, lacerata membra,


vincitur post terga manus spoliatus amictu,


quas olim fugiet perennis ignis.’


te cognitore dignus ire in carcerem.


cernere fulgorem luminibusque frui.


quia Christus in se mortuum corpus cruci

quia christus in sui mortuus corpus crux


inclinata premi: facessite, inquit,


proferre toto in orbe, si sit otium,


norunt et ipsi ac sentiunt


sit dies haec festa nobis, sit sacratum gaudium!

sum dies hic festus nos sum sacro gaudium


massis refertam et fulgidae


sursum ac deorsum cxtendite,


regia pompa loci est; princeps bonus has sacravit arces

regius pompa locus sum princeps bonus hic sacro arx


pastos resectis carnibus.3


verberum post vim crepantum, post catastas igneas,

verber post vis crepantum post catastas igneus


fortissimorum fortior,


ne pauperem Christum putes,


vise libens tenebris ergastula caeca dissipatis,

video libet tenebrae ergastulum caecus dissipatis


refrixit ex illo die


acroma festivum fui?


linguam loquella ne ministram postulet.


Galerius orbis forte Romanae statum


praebuit, erroris qui prius auctor erat,


ipsis triumphos adnuens vagitibus.


sed si superno rore respergas iecur


' pretiosa sancti mors sub aspectu Dei,

pretiosus sanctus mors sub aspectus deus


mox et remota veste virgis verberent


subiecta nam sacrario


‘desiste discessu meo


ac iam omne robur fortium


adeon securem publicam


sentiat esse deos patrios


qui sociare animam Christo velit, ut eomes sequatur,

qui sociaris anima christus volo ut eomes sequor


non laceratio vulnifica,


quid esse vobis aestimem proiectius?


satis crematam iugiter,


et vox deserit et calor;


illis sed pia flamma tunc pepercit


cervicem adusque dehonestarct caput;


‘converte partem corporis


te rere poenam sumere


haec ille sese ad munera


fulgere vasis aureis,


stupuit tyrannus sub pudore fluctuans;


solusque ut incitator et fax omnium


iustos et urit noxios.


Iuliam cantus resonet simulque


exaggeratos obtines,


emendes licet inspectos longo ordine versus,


hinc inde tortores parant


quia tempus illum non tenet; nam fons retro

quia tempus ille non teneo nam fons retro


hunc, qui superbit serico,


desine; si vana est quaestio, morte agito,


sublatus inde fortior


extraque et intus inplet ac superfluit.


quin ipsa odoris qualitas


deos catenae conligant adulteros.


hydrina suetus ustuire vulnera.


fixa et statuta est omnibus sententia


ut spuma candens innatat,


fac ut tuarum mira laudum concinam,


reddimus ecce tibi tam milia multa notarum,


viribus hostem,


omnes capaces esse virtutum Pater


‘tibi ista praesint numina,


age ipse, maior carnifex,


tormenta crescunt dum fatiscit carnifex.


et congemescens obsecrat


fumare sacrum sanguinem,


dixit, foroque protrahi iussit virum,


nec mora, protrahitur, poenae datur, inmolatur ense;

neque mora protraho poena do inmolatur ensis


hic sui dat pignus oris, ut ferunt, orarium,


inpacta quotiens corpus attigerat salix,

inpaciscor quotiens corpus attingo salix


ruptis cavernis dissilit.


perire raptim non dabo.


et pulcher intus vivere.


supponit aures, labra, nares obicit,


exclamat hic Vincentius,


iam te ipsa saeva et aspera


oletque ut antrum Tartari.


tundatur, inquit, ‘terga crebris ictibus


Stephanus per imbrem saxeum


quid purulenta et livida


pectora Romanis sponte sacranda deis.


praefecte, vestra: iam necesse est audias,


hoc est monile ecclesiae,


est aula nam duplex tibi,


priscorum specimen trium putares,


insignis auri lammina obducit cutem,


oculosque pinnis verberans


fulgorque circumfusus est.


nec rudem crudi laboris ante vitam duxerant


stantem refugit maesta frequentia,


et vita vilis spernitur, at pudor


nymphas natantes incolasque aquatiles,


nec victus audet tollere verticem.


cessisse plumis mollibus?


patri rebellis invenitur degener.


caelos apertos intuens.


sed mage sanguine martyrii


stipant euntem candidi


ultro sacranti colla praebuerit seni.


‘nolite verba, cum sacramentum meum


ne quis ab egregiae virtutis honore discreparet,

ne quis ab egregius virtus honor discrepo


servi huius et testes sumus;


animam nec intus abditam rimamini,


quam iuvat hos apices legere


crocodillus, ibis et canis cur displicent?


intraret artus ungula.


haec fante praefecto truces


et, quod fateri cogor, in medio foro


nec, cum veniret, aureos


quisque sua laetus cum coniuge dulcibus et cum

quisque suus laetus cum coniunx dulcis et cum


nominum formas recitare Christo,


nec leve principis imperium.


domi reservent posteris.


absolvas, precor, optime,


tum martyr: ‘adsistas velim


offerre votis pignera


vel possidere corda porcorum iube.’


his membra pergunt urere, ut igniverint;


hic mihi, cum peterem te, rerum maxima Roma,


donec cruorem totus atrum conbibat.


furere ac rotari ius putatur mysticum;


placet sacratus aspis Aesculapii:


usque ad martyrii provectum insigne tulisse

usque ad martyrium proveho insignis fero


iam parta nobis gloria est; pars optima


Christus paternae gloriae splendor, Deus,


fama refert foveam campi in medio patere iussam,

fama refero foveo campus in medium pateo jubeo


iram, timorem, vota, pericula,


charaxat ambas ungulis scribentibus


fratres tergeminos tremunt catastae.


te nexuisse existimas,


respondit: ‘fugite, o miseri, execranda Novati

respondeo fugio o miser execranda novati


saltat Tonantem tauricornem ludius:


et claudus infracto genu,


ne morte simpla criminosus multiplex


ferrum remordet et dolore saevior


omne quod iustum poposcit inpetratum sentiens.


tunc, si libebit, disputa


inferre costis, quod secat salubriter,


verbis mitificis rogans


dum lacrimans mecum reputo mea vulnera et omnes

dum lacrimo ego reputo meus vulnero et omnis


laureis doctus patriis eadem


mira loci pietas et prompta precantibus ara

mirus locus pietas et promptus preco ara


os circumtulit, heu, suos


dissociata putrem laxent tabulata carinam


saevire solis scit dolorum spiculis,


Christi capaces fecerat;


morte propinqua?


haec non labore et arte molitus Deus


gentibus iustam positurus aequo


illum secare ac plectere


fragmenta membrorum pati


seque in supremam concitat sententiam:


conspirat uno foederatus spiritu


non contentus humum celsae intra moenia Romae

non contineo humus celsus intra moenia roma


offensa virtus si colatur Lemnius,


omnipatremque negare Deum?


vagis feretur flatibus


nil est amore veritatis celsius.


linguam deinde longe ab ore protrahens


praecepta Messian dedisse apostolis:


nihil pavori est, mors et ipsa subiacet.’


martyr dicato Cassianus corpore.


populos quod istos perditos 1 tecum trahis.


vidit hoc conventus adstans, ipse vidit carnifex

video hic convenio asto ipse video carnifex


prius relatos denique


cunctis in aevum saeculis.


ductor aulae mundialis ire ad aram iusserat,


elinguis et quem porca grunnitum strepat;


haec ipsa virtus iusserat


praecepta summi regia principis.’


subiecisse salum solo.


omnis iuventus inruet et novum


‘Christum loquenti lingua numquam defuit,


elidit illic fune collum martyris


quandoque caelum ceu liber plicabitur,


hostem coquebant inrita


vos esse monstrat, cum luperci curritis.


terruit aspera carnifices,


et iam refectis pectus albet ossibus.


Christicolum genus? en ego sum


quassando pressis inmoratur dentibus,


nec te lupanar Cypridis sanctae movet?


stipati circum iuvenes clamore ferebant


ridebat haec miles Dei


ferre provenit decus ex secundo


mortis lavacris elutam,


quattuor posthinc superest virorum


qui, dum corpora concremanda 1 solvit,


addidit ornando clara talenta operi,


te sanguis exturbat Petri,


saevire nos iusto amplius,


captator ut vitulum lupus


octies partas deciesque palmas;


instans periclum permovet?


tormenta sensim temperet


ecce nivem glacialis hiems


adstringit plantas cumque rudente ligat,


languetis inbelli fame ac fatiscitis,

languetis imbellis fames atque fatiscitis


vias secutus deserit praecordia,


in morte victor aspera,


fellis venena et lividum


mors et Urbani tibi concinatur,


nescire vel divina vel mortalia


colit senatus (horreo


quae sunt odori, quaeque vernant esui.


morumque, Roma, saeculi summum caput,


calcat, tyranne, insaniam.


omnibus portis sacer immolatus


hic tumor vultum relinquit, hic color verus redit?

hic tumor vultus relinquo hic color verus redeo


truncata numquid corporis


nec non et ipsos protegit advenas


civitas mecum tumulis; deinde


is ipse tantum non habet


quo geniale tori ius solveret aestuante nupta,


tegmine verticis opposito,


ut per latebras 1 vulnerum


vindex erit voluminum


non incruento proelio.


natura simplex pollet unius Dei,


martyris ossa.


insana torquens lumina,


martyrum servat cineres sepulcro:


quanta virum iaceant congestis corpora acervis

quantus vir jaceo congero corpus acervus


audior, urbem adeo, dextris successibus utor:


offeres Christo, genetrix piorum


soli sereno frons renidet gaudio;


miseret tuorum me sacrorum et principum


amnis vertice suscipit


ventum ad palaestram gloriae


Valerianus opum princeps erat atque Gallienus;

valerianus opos princeps sum atque gallienus


medere, quaeso, carnifex, tantis malis,


vis summa rerum nosse? Pyrrham consule.


aeterna nox illic latet


fletum dolenter fundere!


dum liber ullus erit, dum scrinia sacra litterarum,

dum liber ullus sum dum scrinium sacer litteraris


concitam membris tribuit quietem


quosdam de populo videt sacerdos


ne fervor ignitus nimis


angustum tantis illud specus esse catervis


inde ubi progressu facili nigrescere visa est

inde ubi progredior facilis nigresco video sum


levique vectum lembulo


defossus intus quem sacerdos excipit


testor salutem principis me simplici


cohibete paulum dexteras,


hos inter, o Christi decus,


est dives, inquit, ‘non nego,


plerumque felle tincta livores trahit.


crudelitate, non metu mortis tremens,


nunc saevientis carnificis minis,


talia canente matre iam laetus puer


cygnus stuprator peccat inter pulpita,


decursa iam satis tibi


nondum nona diem resignat hora;


hic, ubi marmore perspicuo


carpite purpureas violas


inter procellas excutit.


Insignem meriti virum


talia retexens explicabat pallium


quod sub profani labe periculi


quis perfidorum credere


vitae innovatum visibus integris.


sed sanctus vetat ora Fructuosus


mersisne anhelat febribus


cervicibus quidam patres,


memento matris, iam patrone ex filio.’


Deus superstes solus et iusti simul


laniatur uncis denuo,


plebemque iam Christi fuge.


ad haec colenda me vocas, censor bone?


si molle gremium, grata si crepundia,


praefectus ac spem 1 devorat,


hoc tu parasti, pcrdite, spectaculum


corporis integri qui fuerat numerus,


' iniuriosa est nil videnti claritas.'


solvet supplicio tegens ab igni.


haec fatur et stridentibus


cervix subiret prona paratius.


spectator horum pontifex summus sedes


pedes remotis atterentes calceis,


qui sceptra Romae in vertice


esse et fuisse semper unus obtinet;


ut febris atro felle venas exedit


maior tortor erat qui summa pupugerat infans,

magnus tortor sum qui summus pupugerat infer


cultior, eloquio cuius sibi docta gloriatur;


rudemque ritum spernite.


ignoscit unda, et spumeum


nervos in ulnam contrahat.


periclitemur quid recens infantia


servisse iussis absque fraude publicis,


plus unde lactis quam cruoris defluat.


effundit ardens felle tandem libero,


protulerat rabiem Tyrrheni ad litoris oram


Verbo creavit omniformem machinam;


alter cathedram possidens


suxisse fertur Iuppiter, Martis pater,


unis domares legibus,


tendit veneno intrinsecus.


Quintilianum.


permixtim populos religionis amor.


Corduba Acisclum dabit et Zoellum,


qua vi latentes cruat


deiectum placidissimo


duplexque morsus stipitis


quorum unus ore augustior


quo parta crevit gloria,


oscula perspicuo figunt inpressa metallo,

osculum perspicuus figo impressus metallum


erumpit unde vox profana in principem?’


cui nummus omnis scribitur.


hinc inde plures, et profatur undique


accitus quia praesidis repente


sed martyris Laurentii


fragor rogantum tollitur:


nos pio fletu, date, perluamus


et qua secti apices abolentur et aequoris hirti

et qui seco apex abolentur et aequor hirtus


suspensum laqueo gerens


veris refutat medicus hanc calumniam:


inde domo Cyprianum, sed decus orbis et magistrum,

inde domus cyprianum sed decus orbis et magister


Tarraco, intexit cui Fructuosus


sed, credo, magni limen amplectar Iovis,

sed credo magnus limen amplector iuppiter


altam, patentem, proximam, longam, brevem,


quo viros dolore tortor quave pompa ornaverit.


taetris sacrorum sordibus


et veste et omni putrefactus corpore.


carcer inligata duris colla bacis inpedit,


post hoc sequeris triduum.’


eiusque Christum Filium,


praedulce carmen martyris,


temptata multis nam prius artibus,


exarsit istis turbida ira iudicis


illa ex parente Spiritu docta inbibit


utrum renatis pullulascat artubus,


Romam per omnem cursitant ovantque.’


sulcosque acutos et fidiculas transferat.


flet victus et volvit gemens


ecclesiasten usque de sacrariis


plena magnorum domus angelorum


quot feta natis, tot triumphis inclyta;

quot fetus obstino tot triumphus inclyta


cessare poenam praecipit, tunc sic ait:


ungula fixa cavis costarum cratibus altos


olim ciborum portitor,


pudor per aurum solvitur,


ascensumque negarier


incolumem ut numerum reddam tibi debitumque solvam.’

incolumis ut numerus reddo tu debeo solvo


fracta et liquata contulerunt vascula?


non movet aurea pompa tori,


nemo puras hic rogando frustra congessit preces;

nemo purus hic rogo frustra congero prex


inter sollemnes Cypriani vel Chelidoni


numquam eonviolabo ius dicatum,


spes certat et crudelitas,


damnes, si sapias, anile dogma.


ferunt minaces verberantium genas


iactura vilis mordet et damnum leve


et liber in caelum veni.’


Beate martyr, prospera


cernant ut illud lumen aeternae spei


ergo age, tortor, adure, seca,


exultare tribus libet patronis,


qui vos latenter incitos


martyriorum,


condigna vestris sensibus


costas bisulcis exsecandas ungulis.


erexi ad caelum faciem, stetit obvia contra

erigo ad caelum facies sto obvius contra


testis perennis funeris.


o carnulenta nationum pectora!


eviscerandum corpus eculeo eminus


tortore tortus acrior!


cum coleret patrios Troia Roma deos.


apicem hunc corona regio ex diademate.'


linguam tyrannus erutam


castum lupanar nec violabile


aut laniabere membra feris,


pastus sanguine carnifex trahebat;


ille supinata residens cervice: quis, inquit,


anguina verba exsibilat:


inventa, exemplo quo trepident alii.


qui si citetur legibus vestris reus,


videor videre inlustribus


hic nempe vester Christus haud olim fuit,


nosse licet, quorum nomina nulla legas,


altar tepescit ore, saxum pectore.


lucem iacenti: tunc iuveni halitum


sublime tollant et manu pulsent nates,


uni ex ephebis; mater aiebat: ' satis


persecutoris gladius negarit,


tollitur, antistes praedicat unde Deum.


o virgo felix, o nova gloria,


hic ille iam commotior,


poenalis excudit labor,


minitans ignem litteris,


audi benignus supplicem


est alter, est intrinsecus,


ut stultus esset saeculi prudens Dei.


adstare fixos cereos.


hoc colunt cives, velut ipsa membra


subvehuntur usque in astra nec videntur amplius.

subvehuntur usque in astrum neque video amplus


procedit inde pontifex visu horridus,


hoc perdo solum quod peribit omnibus,


totque foraminibus penetrati corporis exit .


tabulis superne strata texunt pulpita


promisce adora quidquid in terris sacri est,

promiscuus adoro quisquis in terra sacer sum


ut primitivum crederes fetum geri


mea vita, praestet, in tua est situm manu.

meus vito praesto in tuus sum sino manus


purpureorum


primum sed Agnes hunc habuit gradum


unusque, ab uno lumine splendor satus


istud dedisti ferrum et armasti manus.


Emeritam sacra virgo suam,


vestrum psallite rite Fructuosum.


figebat occultus dolor,


crede, salutigeros feret hic venerantibus ortus

credo salutigeros fero hic veneror ortus


flamma sed undique lampadibus


brevi ulcerosos exuent


errore nutantem gradum,


cogi ad sacrandum posse, cum verbis carens

cogo ad sacrandum possum cum verbum careo


spectator haec Christus Deus


limat capillos et corymbos Liberi,


numinibus caput ipse suum:


nos ad utrumque tamen gressu properemus incitato,

nos ad uterque tamen gradior propero incito


te Paulus hinc exterminat,


si dulce nostri pectoris nectar tibi,


ubi iste vester tunc erat summus Deus,


mox tumulum lacrimans struxit cineresque consecravit.

mox tumulus lacrimo struo cinis consecro


discutit et tenebras de pectore, pellit et furorem,

discutio et tenebrae de pectus pello et furor


furore pestis peior in novissimo.


conclamat: ‘os obtrudite,


plebis rebellis esse Romanum ducem,


gentilitatis sordida nubila.


oculos et ipsos perluit liquoribus,


sueta virtus bello et armis militat sacrariis. 1

suesco virtus bellum et arma milito sacrariis


qua voce, quantis laudibus


qui vectat silicem, liquor,


intemporalis, ante quam primus dies,


languere virtutem canum,


quo pudibunda pudicitia


stent ut parati neve cedant turbini.


ridemur, exclamat furens 1


miraris, ista est Cassiani gloria,


quos execrandos iudicas,


sterne te totam generosa sanctis


purgabor oris propitiabilis


simplex sed illis contigit


noxas nec omnes inputet.


ibitis hinc, ut quisque potest, per vulnera Christi

eo hinc ut quisque possum per vulnero christus


repente Christum credidit.


ratione tecum, consulamus proxima:


raptare plebem mancipandam vinculis


conpago nervis quod sonat crepantibus:


videbat ipsos apparatus funerum


promissionis munere,


vasti viator gurgitis!


adstare pro templo iubet.


quas pulcher aspectus prius


dixit: deinde dum ferit cerviculam


caelo spiritus et serit loquellam,


inlusa vestis, gemma, bombyx, purpura


libramine aequo qui malorum pondera


' este, precor, fortes, et vincite viribus annos;


hic nempe iam regnant duo


ratione mecum, non furore, dimica.


mortiferis adolere deis,


estote verbis divites.’


stillante fingunt sanguine,


torquere nostra vel secare viscera;


positasque leges texere ac retexere,


mirere, quas noster Deus


agone in isto proficit,


parique missum carcere


pondere libram,


milites quos ad perenne cingulum Christus vocat,

miles qui ad perenne cingulis christus voco


stramenta testarum videt


strangulant mentes et ipsas seque miscent sensibus.

strangulo mens et ipse sequor misceo sensus


sed Quirinus, ut eminens


Ianiculum cum iam madidum, fora, rostra, Suburam

ianiculis cum iam madidus foro rostrum suburo


‘infame monstrum, vilis, intestabilis,


sit satis quod capta primo vita sub chirographo

sum satis qui capio primus vito sub chirographon


quem si beate vivere audit Iuppiter,


fontem perennem chrismatis feracem.


sanguinis notis eadem scripta terris tradidit.


cum te, Tarraco, Fructuosus acri


Pauli atque Petri nobilis cruore,


iecur retectum palpitet.’


ducem dicatam mox sequentur cetera.'


mixtis Eulogium modis coaequans;


acriter contra fremitum latronum,


quas vinolentae somniis fingunt anus?


it ille nec pudet sequi,


quod mundus omnis volvit et inplicat,


Hispanos Deus aspicit benignus,


at Christiani nominis


inmotus et patente rictu constitit


da, Christe, Romanis tuis


incerta per ludibria


sit et coheres gloriae


his dictis adeunt specum reorum,


haec, rogo, quis labor est fugere?


scaturrientes perdat ut loquacitas


potesne quidquam tale, si sanum sapis,


inpune ne nostris sibi


martyris ad poenam verbera, vincla, feras,


nec te iuventae fervidae


non posse caecis sensibus mysterium


nec tenebris adoperta fuit,


poena gravis procul afuerit.’


noster et nostra puer in palaestra


martyr fluentem fatur inter sanguinem:


truncare ferro corporis superstitis,


ardens supplicium parare iussus


obviam Christo properanter ibit


sedem celebrat ossuum,


sanctam salutis non licet nostrae domum,


forte Sagunti.


ac verba primum mollia


tum subnotanda est summula.’


offertur senior nexibus inplicitus.


nec corporales per fenestras emicans,


plenus est artis modus adnotatas


Levita de tribu sacra,


tremant venenum sibilantis Gorgonae,


placanda nobis pro triumphis principis


digna est fidelis lingua quae sit hostia.

dignus sum fidelis lingua qui sum hostia


stupore mutis ipse tortorem trahit.


gentile vulgus, heu, gemenda corpora,


Lusitanorum caput oppidorum


prona et flumina sistere.


quae corporali ergastulo


ac veteres maculas diluit amne novo.


turibulis pede prosubigit.


membraque picta cruore novo


si foret extinctum propere caput, omnia vulgi

si sum exstinctus properus caput omnis vulgus


forsan et quinis aliquae placebunt


relaxat, artas et latebras expedit,


‘puto inbecillo, nate, turbaris metu


si bella divis ceu gigantes inferant


illa sacramenti donatrix mensa eademque


Ianum bifrontem et Sterculum


pati necesse est, solve poenam sanguine,


Afra Carthago tua promet ossa,


cui praetor ore subdolo


quo iure constent, quanta maiestas regat


mors Christianis ludus est.


evangelista scripsit ipsum talia


paterno amore nutrias.


si bene commemini, colit hunc pulcherrima Roma


et novus ex veteri nec iam reus aut noeens, ut ante.

et novus ex vetus neque iam reus aut noeens ut ante


praenuntiatus ore vatum consono.


quondam luperci aut flamines,


vel amputatum plaga collum dividens


patente dum fundo aridum


amplexus unum de caterva infantium


tum per frequentes mille rimarum vias


at medios aperit tractus via latior alti


exosculantur limina.


aurum, quod ardenter sitis,


cui vox fragosa, clamor est inconditus,


o factor orbis et poli,


Romanus acris heros excellentiae,


quo nil est pretiosius


nec passionis hoc genus datum est mihi,


‘est quidquid illud, quod ferunt homines Deum,


sed stulta mundi summus elegit Pater,


reseratur ad Patrem via,


Augustus arcem possidens,


hoc exigebat, lymphae ut haustum posceret:


factorem dominumque Gallieni,


Aristo quidam medicus accitus venit,


tute ipse, qui Romam regis,


si quis tuorum te notavit segnius.'


urbe piata.


generosa Christi secta nobilitat viros.


illi os decore splenduit


obdens aenos pessulos.


divinitatis ius in algis vilibus?


teque, Crementi, quibus incruentum


quos nec favillis obruat


quanta putas studiis certantibus agmina cogi,


subiecta semper intuens, numquam supra!


cum se maritum fingit Alcmenae deus?


hic manuum quia facta colit,


laudans Augurium resultet hymnus


nec mors ipsa meum sacrum resolvet.


torquens in auctorem tulit.


concurrit Samnitis atrox, habitator et altae

concurro samnites atrox habitator et alo


torrens vel amnis turbidis


discretis loca dividant sepulcris,


poenae et coronae sanguini ut ne parcerent.


martyr his terris tenui notasti


taurina et exta vel suilla abdomina:


supplicium sibi dulce rata.


plumboque cervix verberata extuberet.


iubet resolvi pectoris ligamina,


ossa virtutum, quibus efferati


pollet hoc felix per orbem terra Hibera stemmate,

polleo hic felix per orbis terra hiberus stemma


iustis cremetur ignibus.’


his colla mugientium


extrahitur coetu e medio moderator alumni

extraho coitus e medium moderator alumnus


urnas reorum morticinas lambere?


linguasque et ingenia et sacra


crucem vetusta conbiberunt saecula.


et his et illis perfruamur hymnis.


dum fertur rapido impetu,


non est inanis aut anilis fabula;


iuncea pectora dilacerant


minus ministrat virium


an de flumine sanguinis


talemque et ille praetulit


tum tuos vivax recolat triumphos


unicum Deum fateri sanguinis dispendio,


ac te sequentem, Christe, animam voca,


bitumen et mixtum pice


conpage ab illa flamines retraxerint


quin ad antiquum numerum trahetur


quos ut profanos inpiati et saeculi


artabat ampli nominis praeconium


spernere sucina, flare 1 rosas,


meditatus arte struxerat,


spectant eminus e solo


mansuescit orbis subditus,


tresque coronas.


magnique refert vilis an sit nobilis;


colla fluunt abeunte anima


balbutit et modis laborat absonis,


vagi, inpotentes, sordidi,


Christus in totis habitat plateis,


hic corruptelis animique et corporis aeger


hic, quanto interius vitalia condita pulsat,

hic quantus interior vitalia condio pulso


quo gloriosa morte fortes oppetant.


cum spectacula perstrepunt cruenta


quo me inter ipsa pasceret cunabula;


obstupefactus et adtonitus


fuligo fuseat, pulvis obducit situ,


nil non pudicum est quod pia visere


pateat minutis ut frequens hiatibus.


determinabit exitus?


iudex profanus non tulit.


rimas patentes invenit vox edita


currunt frequentes undique ad spectaculum,


conclusum cavea, madens ferarum


nomisma nummis inditum.


aut mulcet oblectamine.


vulgabo cuncta et proferam


et male prodiga corda sui


Iordanem quoque novimus


Phrygum penates exules.


quam Paulus retinet quamque cathedra Petri,

quam paulus retineo quisque cathedra petri


credas moveri Auctibus lacunar.


nec non et auro frons coruscat hostiae,


vel crure trunco semipes,


quid inter aras dissidentum numinum


sensus gravati ut sentiant


non turbulentis viribus


et confer alternas lues:


non hanc meorum viscerum stirpem fore


fracto carceris expediret antro.


lapis severa fronte mentitur minas.


quam pulsa summis nisibus


solvit bracchia, quae Deum precentur.


non posse, inani concavo verba exprimi,

non possum inanis concavus verbum exprimo


quod dent aevo, suppleat crudelitas.'


quid quod sub ipsis veritas signis patet,


trans et Pyrenas ninguidos.


sic vernularum, sic senatorum caro


offert pudendum semivir donum deae:


argenti et auri vim rabida siti


ne liber usus luminis


tu porro solus obteras


quid tale sector ausus est?


vis scire nostri numinis potentiam?


Isaac fuisse parvulum patri unicum,


numen reciso mitigans ab inguine


nec purgata aliquid deberent avia toto


sitas sub alto, more ranarum, lacu,


nomen hoc gemmae strophio inligatae est;


inridet hoc Asclepiades laetior,


maternum pandens gremium, quo condat alumnos

maternus pando gremium quo condo alumnus


exercent ibi mysticum lavacrum,


non esset ullus Iuppiter conflatilis.


unus erat iuvenum doctissimus artibus sinistris,


animos paventum praestruens hortatibus,


natura fervens sola ferventissimae


labi retrorsum leniter


quis vultus iste, pro pudor!


tu solus, o bis inclyte,


vultum gemello cum diademate,


fundaret arcem septicollem Romulus?


ventum ad sacratam ianuam,


inlustratque dies limina vestibuli,


per scorta tractum publica


edere iussus erat quid viveret: unicultor, inquit,

edo iubeo sum quis vivo unicultor inquam


nostri reatus efficax


confoederantur omnia


et rude pectus anhela Deo


pulsat utrimque et ad ossa secat


ad iuga Christi.


sed sunt et ipsi talibus mysteriis


meatus unus, inpar ad laudes Dei.


quam fratre caesus inpio


qui tulit hoc decus egregium,


interrogetur ipsa naturalium


absolve vinclis saeculi.


contigit terris habitare nostris;


comam cutemque verticis revulserat


abiens at ille, cum foro abriperent virum


quos lana terret discolora in stipite,


aedicula argento fulgurat ex solido,


quid tu venenum gloriae


errorque mancum claudicat


vox veritatis testis extingui nequit,


ut liquor ambrosius cor mitigat, inbuit palatum,

ut liquo ambrosius cor mitigo inbuit palo


sanguinis, sed tale damnum lux rependit longior.

sanguis sed talis damnum lux rependo longus


et quem trementes posteri


inquit, sequamur quod probant pusio.


sancte Genesi.


edat querellam quadrupes lingua eruta,


intactum ab omni crimine virginal,


perfusa pulcher menta russo stemmate


sola superstes agit de corpore, sola obire nescit,

solus supersto ago de corpus solus obeo nescio


echo sed extat inde, non oratio.


igni, grabato et lamminis


sed tamen peregit ictum, ne periret gloria.


dividit ossa duum Tybris sacer ex utraque ripa,

divido os duum tybris sacer ex uter ripa


distinguit illic quas quaternus ordo.


non sinunt inane ut ullus voce murmur fuderit,

non sino inanis ut ullus vox murmur fundo


ambire tanti gloriam Magistri


quin os supinat, obvias offert genas,


ac iam lassatis iudex tortoribus ibat


confirmat pia pectora,


nam si ferina inmanitas


riparum sinuamina


tunc ille: ‘coctum est, devora,


in te recurrat, proque tantis caedibus,


quis hunc rigorem pectori iniecit stupor?


huic abscide caput, crux istum tollat in auras

hic abscido caput crux iste tollo in aura


unus utrumque dies, pleno tamen innovatus anno,

unus uterque dies plenus tamen innovatus annus


splendore lucis fulgurat,


virtute perfunctam pari,


tu cur piaclum tam libenter lectitas?


maiestate potens muneribusque opulens.


haec saxa, quae princeps colit,


cum sit quietus heros in quem saeviunt.


hoc omne, quidquid lancinamur, non dolet.


martyr quietem contigit,


tormentis dare prosperante Christo,


pro principali rite nobiscum deos


scintillat excussus salis


propter ubi adposita est ara dicata Deo.


fontes, pruinas et metalla et flumina,


quod pavor indomito corde ferinus agit.


pacis quietem, castitatem corporis,


nec differt furor aut refrenat iram,


carnisne morbus foedior,


pretiosa quae Christus tenet.


mortis et indole nobilior


cura de sanctis vitiosa non est


hinc inde sanctorum chori


perpensa vitae quos gubernat regula,


aquam bibendam postulas, cum sit tibi


orant ut celer ignis advolaret


rorantes saxorum apices vidi, optime papa,


haec calcat Agnes ac pede proterit


debitam sacris, chorus unde surgens


his sese Aristo purgat, at contra inpium


vinctum retortis bracchiis


ut, quae laborum particeps


tot monstra patrum dicere)


‘si te morarum paenitet, finem citum


quisquis tacendi intemperans


quos ipse promus noverat.


aut unde maior esse maiestas focis


proprii cruoris prodiga;


vel nexa nervis disparare vincula.


cernuntur niveis stolis amicti,


devia quo fractum semita monstrat iter.


mille in Bethleem quem biberunt parvuli:


iam dederat prius indicium


mens una sacrorum foret.


nunc pressa parce labra, nunc hiantia,


quamlibet ancipites texant hinc inde recessus

quamlibet anceps texant hinc inde recedo


clarus nomine Fructuosus ibat,


seque ducem recti spretis anfractibus idem

sequor dux recingo sperno anfractus idem


eviscerata carne crudos criminor?


virgo citum cupiens obitum


quantum quisque odii tacita conceperat ira,

quantus quisque odium taceo concapit ira


sedem animae penetrat, mentem fovet et pererrat artus,

sedes anima penetro mens foveo et pererro artus


‘scrutare vel tu nunc latebras faucium,


haec tum virginitas palam videre


reddamus paribus pares camenas.


candentes, recavum quale nitet speculum,


sordet, tumescit, liquitur, foetet, dolet,


artaque confertis aestuat in foribus,


solvi incapacem posse, nec destructilem,

solvo incapacem possum neque destructilis


ingemit anxia nobilitas,


urbis moenia Sisciae


quos olim Babylonicum per ignem


ut crimen domini domus timeret.


cultus deorum turpium:


tenuive linguam contigissem vulnere,


spiritus, ingeniique ferox


munera Christo,


martyrum credas patriam coronis


poenam peritus vertere in ludibrium?


tamen in tenebris proferam claram facem,


quid? aureorum conditorem temporum


verbisque deflent exequialibus.


habet usitatum munus hoc divinitas


armis profanus praeparabat inpiis


coli iubetis numina


procinctus, utque subiugatis hostibus


quem plaga flerat roscidis livoribus.


neu fidei pretium quis sumere degener timeret.

neu fides pretium quis sumo degener timeo


idemque sensus dispari


trucis volucris inpetu


imos recessus scindere,


inpias manus cruentis inquinare stragibus.

impius manus cruentus inquinaris strages


iamque figura alia est quam quae fuit oris et nitoris:

iam figuro alius sum quam qui sum ora et nitor


carcereo crinita situ stare agmina contra


eripe corporeo de carcere vinculisque mundi

eripio corporeus de carcer vinculum mundus


narravi et illud nobile ac memorabile


invecta motu fas profanavit vetus,


sexaginta illic defossas mole sub una


inde alii stimulos et acumina ferrea vibrant,

inde alius stimulus et acumen ferreus vibro


quid bonus Felix tulerit, quid acer


saepe etiam magicum cantamen inire per sepulcra,

saepe etiam magicus cantamen ineo per sepulcrum


ut, dum caducum portat aeternus Deus,


illa gradu cita pervigili


cantantes stupuit tremens tyrannus.


et tus et ignem vividum in carbonibus


vernare multis floribus


ius Christiani nominis,


spectat tenebras ardua subditas


Romane, Christi fortis adsertor Dei,


vidit superba morte laureatum.


cunctis petitam per varium nefas,


nos lucis auctorem Patrem


ibat malignum murmurans


adpositam memorant aram fovea stetisse summa


livoris atri fumificas faces,


stant ac loquuntur comminus,


dudum coquebat disserente martyre


circumfer, haustus vel patentes inspice,


diem bifestum sic colas memento.’


Barchinon claro Cucufate freta


vetat probatum vivere et sanctum sequi,


metando eligitur tumulo locus: ostia linquunt,

metando eligo tumulus locus ostium linquo


merces perenni lumine conficit,


quae venenatos abolens dolores


sit crudum an assum suavius.’


summo pontis ab ardui


conlucis insigni stola,


relegendus olim sempiterno iudici,


Deus perennis, res inaestimabilis,


audi, profane, quod gravatus oderis.


quae docui, docuisse piget: venerabile martyr

qui doceo doceo pigeo venerabilis martyr


annua festa inter dinumerare velim,


miratur haerens quod sit ostenti genus,


te lacrimis labefacta domus


saxoque et laqueo et viro


cui propter advolvi licet,


aut luce fulget aut tenebris mergitur;


legale damnum deputemus praemiis.


clerus hic tantum peperit triumphum,


turbam fidelem cerneres,


elementa mundi consecrare altaribus,


‘nec nostram gravet obsequella mortem.


texta feram pede dactylico,


reciprocatis administrat circulis,


haud procul extremo culta ad pomeria vallo

haud procul exter colo ad pomerium vallo


eiusque iam iamque adfore


puro ac fideli pectore supplices.


tinguant magistri feriatas sanguine.


ne fluctuaret veritas dubia fide,


nil tam leprosum aut putidum


quod Iactor reditu, quod te, venerande sacerdos,

qui jacto reditus qui tu veneror sacerdos


lictor, et obrue suppliciis,


hortante eadem matre in ancipiti exitu


procella mentes inquietas mobiles,


hic in regestis est liber caelestibus,


nec quo furoris tela vertat invenit,


sic sedat omnem pectoris flagrantiam


age explicemus, si placet, mysteria,


postquam cadaver sanguine egesto rigens


explicat et longis ducitur ordinibus,


mutis loquellam, percitum claudis gradum,


sed per patronos martyras


quamcumque partem corporis fervens nota


clari et coronis aureis.


hic flammante pyra niger minister


violentus, audax, barbarus,


sprevisse templa respuisse est principem.’


commenti genus, ut leves puellae


partes per ipsas inprimuntur bratteae;


plectat necesse est occulendi conscios.


ferrum inpiabis sanguine, si voles,


‘statis manusque continetis vindices?


transire nostrum posset ad caelestia:


primis in annis forte puellulam


non trepidare docens nec cedere nec dolore vinei,

non trepido doceo neque cedo neque dolor vinei


quam cuperem tamen ante necem,


iussis renisam, quo minus idolis


nec minus Albanis acies se candida portis

neque paruus albanus acies sui candidus porta


discede, adulter Iuppiter,


funale textum conserit,


ipsumque vulsis nexibus


quae dedicari sanxerit donaria,


rursus coibit ac reglutinabitur,


nolis velisne, quid colatis sordium.


Spiritus aeterno 1 solitus descendere lapsu,


non penetrabitur interior


cum iam vesano victor raperetur ab hoste


tortore victo et iudice


tristior templum rabies in istud


cum Deus dextram quatiens coruscam


et post terga domum dubia sub sorte relictam

et post tergum domus dubius sub sors relinquo


carpit spinigeris stirpibus hirtus ager.


parte rubent frondes, parte madescit humus,


tum summa cura est fratribus,


nunc monstruosis idolis


strophas cavillo mimico


deflua caesaries conpescitur ad breves capillos,

deflua caesaries conpescitur ad brevis capillus


nobis pudorem, nos quoque deserat.


seu foret praebenda cervix ad bipennem publicam

seu sum praebeo cervix ad bipennis publicus


at noster iste sanguis ex vestra fluit


angelus coram Patre Filioque


si fervor effetus malis


pangere puncta libet sulcisque intexere sulcos,


rivis cruoris laveras,


ratasque reddit quas videt probabiles.’


respice gaudia quanta metas,


cernit deinde fragmina


cyaneusque latex umbram trahit inminentis ostri:

cyaneusque latex umbra traho inminentis ostri


vocant ab ipso conditoris nomine,


avibus cruentis obtulit?


qui me pudoris funere perderet.


inpendere ipsi, cuius ortus munere es;


his persecutor saucius


ut tecum adorem feminas mille ac mares,


mandant restitui cavoque claudi


hoc tamen solum vetusta subtrahunt silentia,

hic tamen solus vetustus subtraho silentium


confitens ardere sese; nam gehennae est incola.

confiteor ardeo sui nam gehenna sum incola


ille ungularum duplices


quem dum ad lavacrum praeeundo ducitis


prima Petrum rapuit sententia legibus Neronis


quae Deus ipse viris intermina fortibus spopondit;

qui deus ipse vis intermina fortis spopondit


generosa prolis, matris et potentia,


ducitur ante alios proconsule perfurente vinetus.

duco ante alius proconsulis perfurente vinetus


pubis; eunt, redeunt solis ad usque obitum.


his ampliatus si fruar successibus,


mens insolescat turgida.


nudare dulces liberos.


veritas crimen putatur, vox fidelis plectitur.


tu decem sanctos revehes et octo,


discissa rumpent viscera.


venies ad illud mox fluentum, si modo


spumeas efflans salivas, cruda torquens lumina,

spumeas efflans salivo crudus torqueo lumen


haec inter addit sponte Romanus loqui:


membra duorum,


plena laborantes aegre domus accipit undas,


dum defluentem leniter flectens comam


solo latronem corpore.


et manum repressit haerens ac stupore obpalluit:

et manus reprimo haereo atque stupor obpalluit


qui tunc Illyricos sinus


intrant interea locum rotunda


vir nosset alto tam rebellis spiritu,


nam corvus, Heliae datus


emitto vocem de catasta celsior:


amplum per aequor auferas?


magis magisque fertur in vesaniam,


crucis sub ipso stipite:


sciat hic quis illi verba suggillet deus:

scio hic quis ille verbum suggillet deus


Cossi, Camilli aut Caesaris,


cumbam peritus pellere


haec fanti placidus refert sacerdos:


poenae minacis munia,


olim tempus erit ruente mundo,


aedem sibi ipse mente in hominis condidit


tres hiemes quater adtigerat,


Deo spopondi, non in hanc spem gloriae


linguam priorem detrahat radicitus,


mundum Quirinali togae


aut semper illic mobilis


Roma placet, sanctos quae teneat cineres,


nihil fefellit: nam dies


latuisse furtim dum reformidat malum;


hinc martyr, illinc carnifex.


exosculamur lectulum,


et genua et crurum fragmina nuda legit.


servire sancto corpori


nihilumque et illud, unde corpus, nescio;


inpune sensit deseri.


nullusne te franget modus?


per vincla, flammas, ungulas,


omnis notata est sanguinis dimensio,


tortis verticibus vagum,


discriminatis inlitam coloribus.


ad devorandas carnis offas mortuae,


verris cruore scripta saxa spargere,


laboris 1 expertes gerunt.


quae cautis illud perpeti spectaculum,


nostrique acumen ignis ad terram vocat,


trudi in tenebras noxialis careeris;


unctus horrendum didicit domare


membra morbis exedenda, texta venis languidis,

membrum morbus exedenda textum venio languidus


hac di coercent lege cultores suos:


longos dolores protrahet.


perventum ad ipsum caedis inplendae locum,


hoc bonum Salvator ipse, quo fruamur, praestitit,

hic bonus salvator ipse quo fruor praesto


cedas necesse est victus et iam desinas.’


excepit, et caro adplicavit pectori.


quemquam nec ullum mentis in vitium cadat,

quisquam neque ullus mens in vitium cado


artubus sanctis locuples Gerunda;


praesens suorum nec movebatur parens


ac semet inpendit sibi.


hunc inquinatum talibus contagiis,


damnaret, Hebraeis diem


corona poenarum, quibus


vestrae et salutis aucupes,


cernere erat ruptis conpagibus ordine nullo


suto quod inplet corpore,


ingeret Tingis sua Cassianum,


nominum parvi facit, et loquendi


par semper invictum mihi,


reiecit aulaeis caput,


persona quaeque conpetenter plectitur


tecum dicati, quodque describunt, colunt,


nec minus involitat terris nec ab hoc recedit orbe:

neque paruus involitat terra neque ab hic recedo orbis


aquila ex eburna sumit adrogantiam


quem fune conexus lapis


qui fecit ut vis vocis expressa intimo


successor exheres gemit


fidem tueri vel libenter emori.


tibi ergo soli, contumax,


ossibus ornat, amore colit.


nudus plateas si per omnes cursitans


concessum sibi martyrem


de laquearibus aureolis


dum sanguis extra defluit scaturriens;


aras ofellis obsecrare bubulis,


videmus inlustres domos,


indumenta pedum, velut Moyses


ludum discipulis volupe est ut praebeat ipse

ludus discipulis volupe sum ut praebeo ipse


puer sed obstat gallus ob libidinem


quorum solus habet conperta vocabula Christus,

qui solus habeo conperta vocabulum christus


tribus per urbem cursitat


placatus ut Christus suis


sic daemon ipse ludit hos quos ceperit,


disiuncta Christo mancipatur Tartaro.


fusos rotantem cernimus Tirynthium:


supplicia, auderet qui vitiare animam,


celebrabo mortis ordinem?


promissa solvi efflagitans.


totidemque guttae vulnerum stillant simul,


felices animae, quibus per ignem


proxima dotibus et thalamis.


hoc destinatum quo magis


sed purpurantibus stolis


gurgite pulvereo mersos liquor aridus voravit

gurges pulvereus mergo liquo aridus voro


qui tua, Christe, tropaea notant!


o nive candidius linguae genus! o novum saporem!

o nivit candidus lingua genus o novus sapor


corrupta ephebi fama, quem vester deus


nocte fores sine teste movet


redolente nectar carcere.


rerum apices veterum per monumenta sequor,


stipato agmine saepserat.


turbida frangere bella parat,


conpellat his dictis virum:


visa relinquere et astra sequi;


nunc ore blandi iudicis inlice,


virtute, bellis, cultibus, sacris, stilo


prunas maniplis confovere stuppeis '


nam cum magistra vocis in vitium cadit,


squamea caenoso praestabit ventre sepulcrum

squameus caenosus praesto venter sepulcrum


his Maccabeos incitans stimulis parens


mollis retudit lenitas?


conpressit artis nec cruorem sorbuit.


tormenta, carcer, ungulae


nummos, operta existimans


sic dogma vestrum est, audio:


putent ephebum post triumphos Indicos


a fronte tortor, nuda testa ut tegmine


hic finis orandi fuit


mores et observantiam


conclave reddit concavum.


siccare cruda vulnera.


quod terrulentum ac sordidum


huc veniat sitiens, ecce parata via est.


provehitur solium doctor, capit et sedile summum.

proveho solium doctor capio et sedilis superus


praefectus inverti iubet.


moremque et artem proditum est,


sic, cum lacteolis caulas conpleveris agnis,


vervece caeso fumet ut caespes meus?


donare caecis lucis insuetae diem.


per hospitalem mense bis quino larem,


exerce imperium: ius est tibi plectere culpam,

exerceo imperium ius sum tu plecto culpa