Ad Uxorem

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Sed non ideo praemiserim de libertate vetustatis et posteritatis castigatione, ut praestruam Christum separandis matrimoniis, abolendis coniunctionibus advenisse, quasi iam hinc finem nubendi praescribam. Viderint qui inter cetera perversitatum suarum disiungere docent carnem in duobus unam, negantes eum qui feminam de masculo mutuatus duo corpora ex eiusdem materiae consortio sumpta rursus in se matrimonii computatione compegit. Denique prohiberi nuptias nusquam omnino legimus, ut bonum scilicet. Quid tamen bono isto melius sit accipimus ab apostolo, permittente quidem nubere, sed abstinentiam praeferente, illud propter insidias temptationum, hoc propter angustias temporum. Qua ratione utriusque pronuntiationis inspecta facile dinoscitur necessitate nobis concessam esse nubendi potestatem; quod autem necessitas praestat, depretiat ipsa. Quod denique scriptum est, Melius est nubere quam uri, quale hoc bonum est, oro te, quod mali comparatio commendat, ut ideo melius sit nubere, quia deterius est uri? At enim quanto melius est neque nubere neque uri? Sed etiam in persecutionibus melius est ex permissu fugere de oppido in oppidum quam comprehensum et distortum negare. Atque isto beatiores qui valent beata testimonii confessione excedere. Possum dicere: Quod permittitur, bonum non est. Quid enim? necesse est mori mihi. Si ploro, bonum est. Quod si timeo quod permittitur, suspectam habet permissionis suae causam. Quod autem melius est, nemo permisit, ut indubitatum et sua sinceritate manifestum. Non propterea appetenda sunt quaedam, quia non vetantur: etsi quodammodo vetantur, cum alia illis praeferuntur. Praelatio enim superiorum dissuasio est infimorum. Non ideo quid bonum est, quia malum non est, nec ideo malum non est, quia non obest. Porro plene bonum hoc antecedit, quod non modo non obest, sed insuper prodest. Namque malle debes quod prodest quam quod non obest. Ad primum enim locum certamen omne contendit; secundus solatium habet, victoriam non habet. Quod si apostolo auscultamus, obliti posteriorum et extendamur in priora et meliorum donativorum sectatores simus. Sic nobis etsi laqueum non imponit, quid utilitatis sit ostendit dicens, Innupta de dominicis cogitat, uti et corpore et spiritu sancta sit: nupta vero sollicita est quomodo coniugi suo placeat. Ceterum nusquam ita nuptias permittit, ut non potius ad suum exemplum nos eniti malit. Felicem illum, qui Pauli similis extiterit.

sed non ideo praemiserim de libertas vetustas et posteritas castigatio ut praestruam christus separo matrimonium aboleo coniunctio advenio quasi iam hinc finis nubo praescribo video qui inter ceterus perversitas suus disjungo doceo caro in duo unus nego is qui femina de masculus mutuo duo corpus ex idem materia consortio sumo rursus in sui matrimonium computatio compingo denique prohibeo nuptiae nusquam omnino lego ut bonus scilicet quis tamen bonus iste bonus sum accipio ab apostolus permitto quidem nubo sed abstinentia praefero ille propter insidiae temptatio hic propter angustiae tempus qui ratio uterque pronuntiatio inspicio facilis dignosco necessitas nos concedo sum nubo potestas qui autem necessitas praesto depretiat ipse qui denique scribo sum bonus sum nubo quam uro qualis hic bonus sum oro tu qui malus comparatio commendo ut ideo bonus sum nubo quia deterior sum uro at enim quantus bonus sum neque nubo neque uro sed etiam in persecutio bonus sum ex permitto fugio de oppidum in oppidum quam comprehendo et distorqueo nego atque iste beatus qui valeo beatus testimonium confessio excedo possum dico qui permitto bonus non sum quis enim necesse sum morior ego si ploro bonus sum qui si timeo qui permitto suspicio habeo permissio suus causa qui autem bonus sum nemo permitto ut indubitas et suus sinceritas manifestus non propterea appeto sum quidam quia non veto etsi quodammodo veto cum alius ille praefero praelatio enim superus dissuasio sum infimus non ideo quis bonus sum quia malus non sum neque ideo malus non sum quia non obsum porro plenus bonus hic antecedo qui non modo non obsum sed insuper prodo namque malo debeo qui prodo quam qui non obsum ad primus enim locus certamen omnis contendo secundus solacium habeo victoria non habeo qui si apostolus ausculto obliuiscor posterus et extendamur in prior et bonus donativorum sectator sum sic nos etsi laqueus non impono quis utilitas sum ostendo dico innubo de dominicus cogito uti et corpus et spiritus sancio sum nubo verus sollicito sum quomodo conjunx suus placeo ceterum nusquam ita nuptiae permitto ut non potis ad suus exemplum nos enitor malo felix ille qui paulis similis extiterit


Dignum duxi, dilectissima mihi in domino conserva, quid tibi sectandum sit post discessum de saeculo meum, si prior te fuero vocatus, iam hine providere, ut provisum observes, mandare fidei tuae. Nam saecularibus satis agentes sumus, et utrique nostrum consultum volumus. Si talibus tabulas ordinamus, cur non magis de divinis atque caelestibus posteritati nostrae prospicere debeamus, et legatum quodammodo praelegare, admonitionem et demonstrationem eorum quae ex bonis immortalibus et de haereditate caelorum deputantur? Tu modo ut solidum capere possis hoc meae admonitionis fideicommissum deus faciat, cui sit honor, gloria, claritas, dignitas et potestas nunc et in saecula saeculorum. Praecipio igitur tibi, quanta continentia potes, post excessum nostrum renunties nuptiis, nihil mihi isto nomine collatura nisi quod tibi proderis. Ceterum Christianis saeculo digressis nulla restitutio nuptiarum in die resurrectionis repromittitur, translatis scilicet in angelicam qualitatem et sanctitatem. Proinde sollicitudo nulla quae de carnis zelo venit etiam in illa, quam septem fratribus per successionem nupsisse voluerunt, neminem tot maritorum resurrectionis die offendet, nec quisquam illam confusurus expectat. Quaestio Sadducaeorum cessit sententiae domini. Ne me putes propter carnis tuae integritatem mihi perservandam de contumeliae dolore suspectum insinuare iam hinc tibi consilium viduitatis. Nihil tunc inter nos dedecoris voluptuosi resumetur. Non enim tam frivola, tam spurca deus suis pollicetur. Sed an tibi vel cuicumque alii feminae ad deum pertinenti proficiet quod suademus licet pertractare.

dignus duco dilectissima ego in dominus conservo quis tu sectandum sum post discedo de saeculum meus si prior tu sum voco iam hic provideo ut provideo observo mando fides tuus nam saecularis satis ago sum et uterque nos consulo volo si talis tabula ordino cur non magis de divinus atque caelestis posteritas noster prospicio debeo et legatus quodammodo praelegaris admonitio et demonstratio is qui ex bonus immortalis et de haereditas caelum deputo tu modo ut solidus capio possum hic meus admonitio fideicommitto deus facio qui sum honor gloria claritas dignitas et potestas nunc et in saeculum saeculum praecipio igitur tu quantus continentia possum post excedo nos renuntio nuptiae nihil ego iste nomen confero nisi qui tu prodo ceterum christianus saeculum digredior nullus restitutio nuptiae in dies resurrectio repromitto transfero scilicet in angelicam qualitas et sanctitas proinde sollicitudo nullus qui de caro zelo venio etiam in ille quam septem frater per successio nubo volo nemo tot maritus resurrectio dies offendo neque quisquam ille confusurus expecto quaestio sadducaei cedo sententia dominus ne ego puto propter caro tuus integritas ego perservandam de contumelia dolor suspicio insinuaris iam hinc tu consilium viduitas nihil tunc inter nos dedecor voluptuosi resumetur non enim tam frivolus tam spurcus deus suus polliceor sed an tu vel quicumque alius femina ad deus pertineo proficio qui suadeo licet pertractaris


Ad. hoc quaeramus, an iure, quasi revera dispectores divinarum sententiarum. Nonne etiam penes nationes severissimi quique domini et disciplinae tenacissimi servis suis foras nubere interdicunt? scilicet ne in lasciviam excedant, officia deserant, dominica extraneis promant. Nonne insuper censuerunt servituti vindicandos qui cum alienis servis post dominorum denuntiationem in consuetudine perseveraverunt? Severiores habebuntur terrenae disciplinae caelestibus praescriptis? ut gentiles quidem extraneis iunctae libertatem suam amittant, nostrae vero diaboli servos sibi coniungant et in statu suo perseverent? Scilicet negabunt sibi a domino per apostolum eiusdem denuntiatum. Quam huius amentiae causam detineam, nisi fidei imbecillitatem pronam semper in concupiscentias saecularium gaudiorum? Quod quidem plurimum in lautioribus deprehensum est. Nam quanto dives aliqua est et matronae nomine inflata, tanto capaciorem domum oneribus suis requirit, ut campum in quo ambitio decurrat. Sordent talibus ecclesiae. Difficile in domo dei dives, ac si quis est, difficile caelebs. Quid ergo faciant? Unde nisi a diabolo maritum petant idoneum exhibendae sellae et mulabus et cinerariis peregrinae proceritatis? Christianus ista etiam dives fortasse non praestet. Quaeso te, gentilium exempla proponas tibi. Pleraeque et genere nobiles et re beatae passim ignobilibus et mediocribus sibi coniunguntur ad luxuriam inventis, aut ad licentiam sectis. Nonnullae se libertis et servis suis conferunt, omnium hominum existimatione despecta, dummodo habeant a quibus nullum impedimentum libertatis suae timeant. Christianam fidelem fideli re minori nubere piget, Iocupletatiorem futuram in viro paupere? Nam si pauperum sunt regna caelorum, divitium non sunt, plus dives in paupere inveniet. Maiore dote dotabitur de bonis eius qui in deo dives est. Sit illa ex aequo in terris, quae in caelis forsitan non erit. Dubitandum et inquirendum et identidem deliberandum est, an idoneus sit invectis dotalibus cui deus censum suum credidit? Unde sufficiamus ad enarrandam felicitatem eius matrimonii quod ecclesia conciliat et confirmat oblatio et obsignat benedictio, angeli renuntiant, pater rato habet? Nam nec in terris filii sine consensu patrum recte et iure nubunt. Quale iugum fidelium duorum unius spei, unius voti, unius disciplinae, eiusdem servitutis? Ambo fratres, ambo conservi, nulla spiritus carnisve discretio. Atquin vere duo in carne una. Ubi caro una, unus et spiritus. Simul orant, simul volutantur, simul ieiunia transigunt, alterutro docentes, alterutro exhortantes, alterutro sustinentes. In ecclesia dei pariter utrique, pariter in convivio dei, pariter in angustiis, in per- secutionibus, in refrigeriis. Neuter alterum celat, neuter alterum vitat, neuter alteri gravis est. Libere aeger visitatur, indigens sustentatur. Eleemosynae sine tormento, sacrificia sine scrupulo, quotidiana diligentia sine impedimento; non furtiva signatio, non trepida gratulatio, non muta benedictio. Sonant inter duos psalmi et hymni, et mutuo provocant quis melius domino suo cantet. Talia Christus videns et audiens gaudet. His pacem suam mittit. Ubi duo, ibi et ipse: ubi et ipse, ibi et malus non est. Haec sunt quae apostoli vox illa sub brevitate intellegenda nobis relinquit. Haec tibi suggere, si opus fuerit. His te ab exemplis quarundam reflecte. Non licet aliter fidelibus nubere, non expedit.

ad hic quaero an ius quasi revero dispector divinaris sententiaris nonne etiam penis natio severus quisque dominus et disciplina tenax servio suus foras nubo interdico scilicet ne in lascivia excedo officium desero dominicus extraneus promant nonne insuper censeo servitus vindico qui cum alienus servio post dominus denuntiatio in consuetudo persevero severus habeo terrenus disciplina caelestis praescribo ut gentilis quidem extraneus jungo libertas suus amitto noster verus diabolus servus sui conjungo et in status suus persevero scilicet nego sui ab dominus per apostolus idem denuntio quam hic amentia causa detineo nisi fides imbecillitas pronus semper in concupiscentia saecularis gaudium qui quidem multus in lavo deprehendo sum nam quantus dives aliqui sum et matrona nomen inflo tantus capax domus onus suus requiro ut campus in quo ambitio decurro sordeo talis ecclesia difficilis in domus deus dives atque si quis sum difficilis caelebs quis ergo facio unde nisi ab diabolus maritus peto idoneus exhibeo sella et mulabus et cinerariis peregrina proceritas christianus iste etiam dives fortasse non praesto quaeso tu gentilis exemplum propono tu plerus et genus nobilis et res beatus passim ignobilis et mediocris sui conjungo ad luxuria invenio aut ad licentia seco nonnullus sui libertus et servio suus confero omnis homo existimatio despicio dummodo habeo ab qui nullus impedimentum libertas suus timeo christianus fidelis fidelis res parvus nubo pigeo iocupletatiorem sum in vir pauper nam si pauper sum regnum caelum divitium non sum multus dives in pauper invenio magnus dos dotabitur de bonus is qui in deus dives sum sum ille ex aequus in terra qui in caelis forsitan non sum dubito et inquiro et identidem delibero sum an idoneus sum inveho dotal qui deus census suus credo unde sufficio ad enarro felicitas is matrimonium qui ecclesia concilio et confirmo oblatio et obsigno benedictio angelus renuntio pater reor habeo nam neque in terra filius sine consensus pater rectus et ius nubo qual iugum fidelis duo unus spes unus voveo unus disciplina idem servitus ambo frater ambo conservus nullus spiritus carnisve discretio atqui verus duo in carnis unus ubius carus unus unus et spiritus simul oro simul voluto simul ieiunium transigo alteruter doceo alteruter exhortor alteruter sustineo in ecclesia deus pariter uterque pariter in convivium deus pariter in angustia in per secutio in refrigeriis neuter alter celo neuter alter vito neuter alter gravis sum libo aeger visitatur indigeo sustento eleemosynae sine tormentum sacrificium sine scrupulus quotidiana diligentia sine impedimentum non furtivus signatio non trepido gratulatio non muto benedictio sono inter duo psalmus et hymnus et mutuus provoco quis bonus dominus suus canto talis christus video et audio gaudeo hic pax suus mitto ubius duo ibi et ipse ubi et ipse ibi et malus non sum hic sum qui apostolus vox ille sub brevitas intellego nos relinquo hic tu suggero si opus sum hic tu ab exemplum quarundam reflecto non licet aliter fidelis nubo non expedio


Moratur dei ancilla cum laboribus alienis, et inter illos om- nibus nominibus daemonum, omnibus sollemnibus regum, incipiente anno, incipiente mense, nidore turis agitabitur. Et procedet de ianua laureata et lucernata, ut de novo consistorio libidinum publicarum, discumbet cum marito saepe in sodalitiis, saepe in popinis, et ministrabit nonnumquam iniquis, solita quondam sanctis ministrare, et non hinc praeiudicium damnationis suae agnoscet, eos observans quos erat iudicatura? Cuius manum desiderabit? de cuius poculo participabit? Quid maritus suus illi, vel marito quid ipsa cantabit? Audiet sane aliquid dei coenans de taberna. De gehenna quae dei mentio? quae Christi invocatio? Ubi fomenta fidei de scripturarum interiectione? Ubi spiritus? Ubi refrigerium? Ubi divina benedictio? Omnia extranea, omnia inimica, omnia damnata, atterendae saluti a malo immissa.

moror deus ancilla cum labor alienus et inter ille om nibus nomen daemon omnis sollemne rex incipio annus incipio mensis nidor tus agito et procedo de ianua laureatus et lucernata ut de novo consistorium libido publicaris discumbo cum marito saepe in sodalitiis saepe in popina et ministro nonnumquam iniquus soleo quondam sanctus ministraris et non hinc praejudicium damnatio suus agnosco is observo qui sum iudicatura qui manus desidero de qui poculum participo quis maritus suus ille vel marito quis ipse canto audio sanus aliquis deus coenans de taberna de gehenna qui deus mentior qui christus invocatio ubius fomentum fides de scripturaris interiectio ubius spiritus ubius refrigerium ubius divino benedictio omnis extraneus omnis inimicus omnis damno atterendae salus ab malus immitto


Sed aliquis sustinet nostra nec obstrepit. Hoc est igitur delictum, quod gentiles nostra noverunt, quod sub conscientia iniustorum sumus, quod beneficium eorum est, si quid operamur. Non potest nescire qui sustinet, aut si celatur quia non sustinet, timetur. Cum autem scriptura utrumque mandet, et sine alterius conscientia et sine nostra pressura operari domino, nihil interest, in qua parte delinquas, aut in conscientiam mariti, si sit patiens, aut in conflictationem tui, dum vitatur impatiens. Nolite, inquit, margaritas vestras porcis iactare, ne conculcent eas et conversi vos quoque evertant. Margaritae vestrae sunt etiam quotidianae conversationis insignia. Quanto curaveris ea occultare, tanto su- spectiora feceris et magis captanda gentili curiositati. Latebisne tu, cum lectulum, cum corpusculum tuum signas, cum aliquid immundum flatu explodis, cum etiam per noctem exurgis oratum, et non magiae aliquid videberis operari? Non sciet maritus quid secreto ante omnem cibum gustes? et si sciverit panem, non illum credit esse qui dicitur? Et haec ignorans quisque rationem simpliciter sustinebit? sine gemitu? sine suspicione panis an veneni? Sustinent quidam, sed ut incul- cent, ut illudant huiusmodi feminis, quarum arcana in periculum quod credunt reservent, si forte laedantur, sustinent, quarum dotes obiectione nominis mercedem silentii faciant, scilicet apud arbitrum speculatorem litigaturi. Quod pleraeque non providentes aut re excruciata aut fide perdita recognoscere consueverunt.

sed aliquis sustineo noster neque obstrepo hic sum igitur delinquo qui gentilis noster nosco qui sub conscientia iniustor sum qui beneficium is sum si quis operamur non possum nescio qui sustineo aut si celo quia non sustineo timeo cos autem scribo uterque mando et sine alter conscientia et sine noster premo operaris dominus nihil intersum in qui pars delinquo aut in conscientia maritus si sum patior aut in conflictatio tuus dum vito impatiens nolo inquam margarita vester porcus iactaris ne conculco is et converro tu quoque everto margarita vester sum etiam quotidianae conversatio insigne quantus curo is occulto tantus su spectiora facio et magis capto gentilis curiositas latebisne tu cum lectulis cum corpusculis tuus signas cum aliquis immundus flo explodis cum etiam per nox exurgis oro et non magia aliquis video operaris non scio maritus quis secretum ante omnis cibus gusto et si scio panis non ille credo sum qui dico et hic ignoro quisque ratio simplex sustineo sine gemitus sine suspicio panis an venenum sustineo quidam sed ut incul cent ut illudant huiusmodi femina qui arcanus in periculum qui credo reservo si fors laedo sustineo qui doto obiectio nomen merces silentium facio scilicet apud arbiter speculator litigaturi qui plerus non provideo aut res excrucio aut fides perdo recognosco consuesco


Sed carnem legimus infirmam, et hinc nobis adulamur in quibusdam. Legimus tamen et spiritum firmum. Nam in uno sensu utrumque positum est. Caro terrena materia est, spiritus vero caelestis. Cur ergo ad excusationem proniores quae in nobis infirma sunt opponimus, quae vero fortiora non tuemur? Cur caelestibus terrena non cedant? Si spiritus carne fortior, quia et generosior, nostra culpa infirmiorem sectamur. Nam disiunctis a matrimonio duae species humanae imbecillitatis necessarias nuptias faciunt. Prima quidem potentissima quae venit de concupiscentia carnis, sequens de concupiscentia saeculi. Sed utraque repudianda est a servis dei, qui et luxuriae et ambitioni renuntiamus. Carnis concupiscentia aetatis officia defendit, decoris messem requirit, gaudet de contumelia sua: dicit virum necessarium sexui, ut auctoritatis et solatii causa, vel ut a malis rumoribus tuta sit. Et tu adversus consilia haec eius adhibe sororum nostrarum exempla, quarum nomina penes dominum, quae nullam formae vel aetatis occasionem praemissis maritis sanctitati anteponunt. Malunt enim deo nubere. Deo speciosae, deo sunt puellae. Cum illo vivunt, cum illo sermocinantur, illum diebus et noctibus tractant, orationes suas velut dotes domino assignant, ab eodem dignationem velut munera dotalia, quotienscunque desiderant, consequuntur. Sic aeternum sibi donum domini occupaverunt, ac iam in terris non nubendo de familia angelica deputantur. Talium exemplis feminarum ad aemulationem te continentiae exercens spiritali affectione carnalem illam concupiscentiam humabis, temporalia et volatica desideria formae vel aetatis immortalium bonorum compensatione delendo. Ceterum haec saecularis concupiscentia causas habet gloriam, cupiditatem, ambitionem, insufficientiam, per quas necessitatem nubendi subornat, videlicet caelestia repromittens, dominari in aliena familia, alienis opibus incubare, cultum de alieno extorquere, sumptum quem non sentias caedere. Haec procul a fidelibus, quibus nulla cura tolerandae vitae, nisi si diffidimus de promissis dei et cura et providentia, qui lilia agri tanta gratia vestit, qui volatilia caeli nullo ipsorum labore pascit, qui prohibet de crastino victu vestituque curari, spondens scire se quid cuique servorum suorum opus sit, non quidem monilium pondera, non vestium taedia, non Gallicos mulos, nec Ger manicos baiulos, quae nuptiarum gloriam accendunt, sed sufficientiam, quae modestiae et pudicitiae apta est. Praesume, oro te, nihil tibi opus esse, si domino appareas, immo omnia habere, si habeas dominum, cuius omnia. Caelestia recogita, et terrena despicies. Nihil viduitati apud deum subsignatae necessarium est quam perseverare.

sed caro lego infirmus et hinc nos adulo in quidam lego tamen et spiritus firmum nam in unus sentio uterque pono sum carus terrenus materia sum spiritus verus caelestis cur ergo ad excusatio pronus qui in nos infirmo sum oppono qui verus fortis non tueor cur caelestis terrenus non cedo si spiritus carnis fortis quia et generosus noster culpa infirmis sector nam disjungo ab matrimonium duo species humanus imbecillitas necessaria nuptiae facio primus quidem potens qui venio de concupisco caro sequor de concupisco saeculis sed uter repudio sum ab servio deus qui et luxuria et ambitio renuntio carna concupisco aetas officium defendo decor messis requiro gaudeo de contumelia suus dico vir necessarius sexui ut auctoritas et solacium causa vel ut ab malus rumor tueor sum et tu adverro consilium hic is adhibeo soror nostraris exemplum qui nomen penis dominus qui nullus forma vel aetas occasio praemitto maritus sanctitas antepono malo enim deus nubo deus speciosus deus sum puella cos ille vivo cum ille sermocinantur ille dies et nox tracto oratio suus velut doto dominus assigno ab idem dignatio velut munus dotalis quotienscunque desidero consequor sic aeternus sui donum dominus occupo atque iam in terra non nubo de familia angelica deputo talis exemplum femina ad aemulatio tu continentia exerceo spirital affectio carnal ille concupiscentia humo temporalis et volatica desiderium forma vel aetas immortalis bonus compensatio deleo ceterum hic saecularis concupisco causa habeo gloria cupiditas ambitio insufficientiam per qui necessitas nubo suborno videlicet caelestis repromitto dominaris in alienus familia alienus ops incubaris cultus de alienus extorqueo sumo qui non sentio caedo hic procul ab fidelis qui nullus cura tolero vita nisi si diffido de promitto deus et cura et provideo qui lilium ager tantus gratia vestio qui volatile caelum nullus ipse labor pasco qui prohibeo de crastinus vinco vestio curaris spondeo scio sui quis quisque servus suus opus sum non quidem monile pondero non vestis taedium non gallicus mulus neque ger manicos bajulus qui nuptiae gloria accendo sed sufficientia qui modestia et pudicitia apto sum praesumo oro tu nihil tu opus sum si dominus appareo immo omnis habeo si habeo dominus qui omnis caelestis recogito et terrenus despicio nihil viduitas apud deus subsigno necessarius sum quam perseveraris


Nam de viduitatis honoribus apud deum uno dicto eius per prophetam expeditum est: Iuste facito viduae et pupillo, et venite nite disputemus, dicit dominus. Duo ista nomina, in quantum destituta auxilio humano, in tantum divinae misericordiae exposita, suscipit tueri pater omnium. Vide, quam ex aequo habetur qui viduae benefecerit, quanti est vidua ipsa, cuius assertor cum domino disputabit! Non tantum virginibus datum, opinor. Licet in illis integritas solida et tota sanctitas de proximo visura sit faciem dei, tamen vidua habet aliquid operosius, quia facile est non appetere quod nescias et aversari quod desideres nunquam. Gloriosior continentia quae ius suum sentit, quae quid viderit novit. Poterit virgo felicior haberi, at vidua laboriosior: illa, quod bonum semper habuit, ista, quod bonum sibi invenit; in illa gratia, in ista virtus coronatur. Quaedam enim sunt divinae liberalitatis, quaedam nostrae operationis. Quae a domino indulgentur, sua gratia gubernantur; quae ab homine captantur, studio perpetrantur. Stude igitur ad virtutem continentiae, quae pudori procurat, sedulitati, quae vagas non facit, frugalitati, quae saeculum spernit. Convictus atque colloquia deo digna sectare, memor illius versiculi sanctificati per apostolum: Bonos corrumpunt mores congressus mali. Loquaces, otiosae, vinosae, curiosae contubernales vel maxime proposito viduitatis officiunt. Per loquacitatem irrepunt verba pudoris inimica, per otium a severitate deducunt, per vinolentiam quidvis mali insinuant, per curiositatem aemulationem libidinis convehunt. Nulla huiusmodi feminarum de bono univiratus loqui novit. Deus enim illis, ut sit apostolus, venter est, ita et quae ventri propinqua. Haec tibi iam hinc commendo, conserva carissima, post apostolum quidem ex abundanti pertractata, sed tibi etiam solatio futura, quod meam memoriam, si ita evenerit, in illis frequentabis.

nam de viduitas honor apud deus unus dico is per propheta expedio sum justus facio vidua et pupillus et venio niteo disputo dico dominus duo iste nomen in quantus destituo auxilium humanus in tantus divina misericordia expono suscipio tueor pater omnis video quam ex aequus habeo qui vidua benefacio quantus sum viduo ipse qui assertor cum dominus disputo non tantus virgo do opinor licet in ille integritas solidus et totus sanctitas de propior video sum facies deus tamen viduo habeo aliquis operosus quia facilis sum non appeto qui nescio et aversaris qui desidero numquam gloriosus continentia qui ius suus sentio qui quis video nosco possum virgo felix habeo at viduo laboriosus ille qui bonus semper habeo iste qui bonus sui invenio in ille gratia in iste virtus corono quidam enim sum divina liberalitas quidam noster operatio qui ab dominus indulgentur suus gratia guberno qui ab homo capto studium perpetro studeo igitur ad virtus continentia qui pudor procuro sedulitas qui vago non facio frugalitas qui saeculis sperno convinco atque colloquium deus dignus sectaris memor ille versiculis sanctifico per apostolus bonus corrumpo mos congredior malus loquax otiosus vinosus curiosus contubernal vel magnus propono viduitas officio per loquacitas irrepunt verbum pudor inimicus per otium ab severitas deduco per vinolentia quivis malus insinuo per curiositas aemulatio libido conveho nullus huiusmodi femina de bonus univiratus loquor nosco deus enim ille ut sum apostolus venter sum ita et qui venter propinquus hic tu iam hinc commendo conservo carus post apostolus quidem ex abundo pertracto sed tu etiam solacium sum qui meus memoria si ita evenio in ille frequento


Nobis continentia ad instrumentum aeternitatis demonstrata est a domino salutis, ad testimonium fidei, ad commendationem carnis istius exhibendae superventuro indumento incorruptibilitatis, ad sustinendam novissime voluntatem dei. Super haec enim recogites, moneo, neminem non ex dei voluntate de saeculo educi, si ne folium quidem ex arbore sine dei voluntate delabitur. Idem qui nos mundo infert, idem et educat necesse est. Igitur defuncto per dei voluntatem viro etiam matrimonium dei voluntate defungitur. Quid tu restaures cui finem deus posuit? Quid libertatem oblatam tibi iterata matrimonii servitute fastidis? Obligatus es, inquit, matrimonio, ne quaesieris solutionem: solutus es matrimonio, ne quaesieris obligationem. Nam etsi non delinquas renubendo, carnis tamen pressuram subsequi dicit. Quare facultatem continentiae, quantum possumus, diligamus, quam primum obvenerit, inbibamus, ut quod in matrimonio non valuimus, in viduitate sectemur. Amplectenda occasio est quae adimit quod necessitas imperabat. Quantum detrahant fidei, quantum obstrepant sanctitati nuptiae secundae, disciplina ecclesiae et praescriptio apostoli declarat, cum digamos non sinit praesidere, cum viduam adlegi in ordinem nisi univiram non concedat. Aram enim dei mundam proponi oportet. Tota illa ecclesiae candida de sanctitate describitur. Sacerdotium viduitatis et caelibatum est apud nationes. Pro diaboli scilicet aemulatione. Regem saeculi, Pontificem Maximum, rursus nubere nefas est. Quantum deo sanctitas placet, cum illam etiam inimicus affectat? non utique ut alicuius boni affinis, sed ut dei domini placita cum contumelia affectans.

nos continentia ad instrumentum aeternitas demonstro sum ab dominus salus ad testimonium fides ad commendatio caro iste exhibeo superventuro indumentum incorruptibilitas ad sustineo novus voluntas deus super hic enim recogito moneo nemo non ex deus voluntas de saeculum educo si ne folium quidem ex arbor sine deus voluntas delabor idem qui nos mundus infero idem et educo necesse sum igitur defungor per deus voluntas vir etiam matrimonium deus voluntas defungor quis tu restaures qui finis deus pono quis libertas offertor tu itero matrimonium servitus fastidio obligo sum inquam matrimonium ne quaero solutio soluo sum matrimonium ne quaero obligatio nam etsi non delinquo renubendo caro tamen premo subsequor dico quaris facultas continentia quantus possum diligo quam primus obvenio inbibamus ut qui in matrimonium non valeo in viduitas sector amplector occasio sum qui adimo qui necessitas impero quantus detraho fides quantus obstrepo sanctitas nuptiae secundus disciplina ecclesia et praescriptio apostolus declaro cum digamos non sino praesideo cum vidua adlego in ordo nisi univiram non concedo ara enim deus mundus propono oportet totus ille ecclesia candidus de sanctitas describo sacerdos viduitas et caelibatus sum apud natio pro diabolus scilicet aemulatio rex saeculis pontifex magnus rursus nubo nefas sum quantus deus sanctitas placeo cum ille etiam inimicus affecto non utique ut aliquis bonus affinis sed ut deus dominus placeo cum contumelia affecto


Sed viderit, qualiter viro officia pendat. Domino certe non potest pro disciplina satisfacere, habens in latere diaboli servum, procuratorem domini sui ad impedienda fidelium studia et officia, ut, si statio facienda est, maritus de die condicat ad balneas, si ieiunia observanda sunt, maritus eadem die convivium exer- ceat, si procedendum erit, numquam magis familiae occupatio obveniat. Quis enim sinat coniugem suam visitandorum fratrum gratia vicatim aliena et quidem pauperiora quaeque tuguria circuire? Quis nocturnis convocationibus, si ita oportuerit, a latere suo adimi libenter feret? Quis denique sollemnibus Paschae abnoctantem securus sustinebit? Quis ad convivium dominicum illud, quod infamant, sine sua suspicione dimittet? Quis in carcerem ad osculanda vincula martyris reptare patietur? Iam vero alicui fratrum ad osculum convenire? aquam sanctorum pedibus offerre? de cibo, de poculo invadere, desiderare, in mente habere? Si pereger frater adveniat, quod in aliena domo hospitium? si cui largiendum erit, horreum, proma praeclusa sunt.

sed video qualis vir officium pendo dominus certus non possum pro disciplina satisfacere habeo in lateo diabolus servus procurator dominus suus ad impedio fidelis studium et officium ut si statio facio sum maritus de dies condico ad balneae si ieiunium observo sum maritus idem dies convivium exer ceat si procedo sum numquam magis familia occupatio obvenio quis enim sino coniunx suus visitandorum frater gratia vicatim alienus et quidem pauperiora quisque tugurium circumeo quis nocturnus convocatio si ita oportet ab lateo suus adimo libet fero quis denique sollemne pascha abnocto securus sustineo quis ad convivium dominicus ille qui infamo sine suus suspicio dimitto quis in carcer ad osculanda vinculum martyris reptaris patior iam verus aliqui frater ad osculis convenio aqua sancio pes offero de cibus de poculum invado desideraris in mens habeo si pereger frater advenio qui in alienus domus hospitium si qui largior sum horreum proma praecludo sum


Haec si illis quoque evenire possunt quae in matrimonio gentili fidem adeptae morantur, tamen excusantur, ut in ipsis deprehensae a deo, et iubentur perseverare et sanctificantur et spem lucrationis accipiunt. Si ergo ratum est apud deum matrimonium huiusmodi, cur non et prospere cedat, ut pressuris et angustiis et impedimentis et inquinamentis non ita lacessatur, habens iam ex parte divinae gratiae patrocinium? Nam et ad aliquam virtutem caelestem documentis dignationis alicuius vocatus ille de gentibus terrori est gentili, quo minus sibi obstrepat, minus insidiet, minus speculetur. Sensit magnalia, vidit experimenta, scit meliorem factum; sic et ipse dei candidatus est timore. Ita facilius huiusmodi lucro fiunt in quos dei gratia consuetudinem fecit. Ceterum aliud est ultro et sponte in prohibita descendere. Quae domino non placent, utique dominum offendunt, utique a malo inferuntur. Hoc signi erit, quod solis petitoribus placet nomen Christianum. Ideo inveniuntur qui tales non exhorreant ut exterminent, ut abrapiant, ut a fide excludant. Habes causam, qua non dubites nullum huiusmodi matrimonium prospere decurri, dum a malo conciliatur, a domino vero damnatur.

hic si ille quoque evenio possum qui in matrimonium gentilis fides adeptae moror tamen excuso ut in ipse deprehendo ab deus et jubeo perseveraris et sanctifico et spes lucratio accipio si ergo reor sum apud deus matrimonium huiusmodi cur non et prosperus cedo ut pressuris et angustia et impedimentum et inquinamentum non ita lacesso habeo iam ex pars divina gratia patrocinium nam et ad aliqui virtus caelestis documentum dignatio aliquis voco ille de gens terror sum gentilis quo paruus sui obstrepo paruus insidiet paruus speculor sentio magnalia video experimentum scio bonus facio sic et ipse deus candido sum timor ita facilis huiusmodi lucrum fio in qui deus gratia consuetudo facio ceterum alius sum ultro et sponte in prohibeo descendo qui dominus non placeo utique dominus offendo utique ab malus infero hic signum sum qui sol petitor placeo nomen christianus ideo invenio qui talis non exhorreant ut exterminent ut abrapiant ut ab fides excludo habeo causa qui non dubito nullus huiusmodi matrimonium prosperus decurro dum ab malus concilio ab dominus verus damno


Non quidem abnuimus coniunctionem viri et feminae benedictam dictam a deo ut seminarium generis humani, et replendo orbi et instruendo saeculo excogitatam atque exinde permissam, unam tamen. Nam et Adam unus Evae maritus, et Eva una uxor illius, una mulier, una costa. Sane apud veteres nostros ipsosque patriarchas non modo nubere, sed etiam plurifariam matrimoniis uti fas fuit. Erant et concubinae. Sed licet figuraliter in synagoga ecclesia intercesserit, ut tamen simpliciter interpretemur, necessarium fuit instituere quae postea aut amputari aut temperari mererentur. Superventura enim lex erat. Oportebat enim legis adimplendae causas praecucurrisse. Item mox legi succedere habebat dei sermo circumcisionem inducens spiritalem. Igitur per licentiam tunc passivam materiae subsequentium emendationum praeministrabantur, quas dominus evangelio suo, dehinc apostolus in extremitatibus saeculi aut excidit redundantes aut composuit inconditas.

non quidem abnuo coniunctio vir et femina benedictam dico ab deus ut seminarium genus humanus et replendo orbus et instruo saeculum excogito atque exinde permitto unus tamen nam et adam unus evae maritus et eva unus uxor ille unus mulier unus costa sanus apud vetus noster ipse patriarcha non modo nubo sed etiam plurifariam matrimonium uti fas sum sum et concubina sed licet figuraliter in synagoga ecclesia intercedo ut tamen simplex interpretor necessarius sum instituo qui postea aut amputaris aut temperaris mereo supervenio enim lex sum oportet enim lex adimplendae causa praecurro item mox lego succedo habeo deus sermo circumcisio induco spirital igitur per licentia tunc passivus materia subsequentium emendatio praeministrabantur qui dominus evangelium suus dehinc apostolus in extremitas saeculis aut excido redundo aut compono inconditus


Adiciunt quidem sibi homines causas nuptiarum de sollicitudine posteritatis et liberorum amarissima voluptate. Nobis otiosum est. Nam quid gestiamus liberos gerere, quos cum habemus, praemittere optamus, respectu scilicet imminentium angustiarum, cupidi et ipsi iniquissimo isto saeculo eximi et recipi apud dominum, quod etiam apostolo votum fuit? Nimirum necessaria suboles servo dei. Satis enim de salute nostra securi sumus, ut liberis vacemus: quaerenda nobis onera sunt quae etiam a gentilium plerisque vitantur, quae legibus coguntur, quae parricidiis expugnantur, nobis demum plurimun importuna, quantum fidei periculosa. Cur enim dominus Vae praegnantibus et nutricantibus cecinit, nisi quia filiorum impedimenta testatur in illa die expeditionis incommodum futura? Ea utique nuptiis imputantur. Istud autem ad viduas non pertinebit. Ad primam angeli tubam expeditae prosilient, quamcunque pressuram persecutionemque libere perferent, nulla in utero, nulla in uberibus aestuante sarcina nuptiarum. Igitur sive carnis, sive saeculi, sive posteritatis gratia nubitur, nihil ex istis necessitatibus competit dei servis, ut non satis habeam semel alicui earum succubuisse et uno matrimonio omnem concupiscentiam huiusmodi expiasse. Nubamus quotidie, et nubentes a die illo timoris deprehendamur ut Sodoma et Gomorrha. Nam illic non utique nuptias et mercimonia solummodo agebant, sed cum dicit, Nubebant et emebant, insigniora ipsa carnis et saeculi vitia denotat, quae a divinis disciplinis plurimum avocent, alterum per lasciviendi voluptatem, alterum per adquirendi cupiditatem. Et tamen illa tunc caecitas longe a finibus saeculi habebatur. Quid ergo fiet, si quae olim detestabilia sunt penes deum, ab iis nos nunc arceat? Tempus, inquit, in collecto est. Superest ut qui matrimonia habent tamquam non habentes agant.

adicio quidem sui homo causa nuptiae de sollicitudo posteritas et liberi amarus voluptas nos otiosus sum nam quis gestiamus liber gero qui cum habeo praemitto opto respicio scilicet immineo angustiaris cupidus et ipse iniquus iste saeculum eximo et recipio apud dominus qui etiam apostolus voveo sum nimirum necessarius suboles servo deus satis enim de salus noster securus sum ut liber vaco quaero nos onus sum qui etiam ab gentilis plerusque vito qui lex cogo qui parricidium expugno nos demum plurimun importunus quantus fides periculosus cur enim dominus vae praegno et nutricantibus cano nisi quia filius impedimentum testor in ille dies expeditio incommodus sum is utique nuptiae imputo iste autem ad viduo non pertineo ad primus angelus tuba expedio prosilient quicumque premo persecutio libo perfero nullus in uterus nullus in uber aestuo sarcina nuptiae igitur sive caro sive saeculis sive posteritas gratia nubo nihil ex iste necessitas competo deus servio ut non satis habeo semel aliqui is succumbo et unus matrimonium omnis concupiscentia huiusmodi expio nubamus quotidie et nubo ab dies ille timor deprehendamur ut sodoma et gomorrha nam illic non utique nuptiae et mercimonium solummodo ago sed cum dico nubo et emo insignis ipse caro et saeculis vitio denoto qui ab divinus disciplina multus avoco alter per lasciviendi voluptas alter per acquiro cupiditas et tamen ille tunc caecitas longus ab finis saeculis habeo quis ergo fio si qui olim detestabilis sum penis deus ab is nos nunc arceo tempus inquam in colligo sum supersum ut qui matrimonium habeo tamquam non habeo ago


Proxime tibi, dilectissima in domino conserva, quid feminae sanctae matrimonio quacumque sorte adempto sectandum sit, ut potui prosecutus sum. Nunc ad secunda consilia convertamur, respectu humanae infirmitatis, quarundam exemplis admonentibus, quae divortio vel mariti excessu ablata continentiae occasione non modo abiecerunt opportunitatem tanti boni, sed ne in nubendo quidem rursum disciplinae meminisse voluerunt, ut in domino potissimum nuberent. Itaque mihi confusus est animus, ne, qui nuper te ad univiratus et viduitatis perseverantiam hortatus sim, nunc mentione nuptiarum proclivium tibi labendi oblationem faciam. Quod si integre sapis, certe scis id servandum tibi esse quod sit utilius. Quod vero difficile est, et non sine necessitatibus, et hoc maximum propositum vitae, subresedi; nec mihi de isto quoque referendi ad te causae fuissent, nisi graviorem iam sollicitudinem comprehendissem. Nam quanto grandis est continentia carnis, quae viduitati ministrat, tanto, si non sustineatur, ignoscibile videri potest. Difficilium enim facilis est tunc venia. Quanto autem nubere in domino perpetrabile est, uti nostrae potestatis, tanto culpabilius est non observare quod possis. Eo accedit quod apostolus de viduis quidem et innuptis, ut ita permaneant, suadet, cum dicit, Cupio autem omnes meo exemplo perseverare: de nubendo vero in domino, cum adicit, Tantum in domino, iam non suadet, sed exerte iubet. Igitur in ista maxime specie, nisi obsequimur, periclitamur; quia suasum impune quis neglegat quam iussum, quod illud de consilio veniat et voluntati proponatur, hoc autem de potestate descendat et necessitati obligetur, illic libertas, hic contumacia delinquere videatur.

propior tu dilectissima in dominus conservo quis femina sancio matrimonium quicumque sors adimo sectandum sum ut possum prosequor sum nunc ad secundus consilium convertamur respicio humanus infirmitas quarundam exemplum admoneo qui divortium vel maritus excedo aufero continentia occasio non modo abicio opportunitas tantus bonus sed ne in nubo quidem rursum disciplina memini volo ut in dominus potis nubo itaque ego confundo sum animus ne qui nuper tu ad univiratus et viduitas perseverantia hortor sum nunc mentio nuptiae proclivium tu labor oblatio facio qui si integer sapio certus scio is servo tu sum qui sum utilis qui verus difficilis sum et non sine necessitas et hic magnus propono vita subresedi neque ego de iste quoque refero ad tu causa sum nisi gravis iam sollicitudo comprehendissem nam quantus grandis sum continentia caro qui viduitas ministro tantus si non sustineo ignoscibilis video possum difficilis enim facilis sum tunc venia quantus autem nubo in dominus perpetrabilis sum uti noster potestas tantus culpabilius sum non observaris qui possum eos accedo qui apostolus de vidua quidem et innubo ut ita permaneo suadeo cum dico cupio autem omnis meus exemplum perseveraris de nubo verus in dominus cum adicio tantus in dominus iam non suadeo sed exserte iubeo igitur in iste magnus species nisi obsequor periclitor quia suadeo impunis quis neglego quam jubeo qui ille de consilium venio et voluntas propono hic autem de potestas descendo et necessitas obligo illic libertas hic contumacia delinquo video


Igitur cum quaedam istis diebus nuptias suas de ecclesia tolleret ac gentili coniungeretur, idque ab aliis retro factum re- cordarer, miratus aut ipsarum petulantiam aut consiliariorum praevaricationem, quod nulla scriptura eius facti licentiam profert, Numquid, inquam, de illo capitulo sibi blandiuntur primae ad Corinthies, ubi scriptum est: Si quis fratrum infidelem habet uxorem, et illa matrimonio consentit, ne dimittat eam: simfliter mulier fidelis infideli nupta, si consentaneum maritum experitur, ne dimiserit eum; sanctificatur enim infidelis vir a fideli uxore et infidelis uxor a fideli marito; ceterum immundi essent filii vestri? Hanc monitionem fors de fidelibus iunctis simpliciter intellegendo putent etiam infidelibus nubere licere. Qui ita interpretatur, absit ut sciens se circumscribat. Ceterum manifestum est scripturam istam eos fideles designare qui in matrimonio gentili inventia dei gratia fuerint, secundum verba ipsa. Si quis, inquit, fidelis uxorem habet infidelem. Non dicit, Uxorem ducit infidelem. Ostendit iam in matrimonio agentem mulieris infidelis mox gratia dei conversum perseverare cum uxore debere, scilicet propterea, ne qui fidem consecutus putaret sibi divertendum esse ab aliena iam et extranea quodammodo femina. Adeo et rationem subicit, in pace nos vocari ad dominum deum et posse infidelem a fideli per usum matrimonii lucrifieri. Ipsa etiam clausula hoc ita intellegendum esse confirmat, Ut quisque, ait, vocatur a domino, ita perseveret. Vocantur autem gentiles, opinor, non fideles. Quod si de fidelium tantum matrimonio pronuntiasset absolute, permiserat sanctis vulgo nubere. Si vero permiserat, nunquam tam diversam atque contrariam permissui suo pronuntiationem subdidisset, dicens: Mulier defuncto viro libera est; cui vult nubat, tantum in domino. Hic certe nihil retractandum est; nam de quo retractari potuisset, spiritus cecinit: Ne quod ait, Cui velit nubat, male uteremur, adiecit, Tantum in domino, id est in nomine do- mini, quod est indubitate Christiano. Ille igitur spiritus sanctus, qui viduas et innuptas integritati perseverare mavult, qui nos ad exemplum sui hortatur, nullam aliam formam repetundarum nuptiarum nisi in domino praescribit, huic soli condicioni continentiae detrimenta concedit: Tantum, inquit, in domino. Adiecit pondus legi suae, Tantum. Quo sono et modo enuntiaveris dictum istud, onerosum est: et iubet et suadet, et praecipit et hortatur, et rogat et comminatur. Districta, expedita sententia est, et ipsa sui brevitate facunda. Sic solet divina vox, ut statim intellegas, statim observes. Quis enim non intellegere possit multa pericula et vulnera fidei in huiusmodi nuptiis, quas prohibet, apostolum providisse, et primo quidem carnis sanctae in carne gentili inquinamentum praecavisse? Hoc loco dicit aliquis, Quid ergo refert inter eum qui in matrimonio gentili a domino allegitur et olim id est ante nuptias fidelem, ut non proinde carni suae caveant, cum alter a nuptiis infidelis arceatur, alter in eis perseverare iubeatur? cur, si a gentili inquinamur, non ille diiungitur, quemadmodum iste non obligatur? Respondebo, si spiritus dederit, ante omnia allegans dominum magis gratum habere matrimonium non contrabi quam omnino disiungi: denique divortium prohibet, nisi stupri causa, continentiam vero commendat. Habeat igitur ille perseverandi necessitatem, hic porro etiam non nubendi potestatem. Tunc si secundum scripturam qui in matrimonio gentili a fide deprehendentur, propterea non inquinantur, quia cum ipsis alii quoque sancti- ficantur, sine dubio isti qui ante nuptias sanctificati sunt, si extraneae carni commisceantur, sanctificare eam non possunt in qua non sunt deprehensi. Dei autem gratia illud sanctificat quod invenit. Ita quod sanctificari non potuit, immundum est: quod immundum est, cum sancto non habet partem, nisi ut de suo inquinet et occidat.

igitur cum quidam iste dies nuptiae suus de ecclesia tollo atque gentilis conjungo is ab alius retro facio res cordarer miror aut ipsaris petulantia aut consiliarius praevaricatio qui nullus scribo is facio licentia profero numquid inquam de ille capitulum sui blandio primus ad corinthies ubi scribo sum si quis frater infidelis habeo uxor et ille matrimonium consentio ne dimitto is simfliter mulier fidelis infidelis nubo si consentaneus maritus experior ne dimitto is sanctifico enim infidelis vir ab fidelis uxor et infidelis uxor ab fidelis marito ceterum immundus sum filius vester hic monitio fors de fidelis iungo simplex intellego puto etiam infidelis nubo licet qui ita interpretor absum ut scio sui circumscribo ceterum manifestus sum scribo iste is fidelis designaris qui in matrimonium gentilis inventia deus gratia sum secundus verbum ipse si quis inquam fidelis uxor habeo infidelis non dico uxor duco infidelis ostendo iam in matrimonium ago mulier infidelis mox gratia deus converro perseveraris cum uxor debeo scilicet propterea ne qui fides consequor puto sui divertendum sum ab alienus iam et extraneus quodammodo femina adeo et ratio subicio in pax nos vocaris ad dominus deus et possum infidelis ab fidelis per usus matrimonium lucrifieri ipse etiam clausula hic ita intellego sum confirmo ut quisque aio voco ab dominus ita persevero voco autem gentilis opinor non fidelis qui si de fidelis tantus matrimonium pronuntio absolvo permitto sanctus vulgo nubo si verus permitto numquam tam diverto atque contrarius permissui suus pronuntiatio subdo dico mulier defungor vir liber sum qui volo nubo tantus in dominus hic certus nihil retracto sum nam de quo retractaris possum spiritus cano ne qui aio qui volo nubo malus uto adiicio tantus in dominus is sum in nomen do minius qui sum indubitas christianus ille igitur spiritus sancio qui viduo et innubo integritas perseveraris malo qui nos ad exemplum suus hortor nullus alius forma repeto nuptiae nisi in dominus praescribo hic solus condicio continentia detrimentum concedo tantus inquam in dominus adiicio pondus lego suus tantus quo sonus et modo enuntiaveris dico iste onerosus sum et iubeo et suadeo et praecipio et hortor et rogo et commino distringo expedio sententia sum et ipse suus brevitas facundus sic soleo divino vox ut statim intellego statim observo quis enim non intellego possum multus periculum et vulnero fides in huiusmodi nuptiae qui prohibeo apostolus provideo et primus quidem caro sancio in carnis gentilis inquinamentum praecaveo hic locus dico aliquis quis ergo refero inter is qui in matrimonium gentilis ab dominus allegitur et olim is sum ante nuptiae fidelis ut non proinde caro suus caveant cum alter ab nuptiae infidelis arceo alter in is perseveraris jubeo cur si ab gentilis inquino non ille diiungitur quemadmodum iste non obligo respondeo si spiritus do ante omnis allego dominus magis gratus habeo matrimonium non contrabi quam omnino disjungo denique divortium prohibeo nisi stuprum causa continentia verus commendo habeo igitur ille perseverandi necessitas hic porro etiam non nubo potestas tunc si secundus scribo qui in matrimonium gentilis ab fides deprehendo propterea non inquinantur quia cum ipse alius quoque sanctus ficantur sine dubius iste qui ante nuptiae sanctifico sum si extraneus caro commisceo sanctificaris is non possum in qui non sum deprehendo deus autem gratia ille sanctifico qui invenio ita qui sanctificaris non possum immundus sum qui immundus sum cum sancio non habeo pars nisi ut de suus inquino et occaedes


Quod si hi qui habent obliterare debent quod habent, quanto magis non habentes prohibentur repetere quod non habent, ut cuius maritus de rebus abiit, exinde requiem sexui suo nubendi abstinentia iniungat, quam pleraeque gentilium feminarum memoriae carissimorum maritorum parentant. Cum quid difficile videtur, difficiliora alios obeuntes recenseamus. Quot enim sunt, qui statim a lavacro carnem suam obsignant? quot item qui consensu pari inter se matrimonii debitum tollunt, voluntarii spadones pro cupiditate regni caelestis? Quodsi salvo matrimonio abstinentia toleratur, quanto magis adempto? Credo enim difficilius salvum derelinqui quam amissum non desiderari. Durum plane et arduum satis continentia sanctae feminae post viri excessum dei causa, cum gentiles satanae suo et virginitatis et viduitatis sacerdotia perferant? Romae quidem quae ignis illius inextinguibilis imaginem tractant, auspicia poenae suae cum ipso dracone curantes de virginitate censentur. Achaeae Iunoni apud Aegium oppidum virgo sortitur, et quae Delphis insaniunt, nubere nesciunt. Ceterum viduas Africanae Cereri adsistere scimus, durissima quidem oblivione a matrimonio allectas. Nam manentibus in vita viris non modo decedunt, sed et alias eis utique ridentibus loco suo insinuant, adempto omni contactu usque ad osculum filiorum, et tamen durante usu perseverant in tali viduitatis disciplina, quae pietatis etiam sanctae solatia excludit. Haec diabolus suis praecepit, et auditur. Provocat nimirum dei servos continentia suorum, quasi ex aequo. Continent etiam gehennae sacerdotes. Nam invenit quomodo homines etiam in bonis sectationibus perderet, et nihil apud eum refert alios luxuria, alios continentia occidere.

qui si hic qui habeo obliteraris debeo qui habeo quantus magis non habeo prohibeo repeto qui non habeo ut qui maritus de res abeo exinde requies sexui suus nubo abstinentia iniungat quam plerus gentilis femina memoria carus maritus parento cos quis difficilis video difficilis alius obeo recenseo quot enim sum qui statim ab lavacrum caro suus obsigno quot item qui consensus par inter sui matrimonium debeo tollo voluntarius spado pro cupiditas regnum caelestis quodsi salvo matrimonium abstinentia toleratur quantus magis adimo credo enim difficilis salvus derelinquo quam amitto non desidero durus planus et arduus satis continentia sancio femina post vir excedo deus causa cum gentilis satanas suus et virginitas et viduitas sacerdotium perfero roma quidem qui ignis ille inextinguibilis imago tracto auspicium poena suus cum ipse draco curo de virginitas censeo achaeus juno apud aegium oppidum virgo sortio et qui delphi insanio nubo nescio ceterum viduo africanus ceres assisto scio durus quidem oblivio ab matrimonium allectas nam maneo in vito vis non modo decedo sed et alius is utique rideo locus suus insinuo adimo omnis contactus usque ad osculis filius et tamen duro usus persevero in talis viduitas disciplina qui pietas etiam sancio solacium excludo hic diabolus suus praecipio et audio provoco nimirum deus servus continentia suus quasi ex aequus contineo etiam gehenna sacerdos nam invenio quomodo homo etiam in bonus sectatio perdo et nihil apud is refero alius luxuria alius continentia occaedes


Haec si ita sunt, fideles gentilium matrimonia subeuntes stupri reos constat esse et arcendos ab omni communicatione fraternitatis, ex litteris apostoli dicentis cum eiusmodi ne cibum quidem sumendum. Aut numquid tabulas nuptiales de illo apud tribunal domini proferemus, et matrimonium rite contractum allegabimus quod vetuit ipse? Non adulterium est quod prohibitum est, non stuprum est. Extranei hominis admissio minus templum dei violat, minus membra Christi cum membris adulterae commiscet. Quod sciam, non sumus nostri, sed pretio empti, et quali pretio? sanguine dei. Laedentes igitur carnem istam eum laedimus de proximo. Quid sibi voluit ille qui dixit delictum quidem esse extranco nubere, sed minimum, cum alias seposita carnis iniuria ad dominum pertinentis omne delictum voluntarium in dominum grande est? Quanto enim potestas vitandi fuit, tanto contumaciae crimine oneratur. Recenseamus nunc cetera pericula aut vulnera, ut dixi, fidei ab apostolo provisa, non carni tantum, verum etiam et ipsi spiritui molestissima. Quis enim dubitet obliterari quotidie fidem commercio infideli? Bonos corrumpunt mores confabulationes malae: quanto magis et convictus et individuus usus? Quaevis mulier fidelis deum observet necesse est. Et quomodo potest duobus dominis servire, domino et marito, adde gentili? Gentilem enim observando gentilia exhibebit, formam, exstructionem, munditias saeculares, blanditias turpiores, ipsa etiam matrimonii secreta maculosa, non ut penes sanctos officia sexus cum honore ipsius necessitatis, tanquam sub oculis dei modeste et moderate transigantur.

hic si ita sum fidelis gentilis matrimonium subeo stuprum reus consto sum et arceo ab omnis communicatio fraternitas ex littera apostolus dico cum eiusmodi ne cibus quidem sumo aut numquid tabula nuptial de ille apud tribunal dominus profero et matrimonium rite contraho allego qui veto ipse non adulterium sum qui prohibeo sum non stuprum sum extraneus homo admissio paruus templum deus violo paruus membrum christus cum membrum adultera commisceo qui scio non sum noster sed pretium emo et qual pretium sanguis deus laedentes igitur caro iste is laedo de propior quis sui volo ille qui dico delinquo quidem sum extranco nubo sed paruus cum alius sepono caro iniuria ad dominus pertineo omnis delinquo voluntarius in dominus grandis sum quantus enim potestas vito sum tantus contumacia crimen onero recenseo nunc ceterus periculum aut vulnero ut dico fides ab apostolus provideo non caro tantus verus etiam et ipse spiritus molestus quis enim dubito obliteraris quotidie fides commercium infidelis bonus corrumpo mos confabulatio malus quantus magis et convinco et individuus utor quivis mulier fidelis deus observo necesse sum et quomodo possum duo dominus servio dominus et marito addo gentilis gentilis enim observo gentilis exhibeo forma exstructio munditia saecularis blanditia turpis ipse etiam matrimonium secerno maculosus non ut penis sancio officium sexus cum honor ipse necessitas tamquam sub oculus deus modestus et modero transigo