ne id quidem inutile, etiam corruptas aliquando et vitiosas orationes, quas tamen plerique iudiciorum pravitate mirantur, legi palam ostendique in his, quam multa impropria, obscura, tumida, humilia, sordida, lasciva, effeminata sint; quae non laudantur modo a plerisque, sed, quod est peius, propter hoc ipsum, quod sunt prava, laudantur.

ne is quidem inutilis etiam corruptus aliquando et vitiosus oratio qui tamen plerusque iudicium pravitas miror lego palam ostendo in hic quam multus impropria obscurus tumidus humilio sordidus lascivus effemino sum qui non laudo modo ab plerusque sed qui sum malus propter hic ipse qui sum pravus laudo


nam vitium, quod fit per quantitatem ut magnum peculiolum, erunt qui soloecismum putent quia pro nomine integro positum sit deminutum. ego dubito, an id improprium potius appellem, significatione enim deerrat; soloecismi porro uitium non est in sensu sed in complexu.

nam vitium qui fio per quantitas ut magnus peculiolum sum qui soloecismus puto quia pro nomen integer pono sum deminuo ego dubito an is improprium potis appello significatio enim deerro soloecismus porro uitium non sum in sentio sed in complexus


neque enim Asiani aut quocunque alio genere corrupti res non viderunt aut eas non collocaverunt neque, quos aridos vocamus, stulti aut in causis caeci fuerunt; sed his iudicium in eloquendo ac modus, illis vires defuerunt, ut appareat in hoc et vitium et virtutem esse dicendi.

neque enim asianus aut quocunque alius genus corrumpo res non video aut is non colloco neque qui aridus voco stultus aut in causa caecus sum sed hic iudicium in eloquor atque modus ille vireo desum ut appareo in hic et vitium et virtus sum dico


illic radices, illic fundamenta sunt, illic opes velut sanctiore quodam aerario conditae, unde ad subitos quoque casus, cum res exiget, proferantur. vires faciamus ante omnia, quae sufficiant labori certaminum et usu non exhauriantur.

illic radix illic fundamentum sum illic ops velut sancio quidam aerarius condio unde ad subeo quoque casus cum res exigo profero vireo facio ante omnis qui sufficio labor certamen et usus non exhaurio


parcissime ea veteres usi etiam in vocalibus, cum aedos ircosque dicebant; diu deinde servatum, ne consonantibus aspirarent, ut in Graccis et in triumpis; erupit brevi tempore nimius usus, ut choronae, chenturiones, praechones adhuc quibusdam in inscriptionibus maneant, qua de re Catulli nobile epigramma est.

parcus is vetus utor etiam in vocal cum aedos ircosque dico diu deinde servo ne consono aspirarent ut in graccis et in triumphus erumpo brevis tempus nimius utor ut choronae chenturio praechones adhuc quidam in inscriptio maneo qui de res catullus nobilis epigramma sum


quod cum gratia quadam et venere dicatur, apparet. salsum in consuetudine pro ridiculo tantum accipimus; natura non utique hoc est, quanquam et ridicula oporteat esse salsa. nam et Cicero omne, quod salsum sit, ait esse Atticorum, non quia sunt maxime ad risum compositi; et Catullus, cum dicit, nulla est in corpore mica salis, non hoc dicit, nihil in corpore eius esse ridiculum.

qui cum gratia quidam et venio dico appareo salio in consuetudo pro ridiculus tantus accipio natura non utique hic sum quamquam et ridicula oportet sum salio nam et cicero omnis qui salio sum aio sum atticus non quia sum magnus ad risus compono et catullus cum dico nullus sum in corpus mico sal non hic dico nihil in corpus is sum ridiculus


neque gravissimus autem in musica sonus nec acutissimus orationibus convenit. nam et hic parum clarus nimiumque plenus nullum adferre animis motum potest, et ille praetenuis et immodicae claritatis, cum est ultra verum, tum neque pronuntiatione flecti neque diutius ferre intentionem potest.

neque gravis autem in musica sonus neque acuo oratio convenio nam et hic parum clarus nimius plenus nullus affero animus motus possum et ille praetenuis et immodicus claritas cum sum ultra verus tum neque pronuntiatio flecto neque diu fero intentio possum


et parentes malorum odimus; et est conditoribus urbium infame contraxisse aliquam perniciosam ceteris gentem, qualis est primus Iudaicae superstitionis auctor; et Gracchorum leges invisae; et si quod est exemplum deforme posteris traditum, quale libidinis vir Perses in muliere Samia instituere ausus dicitur primus.

et parens malus odi et sum conditor urbs infamis contraho aliqui perniciosus ceterus gens qualis sum primus judaicus superstitio auctor et gracchus lex invideo et si qui sum exemplum deformis posterus trado qualis libido vir perses in mulier zamia instituo audeo dico primus


in geometria partem fatentur esse utilem teneris aetatibus. agitari namque animos et acui ingenia et celeritatem percipiendi venire inde concedunt, sed prodesse eam non ut ceteras artes, cum perceptae sint, sed cum discatur, existimant: ea vulgaris opinio est.

in geometria pars fateor sum utilis teneo aetas agitaris namque animus et acuo ingenium et celeritas percipio venio inde concedo sed prosum is non ut ceterus ars cum percipio sum sed cum disco existimo is vulgaris opinio sum


confirmantur praecipue duobus: auctoritate eorum, qui pronuntiaverunt, et similitudine rerum, de quibus quaeritur; refelluntur autem raro per contumeliam iudicum, nisi forte manifesta in iis culpa erit. vult enim cognoscentium quisque firmam esse alterius sententiam, et ipse pronuntiaturus, nec libenter exemplum, quod in se fortasse recidat, facit.

confirmo praecipuus duo auctoritas is qui pronuntio et similitudo res de qui quaero refello autem rarus per contumelia iudex nisi fors manifestus in is culpa sum volo enim cognosco quisque firmus sum alter sententia et ipse pronuntio neque libet exemplum qui in sui fortasse recido facio


apud rhetorem initium sit historica, tanto robustior quanto verior. sed narrandi quidem quae nobis optima ratio videatur, tum demonstrabimus, cum de iudiciali parte dicemus. interim admonere illud satis est, ut sit ea neque arida prorsus atque ieiuna, (nam quid opus erat tantum studiis laboris impendere, si res nudas atque inornatas indicare satis videretur?) neque rursus sinuosa et arcessitis descriptionibus, in quas plerique imitatione poeticae licentiae ducuntur, lasciviat.

apud rhetor initium sum historicus tantus robustus quantus verus sed narro quidem qui nos bonus ratio video tum demonstro cum de iudicial pars dico interim admoneo ille satis sum ut sum is neque aridus prorsus atque jejuno nam quis opus sum tantus studium labor impendeo si res nudo atque inornatus indico satis video neque rursus sinuosus et arcesso descriptio in qui plerusque imitatio poetice licentia duco lasciviat


quo magis miror eos, qui non putant utendum in narratione adfectibus. qui si hoc dicunt, non diu neque ut in epilogo, mecum sentiunt; effugiendae sunt enim morae. ceterum cur ego iudicem nolim, dum eum doceo, etiam movere ?

quo magis miro is qui non puto utor in narratio affectus qui si hic dico non diu neque ut in epilogus ego sentio effugio sum enim mora ceterum cur ego judico nolo dum is doceo etiam moveo


ne dactylus quidem spondeo bene praeponitur, quia finem versus damnamus ut fine orationis. bacchius et claudit et sibi iungitur: uenenum timeres; vel choreum et spondeum ante se amat: ut venenum timeres. contrarius quoque qui est, cludet, nisi si ultimam syllabam longam esse volumus, optimeque habebit ante se molosson: civis Romanus sum; aut bacchium, quod hic potest, nos possemus.

ne dactylus quidem spondeo bene praepono quia finis verro damno ut finis oratio bacchius et claudo et sui jungo uenenum timeo vel choreus et spondeus ante sui amo ut venenum timeo contrarius quoque qui sum cludet nisi si ulter syllaba longus sum volo bonus habeo ante sui molosson civis romanus sum aut bacchium qui hic possum nos possum


et dulces moriens reminiscitur Argos? ubi vero miseratione opus erit, nobis ea, de quibus queremur, accidisse credamus atque id animo nostro persuadeamus. nos illi simus, quos gravia, indigna, tristia passos queremur, nec agamus rem quasi alienam, sed adsumamus parumper illum dolorem. ita dicemus, quae in nostro simili casu dicturi fuissemus.

et dulcis morior reminisco argi ubi verus miseratio opus sum nos is de qui queror accido credo atque is animus noster persuadeo nos ille sum qui gravis indignus tristis patior queror neque ago res quasi alienus sed adsumo parumper ille dolor ita dico qui in noster similis casus dico sum


quae tamen exanimatae terrore, hostium adventu percepto, excitare Antonium conabantur, nomen inclamabant, frustra a ceruicibus tollebant, blandius alia ad aurem invocabat, uehementius etiam nonnulla feriebat; quarum cum omnium vocem tactumque noscitaret, proximae cuiusque collum amplexu petebat, neque dormire excitatus neque vigilare ebrius poterat, sed semisomno sopore inter manus centurionum concubinarumque iactabatur. nihil his neque credibilius fingi neque vehementius exprobrari neque manifestius ostendi potest.

qui tamen exanimo terror hostis advenio percipio excitaris antonius conor nomen inclamo frustra ab ceruix tollo blandus alius ad auris invoco uehemens etiam nonnullus ferio qui cum omnis voco tango noscito proximus quisque collum amplexus peto neque dormio excito neque vigilaris ebrius possum sed semisomnus soporus inter manus centurio concubina jacto nihil hic neque credibilis fingo neque vehemens exprobraris neque manifestius ostendo possum


ea porro sunt, genus, nam similes parentibus ac maioribus suis plerumque creduntur, et nonnunquam ad honeste turpiterque vivendum inde causae fluunt; natio, nam et gentibus proprii mores sunt, nec idem in barbaro, Romano, Graeco probabile est;

is porro sum genus nam similis parens atque magnus suus plerusque credo et nonnunquam ad honestus turpis vivo inde causa fluo natio nam et gens proprius mos sum neque idem in barbarus romanus graecum probabilis sum


quod autem posui, referre, quo quidque accusator modo dixerit, huc pertinet, ut, si est minus efficaciter elocutus, ipsa eius verba ponantur; si acri et vehementi fuerit usus oratione, eandem rem nostris verbis mitioribus proferamus, ut Cicero de Cornelio, codicem attigit;

qui autem pono refero quo quisque accusator modo dico huc pertineo ut si sum paruus efficax exloquor ipse is verbum pono si acer et vehemens sum utor oratio idem res noster verbum mitis profero ut cicero de cornelius codico attigo


minus indulsere eloquentiae Stoici veteres; sed cum honesta suaserunt tum in colligendo probandoque quae instituerant plurimum valuerunt, rebus tamen acuti magis quam, id quod sane non adfectaverunt, oratione magnifici.

paruus indulgeo eloquentia stoicus vetus sed cum honestus suadeo tum in colligo probo qui instituo multus valeo res tamen acuo magis quam is qui sanus non adfectaverunt oratio magnificus


nam contra recitabatur testamentum: P. Novanius Gallio, cui ego omnia meritissimo volo et debeo pro eius animi in me summa voluntate et adiectis deinceps aliis, heres esto. incipit esse quodammodo παρῳδή, quod nomen ductum a canticis ad aliorum similitudinem modulatis abusive etiam in versificationis ac sermonum imitatione servatur.

nam contra recito testamentum p novanius gallius qui ego omnis mereo volo et debeo pro is animus in ego summus voluntas et adicio deinceps alius heres sum incipio sum quodammodo qui nomen duco ab canticus ad alius similitudo modulor abusivus etiam in versificatio atque sermo imitatio servo


haec ratio, ut est illi, de qua primum locutus sum, arti non dissimilis, ita, si quid me experimenta docuerunt, et expeditior et potentior. ediscere tacite (nam id quoque est quaesitum) erat optimum, si non subirent velut otiosum animum plerumque aliae cogitationes; propter quas excitandus est voce, ut duplici motu iuvetur memoria dicendi et audiendi. sed haec vox sit modica et magis murmur.

hic ratio ut sum ille de qui primus loquor sum artus non dissimilis ita si quis ego experimentum doceo et expedio et possum edisco taceo nam is quoque sum quaero sum bonus si non subeo velut otiosus animus plerusque alius cogitatio propter qui excito sum vox ut duplex motus juvo memoria dico et audio sed hic vox sum modicus et magis murmur


illi autem probant qualecunque ingressi sunt iter, nec facile inculcatas pueris persuasiones mutaveris, quia nemo non didicisse mavult quam discere.

ille autem probo qualis ingredior sum iter neque facilis inculco puer persuasio muto quia nemo non disco malo quam disco


quid tam videri potest contra Cluentium quam censoria nota? quid tam contra eundem, quam filium ab Egnatio corrupti iudicii, quo Cluentius Oppianicum circumvenisset, crimine exheredatum?

quis tam video possum contra cluentius quam censorius nosco quis tam contra idem quam filius ab egnatius corrumpo iudicium quo clueo oppianicus circumvenio crimen exheredo


ideoque illa circumcurrens linea si efficiet orbem, quae forma est in planis maxime perfecta, amplius spatium complectetur quam si quadratum paribus oris efficiat, rursus quadrata triangulis, triangula ipsa plus aequis lateribus quam inaequalibus.

ideo ille circumcurro lineus si efficio orbis qui forma sum in planus magnus perficio amplus spatium complector quam si quadro par ora efficio rursus quadro triangulis triangulus ipse multus aequus later quam inaequal


propter hoc quoque interdum videntur indocti copiam habere maiorem, quod dicunt omnia; doctis est et electio et modus. his accedit, quod a cura docendi quod intenderunt recedunt. itaque illud quaestionum et argumentorum apud corrupta iudicia frigus evitant nihilque aliud, quam quod vel pravis voluptatibus aures assistentium permulceat, quaerunt.

propter hic quoque interdum video indoceo copia habeo magnus qui dico omnis doceo sum et electio et modus hic accedo qui ab cura doceo qui intendo recedo itaque ille quaestio et argumentor apud corrumpo iudicium frigus evito nihil alius quam qui vel pravus voluptas auris assistentium permulceo quaero


atque etiam in ipsis vocalibus grammatici est videre, an aliquas pro consonantibus usus acceperit, quia iam sicut etiam scribitur et nos ut luos. At quae ut vocales iunguntur aut unam longam faciunt, ut veteres scripserunt qui geminatione earum velut apice utebantur, aut duas; nisi quis putat etiam ex tribus vocalibus syllabam fieri, si non aliquae officio consonantium fungantur.

atque etiam in ipse vocal grammaticus sum video an aliqui pro consono utor accipio quia iam sicut etiam scribo et nos ut luos at qui ut vocal jungo aut unus longus facio ut vetus scribo qui geminatio is velut apex uto aut duo nisi quis puto etiam ex tres vocal syllaba fio si non aliqui officium consono fungor


itaque componemus prooemium varie atque ut sensus eius postulabit. neque enim accesserim Celso, qui unam quandam huic parti formam dedit, et optimam compositionem esse prooemii, ut est apud Asinium, dixit, si , Caesar, ex omnibus mortalibus, qui sunt ac fuerunt, posset huic causae disceptator legi, non quisquam te potius optandus nobis fuit.

itaque compono prooemium varius atque ut sensus is postulo neque enim accedo celsus qui unus quidam hic pario forma do et bonus compositio sum prooemium ut sum apud asinius dico si caesar ex omnis mortalis qui sum atque sum possum hic causa disceptator lego non quisquam tu potis opto nos sum


interim ornatum petit solum, qui est apud poetas frequentissimus: tempus erat, quo prima quies mortalibus aegris incipit et dono divum gratissima serpit. Et apud oratores non rarus, semper tamen adstrictior.

interim orno peto solus qui sum apud poeta frequens tempus sum quo primus quies mortalis aeger incipio et donum divus gratus serpo et apud orator non rarus semper tamen adstringo


tam deest avaro, quod habet, quam quod non habet. Sed maiorem vim accipiunt et mutatione figurae, ut usque adeone mori miserum est? acrius hoc enim quam per se, mors misera non est. et translatione a communi ad proprium; nam, cum sit rectum, nocere facile est, prodesse difficile, vehementius apud Ovidium Medea dicit, servare potui; perdere an possim, rogas? Vertit ad personam Cicero:

tam desum avarus qui habeo quam qui non habeo sed magnus vis accipio et mutatio figura ut usque adeo morior miser sum acer hic enim quam per sui mors misero non sum et translatio ab communis ad proprius nam cum sum recingo noceo facilis sum prosum difficilis vehemens apud ovidius medea dico servaris possum perdo an possum rogo verto ad persona cicero


quid enim tuus ille, Tubero, destrictus id acie Pharsalica gladius agebat? cuius latus ille mucro petebat? qui sensus erat armorum tuorum? duplicatur interim haec virtus, ut apud Vergilium, ferrumque armare veneno. Nam et veneno armare et ferrum armare translatio est. secantur haec id plures species :

quis enim tuus ille tubero destringo is acies pharsalicus gladius ago qui latus ille mucro peto qui sensus sum armus tuus duplico interim hic virtus ut apud vergilius ferrum armaris veneno nam et veneno armaris et ferrum armaris translatio sum seco hic is multus species


nam proponere quidem, quae sis probaturus, necesse est, sed et concludere; cur igitur si illa pars causae est, non et haec sit? partitio vero dispositionis est species, ipsa dispositio pars rhetorices et per omnes materias totumque earum corpus aequaliter fusa, sicut inuentio, elocutio.

nam propono quidem qui sum probo necesse sum sed et concludo cur igitur si ille pars causa sum non et hic sum partitio verus dispositio sum species ipse dispositio pars rhetorico et per omnis materio totus is corpus aequalis fundo sicut inventio elocutio


primum quia emendationem auribus modo accipiunt, divisionem vero ad cogitationem etiam et stilum perferunt; deinde quod libentius praecipientem audiunt quam reprehendentem. si qui vero paulo sunt vivaciores, in his praesertim moribus, etiam irascuntur admonitioni et taciti repugnant. neque ideo tamen minus vitia aperte coarguenda sunt.

primus quia emendatio auris modo accipio divisio verus ad cogitatio etiam et stilis perfero deinde qui libet praecipio audio quam reprehendo si qui verus paulus sum vivax in hic praesertim mos etiam irasco admonitio et taceo repugno neque ideo tamen paruus vitio apertus coarguo sum


neque enim accusator tantum hoc dicit, occidisti; sed, quibus id probet narrat. ut in tragoediis, cum Teucer Vlixem reum facit Aiacis occisi dicens inventum eum in solitudine iuxta exanime corpus inimici cum gladio cruento, non id modo Ulixes respondet non esse a se id facinus admissum, sed sibi nullas cum Aiace inimicitias fuisse, de laude inter ipsos certatum; deinde subiungit, quomodo in eam solitudinem venerit, iacentem exanimem sit conspicatus, gladium e vulnere extraxerit.

neque enim accusator tantus hic dico occido sed qui is probo narro ut in tragoedia cum teucer vlixem reus facio ajax occido dico invenio is in solitudo iuxta exanimus corpus inimicus cum gladius cruento non is modo ulixes respondeo non sum ab sui is facinus admitto sed sui nullus cum ajax inimicitia sum de laus inter ipse certas deinde subjungo quomodo in is solitudo venio iaceo exanimis sum conspicor gladius e vulnus extraho


sic et ex insequentibus amplificatio ducitur, siquidem tanta vis fuit vini erumpentis, ut non casum adferret aut voluntatem sed necessitatem, ubi minime deceret, vomendi, et cibus non recens, ut accidere interim solet, redderetur, sed usque in posterum diem redundaret.

sic et ex insequor amplificatio duco siquidem tantus volo sum vinum erumpo ut non casus affero aut voluntas sed necessitas ubi paruus decet vomendi et cibus non recens ut accido interim soleo reddo sed usque in posterus dies redundo


hinc iam, quas primas in docendo partes rhetorum putem, tradere incipiam, dilata parumper illa quae sola vulgo vocatur arte rhetorica. ac mihi opportunus maxime videtur ingressus ab eo, cuius aliquid simile apud grammaticos puer didicerit.

hinc iam qui primus in doceo pars rhetor puto trado incipio differo parumper ille qui solus vulgo voco ars rhetorica atque ego opportunus magnus video ingredior ab is qui aliquis similis apud grammaticus puer disco


verum ut transeundi spes non sit, magna tamen est dignitas subsequendi. an Pollio et Messala, qui iam Cicerone arcem tenente eloquentiae agere coeperunt, parum ad vita dignitatis habuerunt, parum ad posteros gloriae tradiderunt? alioqui pessime de rebus humanis perductae ad summum artes mererentur, si, quod optimum, idem ultimum fuisset.

verus ut transeo spes non sum magnus tamen sum dignitas subsequor an pollio et messalla qui iam cicero arx teneo eloquentia ago coepio parum ad vito dignitas habeo parum ad posterus gloria trado alioqui pessime de res humanus perduco ad superus ars mereo si qui bonus idem ulter sum


nam qui omnes etiam indignas lectione scidas excutit, anilibus quoque fabulis accommodare operam potest. atqui pleni sunt huiusmodi impedimentis grammaticorum commentarii, vix ipsis qui composuerunt satis noti.

nam qui omnis etiam indignus lectio scida excutio anilis quoque fabula accommodaris opera possum atqui plenus sum huiusmodi impedimentum grammaticus commentarius vix ipse qui compono satis nosco


virginem rapuit, non tamen optio patri dabitur. ingenuum stupravit et stupratus se suspendit, non tamen ideo stuprator capite ut causa mortis punietur, sed decem milia, quae poena stupratori constitute est, dabit. verum in his quoque confessionibus est aliquid, quod de invidia, quam expositio adversarii fecit, detrahi possit, cum etiam servi nostri de peccatis suis mollius loquantur.

virgo rapio non tamen optio pater do ingenuus stupro et stupro sui suspendo non tamen ideo stuprator caput ut causa mors punior sed decem mille qui poena stuprator constitus sum do verus in hic quoque confessio sum aliquis qui de invidia quam expositio adversarius facio detraho possum cum etiam servio noster de peccatum suus mollis loquor


cum Thebas evertisset Alexander, inuenit tabulas, quibus centum talenta mutua Thessalis dedisse 'Thebanos continebatur. has , quia erat usus commilitio Thessalorum, donavit his ultro; postea restituti a Cassandro Thebani reposcunt Thessalos. apud Amphictyonas agitur. centum talenta et credidisse eos constat et non recepisse.

cum thebae everto alexander inuenio tabula qui centum talentum mutuus thessal do thebani contineo hic quia sum utor commilitium thessalus dono hic ultro postea restitus ab cassander thebanus reposco thessali apud amphictyonas ago centum talentum et credo is consto et non recipio


atqui cetera, quae continuo magis orationis tractu decurrunt, in auxilium atque ornamentum argumentorum comparantur, nervisque illis, quibus causa continetur, adiiciunt inducti super corporis speciem: ut, si forte quid factum ira vel metu vel cupiditate dicatur, latius, quae cuiusque adfectus natura sit, prosequamur. iisdem laudamus, incusamus, augemus, minuimus, describimus, deterremus, querimur, consolamur, hortamur.

atqui ceterus qui continuo magis oratio traho decurro in auxilium atque ornamentum argumentor comparo nervus ille qui causa contineo adiiciunt induco super corpus species ut si fors quis facio ira vel metus vel cupiditas dico fero qui quisque affectus natura sum prosequor idem laudo incuso augeo minuo describo deterreo queror consolo horto


Apollodorus quoque ἀντικατηγορίαν duas esse controversias dixit, et sunt revera secundum forense ius duae lites. potest tamen hoc genus in cognitionem venire senatus aut principis. sed in iudicio quoque nihil interest actionum,

apollodorus quoque duo sum controversia dico et sum revero secundus forensis ius duo lis possum tamen hic genus in cognitio venio senatus aut princeps sed in iudicium quoque nihil intersum actio


ideoque eam non orationis totius partem unam esse credendum est sed quaestionum etiam singularum. quae est enim quaestio, in qua non promittere possit orator, quid primo, quid secundo, quid tertio sit loco dicturus? quod est proprium partitionis. quam ergo ridiculum est, quaestionem quidem speciem esse probationis, partitionem autem, quae sit species quaestionis, partem totius orationis vocari?

ideo is non oratio totus pars unus sum credo sum sed quaestio etiam singularis qui sum enim quaestio in qui non promitto possum orator quis primus quis secundus quis tertius sum locus dico qui sum proprius partitio quam ergo ridiculus sum quaestio quidem species sum probatio partitio autem qui sum species quaestio pars totus oratio vocaris


quaedam autem ex iis, quae gesta sunt, tota narrabimus, ut Cicero pro Milone: pudicitiam cum eriperet militi tribunus militaris in exercitu C. Marii, propinquus eius imperatoris, interfectus ab eo est, cui vim adferebat. facere enim probus adolescens periculose quam perpeti turpiter maluit; atque hunc ille summus vir scelere solutum periculo liberavit.

quidam autem ex is qui gero sum totus narro ut cicero pro milo pudicitia cum eripio miles tribunus militaris in exercitus que marius propinquus is imperator interficio ab is sum qui vis affero facio enim probus adolesco periculosus quam perpetior turpis malo atque hic ille summus vir scelus soluo periculum libero


verum hi pronuntiatione quoque famam dicendi fortius quaerunt. nam et clamant ubique et omnia levata, ut ipsi vocant, manu emugiunt, multo discursu, anhelitu, iactatione gestus, motu capitis furentes.

verus hic pronuntiatio quoque fama dico fortis quaero nam et clamo ubique et omnis levo ut ipse voco manus emugio multus discursus anhelitus iactatio gero motus capio furo


iunguntur autem aut ex duobus Latinis integris ut superfui, subterfugi (quanquam ex integris an composita sint quaeritur), aut ex integro et corrupto ut malevolus, aut ex corrupto et integro ut noctivagus, aut ex duobus corruptis ut pedisecus, aut ex nostro et peregrino ut biclinium, aut contra ut epitogium et Anticato, aliquando et ex duobus peregrinis ut epiraedium. nam cum sit praepositio Graeca, raeda Gallicum: neque Graecus tamen neque Gallus utitur composito; Romani suum ex alieno utroque fecerunt.

jungo autem aut ex duo latinum integer ut supersum subterfugio quamquam ex integer an compono sum quaero aut ex integer et corrumpo ut malevolus aut ex corrumpo et integer ut noctivagus aut ex duo corruptus ut pedisequus aut ex noster et peregrinus ut biclinium aut contra ut epitogium et anticato aliquando et ex duo peregrinus ut epiraedium nam cum sum praepositio graecum raeda gallicus neque graecus tamen neque gallus uto compono romanus suus ex alienus uterque facio


quae omnia non dum fiunt laudantur, sed cum facta sunt; unde etiam cupidissimis opinionis plus fructus venit. nam cum illa dicendi vitiosa iactatio inter plausores suos detonuit, resurgit verae virtutis fortior fama, nec iudices a quo sint moti, dissimulant, et doctis creditur, nec est orationis vera laus nisi cum finita est.

qui omnis non dum fio laudo sed cum facio sum unde etiam cupidus opinio multus fructus venio nam cum ille dico vitiosus jactatio inter plausor suus detono resurgo verus virtus fortis fama neque iudex ab quo sum moveo dissimulo et doceo credo neque sum oratio verus laus nisi cum finio sum


figuras quoque mentis, quae σχήματα διανοίας dicuntur, res eadem recipit omnes, in quas nonnulli diviserunt species dictorum. nam et interrogamus et dubitamus et adfirmamus et minamur et optamus, quaedam ut miserantes, quaedam ut irascentes dicimus. ridiculum est autem omne, quod aperte fingitur.

figura quoque mens qui dico res idem recipio omnis in qui nonnullus divido species dico nam et interrogo et dubito et adfirmo et mino et opto quidam ut misero quidam ut irasco dico ridiculus sum autem omnis qui apertus fingo


hinc etiam illud est, quod Cicero pluribus libris et epistolis testatur dicendi facultatem ex intimis sapientiae fontibus fluere, ideoque aliquamdiu praeceptores eosdem fuisse morum atque dicendi. quapropter haec exhortatio mea non eo pertinet ut esse oratorem philosophum velim, quando non alia vitae secta longius a civilibus officiis atque ab omni munere oratoris recessit.

hinc etiam ille sum qui cicero multus liber et epistula testor dico facultas ex intimus sapientia fons fluo ideo aliquamdiu praeceptor idem sum mos atque dico quapropter hic exhortatio meus non is pertineo ut sum orator philosophus volo quando non alius vita seco longus ab civilis officium atque ab omnis munus orator recedo


contra in Antimacho vis et gravitas et minime vulgare eloquendi genus habet laudem. sed quamvis ei secundas fere grammaticorum consensus deferat, et adfectibus et iucunditate et dispositione et omnino arte deficitur, ut plane manifesto appareat, quanto sit aliud proximum esse aliud secundum.

contra in antimachus volo et gravitas et paruus vulgaris eloquor genus habeo laus sed quivis is secundus fere grammaticus consentio defero et affectus et iucunditas et dispositio et omnino ars deficio ut planus manifesto appareo quantus sum alius propior sum alius secundus


tum in ratione eloquendi, quod verbum proprium, ornatum, sublime; ubi amplificatio laudanda, quae virtus ei contraria, quid speciose translatum, quae figura verborum, quae levis et quadrata sed virilis tamen compositio.

tum in ratio eloquor qui verbum proprius orno sublimis ubi amplificatio laudo qui virtus is contrarius quis speciosus transfero qui figuro verbum qui levis et quadro sed virilis tamen compositio


saepe exiguus mus. Nam epitheton proprium effecit, ne plus exspectaremus, et casus singularis magis decuit, et clausula ipsa unius syllabae non usitata addidit gratiam. imitatus est itaque utrumque Horatius, nascetur ridiculus mus.

saepe exiguus mus nam epitheton proprius efficio ne multus exspectaremus et casus singularis magis decet et clausula ipse unus syllaba non usitor addo gratia imitor sum itaque uterque horatius nasco ridiculus mus


nec vitia ebrietatis effingat neque servili vernilitate imbuatur nec amoris, avaritiae, metus discat adfectum; quae neque oratori sunt necessaria et mentem, praecipue in aetate prima teneram adhuc et rudem, inficiunt.

neque vitio ebrietas effingo neque servilis vernilitas imbuatur neque amor avaritia metus disco afficio qui neque orator sum necessarius et mens praecipuus in aetas primus tener adhuc et rudis inficio


quo ex genere coeperis translationis, hoc desinas. multi autem, cum initium a tempestate sumpserunt, incendio aut ruina finiunt; quae est inconsequentia rerum foedissima.

quo ex genus coepio translatio hic desino multus autem cum initium ab tempestas sumo incendium aut ruina finio qui sum inconsequentia res foedus


coniuncta, lege de sicariis commisit L. Varenus. nam C. Varenum occidendum et Cn. Varenum vulnerandum et Salarium item occidendum curavit. Nam sic diuersae propositiones erunt; quod idem de petitionibus dictum sit. verum ex coniuncta propositione plures esse quaestiones ac status possunt, si aliud negat reus, aliud defendit, aliud a iure actionis excludit. in quo genere agenti est dispiciendum, quid quoque loco diluat.

conjungo lex de sicarius committo l varenus nam que varenus occaedes et cn varenus vulnero et salarius item occaedes curo nam sic diuerto propositio sum qui idem de petitio dico sum verus ex conjungo propositio multus sum quaestio atque status possum si alius nego reus alius defendo alius ab ius actio excludo in quo genus ago sum dispicio quis quoque locus diluo


ceterum quantum natura studioque valeat memoria, vel Themistocles testis, quem unum intra annum optime locutum esse Persice constat; vel Mithridates, cui duas et viginti linguas, quot nationibus imperabat, traditur notas fuisse; vel Crassus ille Dives, qui, cum Asiae praeesset, quinque Graeci sermonis differentias sic tenuit ut, qua quisque apud eum lingua postulasset, eadem ius sibi redditum ferret; vel Cyrus, quem omnium militum tenuisse creditum est nomina.

ceterum quantus natura studium valeo memoria vel themistocles testis qui unus intra annus optume loquor sum persicus consto vel mithridates qui duo et viginti lingua quot natio impero trado nosco sum vel crassus ille dives qui cum asia praesum quinque graecum sermo differentia sic teneo ut qui quisque apud is lingua postulo idem ius sui reddo fero vel cyrus qui omnis miles teneo credo sum nomen


alii statum crediderunt primam eius, cum quo ageretur, deprecationem. quam sententiam his verbis Cicero complectitur: in quo primum insistit quasi ad repugnandum congressa defensio. unde rursus alia quaestio, an eum semper is faciat qui respondet. cui rei praecipue repugnat Cornelius Celsus dicens non a depulsione sumi, sed ab eo qui propositionem suam confirmet; ut, si hominem occisum reus negat, status ab accusatore nascatur, quia is velit probare; si iure occisum reus dicit, translata probationis necessitate idem a reo fiat, et sit eius intentio.

alius status credo primus is cum quo ago deprecatio quam sententia hic verbum cicero complector in quo primus insisto quasi ad repugno congredior defensio unde rursus alius quaestio an is semper is facio qui respondeo qui res praecipuus repugno cornelius celsus dico non ab depulsio sumo sed ab is qui propositio suus confirmo ut si homo occido reus nego status ab accusator nasco quia is volo probaris si ius occido reus dico transfero probatio necessitas idem ab reor fio et sum is intentio


periodo plurima nomina dat Cicero, ambitum, circuitum, comprehensionem, continuationem, circumscriptionem. genera eius duo sunt, alterum simplex, cum sensus unus longiore ambitu circumducitur, alterum, quod constat membris et incisis, quae plures sensus habent: aderat ianitor carceris, carnifex praetoris, reliqua. habet periodus membra minimum duo.

periodus multus nomen do cicero ambitus circumeo comprehensio continuatio circumscriptio genus is duo sum alter simplex cum sensus unus longus ambitus circumduco alter qui consto membrum et incido qui multus sensus habeo adsum janitor carcer carnifex praetor reliquus habeo periodus membrum paruus duo


nihilominus confitendum est etiam detrahere doctrinam aliquid, ut limam rudibus et cotes hebetibus et vino vetustatem, sed vitia detrahit, atque eo solo minus est, quod litterae perpolierunt, quo melius.

nihilominus confiteor sum etiam detraho doctrina aliquis ut lima rudis et cotes hebetia et vinum vetustas sed vitio detraho atque is solum paruus sum qui littera perpolio quo bonus


nam et laudes ac vituperationes scribebantur, et ἐπιταφίους dicere erat moris, et plurimum in consiliis ac iudiciis insumebatur operae, ut scriptores artium pro solis comprehenderint frequentissima.

nam et laus atque vituperatio scribo et dico sum mos et multus in consilium atque iudicium insumo opera ut scriptor ars pro sol comprehendo frequens


est his diversa vox et paene extra organum, cui Graeci nomen amaritudinis dederunt, super modum ac paene naturam vocis humanae acerba: quin compescitis vocem istam, indicem stultitiae, testem paucitatis? sed id, quod excedere modum dixi, in illa parte prima est: quin compescitis.

sum hic diverto vox et paene extra organum qui graecum nomen amaritudo do super modus atque paene natura vox humanus acerbus quin compesco voco iste index stultitia testo paucitas sed is qui excedo modus dico in ille pars primus sum quin compesco


imperiti enim iudicant et qui frequenter in hoc ipsum fallendi sint, ne errent. nam , si mihi sapientes iudices dentur, sapientium contiones atque omne consilium, nihil invidia valeat, nihil gratia, nihil opinio praesumpta falsique testes: perquam sit exiguus eloquentiae locus et prope in sola delectatione ponatur.

imperitus enim judico et qui frequens in hic ipse fallo sum ne erro nam si ego sapio iudex do sapiens contio atque omnis consilium nihil invidia valeo nihil gratia nihil opinio praesumo fallo testis perquam sum exiguus eloquentia locus et prope in solus delectatio pono


neque enim rogationibus plebisve scitis sancta sunt ista praecepta, sed hoc quidquid est utilitas excogitavit.

neque enim rogatio pleo scio sancio sum iste praecipio sed hic quisquis sum utilitas excogito


profert enim mores plerumque oratio et animi secret detegit. nec sine causa Graeci prodiderunt, ut vivat, quemque etiam dicere. humiliora illa vitia: summissa adulatio, adfectata scurrilitas, in rebus ac verbis parum modestis ac pudicis vilis pudor, in omni negotio neglecta auctoritas; quae fere accidunt iis, qui nimium aut blandi esse aut ridiculi volunt.

profero enim mos plerusque oratio et animus secret detego neque sine causa graecum prodo ut vivo quisque etiam dico humilis ille vitio summitto adulatio adfectatus scurrilitas in res atque verbum parum modestus atque pudicus vilis pudor in omnis negotium neglego auctoritas qui fere accido is qui nimium aut blandio sum aut ridiculis volo


nam et in suadendo sublimius aliquid senatus, concitatius populus, et in iudiciis publicae capitalesque causae poscunt accuratius dicendi genus. at privatum consilium causasque paucorum, ut frequenter accidit, calculorum purus sermo et dissimilis curae magis decuerit. an non pudeat certam creditam periodis postulare aut circa stillicidia adfici aut in mancipii redhibitione sudare?

nam et in suadeo sublimis aliquis senatus concito populus et in iudicium publicus capitalis causa posco accuro dico genus at privo consilium causa paucus ut frequens accido calculus purus sermo et dissimilis cura magis decet an non pudeo certus credo periodis postulo aut circa stillicidium afficio aut in mancipium redhibitio sudaris


cludit amphibrachys: Q. Ligarium ut Africa fuisse, si non eum malumus esse bacchium. non optimus est trochaeus, si ulla est ultima brevis, quod certe sit necesse est; alioqui quomodo claudet, qui placet plerisque, dichoreus? illa observatione ex trochaeo fit anapaestus.

claudo amphibrachys q ligarius ut africanus sum si non is malo sum bacchium non bonus sum trochaeus si ullus sum ulter brevis qui certus sum necesse sum alioqui quomodo claudo qui placeo plerusque dichoreus ille observatio ex trochaeus fio anapaestus


sed cum in aliis omnibus inter scriptores summa dissensio est, tum in hoc praecipue videtur mihi studium quoque diversa tradendi fuisse; adeo, nec qui sit numerus nec quae nomina nec qui generales quive speciales sint status, convenit.

sed cum in alius omnis inter scriptor summus dissensio sum tum in hic praecipuus video ego studium quoque diverto trado sum adeo neque qui sum numerus neque qui nomen neque qui general qui special sum status convenio


porro natura non tantum in hoc valet, ut acutior quis atque habilior sit ad inveniendum (nam id sane doctrina possit augeri), sed inest proprius quibusdam decor in habitu ac vultu, ut eadem illa minus alio dicente urbana esse videantur.

porro natura non tantus in hic valeo ut acuo quis atque habilis sum ad invenio nam is sanus doctrina possum augeo sed insum proprius quidam decor in habitus atque vultus ut idem ille paruus alius dico urbanus sum video


illud quoque ad verbum ponere optimum fuerit: locis est utendum multis, inlustribus, explicatis, modicis intervallis, imaginibus autem agentibus, acribus, insignitis, quae occurrere celeriterque percutere animum possint. quo magis miror, quomodo Metrodorus in XII signis, per quae sol meat, trecenos et sexagenos invenerit locos. vanitas nimirum fuit atque iactatio circa memoriam sua potius arte quam natura gloriantis.

ille quoque ad verbum pono bonus sum locus sum utor multus illustris explico modicus intervallum imago autem ago acer insignio qui occurro celeriter percutio animus possum quo magis miro quomodo metrodorus in duodecim signum per qui sol meo treceni et sexageni invenio locus vanitas nimirum sum atque jactatio circa memoria suus potis ars quam natura glorior


iam praeiudiciorum vis omnis tribus in generibus versatur: rebus, quae aliquando ex paribus causis sunt iudicatae, quae exempla rectius dicuntur, ut de rescissis patrum testamentis vel contra filios confirmatis; iudiciis ad ipsam causam pertinentibus, unde etiam nomen ductum est, qualia in Oppianicum facta dicuntur et a senatu adversus Milonem; aut cum de eadem causa pronuntiatum est, ut in reis deportatis et assertione secunda et partibus centumviralium, quae in duas hastas divisae sunt.

iam praejudicium volo omnis tres in genus verso res qui aliquando ex par causa sum judico qui exemplum rectus dico ut de rescissis pater testamentum vel contra filius confirmo iudicium ad ipse causa pertineo unde etiam nomen duco sum qualis in oppianicus facio dico et ab senatus adverro milo aut cum de idem causa pronuntio sum ut in redeo deportas et assertio secundus et pars centumviralium qui in duo hasta divido sum


quam molli autem articulo tractavit Catonem Cuius natura summe admiratus non ipsius vitio, sed Stoicae sectae quibusdam in rebus factam duriorem videri volebat; ut inter eos non forensem contentionem, sed studiosam disputationem crederes incidisse.

quam mollis autem articulus tracto cato qui natura summus admiror non ipse vitio sed stoicus secta quidam in res facio durus video volo ut inter is non forensis contentio sed studiosus disputatio credo incido


nec in ulla parte intentior est index, eoque nihil recte dictum perit. praeterea nescio quomodo etiam credit facilius, quae audienti iucunda sunt, et voluptate ad fidem ducitur.

neque in ullus pars intendo sum index eo nihil rectus dico pereo praeterea nescio quomodo etiam credo facilis qui audio iucundus sum et voluptas ad fides duco


egressio vero vel, quod usitatius esse coepit, excessus, sive est extra causam, non potest esse pars causae, sive est in causa, adiutorium vel ornamentum partium est earum, ex quibus egreditur. nam si, quidquid in causa est, pars causae vocabitur, cur non argumentum, similitudo, locus communis, adfectus, exempla partes vocentur?

egressio verus vel qui usitor sum coepio excedo sive sum extra causa non possum sum pars causa sive sum in causa adjutorium vel ornamentum pars sum is ex qui egredior nam si quisquis in causa sum pars causa voco cur non argumentum similitudo locus communis affectus exemplum pars voco


nunc , quae sit narrandi ratio, subiungam. narratio est rei factae aut ut factae utilis ad persuadendum expositio, vel (ut Apollodorus finit) oratio docens auditorem, quid in controversia sit. eam plerique scriptores, maxime qui sunt ab Isocrate, volunt esse lucidam, brevem, verisimilem. neque enim refert, an pro lucida perspicuam, pro verisimili probabilem credibilemve dicamus.

nunc qui sum narro ratio subjungo narratio sum res facio aut ut facio utilis ad persuadeo expositio vel ut apollodorus finio oratio doceo auditor quis in controversia sum is plerusque scriptor magnus qui sum ab isocrates volo sum lucidus brevis verisimilis neque enim refero an pro lucidus perspicuus pro verisimilis probabilis credibilemve dico


testamento quidam iussit poni statuam auream hastam tenentem. quaeritur , statua hastam tenens aurea esse debeat an hasta esse aurea in statua alterius materiae? fit per flexum idem magis: quinquaginta ubi erant centum inde occidit Achilles. saepe ,

testamentum quidam iubeo pono statua aureus hasta teneo quaero statua hasta teneo aureus sum debeo an hasta sum aureus in statua alter materia fio per flecto idem magis quinquaginta ubi sum centum inde occido achilles saepe


altero, quo proprie schema dicitur, in sensu vel sermone aliqua a vulgari et simplici specie cum ratione mutatio, sicut nos sedemus, incumbimus, respicimus. itaque cum in eosdem casus aut tempora aut numeros aut etiam pedes continuo quis aut certe nimium frequenter incurrit, praecipere solemus variandas figuras esse vitandae similitudinis gratia.

alter quo proprius schema dico in sentio vel sermo aliqui ab vulgaris et simplex species cum ratio mutatio sicut nos sedeo incumbo respicio itaque cum in idem casus aut tempus aut numerus aut etiam pes continuo quis aut certus nimium frequens incurro praecipio solo variandas figura sum vito similitudo gratia


ea quoque quae, quia plerumque observata sunt, vulgo signa creduntur, ut prognostica. vento rubet aurea Phoebe et cornix plena pluviam vocat improba voce, si causas ex qualitate caeli trahunt, sane ita appellentur.

is quoque qui quia plerusque observo sum vulgo signum credo ut prognostica venio rubeo aureus phoebus et cornix plenus pluvia voco improbus vox si causa ex qualitas caelum traho sanus ita appello


vertere Graeca in Latinum veteres nostri oratores optimum iudicabant. id se L. Crassus in illis Ciceronis de Oratore libris dicit factitasse. id Cicero sua ipse persona frequentissime praecipit, quin etiam libros Platonis atque Xenophontis edidit hoc genere translatos. id Messalae placuit, multaeque sunt ab eo scriptae ad hunc modum orationes, adeo ut etiam cum illa Hyperidis pro Phryne difficillima Romanis subtilitate contenderet.

verto graecum in latinus vetus noster orator bonus judico is sui l crassus in ille cicero de orator liber dico factito is cicero suus ipse persono frequens praecipio quin etiam liber plato atque xenophon edo hic genus transfero is messalla placeo multa sum ab is scribo ad hic modus oratio adeo ut etiam cum ille hyperides pro phrynos difficilis romanus subtilitas contendo


arrogantes et illi, qui se iudicasse de causa nec aliter adfuturos fuisse proponunt. nam et inviti iudices audiunt praesumentem partes suas, nec hoc oratori contingere inter aduersarios quod Pythagorae inter discipulos potest ipse dixit. sed istud magis minusve vitiosum est pro personis dicentium.

arrogo et ille qui sui judico de causa neque aliter adsum sum propono nam et invitus iudex audio praesumo pars suus neque hic orator contingo inter adversarius qui pythagoras inter discipulus possum ipse dico sed iste magis parvus vitiosus sum pro persona dico


praestatur hoc aliquando etiam dignationibus, ut libertatis nostrae ratio reddatur, ne quis nos aut petulantes in laedendis eis aut etiam ambitiosos putet. itaque Cicero, quanquam erat in Cottam gravissime dicturus, neque aliter agi P. Oppii causa poterat, longa tamen praefatione excusavit officii sui necessitatem.

praesto hic aliquando etiam dignatio ut libertas noster ratio reddo ne quis nos aut petulans in laedo is aut etiam ambitiosus puto itaque cicero quamquam sum in cotta gravis dico neque aliter ago p oppii causa possum longus tamen praefatio excuso officium suus necessitas


mox cum robore dicendi crescet etiam eruditio. iidem primo solum iter credant esse in quod inducentur, mox illud cognituri etiam optimum. sunt autem neque obscura neque ad percipiendum difficilia quae scriptores diversis opinionibus pertinaciter tuendis involverunt.

mox cum robur dico cresco etiam eruditio eo primus solus iter credo sum in qui induco mox ille cognosco etiam bonus sum autem neque obscurus neque ad percipio difficilis qui scriptor diverto opinio pertinax tueor involverunt


vis ostenditur, ut in Iove regendorum omnium, in Marte belli, in Neptuno maris; inventa, ut artium in Minerva, Mercurio litterarum, medicinae Apolline, Cerere frugum, Libero vini. tum si qua ab iis acta vetustas tradidit, commemoranda. addunt etiam dis honorem parentes, ut si quis sit filius Iovis; addit antiquitas, ut iis, qui sunt ex Chao; progenies quoque, ut Apollo ac Diana Latonae.

volo ostendo ut in iuppiter rego omnis in mars bellum in neptunus mare invenio ut ars in minerva mercurius litteraris medicina apollo ceres frugum liber vinum tum si qui ab is ago vetustus trado commemoro addo etiam deus honor parens ut si quis sum filius iuppiter addo antiquitas ut is qui sum ex chaos progenies quoque ut apollo atque diana latona


valet autem in altercatione plurimum acumen, quod sine dubio ex arte non venit (natura enim non docetur), arte tamen adiuvatur.

valeo autem in altercatio multus acumen qui sine dubius ex ars non venio natura enim non doceo ars tamen adjuvo


at quae per detractionem fiunt figurae, brevitatis novitatisque maxime gratiam petunt; quarum una est ea, quam libro proximo in figuras ex συνεκδοχῇ distuli, cum subtractum verbum aliquod satis ex ceteris intelligitur: ut Caelius in Antonium, stupere gaudio Graecus: simul enim auditur coepit. Cicero ad Brutum: sermo nullus scilicet nisi de te; quid enim potius? tum Flavius, Cras, inquit, tabellarii, et ego ibidem has inter cenam exaravi.

at qui per detractio fio figura brevitas novitatisque magnus gratia peto qui unus sum is quam liber propior in figura ex distulis cum subtraho verbum aliqui satis ex ceterus intellego ut caelius in antonius stupeo gaudium graecus simul enim audio coepio cicero ad brutus sermo nullus scilicet nisi de tu quis enim potis tum flavus creo inquam tabellarius et ego ibidem hic inter cena exaro


Gorgias apud Platonem suadendi se artificem in iudiciis et aliis coetibus esse ait, de iustis quoque et iniustis tractare; cui Socrates persuadendi, non docendi concedit facultatem.

gorgias apud plato suadeo sui artifex in iudicium et alius coitus sum aio de iustus quoque et injustus tractaris qui socrates persuadeo non doceo concedo facultas


suspenditur arma virumque cano, quia illud virum ad sequentia pertinet, ut sit virum Troiae qui primus ab oris, et hic iterum. nam etiamsi aliud est, unde venit quam quo venit, non distinguendum tamen, quia utrumque eodem verbo continetur venit.

suspendo arma vir cano quia ille vir ad sequor pertineo ut sum vir troius qui primus ab ora et hic iterum nam etiamsi alius sum unde venio quam quo venio non distinguo tamen quia uterque idem verbum contineo venio


quo usque tandem abutere? ac , ne quis apostrophen miretur, idem Cicero pro Scauro ambitus reo, quae causa est in commentariis (nam bis eundem defendit), prosopopoeia loquentis pro reo utitur, pro Rabirio vero Postumo eodemque Scauro reo repetundarum etiam exemplis, pro Cluentio (ut modo ostendi) partitione.

quo usque tandem abutor atque ne quis apostrophen miro idem cicero pro scaurus ambitus reor qui causa sum in commentarius nam bis idem defendo prosopopoeia loquor pro reor uto pro rabirius verus postumus idem scaurus reor repeto etiam exemplum pro cluentius ut modo ostendo partitio


plurimi enim mentiuntur et, tanquam non doceant causam, sed agant, non ut cum patrono sed ut cum iudice loquuntur. quapropter nunquam satis credendum est, sed agitandus omnibus modis et turbandus et evocandus.

plurimus enim mentior et tamquam non doceo causa sed ago non ut cum patronus sed ut cum iudex loquor quapropter numquam satis credo sum sed agito omnis modus et turbo et evocandus


ad memoriam posteritatis. plurimum tamen valet miseratio, quae iudicem non flecti tantum cogit, sed motum quoque animi sui lacrimis confiteri. haec petentur aut ex iis, quae passus est reus, aut iis quae cum maxime patitur, aut iis quae damnatum manent; quae et ipsa duplicantur, cum dicimus ex qua illi fortuna et ira quam recidendum sit.

ad memoria posteritas multus tamen valeo miseratio qui judico non flecto tantus cogo sed motus quoque animus suus lacrima confiteor hic peto aut ex is qui patior sum reus aut is qui cum magnus patior aut is qui damno maneo qui et ipse duplico cum dico ex qui ille fortuna et ira quam recido sum


interim quia omnino non possint. ego porro eum qui nolit in numero praecipientium non habeo, posse autem maxime, si velit, optimum quemque contendo; primum, quod eum, qui eloquentia ceteris praestet, illa quoque, per quae ad eloquentiam pervenitur, diligentissime percepisse credibile est;

interim quia omnino non possum ego porro is qui nolo in numerus praecipio non habeo possum autem magnus si volo bonus quisque contendo primus qui is qui eloquentia ceterus praesto ille quoque per qui ad eloquentia pervenio diligens percipio credibilis sum


ilia magis finitionibus aut qualitatibus prosunt, si robur corporibus bonum est, non minus sanitas; Si furtum scelus, magis sacrilegium; Si abstinentia virus, et continentia; Si mundus providentia regitur, administranda respublica; Si domus aedificari sine ratione non potest, quid urbs agenda? si agenda est navalium cura, et armorum. ac mihi quidem sufficeret hoc genus,

ilia magis finitio aut qualitas prosum si robur corpus bonus sum non paruus sanitas si furtum scelus magis sacrilegium si abstinentia virus et continentia si mundus provideo rego administro respublica si domus aedificaris sine ratio non possum quis urbs ago si ago sum navalis cura et armus atque ego quidem sufficio hic genus


si plura sunt, male continuabuntur, quia necesse est compositio multis clausulis concisa subsultet. ideoque etiam brevium verborum ac nominum vitanda continuatio et ex diverso quoque longorum; adfert enim quandam dicendi tarditatem. ilia quoque vitia sunt eiusdem loci, si cadentia similiter et similiter desinentia et eodem mode declinata multa iunguntur.

si multus sum malus continuo quia necesse sum compositio multus clausulis concaedes subsulto ideo etiam brevis verbum atque nomen vito continuatio et ex diverto quoque longus affero enim quidam dico tarditas ilia quoque vitio sum idem locus si cado similis et similis desino et idem modus declino multus jungo


quarum rerum ingens plerumque vis est velut ira rem praesentem animos hominum ducentium, ut populum Romanum egit ira furorem praetexta C. Caesaris praelata ira funere cruenta. sciebat interfectum eum, corpus denique ipsum impositum lecto erat, at vestis tamen illa sanguine madens ita repraesentavit imaginem sceleris, ut non occisus esse Caesar sed tum maxime occidi videretur.

qui res ingens plerusque volo sum velut ira res praesens animus homo duco ut populus romanus ago ira furor praetexo que caesar praefero ira funus cruento scio interficio is corpus denique ipse impono lectus sum at vestio tamen ille sanguis madeo ita repraesento imago scelus ut non occido sum caesar sed tum magnus occido video


quod vero schema est ad propositum subiecta ratio, quod Rutilius αἰτιολογίαν vocat? nam de illo dubitari possit, an schema sit distributis subiecta ratio, quod apud eundem primo loco positum est.

qui verus schema sum ad propono subiectum ratio qui rutilus voco nam de ille dubitaris possum an schema sum distribuo subiectum ratio qui apud idem primus locus pono sum


adfert et ista res opinionem, quia libentissime homines audiunt ea, quae dicere ipsi noluissent. illud quoque alterum quod est in elocutione ipsa periculum minus vitat conaturque perdite, unde evenit nonnunquam, ut aliquid grande inveniat qui semper quaerit quod nimium est; verum id et raro provenit, et cetera vitia non pensat.

affero et iste res opinio quia libet homo audio is qui dico ipse nolo ille quoque alter qui sum in elocutio ipse periculum paruus vito conor perdo unde evenio nonnunquam ut aliquis grandis invenio qui semper quaero qui nimium sum verus is et rarus provenio et ceterus vitio non penso


plus tamen proderit causas, propter quas reum laedant, exponere; quae sunt variae et pro condicione cuiusque litis aut litigatoris. nam contra illa, quae supra diximus, simili ratione responderi locis communibus solet, quia ut in paucis atque humilibus accusator simplicitate gloriari potest, quod neminem praeter eos, qui possint scire, quaesierit et multos atque honestos commendare aliquanto est facilius.

multus tamen prosum causa propter qui reus laedo expono qui sum varia et pro condicio quisque lis aut litigator nam contra ille qui supra dico similis ratio respondeo locus communis soleo quia ut in paucus atque humilis accusator simplicitas glorior possum qui nemo praeter is qui possum scio quaero et multus atque honestus commendaris aliquantus sum facilis


age , non ad perferendos studiorum labores necessaria frugalitas? quid ergo ex libidine ac luxuria spei? non praecipue acuit ad cupiditatem litterarum amor laudis? num igitur malis esse laudem curae putamus? iam hoc quis non videt, maximam partem orationis in tractatu aequi bonique consistere? dicetne de his secundum debitam rerum dignitatem malus atque iniquus?

ago non ad perfero studium labor necessarius frugalitas quis ergo ex libido atque luxuria spes non praecipuus acuo ad cupiditas litteraris amor laus num igitur malus sum laus cura puto iam hic quis non video maximus pars oratio in tracto aequum bonus consisto dico de hic secundus debeo res dignitas malus atque iniquus


est quod principes deceat, aliis non concesseris. imperatorum ac triumphalium separata est aliqua ex parte ratio eloquentiae, sicut Pompeius abunde disertus rerum suarum narrator, et hic, qui bello civili se interfecit, Cato eloquens senator fuit.

sum qui princeps decet alius non concedo imperator atque triumphalis separo sum aliqui ex pars ratio eloquentia sicut pompejus abunde dissero res suus narrator et hic qui bellum civilis sui interfacio cato eloquor senator sum


verum hoc, quidquid est, ut non ausim dicere carere omnino arte, quia nonnullam observationem habet, suntque ad id pertinentia et a Graecis et a Latinis composita praecepta, ita plane adfirmo, praecipue positum esse in natura et in occasione.

verus hic quisquis sum ut non audeo dico careo omnino ars quia nonnullus observatio habeo sum ad is pertineo et ab graecum et ab latinum compono praecipio ita planus adfirmo praecipuus pono sum in natura et in occasio


illud tamen in primis testandum est, nihil praecepta atque artes valere nisi adiuvante natura. quapropter ei, cui deerit ingenium, non magis haec scripta sint quam de agrorum cultu sterilibus terris.

ille tamen in primus testo sum nihil praecipio atque ars valeo nisi adjuvo natura quapropter is qui desum ingenium non magis hic scribo sum quam de ager cultus sterilis terra


de accusatoribus et reis sum locutus, quia ira periculis maxime versatur adfectus. sed privatae quoque causae utrumque habent perorationis genus, et illud quod est ex enumeratione probationum, et hoc quod ex lacrimis, si aut statu periclitari aut opinione litigator videtur. nam ira parvis quidem litibus has tragoedias movere tale est, quasi si personam Herculis et coturnos aptare infantibus velis.

de accusator et redeo sum loquor quia ira periculum magnus verso affectus sed privo quoque causa uterque habeo peroratio genus et ille qui sum ex enumeratio probatio et hic qui ex lacrima si aut status periclitaris aut opinio litigator video nam ira parvus quidem lis hic tragoedia moveo talis sum quasi si persona hercules et coturnos aptaris infer velis


est autem quaedam inter hos status cognatio. nam et in finitione, quae sit voluntas nominis, quaeritur, et in syllogismo, qui secundus a finitione status est, spectatur quid voluerit scriptor; et contrarias leges duos esse scripti et voluntatis status apparet. rursus et finitio quodammodo est amphibolia, cum in duas partes diducatur intellectus nominis.

sum autem quidam inter hic status cognatio nam et in finitio qui sum voluntas nomen quaero et in syllogismus qui secundus ab finitio status sum specto quis volo scriptor et contrarius lex duo sum scribo et voluntas status appareo rursus et finitio quodammodo sum amphibolia cum in duo pars diduco intellego nomen


quibus similia etiam in vera rerum quaestione tractantur. nam quae in scholis abdicatorum, haec in foro exheredatorum a parentibus et bona apud centumviros repetentium ratio est; quae illic malae tractationis, hic rei uxoriae, cum quaeritur utrius culpa divortium factum sit; quae illic dementiae, hic petendi curatoris.

qui similis etiam in verus res quaestio tracto nam qui in schola abdicator hic in forum exheredator ab parens et bonus apud centumviri repeto ratio sum qui illic malus tractatio hic res uxorius cum quaero uter culpa divortium facio sum qui illic dementia hic peto curator


nisi tamen in omnibus verbis et amorem patrium atque hunc quidem ardentissimum ostenderit et odium divitis et metum pro invene, quem periculose mansurum in illa domo, in qua tam invisus sit, sciat, suspicione subiecti petitoris non carebit.

nisi tamen in omnis verbum et amor patrius atque hic quidem ardeo ostendo et odium dives et metus pro invene qui periculosus mando in ille domus in qui tam invideo sum scio suspicio subicio petitor non careo


consummationem, quam Graecus διαλλαγήν vocat, cum plura argumenta ad unum effectum deducuntur; consequens, ille ἐπακολούθησιν, de quo nos in argumentis diximus; collectionem, qui apud illum est συλλογισμός minas, id est κατάπληξιν exhortationem, συλλογισμός Quorum nihil non rectum est, nisi cum aliquam ex iis, de quibus locuti sumus, figuram accipit.

consummatio quam graecus voco cum multus argumentum ad unus efficio deduco consequor ille de quo nos in argumentum dico collectio qui apud ille sum minae is sum exhortatio qui nihil non recingo sum nisi cum aliqui ex is de qui loquor sum figura accipio


unde interim gratus fit iocis decor, qualis est ille apud M. Tullium pusio , qui cum maiore sorore cubitabat, et, Flavius , qui cornicum oculos confixit, et pro Milone illud Heus tu Rufio, et Erucius Antoniaster. id tamen in declamatoribus est notabilius laudarique me puero solebat, da patri panem; et in eodem, etiam canem pascis.

unde interim gratus fio jocus decor qualis sum ille apud m tullius pusio qui cum magnus soror cubito et flavus qui cornix oculus configo et pro milo ille heus tu rufius et erucius antoniaster is tamen in declamator sum notabilis laudo ego puer soleo do pater panis et in idem etiam canis pasco


unum est, in quo ipso patet, semper id servari non posse: liberi parentis alant ad vinciantur; non enim adligabitur infans. hic erit ad alia transitus, et divisio, num quisquis non aluerit, num hic propter hoc.

unus sum in quo ipse pateo semper is servaris non possum liber parens alo ad vincio non enim adligabitur infer hic sum ad alius transitus et divisio num quisquis non alo num hic propter hic


nam cum sit ornatus orationis varius et multiplex conveniatque alius alii, nisi fuerit accommodatus rebus atque personis, non modo non illustrabit eam, sed etiam destruet et vim rerum in contrarium vertet. quid enim prodest, esse verba et Latina et significantia et nitida, figuris etiam numerisque elaborata, nisi cum iis, in quae iudicem duci formarique volumus,

nam cum sum orno oratio varius et multiplex conveniatque alius alius nisi sum accommodo res atque persona non modo non illustro is sed etiam destruo et vis res in contrarius verto quis enim prodo sum verbum et latinum et significo et nitidus figura etiam numerus elaboro nisi cum is in qui judico duco formo volo


nobis autem copia cum iudicio paranda est vim orandi non circulatoriam volubilitatem spectantibus. id autem consequemur optima legendo atque audiendo; non enim solum nomina ipsa rerum cognoscemus hac cura, sed quod quoque loco sit aptissimum.

nos autem copia cum iudicium paro sum vis oro non circulatorius volubilitas specto is autem consequor bonus lego atque audio non enim solus nomen ipse res cognosco hic cura sed qui quoque locus sum aptus


sed aliis hic, aliis ille saepius ac magis, nam huic concitare iudices, illi flectere convenit. verum et accusator habet interim lacrimas ex miseratione eius rei quam ulciscitur; et reus de indignitate calumniae aut conspirationis vehementius interim queritur. dividere igitur haec officia commodissimum, quae plerumque sunt, ut dixi, ira prooemio similia, sed hic liberiora plenioraque.

sed alius hic alius ille saepis atque magis nam hic concitaris iudex ille flecto convenio verus et accusator habeo interim lacrima ex miseratio is res quam ulciscor et reus de indignitas calumnia aut conspiratio vehemens interim queror divido igitur hic officium commodus qui plerusque sum ut dico ira prooemium similis sed hic liber plenus


ipsam igitur orandi maiestatem, qua nihil dii immortales melius homini dederunt et qua remota muta sunt omnia et luce praesenti ac memoria posteritatis carent, toto animo petamus nitamurque semper ad optima, quod facientes aut evademus ad summum aut certe multos infra nos videbimus.

ipse igitur oro maiestas qui nihil dius immortalis bonus homo do et qui remoueo muto sum omnis et lux praesens atque memoria posteritas careo totus animus peto nitor semper ad bonus qui facio aut evademus ad superus aut certus multus infra nos video


est autem id usu vulgo quoque et inter ineruditos et apud rusticos, videlicet quia natura est omnibus augendi res vel minuendi cupiditas insita, nec quisquam vero contentus est. sed ignoscitur, quia non adfirmamus.

sum autem is usus vulgo quoque et inter ineruditus et apud rusticus videlicet quia natura sum omnis augeo res vel minuo cupiditas inquiro neque quisquam verus contineo sum sed ignosco quia non adfirmo


praeclare vero ad inferendam rebus lucem repertae sunt similitudines; quarum aliae sunt, quae probationis gratia inter argumenta ponuntur, aliae ad exprimendam rerum imaginem compositae, quod est huius loci proprium: inde lupi ceu raptores atra in nebula. et avi similis, quae circum litora, circum piscosos scopulos humilis volat aequora iuxta. Quo in genere id est praecipue custodiendum,

praeclaris verus ad infero res lux reperio sum similitudo qui alius sum qui probatio gratia inter argumentum pono alius ad exprimo res imago compono qui sum hic locus proprius inde lupus ceu raptor ater in nebula et avus similis qui circum litus circum piscosus scopulus humilis volo aequor iuxta quo in genus is sum praecipuus custodio


haec autem, quae velut propria philosophiae asseruntur, passim tractamus omnes. quis enim non de iusto, aequo ac bono, modo non et vir pessimus, loquitur? quis non etiam rusticorum aliqua de causis naturalibus quaerit? nam verborum proprietas ac differentia omnibus, qui sermonem curae habent, debet esse communis.

hic autem qui velut proprius philosophia asseruntur passim tracto omnis quis enim non de justus aequus atque bonus modo non et vir malus loquor quis non etiam rusticus aliqui de causa natural quaero nam verbum proprietas atque differentia omnis qui sermo cura habeo debeo sum communis


haec, Marcelle Victori, ex tua voluntate maxime ingressus, tum si qua ex nobis ad iuvenes bonos pervenire posset utilitas, novissime paene etiam necessitate quadam officii delegati mihi sedulo laborabam; respiciens tamen illam curam meae voluptatis, quod filio, cuius eminens ingenium sollicitam quoque parentis diligentiam merebatur, hanc optimam partem relicturus hereditatis videbar ut, si me, quod aequum et optabile fuit, fata intercepissent, praeceptore tamen patre uteretur.

hic marcellus victor ex tuus voluntas magnus ingredior tum si qui ex nos ad juvenis bonus pervenio possum utilitas novus paene etiam necessitas quidam officium delego ego sedulus laboro respicio tamen ille cura meus voluptas qui filius qui emineo ingenium sollicitus quoque parens diligentia mereo hic bonus pars relinquo hereditas video ut si ego qui aequus et optabilis sum fatum intercipio praeceptor tamen pater uto


iuridicialis est qui Graece dicitur δικαιολογικός Sed quemadmodum ab Archedemo qualitas exclusa est, sic ab his repudiata finitio. nam subiiciunt eam iuridiciali, quaerendumque arbitrantur iustumne sit, sacrilegium appellari quod obiiciatur vel furtum vel amentiam.

iuridicial sum qui graecum dico sed quemadmodum ab archedemo qualitas excludo sum sic ab hic repudio finitio nam subiiciunt is iuridicial quaero arbitror justus sum sacrilegium appello qui obiiciatur vel furtum vel amentia


non semper enim haec inter se idem faciunt; nec sicut de intellectu animi recte dixerim video ita de visu oculorum intelligo, nec ut mucro gladium sic mucronem gladius ostendit.

non semper enim hic inter sui idem facio neque sicut de intellego animus rectus dico video ita de video oculus intelligo neque ut mucro gladius sic mucro gladius ostendo


neque vero tanta esse unquam debet fiducia facilitatis, ut non breve saltem tempus, quod nusquam fere deerit, ad ea quae dicturi simus dispicienda sumamus, quod quidem in iudiciis ac foro datur semper. neque enim quisquam est, qui causam quam non didicerit agat.

neque verus tantus sum umquam debeo fiducia facilitas ut non brevis saltem tempus qui nusquam fere desum ad is qui dico sum dispicio sumo qui quidem in iudicium atque forum do semper neque enim quisquam sum qui causa quam non disco ago


verborum autem magnificentia non validius est adfectanda suasorias declamantibus, sed contingit magis; nam et personae fere magnae fingentibus placent, regum, principum, senatus, populi et res ampliores; ita cum verba rebus aptentur, ipso materiae nitore clarescunt.

verbum autem magnificentia non validus sum adfectanda suasoria declamo sed contingo magis nam et persona fere magnus fingo placeo rex princeps senatus populus et res amplus ita cum verbum res apto ipse materia nitor clarescunt


Latinorum quidam satis significari putaverunt, si illud generale tempus, hoc speciale tempora vocarent. quorum utrorumque ratio et in consiliis quidem et in illo demonstrativo genere versatur, sed in iudiciis frequentissima est.

latinum quidam satis significo puto si ille general tempus hic special tempus voco qui uter ratio et in consilium quidem et in ille demonstrativus genus verso sed in iudicium frequens sum


post Zeuxis atque Parrhasius non multum aetate distantes, circa Peloponnesia ambo tempora (Nam cum Parrhasio sermo Socratis apud Xenophontem invenitur) plurimum arti addiderunt. quorum prior luminum umbrarumque inuenisse rationem, secundus examinasse subtilius lineas traditur.

post zeuxis atque parrhasius non multus aetas disto circa peloponnesius ambo tempus nam cum parrhasius sermo socrates apud xenophon invenio multus artus addo qui prior lumen umbra invenio ratio secundus examino subtilis linea trado


aliaeque coniunctiones aliquid simile faciunt, quas persequi libenter est in eo vitio, quod vitandum dicimus, commorantis. sed divisio quoque adfert eandem iniuriam pudori, ut si intercapedinis nominativo casu quis utatur.

alius coniunctio aliquis similis facio qui persequor libet sum in is vitio qui vito dico commoro sed divisio quoque affero idem iniuria pudor ut si intercapedo nominativus casus quis uto


eius certus ordo est, quid sit, an hoc sit. et rei hoc fere labor maior est, ut finitionem confirmes, quam ut rei rein finitionem applices. in eo, quid sit, duplex opus est. nam et nostra confirmanda est et adversae partis destruenda finitio.

is certus ordo sum quis sum an hic sum et res hic fere labor magnus sum ut finitio confirmo quam ut res rein finitio applico in is quis sum duplex opus sum nam et noster confirmo sum et adverro pars destruo finitio


adhuc difficilior observatio est per tenores (quos quidem ab antiquis dictos tonores comperi videlicet declinato a Graecis verbo, qui τόνους dicunt), vel adcentus, quas Graeci προσῳδίας vocant, cum acuta et gravis alia pro alia ponuntur, ut in hoc Camillus, si acuitur prima:

adhuc difficilis observatio sum per tenor qui quidem ab antiquus dico tonor comperio videlicet declino ab graecum verbum qui dico vel adcentus qui graecum voco cum acutus et gravis alius pro alius pono ut in hic camillus si acuo primus


neque enim scientia modo constat orator, quae augetur annis, sed voce, latere, firmitate; quibus fractis aut imminutis aetate seu valetudine cavendum est, ne quid ad oratore summo desideretur, ne intersistat fatigatus, ne quae dicet parum audiri sentiat, ne se quaerat priorem.

neque enim scientia modo consto orator qui augeo annus sed vox lateo firmitas qui frango aut imminuo aetas seu valetudo caveo sum ne quis ad orator superus desidero ne intersisto fatigo ne qui dico parum audio sentio ne sui quaero prior


at non historia cesserit Graecis, nec opponere Thucydidi Sallustium verear, neque indignetur sibi Herodotus aequari T. Livium, cum in narrando mirae iucunditatis clarissimique candoris, tum in contionibus supra quam enarrari potest eloquentem; ita quae dicuntur omnia cum rebus tum personis accommodata sunt; adfectus quidem, praecipueque eos qui sunt dulciores, ut parcissime dicam, nemo historicorum commendavit magis.

at non historia cedo graecum neque oppono thucydides sallustius vereor neque indignor sui herodotus aequaris t livius cum in narro mirus iucunditas clarus candor tum in contio supra quam enarraris possum eloquor ita qui dico omnis cum res tum persona accommodo sum affectus quidem praecipuus is qui sum dulcis ut parcus dico nemo historicus commendo magis


nam et gladiator, qui armorum inscius in rixam ruit, et luctator, qui totius corporis nisu in id, quod semel invasit, incumbit, fortior ab his vocatur; cum interim et hic frequenter suis viribus ipse prosternitur, et illum vehementis impetus excipit adversarii mollis articulus.

nam et gladiator qui armus inscius in rixa ruo et luctator qui totus corpus nisus in is qui semel invado incumbo fortis ab hic voco cum interim et hic frequens suus vis ipse prosterno et ille vehemens impetus excipio adversarius mollio articulus


nam et Pythagoran accepimus concitatos ad vim pudicae domui adferendam iuvenes, iussa mutare in spondeum modos tibicina, composuisse; et Chrysippus etiam nutricum illi, quae adhibetur infantibus, adlectationi suum quoddam carmen assignat.

nam et pythagoras accipio concito ad vis pudicus domo affero juvenis iubeo muto in spondeus modus tibicina compono et chrysippus etiam nutrix ille qui adhibeo infer adlectatio suus quidam carmen assigno


quanquam non magnopere a summis auctoribus vitata, interim vitium videri potest, in quod saepe incidit etiam Cicero securus tam parvae observationis, sicut hoc loco, non solum igitur illud iudicium iudicii simile, iudices, non fuit. interim mutato nomine ἐπανάλημψις dicitur, atque est et ipsum inter schemata; quorum exempla illo loco quaerenda, quo virtutes erunt.

quamquam non magnopere ab summus auctor vito interim vitium video possum in qui saepe incido etiam cicero securus tam parvus observatio sicut hic locus non solus igitur ille iudicium iudicium similis iudex non sum interim muto nomen dico atque sum et ipse inter schema qui exemplum ille locus quaero quo virtus sum


dicet scripta quam res patietur plurima et, ut Demosthenes ait, si continget, et sculpta. sed hoc aut primae actiones aut quae in publicis iudiciis post interiectos dies dantur permiserint; at cum protinus respondendum est, omnia parari non possunt, adeo ut paulo minus promptis etiam noceat scripsisse, si alia ex diverso, quam opinati fuerint, occurrerint.

dico scribo quam res patior multus et ut demosthenes aio si contingo et sculpo sed hic aut primus actio aut qui in publicus iudicium post interjacio dies do permitto at cum protinus respondeo sum omnis paro non possum adeo ut paulus paruus promptus etiam noceo scribo si alius ex diverto quam opinor sum occurro


nos porro quaerimus, quando iis, quae rhetorice praecipit, percipiendis puer maturus esse videatur. in quo quidem non id est aestimandum, cuius quisque sit aetatis, sed quantum in studiis iam effecerit.

nos porro quaero quando is qui rhetoricus praecipio percipio puer maturus sum video in quo quidem non is sum aestimo qui quisque sum aetas sed quantus in studium iam efficio


iuvenes , qui convivere solebant, constituerunt, ut rei litore cenarent. unius , qui cenae defuerat, nomen tumulo, quem exstruxerant, inscripserunt. pater eius, a transmarina peregrinatione cum ad litus idem appulisset, lecto nomine suspendit se.

juvenis qui convivo soleo constituo ut res litus ceno unus qui cena desum nomen tumulus qui exstruxerant inscribo pater is ab transmarinus peregrinatio cum ad litus idem appello lectus nomen suspendo sui


sunt tamen qui rudem illam, et qualem impetus cuiusque animi tulit, actionem iudicent fortiorem et solam viris dignam, sed non alii fere quam qui etiam in dicendo curam et artem et nitorem, et quidquid studio paratur, ut adfectata et parum naturalia solent improbare, vel qui verborum atque ipsius etiam soni rusticitate, ut L. Cottam dicit Cicero fecisse, imitationem antiquitatis adfectant.

sum tamen qui rudis ille et qual impetus quisque animus fero actio judico fortis et solus vis dignus sed non alius fere quam qui etiam in dico cura et ars et nitor et quisquis studium paro ut adfectatus et parum naturale soleo improbaris vel qui verbum atque ipse etiam sonus rusticitas ut l cotta dico cicero facio imitatio antiquitas adfectant


illud pro eodem iam paene poetico spiritu, sed tamen cum sua redditione, quod est ad ornatum accommodatius: nam ut tempestates saepe certo aliquo caeli signo commoventur, saepe improvisae nulla ex certa ratione obscura aliqua ex causa concitantur, sic in hac comitiorum tempestate populari saepe intelligas, quo signo commota sit, saepe ita obscura est, ut sine causa excitata videatur. sunt et illae breves,

ille pro idem iam paene poeticus spiritus sed tamen cum suus redditio qui sum ad orno accommodo nam ut tempestas saepe certus aliquis caelum signum commoveo saepe improvisae nullus ex certus ratio obscurus aliqui ex causa concito sic in hic comitium tempestas populor saepe intellego quo signum commoveo sum saepe ita obscurus sum ut sine causa excito video sum et ille brevis


iam haec magis nova sententiarum genera. ex inopinato: ut dixit Vibius Crispus in eum, qui, cum loricatus in foro ambularet, praetendebat id se metu facere, quis tibi sic timere permisit? et insigniter Africanus apud Neronem de morte matris, rogant te, Caesar, Galliae tuae, ut felicitatem tuam fortiter feras. sunt et alio relata:

iam hic magis novo sententiaris genus ex inopinor ut dico vibius crispus in is qui cum lorico in forum ambulo praetendo is sui metus facio quis tu sic timeo permitto et insignis africanus apud nero de mors mater rogo tu caesar gallia tuus ut felicitas tuus fortis ferus sum et alius refero


utinamque libertus eius Tiro aut alius, quisquis fuit, qui tris hac de re libros edidit, parcius dictorum numero indulsissent et plus iudicii in eligendis quam in congerendis studii adhibuissent: minus obiectus calumniantibus foret, qui tamen nunc quoque, ut in omni eius ingenio, facilius, quod reici quam quod adiici possit, invenient.

utinam libertus is tiro aut alius quisquis sum qui tres hic de res liber edo parcus dico numerus indulgeo et multus iudicium in eligo quam in congero studium adhibeo paruus objectus calumniantibus sum qui tamen nunc quoque ut in omnis is ingenium facilis qui reicio quam qui adiici possum invenio


et de actore facile dicente ex tempore, ingenium eum in numerato habere; etiam Pompeii, quod refert Marsus, in Ciceronem diffidentem partibus, transi ad Caesarem, me timebis. erat enim, si de re minore aut alio animo aut denique non ab ipso dictum fuisset, quod posset inter ridicula numerari.

et de actor facilis dico ex tempus ingenium is in numero habeo etiam pompejus qui refero marsus in cicero diffido pars transeo ad caesaris ego timeo sum enim si de res paruus aut alius animus aut denique non ab ipse dico sum qui possum inter ridicula numeraris


sic quoque aliqua nos incommoda ex iis, quas finxerimus, materiis consequentur, in eo praecipue, quod multa in iis relinquuntur incerta, quae sumimus ut videtur, aetates, facultates, liberi, parentes, urbium ipsarum vires, iura, mores, alia his similia;

sic quoque aliqui nos incommodus ex is qui fingo materia consequor in is praecipuus qui multus in is relinquo incertus qui sumo ut video aetas facultas liber parens urbs ipsaris vireo ius mos alius hic similis


quod sine discrimine causarum atque utilitatis hoc, tanquam semper expediat aut etiam necesse sit, faciunt, eoque sumptas ex iis partibus, quarum alius erat locus, sententias in hanc congerunt, ut plurima aut iterum dicenda sint aut, quia alieno loco dicta sunt, dici suo non possint. ego autem confiteor,

qui sine discrimen causaris atque utilitas hic tamquam semper expedio aut etiam necesse sum facio eo sumo ex is pars qui alius sum locus sententia in hic congero ut multus aut iterum dico sum aut quia alienus locus dictum sum dico suus non possum ego autem confiteor


valet autem in consiliis auctoritas plurimum. nam et prudentissimus esse haberique et optimus debet, qui sententiae suae de utilibus atque honestis credere omnes velit. in iudiciis enim vulgo fas habetur indulgere aliquid studio suo; consilia nemo est qui neget secundum mores dari. Graecorum quidem plurimi omne hoc officium contionale esse iudicaverunt et in sola reipublicae administratione posuerunt.

valeo autem in consilium auctoritas multus nam et prudens sum habeo et bonus debeo qui sententia suus de utilis atque honestus credo omnis volo in iudicium enim vulgo fas habeo indulgeo aliquis studium suus consilium nemo sum qui nego secundus mos do graecum quidem plurimus omnis hic officium contional sum judico et in solus reipublicae administratio pono


tria sunt item, quae praestare debeat orator; ut doceat, moveat, delectet. haec enim clarior divisio quam eorum, qui totum opus in res et in adfectus partiuntur. non semper autem omnia in eam quae tractabitur materiam cadent. erunt enim quaedam remotae ab adfectibus, qui ut non ubique habent locum, ita quocunque irruperunt, plurimum valent.

tres sum item qui praesto debeo orator ut doceo moveo delecto hic enim clarus divisio quam is qui totus opus in res et in affectus partio non semper autem omnis in is qui tracto materia cado sum enim quidam removeo ab affectus qui ut non ubique habeo locus ita quocunque irruperunt multus valeo


epichirema Valgius aggressionem vocat; verius autem iudico, non nostram administrationem sed ipsam rem quam aggredimur, id est argumentum, quo aliquid probaturi sumus, etiamsi nondum verbis explanatum, iam tamen mente conceptum, epichirema dici.

epichirema valgus aggressio voco verus autem judico non noster administratio sed ipse res quam aggredior is sum argumentum quo aliquis probo sum etiamsi nondum verbum explano iam tamen mens concipio epichirema dico


quid quod quaedam requisita se occultant et eadem forte succurrunt? nec manet semper memoria, sed aliquando etiam redit? nesciretur tamen, quanta vis esset eius, quanta divinitas illa, nisi in hoc lumen vim orandi extulisset. non

quis qui quidam requaero sui occulto et idem fors succurro neque maneo semper memoria sed aliquando etiam redeo nescio tamen quantus volo sum is quantus divinitas ille nisi in hic lumen vis oro effero non


eius tres partes: ordo, coniunctio, numerus. ratio ut adiectione, detractione, mutatione; usus pro natura rerum, quas dicimus: cura ita magna, ut sentiendi atque eloquendi prior sit; dissimulatio curae praecipua, ut numeri sponte fluxisse, non arcessiti et coacti esse videantur.

is tres pars ordo conjunctio numerus ratio ut adiectio detractio mutatio utor pro natura res qui dico cura ita magnus ut sentio atque eloquor prior sum dissimulatio cura praecipuus ut numerus sponte fluo non arcesso et cogo sum video


illud utique iam proprium ad efficiendum quod intendimus, plurimas quaestiones, quibus difficilior alia ratione explicatio est, ut de ratione dividendi, de sectione in infinitum, de celeritate augenda, linearibus illis probationibus solvi solere; ut, si est oratori (quod proximus demonstrabit liber) de omnibus rebus dicendum, nullo modo sine geometria esse possit orator.

ille utique iam proprius ad efficio qui intendo multus quaestio qui difficilis alius ratio explicatio sum ut de ratio divido de sectio in infinitus de celeritas augeo linearis ille probatio solvo soleo ut si sum orator qui proximus demonstro liber de omnis res dico nullus modo sine geometria sum possum orator


illud nunc melius, quod cui tribus, quas praeposui, litteris enotamus; in quo pueris nobis ad pinguem sane sonum qu et oi utebantur, tantum ut ab illo qui distingueretur.

ille nunc bonus qui qui tres qui praepono littera enoto in quo puer nos ad pinguis sanus sonus qu et oi uto tantus ut ab ille qui distinguo


et quatenus etiam forte quadam pervenimus ad difficilius narrationum genus, iam de iis loquamur, in quibus res contra nos erit, quo loco nonnulli praetereundam narrationem putaverunt. et sane nihil est facilius, nisi prorsus totam causam omnino non agere. sed si aliqua iusta ratione huiusmodi susceperis litem, cuius artis est malam esse causam silentio confiteri? nisi forte tam hebes futurus est iudex, ut secundum id pronuntiet, quod sciet narrare te noluisse.

et quatenus etiam fors quidam pervenio ad difficilis narratio genus iam de is loquor in qui res contra nos sum quo locus nonnullus praetereo narratio puto et sanus nihil sum facilis nisi prorsus totus causa omnino non ago sed si aliqui iustus ratio huiusmodi suscipio lito qui ars sum malus sum causa silentium confiteor nisi fors tam hebeo sum sum iudex ut secundus is pronuntio qui scio narro tu nolo


dicent haec plenius futura saecula, nunc enim ceterarum fulgore virtutum laus ista praestringitur. nos tamen sacra litterarum colentes feres, Caesar, si non tacitum hoc praeterimus et Vergiliano certe versu testamur, inter uictrices hederam tibi serpere laurus.

dico hic plenus sum saeculum nunc enim ceteraris fulgor virtus laus iste praestringo nos tamen sacer litteraris colo fero caesar si non taceo hic praetereo et vergilianus certus verro testor inter uictrix hedera tu serpo laurus


cum dicere liceat, est mihi filius iuvenis, omnia illa supervacua: cupidus ego liberorum uxorem duxi, natum filium sustuli, educavi, in adolescentiam perduxi. ideoque Graecorum aliqui aliud circumcisam expositionem, id est σύντομον, aliud brevem putaverunt, quod illa supervacuis careret, haec posset aliquid ex necessariis desiderare.

cum dico licet sum ego filius juvenis omnis ille supervacuus cupidus ego liberi uxor duco natus filius tollo educo in adulescentia perduco ideo graecum aliqui alius circumcido expositio is sum alius brevis puto qui ille supervacuus careo hic possum aliquis ex necessarius desideraris


sed nunc ad suasoriam, in qua, etiam cum prooemio utemur, breviore tamen et velut quodam capite tantum et initio debebimus esse contenti. narrationem vero nunquam exigit privata deliberatio, eius duntaxat rei, de qua dicenda sententia est; quia nemo ignorat id de quo consulit.

sed nunc ad suasoria in qui etiam cum prooemium uto brevis tamen et velut quidam caput tantus et initium debeo sum contendo narratio verus numquam exigo privo deliberatio is dumtaxat res de qui dico sententia sum quia nemo ignoro is de quo consulo


huius enim sunt generis, cum ab Hannibale caesa apud Cannas sexaginta milia dicimus, et carmina Vergilii Vergilium ; venisse commeatus, qui adferantur; sacrilegium deprehensum, non sacrilegum; armorum scientiam habere, non artis.

hic enim sum genus cum ab hannibal caedo apud cannae sexaginta mille dico et carmen vergilius vergilius venio commeatus qui affero sacrilegium deprehendo non sacrilegus armus scientia habeo non ars


atque haec ipsa S littera ab his nominibus exclusa in quibusdam ipsa alteri successit, nam mertare atque pultare dicebant, quin fordeum faedosque pro aspiratione F velut simili littera utentes; nam contra Graeci aspirare F ut φ solent, ut pro Fundanio Cicero testem, qui primam eius litteram dicere non possit, irridet.

atque hic ipse senatus littera ab hic nomen excludo in quidam ipse alter succedo nam mertaris atque pultaris dico quin hordeum faedosque pro aspiratio f velut similis littera uto nam contra graecum aspiraris f ut soleo ut pro fundanius cicero testo qui primus is littera dico non possum irrideo


Albutius eadem divisione usus detrahit translationem, subiiciens eam iuridiciali. in legalibus quoque quaestionibus nullum putat esse, qui dicatur ratiocinativus. scio plura inventuros adhuc, qui legere antiquos studiosius volent, sed ne haec quoque excesserint modum vereor.

albutius idem divisio utor detraho translatio subiiciens is iuridicial in legal quoque quaestio nullus puto sum qui dico ratiocinativus scio multus invenio adhuc qui lego antiqui studiosus volo sed ne hic quoque excedo modus vereor


hoc non extrinsecus probatur, quae vis est argumenti, sed ipsum per se valet. tertii loci pars prior magis vulgaris, non in tabulis esse ius; itaque multis argumentis defendi potest. mens quoque Alexandri duci debet in dubium, honorarit eos an deceperit. illud iam rursus proprium materiae et velut novae controversiae, quia restitutione recepisse ius, etiamsi quod amiserint, Thebani videntur. hic et, quid Cassander velit, quaeritur: sed vel potentissima apud Amphictyonas aequi tractatio est.

hic non extrinsecus probo qui volo sum argumentum sed ipse per sui valeo tertius locus pars prior magis vulgaris non in tabula sum ius itaque multus argumentum defendo possum mens quoque alexander duco debeo in dubius honoro is an decipio ille iam rursus proprius materia et velut novus controversia quia restitutio recipio ius etiamsi qui amitto thebanus video hic et quis cassander volo quaero sed vel potens apud amphictyonas aequum tractatio sum


nam et pro luxuria et pro amore dicimus, et leno interim parasitusque defenditur sic, ut non homini patrocinemur, sed crimini.

nam et pro luxuria et pro amor dico et leno interim parasitus defendo sic ut non homo patrocinor sed crimen


refert enim, convivium praecesserit laetitia an tristitia, labor an otium, vigilia an quies. Aetas quoque eius, qui periit, discrimen facit; interest, subito defecerit an longiore valetudine consumptus sit. liberior adhuc in utramque partem disputatio, si tantum subita mors in quaestionem venit.

refero enim convivium praecedo laetitia an tristitia labor an otium vigil an quies aetas quoque is qui pereo discrimen facio intersum subeo deficio an longus valetudo consumo sum liber adhuc in uter pars disputatio si tantus subeo mors in quaestio venio


bracchii moderata proiectio, remissis humeris atque explicantibus se in proferenda manu digitis, continuos et decurrentes locos maxime decet. at cum speciosius quid uberiusque dicendum est, ut illud saxa atque solitudines voci respondent, exspatiatur in latus et ipsa quodammodo se cum gestu fundit oratio.

bracchium modero projectio remitto humo atque explico sui in profero manus digitus continuus et decurro locus magnus decet at cum speciosus quis uber dico sum ut ille saxum atque solitudo vox respondeo exspatior in latus et ipse quodammodo sui cum gestus fundo oratio


verum haec breviter omnia. iudex enim ordine audito festinat ad probationem et quam primum certus esse sententiae cupit. praeterea cavendum est, ne ipsa expositio vanescat, aversis in aliud animis et inani mora fatigatis.

verus hic brevis omnis iudex enim ordo audio festino ad probatio et quam primus certus sum sententia cupio praeterea caveo sum ne ipse expositio vanesco averto in alius animus et inanis mora fatigo


quid proderunt argumentorum loci, nisi haec prius videro, nihil eum egisse donando, non potuisse donare, non donasse? et prima quidem actio facilis ac favorabilis repetentium iure quod vi sit ablatum; sed hinc aspera et uehemens quaestio exoritur de iure belli, dicentibus Thessalis, hoc regna, populos, fines gentium atque urbium contineri.

quis prosum argumentor locus nisi hic prior video nihil is ago dono non possum donaris non dono et primus quidem actium facilis atque favorabilis repeto ius qui vis sum aufero sed hinc asper et uehemens quaestio exorior de ius bellum dico thessal hic regnum populus finis gens atque urbs contineo


ex hoc Simonidis facto notatum videtur, iuvari memoriam signatis animo sedibus, idque credere suo quisque experimento potest. Nam cum in loca aliqua post tempus reversi sumus, non ipsa agnoscimus tantum, sed etiam, quae in his fecerimus, reminiscimur personaeque subeunt, nonnunquam tacitae quoque cogitationes in mentem revertuntur. nata est igitur, ut in plerisque, ars ab experimento. loca deligunt quam maxime spatiosa,

ex hic simonides facio notas video iuvaris memoria signo animus sedes is credo suus quisque experimentum possum nam cum in locum aliqui post tempus revorto sum non ipse agnosco tantus sed etiam qui in hic facio reminisco persona subeo nonnunquam taceo quoque cogitatio in mens revorto nata sum igitur ut in plerusque ars ab experimentum locum deligo quam magnus spatiosus


et sicut homines, si aliud acceperunt quam quod habuerant nomen, iidem sunt tamen, ita haec, de quibus loquimur, sive tropi sive figurae dicuntur, idem efficient; non enim nominibus prosunt, sed effectibus; ut statum coniecturalem an infitialem an facti an de substantia nominemus, nihil interest, dum idem quaeri sciamus.

et sicut homo si alius accipio quam qui habeo nomen eo sum tamen ita hic de qui loquor sive tropus sive figura dico idem efficio non enim nomen prosum sed effectus ut status coniectural an infitial an facio an de substantia nomino nihil intersum dum idem quaero scio


turbari memoria vel continuandi verba facultate destitui nusquam turpius, cum vitiosum prooemium possit videri cicatricosa facies, et pessimus certe gubernator qui navem, dum portu egreditur, impegit.

turbaris memoria vel continuo verbum facultas destituo nusquam turpis cum vitiosus prooemium possum video cicatricosus facies et malus certus gubernator qui navo dum portus egredior impingo


acutius adhuc in Polydoro, fas omne abrumpit, Polydorum obtruncat et auro vi potitur. quid non mortalia pectora cogis auri sacra fames? hoc, qui tam parva momenta nominibus discreverunt, μετάβασιν vocant, quam et aliter fieri putant: quid loquor? aut ubi sum?

acuo adhuc in polydorus fas omnis abrumpo polydorus obtrunco et aurum vis potio quis non mortalia pectus cogo aurum sacer fames hic qui tam parvus momentum nomen discreverunt voco quam et aliter fio puto quis loquor aut ubi sum


quaestiones alias infinitas, alias finitas quae personis, temporibus, locis continerentur. in omni porro materia tria esse quaerenda, an sit, quid sit, quale sit. his adiiciebamus demonstrativam laude ac vituperatione constare. in ea quae ab ipso de quo diceremus, quae post eum acta essent, intuendum. hoc opus tractatu honestorum utiliumque constare.

quaestio alius infinitus alius finio qui persona tempus locus contineo in omnis porro materia tres sum quaero an sum quis sum qualis sum hic adiiciebamus demonstrativa laus atque vituperatio constaris in is qui ab ipse de quo dico qui post is ago sum intueor hic opus tracto honestor utilis constaris


atque ille quidem omnibus eiusdem operis auctoribus abstulit nomen et fulgore quodam suae claritatis tenebras obduxit. tamen habent alii quoque Comici, si cum venia leguntur, quaedam quae possis decerpere; et praecipue Philemon, qui ut prave sui temporis iudiciis Menandro saepe praelatus est, ita consensu tamen omnium meruit credi secundus.

atque ille quidem omnis idem opus auctor aufero nomen et fulgor quidam suus claritas tenebrae obduco tamen habeo alius quoque comicus si cum venia lego quidam qui possum decerpo et praecipuus philemon qui ut pravus suus tempus iudicium menandro saepe praefero sum ita consensus tamen omnis mereo credo secundus


alia vana, ut suadentis purpuratis, ut Alexandrum Babylonis incendio sepeliant, Alexandrum sepelio; hoc quisquam spectabit a tecto? quasi vero id sit in re tota indignissimum. alia nimia ut de Germanis dicentem quendam audivi, caput nescio ubi impositum; et de viro forti, bella umbone propellit. sed finis non erit,

alius vanus ut suadeo purpuro ut alexander babylon incendium sepelio alexander sepelio hic quisquam specto ab tectum quasi verus is sum in res totus indignus alius nimius ut de germanus dico quidam audio caput nescio ubi impono et de vir fortis bellum umbo propello sed finis non sum


sed plerique eloquentiae famam adfectantes contenti sunt locis speciosis modo vel nihil ad probationem conferentibus. alii nihil ultra ea quae ex oculos incurrunt exquirendum putant. quod quo facilius appareat, unam de schola controversiam, non ita sane difficillimam aut novam, proponam ex exemplum.

sed plerusque eloquentia fama adfectantes contendo sum locus speciosus modo vel nihil ad probatio confero alius nihil ultra is qui ex oculus incurro exquiro puto qui quo facilis appareo unus de schola controversia non ita sanus difficilis aut novus propono ex exemplum


ea quae dicet vir bonus omnia salva dignitate ac verecundia dicet. nimium enim risus pretium est, si probitatis impendio constat. unde autem concilietur risus et quibus ex locis peti soleat, difficillimum dicere. nam si species omnes persequi velimus, nec modum reperiemus et frustra laborabimus.

is qui dico vir bonus omnis salvo dignitas atque verecundia dico nimium enim rideo pretium sum si probitas impendium consto unde autem concilio rideo et qui ex locus peto soleo difficilis dico nam si species omnis persequor volo neque modus reperio et frustra laboro


ut in terra non omni generantur omnia, nec avem aut feram reperias, ubi quaeque nasci aut morari soleat ignarus, et piscium quoque genera alia planis gaudent alia saxosis, regionibus etiam litoribusque discreta sunt, nec helopem nostro mari aut scarum ducas, ita non omne argumentum undique venit ideoque non passim quaerendum est.

ut in terra non omnis genero omnis neque avis aut fero reperio ubi quisque nascor aut moraris soleo ignarus et piscis quoque genus alius planus gaudeo alius saxosus regio etiam litus discerno sum neque helops noster mare aut scaris duco ita non omnis argumentum undique venio ideo non passim quaero sum


et quia narrationum, excepta qua in causis utimur, tres accepimus species, fabulam, quae versatur in tragoediis atque carminibus, non a veritate modo sed etiam a forma veritatis remota; argumentum, quod falsum sed vero simile comoediae fingunt; historiam, in qua est gestae rei expositio; grammaticis autem poeticas dedimus:

et quia narratio excipio qui in causa utor tres accipio species fabula qui verso in tragoedia atque carmen non ab veritas modo sed etiam ab forma veritas remoueo argumentum qui falsus sed verus similis comoedia fingo historia in qui sum gero res expositio grammaticus autem poetice do


nam cum etiam veros dolores mitiget tempus, citius evanescat necesse est illa, quam dicendo effinximus, imago; ira qua si moramur, lacrimis fatigatur auditor et requiescit et ab illo, quem ceperat, impetu ad rationem redit.

nam cum etiam verus dolor mitigo tempus cieo evanesco necesse sum ille quam dico effingo imago ira qui si moror lacrima fatigo auditor et requiesco et ab ille qui capio impetus ad ratio redeo


sed alia forsitan obscuriora; nos facillimum etiam imperitis sequamur experimentum. lugeri mensuram ducentos et quadraginta longitudinis pedes esse dimidioque in latitudinem patere, non fere quisquam est qui ignoret, et qui sit circuitus et quantum campi claudat, colligere expeditum.

sed alius forsitan obscurus nos facilis etiam imperitus sequor experimentum lugeo mensura ducenti et quadraginta longitudo pes sum dimidio in latitudo pateo non fere quisquam sum qui ignoro et qui sum circumeo et quantus campus claudo colligo expedio


traditum fere est argumentum oportere esse confessum; dubiis enim probari dubia qui possunt Quaedam tamen, quae in alterius rei probationem ducimus, ipsa probanda sunt. occidisti virum, eras enim adultera. prius de adulterio convincendum est ut, cum id coeperit esse pro certo, fiat incerti argumentum. spiculum tuum in corpore occisi inventum est; negat suum: ut probationi prosit, probandum est.

trado fere sum argumentum oportet sum confiteor dubius enim probaris dubius qui possum quidam tamen qui in alter res probatio duco ipse probo sum occido vir sum enim adultero prior de adulterium convinco sum ut cum is coepio sum pro certus fio incertus argumentum spiculis tuus in corpus occido invenio sum nego suus ut probatio prosum probo sum


eadem ratio est eorum, quae ex poeticis fabulis ducuntur, nisi quod iis minus adfirmationis adhibetur; cuius usus qualis esse deberet, idem optimus auctor ac magister eloquentiae ostendit.

idem ratio sum is qui ex poeticus fabula duco nisi qui is paruus adfirmatio adhibeo qui utor qualis sum debeo idem bonus auctor atque magister eloquentia ostendo