Commentariolum Petitionis

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


quoniam de amicitiis constituendis satis dictum est, dicendum est de illa altera parte petitionis quae in populari ratione versatur. ea desiderat nomenclationem, blanditiam, adsiduitatem, benignitatem, rumorem, spem in re publica. primum quod facis, ut homines noris, significa ut appareat, et auge ut cotidie melius fiat. nihil mihi tam populare neque tam gratum videtur. deinde id quod natura non habes induc in animum ita simulandum esse ut natura facere videare. quamquam plurimum natura valet, tamen videtur in paucorum mensum negotio posse simulatio naturam vincere. nam comitas tibi non deest, ea quae bono ac suavi homine digna est, sed opus est magno opere blanditia, quae etiam si vitiosa est et turpis in cetera vita, tamen in petitione est necessaria. etenim cum deteriorem aliquem adsentando facit, tum improba est, cum amiciorem, non tam vituperanda, petitori vero necessaria est, cuius frons et vultus et sermo ad eorum quoscumque convenerit sensum et voluntatem commutandus et accommodandus est. iam adsiduitatis nullum est praeceptum, verbum ipsum docet quae res sit. prodest quidem vehementer nusquam discedere, sed tamen hic fructus est adsiduitatis, non solum esse Romae atque in foro sed adsidue petere, saepe eosdem appellare, non committere ut quisquam possit dicere, †quod eius consequi possis, si abs te non sit rogatum† et valde ac diligenter rogatum. benignitas autem late patet. est in re familiari, quae quamquam ad multitudinem pervenire non potest, tamen ab amicis si laudatur, multitudini grata est; est in conviviis, quae fac et abs te et ab amicis tuis concelebrentur et passim et tributim; est etiam in opera, quam pervulga et communica, curaque ut aditus ad te diurni nocturnique pateant, neque solum foribus aedium tuarum sed etiam vultu ac fronte, quae est animi ianua; quae si significat voluntatem abditam esse ac retrusam, parvi refert patere ostium. homines enim non modo promitti sibi, praesertim quod de candidato petant, sed etiam large atque honorifice promitti volunt.

quoniam de amicitia constituo satis dico sum dico sum de ille alter pars petitio qui in populor ratio verso is desidero nomenclatio blanditia adsiduitas benignitas rumor spes in res publicus primus qui facio ut homo nosco significo ut appareo et augeo ut cottidie bonus fio nihil ego tam popularis neque tam gratus video deinde is qui natura non habeo induco in animus ita simulo sum ut natura facio videaris quamquam multus natura valeo tamen video in paucus metior negotium possum simulatio natura vinco nam comito tu non desum is qui bonus atque suavis homo dignus sum sed opus sum magnus opus blanditia qui etiam si vitiosus sum et turpis in ceterus vito tamen in petitio sum necessarius etenim cum deterior aliquis assentor facio tum improbus sum cum amicus non tam vitupero petitor verus necessarius sum qui frons et vultus et sermo ad is quicumque convenio sensus et voluntas commuto et accommodo sum iam adsiduitas nullus sum praeceptum verbum ipse doceo qui res sum prodo quidem vehemens nusquam discedo sed tamen hic fructus sum adsiduitas non solus sum roma atque in forum sed assiduus peto saepe idem appello non committo ut quisquam possum dico qui is consequor possum si abs tu non sum rogo et validus atque diligenter rogo benignitas autem latus pateo sum in res familiaris qui quamquam ad multitudo pervenio non possum tamen ab amicus si laudo multitudo gratus sum sum in convivium qui facio et abs tu et ab amicus tuus concelebro et passim et tributim sum etiam in opus quam pervulgo et communico curo ut aditus ad tu diurnus nocturnus pateo neque solus foris aedes tuus sed etiam vultus atque frons qui sum animus ianua qui si significo voluntas abditus sum atque retrudo parvus refero pateo ostium homo enim non modo promitto sui praesertim qui de candidatus peto sed etiam largus atque honorificus promitto volo


ac multum etiam novitatem tuam adiuvat quod eius modi nobiles tecum petunt, ut nemo sit qui audeat dicere plus illis nobilitatem quam tibi virtutem prodesse oportere. nam P. Galbam et L. Cassium summo loco natos quis est qui petere consulatum putet? vides igitur amplissimis ex familiis homines, quod sine nervis sunt, tibi paris non esse. at Antonius et Catilina molesti sunt. immo homini navo, industrio, innocenti, diserto, gratioso apud eos qui res iudicant, optandi competitores ambo a puemitia sicarii, ambo libidinosi, ambo egentes. Eorum alterius bona proscripta vidimus, vocem denique audivimus iurantis se Romae iudicio aequo cum homine Graeco certare non posse, ex senatu eiectum scimus optima verorum censorum existimatione, in praetura competitorem habuimus amico Sabidio et Panthera, quom ad tabulam quos poneret non haberet; quo tamen in magistratu amicam quam domi palam haberet de machinis emit. in petitione autem consulatus Cappadoces omnis compilare per turpissimam legationem maluit quam adesse et populo Romano supplicare.

atque multus etiam novitas tuus adjuvo qui is modus nobilis tu peto ut nemo sum qui audeo dico multus ille nobilitas quam tu virtus prosum oportet nam p galba et l casseius superus locus nascor quis sum qui peto consulatus puto video igitur amplus ex familia homo qui sine nervus sum tu paris non sum at antonius et catilina molestus sum immo homo navo industrius innocens dissero gratiosus apud is qui res judico opto competitor ambo ab puemitia sicarius ambo libidinosus ambo egeo eos alter bonus proscribo video voco denique audio juro sui roma iudicium aequus cum homo graecum certo non possum ex senatus eicio scio bonus verus censor existimatio in praetura competitor habeo amicus sabidio et panthera cum ad tabula qui pono non habeo quo tamen in magistratus amica quam domus palam habeo de machina emo in petitio autem consulatus cappadoces omnis compilaris per turpis legatio malo quam adsum et populus romanus supplicaris


Scr. in. anno 690 (64). QVINTVS MARCO FRATRI S. D.

scr in annus qvintvs marcus frater senatus d


quam ob rem cum et summum locum civitatis petas et videas esse studia quae adversentur, adhibeas necesse est omnem rationem et curam et laborem et diligentiam.

quam ob res cum et superus locus civitas peto et video sum studium qui adverso adhibeo necesse sum omnis ratio et cura et labor et diligentia


et petitio magistratus divisa est in duarum rationum diligentiam, quarum altera in amicorum studiis, altera in populari voluntate ponenda est. amicorum studia beneflciis et officiis et vetustate et facilitate ac iucunditate naturae parta esse oportet. sed hoc nomen amicorum in petitione latius patet quam in cetera vita. quisquis est enim qui ostendat aliquid in te voluntatis, qui colat, qui domum ventitet, is in amicorum numero est habendus. sed tamen qui sunt amici ex causa iustiore cognationis aut adflnitatis aut sodalitatis alicuius necessitudinis, iis carum et iucundum esse maxime prodest.

et petitio magistratus divido sum in duaris ratio diligentia qui alter in amicus studium alter in populor voluntas pono sum amicus studium beneflciis et officium et vetustas et facilitas atque iucunditas natura pario sum oportet sed hic nomen amicus in petitio fero pateo quam in ceterus vito quisquis sum enim qui ostendo aliquis in tu voluntas qui colo qui domus ventito is in amicus numerus sum habeo sed tamen qui sum amicus ex causa justus cognatio aut adflnitas aut sodalitas aliquis necessitudo is caris et iucundus sum magnus prodo


Tertia est ex hoc genere adsidua adsectatorum copia. in ea quos voluntarios habebis, curato ut intellegant te sibi in perpetuum summo beneflcio obligari; qui autem tibi debent, ab iis plane hoc munus exigito, qui per aetatem ac negotium poterunt, ipsi tecum ut adsidui sint, qui ipsi sectari non poterunt, suos necessarios in hoc munere constituant. valde ego te volo et ad rem pertinere arbitror semper cum multitudine esse. praeterea magnam adferet laudem et summam dignitatem, si ii tecum erunt qui a te defensi et qui per te servati ac iudiciis liberati sunt. haec tu plane ab his postulato ut quoniam nulla impensa per te alii rem, alii honorem, alii salutem ac fortunas omnis obtinuerint, nec aliud ullum tempus futurum sit ubi tibi referre gratiam possint, hoc te officio remunerentur.

tertius sum ex hic genus assiduus adsectator copia in is qui voluntarii habeo curo ut intellego tu sui in perpetuus superus beneflcio obligaris qui autem tu debeo ab is planus hic munus exigo qui per aetas atque negotium possum ipse tu ut assiduus sum qui ipse sectaris non possum suus necessarius in hic munus constituo validus ego tu volo et ad res pertineo arbitror semper cum multitudo sum praeterea magnus affero laus et summa dignitas si is tu sum qui ab tu defendo et qui per tu servo atque iudicium libero sum hic tu planus ab hic postulo ut quoniam nullus impensa per tu alius res alius honor alius salus atque fortuna omnis obtineo neque alius ullus tempus sum sum ubi tu refero gratia possum hic tu officium remunero


sunt enim quidam homines in suis vicinitatibus et municipiis gratiosi, sunt diligentes et copiosi, qui etiam si antea non studuerunt huic gratiae, tamen ex tempore elaborare eius causa cui debent aut volunt facile possunt. his hominum generibus sic inserviendum est ut ipsi intellegant te videre quid a quoque exspectes, sentire quid accipias, meminisse quid acceperis. sunt autem alii, qui aut nihil possunt aut etiam odio sunt tribulibus suis nec habent tantum animi ac facultatis ut enitantur ex tempore. hos ut intemnoscas elaborato, ne spe in aliquo maiore posita praesidi parum comparetur.

sum enim quidam homo in suus vicinitas et municipium gratiosus sum diligo et copiosus qui etiam si antea non studeo hic gratia tamen ex tempus elaboraris is causa qui debeo aut volo facilis possum hic homo genus sic inservio sum ut ipse intellego tu video quis ab quoque exspecto sentio quis accipio memini quis accipio sum autem alius qui aut nihil possum aut etiam odium sum tribulis suus neque habeo tantus animus atque facultas ut enitor ex tempus hic ut intemnoscas elaboro ne spes in aliquis magnus pono praesidium parum comparo


qua re hoc quidem facile praeceptum est, ut quod facturus sis id significes te studiose ac libenter esse facturum; illud difficilius et magis ad tempus quam ad naturam accommodatum tuam, quod facere non possis, ut id† iucunde neges† quorum alterum est tamen boni viri, alterum boni petitoris. nam cum id petitur, quod honeste aut sine detrimento nostro promittere non possumus, quo modo si qui roget ut contra amicum aliquem causam recipiamus, belle negandum est, ut ostendas necessitudinem, demonstres quam moleste feras, aliis te rebus exsarturum esse persuadeas. audivi hoc dicere quendam de quibusdam oratoribus, ad quos causam suam detulisset, gratiorem sibi orationem eius fuisse qui negasset quam illius qui recepisset. sic homines fronte et oratione magis quam ipso beneficio reque capiuntur. verum hoc probabile est, illud alterum subdurum tibi homini Platonico suadere, sed tamen tempori consulam. quibus enim te propter aliquod officium necessitudinis adfuturum negaris, tamen ii possunt abs te placati aequique discedere; quibus autem idcirco negaris, quod te impeditum esse dixeris aut amicorum hominum negotiis aut gravioribus causis aut ante susceptis, inimici discedunt omnesque hoc animo sunt ut sibi te mentiri malint quam negare. C. Cotta, in ambitione artifex, dicere solebat se operam suam, quoad non contra officium rogaretur, polliceri solere omnibus, impertire iis apud quos optime poni arbitraretur; ideo se nemini negare, quod saepe accideret causa cur is cui pollicitus esset non uteretur, saepe ut ipse magis esset vacuus quam putasset; neque posse eius domum compleri qui tantum modo reciperet quantum videret se obire posse; casu fieri ut agantur ea quae non putaris, illa quae credideris in manibus esse ut aliqua de causa non agantur; deinde esse extremum ut irascatur is cui mendacium dixeris. id, si promittas, et incertum est et in diem et in paucioribus; sin autem neges, et certe abalienes et statim et pluris. plures enim multo sunt qui rogant ut uti liceat opera alterius quam qui utuntur. qua re satius est ex his aliquos aliquando in foro tibi irasci quam omnis continuo domi, praesertim cum multo magis irascantur iis qui negent, quam ei quem videant ea ex causa impeditum, ut facere quod promisit cupiat si ullo modo possit. ac ne videar aberrasse a distributione mea, qui haec in hac populari parte petitionis disputem, hoc sequor, haec omnia non tam ad amicorum studia quam ad popularem famam pertinere, et si inest aliquid ex illo genere, benigne respondere, studiose inservire negotiis ac periculis amicorum, tamen hoc loco ea dico, quibus multitudinem capere possis, ut de nocte domus compleatur, ut multi spe tui praesidi teneantur, ut amiciores abs te discedant quam accesserint, ut quam plurimorum aures optimo sermone compleantur. sequitur enim ut de rumore dicendum sit, cui maxime serviendum est. sed quae dicta sunt omni superiore oratione, eadem ad rumorem concelebrandum valent, dicendi laus, studia publicanorum et equestris ordinis, hominum nobilium voluntas, adulescentulorum frequentia, eorum qui abs te defensi sunt adsiduitas, ex municipiis multitudo eorum quos tua causa venisse appareat, bene te ut homines nosse, comiter appellare, adsidue diligenter petere, benignum ac liberalem esse et loquantur et existiment, domus ut multa nocte compleatur, omnium generum frequentia adsit, satis fiat oratione omnibus, re operaque multis; perficiatur id quod fieri potest labore et arte ac diligentia, non ut ad populum ab his omnibus fama perveniat sed ut in his studiis populus ipse versetur. iam urbanam illam multitudinem et eorum studia qui contiones tenent adeptus es in Pompeio ornando, Manili causa recipienda, Cornelio defendendo; excitanda nobis sunt quae adhuc habuit nemo quin idem splendidorum hominum voluntates haberet. efficiendum etiam illud est ut sciant omnes Cn. Pompei summam esse erga te voluntatem et vehementer ad illius rationes te id adsequi quod petis pertinere. postremo tota petitio cura ut pompae plena sit, ut inlustris, ut splendida, ut popularis sit, ut habeat summam speciem ac dignitatem, ut etiam si †quae poscit ne† competitoribus tuis exsistat aut sceleris aut libidinis aut largitionis accommodata ad eorum mores infamia. atque etiam in hac petitione maxime videndum est ut spes rei publicae bona de te sit et honesta opinio; nec tamen in petendo res publica capessenda est neque in senatu neque in contione, sed haec tibi sunt retinenda ut senatus te existimet ex eo quod ita vixeris defensorem auctoritatis suae fore, equites et viri boni ac locupletes ex vita acta te studiosum oti ac rerum tranquillarum, multitudo ex eo quod dumtaxat oratione in contionibus ac iudicio popularis fuisti, te a suis commodis non alienum futurum. haec veniebant mihi in mentem de duabus illis commentationibus matutinis, quod tibi cotidie ad forum descendenti meditandum esse dixeram: novus sum, consulatum peto. Tertium restat: Roma est, civitas ex nationum conventu constituta, in qua multae insidiae, multa fallacia, multa in omni genere vitia versantur, multorum adrogantia, multorum contumacia, multorum malevolentia, multorum superbia, multorum odium ac molestia perferenda est. video esse magni consili atque artis in tot hominum cuiusque modi vitiis tantisque versantem vitare offensionem, vitare fabulam, vitare insidias, esse unum hominem accommodatum ad tantam morum ac sermonum ac voluntatum varietatem. qua re etiam atque etiam perge tenere istam viam quam institisti, excelle dicendo. hoc et tenentur Romae et adliciuntur et ab impediendo ac laedendo repelluntur. et quoniam in hoc vel maxime est vitiosa civitas, quod largitione interposita virtutis ac dignitatis oblivisci solet, in hoc fac ut te bene noris, id est ut intellegas eum esse te qui iudici ac periculi metum maximum competitoribus adferre possis. fac ut se abs te custodiri atque observari sciant; cum diligentiam tuam, cum auctoritatem vimque dicendi tum profecto equestris ordinis erga te studium pertimescent. atque haec ita nolo te illis proponere ut videare accusationem iam meditari, sed ut hoc terrore facilius hoc ipsum quod agis consequare. et plane sic contende omnibus nervis ac facultatibus ut adipiscamur quod petimus. video nulla esse comitia tam inquinata largitione quibus non gratis aliquae centuriae renuntient suos magno opere necessarios.

qui res hic quidem facilis praeceptum sum ut qui facio sum is significo tu studiosus atque libet sum facio ille difficilis et magis ad tempus quam ad natura accommodo tuus qui facio non possum ut is jucundus nego qui alter sum tamen bonus vir alter bonus petitor nam cum is peto qui honestus aut sine detrimentum noster promitto non possum quo modo si qui rogo ut contra amicus aliquis causa recipio bellus nego sum ut ostendo necessitudo demonstro quam molestus ferus alius tu res exsarcio sum persuadeo audio hic dico quidam de quidam orator ad qui causa suus defero gratus sui oratio is sum qui nego quam ille qui recipio sic homo frons et oratio magis quam ipse beneficium reor capio verus hic probabilis sum ille alter subdurus tu homo platonicus suadeo sed tamen tempus consulo qui enim tu propter aliqui officium necessitudo adsum nego tamen is possum abs tu placo aequus discedo qui autem idcirco nego qui tu impedio sum dico aut amicus homo negotium aut gravis causa aut ante suscipio inimicus discedo omnes hic animus sum ut sui tu mentior malo quam nego que cotta in ambitio artifex dico soleo sui opera suus quoad non contra officium rogo polliceor soleo omnis impertio is apud qui optume pono arbitror ideo sui nemo nego qui saepe accido causa cur is qui polliceor sum non uto saepe ut ipse magis sum vacuus quam puto neque possum is domus compleo qui tantus modo recipio quantus video sui obeo possum casus fio ut ago is qui non putaris ille qui credo in manus sum ut aliqui de causa non ago deinde sum exter ut irasco is qui mendacium dico is si promitto et incertus sum et in dies et in paucus sin autem nego et certus abalieno et statim et multus multus enim multus sum qui rogo ut uti licet opus alter quam qui uto qui res sero sum ex hic aliquis aliquando in forum tu irascor quam omnis continuo domus praesertim cum multus magis irasco is qui nego quam is qui video is ex causa impedio ut facio qui promitto cupio si ullus modo possum atque ne video aberro ab distributio meus qui hic in hic populor pars petitio disputo hic sequor hic omnis non tam ad amicus studium quam ad popularis fama pertineo et si insum aliquis ex ille genus benignus respondeo studiosus inservio negotium atque periculum amicus tamen hic locus is dico qui multitudo capio possum ut de nox domus compleo ut multus spes tuus praesidium teneo ut amicus abs tu discedo quam accedo ut quam multus auris bonus sermo compleo sequor enim ut de rumor dico sum qui magnus servio sum sed qui dictum sum omnis superus oratio idem ad rumor concelebro valeo dico laus studium publicanus et equester ordo homo nobilis voluntas adulescentulus frequentia is qui abs tu defendo sum assiduitas ex municipium multitudo is qui tuus causa venio appareo bene tu ut homo nosco comis appello assiduus diligenter peto benignus atque liberal sum et loquor et existimo domus ut multus nox compleo omnis gener frequentia adsum satis fio oratio omnis res opero multus perficio is qui fio possum labor et ars atque diligentia non ut ad populus ab hic omnis fama pervenio sed ut in hic studium populus ipse verso iam urbanus ille multitudo et is studium qui contio teneo adipiscor sum in pompejus orno manilis causa recipio cornelius defendo excito nos sum qui adhuc habeo nemo quin idem splendidus homo voluntas habeo efficio etiam ille sum ut scio omnis cn pompejus summa sum erga tu voluntas et vehemens ad ille ratio tu is assequor qui peto pertineo postremo totus petitio cura ut pompa plenus sum ut illustris ut splendidus ut popularis sum ut habeo summa species atque dignitas ut etiam si qui posco ne competitor tuus exsisto aut scelus aut libido aut largitio accommodo ad is mos infamia atque etiam in hic petitio magnus video sum ut spes res publicus bonus de tu sum et honestus opinio neque tamen in peto res publicus capesso sum neque in senatus neque in contio sed hic tu sum retineo ut senatus tu existimo ex is qui ita vivo defensor auctoritas suus sum eques et vir bonus atque locuples ex vito ago tu studiosus otium atque res tranquillaris multitudo ex is qui dumtaxat oratio in contio atque iudicium popularis sum tu ab suus commodus non alienus sum hic venio ego in mens de duo ille commentatio matutinus qui tu cottidie ad forum descendo meditor sum dico novus sum consulatus peto tertius resto roma sum civitas ex natio convenio constituo in qui multus insidiae multus fallacia multus in omnis genus vitio verso multus arrogantia multus contumacia multus malevolentia multus superbia multus odium atque molestia perfero sum video sum magnus consilium atque ars in tot homo quisque modus vitium tantus verso vitaris offensio vitaris fabula vitaris insidiae sum unus homo accommodo ad tantus mos atque sermo atque voluntas varietas qui res etiam atque etiam pergo teneo iste via quam insto excello dico hic et teneo roma et adliciuntur et ab impedio atque laedo repello et quoniam in hic vel magnus sum vitiosus civitas qui largitio interpono virtus atque dignitas obliviscor soleo in hic facio ut tu bene nosco is sum ut intellego is sum tu qui judicium atque periculum metus magnus competitor affero possum facio ut sui abs tu custodio atque observaris scio cum diligentia tuus cum auctoritas vis dico tum profecto equester ordo erga tu studium pertimesco atque hic ita nolo tu ille propono ut videaris accusatio iam meditaris sed ut hic terror facilis hic ipse qui ago consequaris et planus sic contendo omnis nervus atque facultas ut adipiscamur qui peto video nullus sum comitium tam inquino largitio qui non gratus aliqui centuria renuntio suus magnus opus necessarius


deinde ut quisque est intimus ac maxime domesticus, ut is amet et quam amplissimum esse te cupiat valde elaborandum est, tum ut tribules, ut vicini, ut clientes, ut denique liberti, postremo etiam servi tui; nam fere omnis sermo ad forensem famam a domesticis emanat auctoribus. denique sunt instituendi cuiusque generis amici,ad speciem homines inlustres honoreac nomine, qui etiam si suifragandi studia non navant, tamen adferunt petitori aliquid dignitatis; ad ius obtinendum magistratus, ex quibus maxime consules, deinde tribuni pl., ad conficiendas centurias homines excellenti gratia. qui abs te tribum aut centuriam aut aliquod beneficium aut habent aut sperant, eos rursus magno opere et compara et confirma. nam per hos annos homines ambitiosi vehementer omni studio atque opera elaborant, ut possint a tribulibus suis ea quae petierint impetrare. hos tu homines, quibuscumque poteris rationibus, ut ex animo atque ex tilla summat voluntate tui studiosi sint elaborato.

deinde ut quisque sum intimus atque magnus domesticus ut is amo et quam amplus sum tu cupio validus elaboro sum tum ut tribulis ut vicinus ut cliens ut denique libertus postremo etiam servio tuus nam fere omnis sermo ad forensis fama ab domesticus emano auctor denique sum instituo quisque genus amicus ad species homo illustris honoreac nomen qui etiam si suifragandi studium non navo tamen affero petitor aliquis dignitas ad ius obtineo magistratus ex qui magnus consul deinde tribunus pl ad confacio centurio homo excello gratia qui abs tu tribus aut centuria aut aliqui beneficium aut habeo aut spero is rursus magnus opus et comparo et confirmo nam per hic annus homo ambitiosus vehemens omnis studium atque opus elaboro ut possum ab tribulis suus is qui peto impetro hic tu homo quicumque possum ratio ut ex animus atque ex tilla summat voluntas tuus studiosus sum elaboro


qua me tibi, si facies ea quae natura et studia quibus semper usus es, largiuntur, quae temporis tui ratio desiderat, quae potes, quae debes, non erit difficile certamen cum iis competitoribus, qui nequaquam sunt tam genere insignes quam vitiis nobiles. quis enim reperiri potest tam improbus civis qui velit uno suffragio duas in rem publicam sicas destringere? quoniam quae subsidia novitatis haberes et habere posses exposui, nunc de magnitudine petitionis dicendum videtur. consulatum petis, quo honore nemo est quin te dignum arbitretur, sed multi qui invideant; petis enim homo ex equestri loco summum locum civitatis atque ita summum ut forti homini, diserto, innocenti multo idem ille honos plus amplitudinis quam ceteris adferat. noli putare eos qui sunt eo honore usi non videre, tu cum idem sis adeptus, quid dignitatis habiturus sis. Eos vero qui consularibus familiis nati locum maiorum consecuti non sunt suspicor tibi, nisi si qui admodum te amant, invidere. etiam novos homines praetorios existimo, nisi qui tuo beneflcio vincti sunt, nolle abs te se honore superari. iam in populo quam multi invidi sint, quam consuetudine horum annorum ab hominibus novis alienati, venire tibi in mentem certo scio; esse etiam non nullos tibi iratos ex iis causis quas egisti necesse est. iam illud tute circumspicito, quod ad Cn. Pompei gloriam augendam tanto studio te dedisti, num quos tibi putes ob eam causam esse amicos.

qui ego tu si facies is qui natura et studium qui semper utor sum largior qui tempus tuus ratio desidero qui possum qui debeo non sum difficilis certamen cum is competitor qui nequaquam sum tam genus insignis quam vitium nobilis quis enim reperio possum tam improbus civis qui volo unus suffragium duo in res publicus sica destringo quoniam qui subsidium novitas habeo et habeo possum expono nunc de magnitudo petitio dico video consulatus peto quo honor nemo sum quin tu dignus arbitror sed multus qui invideo peto enim homo ex equester locus superus locus civitas atque ita superus ut fortis homo dissero innocens multus idem ille honor multus amplitudo quam ceterus affero nolo puto is qui sum is honor utor non video tu cum idem sum adipiscor quis dignitas habeo sum is verus qui consularis familia nascor locus magnus consequor non sum suspicor tu nisi si qui admodum tu amo invideo etiam novi homo praetorius existimo nisi qui tuus beneflcio vincio sum nolo abs tu sui honor superaris iam in populus quam multus invideo sum quam consuetudo hic annus ab homo novus alieno venio tu in mens certus scio sum etiam non nullus tu irascor ex is causa qui ago necesse sum iam ille tueor circumspicio qui ad cn pompejus gloria augeo tantus studium tu do num qui tu puto ob is causa sum amicus


et quamquam partis ac fundatis amicitiis fretum ac munitum esse oportet, tamen in ipsa petitione amicitiae permultae ac perutiles comparantur; nam in ceteris molestiis habet hoc tamen petitio commodi: potes honeste, quod in cetera vita non queas, quoscumque velis adiungere ad amicitiam, quibuscum si alio tempore agas, absurde facere videare, in petitione autem nisi id agas et cum multis et diligenter, nullus petitor esse videare. ego autem tibi hoc confirmo, esse neminem, nisi aliqua necessitudine competitorum alicui tuorum sit adiunctus, a quo non facile si contenderis impetrare possis ut suo beneficio promereatur se ut ames et sibi ut debeas, modo ut intellegat te magni aestimare ex animo agere, bene se ponere, fore ex eo non brevem et suifragatoriam sed firmam et perpetuam amicitiam. nemo erit, mihi crede, in quo modo aliquid sit, qui hoc tempus sibi oblatum amicitiae tecum constituendae praetermittat, praesertim cum tibi hoc casus adferat ut ii tecum petant quorum amicitia aut contemnenda aut fugienda sit, et qui hoc quod ego te hortor non modo adsequi sed ne incipere quidem possint. nam qui incipiat Antonius homines adiungere atque invitare ad amicitiam quos per se suo nomine appellare non possit? mihi quidem nihil stultius videtur quam existimare esse eum studiosum tui quem non noris. eximiam quandam gloriam et dignitatem ac rerum gestarum magnitudinem esse oportet in eo quem homines ignoti nullis suifragantibus honore adficiant; ut quidem homo nequam, iners, sine officio, sine ingenio, cum infamia, nullis amicis hominem plurimorum studio atque omnium bona existimatione munitum praecurrat, sine magna culpa neglegentiae fleri non potest.

et quamquam pars atque fundo amicitia fretus atque munio sum oportet tamen in ipse petitio amicitia permultus atque perutilis comparo nam in ceterus molestia habeo hic tamen petitio commodus possum honestus qui in ceterus vito non queo quicumque velis adiungo ad amicitia qui si alius tempus ago absurdus facio videaris in petitio autem nisi is ago et cum multus et diligenter nullus petitor sum videaris ego autem tu hic confirmo sum nemo nisi aliqui necessitudo competitor aliqui tuus sum adjungo ab quo non facilis si contendo impetro possum ut suus beneficium promereo sui ut amo et sui ut debeo modo ut intellego tu magnus aestimaris ex animus ago bene sui pono sum ex is non brevis et suifragatoriam sed firmus et perpetuus amicitia nemo sum ego credo in quo modo aliquis sum qui hic tempus sui offertor amicitia tu constituo praetermitto praesertim cum tu hic casus affero ut is tu peto qui amicitia aut contemno aut fugio sum et qui hic qui ego tu hortor non modo assequor sed ne incipio quidem possum nam qui incipio antonius homo adiungo atque invitaris ad amicitia qui per sui suus nomen appello non possum ego quidem nihil stultus video quam existimaris sum is studiosus tuus qui non nosco eximius quidam gloria et dignitas atque res gero magnitudo sum oportet in is qui homo ignosco nullus suifragantibus honor afficio ut quidem homo nequam iners sine officium sine ingenium cum infamia nullus amicus homo multus studium atque omnis bonus existimatio munio praecurro sine magnus culpa neglegentia fleo non possum


et quoniam in amicorum studiis haec omnis oratio versatur, qui locus in hoc genere cavendus sit praetermittendum non videtur. fraudis atque insidiarum et perfidiae plena sunt omnia. non est huius temporis perpetua illa de hoc genere disputatio, quibus rebus benevolus et simulator diiudicari possit; tantum est huius temporis admonere. summa tua virtus eosdem homines et simulare tibi se esse amicos et invidere coegit. quam ob rem Ἐπιχάρμειον illud teneto, nervos atque artus esse sapientiae non temere credere,

et quoniam in amicus studium hic omnis oratio verso qui locus in hic genus caveo sum praetermitto non video fraus atque insidiaris et perfidia plenus sum omnis non sum hic tempus perpetuus ille de hic genus disputatio qui res benevolus et simulator diiudicaris possum tantus sum hic tempus admoneo summus tuus virtus idem homo et simularis tu sui sum amicus et invideo cogo quam ob res ille teneo nervus atque artus sum sapientia non temere credo


et omnino quoniam eo genere amicitiarum petitio tua maxime munita est, quod ex causarum defensionibus adeptus es, fac ut plane iis omnibus quos devinctos tenes discriptum ac dispositum suum cuique munus sit; et quem ad modum nemini illorum molestus ulla in me umquam fuisti, sic cura ut intellegant omnia te quae ab illis tibi deberi putaris ad hoc tempus reservasse.

et omnino quoniam is genus amicitiaris petitio tuus magnus munio sum qui ex causaris defensio adipiscor sum facio ut planus is omnis qui devincio teneo discribo atque dispono suus quisque munus sum et qui ad modus nemo ille molestus ullus in ego umquam sum sic cura ut intellego omnis tu qui ab ille tu debeo putaris ad hic tempus reservo


sed quoniam tribus rebus homines maxime ad benevolentiam atque haec suifragandi studia ducuntur, beneficio, spe, adiunctione animi ac voluntate, animadvertendum est quem ad modum cuique horum generi sit inserviendum. minimis beneficiis homines adducuntur ut satis causae putent esse ad studium suifragationis, nedum ii quibus saluti fuisti, quos tu habes plurimos, non intellegant, si hoc tuo tempore tibi non satis fecerint, se probatos nemini umquam fore. quod cum ita sit, tamen rogandi sunt atque etiam in hanc opinionem adducendi ut qui adhuc nobis obligati fuerint iis vicissim nos obligari posse videamur. qui autem spe tenentur, quod genus hominum multo etiam est diligentius atque officiosius, iis fac ut propositum ac paratum auxilium tuum esse videatur, denique ut spectatorem te officiorum esse intellegant diligentem, ut videre te plane atque animadvertere quantum a quoque proficiscatur appareat. Tertium illud genus est voluntarium, quod agendis gratiis, accommodandis sermonibus ad eas rationes, propter quas quisque studiosus tui esse videbitur, significanda erga illos pari voluntate, adducenda amicitia in spem familiaritatis et consuetudinis confirmari oportebit. atque in his omnibus generibus iudicato et perpendito quantum quisque possit, ut scias et quem ad modum cuique inservias et quid a quoque exspectes ac postules.

sed quoniam tres res homo magnus ad benevolentia atque hic suifragandi studium duco beneficium spes adiunctio animus atque voluntas animadverto sum qui ad modus quisque hic gener sum inservio paruus beneficium homo adduco ut satis causa puto sum ad studium suifragatio nedum is qui salus sum qui tu habeo multus non intellego si hic tuus tempus tu non satis facio sui probo nemo umquam sum qui cum ita sum tamen rogo sum atque etiam in hic opinio adduco ut qui adhuc nos obligo sum is vicissim nos obligaris possum video qui autem spes teneo qui genus homo multus etiam sum diligo atque officiosus is facio ut propono atque paro auxilium tuus sum video denique ut spectator tu officium sum intellego diligo ut video tu planus atque animadverto quantus ab quoque proficisco appareo tertius ille genus sum voluntarius qui ago gratia accommodo sermo ad is ratio propter qui quisque studiosus tuus sum video significo erga ille par voluntas adduco amicitia in spes familiaritas et consuetudo confirmaris oportet atque in hic omnis genus iudico et perpendo quantus quisque possum ut scio et qui ad modus quisque inservio et quis ab quoque exspecto atque postulo


etsi tibi omnia suppetunt ea quae consequi ingenio aut usu homines possunt, tamen amore nostro non sum alienum arbitratus ad te perscribere ea quae mihi veniebant in mentem dies ac noctes de petitione tua cogitanti, non ut aliquid ex his novi addisceres sed ut ea quae in re dispersa atque infinita viderentur esse ratione et distributione sub uno aspectu ponerentur. civitas quae sit cogita, quid petas, qui sis. prope cotidie tibi hoc ad forum descendenti meditandum est 'novus sum, consulatum peto, Roma est.' nominis novitatem dicendi gloria maxime sublevabis. semper ea res plurimum dignitatis habuit. non potest qui dignus habetur patronus consularium indignus consulatu putari. quam ob rem quoniam ab hac laude proficisceris et quicquid es ex hoc es, ita paratus ad dicendum venito quasi in singulis causis iudicium de omni ingenio futurum sit. eius facultatis adiumenta, quae tibi scio esse seposita, ut parata ac prompta sint cura et saepe quae de Demosthenis studio et exercitatione scripsit Demetrius recordare, deinde ut amicorum et multitudo et genera appareant. habes enim ea quae non multi homines novi habuerunt, omnis publicanos, totum fere equestrem ordinem, multa propria municipia, multos abs te defensos homines cuiusque ordinis, aliquot collegia, praeterea studio dicendi conciliatos plurimos adulescentulos, cotidianam amicorum assiduitatem et frequentiam. haec cura ut teneas commonendo et rogando et omni ratione efficiendo ut intellegant qui debent tua causa, referendae gratiae, qui volunt, obligandi tui tempus sibi aliud nullum fore. etiam hoc multum videtur adiuvare posse novum hominem, hominum nobilium voluntas et maxime consularium. prodest quorum in locum ac numerum pervenire velis ab iis ipsis illo loco ac dignum numero putari. ii rogandi omnes sunt diligenter et ad eos adlegandum est persuadendumque iis nos semper cum optimatibus de re publica sensisse, minime popularis fuisse; si quid locuti populariter videamur, id nos eo consilio fecisse ut nobis Cn. Pompeium adiungeremus, ut eum qui plurimum posset aut amicum in nostra petitione haberemus aut certe non adversarium. praeterea adulescentis nobilis elabora ut habeas vel ut teneas, studiosos quos babes. multum dignitatis adferent. plurimos habes; perfice ut sciant quantum in iis putes esse. si adduxeris ut ii qui volunt cupiant, plurimum proderunt.

etsi tu omnis suppeto is qui consequor ingenium aut usus homo possum tamen amor noster non sum alienus arbitror ad tu perscribo is qui ego venio in mens dies atque nox de petitio tuus cogito non ut aliquis ex hic nosco addisco sed ut is qui in res dispergo atque infinitus video sum ratio et distributio sub unus aspectus pono civitas qui sum cogito quis peto qui sum prope cottidie tu hic ad forum descendo meditor sum novus sum consulatus peto roma sum nomen novitas dico gloria magnus sublevo semper is res multus dignitas habeo non possum qui dignus habeo patronus consularis indignus consulatus putaris quam ob res quoniam ab hic laus proficisco et quisquis sum ex hic sum ita paro ad dico venio quasi in singuli causa iudicium de omnis ingenium sum sum is facultas adjumentum qui tu scio sum sepono ut paro atque promptus sum cura et saepe qui de demosthenes studium et exercitatio scribo demetrius recordaris deinde ut amicus et multitudo et genus appareo habeo enim is qui non multus homo nosco habeo omnis publicanus totus fere equester ordo multus proprius municipium multus abs tu defendo homo quisque ordo aliquot collegium praeterea studium dico concilio multus adulescentulus cottidianus amicus assiduitas et frequentia hic cura ut teneo commoneo et rogo et omnis ratio efficio ut intellego qui debeo tuus causa refero gratia qui volo obligo tuus tempus sui alius nullus sum etiam hic multus video adiuvaris possum novus homo homo nobilis voluntas et magnus consularis prodo qui in locus atque numerus pervenio velis ab is ipse ille locus atque dignus numerus putaris is rogo omnis sum diligenter et ad is adlego sum persuadeo is nos semper cum optimas de res publicus sentio paruus popularis sum si quis loquor popularis video is nos is consilium facio ut nos cn pompejus adjungo ut is qui multus possum aut amicus in noster petitio habeo aut certus non adversarius praeterea adulescens nobilis elaboro ut habeo vel ut teneo studiosi qui babes multus dignitas affero multus habeo perficio ut scio quantus in is puto sum si adduco ut is qui volo cupio multus prosum


alter vero, di boni! quo splendore est? primum nobilitate eadem . num maiore? non. sed virtute. quam ob rem? quod Antonius umbram suam metuit, hic ne leges quidem natus in patris egestate, educatus in sororis stupris, corroboratus in caede civium, cuius primus ad rem publicam aditus in equitibus R. occidendis fuit (nam illis quos meminimus Gallis, qui tum Titiniorum ac Nanniorum ac Tanusiorum capita demebant, Sulla unum Catilinam praefecerat); in quibus ille hominem optimum, Q. Caecilium, sororis suae virum, equitem Romanum, nullarum partium, cum semper natura tum etiam aetate iam quietum, suis manibus occidit.

alter verus deus bonus quo splendor sum primus nobilitas idem num magnus non sed virtus quam ob res qui antonius umbra suus metuo hic ne lex quidem nascor in pater egestas educo in soror stuprum corroboro in caedes civis qui primus ad res publicus aditus in eques romanus occaedes sum nam ille qui memini gallus qui tum titinius atque nanniorum atque tanusius caput demo sulla unus catilina praeficio in qui ille homo bonus q caecilius soror suus vir eques romanus nullaris pars cum semper natura tum etiam aetas iam quiesco suus manus occido


et, cum tuorum amicorum studia constitueris, tum etiam obtrectatorum atque adversariorum rationes et genera cognoscito. haec tria sunt, unum quos laesisti, alterum qui sine causa non amant, tertium qui competitorum valde amici sunt. quos laesisti, cum contra eos pro amico diceres, iis te plane purgato, necessitudines commemorato, in spem adducito te in eorum rebus, si se in amicitiam tuam contulerint, pari studio atque officio futurum. qui sine causa non amant, eos aut beneficio aut spe aut significando tuo erga illos studio dato operam ut de illa animi pravitate deducas. quorum voluntas erit abs te propter competitorum amicitias alienior, iis quoque eadem inservito ratione qua superioribus et, si probare poteris, te in eos ipsos competitores tuos benevolo esse animo ostendito.

et cum tuus amicus studium constituo tum etiam obtrectator atque adversarius ratio et genus cognosco hic tres sum unus qui laedo alter qui sine causa non amo tertius qui competitor validus amicus sum qui laedo cum contra is pro amicus dico is tu planus purgo necessitudo commemoro in spes adduco tu in is res si sui in amicitia tuus confero par studium atque officium sum qui sine causa non amo is aut beneficium aut spes aut significo tuus erga ille studium do opera ut de ille animus pravitas deduco qui voluntas sum abs tu propter competitor amicitia alienus is quoque idem inservio ratio qui superus et si probaris possum tu in is ipse competitor tuus benevolus sum animus ostendo


quid ego nunc dicam peteme eum consulatum, qui hominem carissimum populo Romano, M. Marium, inspectante populo Romano vitibus per totam umbem ceciderit, ad bustum egerit, ibi omni cmuciatu lacerarit, vivo stanti collum gladio sua dextera secuemit, cum sinistra capillum eius a vertice teneret, caput sua manu tulerit, cum inter digitos eius rivi sanguinis fluerent? qui postea cum histrionibus et cum gladiatoribus ita vixit ut alteros libidinis, alteros facinoris adiutores haberet, qui nullum in locum tam sanctum ac tam religiosum accessit in quo non, etiam si aliis culpa non esset, tamen ex sua nequitia dedecoris suspicionem relinqueret, qui ex curia Curios et Annios, ab atmiis Sapalas et Carvilios, ex equestri ordine Pompilios et Vettios sibi amicissimos comparavit, qui tantum habet audaciae, tantum nequitiae, tantum denique in libidine artis et efficacitatis, ut prope in parentum gremiis praetextatos liberos constuprarit? quid ego nunc tibi de Africa, quid de testium dictis scribam? nota sunt, et ea tu saepius legito; sed tamen hoc mihi non praetermittendum videtur quod primum ex eo iudicio tam egens discessit quam quidam iudices eius ante illud in eum iudicium fuemunt, deinde tam invidiosus ut aliud in eum iudicium cotidie flagitetur. hic se sic habet ut magis timeant etiam si quierit, quam ut contemnant si quid commoverit. quanto melior tibi fortuna petitionis data est quam nuper homini novo, C. Coelio! ille cum duobus hominibus ita nobilissimis petebat ut tamen in iis omnia pluris essent quam ipsa nobilitas, summa ingenia, summus pudor, plurima beneficia, summa ratio ac diligentia petendi. ac tamen eorum alterum Coelius, cum multo inferior esset genere, superior nulla me paene, superavit.

quis ego nunc dico peteme is consulatus qui homo carus populus romanus m marius inspecto populus romanus vitis per totus umbem caedo ad bustum ago ibi omnis cmuciatu lacero vivo sto collum gladius suus dextera secuemit cum sinistra capillus is ab vertex teneo caput suus manus fero cum inter digitus is rivus sanguis fluo qui postea cum histrio et cum gladiator ita vivo ut alter libido alter facinus adiutor habeo qui nullus in locus tam sancio atque tam religiosus accedo in quo non etiam si alius culpa non sum tamen ex suus nequitia dedecor suspicio relinquo qui ex curia curiatii et annius ab atmiis sapalas et carvilius ex equester ordo pompilius et vettius sui amicus comparo qui tantus habeo audacia tantus nequitia tantus denique in libido ars et efficacitas ut prope in parens gremium praetextatus liber constupro quis ego nunc tu de africanus quis de testis dictum scribo nosco sum et is tu saepis lego sed tamen hic ego non praetermitto video qui primus ex is iudicium tam egeo discedo quam quidam iudex is ante ille in is iudicium fuemunt deinde tam invidiosus ut alius in is iudicium cottidie flagito hic sui sic habeo ut magis timeo etiam si queo quam ut contemno si quis commoveo quantus bonus tu fortuna petitio do sum quam nuper homo novo que caelius ille cum duo homo ita nobilis peto ut tamen in is omnis multus sum quam ipse nobilitas summus ingenium summus pudor multus beneficium summus ratio atque diligentia peto atque tamen is alter caelius cum multus inferus sum genus superus nullus ego paene supero


in salutatoribus, qui magis vulgares sunt et hac consuetudine quae nunc est plures veniunt, hoc efficiendum est ut hoc ipsum minimum officium eorum tibi gratissimum esse videatur. qui domum tuam venient, significato te animadvertere; eorum amicis qui illis renuntient ostendito, saepe ipsis dicito. sic homines saepe, cum obeunt pluris competitores et vident unum esse aliquem qui haec officia maxime animadvertat, ei se dedunt, deserunt ceteros, minutatim ex communibus proprii, ex fucosis firmi suifragatores evadunt. iam illud teneto diligenter, si eum qui tibi promiserit audieris fucum, ut dicitur, facere aut senseris, ut te id audisse aut scire dissimules, si qui tibi se purgare volet quod suspectum esse se arbitretur, adfirmes te de illius voluntate numquam dubitasse nec debere dubitare. is enim qui se non putat satis facere amicus esse nullo modo potest. scire autem oportet quo quisque animo sit, ut quantum cuique confidas constituere possis. iam deductorum officium quo maius est quam salutatorum, hoc gratius tibi esse significato atque ostendito et, quod eius fieri poterit, certis temporibus descendito. magnam adfert opinionem, magnam dignitatem cotidiana in deducendo frequentia.

in salutator qui magis vulgaris sum et hic consuetudo qui nunc sum multus venio hic efficio sum ut hic ipse paruus officium is tu gratus sum video qui domus tuus venio significo tu animadverto is amicus qui ille renuntio ostendo saepe ipse dico sic homo saepe cum obeo multus competitor et video unus sum aliquis qui hic officium magnus animadverto is sui dedo desero ceterus minutatim ex communis proprius ex fucosus firmus suifragator evado iam ille teneo diligenter si is qui tu promitto audio fucus ut dico facio aut sentio ut tu is audio aut scio dissimulis si qui tu sui purgaris volo qui suspicio sum sui arbitror adfirmo tu de ille voluntas numquam dubito neque debeo dubitaris is enim qui sui non puto satis facio amicus sum nullus modo possum scio autem oportet quo quisque animus sum ut quantus quisque confido constituo possum iam deductor officium quo magnus sum quam salutator hic gratus tu sum significo atque ostendo et qui is fio possum certus tempus descendo magnus affero opinio magnus dignitas cottidianus in deduco frequentia


deinde habeto rationem urbis totius, collegiorum omnium, pagorum, vicinitatum. ex his principes ad amicitiam tuam si adiunxeris, per eos reliquam multitudinem facile tenebis. postea totam Italiam fac ut in animo ac memoria tributim discriptam comprensamque habeas, ne quod municipium, coloniam, praefecturam, locum denique Italiae ne quem esse patiare in quo non habeas firmamenti quod satis esse possit, perquiras et investiges homines ex omni regione, eos cognoscas, appetas, confirmes, cures ut in suis vicinitatibus tibi petant et tua causa quasi candidati sint. volent te amicum, si suam a te amicitiam expeti videbunt. id ut intellegant oratione ea quae ad eam rationem pertinet habenda consequere. homines municipales ac rusticani, si nobis nomine noti sunt, in amicitia esse se arbitrantur; si vero etiam praesidi se aliquid sibi constituere putant, non amittunt occasionem promerendi. hos ceteri et maxime tui competitores ne norunt quidem, tu et nosti et facile cognosces, sine quo amicitia esse non potest. neque id tamen satis est, tametsi magnum est, sed sequitur spes utilitatis atque amicitiae, ne nomenclator solum sed amicus etiam bonus esse videare. ita cum et hos ipsos, propter suam ambitionem qui apud tribulis suos plurimum gratia possunt, studiosos in centuriis habebis et ceteros qui apud aliquam partem tribulium propter municipi aut vicinitatis aut conlegi rationem valent cupidos tui constitueris, in optima spe esse debebis.

deinde habeo ratio urbs totus collegium omnis pagus vicinitas ex hic princeps ad amicitia tuus si adjungo per is reliquus multitudo facilis teneo postea totus italia facio ut in animus atque memoria tributim discribo comprensamque habeo ne qui municipium colonia praefectura locus denique italia ne qui sum patior in quo non habeo firmamentum qui satis sum possum perquiro et investigo homo ex omnis regio is cognosco appeto confirmo curo ut in suus vicinitas tu peto et tuus causa quasi candidatus sum volo tu amicus si suus ab tu amicitia expeto video is ut intellego oratio is qui ad is ratio pertineo habeo consequor homo municipal atque rusticanus si nos nomen nosco sum in amicitia sum sui arbitror si verus etiam praesidium sui aliquis sui constituo puto non amitto occasio promereo hic ceterus et magnus tuus competitor ne nosco quidem tu et nosco et facilis cognosco sine quo amicitia sum non possum neque is tamen satis sum tametsi magnus sum sed sequor spes utilitas atque amicitia ne nomenclator solus sed amicus etiam bonus sum videaris ita cum et hic ipse propter suus ambitio qui apud tribulis suus multus gratia possum studiosi in centuria habeo et ceterus qui apud aliqui pars tribulis propter municipium aut vicinitas aut collegium ratio valeo cupidus tuus constituo in bonus spes sum debeo


iam equitum centuriae multo facilius mihi diligentia posse teneri videntur. primum cognosce equites (pauci enim sunt), deinde appete (multo enim facilius illa adulescentulorum ad amicitiam aetas adiungitur); deinde habes tecum ex iuventute optimum quemque et studiosissimum humanitatis; tum autem, quod equester ordo tuus est, sequentur illi auctoritatem ordinis, si abs te adhibebitur ea diligentia ut non ordinis solum voluntate sed etiam singulorum amicitiis eas centurias confirmatas habeas. iam studia adulescentulorum in suifragando, in obeundo, in nuntiando, in adsectando mirifice et magna et honesta sunt. et, quoniam adsectationis mentio facta est, id quoque curandum est ut cotidiana cuiusque generis et ordinis et aetatis utare. nam ex ea ipsa copia coniectura fieri poterit quantum sis in ipso campo virium ac facultatis habiturus. huius autem rei tres partes sunt, una salutatorum , altera deductorum, tertia adsectatorum.

iam eques centuria multus facilis ego diligentia possum teneo video primus cognosco eques paucus enim sum deinde appete multus enim facilis ille adulescentulus ad amicitia aetas adjungo deinde habeo tu ex iuventus bonus quisque et studiosus humanitas tum autem qui equester ordo tuus sum sequor ille auctoritas ordo si abs tu adhibeo is diligentia ut non ordo solus voluntas sed etiam singulus amicitia is centurio confirmo habeo iam studium adulescentulus in suifragando in obeo in nuntio in assector mirificus et magnus et honestus sum et quoniam adsectatio mentior facio sum is quoque curo sum ut cottidianus quisque genus et ordo et aetas utaris nam ex is ipse copia conicio fio possum quantus sum in ipse campus vis atque facultas habeo hic autem res tres pars sum unus salutator alter deductor tertius adsectator


qua re si advigilamus pro rei dignitate et si nostros ad summum studium benevolosi excitamus et si hominibus studiosis nostri suum cuique munus discribimus et si competitoribus iudiciuin proponimus, sequestribus metum inicimus, divisores ratione aliqua coercemus, perfici potest ut largitio nulla sit aut nihil valeat. haec sunt quae putavi non melius scire me quam te sed facilius his tuis occupationibus conligere unum in locum posse et ad te perscripta mittere. quae tametsi ita sunt scripta ut non ad omnis qui honores petant sed ad te proprie et ad hanc petitionem tuam valeant, tamen tu si quid mutandum esse videbitur aut omnino tollendum aut si quid erit praeteritum velim hoc mihi dicas; volo enim hoc commentariolum petitionis haberi omni ratione perfectum.

qui res si advigilo pro res dignitas et si noster ad superus studium benevolosi excito et si homo studiosus noster suus quisque munus discribo et si competitor iudiciuin propono sequestribus metus inicio divisor ratio aliqui coerceo perficio possum ut largitio nullus sum aut nihil valeo hic sum qui puto non bonus scio ego quam tu sed facilis hic tuus occupatio conligo unus in locus possum et ad tu perscribo mitto qui tametsi ita sum scribo ut non ad omnis qui honor peto sed ad tu proprius et ad hic petitio tuus valeo tamen tu si quis muto sum video aut omnino tollo aut si quis sum praetereo volo hic ego dico volo enim hic commentariolum petitio habeo omnis ratio perficio


quod si satis grati homines essent, haec tibi omnia parata esse debebant, sic uti parata esse confido. nam hoc biennio quattuor sodalitates hominum ad ambitionem gratiosissimorum tibi obligasti, C. Fundani, Q. Galli, C. Corneli, C. Orcivi. Horum in causis ad te deferendis quid tibi eorum sodales receperint et confirmarint scio, nam intemfui. qua me hoc tibi faciendum est hoc tempore ut ab his quod debent exigas saepe commonendo, rogando, confirmando, curando ut intellegant nullum se umquam aliud tempus habituros referendae gratiae. profecto homines et spe reliquorum tuorum officiorum et recentibus beneficiis ad studium navandum excitabuntur.

qui si satis gratus homo sum hic tu omnis paro sum debeo sic uti paro sum confido nam hic biennium quattuor sodalitas homo ad ambitio gratiosus tu obligo que fundanus q gallus que cornelis que orcivi horus in causa ad tu defero quis tu is sodal recipio et confirmo scio nam intemfui qui ego hic tu facio sum hic tempus ut ab hic qui debeo exigo saepe commoneo rogo confirmo curo ut intellego nullus sui umquam alius tempus habeo refero gratia profecto homo et spes reliquus tuus officium et recens beneficium ad studium navo excito


quam ob rem omnis centurias multis et variis amicitiis cura ut confirmatas habeas. et primum, id quod ante oculos est, senatores equitesque Romanos, ceterorum ordinum navos homines et gratiosos complectere. multi homines urbani industrii, multi libertini in foro gratiosi navique versantur. quos per te, quos per communis amicos poteris, summa cura ut cupidi tui sint elaborato, appetito, adlegato, summo beneficio te adfici ostendito.

quam ob res omnis centurio multus et varius amicitia cura ut confirmo habeo et primus is qui ante oculus sum senator equito romanus ceterus ordo navus homo et gratiosus complector multus homo urbanus industrius multus libertinus in forum gratiosus no verso qui per tu qui per communis amicus possum summus cura ut cupidus tuus sum elaboro appeto adlego superus beneficium tu afficio ostendo