De Consolatione ad Marciam

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Cornelia Livi Drusi clarissimum iuvenem inlustris in- genii, vadentem per Gracchana vestigia imperfectis tot rogationibus intra penates interemptum suos, amiserat incerto caedis auctore. Tamen et acerbam mortem filii et inultam tam magno animo tulit, quam ipse leges tulerat.

cornelius livius drusus clarus juvenis illustris in genius vado per gracchanus vestigium imperfectus tot rogatio intra penates interimo suus amitto incertum caedes auctor tamen et acerbus mors filius et inultus tam magnus animus fero quam ipse lex fero


“Cur te, filia, tam longa tenet aegri- tudo ? Cur in tanta veri ignoratione versaris, ut inique actum eum filio tuo iudices, quod integro domus statu integer ipse se ad maiores recepit suos ? Nescis quantis fortuna procellis disturbet omnia ? Quam nullis benignam facilemque se praestiteris nisi qui minimum cum illa contraxerant ? Regesne tibi nominem felicissimos futuros, si maturius illos mors instantibus subtraxisset malis ? an Romanos duces, quorum nihil magnitudini deerit, si aliquid aetati detraxeris ? an nobilissimos viros clarissimosque ad ictum militaris gladi composita cervice curvatos ?

cur tu filia tam longus teneo aeger tudo cur in tantus verus ignoratio versaris ut iniquus ago is filius tuus iudex qui integer domus status integer ipse sui ad magnus recipio suus nescio quantus fortuna procella disturbo omnis quam nullus benignus facilis sui praesto nisi qui paruus cum ille contraho rego tu nomino felix sum si maturus ille mors insto subtraho malus an romanus dux qui nihil magnitudo desum si aliquis aetas detraho an nobilis vir clarus ad ictus militaris gladius compono cervix curvo


Cogita quantum boni opportuna mors habeat., quam multis diutius vixisse nocuerit. Si Gnaeum Pompeium, decus istud firmamentumque imperii, Neapoli valetudo abstulisset, indubitatus populi Romani princeps excesserat. At nunc exigui temporis adiectio fastigio illum suo depulit. Vidit legiones in conspectu suo caesas et ex illo proelio, in quo prima acies senatus fuit,—quam infelices reliquiae sunt !—ipsum imperatorem superfuisse ; vidit Aegyptium carnificem et sacrosanctum victoribus corpus satelliti praestitit, etiam si incolumis fuisset, paenitentiam salutis acturus : quid enim erat turpius quam Pompeium vivere beneficio regis ?

cogito quantus bonus opportunus mors habeo quam multus diu vivo noceo si gnaeus pompejus decus iste firmamentum imperium neapolis valetudo aufero indubito populus romanus princeps excedo at nunc exiguus tempus adjectio fastigium ille suus depello video legio in conspectus suus caedo et ex ille proelium in quo primus acies senatus sum quam infelix reliquiae sum ipse imperator supersum video aegyptius carnifex et sacrosanctus victor corpus satelles praesto etiam si incolumis sum paenitentia salus ago quis enim sum turpis quam pompejus vivo beneficium rex


Nam si tibi potest solacio esse desideri tui commune fatum, nihil quo stat loco stabit, omnia sternet abducetque secum vetustas. Nec hominibus solum (quota enim ista fortuitae potentiae portio est?), sed locis, sed regionibus, sed mundi partibus ludet. Totos supprimet montes et alibi rupes in altum novas exprimet; maria sorbebit, flumina avertet et commercio gentium rupto societatem generis humani coetumque dissolvet ; alibi hiatibus vastis subducet urbes, tremoribus quatiet et ex infimo pestilentiae halitus mittet et inundationibus quicquid habitatur obducet necabitque omne animal orbe submerso et ignibus vastis torrebit incendetque mortalia. Et cum tempus advenerit, quo se mundus renovaturus extinguat, viribus ista se suis caedent et sidera sideribus incurrent et omni flagrante materia uno igni quicquid nunc ex disposito lucet ardebit.

nam si tu possum solacium sum desideo tuus communis fatum nihil quo sto locus sto omnis sterno abduco sui vetustus neque homo solus quotus enim iste fortuitus potentia portio sum sed locus sed regio sed mundus pars ludo totus supprimo mons et alibi rupes in altus novo exprimo mare sorbeo flumen averto et commercium gens rumpo societas genus humanus coitus dissolvo alibi hiatus vastus subduco urbs tremor quatio et ex infimus pestilentia halitus mitto et inundatio quisquis habito obduco neco omnis animal orbis submergo et ignis vastus torreo incendo mortalia et cum tempus advenio quo sui mundus renovaturus extinguat vis iste sui suus caedo et sidus sidus incurro et omnis flagro materia unus ignis quisquis nunc ex dispono luceo ardeo


Manet quidem tibi, Marcia, etiamnunc ingens tristitia et iam videtur duxisse callum, non illa concitata, qualis initio fuit, sed pertinax et obstinata ; tamen hanc quoque tibi aetas minutatim eximet. Quotiens aliud egeris, animus relaxabitur. Nunc te ipsa custodis ;

maneo quidem tu marcius etiamnum ingens tristitia et iam video duco callus non ille concito qualis initium sum sed pertinax et obstinatus tamen hic quoque tu aetas minutatim eximo quotiens alius ago animus relaxo nunc tu ipse custodio


Quid nunc te per innumerabilia magnorum virorum exempla ducam et quaeram miseros, quasi non difficilius sit invenire felices ? Quota enim quae- que domus usque ad exitum omnibus partibus suis constitit? in qua non aliquid turbatum est ? Unum quemlibet annum occupa et ex eo magistratus cita : Lucium si vis Bibulum et C. Caesarem—videbis inter collegas inimicissimos concordem fortunam.

quis nunc tu per innumerabilis magnus vir exemplum duco et quaero miser quasi non difficilis sum invenio felix quotus enim qui que domus usque ad exitus omnis pars suus consto in qui non aliquis turbo sum unus qui annus occupo et ex is magistratus cieo lucius si volo bibulis et que caesaris video inter collega inimicus concordo fortuna


C. Caesar cum Britanniam peragraret nec oceano continere felicitatem suam posset, audit decessisse filiam publica secum fata ducentem. In oculis erat iam Cn. Pompeius non aequo laturus animo quemquam alium esse in re publica magnum et modum impositurus incrementa, quae gravia illi videbantur, etiam cum in commune crescerent. Tamen intra tertium diem imperatoria obit munia et tam cito dolorem vicit quam omnia solebat.

que caesar cum britannia peragro neque oceanus contineo felicitas suus possum audio decedo filia publicus sui fatum duco in oculus sum iam cn pompejus non aequus fero animus quisquam alius sum in res publicus magnus et modus impono incrementum qui gravis ille video etiam cum in communis cresco tamen intra tertius dies imperatorius obeo munia et tam cito dolor vinco quam omnis soleo


Tot praeter domum nostram ducuntur exsequiae : de morte non cogitamus ; tot acerba funera : nos togam nostrorum infantium, nos militiam et paternae hereditatis successionem agitamus animo; tot divitum subita paupertas in oculos incidit : et nobis numquam in mentem venit nostras quoque opes aeque in lubrico positas. Necesse est itaque magis corruamus : quasi ex inopinato ferimur ; quae multo ante provisa sunt, languidius incurrunt.

tot praeter domus noster duco exsequiae de mors non cogito tot acerbus funero nos toga noster infer nos militia et paternus hereditas successio agito animus tot dives subeo paupertas in oculus incido et nos numquam in mens venio noster quoque ops aequus in lubricus pono necesse sum itaque magis corruo quasi ex inopinor ferio qui multus ante provideo sum languidus incurro


Adulescens rarissimae formae in tam magna feminarum turba viros corrumpentium nullius se spei praebuit, et cum quarundam usque ad temptandum pervenisset improbitas, erubuit quasi peccasset, quod placuerat. Hac sanctitate morum effecit, ut puer admodum dignus sacerdotio videretur, materna sine dubio suffragatione, sed ne mater quidem nisi pro bono candidato valuisset.

adulescens rarus forma in tam magnus femina turba vir corrumpo nullus sui spes praebeo et cum quarundam usque ad tento pervenio improbitas erubesco quasi pecco qui placeo hic sanctitas mos efficio ut puer admodum dignus sacerdotium video maternus sine dubius suffragatio sed ne mater quidem nisi pro bonus candidatus valeo


L. Sulla filium amisit, nec ea res aut malitiam eius et acerrimam virtutem in hostes civesque contudit aut effecit, ut cognomen illud usurpasse falso videretur, quod amisso filio adsumpsit nec odia hominum veritus, quorum malo illae nimis secundae res constabant, nec invidiam deorum, quorum illud crimen erat, Sulla tam felix. Sed istud inter res nondum iudicatas abeat, qualis Sulla fuerit—etiam inimici fatebuntur bene illum arma sumpsisse, bene posuisse. Hoc de quo agitur constabit, non esse maximum malum quod etiam ad felicissimos pervenit.

l sulla filius amitto neque is res aut malitia is et acer virtus in hostis civis contundo aut efficio ut cognomen ille usurpo fallo video qui amitto filius adsumo neque odium homo vereor qui malus ille nimis secundus res consto neque invidia deus qui ille crimen sum sulla tam felix sed iste inter res nondum judico abeo qualis sulla sum etiam inimicus fateor bene ille arma sumo bene pono hic de quo ago consto non sum magnus malus qui etiam ad felix pervenio


Sed istic erunt mille corporum, animorum pestes, et bella et latrocinia et venena et naufragia et intemperies caeli corporisque et carissimorum acerba desideria et mors, incertum facilis an per poenam cruciatumque. Delibera tecum et perpende, quid velis : ut ad illa venias, per illa exeundum est." Respondebis velle te vivere ? Quidni ? immo, puto, ad id non accedes, ex quo tibi aliquid decuti doles ! Vive ergo ut convenit. " Nemo," inquis, " nos consuluit." Consulti sunt de nobis parentes nostri, qui cum condicionem vitae nossent, in hanc nos sustulerunt.

sed istic sum mille corpus animus pestis et bellum et latrocinium et veneno et naufragium et intemperies caelum corpus et carus acerbus desiderium et mors incertus facilis an per poena crucio delibero tu et perpendo quis velis ut ad ille venio per ille exeo sum respondeo volo tu vivo quis immo puto ad is non accedo ex quo tu aliquis decutio doleo vivo ergo ut convenio nemo inquam nos consulo consulo sum de nos parens noster qui cum condicio vita nosco in hic nos tollo


Cognito consilio eius publica voluptas erat, quod e faucibus avidissimorum luporum educeretur praeda. Accusatores auctore Seiano adeunt consulum tribunalia,queruntur mori Cordum, ut interpellarent quod coegerant ; adeo illis Cordus videbatur effugere. Magna res erat in quaestione, an mortis ius rei perderent ; dum deliberatur, dum accusatores iterum adeunt, ille se absolverat. Videsne, Marcia, quantae iniquorum temporum vices ex inopi- nato ingruant ? Fles, quod alicui tuorum mori necesse fuit ? Paene non licuit !

cognosco consilium is publicus voluptas sum qui e fauces avidissimorum lupus educo praeda accusator auctor sejanus adeo consul tribunalia queror morior chordus ut interpello qui cogo adeo ille cordus video effugio magnus res sum in quaestio an mors ius res perdo dum delibero dum accusator iterum adeo ille sui absolvo video marcius quantus iniquus tempus vicis ex inops natus ingruo fleo qui aliqui tuus morior necesse sum paene non licet


Deinde quod naturale est non decrescit mora; dolorem dies longa consumit. Licet contumacissimum, cotidie insurgentem et contra remedia effervescentem, tamen illum efficacissimum mitigandae ferociae tempus enervat.

deinde qui natural sum non decresco mora dolor dies longus consumo licet contumax cottidie insurgo et contra remedio effervesco tamen ille efficax mitigo ferocia tempus enervo


Duo tibi ponam ante oculos maxima et sexus et saeculi tui exempla: alterius feminae, quae se tradidit ferendam dolori, alterius, quae pari adfecta casu, maiore damno, non tamen dedit longum in se malis suis dominium, sed cito animum in sedem suam reposuit.

duo tu pono ante oculus maximus et sexus et saeculis tuus exemplum alter femina qui sui trado fero dolor alter qui par afficio casus magnus damnum non tamen do longus in sui malus suus dominium sed cito animus in sedes suus repono


Quid lapidum gemmarumque fulgor et inter rapidorum torrentium aurum harenas interfluens et in mediis terris medioque rursus mari aeriae ignium faces et vinculum terrarum oceanus, continuationem gentium triplici sinu scindens et in- genti licentia exaestuans ?

quis lapis gemma fulgor et inter rapidus torreo aurum harena interfluo et in medius terra medius rursus mare aerius ignis fax et vinculis terra oceanus continuatio gens triplex sinus scindo et in gens licentia exaestuo


Quicquid est hoc, Marcia, quod circa nos ex adventicio fulget, liberi, honores, opes, ampla atria et exclusorum clientium turba referta vestibula, clarum nomen, nobilis aut formosa coniux ceteraque ex in- certa et mobili sorte pendentia alieni commodatique apparatus sunt; nihil horum dono datur. Conlaticiis et ad dominos redituris instrumentis scaena adornatur; alia ex his primo die, alia secundo referentur, pauca usque ad finem perseverabunt.

quisquis sum hic marcius qui circa nos ex adventicius fulgeo liber honor ops amplus atrium et exclusor cliens turba refercio vestibulum clarus nomen nobilis aut formosus conjunx ceter ex in certus et mobilis sors pendeo alienus commodo apparatus sum nihil hic donum do collaticius et ad dominus redeo instrumentum scaena adorno alius ex hic primus dies alius secundus refero paucus usque ad finis persevero


Nullum finem per omne vitae suae tempus flendi gemendique fecit nec ullas admisit voces salutare aliquid adferentis ; ne avocari quidem se passa est, intenta in unam rem et toto animo adfixa. Talis per omnem vitam fuit, qualis in funere, non dico non ausa consurgere, sed adlevari recusans, secundam orbitatem iudicans lacrimas amittere. Nullam habere imaginem filii carissimi voluit, nullam sibi de illo fieri mentionem. Oderat omnes matres et in Liviam maxime furebat, quia videbatur ad illius filium transisse sibi promissa felicitas. Tenebris et solitu- dini familiarissima, ne ad fratrem quidem respiciens, carmina celebrandae Marcelli memoriae composita aliosque studiorum honores reiecit et aures suas adversus omne solacium clusit. A sollemnibus officiis seducta et ipsam magnitudinis fraternae nimis circumlucentem fortunam exosa defodit se et abdidit. Adsidentibus liberis, nepotibus lugubrem vestem non deposuit, non sine contumelia omnium suorum, quibus salvis orba sibi videbatur.

nullus finis per omnis vita suus tempus fleo gemo facio neque ullus admitto voco salutaris aliquis affero ne avocaris quidem sui patior sum intendo in unus res et totus animus affigo tal per omnis vita sum qualis in funus non dico non audeo consurgo sed adlevaris recuso secundus orbitas judico lacrima amitto nullus habeo imago filius carus volo nullus sui de ille fio mentio odi omnis mater et in livia magnus furo quia video ad ille filius transeo sui promitto felicitas tenebrae et soleo dini familiaris ne ad frater quidem respicio carmen celebro marcellus memoria compono alius studium honor reicio et auris suus adverro omnis solacium claudo ab sollemne officium seduco et ipse magnitudo fraternus nimis circumluceo fortuna exosus defodio sui et abdo assideo liber nepos lugubris vestis non depono non sine contumelia omnis suus qui salvus orbo sui video


Quis umquam res suas quasi periturus aspexit ? Quis umquam nostrum de exilio, de egestate, de luctu cogitare ausus est ? Quis non, si admoneatur ut cogitet, tamquam dirum omen respuat et in capita inimicorum aut ipsius in- tempestivi monitoris abire illa iubeat ? " Non putavi futurum."

quis umquam res suus quasi pereo aspicio quis umquam nos de exsilium de egestas de luctus cogito audeo sum quis non si admoneo ut cogito tamquam dirus omen respuo et in caput inimicus aut ipse in tempestivus monitor abeo ille jubeo non puto sum


Adice incendia, ruinas, naufragia lacerationesque medicorum ossa vivis legentium et totas in viscera manus demittentium et non simplici cum dolore pudenda curantium ; post haec exilium (non fuit innocentior filius tuus quam Rutilius), carcerem (non fuit sapientior quam Socrates), voluntario vulnere transfixum pectus (non fuit sanctior quam Cato). Cum ista perspexeris, scies optime cum is agi, quos natura, quia illos hoc manebat vitae stipendium, cito in tutum recepit. Nihil est tam fallax quam vita humana, nihil tam insidiosum ; non me hercules quis- quam illam accepisset, nisi daretur inscientibus. Ita- que si felicissimum est non nasci, proximum est, puto, brevi aetate defunctos cito in integrum restitui.

adicio incendium ruina naufragium laceratio medicus os vivo lego et totus in viscera manus demitto et non simplex cum dolor pudeo curo post hic exsilium non sum innocens filius tuus quam rutilus carcer non sum sapio quam socrates voluntarius vulnus transfigo pectus non sum sancio quam cato cos iste perspicio scio optume cum is ago qui natura quia ille hic maneo vita stipendium cito in tueor recipio nihil sum tam fallax quam vito humanus nihil tam insidiosus non ego herculis quis quam ille accipio nisi do insciens ita que si felix sum non nascor propior sum puto brevis aetas defungor cito in integer restituo


Propone illud acerbissimum tibi tempus, quo Seianus patrem tuum clienti suo Satrio Secundo con- giarium dedit. Irascebatur illi ob unum aut alterum liberius dictum, quod tacitus ferre non potuerat Seianum in cervices nostras ne imponi quidem, sed escendere. Decernebatur illi statua in Pompei theatro ponenda, quod exustum Caesar reficiebat ; exclamavit Cordus tunc vere theatrum perire. Quid ergo ? Non rumperetur supra cineres Cn.

propono ille acerbus tu tempus quo sejanus pater tuus cliens suus satrio secundus continuo giarium do irasco ille ob unus aut alter liber dico qui taceo fero non possum sejanus in cervix noster ne impono quidem sed escendo decerno ille statua in pompejus theatrum pono qui exuro caesar reficio exclamo cordus tunc verus theatrum pereo quis ergo non rumpo supra cinis cn


Putasne eius luctus aliquem finem esse debere, cuius primus dies et primus impetus ab altaribus publicis et fausta nuncupatione non abduxit patrem ? Dignus me hercules fuit memorabili dedicatione, dignus amplissimo sacerdotio, qui colere deos ne iratos quidem destitit. Idem tamen ut redit domum, et implevit oculos et aliquas voces flebiles misit et peractis, quae mos erat praestare defunctis, ad Capitolinum illum redit vultum.

puta is luctus aliquis finis sum debeo qui primus dies et primus impetus ab altar publicus et faustus nuncupatio non abduco pater dignus ego herculis sum memorabilis dedicatio dignus amplus sacerdotium qui colo deus ne irascor quidem desisto idem tamen ut redeo domus et impleo oculus et aliqui voco flebilis mitto et perago qui mos sum praesto defungor ad capitolinus ille redeo vultus


Miramur in hoc mortem, quae unius singultus opus est ? Numquid enim, ut concidat, magni res molimenti est ? Odor illi saporque et lassitudo et vigilia et umor et cibus et sine quibus vivere non potest mortifera sunt; quo- cumque se movit, statim infirmitatis suae conscium, non omne caelum ferens, aquarum novitatibus flatuque non familiaris aurae et tenuissimis causis atque offensionibus morbidum, putre, causarium, fletu vitam auspicatum, cum interim quantos tumultus hoc tam contemptum animal movet ! in quantas cogitationes oblitum condicionis suae venit !

miror in hic mors qui unus singultus opus sum numquid enim ut concaedes magnus res molimentum sum odor ille sapor et lassitudo et vigil et umor et cibus et sine qui vivo non possum mortifera sum quo cum sui moveo statim infirmitas suus conscius non omnis caelum fero aqua novitas flo non familiaris aura et tenuis causa atque offensio morbidus putreo causarius fleo vita auspico cum interim quantus tumultus hic tam contemno animal moveo in quantus cogitatio obliuiscor condicio suus venio


Elige itaque, utrum exemplum putes probabilius. Si illud prius sequi vis, eximes te numero vivorum : aversaberis et alienos liberos et tuos ipsumque quem desideras ; triste matribus omen occurres ; volup- tates honestas, permissas, tamquam parum decoras fortunae tuae reicies ; invisa haerebis in luce et aetati tuae, quod non praecipitet te quam primum et finiat, infestissima eris ; quod turpissimum alienissimumque est animo tuo in meliorem noto partem, ostendes te vivere nolle, mori non posse.

eligo itaque utrum exemplum puto probabilis si ille prior sequor volo eximo tu numerus vivus aversaberis et alienus liber et tuus ipse qui desidero tristis mater omen occurro volup tates honestus permitto tamquam parum decoro fortuna tuus reicio invideo haereo in lux et aetas tuus qui non praecipito tu quam primus et finio infestus sum qui turpis alienus sum animus tuus in bonus nosco pars ostendo tu vivo nolo morior non possum


Quid ? tu, Marcia, cum videres senilem in iuvene prudentiam, victorem omnium voluptatium animum, emendatum, carentem vitio, divitias sine avaritia, honores sine ambitione, voluptates sine luxuria adpetentem, diu tibi putabas illum sospitem posse contingere ? Quicquid ad summum pervenit, ab exitu prope est. Eripit se aufertque ex oculis perfecta virtus, nec ultimum tempus expectant quae in primo maturuerunt. Ignis quo clarior fulsit, citius extinguitur;

quis tu marcius cum video senilis in juvenis prudentia victor omnis voluptas animus emendo careo vitio divitiae sine avaritia honor sine ambitio voluptas sine luxuria adpeto diu tu puto ille sospes possum contingo quisquis ad superus pervenio ab exeo prope sum eripio sui aufero ex oculus perficio virtus neque ulter tempus expecto qui in primus maturesco ignis quo clarus fulcio cieo extinguitur


Haec magnitudo animi tui vetuit me ad sexum tuum respicere, vetuit ad vultum, quem tot annorum continua tristitia, ut semel obduxit, tenet. Et vide, quam non subrepam tibi nec furtum facere affectibus tuis cogitem. Antiqua mala in memoriam reduxi et, ut scires hanc quoque plagam esse sanandam, ostendi tibi aeque magni vulneris cicatricem. Alii itaque molliter agant et blandiantur ; ego confligere cum tuo maerore constitui et defessos exhaustosque oculos, si verum vis, magis iam ex consuetudine quam ex desiderio fluentis continebo, si fieri potuerit, favente te remediis tuis, si minus, vel invita, teneas licet et amplexeris dolorem tuum, quem tibi in filii locum superstitem fecisti. Quis enim erit finis ?

hic magnitudo animus tuus veto ego ad sexus tuus respicio veto ad vultus qui tot annus continuo tristitia ut semel obduco teneo et video quam non subrepo tu neque furtum facio affectus tuus cogito antiquus malus in memoria reduco et ut scio hic quoque plaga sum sano ostendo tu aequus magnus vulnus cicatrix alius itaque mollis ago et blandio ego confligo cum tuus maeror constituo et defatiscor exhaurio oculus si verus volo magis iam ex consuetudo quam ex desiderium fluo contineo si fio possum faveo tu remedium tuus si paruus vel invito teneo licet et amplexor dolor tuus qui tu in filius locus superstito facio quis enim sum finis


Praeter hoc quod omne futurum incertum est et ad deteriora certius, facillimum ad superos iter est animis cito ab humana conversatione dimissis ; minimum enim faecis, ponderis traxerunt. Ante quam obdurescerent et altius terrena conciperent liberati leviores ad originem suam revolant et facilius quicquid est illud obsoleti inlitique eluunt.

praeter hic qui omnis sum incertus sum et ad deterior certus facilis ad superus iter sum animus cito ab humanus conversatio dimitto paruus enim faecis pondus traho ante quam obduresco et altus terrenus concipio libero levis ad origo suus revolo et facilis quisquis sum ille obsolesco inlitique eluo


Imago dumtaxat fili tui perit et effigies non simillima; ipse quidem aeternus melioris- que nune status est, despoliatus oneribus alienis et sibi relictus. Haec quae vides circumdata nobis, ossa nervos et obductam cutem vultumque et ministras manus et cetera quibus involuti sumus, vincula animorum tenebraeque sunt. Obruitur his, offocatur, inficitur, arcetur a veris et suis in falsa coiectus. Omne illi cum hac gravi carne certamen est, ne abstrahatur et si dat ; nititur illo, unde demissus est. Ibi illum aeterna requies manet ex confusis crassisque pura et liquida visentem.

imago dumtaxat filis tuus pereo et effigio non similis ipse quidem aeternus bonus que nunc status sum despolio onus alienus et sui relinquo hic qui video circumdo nos os nervus et obduco cutis vultus et ministro manus et ceterus qui involvo sum vinculum animus tenebra sum obruo hic offoco inficio arceo ab verus et suus in fallo cojacio omnis ille cum hic gravis carnis certamen sum ne abstraho et si do nitor ille unde demitto sum ibi ille aeternus requies maneo ex confundo crassus purus et liquidus viso


? Nulli fere et magna bona et diuturna contingunt ; non durat nec ad ultimum exit nisi lenta felicitas. Filium tibi dii immortales non diu daturi statim talem dederunt, qualis diu effici potest. Ne illud quidem dicere potes electam te a dis, cui frui non liceret filio. Circumfer per omnem notorum, ignotorum frequentiam oculos, occurrent tibi passi ubique maiora. Senserunt ista magni duces, senserunt principes ; ne deos quidem fabulae immunes reliquerunt, puto, ut nostrorum funerum levamentum esset etiam divina concidere. Circumspice, inquam, omnis; nullam tam miseram nominabis domum, quae non inveniat in miseriore solacium.

nullus fere et magnus bonus et diuturnus contingo non duro neque ad ulter exeo nisi lentus felicitas filius tu dius immortalis non diu do statim talis do qualis diu efficio possum ne ille quidem dico possum eligo tu ab deus qui fruor non licet filius circumfero per omnis notor ignotor frequentia oculus occurro tu patior ubique magnus sentio iste magnus dux sentio princeps ne deus quidem fabula immunis relinquo puto ut noster funus levamentum sum etiam divino concaedes circumspicio inquam omnis nullus tam miser nomino domus qui non invenio in miser solacium


Cupissem itaque primis temporibus ad istam cura- tionem accedere. Leniore medicina fuisset oriens adhuc restringenda vis ; vehementius contra in- veterata pugnandum est. Nam vulnerum quoque sanitas facilis est, dum a sanguine recentia sunt; tunc et uruntur et in altum revocantur et digitos scrutantium recipiunt, ubi corrupta in malum ulcus verterunt. Non possum nunc per obsequium nec molliter adsequi tam durum dolorem ; frangendus est.

cupio itaque primus tempus ad iste cura tio accedo lenis medicina sum orior adhuc restringo volo vehemens contra in veterata pugno sum nam vulnus quoque sanitas facilis sum dum ab sanguis recens sum tunc et uro et in altus revoco et digitus scrutor recipio ubi corrumpo in malus ulcus verto non possum nunc per obsequium neque mollis assequor tam durus dolor frango sum


Cum secessimus et in unum convenimus, facta eius dictaque quanto meruit suspectu celebramus ; coram te altum nobis de illo silentium est. Cares itaque maxima voluptate, filii tui laudibus, quas non dubito quin vel impendio vitae, si potestas detur, in aevum omne sis prorogatura.

cos secedo et in unus convenio facio is dico quantus mereo suspicio celebro coram tu altus nos de ille silentium sum caris itaque maximus voluptas filius tuus laus qui non dubito quin vel impendium vita si potestas do in aevum omnis sum prorogo


Ut vero aliquam occasionem mutatio temporum dedit, ingenium patris tui, de quo sumptum erat supplicium, in usum hominum reduxisti et a vera illum vindicasti morte ac restituisti in publica monumenta libros, quos vir ille fortissimus sanguine suo scripserat. Optime meruisti de Romanis studiis : magna illorum pars arserat ; optime de posteris, ad quos veniet incorrupta rerum fides auctori suo magno imputata ; optime de ipso, cuius viget vigebitque memoria, quam diu in pretio fuerit Romana cognosci, quam diu quisquam erit, qui reverti velit ad acta maiorum, quam diu quisquam qui velit scire, quid sit vir Romanus, quid subactis iam cervicibus omnium et ad Seianianum iugum adactis indomitus, quid sit homo ingenio, animo, manu liber.

ut verus aliqui occasio mutatio tempus do ingenium pater tuus de quo sumo sum supplicium in usus homo reduco et ab verus ille vindico mors atque restituo in publicus monumentum liber qui vir ille fortis sanguis suus scribo optume mereo de romanus studium magnus ille pars ardeo optume de posterus ad qui venio incorruptus res fides auctor suus magnus imputo optume de ipse qui vigeo vigebitque memoria quam diu in pretium sum romanus cognosco quam diu quisquam sum qui revorto volo ad ago magnus quam diu quisquam qui volo scio quis sum vir romanus quis subigo iam cervix omnis et ad sejanianus iugum adigo indomitus quis sum homo ingenium animus manus liber


Quolibet quassu vas et quolibet fragile iactatu. Non tempestate magna, ut dissiperis, opus est; ubicumque arietaveris, solveris. Quid est homo ? Imbecillum corpus et fragile, nudum, suapte natura inerme, alienae opis indigens, ad omnis fortunae contumelias proiectum; cum bene lacertos exercuit, cuiuslibet ferae pabulum, cuiuslibet victima, ex infirmis fluidis- que contextum et lineamentis exterioribus nitidum, frigoris, aestus, laboris impatiens, ipso rursus situ et otio iturum in tabem, alimenta metuens sua, quorum modo inopia deficit, modo copia rumpitur; anxiae sol- licitaeque tutelae, precarii spiritus et male haerentis, quem pavor repentinus aut auditus ex improviso sonus auribus gravis excutit; sollicitudinis semper sibi nutrimentum, vitiosum et inutile.

quilibet quatio vas et quilibet fragilis jacto non tempestas magnus ut dissiperis opus sum ubicumque arietaveris solvo quis sum homo imbecillus corpus et fragilis nudus suapte natura inermis alienus ops indigeo ad omnis fortuna contumelia projectum cum bene lacertus exerceo qui fera pabulis qui victima ex infirmis fluidus que contexo et lineamentum exter nitidus frigor aestus labor impatiens ipse rursus sino et otium eo in tabes alimentum metuo suus qui modo inopia deficio modo copia rumpo anxius sol licitaeque tutela precarius spiritus et malus haereo qui pavor repentinus aut audio ex improvide sonus auris gravis excutio sollicitudo semper sui nutrimenta vitiosus et inutilis


Quare patere, immo accerse sermones, quibus ille narretur, et apertas aures praebe ad nomen memoriamque filii tui; nec hoc grave duxeris ceterorum more, qui in eiusmodi casu partem mali putant audire solacia.

quaris pateo immo arcesso sermo qui ille narro et aperio auris praebeo ad nomen memoria filius tuus neque hic gravis duco ceterus mos qui in eiusmodi casus pars malus puto audio solacium


De- cessit filius tuus ; id est, decucurrit ad hunc finem, ad quem quae feliciora partu tuo putas properant. Hoc omnis ista quae in foro litigat, spectat in theatris, in templis precatur turba dispari gradu vadit; et quae diligis, veneraris et quae despicis unus exaequabit cinis. Hoc videlicet dicit illa Pythicis oraculis ad- scripta vox : NOSCE TE. Quid est homo ?

de cedo filius tuus is sum decurro ad hic finis ad qui qui felix partus tuus puto propero hic omnis iste qui in forum litigo specto in theatrum in templum precor turba disparus gradus vado et qui diligo veneraris et qui despicio unus exaequo cinis hic videlicet dico ille pythicus oraculis ad scribo vox nosco tu quis sum homo


Simul cogita non esse magnum rebus prosperis fortem gerere, ubi secundo cursu vita procedit; ne gubernatoris quidem artem tranquillum mare et obsequens ventus ostendit, adversi ahquid incurrat oportet, quod animum probet.

simul cogito non sum magnus res prosper fortis gero ubi secundus cursus vito procedo ne gubernator quidem ars tranquillus mare et obsequor venio ostendo adverro ahquid incurro oportet qui animus probo


Tuum ilhc, Marcia, negotium actum, tibi Areus adsedit ; muta personam—te consolatus est. Sed puta, Marcia, ereptum tibi amplius quam ulla umquam mater amiserit—non permulceo te nec extenuo calamitatem tuam.

tuus ilhc marcius negotium ago tu areus adsedeo muto persona tu consolo sum sed puto marcius eripio tu amplus quam ullus umquam mater amitto non permulceo tu neque extenuo calamitas tuus


Computa, Marcia, quam raro liberos videant quae in diversis domibus habitant; cogita tot illos perire annos matribus et per sollicitudinem exigi, quibus filios in exercitu habent: scies multum patuisse hoc tempus, ex quo nil perdidisti. Numquam e conspectu tuo recessit ; sub oculis tuis studia formavit excellentis ingeni et aequaturi avum, nisi obstitisset verecundia, quae multorum profectus silentio pressit.

computo marcius quam rarus liber video qui in diverto domus habito cogito tot ille pereo annus mater et per sollicitudo exigo qui filius in exercitus habeo scio multus pateo hic tempus ex quo nihil perdo numquam e conspectus tuus recedo sub oculus tuus studium formo excello ingenium et aequo avus nisi obsto verecundia qui multus proficiscor silentium premo


Pompei constitui Seianum et in monimentis maximi impera- toris consecrari perfidum militem ? Consecratur subscriptio, et acerrimi canes, quos ille ut sibi uni mansuetos, omnibus feros haberet, sanguine humano pascebat, circumlatrare hominem etiam illum iam pedica captum incipiunt. Quid faceret ?

pompejus constituo sejanus et in monumentum magnus impero torus consecraris perfidus miles consecro subscriptio et acer canis qui ille ut sui unus mansuetos omnis ferus habeo sanguis humanus pasco circumlatraris homo etiam ille iam pedica capio incipio quis facio


Ignis omnes aetates omniumque urbium cives, tam viros quam feminas uret ; ferrum in omni corpore exhibebit secandi potentiam. Quare ? quia vires illi a natura datae sunt, quae nihil in personam constituit. Paupertatem, luctum, ambitionem alius aliter sentit, prout illum consuetudo infecit, et imbecillum impatientemque reddit praesumpta opinio de non timendis terribilis.

ignis omnis aetas omne urbs civis tam vir quam femina uro ferrum in omnis corpus exhibeo seco potentia quaris quia vireo ille ab natura do sum qui nihil in persona constituo paupertas luctus ambitio alius aliter sentio prout ille consuetudo inficio et imbecillus impatientemque reddo praesumo opinio de non timeo terribilis


Si vivere vellet, Seianus rogandus erat, si mori, filia, uterque inexorabilis. Constituit filiam fallere. Usus itaque balineo, quo plus virium poneret, in cubiculum se quasi gustaturus contulit et dimissis pueris quaedam per fenestram, ut videretur edisse, proiecit ; a cena deinde, quasi iam satis in cubiculo edisset, abstinuit. Altero quoque die et tertio idem fecit ; quartus ipsa infirmitate corporis faciebat indicium. Complexus itaque te: " Carissima," inquit, " filia et hoc unum tota celata vita, iter mortis ingressus sum et iam medium fere teneo; revocare me nec debes nec potes." Atque ita iussit lumen omne praecludi et se in tene- bras condidit.

si vivo volo sejanus rogo sum si morior filia uterque inexorabilis constituo filia fallo utor itaque balineo quo multus vis pono in cubiculum sui quasi gusto confero et dimitto puer quidam per fenestra ut video edo proicio ab cena deinde quasi iam satis in cubiculum edo abstineo alter quoque dies et tertius idem facio quartus ipse infirmitas corpus facio indicium complexus itaque tu carus inquam filia et hic unus totus celo vito iter mors ingredior sum et iam medius fere teneo revocaris ego neque debeo neque possum atque ita iubeo lumen omnis praecludo et sui in teneo bras condo


"Grave est tamen, quem educaveris, iuvenem, iam matri iam patri praesidium ac decus, amittere." Quis negat grave esse ? Sed humanum est. Ad hoc genitus es, ut perderes, ut perires, ut sperares, metueres, alios teque inquietares, mortem et timeres et optares et, quod est pessimum, numquam scires, cuius esses status.

gravis sum tamen qui educaveris juvenis iam mater iam pater praesidium atque decus amitto quis nego gravis sum sed humanus sum ad hic gigno sum ut perdo ut pereo ut speraris metuo alius tu inquietaris mors et timeo et optaris et qui sum malus numquam scio qui sum status


nec id in maioribus modo observasti, sed in minimis, ne quid faceres, cui famam, liberrimam principum iudicem, velles ignoscere. Nec quicquam pulchrius existimo quam in summo fastigio collocatos multarum rerum veniam dare, nullius petere. Servandus itaque tibi in hac quoque re tuus mos est, ne quid committas, quod minus aliterve factum velis.

neque is in magnus modo observo sed in paruus ne quis facio qui fama liber princeps judico volo ignosco neque quisquam pulcher existimo quam in superus fastigium collocatos multus res venio do nullus peto servo itaque tu in hic quoque res tuus mos sum ne quis committo qui paruus aliter facio velis


Sed cum omnia ista cognoveris, gravis et insalubris aestas hiberni caeli beneficia corrumpet. Erit Dionysius illic tyrannus, libertatis, iustitiae, legum exitium, dominationis cupidus etiam post Platonem, vitae etiam post exilium! Alios uret, alios verberabit, alios ob levem offensam detruncari iubebit, accerset ad libidinem mares feminasque et inter foedos regiae intemperantiae greges parum erit simul binis coire. Audisti quid te invitare possit, quid absterrere; proinde aut naviga autresiste.”

sed cum omnis iste cognosco gravis et insalubris aestas hibernus caelum beneficium corrumpo sum dionysius illic tyrannus libertas justitia lex exitium dominatio cupidus etiam post plato vita etiam post exsilium alii uro alius verbero alius ob levo offendo detruncaris jubeo arcesso ad libido maris femina et inter foedus regia intemperantia grex parum sum simul bini coeo audio quis tu invitaris possum quis absterreo proinde aut navigo autresiste


Cum satiatus spectaculo supernorum in terram oculos deieceris, excipiet te alia forma rerum aliterque mira- bilis : hinc camporum in infinitum patentium fusa planities, hinc montium magnis et nivalibus surgentium iugis erecti in sublime vertices ; deiectus fluminum et ex uno fonte in occidentem orientemque diffusi amnes et summis cacuminibus nemora nutantia et tantum silvarum cum suis animalibus aviumque concentu dissono ;

cos satio spectaculum supernus in terra oculus deicio excipio tu alius forma res aliter mirus bilis hinc campus in infinitus pateo fundo planities hinc mons magnus et nival surgo iugum erigo in sublimis vertex deicio flumen et ex unus fons in occaedes orior diffundo amnis et summus cacumen nemus nuto et tantus silvaris cum suus animal avis concentus dissonus


Non est ignotum, qualem te in persona patris tui gesseris, quem non minus quam liberos dilexisti, excepto eo quod non optabas superstitem. Nec scio an et optaveris; permittit enim sibi quaedam contra bonum morem magna pietas. Mortem A. Cremuti Cordi parentis tui quantum poteras inhibuisti; postquam tibi apparuit inter Seianianos satellites illam unam patere servitutis fugam, non favisti consilio eius, sed dedisti manus victa fudistique lacrimas palam et gemitus devorasti quidem, non tamen hilari fronte texisti; et haec illo saeculo, quo magna pietas erat nihil impie facere.

non sum ignotus qual tu in persono pater tuus gero qui non paruus quam liber diligo excipio is qui non opto superstito neque scio an et opto permitto enim sui quidam contra bonus mos magnus pietas mors ab cremutius chordus parens tuus quantus possum inhibeo postquam tu appareo inter sejanianus satelles ille unus pateo servitus fuga non faveo consilium is sed do manus vinco fundo lacrima palam et gemitus devoro quidem non tamen hilaris frons tego et hic ille saeculum quo magnus pietas sum nihil impius facio


Non est quod desperes tantae dignationis futuros, ut nemo tibi propter illos male dicere audeat; propone tamen et tantae futuros turpitudinis, ut ipsi maledicta sint. Nihil vetat illos tibi suprema praestare et laudari te a liberis tuis, sed sic te para tamquam in ignem impositurus vel puerum vel iuvenem vel senem; nihil enim ad rem pertinent anni, quoniam nullum non acerbum funus est, quod parens sequitur." Post has leges propositas, si liberos tollis, omni deos invidia liberas, qui tibi nihil certi spoponderunt.

non sum qui despero tantus dignatio sum ut nemo tu propter ille malus dico audeo propono tamen et tantus sum turpitudo ut ipse maledico sum nihil veto ille tu superus praesto et laudo tu ab liber tuus sed sic tu paro tamquam in ignis impono vel puer vel juvenis vel senex nihil enim ad res pertineo annus quoniam nullus non acerbus funus sum qui parens sequor post hic lex propono si liber tollo omnis deus invidia libero qui tu nihil certus spoponderunt


Immortalia, aeterna volutat animo et in nepotes pronepotesque disponit, cum interim longa conantem eum mors opprimit et hoc, quod senectus vocatur, paucissimorum est circuitus annorum.

immortalis aeternus voluto animus et in nepos pronepos dispono cum interim longus conor is mors opprimo et hic qui senectus voco paucus sum circumeo annus


Fabianus ait, id quod nostri quoque parentes videre, puerum Romae fuisse statura ingentis viri ; sed hic cito decessit, et moriturum brevi nemo prudens non ante dixit ; non poterat enim ad illam aetatem pervenire, quam praeceperat. Ita est : indicium imminentis exitii nimia maturitas est ; adpetit finis ubi in- crementa consumpta sunt.

fabianus aio is qui noster quoque parens video puer roma sum sto ingens vir sed hic cito decedo et morior brevis nemo prudens non ante dico non possum enim ad ille aetas pervenio quam praecipio ita sum indicium immineo exitium nimius maturitas sum appeto finis ubi in crementa consumo sum


Livia amiserat filium Drusum, magnum futurum principem, iam magnum ducem; intraverat penitus Germaniam et ibi signa Romana fixerat, ubi vix ullos esse Romanos notum erat. In expeditione decesserat ipsis illum hostibus aegrum cum veneratione et pace mutua prosequentibus nec optare quod expediebat audentibus. Accedebat ad hanc mortem, quam ille pro re publica obierat, ingens civium provinciarumque et totius Italiae desiderium, per quam effusis in officium lugubre municipiis coloniisque usque in urbem ductum erat funus triumpho simillimum.

livius amitto filius drusus magnus sum princeps iam magnus dux intro penitus germania et ibi signum romanus figo ubi vix ullus sum romanus notus sum in expeditio decedo ipse ille hostis aeger cum veneratio et pax mutuus prosequor neque optaris qui expedio audeo accedo ad hic mors quam ille pro res publicus obeo ingens civis provincia et totus italia desiderium per quam effundo in officium lugubris municipium colonia usque in urbs duco sum funus triumphus similis


Rapite ex liberis voluptates, fruendos vos in vicem liberis date et sine dilatione omne gaudium haurite ; nihil de hodierna nocte promittitur—nimis magnam advocationem dedi—, nihil de hac hora. Festinandum est, instatur a tergo. Iam disicietur iste comitatus, iam contubernia ista sublato clamore solventur. Rapina rerum omnium est ; miseri nescitis in fuga vivere !

rapio ex liber voluptas fruor tu in vicis liber do et sine dilatio omnis gaudium haurio nihil de hodiernus nox promitto nimis magnus advocatio do nihil de hic hora festino sum insto ab tergum iam disicio iste comitor iam contubernium iste tollo clamor solvo rapina res omnis sum miser nescio in fuga vivo


Aspice mutorum animalium quam concitata sint desideria et tamen quam brevia: vaccarum uno die alterove mugitus auditur, nec diutius equarum vagus ille amensque discursus est ; ferae cum vestigia catulorum consectatae sunt et silvas pervagatae, cum saepe ad cubilia expilata redierint, rabiem intra exiguum tempus extinguunt ; aves cum stridore magno inanes nidos circum- fremuerunt, intra momentum tamen quietae volatus suos repetunt ; nec ulli animali longum fetus sui desiderium est nisi homini, qui adest dolori suo nec tantum, quantum sentit, sed quantum constituit, adficitur.

aspicio mutor animal quam concito sum desiderium et tamen quam brevio vaccaris unus dies alter mugitus audio neque diu equaris vagus ille amens discursus sum fera cum vestigium catulus consector sum et silva pervagor cum saepe ad cubile expilo redeo rabies intra exiguus tempus extinguunt aveo cum stridor magnus inanis nidus circum fremo intra momentum tamen quiesco volo suus repeto neque ullus animal longus fetus suus desiderium sum nisi homo qui adsum dolor suus neque tantus quantus sentio sed quantus constituo afficio


Videsne quanta copia virorum maximorum sit, quos a The Latin expression is reminiscent of Virgil, Aeneid, ix. 641 sq: Macte nova virtute, puer; sic itur ad astra, dis genite et geniture deos. b An allusion to the later apotheosis of Augustus. c Germanicus, his nephew. d Drusus, who was poisoned by Sejanus, the imperial favourite, in A.D. 23. (Tacitus, Annals, iv. 8.) e i.e., the emperor in his capacity of Pontifex Maximus. f A veiled allusion to the spectacular overthrow of Sejanus himself, eight years later. non excepit hic omnia prosternens casus, et in quos tot animi bona, tot ornamenta publice privatimque congesta erant ? Sed videlicet it in orbem ista tempestas et sine dilectu vastat omnia agitque ut sua. Iube singulos conferre rationem ; nulli contigit im- pune nasci.

video quantus copia vir magnus sum qui ab thos latius expression is reminiscent of virgil aeneid ix sq mactus novo virtus puer sic eo ad astrum deus gigno et gigno deus b an allusion to thos later apotheosis of augustus que germanicus hic nephew d drusus who was poisoned by sejanus thos imperial favourite in ab d tacitus annals iv e eo e thos emperor in hic capacity of pontifex magnus f ab veiled allusion to thos spectacular overthrow of sejanus himself eight years later non excipio hic omnis prosterno casus et in qui tot animus bonus tot ornamentum publicus privatim congero sum sed videlicet eo in orbis iste tempestas et sine delectus vasto omnis ago ut suus jubeo singuli confero ratio nullus contingo im pune nascor


Deinde oro atque obsecro, ne te difficilem amicis et intractabilem praestes. Non est enim quod ignores omnes hos nescire, quemadmodum se gerant, loquantur ahquid coram te de Druso an nihil, ne aut obhvio clarissimi iuvenis illi faciat iniuriam aut mentio tibi.

deinde oro atque obsecro ne tu difficilis amicus et intractabilis praesto non sum enim qui ignoro omnis hic nescio quemadmodum sui gero loquor ahquid coram tu de drusus an nihil ne aut obhvio clarus juvenis ille facio iniuria aut mentior tu


varii urbium situs et seclusae nationes locorum difficultate, quarum aliae se in erectos sub- trahunt montes, aliae ripis lacubus vallibus pavidae circumfunduntur ; adiuta cultu seges et arbusta sine cultore feritatis ; et rivorum lenis inter prata dis- cursus et amoeni sinus et litora in portum recedentia ; sparsae tot per vastum insulae, quae interventu suo maria distinguunt.

varius urbs sino et secludo natio locus difficultas qui alius sui in erigo sub traho mons alius ripa lacus valles pavidus circumfundo adjuvo cultus seges et arbustus sine cultor feritas et rivus lenis inter pratum deus curro et amoenus sinus et litus in portus recedo spargo tot per vastus insula qui intervenio suus mare distinguo


Mors dolorum omnium exsolutio est et finis, ultra quem mala nostra non exeunt, quae nos in illam tranquillitatem, in qua antequam nasceremur iacuimus, reponit. Si mortuorum aliquis miseretur, et non natorum misereatur. Mors nec bonum nec malum est ; id enim potest aut bonum aut malum esse, quod aliquid est ; quod vero ipsum nihil est et omnia in nihilum redigit, nulli nos fortunae tradit ; mala enim bonaque circa aliquam versantur materiam. Non potest id fortuna tenere, quod natura dimisit, nec potest miser esse qui nullus est.

mors dolor omnis exsolutio sum et finis ultra qui malus noster non exeo qui nos in ille tranquillitas in qui antequam nasco jaceo repono si morior aliquis misero et non nascor misereo mors neque bonus neque malus sum is enim possum aut bonus aut malus sum qui aliquis sum qui verus ipse nihil sum et omnis in nihilis redigo nullus nos fortuna trado malus enim bonus circa aliqui verso materia non possum is fortuna teneo qui natura dimitto neque possum miser sum qui nullus sum


Videbis hic inquietis et sine vento fluctuantibus aquis innare excedenti ter- restria magnitudine animalia, quaedam gravia et alieno se magisterio moventia, quaedam velocia et concitatis perniciora remigis, quaedam haurientia undas et magno praenavigantium periculo efflantia. Videbis hic navigia quas non novere terras quaerenda; videbis nihil humanae audaciae intemptatum erisque et spectator et ipse pars magna conantium ; disces docebisque artes, alias quae vitam instruant, alias quae ornent, alias quae regant.

video hic inquietus et sine venio fluctuo aqua inno excedo ter restria magnitudo animal quidam gravis et alienus sui magisterius moveo quidam velocia et concitas pernix remex quidam haurio unda et magnus praenavigantium periculum efflo video hic navigium qui non nosco terra quaero video nihil humanus audacia intemptas sum et spectator et ipse pars magnus conor disco doceo ars alius qui vita instruo alius qui orno alius qui rego


Quicquam tu putas non futurum, quod scis posse fieri, quod multis vides evenisse ? Egregium versum et dignum qui non e pulpito exiret : Cuivis potest accidere quod cuiquam potest! Ille amisit liberos; et tu amittere potes. Ille damnatus est ; et tua innocentia sub ictu est. Error decipit hic, effeminat, dum patimur quae numquam pati nos posse providimus. Aufert vim praesentibus malis qui futura prospexit.

quisquam tu puto non sum qui scio possum fio qui multus video evenio egregius verro et dignus qui non e pulpitum exeo quivis possum accido qui quisquam possum ille amitto liber et tu amitto possum ille damno sum et tuus innocens sub ictus sum error decipio hic effemino dum patior qui numquam patior nos possum provideo aufero vis praesens malus qui sum prospicio


Sed ut ad solacia veniam, videamus primum quid curandum sit, deinde quemadmodum. Movet lugentem desiderium eius quem dilexit. Id per se tolerabile esse apparet ; absentis enim afuturosque, dum vivent, non flemus, quamvis omnis usus nobis illorum cum aspectu ereptus sit. Opinio est ergo, quae nos cruci at, et tanti quodque malum est, quanti illud taxavimus. In nostra potestate remedium habe- mus. Iudicemus illos abesse et nosmet ipsi fallamus, dimisimus illos, immo consecuturi praemisimus.

sed ut ad solacium venio video primus quis curo sum deinde quemadmodum moveo lugeo desiderium is qui diligo is per sui tolerabilis sum appareo absum enim asum dum vivo non fleo quivis omnis utor nos ille cum aspectus eripio sum opinio sum ergo qui nos crux at et tantus quisque malus sum quantus ille taxavimus in noster potestas remedium habeo mus judico ille absum et nos ipse fallo dimitto ille immo consequor praemitto


"At enim naturale desiderium suorum est." Quis negat, quam diu modicum est ? Nam discessu, non solum amissione carissimorum necessarius morsus est et firmissimorum quoque animorum contractio. Sed plus est quod opinio adicit quam quod natura imperavit.

at enim natural desiderium suus sum quis nego quam diu modicus sum nam discessus non solus amissio carus necessarius mordeo sum et firmus quoque animus contractio sed multus sum qui opinio adicio quam qui natura impero


Iam cum fortuna in gratiam, Marcia, reverteris, si tela, quae in Scipiones Scipionumque matres ac filias exegit, quibus Caesares petit, ne a te quidem conti- nuit ? Plena et infesta variis casibus vita est, a quibus nulli longa pax, vix indutiae sunt. Quattuor liberos sustuleras, Marcia. Nullum aiunt frustra cadere telum, quod in confertum agmen inmissum est: mirum est tantam turbam non potuisse sine invidia damnove praetervehi ? At hoc

iam cum fortuna in gratia marcius revorto si telum qui in scipio scipio mater atque filia exigo qui caesaris peto ne ab tu quidem contus nuit plenus et infestus varius casus vito sum ab qui nullus longus pax vix indutiae sum quattuor liber tollo marcius nullus aio frustra cado telis qui in confercio agmen immissus sum mirus sum tantus turba non possum sine invidia damnove praetervehor at hic


Movet et illud lugentem : " Non erit qui me defendat, qui a contemptu vindicet." Ut minime probabili sed vero solacio utar, in civitate nostra plus gratiae orbitas confert quam eripit, adeoque senectutem solitudo, quae solebat destruere, ad potentiam ducit, ut quidam odia filiorum simulent et liberos eiurent, orbitatem manu faciant. Scio quid dicas :

moveo et ille lugeo non sum qui ego defendo qui ab contemptus vindico ut paruus probabilis sed verus solacium uto in civitas noster multus gratia orbitas confero quam eripio adeo senectus solitudo qui soleo destruo ad potentia duco ut quidam odium filius simulo et liber ejuro orbitas manus facio scio quis dico


Terram hanc cum urbibus populisque et fluminibus et ambitu maris puncti loco ponimus ad universa referentes ; minorem portionem aetas nostra quam puncti habet, si omni tempori comparetur, cuius maior est mensura quam mundi, utpote cum ille se intra huius spatium totiens remetiatur. Quid ergo interest id extendere, cuius quantumcumque fuerit incrementum non multum aberit a nihilo ? Uno modo multum est quod vivimus, si satis est.

terra hic cum urbs populus et flumen et ambitus mare pungo locus pono ad universus refero paruus portio aetas noster quam pungo habeo si omnis tempus comparo qui magnus sum mensura quam mundus utpote cum ille sui intra hic spatium totiens remetior quis ergo intersum is extendo qui quantus sum incrementum non multus absum ab nihilum unus modo multus sum qui vivo si satis sum


Puta itaque ex illa arce caelesti patrem tuum Marcia, cui tantum apud te auctoritatis erat quantum tibi apud filium tuum, non illo ingenio, quo civilia bella deflevit, quo proscribentis in aeternum ipse proscripsit, sed tanto elatiore, quanto est ipse sub- limior, dicere ;

puta itaque ex ille arx caelestis pater tuus marcius qui tantus apud tu auctoritas sum quantus tu apud filius tuus non ille ingenium quo civile bellum defleo quo proscribo in aeternus ipse proscribo sed tantus effero quantus sum ipse sub limior dico


Divus Augustus amissis liberis, nepotibus, exhausta Caesarum turba adoption desertam domum fulsit ; tulit tamen tam fortiter quam cuius iam res agebatur cuiusque maxime intererat de dis neminem queri. Ti.

divus augustus amitto liber nepos exhaurio caesaris turba adoptio desero domus fulcio fero tamen tam fortis quam qui iam res ago quisque magnus intersum de deus nemo queror tiberius


Non me hercules tam male de moribus tuis sentio, ut putem posse te levius pati casum tuum, si tibi ingentem lugentium numerum produxero. Malivolum solacii genus est turba miserorum ; quosdam tamen referam, non ut scias hoc solere hominibus accidere—ridiculum est enim mortalitatis exempla colligere—, sed ut scias fuisse multos, qui lenirent aspera placide ferendo. A felicissimo incipiam.

non ego herculis tam malus de mos tuus sentio ut puto possum tu levis patior casus tuus si tu ingens lugeo numerus produco malevolus solacium genus sum turba miserum quidam tamen refero non ut scio hic soleo homo accido ridiculus sum enim mortalitas exemplum colligo sed ut scio sum multus qui lenio asper placidus fero ab felix incipio


Videbis celebratissimum carminibus fontem Arethusam, nitidissimi ac perlucidi ad imum stagni, gelidissimas aquas profundentem, sive illas ibi primum nascentis invenit, sive inlapsum terris flumen integrum subter tot maria et ab confusione peioris undae servatum reddidit.

video celebro carmen fons arethusa nitidus atque perlucidi ad imus stagnum gelidus aqua profundo sive ille ibi primus nasco invenio sive illapsus terra flumen integer subter tot mare et ab confusio malus unda servo reddo


Omnes ergo nostros, et quos superstites lege nascendi optamus et quos prae- cedere iustissimum ipsorum votum est, sic amare de- bemus, tamquam nihil nobis de perpetuitate, immo nihil de diuturnitate eorum promissum sit. Saepe admonendus est animus, amet ut recessura, immo tamquam recedentia. Quicquid a fortuna datum est, tamquam exempto auctore possideas.

omnis ergo noster et qui superstito lex nascor opto et qui prae cedo iustus ipse voveo sum sic amo de bemus tamquam nihil nos de perpetuitas immo nihil de diuturnitas is promitto sum saepe admoneo sum animus amo ut recedo immo tamquam recedo quisquis ab fortuna do sum tamquam eximo auctor possideo


Magnum me hercules detrimentum res publica ceperat, si illum ob duas res pulcherrimas in oblivionem coniectum, eloquentiam et libertatem, non eruisses. Legitur, floret, in manus hominum, in pectora receptus vetustatem nullam timet; at illorum carnificum cito scelera quoque, quibus solis memoriam meruerunt, tacebuntur.

magnus ego herculis detrimentum res publicus capio si ille ob duo res pulcher in oblivio conicio eloquentia et libertas non eruo lego floreo in manus homo in pectus recipio vetustas nullus timeo at ille carnifex cito scelus quoque qui sol memoria mereo taceo


In qua istud urbe, di boni, loquimur ? In qua regem Romanis capitibus Lucretia et Brutus deiecerunt : Bruto libertatem debemus, Lucretiae Brutum ; in qua Cloeliam contempto et hoste et flumine ob in- signem audaciam tantum non in viros transcripsimus : equestri insidens statuae in sacra via, celeberrimo loco, Cloelia exprobrat iuvenibus nostris pulvinum escendentibus in ea illos urbe sic ingredi, in qua etiam feminas equo donavimus.

in qui iste urbs deus bonus loquor in qui rex romanus caput lucretius et brutus deicio brutus libertas debeo lucretius brutus in qui cloeliam contemno et hostis et flumen ob in signo audacia tantus non in vir transcribo equester insideo statua in sacer via celeber locus cloelia exprobro juvenis noster pulvinus escendo in is ille urbs sic ingredior in qui etiam femina equus dono


Si mortuum tibi filium doles, eius temporis quo natus est crimen est ; mors enim illi denuntiata nascenti est; in hanc legem erat satus, hoc illum fatum ab utero statim prosequebatur.

si mortuus tu filius doleo is tempus quo nascor sum crimen sum mors enim ille denuntio nasco sum in hic lex sum sero hic ille fatum ab uterus statim prosequor


Quis tibi recipit illud fili tui pulcherrimum corpus et summa pudoris custodia inter luxuriosae urbis oculos con- servatum potuisse tot morbos ita evadere, ut ad se- nectutem inlaesum perferret formae decus ? Cogita animi mille labes ; neque enim recta ingenia qualem in adulescentia spem sui fecerant usque in senectutem pertulerunt, sed interversa plerumque sunt ; aut sera eoque foedior luxuria invasit coepitque dehonestare speciosa principia, aut in popinam ventremque pro- cubuerunt toti summaque illis curarum fuit, quid essent, quid biberent.

quis tu recipio ille filis tuus pulcher corpus et summus pudor custodia inter luxuriosus urbs oculus continuo servo possum tot morbus ita evado ut ad sui nectus illaesus perfero forma decus cogito animus mille labo neque enim recta ingenium qual in adulescentia spes suus facio usque in senectus perfero sed interverto plerusque sum aut serus eo foedus luxuria invado coepio dehonestaris speciosus principia aut in popina venter pro cubuerunt totus summum ille cura sum quis sum quis bibo


Tertius iam praeterit annus, cum interim nihil ex primo illo impetu cecidit ; renovat se et corroborat cotidie luctus et iam sibi ius mora fecit eoque adductus est, ut putet turpe desinere. Quem- admodum omnia vitia penitus insidunt, nisi, dum surgunt, oppressa sunt, ita haec quoque tristia et misera et in se saevientia ipsa novissime acerbitate pascuntur et fit infelicis animi prava voluptas dolor.

tertius iam praetereo annus cum interim nihil ex primus ille impetus cado renovo sui et corroboro cottidie luctus et iam sui ius mora facio eo adduco sum ut puto turpis desino qui admodum omnis vitio penitus insido nisi dum surgo opprimo sum ita hic quoque tristis et misero et in sui saevio ipse novus acerbitas pasco et fio infelix animus pravus voluptas dolor


Turpis est navigii rector, cui gubernacula fluctus eripuit, qui fluvitantia vela deseruit, permisit tempestati ratem ; at ille vel in naufragio laudandus quem obruit mare clavum tenentem et obnixum.

turpis sum navigium rector qui gubernaculum fluctus eripio qui fluvitantia velo desero permitto tempestas ratis at ille vel in naufragium laudo qui obruo mare clavus teneo et obnitor


Octavia et Livia, altera soror Augusti, altera uxor, amiserant filios iuvenes, utraque spe futuri principis certa. Octavia Marcellum, cui et avunculus et socer incumbere coeperat, in quem onus imperii reclinare, adulescentem animo alacrem, ingenio potentem, sed frugalitatis continentiaeque in illis aut annis aut opibus non mediocriter admirandae, patientem laborum, voluptatibus alienum, quantumcumque imponere illi avunculus et, ut ita dicam, inaedificare voluisset, laturum ; bene legerat nulli cessura ponderi fundamenta.

octavia et livius alter soror augustus alter uxor amitto filius juvenis uter spes sum princeps certus octavia marcellus qui et avunculus et socer incumbo coepio in qui onus imperium reclinaris adulescens animus alacer ingenium potens sed frugalitas continentia in ille aut annus aut ops non mediocris admiror patior labor voluptas alienus quantus impono ille avunculus et ut ita dico inaedificaris volo fero bene lego nullus cedo pondus fundamentum


Proinde ne summiseris te, immo contra fige stabilem gradum et quicquid onerum supra cecidit sustine, primo dumtaxat strepitu conterrita. Nulla re maior invidia fortunae fit quam aequo animo.” Post haec ostendit illi filium in- columem, ostendit ex amisso nepotes.

proinde ne summitto tu immo contra figo stabilis gradus et quisquis onus supra cado sustineo primus dumtaxat strepitus conterreo nullus res magnus invidia fortuna fio quam aequus animus post hic ostendo ille filius in columis ostendo ex amitto nepos


Nos quoque felices animae et aeterna sortitae, cum deo visum erit iterum ista moliri, labentibus cunctis et ipsae parva ruinae ingentis accessio in antiqua elementa vertemur.” Felicem filium tuum, Marcia, qui ista iam novit !

nos quoque felix anima et aeternus sortio cum deus video sum iterum iste molior labor cunctus et ipse parvus ruina ingens accessio in antiquus elementum vertemur felix filius tuus marcius qui iste iam nosco


Caesar et quem genuerat et quem adopta- verat amisit ; ipse tamen pro rostris laudavit filium stetitque in conspectu posito corpore, interiecto tantummodo velamento, quod pontificis oculos a funere arceret, et flente populo Romano non flexit vultum ; experiendum se dedit Seiano ad latus stanti, quam patienter posset suos perdere.

caesar et qui gigno et qui adopto verat amitto ipse tamen pro rostrum laudo filius sto in conspectus pono corpus interiacio tantummodo velamentum qui pontifex oculus ab funus arceo et fleo populus romanus non flecto vultus experior sui do sejanus ad latus sto quam patienter possum suus perdo


Melius tamen tecum actum est quam si omnino non contigisset, quoniam, si ponatur electio, utrum satius sit non diu felicem esse an numquam, melius est discessura nobis bona quam nulla contingere. Utrumne malles de- generem aliquem et numerum tantum nomenque filii expleturum habuisse, an tantae indolis, quantae tuus fuit, iuvenis cito prudens, cito pius, cito maritus, cito pater, cito omnis officii curiosus, cito sacerdos, omnia tamquam properans

bonus tamen tu ago sum quam si omnino non contingo quoniam si pono electio utrum sero sum non diu felix sum an numquam bonus sum discedo nos bonus quam nullus contingo uter malo de generem aliquis et numerus tantus nomen filius expleturum habeo an tantus indoles quantus tuus sum juvenis cito prudens cito pius cito maritus cito pater cito omnis officium curiosus cito sacerdos omnis tamquam propero


" Non movent me detrimenta mea; etenim non est dignus solacio, qui filium sibi decessisse sicut mancipium moleste fert, cui quicquam in filio re- spicere praeter ipsum vacat." Quid igitur te, Marcia, movet ? utrum quod filius tuus decessit, an quod non diu vixit ? Si quod decessit, semper debuisti dolere ; semper enim scisti moriturum.

non moveo ego detrimentum meus etenim non sum dignus solacium qui filius sui decedo sicut mancipium molestus fero qui quisquam in filius res spicere praeter ipse vaco quis igitur tu marcius moveo utrum qui filius tuus decedo an qui non diu vivo si qui decedo semper debeo doleo semper enim scio morior


Hanc imaginem agedum ad totius vitae in- troitum refer. An Syracusas viseres deliberanti tibi quicquid delectare poterat, quicquid offendere, ex- posui ; puta nascenti me tibi venire in consilium :

hic imago agedum ad totus vita in troitum refero an syracusae viseres delibero tu quisquis delecto possum quisquis offendo ex pono puto nasco ego tu venio in consilium


Non licuerat matri ultima filii oscula gratumque extremi sermonem oris haurire. Longo itinere reliquias Drusi sui prosecuta tot per omnem Italiam ardentibus rogis, quasi totiens illum amitteret,irritata, ut primum tamen intulit tumulo, simul et illum et dolorem suum posuit, nec plus doluit quam aut honestum erat Caesare aut aequom Tiberio salvo. Non desiit denique Drusi sui celebrare nomen, ubique illum sibi privatim publiceque repraesentare, libentissime de illo loqui, de illo audire : cum memoria illius vixit; quam nemo potest retinere et frequentare, qui illam tristem sibi reddidit.

non liceo mater ulter filius osculum gratus extremus sermo ora haurio longus iter reliquiae drusus suus prosequor tot per omnis italia ardeo rogus quasi totiens ille amitto irrito ut primus tamen infero tumulus simul et ille et dolor suus pono neque multus doleo quam aut honestus sum caesaris aut aequus tiberius salvo non desino denique drusus suus celebraris nomen ubique ille sui privatim publicum repraesentaris libet de ille loquor de ille audio cum memoria ille vivo quam nemo possum retineo et frequento qui ille tristis sui reddo


Querens, Marcia, non tam diu filium tuum vixisse quam potuisset ? Unde enim scis an diutius illi expedient vivere ? an illi hac morte consultum sit ? Quemquam invenire hodie potes, cuius res tam bene positae sunt fundataeque, ut nihil illi procedent! tempore timendum sit ? Labant humana ac fluunt neque ulla pars vitae nostrae tam obnoxia aut tenera est quam quae maxime placet, ideoque felicissimis optanda mors est, quia in tanta inconstantia turbaque rerum nihil nisi quod praeterit certum est.

queror marcius non tam diu filius tuus vivo quam possum unde enim scio an diu ille expedio vivo an ille hic mors consulo sum quisquam invenio hodie possum qui res tam bene pono sum fundo ut nihil ille procedo tempus timeo sum labo humanus atque fluo neque ullus pars vita noster tam obnoxius aut tener sum quam qui magnus placeo ideo felix opto mors sum quia in tantus inconstantia turbo res nihil nisi qui praetereo certus sum


Nunc incubuisti tota in alteram partem et oblita meliorum fortunam tuam qua deterior est aspicis : non convertis te ad convictus filii tui occursusque iucundos, non ad pueriles dulcesque blanditias, non ad in- crementa studiorum ; ultimam illam faciem rerum premis ; illi, tamquam si parum ipsa per se horrida sit, quidquid potes congeris. Ne, obsecro te, concupieris perversissimam gloriam, infelicissima videri!

nunc incubo totus in alter pars et obliviscor bonus fortuna tuus qui deterior sum aspicio non converto tu ad convinco filius tuus occurro jucundus non ad puerilis dulcis blanditia non ad in crementa studium ulter ille facies res premo ille tamquam si parum ipse per sui horridus sum quisquis possum congero ne obsecro tu concupio perversissimam gloria infelix video


Si quis Syracusas petenti diceret: "Omnia incommoda, omnes voluptates futurae peregrinationis tuae ante cognosce, deinde ita naviga. Haec sunt, quae mirari possis : videbis primum ipsam insulam ab Italia angusto interscissam freto, quam continenti quondam cohaesisse constat ; subitum illo mare irrupit et Hesperium Siculo latus abscidit. Deinde videbis (licebit enim tibi avidissimum maris verticem perstririgere) stratam illam fabulosam Charybdin, quam diu ab austro vacat, at, si quid inde vehementius spiravit, magno hiatu profundoque navigia sorbentem.

si quis syracusae peto dico omnis incommodus omnis voluptas sum peregrinatio tuus ante cognosco deinde ita navigo hic sum qui miror possum video primus ipse insula ab italia angustus interscissam fretus quam contineo quondam cohaereo consto subeo ille mare irrumpo et hesperius siculus latus abscido deinde video liceo enim tu avidus mare vertex perstririgere sterno ille fabulosus charybdis quam diu ab auster vaco at si quis inde vehemens spiravit magnus hiatus profundo navigium sorbeo


O ignaros malorum suorum, quibus non mors ut optimum inventum naturae laudatur expectaturque, sive felicitatem includit, sive calamitatem repellit, sive satietatem ac lassitudinem senis terminat, sive iuvenile aevom dum meliora sperantur in flore deducit, sive pueritiam ante duriores gradus revocat, omnibus finis, multis remedium, quibusdam votum, de nullis melius merita quam de is, ad quos venit antequam invocaretur ! Haec servitutem invito domino remittit ; haec captivorum catenas levat ;

o ignarus malus suus qui non mors ut bonus invenio natura laudo expecto sive felicitas includo sive calamitas repello sive satietas atque lassitudo senex termino sive iuvenilis aevum dum bonus spero in floreo deduco sive pueritia ante durus gradus revoco omnis finis multus remedium quidam voveo de nullus bonus mereo quam de is ad qui venio antequam invoco hic servitus invito dominus remitto hic captivus cateno levo


Has nunc Metilii tui filias in eius vicem substitue et vacantem locum exple et unum dolorem geminato solacio leva ! Est quidem haec natura mortalium, ut nihil magis placeat quam quod amissum est ; ne- quiores sumus adversus relicta ereptorum desiderio. Sed si aestimare volueris, quam valde tibi fortuna, etiam cum saeviret, pepercerit, scies te habere plus quam solacia ; respice tot nepotes, duas filias. Dic illud quoque, Marcia : " Moverer, si esset cuique fortuna pro moribus et numquam mala bonos sequerentur ; nunc video exempto discrimine eodem modo malos bonosque iactari."

hic nunc metilii tuus filia in is vicis substituo et vaco locus expleo et unus dolor gemino solacium levo sum quidem hic natura mortalis ut nihil magis placeo quam qui amitto sum ne quiores sum adverro relinquo ereptor desiderium sed si aestimaris volo quam validus tu fortuna etiam cum saevio parco scio tu habeo multus quam solacium respicio tot nepos duo filia dico ille quoque marcius moveo si sum quisque fortuna pro mos et numquam malus bonus sequor nunc video eximo discrimen idem modo malus bonus iactaris


Excepit illum coetus sacer, Scipiones Catonesque, interque contemptores vitae et veneficio liberos parens tuus, Marcia. Ille nepotem suum— quamquam illic omnibus omne cognatum est— applicat sibi nova luce gaudentem et vicinorum siderum meatus docet, nec ex coniectura sed omnium ex vero peritus in arcana naturae libens ducit ; utque ignotarum urbium monstrator hospiti gratus est, ita sciscitanti caelestium causas domesticus interpres. Et in profunda terrarum permittere aciem iubet ; iuvat enim ex alto relicta respicere.

excipio ille coitus sacer scipio cato inter contemptor vita et veneficium liber parens tuus marcius ille nepos suus quamquam illic omnis omnis cognatus sum applico sui novo lux gaudeo et vicinus sidus meo doceo neque ex conicio sed omnis ex verus pereo in arcanus natura libet duco ut ignotaris urbs monstrator hospes gratus sum ita sciscitor caelestis causa domesticus interpres et in profundus terra permitto acies iubeo juvo enim ex altus relinquo respicio


Excessit filius tuus terminos, intra quos servitur, excepit illum magna et aeterna pax. Non paupertatis metu, non divitiarum cura, non libidinis per voluptatem animos carpentis stimulis incessitur; non invidia felicitatis alienae tangitur, non suae premitur, ne conviciis quidem ullis verecundae aures verberantur ; nulla publica clades prospicitur, nulla privata ; non sollicitus futuri pendet ex eventu semper incertiora rependenti. Tandem ibi constitit, unde nil eum pellat, ubi nihil terreat.

excedo filius tuus terminus intra qui servio excipio ille magnus et aeternus pax non paupertas metus non divitiaris cura non libido per voluptas animus carpo stimulus incesso non invidia felicitas alienus tango non suus premo ne convicium quidem ullus verecundus auris verbero nullus publicus clades prospicio nullus privo non sollicitus sum pendeo ex evenio semper incertus rependenti tandem ibi consto unde nihil is pello ubi nihil terreo


Si ad hoc maximae feminae te exemplum apphcueris moderatius, mitius, non eris in aerumnis nec te tormentis macerabis ; quae enim, malum, amentia est poenas a se infelici- tatis exigere et mala sua novo augere ! Quam in omni vita servasti morum probitatem et verecundiam, in hac quoque re praestabis ; est enim quaedam et dolendi modestia. Illum ipsum iuvenem, dignissimum qui te laetam semper nominatus cogitatusque faciat, meliore pones loco, si matri suae, qualis vivus solebat, hilarisque et cum gaudio occurrit.

si ad hic magnus femina tu exemplum apphcueris moderatus mitis non sum in aerumna neque tu tormentum macero qui enim malus amentia sum poena ab sui infelix libertas exigo et malus suus novo augeo quam in omnis vito servo mos probitas et verecundia in hic quoque res praesto sum enim quidam et doleo modestia ille ipse juvenis dignus qui tu laetus semper nomino cogito facio bonus pono locus si mater suus qualis vivus soleo hilaris et cum gaudium occurro


" Nimis tamen cito perit et immaturus." Primum puta illi superfuisse—comprende quantum plurimum procedere homini licet : quantum est ? Ad brevissimum tempus editi, cito cessuri loco venienti in pactum hoc prospicimus hospitium. De nostris aetatibus loquor, quas incredibili celeritate aevum volvit ? Computa urbium saecula ; videbis quam non diu steterint etiam quae vetustate gloriantur. Omnia humana brevia et caduca sunt et infiniti temporis nullam partem occupantia.

nimis tamen cito pereo et immaturus primus puto ille supersum comprehendo quantus multus procedo homo licet quantus sum ad brevis tempus edo cito cedo locus venio in paciscor hic prospicio hospitium de noster aetas loquor qui incredibilis celeritas aevum volvo computo urbs saeculum video quam non diu sto etiam qui vetustas glorior omnis humanus brevio et caducus sum et infinitus tempus nullus pars occupo


Illa in primo fervore, cum maxime impatientes ferocesque sunt miseri, accessum Areo, philosopho viri sui, praebuit et multum eam rem profuisse sibi confessa est, plus quam populum Romanum, quem nolebat tristem tristitia sua facere, plus quam Augustum, qui subducto altero adminiculo titubabat nec luctu suorum inclinandus erat, plus quam Tiberium filium, cuius pietas efficiebat, ut in 1110 acerbo et defleto gentibus funere nihil sibi nisi numerum deesse sentiret. Hic, ut opinor, aditus 1111

ille in primus fervor cum magnus impatiens ferox sum miser accedo areus philosophus vir suus praebeo et multus is res prosum sui confiteor sum multus quam populus romanus qui nolo tristis tristitia suus facio multus quam augustus qui subduco alter adminiculo titubo neque luctus suus inclino sum multus quam tiberis filius qui pietas efficio ut in acerbus et defleo gens funus nihil sui nisi numerus desum sentio hic ut opinor aditus


Deinde sibi maturus decessit ; vixit enim quantum debuit vivere, nihil illi iam ultra supererat. Non una hominibus senectus est, ut ne animalibus quidem. Intra quattuordecim quaedam annos defetigavit, et haec illis longissima aetas est quae homini prima ; dispar cuique vivendi facultas data est. Nemo nimis cito moritur, quia victurus diutius quam vixit non fuit.

deinde sui maturus decedo vivo enim quantus debeo vivo nihil ille iam ultra supersum non unus homo senectus sum ut ne animal quidem intra quattuordecim quidam annus defatigo et hic ille longus aetas sum qui homo primus dispar quisque vivo facultas do sum nemo nimis cito morior quia vinco diu quam vivo non sum


Scio a praeceptis incipere omnis, qui monere aliquem volunt, in exemplis desinere. Mutari hunc interim morem expedit; aliter enim cum alio agendum est. Quosdam ratio ducit, quibusdam nomina clara opponenda sunt et auctoritas, quae liberum non relinquat animum ad speciosa stupenti.

scio ab praecipio incipio omnis qui moneo aliquis volo in exemplum desino mutaris hic interim mos expedio aliter enim cum alius ago sum quidam ratio duco quidam nomen clarus oppono sum et auctoritas qui liber non relinquo animus ad speciosus stupeo


vivacior est, qui cum lenta ac difficili materia commissus fumoque demersus ex sordido lucet ; eadem enim detinet causa, quae maligne alit. Sic ingenia quo inlustriora, breviora sunt; nam ubi in- cremento locus non est, vicinus occasus est.

vivax sum qui cum lentus atque difficilis materia committo fumo demergo ex sordidus luceo idem enim detineo causa qui malignus alo sic ingenium quo illustris brevis sum nam ubi in crementum locus non sum vicinus occido sum


Quid dicam nulla hic arma mutuis furere concursibus nec classes classibus frangi nec parricidia aut fingi aut cogitari nec fora litibus strepere dies perpetuos, nihil in obscuro, detectas mentes et aperta praecordia et in publico medioque vitam et omnis aevi prospectum venientiumque?

quis dico nullus hic arma mutuus furo concursus neque classis classis frango neque parricidium aut fingo aut cogito neque foro lis strepere dies perpetuus nihil in obscurum detego mens et apertus praecordia et in publicus medius vita et omnis aevum prospicio venientiumque


Vides quam magno animo tulerit ? Orbitati suae gratulatus est. Et quem magis poterat permovere tanta mutatio ? Solacia simul atque auxilia perdidit. Non contigit tamen tristem Paulum Persi videre.

video quam magnus animus fero orbitas suus gratulor sum et qui magis possum permoveo tantus mutatio solacium simul atque auxilium perdo non contingo tamen tristis paulis perses video


Fixus est cuique terminus ; manebit semper, ubi positus est, nec illum ulterius diligentia aut gratia promovebit. Sic habe, te illum ex consilio perdidisse. Tulit suum Metasque dati pervenit ad aevi.

figo sum quisque terminus maneo semper ubi pono sum neque ille ultra diligentia aut gratia promovebit sic habeo tu ille ex consilium perdo fero suus meto do pervenio ad aevum


Proinde non est quod ad sepulcrum fili tui curras ; pessima eius et ipsi molestissima istic iacent, ossa cineresque, non magis illius partes quam vestes aliaque tegimenta corporum. Integer ille nihilque in terris relinquens sui fugit et totus excessit; paulumque supra nos commoratus, dum expurgatur et inhaerentia vitia situmque omnem mortalis aevi excutit, deinde ad excelsa sublatus inter felices currit animas.

proinde non sum qui ad sepulcrum filis tuus curro malus is et ipse molestus istic iaceo os cinis non magis ille pars quam vestis alius tegimentum corpus integer ille nihil in terra relinquo suus fugio et totus excedo paulus supra nos commoro dum expurgo et inhaereo vitio sino omnis mortalis aevum excutio deinde ad excello tollo inter felix curro anima


Harum contemplatione vir- tutum filium gere quasi sinu ! Nunc ille tibi magis vacat, nunc nihil habet, quo avocetur; numquam tibi sollicitudini, numquam maerori erit. Quod unum ex tam bono filio poteras dolere, doluisti; cetera, exempta casibus, plena voluptatis sunt, si modo uti filio scis, si modo quid in illo pretiosissimum fuerit intellegis.

haris contemplatio vir tueor filius gero quasi sinus nunc ille tu magis vaco nunc nihil habeo quo avoco numquam tu sollicitudo numquam maeror sum qui unus ex tam bonus filius possum doleo doleo ceterus eximo casus plenus voluptas sum si modo uti filius scio si modo quis in ille pretiosus sum intellego


Quid opus est partes deflere ? Tota flebilis vita est; urgebunt nova incommoda, priusquam veteribus satis feceris. Moderandum est itaque vobis maxime, quae immoderate fertis, et in multos dolores humani pectoris vis dispensanda. Quae deinde ista suae publicaeque condicionis oblivio est ? Mortalis nata es, mortales peperisti. Putre ipsa fluidumque corpus et causis morborum repetita sperasti tam imbecilla materia solida et aeterna gestasse ?

quis opus sum pars defleo totus flebilis vito sum urgeo novo incommodus priusquam vetus satis facio modero sum itaque tu magnus qui immoderatus fero et in multus dolor humanus pectus volo dispenso qui deinde iste suus publica condicio oblivio sum mortal nata sum mortalis pario putreo ipse fluidus corpus et causa morbus repeto spero tam imbecillus materia solidus et aeternus gesto


multum autem interest, utrum tibi permittas maerere an imperes. Quanto magis hoc morum tuorum elegantiae convenit, finem luctus potius facere quam expectare, nec illum opperiri diem, quo te invita dolor desinat ! Ipsa illi renuntia !

multus autem intersum utrum tu permitto maereo an impero quantus magis hic mos tuus elegantia convenio finis luctus potis facio quam expecto neque ille opperior dies quo tu invito dolor desino ipse ille renuntio


Licet mihi vivaces et in memoriam traditae senectutis viros nomines, centenos denosque percenseas annos : cum ad omne tempus dimiseris animum, nulla erit illa brevissimi longissimique aevi differentia, si inspecto quanto quis vixerit spatio comparaveris quanto non vixerit.

licet ego vivax et in memoria trado senectus vir nomino centeni deni percenseo annus cum ad omnis tempus dimitto animus nullus sum ille brevis longus aevum differentia si inspicio quantus quis vivo spatium comparaveris quantus non vivo


Sic itaque te, Marcia, gere, tamquam sub oculis patris filique posita, non illorum, quos noveras, sed tanto excelsiorum et in summo locatorum. Erubesce quicquam humile aut volgare cogitare et mutatos in melius tuos flere ! Aeternarum rerum per libera et vasta spatia dimissi sunt ; non illos interfusa maria discludunt nec alti- tudo montium aut inviae valles aut incertarum vada Syrtium: omnia ibi plana et ex facili mobiles et expediti et in vicem pervii sunt intermixtique sideribus.

sic itaque tu marcius gero tamquam sub oculus pater filius pono non ille qui nosco sed tantus excello et in superus locator erubesco quisquam humilis aut volgaris cogito et muto in bonus tuus fleo aeternaris res per liber et vasto spatior dimitto sum non ille interfundo mare discludo neque alo tudo mons aut invius vallo aut incertaris vado syrtis omnis ibi planum et ex facilis mobilis et expedio et in vicis pervius sum intermisceo sidus


In regnum fortunae et quidem durum atque invictum pervenimus, illius arbitrio digna atque indigna passuri. Corporibus nostris impotenter, contumeliose, crudeliter abutetur. Alios ignibus peruret vel in poenam admotis vel in remedium; alios vinci et : id nunc hosti licebit, nunc civi ; alios per incerta nudos maria iactabit et luctatos cum fluctibus ne in harenam quidem aut litus explodet, sed in alicuius immensae ventrem beluae decondet ; alios morborum varis generibus emaceratos diu inter vitam mortemque medios detinebit. Ut varia et libi- dinosa mancipiorumque suorum neglegens domina et poenis et muneribus errabit.

in regnum fortuna et quidem durus atque invictus pervenio ille arbitrium dignus atque indignus patior corpus noster impotens contumeliosus crudeliter abutor alii ignis peruro vel in poena admoueo vel in remedium alius vinco et is nunc hostis liceo nunc cieo alius per incertus nudus mare iacto et luctor cum fluctus ne in harena quidem aut litus explodo sed in aliquis immensus venter belua decondo alius morbus varis genus emaceratus diu inter vita mors medius detineo ut vario et libum dinosa mancipium suus neglego domina et poenio et munus erro


Post hanc denuntiationem si quis dixisset intrare se Syracusas velle, satisne iustam querellam de ullo nisi de se habere posset, qui non incidisset in illa, sed prudens sciensque venisset? Dicit omnibus nobis natura: “Neminem decipio. Tu si filios sustuleris, poteris habere formosos, et deformes poteris; fortasse muti nascentur. Esse aliquis ex illis tam servator patriae quam proditor poterit.

post hic denuntiatio si quis dico intro sui syracusae volo sero iustus querela de ullus nisi de sui habeo possum qui non incido in ille sed prudens scio venio dico omnis nos natura nemo decipio tu si filius tollo possum habeo formosus et deformis possum fortasse mutus nasco sum aliquis ex ille tam servator patria quam proditor possum


Vis tu scire te ad omnis expositum ictus stare et illa quae alios tela fixerunt circa te vibrasse! Velut murum aliquem aut obsessum multo hoste locum et arduum ascensu semermis adeas, expecta vulnus et illa superne volantia eum sagittis pilisque saxa in tuum puta librata corpus. Quotiens aliquis ad latus aut pone tergum ceciderit, exclama: " Non decipies me, fortuna, nec securum aut neglegentem opprimes. Scio quid pares ; alium quidem percussisti, sed me petisti."

volo tu scio tu ad omnis expono iacio sto et ille qui alius telum figo circa tu vibrasse velut murus aliquis aut obsedeo multus hostis locus et arduus ascensus semermis adeo expecta vulnus et ille supernus volo is sagitta pilus saxum in tuus puto libro corpus quotiens aliquis ad latus aut pono tergum caedo exclamo non decipio ego fortuna neque securus aut neglego opprimo scio quis par alius quidem percutio sed ego peto


Quid aliorum tibi funera Caesarum referam ? Quos in hoc mihi videtur interim violare fortuna, ut sic quoque generi humano prosint ostendentes ne eos quidem, qui dis geniti deosque genituri dicantur, sic suam fortunam in potestate habere quemadmodum alienam.

quis alius tu funero caesaris refero qui in hic ego video interim violaris fortuna ut sic quoque gener humanus prosum ostendo ne is quidem qui deus gigno deus gigno dico sic suus fortuna in potestas habeo quemadmodum alienus


Quod si tibi vis exempla referri feminarum, quae suos fortiter desideraverint, non ostiatim quaeram ; ex una tibi familia duas Cor- nelias dabo : primam Scipionis filiam, Gracchorum matrem. Duodecim illa partus totidem funeribus recognovit. Et de ceteris facile est, quos nec editos nec amissos civitas sensit ; Tiberium Gaiumque, quos etiam qui bonos viros negaverit magnos fatebitur, et occisos vidit et insepultos. Consolantibus tamen miseramque dicentibus : " Numquam," inquit, " non felicem me dicam, quae Gracchos peperi."

qui si tu volo exemplum refero femina qui suus fortis desideraverint non ostiatim quaero ex unus tu familia duo cor nelias do primus scipio filia gracchus mater duodecim ille pario totidem funus recognosco et de ceterus facilis sum qui neque edo neque amitto civitas sentio tiberis gaius qui etiam qui bonus vir nego magnus fateor et occido video et insepultus consolo tamen mitto dico numquam inquam non felix ego dico qui gracchus pario


Nec te ad fortiora ducam praecepta, ut inhumano ferre humana iubeam modo, ut ipso funebri die oculos matris exsiccem. Ad arbitrum tecum veniam ; hoc inter nos quaeretur, utrum magnus dolor esse debeat an perpetuus. Non dubito quin Iuliae Augustae, quam familiariter coluisti, magis tibi placeat exemplum ; illa te ad suum consilium vocat.

neque tu ad fortis duco praecipio ut inhumanus fero humanus jubeo modo ut ipse funebris dies oculus mater exsicco ad arbiter tu venio hic inter nos quaero utrum magnus dolor sum debeo an perpetuus non dubito quin julius augusta quam familiaris colo magis tu placeo exemplum ille tu ad suus consilium voco


haec e carcere educit quos exire imperium impotens vetuerat ; haec exulibus in patriam semper animum oculosque tendentibus ostendit nihil interesse, infra quos quis iaceat ; haec, ubi res communis fortuna male divisit et aequo iure genitos alium alii donavit, exaequat omnia ; haec est, post quam nihil quisquam alieno fecit arbitrio ; haec est, in qua nemo humilitatem suam sensit ; haec est, quae nulli non patuit ; haec est, Marcia, quam pater tuus concupit; haec est, inquam, quae efficit, ut nasci non sit supplicium, quae efficit, ut non concidam adversus minas casuum, ut servare animum salvum ac potentem sui possim : habeo quod appellem.

hic e carcer educo qui exeo imperium impotens veto hic exulis in patria semper animus oculus tendo ostendo nihil intersum infra qui quis jaceo hic ubi res communis fortuna malus divido et aequus ius gigno alius alius dono exaequo omnis hic sum post quam nihil quisquam alienus facio arbitrium hic sum in qui nemo humilitas suus sentio hic sum qui nullus non pateo hic sum marcius quam pater tuus concupio hic sum inquam qui efficio ut nascor non sum supplicium qui efficio ut non concaedes adverro minae casus ut servaris animus salvus atque potens suus possum habeo qui appello


Videbis portum quietissimum omnium, quos aut natura posuit in tutelam classium aut adiuvit manus, sic tutum, ut ne maximarum quidem tempestatium furori locus sit. Videbis ubi Athenarum potentia fracta, ubi tot milia captivorum ille excisis in infinitam altitudinem saxis nativus carcer incluserat, ipsam ingentem civitatem et laxius territorium quam multarum urbium fines sunt, tepidissima hiberna et nullum diem sine interventu solis.

video portus quiesco omnis qui aut natura pono in tutela classis aut adjuvo manus sic tueor ut ne maximaris quidem tempestas furor locus sum video ubi athenaris potentia frango ubi tot mille captivus ille excaedo in infinitus altitudo saxum nativus carcer includo ipse ingens civitas et laxus territorium quam multus urbs finis sum tepidus hibernus et nullus dies sine intervenio sol


L. Bibuli, melioris quam fortioris viri, duo simul filii interfecti sunt, Aegyptio quidem militi ludibrio habiti, ut non minus ipsa orbitate auctor eius digna res lacrimis esset. Bibulus tamen, qui toto honoris sui anno ob invidiam collegae domi latuerat, postero die quam geminum funus renuntiatum est, processit ad solita imperii officia. Quis minus potest quam unum diem duobus filis dare ? Tam cito liberorum luctum finivit, qui consulatum anno luxerat.

l bibulis bonus quam fortis vir duo simul filius interfacio sum aegyptius quidem miles ludibrium habeo ut non paruus ipse orbitas auctor is dignus res lacrima sum bibulus tamen qui totus honor suus annus ob invidia collega domus lateo posterus dies quam geminus funus renuntio sum procedo ad soleo imperium officium quis paruus possum quam unus dies duo filis do tam cito liberi luctus finio qui consulatus annus luceo


Ne nimis admiretur Graecia illum patrem, qui in ipso sacrificio nuntiata fili morte tibicinem tantum iussit tacere et coronam capiti detraxit, cetera rite perfecit, Pulvillus effecit pontifex, cui postem tenenti et Capitolium dedicanti mors filii nuntiata est. Quam ille exaudisse dissimulavit et sollemnia pontificii carminis verba concepit gemitu non interrumpente precationem et ad filii sui nomen Iove propitiato.

ne nimis admiror graecia ille pater qui in ipse sacrificium nuntio filis mors tibicino tantus iubeo taceo et corona caput detraho ceterus rite perficio pulvillus efficio pontifex qui postis teneo et capitolium dedico mors filius nuntio sum quam ille exaudio dissimulo et sollemne pontificius carmen verbum concipio gemitus non interrumpo precatio et ad filius suus nomen iuppiter propitio


Cogita nullis defunctum malis adfici, illa, quae nobis inferos faciunt terribiles, fabulas esse, nullas imminere mortuis tenebras nec carcerem nec flumina igne flagrantia nec Oblivionem amnem nec tribunalia et reos et in illa libertate tam laxa ullos iterum tyrannos : luserunt ista poetae et vanis nos agitavere terroribus.

cogito nullus defungor malus afficio ille qui nos inferi facio terribilis fabula sum nullus immineo morior tenebrae neque carcer neque flumen ignis flagro neque oblivio amnis neque tribunalia et reus et in ille libertas tam laxo ullus iterum tyrannus ludo iste poeta et vanus nos agito terror


iniquior fortuna fuit, quod non tantum eripuit filios, sed elegit. Numquam tamen iniuriam dixeris ex aequo cum potentiore di- videre ; duas tibi reliquit filias et harum nepotes. Et ipsum, quem maxime luges prioris oblita, non ex toto abstulit ; habes ex illo duas filias, si male fers, magna onera, si bene, magna solacia. In hoc te perduc, ut illas cum videris, admonearis filii, non doloris !

iniquus fortuna sum qui non tantus eripio filius sed eligo numquam tamen iniuria dico ex aequus cum potens deus video duo tu relinquo filia et haris nepos et ipse qui magnus lugeo prior obliviscor non ex totus aufero habeo ex ille duo filia si malus fero magnus onus si bene magnus solacium in hic tu perduco ut ille cum video admonearis filius non dolor


Pro- venerunt enim satis magni fructus laborum tuorum ex ipsa educatione, nisi forte ii, qui catulos avesque et frivola animorum oblectamenta summa diligentia nutriunt, fruuntur aliqua voluptate ex visu tactuque et blanda adulatione mutorum, liberos nutrientibus non fructus educationis ipsa educatio est. Licet itaque nil tibi industria eius contulerit, nihil diligentia custodierit, nihil prudentia suaserit, ipsum quod habuisti, quod amasti, fructus est. " At potuit longior esse, maior."

pro venio enim satis magnus fructus labor tuus ex ipse educatio nisi fors is qui catulus aveo et frivolus animus oblectamentum summus diligentia nutrio fruor aliqui voluptas ex video tango et blandus adulatio mutor liber nutrio non fructus educatio ipse educatio sum licet itaque nihil tu industria is confero nihil diligentia custodio nihil prudentia suadeo ipse qui habeo qui amo fructus sum at possum longus sum magnus


Nec umquam magnis ingenis cara in corpore mora est ; exire atque erumpere gestiunt, aegre has angustias ferunt, vagi per omne, sublimes et ex alto adsueti humana despicere. Inde est quod Platon clamat : sapientis animum totum in mortem prominere, hoc velle, hoc meditari, hac semper cupidine ferri in exteriora tendentem.

neque umquam magnus ingenis carus in corpus mora sum exeo atque erumpo gestio aeger hic angustiae fero vagus per omnis sublimis et ex altus assuesco humanus despicio indus sum qui plato clamo sapio animus totus in mors promineo hic volo hic meditaris hic semper cupido fero in exter tendo


Scio quid dicas : " Oblitus es feminam te con- solari, virorum refers exempla." Quis autem dixit naturam maligne cum mulierum ingeniis egisse et virtutes illarum in artum retraxisse ? Par illis, mihi crede, vigor, par ad honesta, libeat, facultas est ; dolorem laboremque ex aequo, si consuevere, patiuntur.

scio quis dico obliuiscor sum femina tu continuo solaris vir refero exemplum quis autem dico natura malignus cum mulier ingenium ago et virtus ille in artus retraho par ille ego credo vigor par ad honestus libet facultas sum dolor laboro ex aequus si consuesco patior


" Intraturus es urbem dis, hominibus communem, omnia complexam, certis legibus aeternisque devinctam, indefatigata caelestium officia volventem. Vide- bis illic innumerabiles stellas micare, videbis uno sidere omnia implere solem, cotidiano cursu diei noctisque spatia signantem, annuo aestates hiemesque aequalius quidem dividentem. Videbis nocturnam lunae successionem, a fraternis occursibus lene remissum- que lumen mutuantem et modo occultam modo toto ore terris imminentem, accessionibus damnisque mutabilem, semper proximae dissimilem.

intro sum urbs deus homo communis omnis complector certus lex aeternus devincio indefatigatus caelestis officium volvo video bis illic innumerabilis stella mico video unus sidus omnis impleo sol cottidianus cursus dies nox spatior signo annuo aestas hiemo aequalis quidem divido video nocturnus luna successio ab fraternus occursus lenis remitto que lumen mutuo et modo occulo modo totus os terra immineo accessio damnum mutabilis semper proximus dissimilis


Paulus circa illos nobilissimi triumphi dies, quo vinctum ante currum egit Persen, incliti regis nomen, duos filios in adoptionem dedit, duos quos sibi servaverat extulit. Quales retentos putas, cum inter commodatos Scipio fuisset ? Non sine motu vacuum Pauli currum populus Romanus aspexit. Contionatus est tamen et egit dis gratias, quod compos voti factus esset ; precatum enim se, ut, si quid ob ingentem victoriam invidiae dandum esset, id suo potius quam publico damno solveretur.

paulus circa ille nobilis triumphus dies quo vincio ante currus ago perses inclutus rex nomen duo filius in adoptio do duo qui sui servo effero qual retineo puto cum inter commodo scipio sum non sine motus vacuus paulis currus populus romanus aspicio contionor sum tamen et ago deus gratia qui compos voveo facio sum preco enim sui ut si quis ob ingens victoria invidia do sum is suus potis quam publicus damnum solvo


"Unde ergo tanta nobis pertinacia in deplora- tione nostri, si id non fit naturae iussu ? " Quod nihil nobis mali, antequam eveniat, proponimus, sed ut immunes ipsi et aliis pacatius ingressi iter alienis non admonemur casibus illos esse communes.

unde ergo tantus nos pertinacia in deplora tio noster si is non fio natura iussus qui nihil nos malus antequam evenio propono sed ut immunis ipse et alius pacatius ingredior iter alienus non admoneo casus ille sum communis


Incipe virtutibus illum, non annis aestimare ; satis diu vixit. Pupillus relictus sub tutorum cura usque ad quartum decimum annum fuit, sub matris tutela semper. Cum haberet SUOS penates, relinquere tuos noluit et in materno contubernio, eum vix paternum liberi ferant, perseveravit. Adulescens statura, pulchritudine, certo corporis robore castris natus militiam recusavit ne a te discederet.

incipio virtus ille non annus aestimaris satis diu vivo pupillus relinquo sub tutor cura usque ad quartus decimus annus sum sub mater tutela semper cos habeo suus penates relinquo tuus nolo et in maternus contubernium is vix paternus liber fero persevero adulescens sto pulchritudo certus corpus robur castrum nascor militia recuso ne ab tu discedo


Iuvabat unius me saeculi facta componere in parte ultima mundi et inter paucissimos gesta. Tot saecula, tot aetatium contextum, seriem, quicquid annorum est, licet visere ; licet surrectura, licet ruitura regna prospicere et magnarum urbium lapsus et maris novos cursus.

juvo unus ego saeculis facio compono in pars ulter mundus et inter paucus gero tot saeculum tot aetas contexo series quisquis annus sum licet viso licet surgo licet ruitura regnum prospicio et magnaris urbs labor et mare novi curro


M. Catonem si a Cypro et hereditatis regiae dispensatione redeuntem mare devorasset vel eum illa ipsa pecunia, quam adferebat civili bello stipendium, nonne illi bene actum foret ? Hoc certe secum tulisset, neminem ausurum coram Catone peccare. Nunc annorum adiectio paucissimorum virum libertati non suae tantum sed publicae natum coegit Caesarem fugere, Pompeium sequi. Nihil ergo illi mali immatura mors attulit ; omnium etiam malorum remisit patientiam.

m cato si ab cyprus et hereditas regia dispensatio redeo mare devoro vel is ille ipse pecunia quam affero civilis bellum stipendium nonne ille bene ago sum hic certus sui fero nemo audeo coram cato peccaris nunc annus adjectio paucus vir libertas non suus tantus sed publicus natus cogo caesaris fugio pompejus sequor nihil ergo ille malus immaturus mors affero omnis etiam malus remitto patientia


Omnia in supervacuum temptata sunt. Fatigatae adlocutiones amicorum, auctoritates magnorum et adfinium tibi virorum; studia, hereditarium et paternum bonum, surdas aures irrito et vix ad brevem occupationem proficiente solacio transeunt; illud ipsum naturale remedium temporis, quod maximas quoque aerumnas componit, in te una vim suam perdidit.

omnis in supervacuus tento sum fatigo adlocutio amicus auctoritas magnus et affinis tu vir studium hereditarius et paternus bonus surdus auris irrito et vix ad brevis occupatio proficio solacium transeo ille ipse natural remedium tempus qui magnus quoque aerumna compono in tu unus vis suus perdo