De Ira

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


" Virtus," inquit, " ut honestis rebus propitia est, ita turpibus irata esse debet." Quid, si dicat virtutem et humilem et magnam esse debere ? Atqui hoc dicit, illam extolli vult et deprimi, quoniam laetitia ob recte factum clara magnificaque est, ira ob alienum peccatum sordida et angusti pectoris est. Nec umquam committet virtus, ut vitia, dum compescit, imitetur ;

virtus inquam ut honestus res propitio sum ita turpis irascor sum debeo quis si dico virtus et humilis et magnus sum debeo atqui hic dico ille extollo volo et deprimo quoniam laetitia ob rectus facio clarus magnifico sum ira ob alienus peccatum sordidus et angustus pectus sum neque umquam committo virtus ut vitio dum compesco imitor


Ratio utrique parti tempus dat, deinde advocationem et sibi petit, ut excutiendae veritati spatium habeat ; ira festinat. Ratio id iudicare vult quod aequum est ; ira id aequum videri vult quod iudicavit.

ratio uterque pario tempus do deinde advocatio et sui peto ut excutio veritas spatium habeo ira festino ratio is iudicaris volo qui aequus sum ira is aequus video volo qui judico


Numquid ille, cuius navigium multam undique laxatis compagibus aquam trahit, nautis ipsique navigio irascitur ? Occurrit potius et aliam excludit undam, aliam egerit, manifesta foramina praecludit, latentibus et ex occulto sentinam ducentibus labore continuo resistit, nec ideo intermittit, quia quantum exhaustum est subnascitur. Lento adiutorio opus est contra mala continua et fecunda, non ut desinant, sed ne vincant.

numquid ille qui navigium multa undique laxo compages aqua traho nauta ipse navigium irascor occurro potis et alius excludo unda alius ago manifestus foramen praecludo lateo et ex occulo sentina duco labor continuo resisto neque ideo intermitto quia quantus exhaurio sum subnascor lento adjutorium opus sum contra malus continuo et fecundus non ut desino sed ne vinco


Sed cum primum sit non irasci, secundum desinere, tertium alienae quoque irae mederi, dicam primum quemadmodum in iram non incidamus, deinde quemadmodum nos ab illa liberemus, novissime quemadmodum irascentem retineamus placemusque et ad sanitatem reducamus.

sed cum primus sum non irascor secundus desino tertius alienus quoque ira medeor dico primus quemadmodum in ira non incido deinde quemadmodum nos ab ille libero novus quemadmodum irasco retineo placo et ad sanitas reduco


Opportunissima ad iracundiam fervidi animi natura est. Nam cum elementa sint quattuor, ignis, aquae, aëris, terrae, potestates pares his sunt, fervida, frigida, arida atque umida. Et locorum itaque et animalium et corporum et morum varietates mixtura elementorum facit, et proinde aliquo magis incumbunt ingenia, prout alicuius elementi maior vis abundavit. Inde quasdam umidas vocamus aridasque regiones et calidas et frigidas. Eadem animalium hominumque discrimina sunt ;

opportunus ad iracundia fervidus animus natura sum nam cum elementum sum quattuor ignis aqua aeris terra potestas par hic sum fervidus frigidus aridus atque umidus et locus itaque et animal et corpus et mos varietas misceo elementor facio et proinde aliquis magis incumbo ingenium prout aliquis elementum magnus volo abundo indus quidam umidus voco aridus regio et calida et frigida idem animal homo discrimino sum


Nonne revocare se quisque ab ira volet, cum intellexerit illam a suo primum malo incipere ? Non vis ergo admoneam eos, qui iram summa potentia exercent et argumentum virium existimant et in magnis magnae fortunae bonis ponunt paratam ultionem, quam non sit potens, immo ne liber quidem dici possit irae suae captivus ?

nonne revocaris sui quisque ab ira volo cum intellego ille ab suus primus malus incipio non volo ergo admoneo is qui ira summus potentia exerceo et argumentum vis existimo et in magnus magnus fortuna bonus pono paro ultio quam non sum possum immo ne liber quidem dico possum ira suus captivus


Maximum remedium irae mora est. Hoc ab illa pete initio, non ut ignoscat, sed ut iudicet : graves habet impetus primos ; desinet, si expectat. Nec universam illam temptaveris tollere ; tota vincetur, dum partibus carpitur.

magnus remedium ira mora sum hic ab ille peto initium non ut ignosco sed ut iudico gravis habeo impetus primus desino si expecto neque universus ille tento tollo totus vinco dum pars carpo


Nam Telesphorum Rhodium amicum suum undique decurtatum, cum aures illi nasumque abscidisset, in cavea velut novum aliquod animal et invisitatum diu pavit, cum oris detruncati mutilatique deformitas humanam faciem perdidisset ; accedebat fames et squalor et inluvies corporis in stercore suo destituti;

nam telesphorum rhodius amicus suus undique decurtas cum auris ille nasus abscido in cavea velut novus aliqui animal et invisitas diu pasco cum ora detrunco mutilo deformitas humanus facies perdo accedo fames et squalor et illuvies corpus in stercus suus destitus


Nos non advocabimus patientiam, quos tantum praemium expectat, felicis animi immota tranquillitas ? Quantum est effugere maximum malum, iram, et cum illa rabiem, saevitiam, crudelitatem, furorem, alios comites eius adfectus!

nos non advoco patientia qui tantus praemium expecto felix animus immotus tranquillitas quantus sum effugio magnus malus ira et cum ille rabies saevitia crudelitas furor alius comes is affectus


Numquam itaque iracundia admittenda est ; aliquando simulanda, si segnes audientium animi concitandi sunt, sicut tarde consurgentis ad cursum equos stimulis facibusque subditis excitamus. Aliquando incutiendus est iis metus apud quos ratio non proficit ; irasci quidem non magis utile est quam maerere, quam metuere. " Quid ergo ?

numquam itaque iracundia admitto sum aliquando simulo si segnis audio animus concito sum sicut tardus consurgo ad cursus equus stimulus fax subdo excito aliquando incutio sum is metus apud qui ratio non proficio irascor quidem non magis utilis sum quam maereo quam metuo quis ergo


Non male dixit regi, nullum emisit ne calamitosi quidem verbum, cum aeque cor suum quam fili transfixum videret. Potest dici merito devorasse verba ; nam si quid tamquam iratus dixisset, nihil tamquam pater facere potuisset.

non malus dico rex nullus emitto ne calamitosus quidem verbum cum aequus cor suus quam filis transfigo video possum dico mereo devorasse verbum nam si quis tamquam irascor dico nihil tamquam pater facio possum


Nec ulla res magis proderit quam cogitatio mortalitatis. Sibi quisque atque alteri dicat : " Quid iuvat tamquam in aeternum genitos iras indicere et brevissimam aetatem dissipare ? Quid iuvat dies, quos in voluptatem honestam impendere licet, in dolorem alicuius tormentumque transferre ? Non capiunt res istae iacturam nec tempus vacat perdere.

neque ullus res magis prosum quam cogitatio mortalitas sui quisque atque alter dico quis juvo tamquam in aeternus gigno ira indico et brevis aetas dissiparis quis juvo dies qui in voluptas honestus impendeo licet in dolor aliquis tormentum transfero non capio res iste jacio neque tempus vaco perdo


Tu adhuc in prima parte versaris errorum nec graviter labens sed frequenter ; obiurgatio te primum secreta deinde publicata emendare temptabit. Tu longius iam processisti, quam ut possis verbis sanari; ignominia contineberis. Tibi fortius aliquid et quod sentias inurendum est ; in exilium et loca ignota mittens. In te duriora remedia iam solida nequitia desiderat ; et vincula publica et carcer adhibebitur.

tu adhuc in primus pars versaris error neque gravis labor sed frequens objurgatio tu primus secerno deinde publico emendo tempto tu longus iam procedo quam ut possum verbum sanaris ignominia contineo tu fortis aliquis et qui sentio inuro sum in exsilium et locum ignotus mitto in tu durus remedio iam solidus nequitia desidero et vinculum publicus et carcer adhibeo


Etiam si resistere contra affectus suos non licet, at certe affectibus ipsis licet stare; haec non secus quam fulmina procellaeque et si qua alia irrevocabilia sunt, quia non eunt, sed cadunt, vim suam magis ac magis intendit. Alia vitia a ratione, hoc a sanitate desciscit ;

etiam si resisto contra afficio suus non licet at certus affectus ipse licet sto hic non secus quam fulmen procella et si qui alius irrevocabilia sum quia non eo sed cado vis suus magis atque magis intendo alius vitio ab ratio hic ab sanitas descisco


Quanto magis hoc nobis faciendum est ! Rogemus amicissimum quemque, ut tunc maxime libertate adversus nos utatur, cum minime illam pati poterimus, nec adsentiatur irae nostrae ; contra potens malum et apud nos gratiosum, dum consipimus, dum nostri sumus, advocemus.

quantus magis hic nos facio sum rogo amicus quisque ut tunc magnus libertas adverro nos uto cum paruus ille patior possum neque adsentio ira noster contra possum malus et apud nos gratiosus dum consipio dum noster sum advoco


Denique cetera singulos corripiunt, hic unus adfectus est, qui interdum publice concipitur. Numquam populus universus feminae amore flagravit, nec in pecuniam aut lucrum tota civitas spem suam misit ; ambitio viritim singulos occupat ; impotentia una est malum publicum.

denique ceterus singuli corripio hic unus affectus sum qui interdum publicus concipio numquam populus universus femina amor flagro neque in pecunia aut lucrum totus civitas spes suus mitto ambitio viritim singuli occupo impotens unus sum malus publicus


Videre solemus inter matutina harenae spectacula tauri et ursi pugnam inter se colligatorum, quos, cum alter alterum vexarunt, suus confector expectat. Idem facimus, aliquem nobiscum adligatum lacessimus, cum victo victorique finis et quidem maturus immineat. Quieti potius pacatique quantulumcumque superest exigamus ! Nulli cadaver nostrum iaceat invisum !

video solo inter matutinus harena spectaculum taurus et ursus pugna inter sui colligator qui cum alter alter vexo suus confector expecto idem facio aliquis nos adligo lacesso cum vinco victorique finis et quidem maturus immineo quiesco potis pacatum quantulus supersum exigo nullus cadaver nos jaceo invideo


Animus si ostendi et si in ulla materia perlucere posset, intuentis nos confunderet ater maculosusque et aestuans et distortus et tumidus. Nunc quoque tanta deformitas eius est per ossa carnesque et tot impedimenta effluentis ; quid si nudus ostenderetur ?

animus si ostendo et si in ullus materia perluceo possum intueor nos confundo ater maculosus et aestuo et distorqueo et tumidus nunc quoque tantus deformitas is sum per os caro et tot impedimentum effluo quis si nudus ostendo


Et quota ista pars scelerum est ! Non descripsit castra ex uno partu contraria et parentium liberorumque sacramenta diversa, subiectam patriae civis manu flammam et agmina infestorum equitum ad inquirendas proscriptorum latebras circumvolitantia et violatos fontes venenis et pestilentiam manu factam et praeductam obsessis parentibus fossam, plenos carceres et incendia totas urbes concremantia dominationesque funestas et regnorum publicorumque exitiorum clandestina consilia, et pro gloria habita, quae quam diu opprimi possunt, scelera sunt, raptus ac stupra et ne os quidem libidini exceptum.

et quotus iste pars scelus sum non describo castrum ex unus partus contrarius et pareo liber sacramentum diverto subicio patria civis manus flamma et agmen infestor eques ad inquiro proscriptor latebra circumvolitantia et violo fons venenum et pestilentia manus facio et praeduco obsedeo parens fodio plenus carcer et incendium totus urbs concremo dominatio funestus et regnum publicum exeo clandestinus consilium et pro gloria habeo qui quam diu opprimo possum scelus sum rapio atque stuprum et ne os quidem libido excipio


" Non potest," inquit, " omnis ex animo ira tolli, nec hoc hominis natura patitur." Atqui nihil est tam difficile et arduum quod non humana mens vincat et in familiaritatem perducat adsidua meditatio, nullique sunt tam feri et sui iuris adfectus, ut non disciplina perdomentur.

non possum inquam omnis ex animus ira tollo neque hic homo natura patior atqui nihil sum tam difficilis et arduus qui non humanus mens vinco et in familiaritas perduco assiduus meditatio nullus sum tam ferio et suus ius affectus ut non disciplina perdomo


Indignatio circumstantium ad tam inhumanum responsum exorta erat ; quos Philippus conticiscere iussit et Thersitam illum salvum incolumemque dimittere. " At vos," inquit, " ceteri legati, nuntiate Atheniensibus multo superbiores esse, qui ista dicunt, quam qui impune dicta audiunt."

indignatio circumsto ad tam inhumanus responsum exorior sum qui philippus conticiscere iubeo et thersites ille salvus incolumis dimitto at tu inquam ceterus legatus nuntio atheniensis multus superbus sum qui iste dico quam qui impunis dictum audio


In hoc habes aures, ut non modulata tantum et mollia et ex dulci tracta compositaque accipiant ; et risum audias oportet et fletum, et blanditias et lites, et prospera et tristia, et hominum voces et fremitus animalium latratusque. Quid miser expavescis ad clamorem servi, ad tinnitum aeris aut ianuae impulsum ? Cum tam delicatus fueris, tonitrua audienda sunt.

in hic habeo auris ut non modulor tantus et mollis et ex dulcis traho compono accipio et risus audio oportet et fletus et blanditia et lis et prosper et tristis et homo voco et fremo animal latro quis miser expavesco ad clamor servio ad tinnio aer aut janua impello cos tam delicatus sum tonitruum audio sum


Sequatur vel mala, dum bene merentis. At volgus animosa miratur et audaces in honore sunt, placidi pro inertibus habentur. Primo forsitan aspectu ; sed simul aequalitas vitae fidem fecit non segnitiem illam animi esse sed pacem, veneratur illos populus idem colitque.

sequor vel malus dum bene mereo at vulgus animosus miro et audax in honor sum placidus pro iners habeo primus forsitan aspectus sed simul aequalitas vita fides facio non segnitiem ille animus sum sed pax veneror ille populus idem colo


Quis ergo magis naturam rerum ignorat quam qui optimo eius operi et emendatissimo hoc ferum ac perniciosum vitium adsignat ? Ira, ut diximus, avida poenae est, cuius cupidinem inesse pacatissimo hominis pectori minime secundum eius naturam est. Beneficiis enim humana vita constat et concordia, nec terrore sed mutuo amore in foedus auxiliumque commune constringitur.

quis ergo magis natura res ignoro quam qui bonus is operio et emendo hic ferus atque perniciosus vitium adsigno ira ut dico avidus poena sum qui cupido insum pacatissimo homo pector paruus secundus is natura sum beneficium enim humanus vito consto et concordia neque terror sed mutuus amor in foedus auxilium communis constringo


Irascimur aut iis, a quibus ne accipere quidem potuimus iniuriam, aut iis, a quibus accipere iniuriam potuimus.

irasco aut is ab qui ne accipio quidem possum iniuria aut is ab qui accipio iniuria possum


Qui, cum agenti causam in frontem mediam quantum poterat attracta pingui saliva inspuisset Lentulus ille patrum nostrorum memoria factiosus et impotens, abstersit faciem et : " Adfirmabo," inquit, " omnibus, Lentule, falli eos qui te negant os habere."

qui cum ago causa in frons medius quantus possum attracta pinguis salivo inspuo lentulus ille pater noster memoria factiosus et impotens abstergeo facies et adfirmo inquam omnis lentulis fallo is qui tu nego os habeo


—nescias utrum magis detestabile vitium sit an deforme. Cetera licet abscondere et in abdito alere ; ira se profert et in faciem exit, quantoque maior, hoc effervescit manifestius. Non vides ut omnium animalium, simul ad nocendum insurrexerunt, praecurrant notae ac tota corpora solitum quietumque egrediantur habitum et feritatem suam exasperent ?

nescio utrum magis detestabilis vitium sum an deformis ceterus licet abscondo et in abdo alo ira sui profero et in facies exeo quantus magnus hic effervesco manifestius non video ut omnis animal simul ad noceo insurgo praecurro nosco atque totus corpus soleo quiesco egredior habitus et feritas suus exaspero


Libet intueri fiscos in angulo iacentis. Hi sunt propter quos oculi clamore exprimantur, fremitu iudiciorum basilicae resonent, evocati ex longinquis regionibus iudices sedeant iudicaturi, utrius iustior avaritia sit.

libet intueor fiscus in angulus iaceo hic sum propter qui oculus clamor exprimo fremo iudicium basilica resono evoco ex longinquus regio iudex sedeo judico uter justus avaritia sum


Notus est ille tyrannicida, qui imperfecto opere comprehensus et ab Hippia tortus, ut conscios indicaret, circumstantes amicos tyranni nominavit quibusque maxime caram salutem eius sciebat ; et cum ille singulos, ut nominati erant, occidi iussisset, interrogant!, ecquis superesset, " Tu," inquit, " solus ; neminem enim alium cui carus esses reliqui." Effecit ira, ut tyrannus tyrannicidae manus accommodaret et praesidia sua gladio suo caederet.

notus sum ille tyrannicida qui imperfectus opus comprehendo et ab hippias torqueo ut conscius indico circumsto amicus tyrannus nomino quisque magnus caveo salus is scio et cum ille singuli ut nomino sum occido iubeo interrogo ecquis supersum tu inquam solus nemo enim alius qui carus sum reliquus efficio ira ut tyrannus tyrannicida manus accommodo et praesidium suus gladius suus caedo


Ita legum praesidem civitatisque rectorem decet, quam diu potest, verbis et his mollioribus ingenia curare, ut facienda suadeat cupiditatemque honesti et aequi conciliet animis faciatque vitiorum odium, pretium virtutium ; transeat deinde ad tristiorem orationem, qua moneat adhuc et exprobret ; novissime ad poenas et has adhuc leves, revocabiles decurrat ; ultima supplicia sceleribus ultimis ponat, ut nemo pereat, nisi quem perire etiam pereuntis intersit.

ita lex praesidem civitas rector decet quam diu possum verbum et hic mollis ingenium curo ut facio suadeo cupiditas honestus et aequum concilio animus facio vitium odium pretium virtus transeo deinde ad tristis oratio qui moneo adhuc et exprobro novus ad poena et hic adhuc levo revocabilis decurro ulter supplicium scelus ulter pono ut nemo pereo nisi qui pereo etiam pereo intersum


Spumant apris ora, dentes acuuntur attritu, taurorum cornua iactantur in vacuum et harena pulsu pedum spargitur, leones fremunt, inflantur irritatis colla serpentibus, rabidarum canum tristis aspectus est. Nullum est animal tam horrendum tam perniciosumque natura, ut non appareat in illo, simul ira invasit, novae feritatis accessio.

spumo aper os dens acuo attero taurus cornu iacto in vacuus et harena pello pes spargo leo fremo inflo irritas collum serpens rabidaris canis tristis aspicio sum nullus sum animal tam horreo tam perniciosus natura ut non appareo in ille simul ira invado novus feritas accessio


Non relicto Hannibale et Punico exercitu omnibusque, quibus irascendum erat, bellum in Africam transtulit tam lentus, ut opinionem luxuriae segnitiaeque malignis daret ?

non relinquo hannibal et punicus exercitus omne qui irasco sum bellum in africa transfero tam lentus ut opinio luxuria segnitiaeque malignus do


Nam si quis pallorem et lacrimas procidentis et irritationem umeris obsceni altumve suspirium et oculos subito acriores aut quid his simile indicium adfectus animique signum putat, fallitur nec intellegit corporis hos esse pulsus.

nam si quis pallor et lacrima procaedo et irritatio umerus obscenus altumve suspirium et oculus subeo acer aut quis hic similis indicium affectus animus signum puto fallo neque intellego corpus hic sum pello


Velut stupens gestum illum saevituri deformem sapienti viro servabat, oblitus iam servi, quia alium quem potius castigaret invenerat. Itaque abstulit sibi in suos potestatem et ob peccatum quoddam commotior : " Tu," inquit, " Speusippe, servulum istum verberibus obiurga ; nam ego irascor.

velut stupeo gero ille saevituri deformo sapio vir servo obliuiscor iam servio quia alius qui potis castigo invenio itaque aufero sui in suus potestas et ob peccatum quidam commoveo tu inquam speusippus servulis iste verber objurgo nam ego irasco


Sed quemadmodum natura quosdam proclives in iram facit, ita multae incidunt causae, quae idem possint quod natura. Alios morbus aut iniuria corporum in hoc perduxit, alios labor aut continua pervigilia noctesque sollicitae et desideria amoresque; quidquid aliud aut corpori nocuit aut animo, aegram mentem in querellas parat.

sed quemadmodum natura quidam proclivis in ira facio ita multus incido causa qui idem possum qui natura alii morbus aut iniuria corpus in hic perduco alius labor aut continuo pervigilium nox sollicitus et desiderium amor quisquis alius aut corpus noceo aut animus aeger mens in querela paro


Quotiens disputatio longior et pugnacior erit, in prima resistamus, antequam robur accipiat. Alit se ipsa contentio et demissos altius tenet. Facilius est se a certamine abstinere quam abducere.

quotiens disputatio longus et pugnax sum in primus resisto antequam robur accipio alo sui ipse contentio et demitto altus teneo facilis sum sui ab certamen abstineo quam abduco


Umidioribus siccioribusque et frigidis non est ab ira periculum, sed ignaviora vitia metuenda sunt, pavor et difficultas et desperatio et suspiciones. Extollenda itaque fovendaque talia ingenia et in laetitiam evocanda sunt. Et quia aliis contra iram, aliis contra tristitiam remediis utendum est nec dissimillimis tantum ista sed contrariis curanda sunt, semper ei occurremus quod increverit.

umidus siccus et frigidus non sum ab ira periculum sed ignaviora vitio metuo sum pavor et difficultas et desperatio et suspicio extollenda itaque fovendaque talis ingenium et in laetitia evoco sum et quia alius contra ira alius contra tristitia remedium utor sum neque dissimilis tantus iste sed contrarius curo sum semper is occurro qui incerno


" Ille iam mihi nocuit, ego illi nondum." Sed iam aliquem fortasse laesisti, sed laedes. Noli aestumare hanc horam aut hunc diem, totum inspice mentis tuae habitum ; etiam si nihil mali fecisti, potes facere.

ille iam ego noceo ego ille nondum sed iam aliquis fortasse laedo sed laedo nolo aestimo hic hora aut hic dies totus inspicio mens tuus habitus etiam si nihil malus facio possum facio


utique bonis ne irascamur (cui enim non, si bonis quoque ?), minime diis ; non enim illorum vi, sed lege mortalitatis patimur quidquid incommodi accidit. " At morbi doloresque incurrunt." Utique aliquo defungendum est domicilium putre sorti tis. Dicetur aliquis male de te locutus ; cogita an prior feceris, cogita de quam multis loquaris.

utique bonus ne irasco qui enim non si bonus quoque paruus diuus non enim ille vis sed lex mortalitas patior quisquis incommodus accido at morbus dolor incurro utique aliquis defungor sum domicilium putreo sortio tis dico aliquis malus de tu loquor cogito an prior facio cogito de quam multus loquaris


Imprudentia par in omnibus patrocinium est. " Quid ergo ? " inquis, " impune illi erit ? " Puta velle te, tamen non erit ; maxima est enim factae iniuriae poena fecisse, nec quisquam gravius adficitur quam qui ad supplicium paenitentiae traditur.

imprudens par in omnis patrocinium sum quis ergo inquam impunis ille sum puta volo tu tamen non sum maximus sum enim facio iniuria poena facio neque quisquam gravis afficio quam qui ad supplicium paenitentia trado


inde est quod adridemus ridentibus et contristat nos turba maerentium et effervescimus ad aliena certamina. Quae non sunt irae, non magis quam tristitia est, quae ad conspectum mimici naufragii contrahit frontem, non magis quam timor, qui Hannibale post Cannas moenia circumsidente lectorum percurrit animos, sed omnia ista motus sunt animorum moveri nolentium nec adfectus sed principia proludentia adfectibus.

inde sum qui adrideo rideo et contristo nos turba maereo et effervescimus ad alienus certamen qui non sum ira non magis quam tristitia sum qui ad conspectus mimicus naufragium contraho frons non magis quam timor qui hannibal post cannae moenia circumsido lector percurro animus sed omnis iste moueo sum animus moveo nolo neque affectus sed principia proludo affectus


Quam superba fuerit crudelitas eius ad rem pertinet scire, quamquam aberrare alicui possimus videri et in devium exire; sed hoc ipsum pars erit irae super solita saevientis. Ceciderat flagellis senatores; ipse effecit, ut dici posset " solet fieri." Torserat per omnia, quae in rerum natura tristissima sunt, fidiculis, talaribus, eculeo, igne, vultu suo.

quam superbus sum crudelitas is ad res pertineo scio quamquam aberraris aliqui possum video et in devius exeo sed hic ipse pars sum ira super soleo saevio caedo flagellum senator ipse efficio ut dico possum soleo fio torqueo per omnis qui in res natura tristis sum fidiculis talaris equuleus ignis vultus suus


Periit itaque et tempus, magna in magnis rebus iactura, et militum ardor, quem inutilis labor fregit, et occasio adgrediendi imparatos, dum ille bellum indictum hosti cum flumine gerit.

pereo itaque et tempus magnus in magnus res iactura et miles ardor qui inutilis labor frango et occasio aggredior imparatus dum ille bellum indico hostis cum flumen gero


O dignum in quem omnium suorum arcus verterentur! Cum exsecrati fuerimus illum convivia suppliciis funeribusque solventem, tamen sceleratius telum illud laudatum est quam missum. Videbimus quomodo se pater gerere debuerit stans super cadaver fili sui caedemque illam, cuius et testis fuerat et causa. Id de quo nunc agitur apparet, iram supprimi posse.

o dignus in qui omnis suus arcus verto cos exsecror sum ille convivium supplicium funus solvo tamen scelero telis ille laudo sum quam mitto video quomodo sui pater gero debeo sto super cadaver filis suus caedes ille qui et testis sum et causa is de quo nunc ago appareo ira supprimo possum


Cedo nunc, persequere cetera, cibos, potiones horumque causa paratas in ambitionem munditias, verba contumeliosa, motus corporum parum honorificos, contumacia iumenta et pigra mancipia, et suspiciones et interpretationes malignas vocis alienae, quibus efficitur, ut inter iniurias naturae numeretur sermo homini datus. Crede mihi, levia sunt propter quae non leviter excandescimus, qualia quae pueros in rixam et iurgium concitant.

cedo nunc persequor ceterus cibus potio hic causa paro in ambitio munditia verbum contumeliosus moueo corpus parum honorificus contumacia iumentum et piger mancipium et suspicio et interpretatio malignus vox alienus qui efficio ut inter injuria natura numero sermo homo do credo ego levis sum propter qui non levis excandesco qualis qui puer in rixa et iurgium concito


Nemo se differt ; atqui maximum remedium irae dilatio est, ut primus eius fervor relanguescat et caligo quae premit mentem aut residat aut minus densa sit. Quaedam ex his, quae te praecipitem ferebant, hora, non tantum dies molliet, quaedam ex toto evanescent ; si nihil egerit petita advocatio, apparebit iam iudicium esse, non iram. Quidquid voles quale sit scire, tempori trade ; nihil diligenter in fluctu cernitur.

nemo sui differo atqui magnus remedium ira dilatio sum ut primus is fervo relanguesco et caligo qui premo mens aut resido aut paruus densus sum quidam ex hic qui tu praecipito fero hora non tantus dies mollio quidam ex totus evanescent si nihil ago peto advocatio appareo iam iudicium sum non ira quisquis volo qualis sum scio tempus trado nihil diligenter in fluctus cerno


Irascetur aliquis ; tu contra beneficiis provoca. Cadit statim simultas ab altera parte deserta ; nisi paria non pugnant. Sed utrimque certabit ira, concurritur, ille est melior qui prior pedem rettulit ; victus est qui vicit. Percussit te, recede ; referiendo enim et occasionem saepius feriendi dabis et excusationem ; non poteris revelli, cum voles.

irasco aliquis tu contra beneficium provoco cado statim simultas ab alter pars desero nisi par non pugno sed utrimque certo ira concurro ille sum bonus qui prior pedis refero vinco sum qui vinco percutio tu recedo referio enim et occasio saepis ferio do et excusatio non possum revello cum volo


" Quid opus est," inquit Hieronymus, " cum velis caedere aliquem, tua prius labra mordere ? " Quid, si ille vidisset desilientem de tribunali proconsulem et fasces lictori auferentem et suamet vestimenta scindentem, quia tardius scindebantur aliena ?

quis opus sum inquam hieronymus cum velis caedo aliquis tuus prior labrum mordeo quis si ille video desilientem de tribunal proconsulis et fascis lictor aufero et suus vestimentum scindo quia tardus scindo alienus


Sustinebant famem primo tenerrima frondium et cacumina arborum, tum coria igne mollita et quidquid necessitas cibum fecerat ; postquam inter harenas radices quoque et herbae defecerant apparuitque inops etiam animalium solitudo, decimum quemque sortiti alimentum habuerunt fame saevius.

sustineo fames primus tener frondium et cacumen arbor tum corion ignis mollio et quisquis necessitas cibus facio postquam inter harena radix quoque et herba deficio appareo inops etiam animal solitudo decimus quisque sortio alimentum habeo fames saevus


Nemo dicit sibi: " Hoc propter quod irascor aut feci aut fecisse potui " ; nemo animum facientis, sed ipsum aestimat factum. Atqui ille intuendus est, voluerit an inciderit, coactus sit an deceptus, odium secutus sit an praemium, sibi morem gesserit an manum alteri commodaverit. Aliquid aetas peccantis facit, aliquid fortuna, ut ferre aut pati aut humanum sit aut humile.

nemo dico sui hic propter qui irasco aut facio aut facio possum nemo animus facio sed ipse aestimo facio atqui ille intueor sum volo an incido cogo sum an decipio odium sequor sum an praemium sui mos gero an manus alter commodo aliquis aetas pecco facio aliquis fortuna ut fero aut patior aut humanus sum aut humilis


Iram quin species oblata iniuriae moveat non est dubium ; sed utrum speciem ipsa statim sequatur et non accedente animo excurrat, an illo adsentiente moveatur quaerimus.

ira quin species offertor iniuria moveo non sum dubius sed utrum species ipse statim sequor et non accedo animus excurro an ille adsentio moveo quaero


Ex eo procursus illorum tumultusque vehementes sunt, metus autem sollicitudinesque et tristitia et ira non sunt, sed his quaedam similia. Ideo cito cadunt et mutantur in contrarium et, cum acerrime saevierunt expaveruntque, pascuntur et ex fremitu discursuque vesano statim quies soporque sequitur.

ex is procursus ille tumultus vehemens sum metus autem sollicitudo et tristitia et ira non sum sed hic quidam similis ideo cito cado et muto in contrarius et cum acer saevio expaveruntque pasco et ex fremo discursus vesanus statim quies sopor sequor


Faciet nos mitiores, si cogitaverimus, quid aliquando nobis profuerit ille cui irascimur, et meritis offensa redimetur. Illud quoque occurrat, quantum nobis commendationis allatura sit clementiae fama, quam multos venia amicos utiles fecerit.

facio nos mitis si cogitaverimus quis aliquando nos prosum ille qui irasco et meritum offendo redimo ille quoque occurro quantus nos commendatio affero sum clementia fama quam multus venia amicus utilis facio


Quin potius vitam brevem colligis placidamque et tibi et ceteris praestas ? Quin potius amabilem te, dum vivis, omnibus, desiderabilem, cum excesseris, reddis ? Quid illum nimis ex alto tecum agentem detrahere cupis ? Quid illum oblatrantem tibi, humilem quidem et contemptum, sed superioribus acidum ac molestum exterere viribus tuis temptas ? Quid servo, quid domino, quid regi, quid clienti tuo irasceris ? Sustine paulum ; venit ecce mors quae vos pares faciat.

quin potis vita brevis colligo placidus et tu et ceterus praesto quin potis amabilis tu dum vivo omnis desiderabilis cum excedo reddo quis ille nimis ex altus tu ago detraho cupio quis ille oblatro tu humilis quidem et contemno sed superus acidus atque molestus extero vis tuus tento quis servo quis dominus quis rex quis cliens tuus irasco sustineo paulus venio ecce mors qui tu par facio


Et hoc loco respondebitur : " Magnam rem ! si tres senatores quasi nequam mancipia inter verbera et flammas divisit homo, qui de toto senatu trucidando cogitabat, qui optabat, ut populus Romanus unam cervicem haberet, ut scelera sua tot locis ac temporibus diducta in unum ictum et unum diem cogeret." Quid tam inauditum quam nocturnum supplicium ? Cum latrocinia tenebris abscondi soleant, animadversione^ quo notiores sunt, plus in exemplum emendationemque proficiant.

et hic locus respondeo magnus res si tres senator quasi nequam mancipium inter verbero et flamma divido homo qui de totus senatus trucido cogito qui opto ut populus romanus unus cervix habeo ut scelus suus tot locus atque tempus diduco in unus ictus et unus dies cogo quis tam inaudio quam nocturnus supplicium cos latrocinium tenebrae abscondo soleo animadversio quo nosco sum multus in exemplum emendatio proficio


Et ut scias quemadmodum incipiant adfectus aut crescant aut efferantur, est primus motus non voluntarius, quasi praeparatio adfectus et quaedam comminatio ; alter cum voluntate non contumaci, tamquam oporteat me vindicari, cum laesus sim, aut oporteat hunc poenas dare, cum scelus fecerit ; tertius motus est iam impotens, qui non si oportet ulcisci vult, sed utique, qui rationem evicit.

et ut scio quemadmodum incipio affectus aut cresco aut effero sum primus moueo non voluntarius quasi praeparatio affectus et quidam comminatio alter cum voluntas non contumax tamquam oportet ego vindicaris cum laedo sum aut oportet hic poena do cum scelus facio tertius moueo sum iam impotens qui non si oportet ulciscor volo sed utique qui ratio evinco


Avaritia adquirit et contrahit, quo aliquis melior utatur ; ira impendit, paucis gratuita est. Iracundus dominus quot in fugam servos egit, quot in mortem ! Quanto plus irascendo quam id erat, propter quod irascebatur, amisit ! Ira patri luctum, marito divortium attulit, magistratui odium, candidato repulsam.

avaritia acquiro et contraho quo aliquis bonus uto ira impendo paucus gratuitus sum iracundus dominus quot in fuga servus ago quot in mors quantus multus irasco quam is sum propter qui irasco amitto ira pater luctus marito divortium affero magistratus odium candidatus repello


Primum facilius est excludere perniciosa quam regere et non admittere quam admissa moderari ; nam cum se in possessione posuerunt, potentiora rectore sunt nec recidi se minuive patiuntur.

primus facilis sum excludo perniciosus quam rego et non admitto quam admitto moderaris nam cum sui in possessio pono potens rector sum neque recido sui minuive patior


hoc enim primum ? Hoc enim extremum ? Non est quod illi credas, etiam si dixerit: " Iterum non faciam." Et iste peccabit et in istum alius et tota vita inter errores volutabitur. Mansuete immansueta tractanda sunt.

hic enim primus hic enim exter non sum qui ille credo etiam si dico iterum non facio et iste pecco et in iste alius et totus vito inter error voluto mansuete immansuetus tracto sum


Affecti sumus poena ; succurrat non tantum quid patiamur, sed quid fecerimus, in consilium de vita nostra mittamur ; si modo verum ipsi nobis dicere voluerimus, pluris litem nostram aestimabimus.

afficio sum poena succurro non tantus quis patior sed quis facio in consilium de vito noster mitto si modo verus ipse nos dico volo multus lito noster aestimo


Aspice nobilissimarum civitatum fundamenta vix notabili a ; has ira deiecit. Aspice solitudines per multa milia sine habitatore desertas ; has ira exhausit. Aspice tot memoriae proditos duces mali exempla fati ; alium ira in cubili suo confodit, alium intra sacra mensae iura percussit, alium intra leges celebrisque spectaculum fori lancinavit, alium filii parricidio dare sanguinem iussit, alium servili manu regalem aperire iugulum, alium in cruce membra distendere.

aspicio nobilissimaris civitas fundamentum vix notabilis ab hic ira deicio aspicio solitudo per multus mille sine habitator desero hic ira exhaurio aspicio tot memoria prodeo dux malus exemplum fatum alius ira in cubile suus confodio alius intra sacer metior ius percutio alius intra lex celeber spectaculum forum lancinavit alius filius parricidium do sanguis iubeo alius servilis manus regalis aperio iugulum alius in crux membrum distendo


Cantus nos nonnumquam et citata modulatio instigat Martiusque ille tubarum sonus ; movet mentes et atrox pictura et iustissimorum suppliciorum tristis adspectus ;

cantus nos nonnumquam et cito modulatio instigo martius ille tubaris sonus moveo mens et atrox pingo et justus supplicium tristis aspectus


Adice nunc quod, cum bene te ipse succendens et subinde causas, quibus stimuleris renovaveris, sua sponte ira discedet et vires illi dies subtrahet. Quanto satius est a te illam vinci quam a se !

adicio nunc qui cum bene tu ipse succendo et subinde causa qui stimulo renovaveris suus sponte ira discedo et vireo ille dies subtraho quantus sero sum ab tu ille vinco quam ab sui


Id fieri posse apparebit, si pauca ex turba ingenti exempla protulero, ex quibus utrumque discere licet, quantum mali habeat ira, ubi hominum praepotentium potestate tota utitur, quantum sibi imperare possit, ubi metu maiore compressa est.

is fio possum appareo si paucus ex turba ingens exemplum profero ex qui uterque disco licet quantus malus habeo ira ubi homo praepossum potestas totus uto quantus sui impero possum ubi metus magnus comprimo sum


Ibi unus ex iis equis, qui trahere regium currum albi solebant, abreptus vehementer commovit regem ; iuravit itaque se amnem illum regis comitatus auferentem eo redacturum, ut transiri calcarique etiam a feminis posset.

ibi unus ex is equus qui traho regius currus albus soleo arrepo vehemens commoveo rex juro itaque sui amnis ille rex comitor aufero is redigo ut transeo calceo etiam ab femina possum


Quod maxime desiderasti. Novate, nunc facere temptabimus, iram excidere animis aut certe refrenare et impetus eius inhibere. Id aliquando palam aperteque faciendum est, ubi minor vis mali patitur, aliquando ex occulto, ubi nimium ardet omnique impedimento exasperatur et crescit; refert quantas vires quamque integras habeat, utrum reverberanda et agenda retro sit an cedere ei debeamus, dum tempestas prima desaevit, ne remedia ipsa secum ferat.

qui magnus desidero novo nunc facio tempto ira excido animus aut certus refrenaris et impetus is inhibeo is aliquando palam aperio facio sum ubi paruus volo malus patior aliquando ex occulo ubi nimium ardeo omne impedimentum exaspero et cresco refero quantus vireo quisque integer habeo utrum reverberanda et ago retro sum an cedo is debeo dum tempestas primus desaevio ne remedio ipse sui fero


Quod si etiam prudentissimi peccant, cuius non error bonam causam habet ? Respiciamus quotiens adulescentia nostra in officio parum diligens fuerit, in sermone parum modesta, in vino parum temperans. Si iratus est, demus illi spatium, quo dispicere quid fecerit possit; ipse se castigabit. Denique debeat poenas ; non est quod cum illo paria faciamus.

qui si etiam prudens pecco qui non error bonus causa habeo respicio quotiens adulescentia noster in officium parum diligo sum in sermo parum modestus in vinum parum tempero si irascor sum do ille spatium quo dispicio quis facio possum ipse sui castigo denique debeo poena non sum qui cum ille par facio


Dandum semper est tempus; veritatem dies aperit. Ne sint aures criminantibus faciles ; hoc humanae naturae vitium suspectum notumque nobis sit, quod, quae inviti audimus, libenter credimus et, antequam iudicemus, irascimur.

do semper sum tempus veritas dies aperio ne sum auris crimino facilis hic humanus natura vitium suspicio nosco nos sum qui qui invitus audio libet credo et antequam judico irasco


Tunc centurio supplicio praepositus condere gladium speculatorem iubet, damnatum ad Pisonem reducit redditurus Pisoni innocentiam ; nam militi fortuna reddiderat. Ingenti concursu deducuntur complexi alter alterum eum magno gaudio castrorum commilitones. Conscendit tribunal furens Piso ac iubet duci utrumque, et eum militem qui non occiderat et eum qui non perierat. Quid hoc indignius ?

tunc centurio supplicium praepono condo gladius speculator iubeo damno ad piso reduco reddo piso innocentia nam miles fortuna reddo ingens concursus deduco complector alter alter is magnus gaudium castrum commilito conscendo tribunal furo piso atque iubeo duco uterque et is miles qui non occido et is qui non pereo quis hic indignus


Non, cum eiusmodi aliquid sapiens habebit in manibus, tangetur animus eius eritque solito commotior ? " Fateor ; sentiet levem quendam tenuemque motum ; nam, ut dicit Zenon, in sapientis quoque animo, etiam eum vulnus sanatum est, cicatrix manet. Sentiet itaque suspiciones quasdam et umbras affectuum, ipsis quidem carebit.

non cum eiusmodi aliquis sapio habeo in manus tango animus is sum soleo commoveo fateor sentio levo quidam tenuis motus nam ut dico zeno in sapio quoque animus etiam is vulnus sano sum cicatrix maneo sentio itaque suspicio quidam et umbra affectuum ipse quidem careo


Adice quod, cum indignatio eius a nimio sui suspectu veniat et animosa videatur, pusilla est et angusta ; nemo enim non eo, a quo se contemptum iudicat, minor est. At ille ingens animus et verus aestimator sui non vindicat iniuriam, quia non sentit.

adicio qui cum indignatio is ab nimius suus suspicio venio et animosus video pusillus sum et angustus nemo enim non is ab quo sui contemno iudico paruus sum at ille ingens animus et verus aestimator suus non vindico iniuria quia non sentio


eloquentur aliquid, quod tu magni animi putes, sicut C. Caesar, qui iratus caelo, quod obstreperetur pantomimis, quos imitabatur studiosius quam spectabat, quodque comessatio sua fulminibus terreretur—prorsus parum certis—ad pugnam vocavit Iovem et quidem sine missione, Homericum illum exclamans versum : ἤ μ' ἀνάειρ' ἐγὼ σέ· Quanta dementia fuit ! Putavit aut sibi noceri ne ab Iove quidem posse aut se nocere etiam Iovi posse. Non puto parum momenti hanc eius vocem ad incitandas coniuratorum mentes addidisse ; ultimae enim patientiae visum est eum ferre, qui Iovem non ferret !

eloquor aliquis qui tu magnus animus puto sicut que caesar qui irascor caelum qui obstrepo pantomimus qui imito studiosus quam specto quisque comessatio suus fulmen terreo prorsus parum certus ad pugna voco iuppiter et quidem sine missio homericus ille exclamo verro quantus dementia sum puto aut sui noceo ne ab iuppiter quidem possum aut sui noceo etiam iuppiter possum non puto parum momentum hic is voco ad incito coniurati mens addo ulter enim patientia video sum is fero qui iuppiter non fero


Nempe medicus primo in levibus vitiis temptat non multum ex cotidiana consuetudine inflectere et cibis, potionibus, exercitationibus ordinem imponere ac valetudinem tantum mutata vitae dispositione firmare. Proximum est, ut modus proficiat; si modus et ordo non proficit, subducit aliqua et circumcidit ; si ne adhoc quidem respondet, interdicit cibis et abstinentia corpus exonerat ; si frustra molliora cesserunt, ferit venam membrisque, si adhaerentia nocent et morbum diffundunt, manus adfert ; nec ulla dura videtur curatio, cuius salutaris effectus est.

nempe medicus primus in levis vitium tento non multus ex cottidianus consuetudo inflecto et cibus potio exercitatio ordo impono atque valetudo tantus muto vita dispositio firmaris propior sum ut modus proficio si modus et ordo non proficio subduco aliqui et circumcido si ne adhoc quidem respondeo interdico cibus et abstinentia corpus exonero si frustra mollis cedo ferio vena membrum si adhaereo noceo et morbus diffundo manus affero neque ullus durus video curatio qui salutaris efficio sum


Ergo prima illa agitatio animi, quam species iniuriae incussit, non magis ira est quam ipsa iniuriae species ; ille sequens impetus, qui speciem iniuriae non tantum accepit sed adprobavit, ira est, concitatio animi ad ultionem voluntate et iudicio pergentis. Numquam dubium est quin timor fugam habeat, ira impetum ; vide ergo an putes aliquid sine adsensu mentis aut peti posse aut caveri.

ergo primus ille agitatio animus quam species iniuria incutio non magis ira sum quam ipse iniuria species ille sequor impetus qui species iniuria non tantus accipio sed adprobo ira sum concitatio animus ad ultio voluntas et iudicium pergo numquam dubius sum quin timor fuga habeo ira impetus video ergo an puto aliquis sine assensus mens aut peto possum aut caveri


Haec tot milia ad forum prima luce properantia quam turpes lites, quanto turpiores advocatos habent ! Alius iudicia patris accusat, quae vereri satius fuit, alius cum matre consistit, alius delator venit eius criminis, cuius manifestior reus est; et iudex damnaturus quae fecit eligitur et corona pro mala causa stat bona patroni voce corrupta.

hic tot mille ad forum primus lux propero quam turpis lis quantus turpis advoco habeo alius iudicium pater accuso qui vereor sero sum alius cum mater consisto alius delator venio is crimen qui manifestus reus sum et iudex damno qui facio eligo et corona pro malus causa sto bonus patronus vox corrumpo


"Animalia," inquit, "generosissima habentur, quibus multum inest irae." Errat qui ea in exemplum hominis adducit, quibus pro ratione est impetus ; homini pro impetu ratio est. Sed ne illis quidem omnibus idem prodest ; iracundia leones adiuvat, pavor cervos, accipitrem impetus, columbam fuga.

animal inquam generosus habeo qui multus insum ira erro qui is in exemplum homo adduco qui pro ratio sum impetus homo pro impetus ratio sum sed ne ille quidem omnis idem prodo iracundia leo adjuvo pavor cervus accipitro impetus columba fuga


Quid esset ira satis explicitum est. Quo distet ab iracundia apparet; quo ebrius ab ebrioso et timens a timido. Iratus potest non esse iracundus ; iracundus potest aliquando iratus non esse.

quis sum ira satis explico sum quo disto ab iracundia appareo quo ebrius ab ebriosus et timeo ab timidus irascor possum non sum iracundus iracundus possum aliquando irascor non sum


varie adgredieris blandeque, nisi forte tanta persona eris, ut possis iram comminuere, quemadmodum fecit divus Augustus, cum cenaret apud Vedium Pollionem. Fregerat unus ex servis eius crustallinum ; rapi eum Vedius iussit ne vulgari quidem more periturum ; murenis obici iubebatur, quas ingentis in piscina continebat. Quis non hoc illum putaret luxuriae causa facere ? Saevitia erat.

varius aggredior blandus nisi fors tantus persono sum ut possum ira comminuo quemadmodum facio divus augustus cum ceno apud vedius pollio frango unus ex servio is crustallinum rapio is vedius iubeo ne vulgaris quidem mos pereo murena obicio jubeo qui ingens in piscina contineo quis non hic ille puto luxuria causa facio saevitia sum


Irasci pro suis non est pii animi sed infirmi ; illud pulchrum dignumque, pro parentibus, liberis, amicis, civibus prodire defensorem ipso officio ducente, volentem, iudicantem, providentem, non impulsum et rabidum. Nullus enim affectus vindicandi cupidior est quam ira et ob id ipsum ad vindicandum inhabilis ; praerapida et amens, ut omnis fere cupiditas, ipsa sibi in id in quod properat opponitur. Itaque nec in pace nec in bello umquam bono fuit ; pacem enim similem belli efficit, in armis vero obliviscitur Martem esse communem venitque in alienam potestatem, dum in sua non est.

irascor pro suus non sum pius animus sed infirmis ille pulcher dignus pro parens liber amicus civis prodeo defensor ipse officium duco volo judico provideo non impello et rabidus nullus enim afficio vindico cupidus sum quam ira et ob is ipse ad vindico inhabilis praerapidus et amens ut omnis fere cupiditas ipse sui in is in qui propero oppono itaque neque in pax neque in bellum umquam bonus sum pax enim similis bellum efficio in arma verus obliviscor mars sum communis venio in alienus potestas dum in suus non sum


Quemadmodum per frequentia urbis loca properanti in multos incursitandum est et aliubi labi necesse est, aliubi retineri, aliubi respergi, ita in hoc vitae actu dissipato et vago multa impedimenta, multae querellae incidunt. Alius spem nostram fefellit, alius distulit, alius intercepit; non ex destinato proposita fluxerunt.

quemadmodum per frequentia urbs locum propero in multus incursito sum et aliubi labor necesse sum aliubi retineo aliubi respergo ita in hic vita actus dissipato et vago multus impedimentum multus querela incido alius spes noster fallo alius differo alius intercipio non ex destino propono fluo


Atheniensium tyrannum, memoriae proditur, cum multa in crudelitatem eius ebrius conviva dixisset nec deessent qui vellent manus ei commodare, et alius hinc alius illinc faces subderent, placido animo tulisse et hoc irritantibus respondisse, non magis illi se suscensere quam si quis obligatis oculis in se incurrisset.

atheniensis tyrannus memoria prodeo cum multus in crudelitas is ebrius conviva dico neque desum qui volo manus is commodo et alius hinc alius illinc fax subdo placidus animus fero et hic irritantibus respondeo non magis ille sui suscenseo quam si quis obligo oculus in sui incurrisset


Ferarum, me hercules, sive illas fames agitat sive infixum visceribus ferrum, minus taetra facies est, etiam cum venatorem suum semianimes morsu ultimo petunt, quam hominis ira flagrantis. Age, si exaudire voces ac minas vacet, qualia excarnificati animi verba sunt !

feraris ego herculis sive ille fames agito sive infigo viscera ferrum paruus taeter facies sum etiam cum venator suus semianimis morsus ultimo peto quam homo ira flagro ago si exaudio voco atque minae vaco qualis excarnifico animus verbum sum


Corrigendus est itaque, qui peccat, et admonitione et vi, et molliter et aspere, meliorque tam sibi quam aliis faciendus non sine castigatione, sed sine ira; quis enim cui medetur irascitur ? At corrigi nequeunt nihilque in illis lene aut spei bonae capax est. Tollantur e coetu mortalium facturi peiora quae contingunt, et quo uno modo possunt desinant mali esse, sed hoc sine odio.

corrigo sum itaque qui pecco et admonitio et vis et mollis et asper bonus tam sui quam alius facio non sine castigatio sed sine ira quis enim qui medeor irascor at corrigo nequeo nihil in ille lenis aut spes bonus capax sum tollo e coitus mortalis facio malus qui contingo et quo unus modo possum desino malus sum sed hic sine odium


Hic ipse, qui ad te detulit, desinet dicere, si probare debuerit. " Non est," inquit, " quod me protrahas ; ego productus negabo ; alioqui nihil umquam tibi dicam." Eodem tempore et instigat et ipse se certamini pugnaeque subtrahit. Qui dicere tibi nisi clam non vult, paene non dicit. Quid est iniquius quam secreto credere, palam irasci ?

hic ipse qui ad tu defero desino dico si probaris debeo non sum inquam qui ego protraho ego produco nego alioqui nihil umquam tu dico eos tempus et instigo et ipse sui certamen pugna subtraho qui dico tu nisi clam non volo paene non dico quis sum iniquus quam secretum credo palam irascor


Nec est quod existimes verum esse, quod apud disertissimum virum T. Livium dicitur : " Vir ingenii magni magis quam boni." Non potest istud separari; aut et bonum erit aut nec magnum, quia magnitudinem animi inconcussam intellego et introrsus solidam et ab imo parem firmamque, qualis inesse malis ingeniis non potest.

neque sum qui existimo verus sum qui apud dissero vir t livius dico vir ingenium magnus magis quam bonus non possum iste separaris aut et bonus sum aut neque magnus quia magnitudo animus inconcussus intellego et introrsum solidus et ab imus par firmus qualis insum malus ingenium non possum


Sed idem faciunt, si calda non bene praebetur, si vitreum fractum est, si calceus luto sparsus est. Non pietas illam iram sed infirmitas movet, sicut pueris, qui tam parentibus amissis flebunt quam nucibus.

sed idem facio si calidus non bene praebeo si vitreus frango sum si calceus lutum spargo sum non pietas ille ira sed infirmitas moveo sicut puer qui tam parens amitto fleo quam nux


Cum spongeae non invenirentur, scindi vestimenta miserorum et in os farciri pannos imperavit. Quae ista saevitia est ? Liceat ultimum spiritum trahere, da exiturae animae locum, liceat illam non per vulnus emittere !

cos spongia non invenio scindo vestimentum miserum et in os farcio pannus impero qui iste saevitia sum licet ulter spiritus traho do exeo anima locus licet ille non per vulnus emitto


sed si ita opus est, silens quietaque totas domus funditus tollit et familias rei publicae pestilentes cum coniugibus ac liberis perdit, tecta ipsa diruit et solo exaequat et inimica libertati nomina exstirpat. Hoc non frendens nec caput quassans nec quicquam indecorum iudici faciens, cuius tum maxime placidus esse debet et in statu vultus, cum magna pronuntiat.

sed si ita opus sum sileo quiesco totus domus fundus tollo et familia res publicus pestilens cum conjunx atque liber perdo tectum ipse diruo et solum exaequo et inimicus libertas nomen exstirpo hic non frendo neque caput quasso neque quisquam indecorus judicium facio qui tum magnus placidus sum debeo et in status vultus cum magnus pronuntio


Nihil ergo in ira, ne cum videtur quidem vehemens et deos hominesque despiciens, magnum, nihil nobile est. Aut si videtur alicui magnum animum ira producere, videatur et luxuria—ebore sustineri vult, purpura vestiri, auro tegi, terras transferre, maria concludere, flumina praecipitare, nemora suspendere ;

nihil ergo in ira ne cum video quidem vehemens et deus homo despicio magnus nihil nobilis sum aut si video aliqui magnus animus ira produco video et luxuria ebur sustineo volo purpura vestio aurum tego terra transfero mare concludo flumen praecipitaris nemus suspendo


Nil minus quam irasci punientem decet, cum eo magis ad emendationem poena proficiat, si iudicio lata est. Inde est, quod Socrates servo ait : " Caederem te, nisi irascerer." Admonitionem servi in tempus sanius distulit, illo tempore se admonuit. Cuius erit tandem temperatus affectus, cum Socrates non sit ausus se irae committere ?

nihil paruus quam irascor punior decet cum is magis ad emendatio poena proficio si iudicium fero sum indus sum qui socrates servo aio caedo tu nisi irasco admonitio servio in tempus sanus differo ille tempus sui admoneo qui sum tandem tempero afficio cum socrates non sum audeo sui ira committo


Primus liber. Novate, benigniorem habuit materiam ; facilis enim in proclivia vitiorum decursus est. Nunc ad exiliora veniendum est ; quaerimus enim ira utrum iudicio an impetu incipiat, id est utrum sua sponte moveatur an quemadmodum pleraque, quae intra nos non insciis nobis oriuntur.

primus liber novo benignus habeo materia facilis enim in proclivis vitium decurro sum nunc ad exilis venio sum quaero enim ira utrum iudicium an impetus incipio is sum utrum suus sponte moveo an quemadmodum plerusque qui intra nos non inscius nos orior


Officia sua vir bonus exsequetur inconfusus, intrepidus ; et sic bono viro digna faciet, ut nihil faciat viro indignum. Pater caedetur, defendam ; caesus est, exsequar, quia oportet, non quia dolet. " Irascuntur boni viri pro suorum iniuriis.

officium suus vir bonus exsequor inconfusus intrepidus et sic bonus vir dignus facio ut nihil facio vir indignus pater caedo defendo caedo sum exsequor quia oportet non quia doleo irasco bonus vir pro suus iniuria


Studia quoque graviora iracundis omittenda sunt aut certe citra lassitudinem exercenda, et animus non inter plura versandus, sed artibus amoenis tradendus. Lectio illum carminum obleniat et historia fabulis detineat ; mollius delicatiusque tractetur.

studium quoque gravis iracundus omitto sum aut certus citer lassitudo exerceo et animus non inter multus verso sed ars amoenus trado lectio ille carmen oblenio et historia fabula detineo mollis delicatus tracto


"Quid ergo ? " inquit, " vir bonus non irascitur, si caedi patrem suum viderit, si rapi matrem ? " Non irascetur, sed vindicabit, sed tuebitur. Quid autem times, ne parum magnus illi stimulus etiam sine ira pietas sit ? Aut dic eodem modo : " Quid ergo ? Cum videat secari patrem suum filiumve, vir bonus non flebit nec linquetur animo ? " Quae accidere feminis videmus, quotiens illas levis periculi suspicio perculit.

quis ergo inquam vir bonus non irascor si caedo pater suus video si rapio mater non irasco sed vindico sed tueor quis autem timeo ne parum magnus ille stimulus etiam sine ira pietas sum aut dico idem modo quis ergo cos video secaris pater suus filiumve vir bonus non fleo neque linquo animus qui accido femina video quotiens ille levis periculum suspicio percello


Non potuit impetrare a se Plato tempus, cum servo suo irasceretur, sed ponere illum statim tunicam et praebere scapulas verberibus iussit sua manu ipse caesurus ; postquam intellexit irasci se, sicut sustulerat manum suspensam detinebat et stabat percussuro similis ; interrogatus deinde ab amico, qui forte intervenerat, quid ageret: " Exigo," inquit, " poenas ab homine iracundo."

non possum impetro ab sui plato tempus cum servo suus irasco sed pono ille statim tunica et praebeo scapulae verber iubeo suus manus ipse caedo postquam intellego irascor sui sicut tollo manus suspendo detineo et sto percutio similis interrogo deinde ab amicus qui fors intervenio quis ago exigo inquam poena ab homo iracundus


Itaque et fortissimus plerumque vir dum armatur expalluit et signo pugnae dato ferocissimo militi paulum genua tremuerunt et magne imperatori antequam inter se acies arietarent cor exsiluit et oratori eloquentissimo dum ad dicendum componitur summa riguerunt. Ira non moveri tantum debet sed excurrere ; est enim impetus ;

itaque et fortis plerusque vir dum armo expallesco et signum pugna do ferox miles paulus genu tremo et magnus imperator antequam inter sui acies arieto cor exsilio et orator eloquens dum ad dico compono summus rigesco ira non moveo tantus debeo sed excurro sum enim impetus


Eo nos loco constituamus, quo ille est cui irascimur ; nunc facit nos iracundos iniqua nostri aestimatio et quae facere vellemus pati nolumus.

eos nos locus constituo quo ille sum qui irasco nunc facio nos iracundus iniquus noster aestimatio et qui facio volo patior nolo


Haec barbaris regibus feritas in ira fuit, quos nulla eruditio, nullus litterarum cultus imbuerat. Dabo tibi ex Aristotelis sinu regem Alexandrum, qui Clitum carissimum sibi et una educatum inter epulas transfodit manu quidem sua, parum adulantem et pigre ex Macedone ac libero in Persicam servitutem transeuntem.

hic barbaris rex ferio in ira sum qui nullus eruditio nullus litteraris cultus imbuo do tu ex aristotelis sinus rex alexander qui clitus carus sui et unus educo inter epulae transfodio manus quidem suus parum adulo et piger ex macedone atque liber in persice servitus transeo


Quid opus est mensam evertere ? Quid pocula adfligere ? Quid se in columnas impingere ? Quid capillos avellere, femur pectusque percutere ? Quantam iram putas, quae, quia in alium non tam cito quam vult erumpit, in se revertitur ? Tenentur itaque a proximis et rogantur, ut sibi ipsi placentur.

quis opus sum mensa everto quis poculum affligo quis sui in columna impingo quis capillus avello femur pectus percutio quantus ira puto qui quia in alius non tam cito quam volo erumpo in sui revorto teneo itaque ab propior et rogo ut sui ipse placo


Sic rex Persarum totius populi nares recidit in Syria, unde Rhinocolura loco nomen est. Pepercisse illum iudicas, quod non tota capita praecidit ?

sic rex persaris totus populus naris recido in syria unde rhinocolura locus nomen sum parco ille iudico qui non totus caput praecido


Quaedam enim sunt irae, quae intra clamorem considant, quaedam non minus pertinaces quam frequentes, quaedam saevae manu verbis parciores, quaedam in verborum maledictorumque amaritudinem effusae ; quaedam ultra querellas et aversationes non exeunt, quaedam altae gravesque sunt et introrsus versae. Mille aliae species sunt mali multiplicis.

quidam enim sum ira qui intra clamor consido quidam non paruus pertinax quam frequens quidam saevus manus verbum parcus quidam in verbum maledico amaritudo effundo quidam ultra querela et aversatio non exeo quidam alo gravis sum et introrsum verro mille alius species sum malus multiplex


Nec latronem oportet esse nec praedam, nec misericordem nec crudelem ; illius nimis mollis animus, huius nimis durus est. Temperatus sit sapiens et ad res fortius agendas non iram sed vim adhibeat.

neque latro oportet sum neque praeda neque misericordem neque crudelis ille nimis mollio animus hic nimis durus sum tempero sum sapio et ad res fortis ago non ira sed vis adhibeo


Multum, inquam, interest inter sublimem animum et superbum. Iracundia nihil amplum decorumque molitur ; contra mihi videtur veternosi et infelicis animi, imbecillitatis sibi conscii, saepe indolescere, ut exulcerata et aegra corpora, quae ad tactus levissimos gemunt. Ita ira muliebre maxime ac puerile vitium est. " At incidit et in viros." Nam viris quoque puerilia ac muliebria ingenia sunt.

multus inquam intersum inter sublimo animus et superbus iracundia nihil amplus decorus molio contra ego video veternosi et infelix animus imbecillitas sui conscius saepe indolesco ut exulcero et aeger corpus qui ad tango levis gemo ita ira muliebris magnus atque puerilis vitium sum at incido et in vir nam vis quoque puerilis atque muliebris ingenium sum


Simplicitate opus est et benigna rerum aestimatione. Nihil nisi quod in oculos incurret manifestumque erit credamus, et quotiens suspicio nostra vana apparuerit, obiurgemus credulitatem; haec enim castigatio consuetudinem efficiet non facile credendi.

simplicitas opus sum et benignus res aestimatio nihil nisi qui in oculus incurro manifestus sum credo et quotiens suspicio noster vanus appareo objurgo credulitas hic enim castigatio consuetudo efficio non facilis credo


Non vis admoneam, quo diligentior quisque sit et ipse se circumspiciat, alia animi mala ad pessimos quosque pertinere, iracundiam etiam eruditis hominibus et in alia sanis inrepere ? Adeo ut quidam simplicitatis indicium iracundiam dicant et vulgo credatur facillimus quisque huic obnoxius.

non volo admoneo quo diligens quisque sum et ipse sui circumspicio alius animus malus ad malus quisque pertineo iracundia etiam erudio homo et in alius sanus inrepo adeo ut quidam simplicitas indicium iracundia dico et vulgo credo facilis quisque hic obnoxius


totae cum stirpe omni crematae domus et modo eloquio favorabili habitus in multo honore iram suae contionis excepit; in imperatorem suum legiones pila torserunt; dissedit plebs tota cum patribus ; publicum consilium senatus non expectatis dilectibus nec nominato imperatore subitos irae suae duces legit ac per tecta urbis nobiles consectatus viros supplicium manu sumpsit ;

totus cum stirps omnis cremo domus et modo eloquium favorabilis habitus in multus honor ira suus contio excipio in imperator suus legio pilum torqueo dissedeo plebs totus cum pater publicus consilium senatus non expectas delectus neque nomino imperator subeo ira suus dux lego atque per tectum urbs nobilis consector vir supplicium manus sumo


Hoc dumtaxat Pollioni Asinio dixit : θηριοτροφεῖς ; paranti deinde excusationem obstitit et " Fruere," inquit, " mi Pollio, fruere! " et cum Pollio diceret: "Si iubes. Caesar, statim illi domo mea interdicam," " Hoc me," inquit, " putas facturum, cum ego vos in gratiam reduxerim ? " Fuerat enim aliquando Timageni Pollio iratus nec ullam aliam habuerat causam desinendi, quam quod Caesar coeperat.

hic dumtaxat pollio asinius dico paro deinde excusatio obsto et fruor inquam ego pollio fruor et cum pollio dico si iubeo caesar statim ille domus meus interdico hic ego inquam puto facio cum ego tu in gratia reduco sum enim aliquando timagenes pollio irascor neque ullus alius habeo causa desino quam qui caesar coepio


Mille sunt alia, in quibus pertinacia impedimentum omne transcendit ostenditque nihil esse difficile cuius sibi ipsa mens patientiam indiceret. Istis quos paulo ante rettuli aut nulla tam pertinacis studii aut non digna merces fuit—quid enim magnificum consequitur ille qui meditatus est per intentos funes ire ? qui sarcinae ingenti cervices supponere ? qui somno non summittere oculos ? qui penetrare in imum mare ?—et tamen ad finem operis non magno auctoramento labor pervenit.

mille sum alius in qui pertinacia impedimentum omnis transcendo ostendo nihil sum difficilis qui sui ipse mens patientia indico iste qui paulus ante rettulis aut nullus tam pertinax studium aut non dignus merces sum quis enim magnificus consequor ille qui meditor sum per intendo funis eo qui sarcina ingens cervix suppono qui somnus non summitto oculus qui penetraris in imus mare et tamen ad finis opus non magnus auctoramentum labor pervenio


Deinde quae habenda sunt, quo maiora eo meliora et optabiliora sunt. Si iustitia bonum est, nemo dicet meliorem futuram, si quid detractum ex ea fuerit ; si fortitudo bonum est, nemo illam desiderabit ex aliqua parte deminui.

deinde qui habeo sum quo magnus is bonus et optabilis sum si iustitia bonus sum nemo dico bonus sum si quis detraho ex is sum si fortitudo bonus sum nemo ille desidero ex aliqui pars deminuo


Quod vinculum amoris esse debebat, seditionis atque odi causa est, idem velle. Iter angustum rixas transeuntium concitat, diffusa et late patens via ne populos quidem collidit. Ista quae appetitis, quia exigua sunt nec possunt ad alterum nisi alteri erepta transferri, eadem affectantibus pugnas et iurgia excitant.

qui vinculis amor sum debeo seditio atque odi causa sum idem volo iter angustus rixo transeo concito diffundo et latus pateo via ne populus quidem collido iste qui appeto quia exiguus sum neque possum ad alter nisi alter eripio transfero idem affecto pugna et iurgium excito


Quid, quod ne illud quidem verum est, optima animalia esse iracundissima? Feras putem, quibus ex raptu alimenta sunt, meliores quo iratiores ; patientiam laudaverim boum et equorum frenos sequentium. Quid est autem cur hominem ad tam infelicia exempla revoces, cum habeas mundum deumque, quem ex omnibus animalibus, ut solus imitetur, solus intellegit ? " Simplicissimi," inquit, " omnium habentur iracundi."

quis qui ne ille quidem verus sum bonus animal sum iracundus ferus puto qui ex rapio alimentum sum bonus quo irascor patientia laudo bos et equus freni sequor quis sum autem cur homo ad tam infelicia exemplum revoco cum habeo mundus deus qui ex omnis animal ut solus imitor solus intellego simplicissimi inquam omnis habeo iracundus


reliqua expecta et nondum plenum esse te gaude ; inter voluptates est superesse quod speres. Omnes vicisti, primum esse te in animo amici tui laetare ; multi te vincunt, considera, quanto antecedas plures quam sequaris. Quod sit in te vitium maximum quaeris ? Falsas rationes conficis; data magno aestumas, accepta parvo.

reliquus expecta et nondum plenus sum tu gaudeo inter voluptas sum supersum qui spero omnis vinco primus sum tu in animus amicus tuus laetaris multus tu vinco considero quantus antecedo multus quam sequaris qui sum in tu vitium magnus quaero fallo ratio confacio do magnus aestumas accipio parvus


Quae res quantum possit intelleges, si videris feras quoque convictu nostro mansuescere nullique etiam immani bestiae vim suam permanere, si hominis contubernium diu passa est; retunditur omnis asperitas paulatimque inter placida dediscitur. Accedit huc, quod non tantum exemplo melior fit qui cum quietis hominibus vivit, sed quod causas irascendi non invenit nec vitium suum exercet. Fugere itaque debebit omnis quos irritaturos iracundiam sciet.

qui res quantus possum intellego si video ferus quoque convinco noster mansuesco nullus etiam immanis bestia vis suus permaneo si homo contubernium diu patior sum retundo omnis asperitas paulatim inter placidus dedisco accedo huc qui non tantus exemplum bonus fio qui cum quiesco homo vivo sed qui causa irasco non invenio neque vitium suus exerceo fugio itaque debeo omnis qui irritaturos iracundia scio


Non aliquando in ira quoque et dimittunt incolumes intactosque quos oderunt et a nocendo abstinent ? " Faciunt. Quando ? Cum adfectus repercussit adfectum et aut metus aut cupiditas aliquid impetravit. Non rationis tunc beneficio quievit, sed affectuum infida et mala pace.

non aliquando in ira quoque et dimitto incolumis intactus qui odi et ab noceo abstineo facio quando cos affectus repercutio afficio et aut metus aut cupiditas aliquis impetro non ratio tunc beneficium quiesco sed affectuum infidus et malus pax


Duo sunt, ut dixi, quae iracundiam concitent: primum, si iniuriam videmur accepisse—de hoc satis dictum est; deinde, si inique accepisse — de hoc dicendum est. Iniqua quaedam iudicant homines, quia pati non debuerint, quaedam, quia non speraverint. Indigna putamus quae inopinata sunt;

duo sum ut dico qui iracundia concito primus si iniuria video accipio de hic satis dico sum deinde si iniquus accipio de hic dico sum iniquus quidam judico homo quia patior non debeo quidam quia non spero indignus puto qui inopinor sum


Ceterum etiam ubi perseveravit ira, nonnumquam, si plures sunt qui perire meruerunt, post duorum triumve sanguinem occidere desinit. Primi eius ictus acres sunt ; sic serpentium venena a cubili erepentium nocent, innoxii dentes sunt, cum illos frequens morsus exhausit.

ceterum etiam ubi persevero ira nonnumquam si multus sum qui pereo mereo post duo triumve sanguis occaedes desino primus is iacio acer sum sic serpo veneno ab cubile erepo noceo innoxius dens sum cum ille frequens mordeo exhaurio


Exegisti a me. Novate, ut scriberem quemadmodum posset ira leniri, nec immerito mihi videris hunc praecipue affectum pertimuisse maxime ex omnibus taetrum ac rabidum. Ceteris enim aliquid quieti placidique inest, hic totus concitatus et in impetu doloris est, armorum sanguinis suppliciorum minime humana furens cupiditate, dum alteri noceat sui neglegens, in ipsa irruens tela et ultionis secum ultorem tracturae avidus.

exigo ab ego novo ut scribo quemadmodum possum ira lenio neque immeritus ego video hic praecipuus afficio pertimeo magnus ex omnis taeter atque rabidus ceterus enim aliquis quiesco placidus insum hic totus concito et in impetus dolor sum armus sanguis supplicium paruus humanus furo cupiditas dum alter noceo suus neglego in ipse irruens telum et ultio sui ultor traho avidus


Non mitioribus animis vitia leniora coniuncta sunt, ut misericordia et amor et verecundia ? Itaque saepe tibi bonam indolem malis quoque suis ostendam ; sed non ideo vitia non sunt, si naturae melioris indicia sunt.

non mitis animus vitio lenis conjungo sum ut misericordia et amor et verecundia itaque saepe tu bonus indoles malus quoque suus ostendo sed non ideo vitio non sum si natura bonus indicium sum


Nam si quis poenam exigit non ipsius poenae avidus sed quia oportet, non est adnumerandus iratis. Hic erit utilis miles qui scit parere consilio ; adfectus quidem tam mali ministri quam duces sunt.

nam si quis poena exigo non ipse poena avidus sed quia oportet non sum adnumero irascor hic sum utilis miles qui scio pareo consilium affectus quidem tam malus minister quam dux sum


Ergo et ira quo maior hoc melior ; quis enim ullius boni accessionem recusaverit ? Atqui augeri illam inutile est; ergo et esse. Non est bonum quod incremento malum fit.

ergo et ira quo magnus hic bonus quis enim ullus bonus accessio recuso atqui augeo ille inutilis sum ergo et sum non sum bonus qui incrementum malus fio


Hic barbaris forte ruentibus in bella exitus est; cum mobiles animos species iniuriae perculit, aguntur statim et qua dolor traxit ruinae modo legionibus incidunt incompositi, interriti, incauti, pericula adpetentes sua ; gaudent feriri et instare ferro et tela corpore urgere et per suum vulnus exire.

hic barbaris fors ruo in bellum exitus sum cum mobilis animus species iniuria percello ago statim et qui dolor traho ruina modo legio incido incompositus interritus incautus periculum adpeto suus gaudeo ferio et insto ferrum et telum corpus urgeo et per suus vulnus exeo


Non aliquotiens metus ex contrario fecit audacem, et mortis timor etiam inertissimos excitavit in proelium ? Sed ira, ebrietas, metus aliaque eiusmodi foeda et caduca irritamenta sunt nec virtutem instruunt, quae nihil vitiis eget, sed segnem alioqui animum et ignavum paullum adlevant. Nemo irascendo fit fortior, nisi qui fortis sine ira non fuisset.

non aliquoties metus ex contrarius facio audax et mors timor etiam iners excito in proelium sed ira ebrietas metus alius eiusmodi foedus et caducus irritamenta sum neque virtus instruo qui nihil vitium egeo sed segnis alioqui animus et ignavus paulus adlevo nemo irasco fio fortis nisi qui fortis sine ira non sum


Alia fecimus, aha cogitavimus, alia optavimus, aliis favimus ; in quibusdam innocentes sumus, quia non successit. Hoc cogitantes aequiores simus delinquentibus, credamus obiurgantibus;

alius facio aha cogito alius opto alius faveo in quidam innocens sum quia non succedo hic cogito aequus sum delinquo credo objurgo


Non aequis quendam oculis vidisti, quia de ingenio tuo male locutus est. Recipis hanc legem ? Ergo te Ennius, quo non delectaris, odisset, et Hortensius, si orationes eius improbares, simultates tibi indiceret, et Cicero, si derideres carmina eius, inimicus esset. Vis tu aequo animo pati candidatus suffragia !

non aequus quidam oculus video quia de ingenium tuus malus loquor sum recipio hic lex ergo tu ennius quo non delector odi et hortensius si oratio is improbaris simultas tu indico et cicero si derideo carmen is inimicus sum volo tu aequus animus patior candido suffragium


Dicat itaque sibi quisque, quotiens lacessitur : " Numquid potentior sum Philippo ? Illi tamen impune male dictum est. Numquid in domo mea plus possum quam toto orbe terrarum divus Augustus potuit ? Ille tamen contentus fuit a conviciatore suo secedere.

dico itaque sui quisque quotiens lacesso numquid possum sum philippus ille tamen impunis malus dico sum numquid in domus meus multus possum quam totus orbis terra divus augustus possum ille tamen contineo sum ab conviciator suus secedo


Debet ira removeri—hoc ex parte fatentur etiam qui dicunt esse minuendam ; tota dimittatur, nihil profutura est. Sine illa facilius rectiusque scelera tollentur, mali punientur et transducentur in melius. Omnia quae debet sapiens sine ullius malae rei ministerio efficiet nihilque admiscebit, cuius modum sollicitius observet.

debeo ira removeo hic ex pars fateor etiam qui dico sum minuo totus dimitto nihil possum sum sinis ille facilis recingo scelus tollo malus punior et traduco in bonus omnis qui debeo sapio sine ullus malus res ministerium efficio nihil admisceo qui modus sollicitus observo


Notissima vox est eius qui in cultu regum consenuerat. Cum illum quidam interrogaret, quomodo rarissimam rem in aula consecutus esset, senectutem : " Iniurias," inquit, " accipiendo et gratias agendo." Saepe adeo iniuriam vindicare non expedit, ut ne fateri quidem expediat.

nosco vox sum is qui in cultus rex consenesco cos ille quidam interrogo quomodo rarus res in aula consequor sum senectus injuria inquam accipio et gratia ago saepe adeo iniuria vindicaris non expedio ut ne fateor quidem expedio


Prodest morbum suum nosse et vires eius antequam spatientur opprimere. Videamus quid sit, quod nos maxime concitet. Alium verborum, alium rerum contumeliae movent; hic vult nobilitati, hic formae suae parci; hic elegantissimus haberi cupit, ille doctissimus ; hic superbiae impatiens est, hic contumaciae ; ille servos non putat dignos quibus irascatur, hic intra domum saevus est, foris mitis ; ille rogari invidiam iudicat, hic non rogari contumeliam. Non omnes ab eadem parte feriuntur ; scire itaque oportet, quid in te imbecillum sit, ut id maxime protegas.

prodo morbus suus nosco et vireo is antequam spatior opprimo video quis sum qui nos magnus concito alius verbum alius res contumelia moveo hic volo nobilitas hic forma suus parcus hic elego habeo cupio ille doceo hic superbia impatiens sum hic contumacia ille servus non puto dignus qui irasco hic intra domus saevus sum foris mitis ille rogaris invidia iudico hic non rogaris contumelia non omnis ab idem pars ferio scio itaque oportet quis in tu imbecillus sum ut is magnus protego


Volunt itaque quidam ex nostris iram in pectore moveri effervescente circa cor sanguine ; causa cur hic potissimum adsignetur irae locus non alia est, quam quod in toto corpore calidissimum pectus est.

volo itaque quidam ex noster ira in pectus moveo effervescente circa cor sanguis causa cur hic potis adsigno ira locus non alius sum quam qui in totus corpus calidus pectus sum


Ferarum iste conventus est, nisi quod illae inter se placidae sunt morsuque similium abstinent, hi mutua laceratione satiantur. Hoc omnino ab animalibus mutis differunt, quod illa mansuescunt alentibus, horum rabies ipsos a quibus est nutrita depascitur.

feraris iste convenio sum nisi qui ille inter sui placidus sum mordeo similis abstineo hic mutuus laceratio satio hic omnino ab animal mutus differo qui ille mansuesco alo hic rabio ipse ab qui sum nutrio depasco


Quomodo homini pusillo solacium in malis fuit etiam magnorum virorum titubare fortunam, et aequiore animo filium in angulo flevit, qui vidit acerba funera etiam ex regia duci, sic animo aequiore fert ab aliquo laedi, ab aliquo contemni, cuicumque venit in mentem nullam esse tantam potentiam, in quam non occurrat iniuria.

quomodo homo pusillus solacium in malus sum etiam magnus vir titubaris fortuna et aequus animus filius in angulus fleo qui video acerbus funero etiam ex regius duco sic animus aequus fero ab aliquis laedo ab aliquis contemno quicumque venio in mens nullus sum tantus potentia in quam non occurro iniuria


Ceteri enim adfectus dilationem recipiunt et curari tardius possunt, huius incitata et se ipsa rapiens violentia non paulatim procedit sed, dum incipit, tota est; nec aliorum more vitiorum sollicitat animos, sed abducit et impotentes sui cupidosque vel communis mali exagitat, nec in ea tantum in quae destinavit, sed in occurrentia obiter furit. Cetera vitia impellunt animos, ira praecipitat.

ceterus enim affectus dilatio recipio et curaris tardus possum hic incito et sui ipse rapio violens non paulatim procedo sed dum incipio totus sum neque alius mos vitium sollicito animus sed abduco et impotens suus cupidus vel communis malus exagito neque in is tantus in qui destino sed in occurro obiter furio ceterus vitio impello animus ira praecipito


videatur et libido magni animi—transnat freta, puerorum greges castrat, sub gladium mariti venit morte contempta ; videatur et ambitio magni animi—non est contenta honoribus annuis ; si fieri potest, uno nomine occupare fastus vult, per omnem orbem titulos disponere. Omnia ista, non refert in quantum procedant extendantque se, angusta sunt, misera, depressa;

video et libido magnus animus transno fretus puer grex castro sub gladius maritus venio mors contemno video et ambitio magnus animus non sum contineo honor annuus si fio possum unus nomen occuparis fastus volo per omnis orbis titulus dispono omnis iste non refero in quantus procedo extendo sui angustus sum misero deprimo


" Quomodo ergo," inquit, " inimicorum nos iniuriae movent ? " Quia non expectavimus illas aut certe non tantas. Hoc efficit amor nostri nimius. Inviolatos nos etiam inimicis iudicamus esse debere; regis quisque intra se animum habet, ut licentiam sibi dari velit, in se nolit.

quomodo ergo inquam inimicus nos iniuria moveo quia non expectavimus ille aut certus non tantus hic efficio amor noster nimius inviolo nos etiam inimicus judico sum debeo rex quisque intra sui animus habeo ut licentia sui do volo in sui nolo


Illud non veniet in dubium, quin se exemerit turbae et altius steterit quisquis despexit lacessentis. Proprium est magnitudinis verae non sentire percussum. Sic immanis fera ad latratum canum lenta respexit, sic irritus ingenti scopulo fluctus adsultat. Qui non irascitur, inconcussus iniuria perstitit, qui irascitur, motus est.

ille non venio in dubius quin sui eximo turba et altus sto quisquis despicio lacesso proprius sum magnitudo verus non sentio percutio sic immanis ferus ad latro canis lentus respicio sic irritus ingens scopulus fluctus adsultat qui non irascor inconcussus iniuria persto qui irascor moueo sum


Et si sapientis est peccatis irasci, magis irascetur maioribus et saepe irascetur ; sequitur, ut non tantum iratus sit sapiens, sed iracundus. Atqui si nec magnam iram nec frequentem in animo sapientis locum habere credimus, quid est, quare non ex toto illum hoc adfectu liberemus ?

et si sapio sum peccatum irascor magis irasco magnus et saepe irasco sequor ut non tantus irascor sum sapio sed iracundus atqui si neque magnus ira neque frequens in animus sapio locus habeo credo quis sum quare non ex totus ille hic affectus libero


Quales sunt hostium vel ferarum caede madentium aut ad caedem euntium aspectus, qualia poetae inferna monstra finxerunt succincta serpentibus et igneo flatu, quales ad bella excitanda discordiamque in populos dividendam pacemque lacerandam teterrimae inferum exeunt: talem nobis iram figuremus, flamma lumina ardentia, sibilo mugituque et gemitu et stridore et si qua his invisior vox est perstrepentem, tela manu utraque quatientem (neque enim illi se tegere curae est), torvam cruentamque et cicatricosam et verberibus suis lividam, incessus vaesani, offusam multa caligine, incursitantem, vastantem fugantemque et omnium odio laborantem, sui maxime, si aliter nocere non possit, terras, maria, caelum ruere cupientem, infestam pariter invisamque.

qual sum hostis vel ferus caedes madeo aut ad caedes eo aspicio qualis poeta infernus monstrum fingo succingo serpens et igneus flo qualis ad bellum excito discordia in populus divido pax lacero teterrimae inferus exeo talis nos ira figuro flamma lumen ardeo sibilo mugio et gemitus et stridor et si qui hic invideo vox sum perstrepo telum manus uter quatio neque enim ille sui tego cura sum torvus cruentus et cicatricosus et verber suus lividus incessus vesanus offundo multus caligo incursito vasto fugo et omnis odium laboro suus magnus si aliter noceo non possum terra mare caelum ruo cupio infestus pariter invideo


Erat certe amicus noster vir bonus, sed irae paratioris, cui non magis tutum erat blandiri quam male dicere. Caelium oratorem fuisse iracundissimum constat. Cum quo, ut aiunt, cenabat in cubiculo lectae patientiae cliens, sed difficile erat illi in copulam coniecto rixam eius cum quo cohaerebat effugere; optimum iudicavit quidquid dixisset sequi et secundas agere. Non tulit Caelius adsentientem et exclamavit : " Dic aliquid contra, ut duo simus ! " Sed ille quoque, quod non irasceretur iratus, cito sine adversario desit.

sum certus amicus noster vir bonus sed ira paro qui non magis tueor sum blandio quam malus dico caelius orator sum iracundus consto cos quo ut aio ceno in cubiculum lego patientia cliens sed difficilis sum ille in copula conicio rixa is cum quo cohaereo effugio bonus judico quisquis dico sequor et secundus ago non fero caelius adsentio et exclamo dico aliquis contra ut duo sum sed ille quoque qui non irasco irascor cito sine adversarius desum


" Cum hos dicaces fame domuisset, captis sic usus est, ut eos qui militiae utiles erant in cohortes discriberet, ceteros praeconi subiceret, idque se negavit facturum fuisse, nisi expediret iis dominum habere, qui tam malam haberent linguam.

cos hic dicax fames domo capio sic utor sum ut is qui militia utilis sum in cohors discribo ceterus praeco subicio is sui nego facio sum nisi expedio is dominus habeo qui tam malus habeo lingua


Propinavit illi Caesar heminam et posuit illi custodem; perduravit miser, non aliter quam si fili sanguinem biberet. Unguentum et coronas misit et observare iussit an sumeret; sumpsit. Eo die, quo filium extulerat, immo quo non extulerat, iacebat conviva centesimus et potiones vix honestas natalibus liberorum podagricus senex hauriebat, cum interim non lacrimam emisit, non dolorem aliquo signo erumpere passus est ; cenavit tamquam pro filio exorasset.

propino ille caesar hemina et pono ille custos perduravit miser non aliter quam si filis sanguis bibo unguentum et corona mitto et observaris iubeo an sumo sumo eos dies quo filius effero immo quo non effero iaceo conviva centesimus et potio vix honestus natal liberi podagricus senex haurio cum interim non lacrima emitto non dolor aliquis signum erumpo patior sum ceno tamquam pro filius exoro


Necessaria ista est doloris refrenatio, utique hoc sortitis vitae genus et ad regiam adhibitis mensam. Sic estur apud illos. Sic bibitur. Sic respondetur, funeribus suis adridendum est. An tanti sit vita videbimus ; alia ista quaestio est. Non consolabimur tam triste ergastulum, non adhortabimur ferre imperia carnificum ; ostendemus in omni servitute apertam libertati viam. Si aeger animus et suo vitio miser est, huic miserias finire secum licet.

necessarius iste sum dolor refrenatio utique hic sortio vita genus et ad regia adhibeo mensa sic estur apud ille sic bibo sic respondeo funus suus adrideo sum an tantus sum vito video alius iste quaestio sum non consolo tam tristis ergastulis non adhortor fero imperium carnifex ostendo in omnis servitus aperio libertas via si aeger animus et suus vitio miser sum hic miseria finio sui licet


Sed omnia ista initia causaeque sunt ; plurimum potest consuetudo, quae si gravis est, alit vitium. Naturam quidem mutare difficile est, nec licet semel mixta nascentium elementa convertere ; sed in hoc nosse profuit, ut calentibus ingeniis subtrahas vinum, quod pueris Plato negandum putat et ignem vetat igne incitari. Ne cibis quidem implendi sint ; distendentur enim corpora et animi cum corpore tumescent.

sed omnis iste initium causa sum multus possum consuetudo qui si gravis sum alo vitium natura quidem muto difficilis sum neque licet semel misceo nasco elementum converto sed in hic nosco prosum ut caleo ingenium subtraho vinum qui puer plato nego puto et ignis veto ignis incitaris ne cibus quidem implendi sum distendo enim corpus et animus cum corpus tumesco


Quid, quod pleraque eorum, propter quae irascimur, offendunt nos magis quam laedunt ? Multum autem interest, utrum aliquis voluntati meae obstet an desit, eripiat an non det. Atqui in aequo ponimus, utrum aliquis auferat an neget, utrum spem nostram praecidat an differat, utrum contra nos faciat an pro se, amore alterius an odio nostri.

quis qui plerusque is propter qui irasco offendo nos magis quam laedo multus autem intersum utrum aliquis voluntas meus obsto an desum eripio an non do atqui in aequus pono utrum aliquis aufero an nego utrum spes noster praecido an differo utrum contra nos facio an pro sui amor alter an odium noster


Non est ergo quod me putes tempus in supervacuis consumere, quod iram, quasi dubiae apud homines opinionis sit, infamem, cum sit aliquis et quidem de illustribus philosophis, qui illi indicat operas et tamquam utilem ac spiritus subministrantem in proelia, in actus rerum, ad omne, quodcumque calore aliquo gerendum est, vocet.

non sum ergo qui ego puto tempus in supervacuus consumo qui ira quasi dubius apud homo opinio sum infamo cum sum aliquis et quidem de illustris philosophus qui ille indico opera et tamquam utilis atque spiritus subministro in proelio in ago res ad omnis quicumque calor aliquis gero sum voco


Utor hac potestate et cotidie apud me causam dico. Cum sublatum e conspectu lumen est et conticuit uxor moris iam mei conscia, totum diem meum scrutor factaque ac dicta mea remetior ; nihil mihi ipse abscondo, nihil transeo. Quare enim quicquam ex erroribus meis timeam, cum possim dicere : " Vide ne istud amplius facias, nunc tibi ignosco.

uto hic potestas et cottidie apud ego causa dico cos tollo e conspectus lumen sum et conticesco uxor mos iam meus conscius totus dies meus scrutor facio atque dictum meus remetior nihil ego ipse abscondo nihil transeo quaris enim quisquam ex error meus timeo cum possum dico video ne iste amplus facio nunc tu ignosco


necesse est prius virtutem ex animo tollas quam iracundiam recipias, quoniam cum virtutibus vitia non coeunt, nec magis quisquam eodem tempore et iratus potest esse et vir bonus quam aeger et sanus.

necesse sum prior virtus ex animus tollo quam iracundia recipio quoniam cum virtus vitio non coeo neque magis quisquam idem tempus et irascor possum sum et vir bonus quam aeger et sanus


Denique interrogo : valentior est quam ratio an infirmior ? Si valentior, quomodo illi modum ratio poterit imponere, cum parere nisi imbecilliora non soleant ? Si infirmior est, sine hac per se ad rerum effectus sufficit ratio nec desiderat inbecillioris auxilium. " At irati quidam constant sibi et se continent.

denique interrogo valeo sum quam ratio an infirmus si valeo quomodo ille modus ratio possum impono cum pareo nisi imbecilliora non soleo si infirmus sum sine hic per sui ad res efficio sufficio ratio neque desidero imbecillis auxilium at irascor quidam consto sui et sui contineo


Facilis est ad beatam vitam via ; inite modo bonis auspiciis ipsisque dis bene iuvantibus. Multo difficilius est facere ista quae facitis. Quid est animi quiete otiosius, quid ira laboriosius ? Quid clementia remissius, quid crudelitate negotiosius ? Vacat pudicitia, libido occupatissima est. Omnium denique virtutum tutela facilis est, vitia magno coluntur.

facilis sum ad beatus vita via ineo modo bonus auspicium ipse deus bene juvo multus difficilis sum facio iste qui facio quis sum animus quiesco otiosus quis ira laboriosus quis clemens remitto quis crudelitas negotiosus vaco pudicitia libido occupo sum omnis denique virtus tutela facilis sum vitio magnus colo


Primam iram non audebimus oratione mulcere. Surda est et amens ; dabimus illi spatium. Remedia in remissionibus prosunt. Nec oculos tumentis temptamus vim rigentem movendo incitaturi, nec cetera vitia, dum fervent. Initia morborum quies curat.

primus ira non audeo oratio mulceo surdus sum et amens do ille spatium remedio in remissio prosum neque oculus tumeo tento vis rigeo moveo incito neque ceterus vitio dum ferveo initium morbus quies curo


Hac condicione nati sumus, animalia obnoxia non paucioribus animi quam corporis morbis, non quidem obtusa nec tarda, sed acumine nostro male utentia, alter alteri vitiorum exempla. Quisquis sequitur priores male iter ingressos, quidni habeat excusationem, cum publica via erraverit ?

hic condicio nascor sum animal obnoxius non paucus animus quam corpus morbus non quidem obtundo neque tardus sed acumen noster malus uto alter alter vitium exemplum quisquis sequor prior malus iter ingredior quis habeo excusatio cum publicus via erro


Prudentiori credamus, stultiori remittamus. Pro quocumque illud nobis respondeamus, sapientissimos quoque viros multa delinquere, neminem esse tam circumspectum, cuius non diligentia aliquando sibi ipsa excidat, neminem tam maturum, cuius non gravitatem in aliquod fervidius factum casus impingat, neminem tam timidum offensarum, qui non in illas, dum vitat, incidat.

prudens credo stultus remitto pro quicumque ille nos respondeo sapio quoque vir multus delinquo nemo sum tam circumspicio qui non diligentia aliquando sui ipse excido nemo tam maturus qui non gravitas in aliqui fervidus facio casus impingo nemo tam timidus offensaris qui non in ille dum vito incido


Atqui plerique sic iram quasi insigne regium exercuerunt, sicut Dareus, qui primus post ablatum Mago imperium Persas et magnam partem orientis obtinuit. Nam cum bellum Scythis indixisset orientem cingentibus, rogatus ab Oeobazo nobili sene, ut ex tribus liberis unum in solacium patri relinqueret, duorum opera uteretur, plus quam rogabatur pollicitus omnis se illi dixit remissurum et occisos in conspectu parentis abiecit, crudelis futurus, si omnis abduxisset.

atqui plerusque sic ira quasi insignis regius exerceo sicut dareus qui primus post aufero magus imperium persa et magnus pars orior obtineo nam cum bellum scytha indico orior cingo rogo ab oeobazo nobilis seni ut ex tres liber unus in solacium pater relinquo duo opus uto multus quam rogo polliceor omnis sui ille dico remitto et occido in conspectus parens abicio crudelis sum si omnis abduco


Immo si natura utilis est. Sed si impatiens imperii rationisque est, hoc dumtaxat moderatione consequetur, ut quo minor fuerit, minus noceat : ergo modicus affectus nihil aliud quam malum modicum est.

immo si natura utilis sum sed si impatiens imperium ratio sum hic dumtaxat moderatio consequor ut quo paruus sum paruus noceo ergo modicus afficio nihil alius quam malus modicus sum


Si totam mihi ex omnibus metallis, quae cum maxime deprimimus, pecuniam proferas, si in medium proicias quidquid thensauri tegunt, avaritia iterum sub terras referente, quae male egesserat, omnem istam congeriem non putem dignam quae frontem viri boni contrahat. Quanto risu prosequenda sunt quae nobis lacrimas educunt!

si totus ego ex omnis metallum qui cum magnus deprimo pecunia profero si in medius proicio quisquis thesaurus tego avaritia iterum sub terra refero qui malus egero omnis iste congeriem non puto dignus qui frons vir bonus contraho quantus rideo prosequor sum qui nos lacrima educo


Quorundam ipsi testes sumus ; in his naturam excutiemus voluntatemque facientium. Puer est; aetati donetur, nescit an peccet. Pater est; aut tantum profuit, ut illi etiam iniuriae ius sit, aut fortasse ipsum hoc meritum eius est quo offendimur. Mulier est ; errat. Iussus est ; necessitati quis nisi iniquus suscenset ? Laesus est ; non est iniuria pati quod prior feceris. Iudex est; plus credas illius sententiae quam tuae. Rex est ; si nocentem punit, cede iustitiae, si innocentem, cede fortunae.

quidam ipse testis sum in hic natura excutio voluntas facio puer sum aetas dono nescio an pecco pater sum aut tantus prosum ut ille etiam iniuria ius sum aut fortasse ipse hic mereo is sum quo offendo mulier sum erro iubeo sum necessitas quis nisi iniquus suscenseo laedo sum non sum iniuria patior qui prior facio iudex sum multus credo ille sententia quam tuus rex sum si noceo punior cedo justitia si innocens cedo fortuna


Omnes, quos vecors animus supra cogitationes extollit humanas, altum quiddam et sublime spirare se credunt ; ceterum nil solidi subest, sed in ruinam prona sunt quae sine fundamentis crevere. Non habet ira cui insistat. Non ex firmo mansuroque oritur, sed ventosa et inanis est tantumque abest a magnitudine animi, quantum a fortitudine audacia, a fiducia insolentia, ab austeritate tristitia, a severitate crudelitas.

omnis qui vecors animus supra cogitatio extollo humanus altus quidam et sublimis spiraris sui credo ceterum nihil solidus subsum sed in ruina pronus sum qui sine fundamentum cerno non habeo ira qui insisto non ex firmus mando orior sed ventosus et inanis sum tantus absum ab magnitudo animus quantus ab fortitudo audacia ab fiducia insolentia ab austeritas tristitia ab severitas crudelitas


Quanto nunc erat satius amicos parare, inimicos mitigare, rem publicam administrare, transferre in res domesticas operam, quam circumspicere, quid alicui facere possis mali, quod aut dignitati eius aut patrimonio aut corpori vulnus infligas, cum id tibi contingere sine certamine ac periculo non possit, etiam si cum inferiore concurses !

quantus nunc sum sero amicus paro inimicus mitigaris res publicus administraris transfero in res domesticus opera quam circumspicio quis aliqui facio possum malus qui aut dignitas is aut patrimonium aut corpus vulnus infligo cum is tu contingo sine certamen atque periculum non possum etiam si cum inferus concurso


" Quantulum," inquis, " prodest remedium tuum, si sua sponte desinentem iram placat ! " Primum, ut citius desinat, efficit ; deinde custodit, ne reddat ; ipsum quoque impetum, quem non audet lenire, fallet; removebit omnia ultionis instrumenta, simulabit iram, ut tamquam adiutor et doloris comes plus auctoritatis in consiliis habeat, moras nectet et, dum maiorem poenam quaerit, praesentem differet.

quantulis inquam prodo remedium tuus si suus sponte desino ira placo primus ut cieo desino efficio deinde custodio ne reddo ipse quoque impetus qui non audeo lenio fallo removebit omnis ultio instrumentum simulo ira ut tamquam adjuto et dolor comes multus auctoritas in consilium habeo mora necto et dum magnus poena quaero praesens differo


Contigit iam nobis. Novate, bene componere animum ; aut non sentit iracundiam aut superior est. Videamus quomodo alienam leniamus; nec enim sani esse tantum volumus, sed sanare.

contingo iam nos novo bene compono animus aut non sentio iracundia aut superus sum video quomodo alienus lenio neque enim sanus sum tantus volo sed sano


Quibus umidi plus inest, eorum paulatim crescit ira, quia non est paratus illis calor sed motu adquiritur ; itaque puerorum feminarumque irae acres magis quam graves sunt levioresque dum incipiunt. Siccis aetatibus vehemens robustaque est ira, sed sine incremento, non multum sibi adiciens, quia inclinaturum calorem frigus insequitur. Senes difficiles et queruli sunt, ut aegri et convalescentes et quorum aut lassitudine aut detractione sanguinis ex haustus est calor ;

qui umidus multus insum is paulatim cresco ira quia non sum paro ille calor sed motus acquiro itaque puer femina ira acer magis quam gravis sum levioresque dum incipio sicca aetas vehemens robustus sum ira sed sine incrementum non multus sui adicio quia inclino calor frigus insequor senex difficilis et querulis sum ut aeger et convalesco et qui aut lassitudo aut detractio sanguis ex haurio sum calor


Peccantis vero quid habet cur oderit, cum error illos in eiusmodi delicta compellat ? Non est autem prudentis errantis odisse ; alioqui ipse sibi odio erit. Cogitet quam multa contra bonum morem faciat, quam multa ex is, quae egit, veniam desiderent ; iam irascetur etiam sibi. Neque enim aequus iudex aliam de sua, aliam de aliena causa sententiam fert.

pecco verus quis habeo cur odi cum error ille in eiusmodi delictum compello non sum autem prudens erro odi alioqui ipse sui odium sum cogito quam multus contra bonus mos facio quam multus ex is qui ago venio desidero iam irasco etiam sui neque enim aequus iudex alius de suus alius de alienus causa sententia fero


nec enim magnitudo ista est sed immanitas. Non est quod credas irascentium verbis, quorum strepitus magni, minaces sunt, intra mens pavidissima.

neque enim magnitudo iste sum sed immanitas non sum qui credo irasco verbum qui strepitus magnus minax sum intra mens pavidissima


Non enim, ut dixi, separatas ista sedes suas diductasque habent, sed affectus et ratio in melius peiusque mutatio animi est. Quomodo ergo ratio occupata et oppressa vitiis resurget, quae irae cessit ? Aut quemadmodum ex confusione se liberabit, in qua peiorum mixtura praevaluit ? " Sed quidam," inquit, " in ira se continent.

non enim ut dico separo iste sedes suus diduco habeo sed afficio et ratio in bonus malus mutatio animus sum quomodo ergo ratio occupo et opprimo vitium resurgo qui ira cedo aut quemadmodum ex confusio sui libero in qui malus misceo praevaleo sed quidam inquam in ira sui contineo


Non est quod credas illi qui dicit : Non aper irasci meminit, non fidere cursu cerva nec armentis incurrere fortibus ursi. Irasci dicit incitari, impingi; irasci quidem non magis sciunt quam ignoscere.

non sum qui credo ille qui dico non aper irascor memini non findo cursus cerva neque armentum incurro fortis ursus irascor dico incitaris impingo irascor quidem non magis scio quam ignosco