violatae legationes rupto iure gentium rabiesque infanda civitatem tulit, nec datum tempus, quo resideret tumor publicus, sed deductae protinus classes et oneratae tumultuario milite ; sine more, sine auspiciis populus ductu irae suae egressus fortuita raptaque pro armis gessit, deinde magna clade temeritatem audacis irae luit.

violo legatio rumpo ius gens rabio infer civitas fero neque do tempus quo resideo tumor publicus sed deduco protinus classis et onero tumultuarius miles sine mos sine auspicium populus ductus ira suus egredior fortuitus rapio pro arma gero deinde magnus clades temeritas audax ira luo


Fert humana natura insidiosos animos, fert ingratos, fert cupidos, fert impios. Cum de unius moribus iudicabis, de publicis cogita. Ubi maxime gaudebis, maxime metues. Ubi tranquilla tibi omnia videntur, ibi nocitura non desunt sed quiescunt. Semper futurum aliquid quod te offendat existima. Gubernator numquam ita totos sinus securus explicuit, ut non expedite ad contrahendum armamenta disponeret.

fero humanus natura insidiosus animus fero ingratus fero cupidus fero impii cos de unus mos iudico de publicus cogito ubius magnus gaudeo magnus metuo ubius tranquillus tu omnis video ibi noceo non desum sed quiesco semper sum aliquis qui tu offendo existimo gubernator numquam ita totus sinus securus explico ut non expedio ad contraho armamenta dispono


Deinde desinit quicquam posse ratio, si nihil potest sine adfectu, et incipit par illi similisque esse. Quid enim interest, si aeque adfectus inconsulta res est sine ratione quam ratio sine adfectu inefficax ? Par utrumque est, ubi esse alterum sine altero non potest. Quis autem sustineat adfectum exaequare rationi ? " Ita," inquit, " utilis adfectus est, si modicus est."

deinde desino quisquam possum ratio si nihil possum sine affectus et incipio par ille similis sum quis enim intersum si aequus affectus inconsultus res sum sine ratio quam ratio sine affectus inefficax par uterque sum ubi sum alter sine alter non possum quis autem sustineo afficio exaequaris ratio ita inquam utilis affectus sum si modicus sum


Saepe rixam conclamatum in vicinia incendium solvit et interventus ferae latronem viatoremque diducit. Colluctari cum minoribus malis non vacat, ubi metus maior apparuit. Quid nobis cum dimicatione et insidiis ? Numquid amplius isti cui irasceris quam mortem optas ? Etiam te quiescente morietur. Perdis operam, si facere vis quod futurum est.

saepe rixa conclamo in vicinia incendium solvo et intervenio fera latro viatoremque diduco colluctaris cum paruus malus non vaco ubi metus magnus appareo quis nos cum dimicatio et insidiae numquid amplus iste qui irasco quam mors opto etiam tu quiesco morior perdo opera si facio volo qui sum sum


Dii illum male perdant animo magis quam condicione mancipium! Eius rei laudator fuit, cuius nimis erat spectatorem fuisse. Occasionem blanditiarum putavit pectus filii in duas partes diductum et cor sub vulnere palpitans. Controversiam illi facere de gloria debuit et revocare iactum, ut regi liberet in ipso patre certiorem manum ostendere ! O regem cruentum!

dius ille malus perdo animus magis quam condicio mancipium is res laudator sum qui nimis sum spectator sum occasio blanditiaris puto pectus filius in duo pars diduco et cor sub vulnus palpito controversia ille facio de gloria debeo et revocaris jacio ut rex libero in ipse pater certus manus ostendo o rex cruentus


Hic iratus fuit genti et ignotae et immeritae, sensurae tamen ; Cyrus flumini. Nam cum Babylona oppugnaturus festinaret ad bellum, cuius maxima momenta in occasionibus sunt, Gynden late fusum amnem vado transire temptavit, quod vix tutum est, etiam cum sensit aestatem et ad minimum deductus est.

hic irascor sum gens et ignosco et immeritus sentio tamen cyrus flumen nam cum babylona oppugno festino ad bellum qui maximus momentum in occasio sum gyndes latus fundo amnis vado transeo tento qui vix tueor sum etiam cum sentio aestas et ad paruus deduco sum


Itaque ut quietus possit esse animus, non est iactandus nec multarum, ut dixi, rerum actu fatigandus nec magnarum supraque vires adpetitarum. Facile est levia aptare cervicibus et in hanc aut illam partem transferre sine lapsu ; at quae alienis in nos manibus imposita aegre sustinemus, victi in proximo effundimus. Etiam dum stamus sub sarcina, impares oneri vaccillamus.

itaque ut quiesco possum sum animus non sum jacto neque multus ut dico res actus fatigo neque magnaris supra vireo adpetitaris facilis sum levis aptaris cervix et in hic aut ille pars transfero sine lapsus at qui alienus in nos manus impono aeger sustineo vinco in propior effundo etiam dum sto sub sarcina imparis onus vaccillamus


Qualem intus putas esse animum, cuius extra imago tam foeda est ? Quanto illi intra pectus terribilior vultus est, acrior spiritus, intentior impetus, rupturus se nisi eruperit !

qual intus puto sum animus qui extra imago tam foedus sum quantus ille intra pectus terribilis vultus sum acer spiritus intendo impetus rumpo sui nisi erumpo


Ut de ceteris dubium sit, nulli certe adfectui peior est vultus, quem in prioribus libris descripsimus : asperum et acrem et nunc subducto retrorsus sanguine fugatoque pallentem, nunc in os omni calore ac spiritu verso subrubicundum et similem cruento, venis tumentibus, oculis nunc trepidis et exsilientibus, nunc in uno obtutu defixis et haerentibus ;

ut de ceterus dubius sum nullus certus affectus malus sum vultus qui in prior liber describo asperum et acer et nunc subduco retroversus sanguis fugo palleo nunc in os omnis calor atque spiritus verso surrubicundus et similis cruento venio tumeo oculus nunc trepidus et exsilientibus nunc in unus obtueor defigo et haereo


Quanto melius est initia ipsa perspicere quam levia sint, quam innoxia! Quod accidere vides animalibus mutis, idem in homine deprendes ; frivolis turbamur et inanibus. Taurum color rubicundus excitat, ad umbram aspis exsurgit, ursos leonesque mappa proritat ; omnia, quae natura fera ac rabida sunt, consternantur ad vana.

quantus bonus sum initium ipse perspicio quam levis sum quam innoxius qui accido video animal mutus idem in homo deprehendo frivolus turbo et inanis taurus color rubicundus excito ad umbra aspis exsurgo ursus leo mappa prorito omnis qui natura ferus atque rabidus sum consterno ad vanus


" Sed offendunt nos videlicet qui illa fecerunt." Primum saepe antequam hos apud nos distinguamus irascimur. Deinde fortasse ipsi quoque artifices excusationes iustas afferent. Alius non potuit melius facere quam fecit, nec ad tuam contumeliam parum didicit ; alius non in hoc ut te offenderet fecit. Ad ultimum quid est dementius quam bilem in homines collectam in res effundere ?

sed offendo nos videlicet qui ille facio primus saepe antequam hic apud nos distinguo irasco deinde fortasse ipse quoque artifex excusatio iustus affero alius non possum bonus facio quam facio neque ad tuus contumelia parum disco alius non in hic ut tu offendo facio ad ulter quis sum demens quam bilis in homo colligo in res effundo


Ex prioribus quaedam sine sensu sunt, ut liber, quem minutioribus litteris scriptum saepe proiecimus et mendosum laceravimus, ut vestimenta, quae, quia displicebant, scidimus. His irasci quam stultum est, quae iram nostram nec meruerunt nec sentiunt !

ex prior quidam sine sentio sum ut liber qui minuo littera scribo saepe projacio et mendosus laceravimus ut vestimentum qui quia displiceo scidimus hic irascor quam stultus sum qui ira noster neque mereo neque sentio


Plurimum, inquam, proderit pueros statim salubriter institui ; difficile autem regimen est, quia dare debemus operam, ne aut iram in illis nutriamus aut indolem retundamus.

multus inquam prosum puer statim salubris instituo difficilis autem regimen sum quia do debeo opera ne aut ira in ille nutrio aut indoles retundo


Cogitemus, quotiens ad ignoscendum difficiles erimus, an expediat nobis omnes inexorabiles esse. Quam saepe veniam qui negavit petit! Quam saepe eius pedibus advolutus est, quem a suis reppulit! Quid est gloriosius quam iram amicitia mutare ? Quos populus Romanus fideliores habet socios quam quos habuit pertinacissimos hostes ? Quod hodie esset imperium, nisi salubris providentia victos permiscuisset victoribus ?

cogito quotiens ad ignosco difficilis sum an expedio nos omnis inexorabilis sum quam saepe venio qui nego peto quam saepe is pes advolvo sum qui ab suus repello quis sum gloriosus quam ira amicitia muto qui populus romanus fidelis habeo socius quam qui habeo pertinax hostis qui hodie sum imperium nisi salubris provideo vinco permisceo victor


Quidam itaque e sapientibus viris iram dixerunt brevem insaniam; aeque enim impotens sui est, decoris oblita, necessitudinum immemor, in quod coepit pertinax et intenta, rationi consiliisque praeclusa, vanis agitata causis, ad dispectum aequi verique inhabilis, ruinis simillima, quae super id quod oppressere franguntur.

quidam itaque e sapio vis ira dico brevis insanio aequus enim impotens suus sum decor obliviscor necessitudo immemor in qui coepio pertinax et intendo ratio consilium praecludo vanus agito causa ad dispicio aequum verus inhabilis ruina similis qui super is qui opprimo frango


Caesar patienter, ne eo quidem motus, quod laudibus suis rebusque gestis manus attulerat ; numquam cum hospite inimici sui questus est.

caesar patienter ne is quidem moueo qui laus suus res gero manus affero numquam cum hospes inimicus suus queror sum


Hos tamen Hispani Gallique et Asiae Syriaeque molles bello viri, antequam legio visatur, caedunt ob nullam aliam rem opportunos quam iracundiam. Agedum illis corporibus, illis animis delicias, luxum, opes ignorantibus da rationem, da disciplinam : ut nil amplius dicam, necesse erit certe nobis mores Romanos repetere.

hic tamen hispanus gallus et asia syria mollis bellum vir antequam legio viso caedo ob nullus alius res opportunus quam iracundia agedum ille corpus ille animus deliquia luxus ops ignoro do ratio do disciplina ut nihil amplus dico necesse sum certus nos mos romanus repeto


Ne quem fallat tamquam aliquo tempore, aliquo loco profutura, ostendenda est rabies eius effrenata et attonita apparatusque illi reddendus est suus, eculei et fidiculae et ergastula et cruces et circumdati defossis corporibus ignes et cadavera quoque trahens uncus, varia vinculorum genera, varia poenarum, lacerationes membrorum, inscriptiones frontis et bestiarum immanium caveae—inter haec instrumenta collocetur ira dirum quiddam atque horridum stridens, omnibus per quae furit taetrior.

ne qui fallo tamquam aliquis tempus aliquis locus possum ostendo sum rabio is effreno et attono appario ille reddo sum suus equuleus et fidicula et ergastulum et crux et circumdo defodio corpus ignis et cadaver quoque traho uncus vario vinculum genus vario poena laceratio membrum inscriptio frons et bestia immanis cavea inter hic instrumentum colloco ira dirus quidam atque horridus strideo omnis per qui furio taeter


Et haec cogitanda sunt exempla, quae vites, et illa ex contrario, quae sequaris, moderata, lenia, quibus nec ad irascendum causa defuit nec ad ulciscendum potestas.

et hic cogito sum exemplum qui vito et ille ex contrarius qui sequaris modero lenis qui neque ad irasco causa desum neque ad ulciscor potestas


refert quantum quisque umidi in se calidique contineat ; cuius in illo elementi portio praevalebit, inde mores erunt. Iracundos fervida animi natura faciet, est enim actuosus et pertinax ignis ; frigidi mixtura timidos facit, pigrum est enim contractumque frigus.

refero quantus quisque umidus in sui calidus contineo qui in ille elementum portio praevaleo inde mos sum iracundus fervidus animus natura facio sum enim actuosus et pertinax ignis frigidus misceo timidus facio piger sum enim contraho frigus


Pugna tecum ipse ! Si vis vincere iram, non potest te illa. Incipis vincere, si absconditur, si illi exitus non datur. Signa eius obruamus et illam quantum fieri potest occultam secretamque teneamus.

pugno tu ipse si volo vinco ira non possum tu ille incipio vinco si abscondo si ille exitus non do signum is obruo et ille quantus fio possum occulo secerno teneo


Ideo numquam adsumet ratio in adiutorium improvidos et violentos impetus, apud quos nihil ipsa auctoritatis habeat, quos numquam comprimere possit, nisi pares illis similisque opposuerit, ut irae metum, inertiae iram, timori cupiditatem.

ideo numquam adsumo ratio in adjutorium improvidos et violentus impetus apud qui nihil ipse auctoritas habeo qui numquam comprimo possum nisi par ille similis oppono ut ira metus inertia ira timor cupiditas


Evasit e manibus puer et confugit ad Caesaris pedes nihil aliud petiturus, quam ut aliter periret, ne esca fieret. Motus est novitate crudelitatis Caesar et illum quidem mitti, crustallina autem omnia coram se frangi iussit complerique piscinam.

evado e manus puer et confugio ad caesar pes nihil alius peto quam ut aliter pereo ne esca fio moueo sum novitas crudelitas caesar et ille quidem mitto crustallina autem omnis coram sui frango iubeo complerique piscina


Et hoc loco respondebitur mihi: " Quod tanto opere admirans, isti beluae cotidianum est ; ad hoc vivit, ad hoc vigilat, ad hoc lucubrat." Nemo certe invenietur alius, qui imperaverit omnibus iis, in quos animadverti iubebat, os inserta spongea includi, ne vocis emittendae haberent facultatem. Cui umquam morituro non est relictum qua gemeret ? Timuit, ne quam liberiorem vocem extremus dolor mitteret, ne quid quod nollet audiret ; sciebat autem innumerabilia esse, quae obicere illi nemo nisi periturus auderet.

et hic locus respondeo ego qui tantus opus admiror iste belua cottidianus sum ad hic vivo ad hic vigilo ad hic lucubro nemo certus invenio alius qui impero omnis is in qui animadverto jubeo os insero spongia includo ne vox emitto habeo facultas qui umquam morior non sum relinquo qui gemo timeo ne quam liber voco extremus dolor mitto ne quis qui nolo audio scio autem innumerabilis sum qui obicio ille nemo nisi pereo audeo


ait enim iram esse cupiditatem doloris reponendi. Quid inter nostram et hanc finitionem intersit, exsequi longum est. Contra utramque dicitur feras irasci nec iniuria irritatas nec poenae dolorisve alieni causa; nam etiam si haec efficiunt, non haec petunt.

aio enim ira sum cupiditas dolor repono quis inter noster et hic finitio intersum exsequor longus sum contra uter dico ferus irascor neque iniuria irritatas neque poena dolorisve alienus causa nam etiam si hic efficio non hic peto


Quid antiqua perscrutor ? Modo C. Caesar Sex. Papinium, cui pater erat consularis, Betilienum Bassum quaestorem suum, procuratoris sui filium, aliosque et senatores et equites Romanos uno die flagellis cecidit, torsit, non quaestionis sed animi causa;

quis antiquus perscrutor modo que caesar sex papinium qui pater sum consularis betilienum bassus quaestor suus procurator suus filius alius et senator et eques romanus unus dies flagellum cado torqueo non quaestio sed animus causa


" Nequitia," inquit, " de rerum natura tollenda est, si velis iram tollere ; neutrum autem potest fieri." Primum potest aliquis non algere, quamvis ex rerum natura hiemps sit, et non aestuare, quamvis menses aestivi sint. Aut loci beneficio adversus intemperiem anni tutus est aut patientia corporis sensum utriusque pervicit. Deinde verte istud :

nequitia inquam de res natura tollo sum si velis ira tollo neuter autem possum fio primus possum aliquis non algere quivis ex res natura hiems sum et non aestuaris quivis mensis aestivus sum aut locus beneficium adverro intemperies annus tueor sum aut patientia corpus sensus uterque pervinco deinde verto iste


Idem accidere in rebus civilibus ac domesticis scias. Negotia expedita et habilia sequuntur actorem ; ingentia et supra mensuram gerentis nec dant se facile et, si occupata sunt, premunt atque abducunt administrantem tenerique iam visa cum ipso cadunt. Ita fit, ut frequenter irrita sit eius voluntas, qui non quae facilia sunt adgreditur, sed vult facilia esse quae adgressus est.

idem accido in res civilis atque domesticus scio negotium expedio et habilis sequor actor ingens et supra mensura gero neque do sui facilis et si occupo sum premo atque abduco administro teneo iam video cum ipse cado ita fio ut frequens irrito sum is voluntas qui non qui facilis sum aggredior sed volo facilis sum qui aggredior sum


Itaque et ingenia natura fortia iracundiam ferunt nihilque tenue et exile capiunt ignea et fervida, sed imperfectus illis vigor est ut omnibus, quae sine arte ipsius tantum naturae bono exsurgunt, sed nisi cito domita sunt, quae fortitudini apta erant, audaciae temeritatique consuescunt. Quid?

itaque et ingenium natura fortis iracundia fero nihil tenue et exilis capio igneus et fervidus sed imperfectus ille vigor sum ut omnis qui sine ars ipse tantus natura bonus exsurgo sed nisi cito domo sum qui fortitudo apto sum audacia temeritas consuesco quis


Hic furor —quid enim aliud voces ?—Romanos quoque contigit. C. enim Caesar villam in Herculanensi pulcherrimam, quia mater sua aliquando in illa custodita erat, diruit fecitque eius per hoc notabilem fortunam ; stantem enim praenavigabamus, nunc causa dirutae quaeritur.

hic furor quis enim alius voco romanus quoque contingo que enim caesar villa in herculanensis pulcher quia mater suus aliquando in ille custodio sum diruo facio is per hic notabilis fortuna sto enim praenavigabamus nunc causa diruo quaero


Turpe est odisse quem laudes ; quanto vero turpius ob id aliquem odisse, propter quod misericordia dignus est. Si captivus in servitutem subito depressus reliquias libertatis tenet nec ad sordida ac laboriosa ministeria agilis occurrit, si ex otio piger equum vehiculumque domini cursu non exaequat, si inter cottidiana pervigilia fessum somnus oppressit, si rusticum laborem recusat aut non fortiter obiit a servitute urbana et feriata translatus ad durum opus, distinguamus, utrum aliquis non possit an nolit. Multos absolvemus, si coeperimus ante iudicare quam irasci. Nunc autem primum impetum sequimur, deinde, quamvis vana nos concitaverint, perseveramus, ne videamur coepisse sine causa, et, quod iniquissimum est, pertinaciores nos facit iniquitas irae ; retinemus enim illam et augemus, quasi argumentum sit iuste irascentis graviter irasci.

turpis sum odi qui laus quantus verus turpis ob is aliquis odi propter qui misericordia dignus sum si captivus in servitus subeo deprimo reliquiae libertas teneo neque ad sordidus atque laboriosus ministerium agilis occurro si ex otium piger equus vehiculumque dominus cursus non exaequo si inter cottidianus pervigilium fatisco somnus opprimo si rusticus labor recuso aut non fortis obeo ab servitus urbanus et ferior transfero ad durus opus distinguo utrum aliquis non possum an nolo multus absolvemus si coepio ante iudicaris quam irascor nunc autem primus impetus sequor deinde quivis vanus nos concito persevero ne video coepio sine causa et qui iniquus sum pertinax nos facio iniquitas ira retineo enim ille et augeo quasi argumentum sum justus irasco gravis irascor


Quidam vero non tantum iustas causas standi contra nos, sed etiam honestas habent. Alius patrem tuetur, alius fratrem, alius patriam, alius amicum ; his tamen non ignoscimus id facientibus, quod nisi facerent improbaremus, immo, quod est incredibile, saepe de facto bene existimamus, de faciente male.

quidam verus non tantus iustus causa sto contra nos sed etiam honestus habeo alius pater tueor alius frater alius patria alius amicus hic tamen non ignosco is facio qui nisi facio improbaremus immo qui sum incredibilis saepe de facio bene existimo de facio malus


Deinde ratio ipsa, cui freni traduntur, tam diu potens est quam diu diducta est ab adfectibus ; si miscuit se illis et inquinavit, non potest continere quos summovere potuisset. Commota enim semel et excussa mens ei servit quo impellitur.

deinde ratio ipse qui freni trado tam diu possum sum quam diu diduco sum ab affectus si misceo sui ille et inquino non possum contineo qui summoveo possum commoveo enim semel et excutio mens is servio quo impello


Hi nempe oculi, qui non ferunt nisi varium ac recenti cura nitens marmor, qui mensam nisi crebris distinctam venis, qui nolunt domi nisi auro pretiosiora calcari, aequissimo animo foris et scabras lutosasque semitas spectant et maiorem partem occurrentium squalidam, parietes insularum exesos, rimosos, inaequales. Quid ergo aliud est, quod illos in publico non offendat, domi moveat, quam opinio illic aequa et patiens, domi morosa et querula ?

hic nempe oculus qui non fero nisi varius atque recens cura niteo marmor qui mensa nisi creber distinguo venio qui nolo domus nisi aurum pretiosus calcaris aequus animus foris et scabras lutosus semita specto et magnus pars occurro squalidus paries insularis exedo rimosus inaequal quis ergo alius sum qui ille in publicus non offendo domus moveo quam opinio illic aequus et patior domus morosus et querulus


Quis se regere potuit immissum ? Proderit nobis illud Democriti salutare praeceptum, quo monstratur tranquillitas, si neque privatim neque publice multa aut maiora viribus nostris egerimus. Numquam tam feliciter in multa discurrenti negotia dies transit, ut non aut ex homine aut ex re offensa nascatur, quae animum in iras paret.

quis sui rego possum immitto prosum nos ille democritus salutaris praeceptum quo monstro tranquillitas si neque privatim neque publicus multus aut magnus vis noster ago numquam tam feliciter in multus discurro negotium dies transeo ut non aut ex homo aut ex res offendo nasco qui animus in ira pareo


Fecit hoc et C. Caesar ille qui victoria civili clementissime usus est ; cum scrinia deprendisset epistularum ad Cn. Pompeium missarum ab iis, qui videbantur aut in diversis aut in neutris fuisse partibus, combussit. Quamvis moderate soleret irasci, maluit tamen non posse ; gratissimum putavit genus veniae nescire quid quisque peccasset.

facio hic et que caesar ille qui victoria civilis clemens utor sum cum scrinium deprehendo epistularis ad cn pompejus missaris ab is qui video aut in diverto aut in neuter sum pars comburo quivis modero soleo irascor malo tamen non possum gratus puto genus venia nescio quis quisque pecco


Quorum nil facit quisquis vacuus ira meritam cuique poenam iniungit. Dimittit saepe eum, cuius peccatum deprendit. Si paenitentia facti spem bonam pollicetur, si intellegit non ex alto venire nequitiam, sed summo, quod aiunt, animo inhaerere, dabit impunitatem nec accipientibus nocituram nec dantibus ;

qui nihil facio quisquis vacuus ira mereo quisque poena injungo dimitto saepe is qui peccatum deprehendo si paenitentia facio spes bonus polliceor si intellego non ex altus venio nequitia sed superus qui aio animus inhaereo do impunitas neque accipio noceo neque do


Hoc uno medentibus erit dissimilis, quod illi quibus vitam non potuerunt largiri facilem exitum praestant, hic damnatos cum dedecore et traductione vita exigit, non quia delectetur ullius poena—procul est enim a sapiente tam inhumana feritas—sed ut documentum omnium sint, et quia vivi noluerunt prodesse, morte certe eorum res publica utatur. Non est ergo natura hominis poenae adpetens ; ideo ne ira quidem secundum naturam hominis, quia poenae adpetens est.

hic unus medeor sum dissimilis qui ille qui vita non possum largior facilis exitus praesto hic damno cum dedecor et traductio vito exigo non quia delecto ullus poena procul sum enim ab sapio tam inhumanus ferio sed ut documentum omnis sum et quia vivo nolo prosum mors certus is res publicus uto non sum ergo natura homo poena adpeto ideo ne ira quidem secundus natura homo quia poena adpeto sum


Ebriosus convictores in amorem meri traxit, impudicorum coetus fortem quoque et, si liceat, virum emolliit, avaritia in proximos virus suum transtulit. Eadem ex diverso ratio virtutum est, ut omne quod secum habent mitigent ; nec tam valetudini profuit utilis regio et salubrius caelum quam animis parum firmis in turba meliore versari.

ebriosus convictor in amor merus traho impudicus coitus fortis quoque et si licet vir emollio avaritia in propior virus suus transfero idem ex diverto ratio virtus sum ut omnis qui sui habeo mitigo neque tam valetudo prosum utilis regius et salubris caelum quam animus parum firmus in turba bonus versaris


" Orator," inquit, " iratus aliquando melior est." Immo imitatus iratum ; nam et histriones in pronuntiando non irati populum movent, sed iratum bene agentes ; et apud iudices itaque et in contione et ubicumque alieni animi ad nostrum arbitrium agendi sunt, modo iram, modo metum, modo misericordiam, ut aliis incutiamus, ipsi simulabimus, et saepe id, quod veri adfectus non effecissent, effecit imitatio adfectuum. " Languidus," inquit, " animus est qui ira caret." Verum est, si nihil habet ira valentius.

orator inquam irascor aliquando bonus sum immo imitor irascor nam et histrio in pronuntio non irascor populus moveo sed irascor bene ago et apud iudex itaque et in contio et ubicumque alienus animus ad nos arbitrium ago sum modo ira modo metus modo misericordia ut alius incutio ipse simulo et saepe is qui verus affectus non efficio efficio imitatio affectus languidus inquam animus sum qui ira careo verus sum si nihil habeo ira valeo


adice dentium inter se arietatorum ut aliquem esse cupientium non alium sonum quam est apris tela sua adtritu acuentibus ; adice articulorum crepitum, cum se ipsae manus frangunt, et pulsatum saepius pectus, anhelitus crebros tractosque altius gemitus, instabile corpus, incerta verba subitis exclamationibus, trementia labra interdumque compressa et dirum quiddam exsibilantia.

adicio dens inter sui arietator ut aliquis sum cupio non alius sonus quam sum aper telum suus adtero acuo adicio articulus crepo cum sui ipse manus frango et pulso saepis pectus anhelitus creber traho altus gemitus instabilis corpus incertus verbum subeo exclamatio tremo labrum interdum comprimo et dirus quidam exsibilo


Dignus fuit qui innocentem haberet, dignus qui faceret ! Hoc eo magis in Alexandro laudo, quia nemo tam obnoxius irae fuit ; quo rarior autem moderatio in regibus, hoc laudanda magis est.

dignus sum qui innocens habeo dignus qui facio hic is magis in alexander laudo quia nemo tam obnoxius ira sum quo rarus autem moderatio in rex hic laudo magis sum


Quid armorum cupidius, quibus innascuntur innutriunturque, quorum unica illis cura est in alia neglegentibus ? Quid induratius ad omnem patientiam, ut quibus magna ex parte non tegimenta corporum provisa sint, non suffugia adversus perpetuum caeli rigorem ?

quis armus cupidus qui innascor innutrio qui unicus ille cura sum in alius neglego quis induro ad omnis patientia ut qui magnus ex pars non tegimentum corpus provideo sum non suffugium adverro perpetuus caelum rigor


Adde nunc publica periuria gentium et rupta foedera et in praedam validioris quidquid non resistebat abductum, circumscriptiones, furta, fraudes, infitiationes, quibus trina non sufficiunt fora. Si tantum irasci vis sapientem, quantum scelerum indignitas exigit, non irascendum illi sed insaniendum est.

addo nunc publicus periurium gens et rumpo foedero et in praeda validus quisquis non resisto abduco circumscriptio furtum fraudo infitiatio qui trini non sufficio foro si tantus irascor volo sapio quantus scelus indignitas exigo non irasco ille sed insanio sum


Nemo, inquam, invenietur qui se possit absolvere, et innocentem quisque se dicit respiciens testem, non conscientiam. Quanto humanius mitem et patrium animum praestare peccantibus et illos non persequi, sed revocare ! Errantem per agros ignorantia viae melius est ad rectum iter admovere quam expellere.

nemo inquam invenio qui sui possum absolvo et innocens quisque sui dico respicio testo non conscientia quantus humanus mitis et patrius animus praesto pecco et ille non persequor sed revocaris erro per ager ignoro via bonus sum ad recingo iter admoveo quam expello


" Dedit mihi praeturam, sed consulatum speraveram ; dedit duodecim fasces, sed non fecit ordinarium consulem ; a me numerari voluit annum, sed deest mihi ad sacerdotium ; cooptatus in collegium sum, sed cur in unum ? Consummavit dignitatem meam, sed patrimonio nihil contulit; ea dedit mihi, quae debebat alicui dare, de suo nihil protulit." Age potius gratias pro his, quae accepisti;

do ego praetorqueo sed consulatus spero do duodecim fascis sed non facio ordinarius consul ab ego numeraris volo annus sed desum ego ad sacerdotium coopto in collegium sum sed cur in unus consummo dignitas meus sed patrimonium nihil confero is do ego qui debeo aliqui do de suus nihil profero ago potis gratia pro hic qui accipio


Non habuit hoc avitum ille vitium, ne paternum quidem ; nam si qua alia in Philippo virtus, fuit et contumeliarum patientia, ingens instrumentum ad tutelam regni. Demochares ad illum Parrhesiastes ob nimiam et procacem linguam appellatus inter alios Atheniensium legatos venerat. Audita benigne legatione Philippus: " Dicite," inquit, " mihi, facere quid possim, quod sit Atheniensibus gratum." Excepit Demochares et: " Te," inquit, " suspendere."

non habeo hic avitus ille vitium ne paternus quidem nam si qui alius in philippus virtus sum et contumeliaris patientia ingens instrumentum ad tutela regnum democharis ad ille parrhesiastes ob nimius et procax lingua appello inter alius atheniensis legatus venio audio benignus legatio philippus dico inquam ego facio quis possum qui sum atheniensis gratus excipio democharis et tu inquam suspendo


Atqui contemni se quidam putant, ubi idem equi obsequentes alteri equiti, alteri contumaces sunt, tamquam iudicio, non consuetudine et arte tractandi quaedam quibusdam subiectiora sint.

atqui contemno sui quidam puto ubi idem equus obsequor alter equio alter contumax sum tamquam iudicium non consuetudo et ars tracto quidam quidam subjacio sum


"Non est," inquis, " dubium, quin magna ista et pestifera sit vis; ideo quemadmodum sanari debeat monstra." Atqui, ut in prioribus libris dixi, stat Aristoteles defensor irae et vetat illam nobis exsecari; calcar ait esse virtutis, hac erepta inermem animum et ad conatus magnos pigrum inertemque fieri.

non sum inquam dubius quin magnus iste et pestifer sum volo ideo quemadmodum sanaris debeo monstrum atqui ut in prior liber dico sto aristotelis defenso ira et veto ille nos exsecaris calcar aio sum virtus hic eripio inermis animus et ad conor magnus piger iners fio


Nihil humile, nihil servile patiatur; numquam illi necesse sit rogare suppliciter nec prosit rogasse, potius causae suae et prioribus factis et bonis in futurum promissis donetur.

nihil humilis nihil servilis patior numquam ille necesse sum rogo supplex neque prosum rogo potis causa suus et prior facio et bonus in sum promitto dono


Dabimus aliquod laxamentum, in desidiam vero otiumque non resolvemus et procul a contactu deliciarum retinebimus ; nihil enim magis facit iracundos quam educatio mollis et blanda. Ideo unicis quo plus indulgetur, pupillisque quo plus licet, corruptior animus est. Non resistet offensis cui nihil umquam negatum est, cuius lacrimas sollicita semper mater abstersit, cui de paedagogo satisfactum est.

do aliqui laxamentum in desidia verus otium non resolvemus et procul ab contactus deliciae retineo nihil enim magis facio iracundus quam educatio mollio et blandus ideo unicus quo multus indulgeo pupillus quo multus licet corrumpo animus sum non resisto offendo qui nihil umquam nego sum qui lacrima sollicito semper mater abstergeo qui de paedagogus satisfactum sum


Muta animalia humanis affectibus carent, habent autem similes illis quosdam impulsus. Alioquin si amor in illis esset et odium, esset amicitia et simultas, dissensio et concordia ; quorum aliqua in illis quoque exstant vestigia, ceterum humanorum pectorum propria bona malaque sunt.

muto animal humanus affectus careo habeo autem similis ille quidam impello alioqui si amor in ille sum et odium sum amicitia et simultas dissensio et concordia qui aliqui in ille quoque exsto vestigium ceterum humani pector proprius bonus malum sum


" Quando ? Cum iam ira evanescit et sua sponte decedit, non cum in ipso fervore est ; tunc enim potentior est. " Quid ergo ?

quando cos iam ira evanesco et suus sponte decedo non cum in ipse fervor sum tunc enim possum sum quis ergo


Atqui ut his irasci dementis est, quae anima carent, sic mutis animalibus, quae nullam iniuriam nobis faciunt, quia velle non possunt ; non est enim iniuria nisi a consilio profecta. Nocere itaque nobis possunt ut ferrum aut lapis, iniuriam quidem facere non possunt.

atqui ut hic irascor demo sum qui anima careo sic mutus animal qui nullus iniuria nos facio quia volo non possum non sum enim iniuria nisi ab consilium proficio noceo itaque nos possum ut ferrum aut lapis iniuria quidem facio non possum


Quo alio Fabius affectas imperii vires recreavit, quam quod cunctari et trahere et morari sciit, quae omnia irati nesciunt ? Perierat imperium, quod tunc in extremo stabat, si Fabius tantum ausus esset quantum ira suadebat : habuit in consilio fortunam publicam et aestimatis viribus, ex quibus iam perire nihil sine universo poterat, dolorem ultionemque seposuit in unam utilitatem et occasiones intentus ; iram ante vicit quam Hannibalem. Quid Scipio ?

quo alius fabius afficio imperium vireo recreo quam qui cunctaris et traho et moraris scio qui omnis irascor nescio pereo imperium qui tunc in exter sto si fabius tantus audeo sum quantus ira suadeo habeo in consilium fortuna publicus et aestimo vis ex qui iam pereo nihil sine universus possum dolor ultio sepono in unus utilitas et occasio intendo ira ante vinco quam hannibal quis scipio


Quid, quod ad actiones quoque, in quibus solis opera iracundiae videtur necessaria, multo per se ratio fortior est ? Nam eum iudicavit aliquid faciendum, in eo perseverat ; nihil enim melius inventura est se ipsa, quo mutetur ; ideo stat semel constitutis.

quis qui ad actio quoque in qui sol opus iracundia video necessarius multus per sui ratio fortis sum nam is judico aliquis facio in is persevero nihil enim bonus invenio sum sui ipse quo muto ideo sto semel constitus


Quarundam rerum initia in nostra potestate sunt, ulteriora nos vi sua rapiunt nec regressum relinquunt. Ut in praeceps datis corporibus nullum sui arbitrium est nec resistere morarive deiecta potuerunt, sed consilium omne et paenitentiam irrevocabilis praecipitatio abscidit et non licet eo non pervenire, quo non ire licuisset, ita animus si in iram, amorem aliosque se proiecit adfectus, non permittitur reprimere impetum ; rapiat illum oportet et ad imum agat pondus suum et vitiorum natura proclivis.

quarundam res initium in noster potestas sum ulteriora nos vis suus rapio neque regredior relinquo ut in praeceps do corpus nullus suus arbitrium sum neque resisto morarive deicio possum sed consilium omnis et paenitentia irrevocabilis praecipitatio abscido et non licet is non pervenio quo non eo licet ita animus si in ira amor alius sui proicio affectus non permitto reprimo impetus rapio ille oportet et ad imus ago pondus suus et vitium natura proclivis


Non est quod patrocinium nobis quaeramus et excusatam licentiam, dicentes aut utile id esse aut inevitabile; cui enim tandem vitio advocatus defuit ? Non est quod dicas excidi non posse ; sanabilibus aegrotamus malis ipsaque nos in rectum genitos natura, si emendari velimus, iuvat. Nec, ut quibusdam visum est, arduum in virtutes et asperum iter est ; plano adeuntur. Non vanae vobis auctor rei venio.

non sum qui patrocinium nos quaero et excuso licentia dico aut utilis is sum aut inevitabilis qui enim tandem vitio advoco desum non sum qui dico excido non possum sanabilis aegroto malus ipse nos in recingo gigno natura si emendaris volo juvo neque ut quidam video sum arduus in virtus et asperum iter sum planus adeo non vanus tu auctor res venio


Bibit deinde liberalius quam alias capacioribus scyphis et iam gravis ac vinolentus obiurgatoris sui filium procedere ultra limen iubet adlevataque super caput sinistra manu stare. Tunc intendit arcum et ipsum cor adulescentis, id enim petere se dixerat, figit rescissoque pectore haerens in ipso corde spiculum ostendit ac respiciens patrem interrogavit, satisne certam haberet manum. At ille negavit Apollinem potuisse certius mittere.

bibo deinde liberalis quam alius capax scyphus et iam gravis atque vinolentus obiurgator suus filius procedo ultra limen iubeo adlevataque super caput sinistra manus sto tunc intendo arcus et ipse cor adulescens is enim peto sui dico figo rescissoque pectus haereo in ipse cor spiculis ostendo atque respicio pater interrogo sero certus habeo manus at ille nego apollo possum certus mitto


Contumeliam tibi fecit aliquis. Numquid maiorem quam Diogeni philosopho Stoico, cui de ira cum maxime disserenti adulescens protervus inspuit ? Tulit hoc ille leniter et sapienter : " Non quidem," inquit, " irascor, sed dubito tamen an oporteat irasci." Quanto Cato noster melius !

contumelia tu facio aliquis numquid magnus quam diogenes philosophus stoicus qui de ira cum magnus dissero adulescens protervus inspuo fero hic ille lenis et sapienter non quidem inquam irasco sed dubito tamen an oportet irascor quantus cato noster bonus


Modus enim esse non potest, si pro facto cuiusque irascendum est ; nam aut iniquus erit, si aequaliter irascetur delictis inaequalibus, aut iracundissimus, si totiens excanduerit quotiens iram scelera meruerint.

modus enim sum non possum si pro facio quisque irasco sum nam aut iniquus sum si aequalis irasco delinquo inaequal aut iracundus si totiens excandesco quotiens ira scelus mereo


" Non potest," inquit, " fieri " Theophrastus " ut non vir bonus irascatur malis." Isto modo quo melior quisque, hoc iracundior erit; vide ne contra placidior sonitusque affectibus et cui nemo odio sit.

non possum inquam fio theophrastus ut non vir bonus irasco malus iste modo quo bonus quisque hic iracundus sum video ne contra placidus sono affectus et qui nemo odium sum


Quid tumultuamur et vitam seditiosi conturbamus ? Stat supra caput fatum et pereuntis dies imputat propiusque ac propius accedit; istud tempus, quod alienae destinas morti, fortasse circa tuam est."

quis tumultuor et vita seditiosus conturbo sto supra caput fatum et pereo dies imputo propius atque propius accedo iste tempus qui alienus destino mors fortasse circa tuus sum


" Irascimur," inquit, " saepe non illis qui laeserunt, sed iis qui laesuri sunt ; ut scias iram non ex iniuria nasci." Verum est irasci nos laesuris, sed ipsa cogitatione nos laedunt, et iniuriam qui facturus est iam facit.

irasco inquam saepe non ille qui laedo sed is qui laedo sum ut scio ira non ex iniuria nascor verus sum irascor nos laedo sed ipse cogitatio nos laedo et iniuria qui facio sum iam facio


Maximum enim illos malum cepit et omnia exsuperans vitia. Alia paulatim intrant, repentina et universa vis huius est. Omnis denique alios affectus sibi subicit. Amorem ardentissimum vincit, transfoderunt itaque amata corpora et in eorum quos occiderant iacuere complexibus; avaritiam, durissimum malum minimeque flexibile, ira calcavit adactam opes suas spargere et domui rebusque in unum conlatis inicere ignem. Quid ? Non ambitiosus magno aestimata proiecit insignia honoremque delatum reppulit ? Nullus affectus est, in quem non ira dominetur.

magnus enim ille malus capio et omnis exsupero vitio alius paulatim intro repentinus et universus volo hic sum omnis denique alius afficio sui subicio amor ardeo vincio transfodio itaque amo corpus et in is qui occido jaceo complexus avaritia durus malus minimus flexibilis ira calceo adigo ops suus spargo et domo res in unus confero inicio ignis quis non ambitiosus magnus aestimo proicio insigne honoro defero repello nullus afficio sum in qui non ira dominor


Quisquis ad se rettulerit, quotiens ipse in suspicionem falsam inciderit, quam multis officiis suis fortuna speciem iniuriae induerit, quam multos post odium amare coeperit, poterit non statim irasci, utique si sibi tacitus ad singula quibus offenditur dixerit : " Hoc et ipse commisi."

quisquis ad sui refero quotiens ipse in suspicio falsus incido quam multus officium suus fortuna species iniuria induo quam multus post odium amo coepio possum non statim irascor utique si sui taceo ad singulus qui offendo dico hic et ipse committo


Quotiens aliquid conaberis, te simul et ea, quae paras quibusque parans ipse, metire ; faciet enim te asperum paenitentia operis infecti. Hoc interest utrum quis fervidi sit ingenii an frigidi atque humilis ; generoso repulsa iram exprimet, languido inertique tristitiam. Ergo actiones nostrae nec parvae sint nec audaces et improbae, in vicinum spes exeat, nihil conemur, quod mox adepti quoque successisse miremur,

quotiens aliquis conor tu simul et is qui paro quisque paro ipse metior facio enim tu asperum paenitentia opus inficio hic intersum utrum quis fervidus sum ingenium an frigidus atque humilis generosus repello ira exprimo languidus iners tristitia ergo actio noster neque parvus sum neque audax et improbus in vicinus spes exeo nihil conor qui mox adipiscor quoque succedo miro


" Ista," inquis, " peccare se nesciunt." Primum quam iniquus est, apud quem hominem esse ad impetrandam veniam nocet ! Deinde, si cetera animalia hoc irae tuae subducit, quod consilio carent, eodem loco tibi sit quisquis consilio caret ; quid enim refert an alia mutis dissimilia habeat, si hoc, quod in omni peccato muta defendit, simile habet, caliginem mentis ? Peccavit ;

iste inquam peccaris sui nescio primus quam iniquus sum apud qui homo sum ad impetro venio noceo deinde si ceterus animal hic ira tuus subduco qui consilium careo idem locus tu sum quisquis consilium careo quis enim refero an alius mutus dissimilis habeo si hic qui in omnis pecco muto defendo similis habeo caligo mens pecco


Ea demum velocitas placet, quae ubi iussa est vestigium sistit nec ultra destinata procurrit flectique et a cursu ad gradum reduci potest ; aegros scimus nervos esse, ubi invitis nobis moventur ; senex aut infirmi corporis est, qui cum ambulare vult currit. Animi motus eos putemus sanissimos validissimosque, qui nostro arbitrio ibunt, non suo ferentur.

is demum velocitas placeo qui ubi iubeo sum vestigium sisto neque ultra destino procurro flecto et ab cursus ad gradus reduco possum aeger scio nervus sum ubi invitus nos moveo senex aut infirmis corpus sum qui cum ambulo volo curro animus moueo is puto sanus validissimosque qui noster arbitrium eo non suus fero


Non irascetur sapiens peccantibus. Quare ? Quia scit neminem nasci sapientem sed fieri, scit paucissimos omni aevo sapientis evadere, quia condicionem humanae vitae perspectam habet, nemo autem naturae sanus irascitur. Quid enim, si mirari velit non in silvestribus dumis poma pendere ? Quid, si miretur spineta sentesque non utili aliqua fruge compleri ? Nemo irascitur, ubi vitium natura defendit.

non irasco sapio pecco quaris quia scio nemo nascor sapio sed fio scio paucus omnis aevum sapio evado quia condicio humanus vita perspicio habeo nemo autem natura sanus irascor quis enim si miror volo non in silvestris dumus pomum pendeo quis si miro spinetum sentis non utilis aliqui frugis compleo nemo irascor ubi vitium natura defendo


Tenuis ante omnia victus sit et non pretiosa vestis et similis cultus cum aequalibus. Non irascetur aliquem sibi comparari quem ab initio multis parem feceris.

tenuis ante omnis vinco sum et non pretiosus vestio et similis cultus cum aequal non irasco aliquis sui compararis qui ab initium multus par facio


Incipit magno impetu, deinde deficit ante tempus fatigata, et, quae nihil aliud quam crudelitatem ac nova genera poenarum versaverat, cum animadvertendum est, iam fracta lenisque est. Affectus cito cadit, aequalis est ratio.

incipio magnus impetus deinde deficio ante tempus fatigo et qui nihil alius quam crudelitas atque novo genus poena versaverat cum animadverto sum iam frango lenio sum afficio cito cado aequalis sum ratio


Tibi insanabilis animus et sceleribus scelera contexens, et iam non causis, quae numquam malo defuturae sunt, impelleris, sed satis tibi est magna ad peccandum causa peccare, perbibisti nequitiam et ita visceribus immiscuisti, ut nisi cum ipsis exire non possit; olim miser mori quaeris ; bene de te merebimur, auferemus tibi istam qua vexas, vexaris insaniam et per tua alienaque volutato supplicia id quod unum tibi bonum superest repraesentabimus, mortem. Quare irascar cui cum maxime prosum ? Interim optimum misericordiae genus est occidere.

tu insanabilis animus et scelus scelus contexo et iam non causa qui numquam malus desum sum impelleris sed satis tu sum magnus ad pecco causa peccaris perbibo nequitia et ita viscera immiscuisti ut nisi cum ipse exeo non possum olim miser morior quaero bene de tu mereo aufero tu iste qui vexo vexaris insanio et per tuus alieno volutato supplicium is qui unus tu bonus supersum repraesento mors quaris irasco qui cum magnus prosum interim bonus misericordia genus sum occaedes


Diligenti observatione res indiget ; utrumque enim, et quod extollendum et quod deprimendum est, similibus alitur, facile autem etiam adtendentem similia decipiunt.

diligo observatio res indigeo uterque enim et qui extollo et qui deprimo sum similis alo facilis autem etiam adtendo similis decipio


Nihil ex his, quae animum fortuito impellunt, adfectus vocari debet ; ista, ut ita dicam, patitur magis animus quam facit. Ergo adfectus est non ad oblatas rerum species moveri, sed permittere se illis et hunc fortuitum motum prosequi.

nihil ex hic qui animus fortuitus impello affectus vocaris debeo iste ut ita dico patior magis animus quam facio ergo affectus sum non ad offertor res species moveo sed permitto sui ille et hic fortuitus motus prosequor


Idem inquietis et stolidis ingeniis evenit. Rerum suspicione feriuntur, adeo quidem, ut interdum iniurias vocent modica beneficia, in quibus frequentissima, certe acerbissima iracundiae materia est. Carissimis enim irascimur, quod minora nobis praestiterint quam mente conceperimus quamque alii tulerint, cum utriusque rei paratum remedium sit.

idem inquietus et stolidus ingenium evenio res suspicio ferio adeo quidem ut interdum injuria voco modicus beneficium in qui frequens certus acerbus iracundia materia sum carus enim irasco qui parvus nos praesto quam mens conceperimus quisque alius fero cum uterque res paro remedium sum


Non incidunt causae quae iram lacessant ? " Sed tunc maxime illi opponendae manus sunt. Nec est difficile vincere animum, cum athletae quoque in vilissima sui parte occupati tamen ictus doloresque patiantur, ut vires caedentis exhauriant, nec cum ira suadet, feriant, sed eum occasio.

non incido causa qui ira lacesso sed tunc magnus ille oppono manus sum neque sum difficilis vinco animus cum athleta quoque in vilis suus pars occupo tamen iacio dolor patior ut vireo caedo exhaurio neque cum ira suadeo ferio sed is occasio


Agebat adhuc regem ira praecipitem, cum partem exercitus amisisset, partem comedisset, donec timuit, ne et ipse vocaretur ad sortem. Tum demum signum receptui dedit. Servabantur interim generosae illi aves et instrumenta epularum camelis vehebantur, cum sortirentur milites eius, quis male periret, quis peius viveret.

ago adhuc rex ira praecipito cum pars exercitus amitto pars comedisset donec timeo ne et ipse voco ad sors tum demum signum receptus do servo interim generosus ille aveo et instrumentum epularis camelis veho cum sortio miles is quis malus pereo quis malus vivo


Debet autem in haec se demittere disputatio, ut ad illa quoque altiora possit exsurgere. Nam et in corpore nostro ossa nervique et articuli, firmamenta totius et vitalia, minime speciosa visu, prius ordinantur, deinde haec, ex quibus omnis in faciem adspectumque decor est ; post haec omnia, qui maxime oculos rapit, color ultimus perfecto iam corpore adfunditur.

debeo autem in hic sui demitto disputatio ut ad ille quoque alo possum exsurgo nam et in corpus noster os nervus et articulus firmamentum totus et vitalia paruus speciosus video prior ordino deinde hic ex qui omnis in facies adspectumque decor sum post hic omnis qui magnus oculus rapio color ulter perficio iam corpus affundo


Nullum est argumentum magnitudinis certius quam nihil posse quo instigeris accidere. Pars superior mundi et ordinatior ac propinqua sideribus nec in nubem cogitur nec in tempestatem impellitur nec versatur in turbinem; omni tumultu caret, inferiora fulminantur. Eodem modo sublimis animus, quietus semper et in statione tranquilla conlocatus, omnia infra se premens, quibus ira contrahitur, modestus et venerabilis est et dispositus ; quorum nihil invenies in irato.

nullus sum argumentum magnitudo certus quam nihil possum quo instigo accido pars superus mundus et ordino atque propinquus sidus neque in nubes cogo neque in tempestas impello neque verso in turbo omnis tumultus careo inferus fulmino eos modo sublimis animus quiesco semper et in statio tranquillus conloco omnis infra sui premo qui ira contraho modestus et venerabilis sum et dispono qui nihil invenio in irascor


flagrant ac micant oculi, multus ore toto rubor exaestuante ab imis praecordiis sanguine, labra quatiuntur, dentes comprimuntur, horrent ac surriguntur capilli, spiritus coactus ac stridens, articulorum se ipsos torquentium sonus, gemitus mugitusque et parum explanatis vocibus sermo praeruptus et conplosae saepius manus et pulsata humus pedibus et totum concitum corpus" magnasque irae minas agens," foeda visu et horrenda facies depravantium se atque intumescentium

flagro atque mico oculus multus os totus rubor exaestuo ab imus praecordia sanguis labrum quatio dens comprimo horreo atque surgo capillus spiritus cogo atque strideo articulus sui ipse torqueo sonus gemitus mugio et parum explano vox sermo praerumpo et conplosae saepis manus et pulso humus pes et totus concieo corpus magnus ira minae ago foedus video et horreo facies depravantium sui atque intumesco


Crescit licentia spiritus, servitute comminuitur ; adsurgit, si laudatur et in spem sui bonam adducitur, sed eadem ista insolentiam et iracundiam generant; itaque sic inter utrumque regendus est, ut modo frenis utamur modo stimulis.

cresco licentia spiritus servitus comminuo assurgo si laudo et in spes suus bonus adduco sed idem iste insolentia et iracundia genero itaque sic inter uterque rego sum ut modo frenum uto modo stimulus


Vidit itaque strictis circa sellam suam gladiis commilitones suos, Cimbrum Tillium, acerrimum paulo ante partium defensorem, aliosque post Pompeium demum Pompeianos. Haec res sua in reges arma convertit fidissimosque eo compulit, ut de morte eorum cogitarent, pro quibus et ante quos mori votum habuerant.

video itaque stringo circa sella suus gladius commilito suus cimber tillius acer paulus ante pars defensor alius post pompejus demum pompejani hic res suus in rex arma converto fidus is compello ut de mors is cogito pro qui et ante qui morior voveo habeo


Quicquid est tale, non est ira, sed quasi ira, sicut puerorum, qui si ceciderunt, terram verberari volunt et saepe ne sciunt quidem, cur irascantur, sed tantum irascuntur, sine causa et sine iniuria, non tamen sine aliqua iniuriae specie nec sine aliqua poenae cupiditate. Deluduntur itaque imitatione plagarum et simulatis deprecantium lacrimis placantur et falsa ultione falsus dolor tollitur.

quisquis sum talis non sum ira sed quasi ira sicut puer qui si cado terra verberaris volo et saepe ne scio quidem cur irasco sed tantus irasco sine causa et sine iniuria non tamen sine aliqui iniuria species neque sine aliqui poena cupiditas deludo itaque imitatio plagaris et simulo deprecor lacrima placo et fallo ultio falsus dolor tollo


In certaminibus aequalium nec vinci illum patiamur nec irasci; demus operam, ut familiaris sit iis cum quibus contendere solet, ut in certamine adsuescat non nocere velle sed vincere ; quotiens superaverat et dignum aliquid laude fecerit, attolli non gestire patiamur, gaudium enim exultatio, exultationem tumor et nimia aestimatio sui sequitur.

in certamen aequalis neque vinco ille patior neque irascor do opera ut familiaris sum is cum qui contendo soleo ut in certamen assuesco non noceo volo sed vinco quotiens supero et dignus aliquis laus facio attollo non gestio patior gaudium enim exultatio exultatio tumor et nimius aestimatio suus sequor


in eadem causa sunt siti fameque tabidi et quibus exsangue corpus est maligneque alitur et deficit. Vinum incendit iras, quia calorem auget ; pro cuiusque natura quidam ebrii effervescunt, quidam saucii. Neque ulla alia causa est, cur iracundissimi sint flavi rubentesque, quibus talis natura color est, qualis fieri ceteris inter iram solet ; mobilis enim illis agitatusque sanguis est.

in idem causa sum sitis fames tabidus et qui exsanguis corpus sum malignus alo et deficio vinum incendo ira quia calor augeo pro quisque natura quidam ebrius effervesco quidam saucius neque ullus alius causa sum cur iracundus sum flo rubeo qui talis natura color sum qualis fio ceterus inter ira soleo mobilis enim ille agito sanguis sum


O quam sollers est iracundia ad fingendas causas furoris ! " Te," inquit, " duci iubeo, quia damnatus es ; te, quia causa damnationis commilitoni fuisti ; te, quia iussus occidere imperatori non paruisti." Excogitavit quemadmodum tria crimina faceret, quia nullum invenerat.

o quam sollers sum iracundia ad fingo causa furor tu inquam duco iubeo quia damno sum tu quia causa damnatio commilito sum tu quia iubeo occaedes imperator non pareo excogito quemadmodum tres crimen facio quia nullus invenio


Adicere his longum est, quod patres quoque occisorum eadem nocte dimissis per domos centurionibus confecit, id est, homo misericors luctu liberavit ! Non enim Gai saevitiam, sed irae, propositum est describere, quae non tantum viritim furit sed gentes totas lancinat, sed urbes et flumina et tuta ab omni sensu doloris converberat.

adicio hic longus sum qui pater quoque occisor idem nox dimitto per domus centurio confacio is sum homo misericors luctus libero non enim gaius saevitia sed ira propono sum describo qui non tantus viritim furio sed gens totus lancino sed urbs et flumen et tueor ab omnis sentio dolor converberat


Illud etiamnunc quaerendum est, ii qui vulgo saeviunt et sanguine humano gaudent an irascantur, cum eos occidunt, a quibus nec acceperunt iniuriam nec accepisse ipsi se existimant ; qualis fuit Apollodorus aut Phalaris. Haec non est ira, feritas est ;

ille etiamnum quaero sum is qui vulgo saevio et sanguis humanus gaudeo an irasco cum is occaedes ab qui neque accipio iniuria neque accipio ipse sui existimo qualis sum apollodorus aut phalaris hic non sum ira ferio sum


Numquid, quamvis non sit naturalis ira, adsumenda est, quia utilis saepe fuit ? Extollit animos et incitat, nec quicquam sine illa magnificum in bello fortitudo gerit, nisi hinc flamma subdita est et hic stimulus peragitavit misitque in pericula audaces. Optimum itaque quidam putant temperare iram, non tollere, eoque detracto, quod exundat, ad salutarem modum cogere, id vero retinere sine quo languebit actio et vis ac vigor animi resolvetur.

numquid quivis non sum natural ira adsumo sum quia utilis saepe sum extollo animus et incito neque quisquam sine ille magnificus in bellum fortitudo gero nisi hinc flamma subdo sum et hic stimulus peragitavit mitto in periculum audax bonus itaque quidam puto temperaris ira non tollo eo detraho qui exundo ad salutaris modus cogo is verus retineo sine quo langueo actium et volo atque vigor animus resolvo


Ideo quibus stomachus suspectus est, processuri ad res agendas maioris negotii bilem cibo temperant, quam maxime movet fatigatio, sive quia calorem in media compellit et nocet sanguini cursumque eius venis laborantibus sistit, sive quia corpus attenuatum et infirmum incumbit animo ; certe ob eandem causam iucundiores sunt valetudine aut aetate fessi. Fames quoque et sitis ex isdem causis vitanda est ; exasperat et incendit animos.

ideo qui stomachus suspicio sum procedo ad res ago magnus negotium bilis cibus tempero quam magnus moveo fatigatio sive quia calor in medius compello et noceo sanguis curro is venio laboro sisto sive quia corpus adtenuo et infirmus incumbo animus certus ob idem causa jucundus sum valetudo aut aetas fatisco fames quoque et sum ex idem causa vito sum exaspero et incendo animus


" Quid est quare ego servi mei clarius responsum et contumaciorem voltum et non pervenientem usque ad me murmurationem flagellis et compedibus expiem ? Quis sum, cuius aures laedi nefas sit ? Ignoverunt multi hostibus ; ego non ignoscam pigris, neglegentibus, garrulis ?

quis sum quare ego servio meus clarus responsum et contumax vultus et non pervenientem usque ad ego murmuratio flagellum et compedibus expio quis sum qui auris laedo nefas sum ignosco multus hostis ego non ignosco piger neglego garrulis


Pythagoras perturbationes animi lyra componebat; quis autem ignorat lituos et tubas concitamenta esse, sicut quosdam cantus blandimenta, quibus mens resolvatur ? Confusis oculis prosunt virentia et quibusdam coloribus infirma acies adquiescit, quorundam splendore praestringitur; sic mentes aegras studia laeta permulcent.

pythagoras perturbatio animus lyra compono quis autem ignoro lituus et tuba concitamentum sum sicut quidam cantus blandimentum qui mens resolvo confundo oculus prosum vireo et quidam color infirmo acies adquiesco quidam splendor praestringo sic mens aeger studium laetus permulceo


Haec cui expendenda aestimandaque sunt, vides quam debeat omni perturbatione liber accedere ad rem summa diligentia tractandam, potestatem vitae necisque ; male irato ferrum committitur.

hic qui expendo aestimo sum video quam debeo omnis perturbatio liber accedo ad res summus diligentia tracto potestas vita nex malus irascor ferrum committo


Ergo non paria patiuntur qui paria commiserant, et saepe qui minus commisit plus patitur, quia recentiori obiectus est. Et in totum inaequalis est ; modo ultra quam oportet excurrit, modo citerius debito resistit ; sibi enim indulget et ex libidine iudicat et audire non vult et patrocinio non relinquit locum et ea tenet quae invasit et eripi sibi iudicium suum, etiam si pravum est, non sinit.

ergo non par patior qui par committo et saepe qui paruus committo multus patior quia recens objectus sum et in totus inaequal sum modo ultra quam oportet excurro modo citer debeo resisto sui enim indulgeo et ex libido iudico et audio non volo et patrocinium non relinquo locus et is teneo qui invado et eripio sui iudicium suus etiam si pravus sum non sino


Quid esset ira quaesitum est, an in ullum aliud animal quam in hominem caderet, quo ab iracundia distaret, quot eius species essent ; nunc quaeramus an ira secundum naturam sit et an utilis atque ex aliqua parte retinenda.

quis sum ira quaero sum an in ullus alius animal quam in homo cado quo ab iracundia disto quot is species sum nunc quaero an ira secundus natura sum et an utilis atque ex aliqui pars retineo


Saepe illum Caesar monuit, moderatius lingua uteretur ; perseverans domo sua interdixit. Postea Timagenes in contubernio Pollionis Asinii consenuit ac tota civitate direptus est. Nullum illi limen praeclusa Caesaris domus abstulit.

saepe ille caesar moneo moderatus lingua uto persevero domus suus interdico postea timagenes in contubernium pollio asinius consenesco atque totus civitas disrepo sum nullus ille limen praecludo caesar domus aufero


" Coram domino ? " inquis. Immo coram patre familiae. Quid clamas ? Quid vociferans ? Quid flagella media cena petis, quod servi loquuntur, quod non eodem loco turba contionis est, silentium solitudinis ?

cora dominus inquam immo coram pater familia quis clamo quis vocifero quis flagello medius cena peto qui servio loquor qui non idem locus turba contio sum silentium solitudo


" Iracundia opus est ad puniendum." Quid ? Tibi lex videtur irasci iis quos non novit, quos non vidit, quos non futuros sperat ? Illius itaque sumendus est animus, quae non irascitur, sed constituit. Nam si bono viro ob mala facinora irasci convenit, et ob secundas res malorum hominum invidere conveniet. Quid enim est indignius quam florere improbos quosdam et eos indulgentia fortunae abuti, quibus nulla potest satis mala inveniri fortuna ? Sed tam commoda illorum sine invidia videbit quam scelera sine ira ; bonus iudex damnat improbanda, non odit. " Quid ergo ?

iracundia opus sum ad punior quis tu lex video irascor is qui non nosco qui non video qui non sum spero ille itaque sumo sum animus qui non irascor sed constituo nam si bonus vir ob malus facinus irascor convenio et ob secundus res malus homo invideo convenio quis enim sum indignus quam floreo improbus quidam et is indulgeo fortuna abutor qui nullus possum satis malus invenio fortuna sed tam commodus ille sine invidia video quam scelus sine ira bonus iudex damno improbo non odi quis ergo


Inter istos quos togatos vides nulla pax est ; alter in alterius exitium levi compendio ducitur ; nulli nisi ex alterius iniuria quaestus est; felicem oderunt, infelicem contemnunt; maiorem gravantur, minori graves sunt; diversis stimulantur cupiditatibus ; omnia perdita ob levem voluptatem praedamque cupiunt. Non alia quam in ludo gladiatorio vita est cum isdem bibentium pugnantiumque.

inter iste qui togatus video nullus pax sum alter in alter exitium levis compendium duco nullus nisi ex alter iniuria quaestus sum felix odi infelix contemno magnus gravo parvus gravis sum diverto stimulo cupiditas omnis perdo ob levo voluptas praeda cupio non alius quam in ludo gladiatorius vito sum cum idem bibo pugno


Hoc semper in omni animadversione servabit, ut sciat alteram adhiberi, ut emendet malos, alteram, ut tollat ; in utroque non praeterita, sed futura intuebitur—nam, ut Plato ait, nemo prudens punit, quia peccatum est, sed ne peccetur ; revocari enim praeterita non possunt, futura prohibentur—, et quos volet nequitiae male cedentis exempla fieri, palam occidet, non tantum ut pereant ipsi, sed ut alios pereundo deterreant.

hic semper in omnis animadversio servo ut scio alter adhibeo ut emendo malus alter ut tollo in uterque non praetereo sed sum intueor nam ut plato aio nemo prudens punior quia peccatum sum sed ne pecco revocaris enim praetereo non possum sum prohibeo et qui volo nequitia malus cedo exemplum fio palam occido non tantus ut pereo ipse sed ut alius pereo deterreo


Multi itaque continuaverunt irae furorem nec quam expulerant mentem umquam receperunt. Aiacem in mortem egit furor, in furorem ira. Mortem liberis, egestatem sibi, ruinam domui imprecantur et irasci se negant non minus quam insanire furiosi. Amicissimis hostes vitandique carissimis, legum nisi qua nocent immemores, ad minima mobiles, non sermone, non officio adiri faciles, per vim omnia gerunt, gladiis et pugnare parati et incumbere.

multus itaque continuaverunt ira furor neque quam expello mens umquam recipio ajax in mors ago furor in furor ira mors liber egestas sui ruina domo imprecantur et irascor sui nego non paruus quam insanio furiosus amicus hostis vitandique carus lex nisi qui noceo immemor ad minimus mobilis non sermo non officium adeo facilis per vis omnis gero gladius et pugno paro et incumbo


Deinde ad condicionem rerum humanarum respiciendum est, ut omnium accidentium aequi iudices simus ; iniquus autem est, qui commune vitium singulis obiecit. Non est Aethiopis inter suos insignitus color, nec rufus crinis et coactus in nodum apud Germanos virum dedecet. Nihil in uno iudicabis notabile aut foedum, quod genti suae publicum est ; et ista, quae rettuli, unius regionis atque anguli consuetudo defendit. Vide nunc, quanto in iis iustior venia sit, quae per totum genus humanum vulgata sunt.

deinde ad condicio res humanus respicio sum ut omnis accido aequum iudex sum iniquus autem sum qui communis vitium singuli obiacio non sum aethiops inter suus insignio color neque rufus crinis et cogo in nodus apud germani vir dedecet nihil in unus iudico notabilis aut foedus qui gens suus publicus sum et iste qui rettulis unus regio atque angulis consuetudo defendo video nunc quantus in is justus venia sum qui per totus genus humanus vulgo sum


Alteri dices: " Vide ne inimicis iracundia tua voluptati sit," alteri : " Vide ne magnitudo animi tui creditumque apud plerosque robur cadat. Indignor me hercules et non invenio dolendi modum, sed tempus expectandum est ; dabit poenas ; serva istud in animo tuo ; cum potueris, et pro mora reddes." Castigare vero irascentem et ultro obirasci incitare est ;

alter dico video ne inimicus iracundia tuus voluptas sum alter video ne magnitudo animus tuus credo apud plerus robur cado indignor ego herculis et non invenio doleo modus sed tempus exspecto sum do poena servo iste in animus tuus cum possum et pro mora reddo castigaris verus irasco et ultro obirascor incitaris sum


An secundum naturam sit manifestum erit, si hominem inspexerimus. Quo quid est mitius, dum in recto animi habitus est ? Quid autem ira crudelius est ? Quid homine aliorum amantius ? Quid ira infestius ? Homo in adiutorium mutuum genitus est, ira in exitium; hic congregari vult, illa discedere; hic prodesse, illa nocere ; hic etiam ignotis succurrere, illa etiam carissimos petere ; hic aliorum commodis vel impendere se paratus est, illa in periculum, dummodo deducat, descendere.

an secundus natura sum manifestus sum si homo inspicio quo quis sum mitis dum in recingo animus habitus sum quis autem ira crudelis sum quis homo alius amo quis ira infestus homo in adjutorium mutuus gigno sum ira in exitium hic congregaris volo ille discedo hic prosum ille noceo hic etiam ignosco succurro ille etiam carus peto hic alius commodus vel impendeo sui paro sum ille in periculum dummodo deduco descendo


Magna pars querellas manu fecit aut falsa suspicando aut levia adgravando. Saepe ad nos ira venit, saepius nos ad illam. Quae numquam arcessenda est ; etiam cum incidit, reiciatur.

magnus pars querela manus facio aut fallo suspicor aut levis adgravando saepe ad nos ira venio saepis nos ad ille qui numquam arcesso sum etiam cum incido reicio


Potest, inquam, videri sapientius se in illo casu gessisse, quam cum de potandi modo praeciperet ei, quem satius erat vinum quam sanguinem bibere, cuius manus poculis occupari pax erat. Accessit itaque ad numerum eorum, qui magnis cladibus ostenderunt, quanti constarent regum amicis bona consilia.

possum inquam video sapio sui in ille casus gero quam cum de poto modo praecipio is qui sero sum vinum quam sanguis bibo qui manus poculum occuparis pax sum accedo itaque ad numerus is qui magnus clades ostendo quantus consto rex amicus bonus consilium


" Utrum ergo ita ut nihil faciant eorum quae ira dictat an ut aliquid ? Si nihil faciunt, apparet non esse ad actiones rerum necessariam iram, quam vos, quasi fortius aliquid ratione haberet, advocabatis.

utrum ergo ita ut nihil facio is qui ira dicto an ut aliquis si nihil facio appareo non sum ad actio res necessaria ira quam tu quasi fortis aliquis ratio habeo advocabatis


Omnes sensus perducendi sunt ad firmitatem ; natura patientes sunt, si animus illos desit corrumpere, qui cotidie ad rationem reddendam vocandus est. Faciebat hoc Sextius, ut consummato die, cum se ad nocturnam quietem recepisset, interrogaret animum suum : " Quod hodie malum tuum sanasti ? Cui vitio obstitisti ? Qua parte melior es ?

omnis sensus perduco sum ad firmitas natura patior sum si animus ille desum corrumpo qui cottidie ad ratio reddo voco sum facio hic sestius ut consummo dies cum sui ad nocturnus quies recipio interrogo animus suus qui hodie malus tuus sano qui vitio obsto qui pars bonus sum


Quaeris, quare ? Habebat alterum. Quid ille Priamus ? Non dissimulavit iram et regis genua complexus est, funestam perfusamque cruore fili manum ad os suum retulit, cenavit ? Sed tamen sine unguento, sine coronis, et illum hostis saevissimus multis solaciis, ut cibum caperet, hortatus est, non ut pocula ingentia super caput posito custode siccaret.

quaero quare habeo alter quis ille priamus non dissimulo ira et rex genu complexus sum funestus perfundo cruor filis manus ad os suus refero ceno sed tamen sine unguentum sine corona et ille hostis saevus multus solacium ut cibus capio hortor sum non ut poculum ingens super caput pono custos sicco


Mindyriden aiunt fuisse ex Sybaritarum civitate, qui cum vidisset fodientem et altius rastrum adlevantem, lassum se fieri questus vetuit illum opus in conspectu suo facere; idem habere se peius questus est, quod foliis rosae duplicatis incubuisset.

mindyriden aio sum ex sybaritaris civitas qui cum video fodio et altus rastrum adlevo lassus sui fio queror veto ille opus in conspectus suus facio idem habeo sui malus queror sum qui folium rodo duplico incumbo


Aristoteles ait affectus quosdam, si quis illis bene utatur, pro armis esse. Quod verum foret, si velut bellica instrumenta sumi deponique possent induentis arbitrio. Haec arma, quae Aristoteles virtuti dat, ipsa per se pugnant, non expectant manum, et habent, non habentur.

aristotelis aio afficio quidam si quis ille bene uto pro arma sum qui verus sum si velut bellicus instrumentum sumo depono possum induo arbitrium hic arma qui aristotelis virtus do ipse per sui pugno non expecto manus et habeo non habeo


Sed dicendum est feras ira carere et omnia animalia praeter hominem ; nam cum sit inimica rationi, nusquam tamen nascitur, nisi ubi rationi locus est. Impetus habent ferae, rabiem, feritatem, incursum ; iram quidem non magis quam luxuriam, et in quasdam voluptates intemperantiores homine sunt.

sed dico sum ferus ira careo et omnis animal praeter homo nam cum sum inimicus ratio nusquam tamen nascor nisi ubi ratio locus sum impetus habeo fera rabies feritas incursus ira quidem non magis quam luxuria et in quidam voluptas intempero homo sum


Nihil ex is, quae tam tristes agimus, senum est, nihil magnum. Inde, inquam, vobis ira et insania est, quod exigua magno aestimatis. Auferre hic mihi hereditatem voluit; hic me diu in spem supremam captatis criminatus est; hic scortum meum concupivit.

nihil ex is qui tam tristis ago seni sum nihil magnus indus inquam tu ira et insania sum qui exiguus magnus aestimo aufero hic ego hereditas volo hic ego diu in spes superus captas crimino sum hic scortum meus concupio


Quid ruimus in pugnam ? Quid certamina nobis arcessimus ? Quid imbecillitatis obliti ingentia odia suscipimus et ad frangendum fragiles consurgimus ? Iam istas inimicitias, quas implacabili gerimus animo, febris aut aliquod aliud malum corporis vetabit geri; iam par acerrimum media mors dirimet.

quis ruo in pugna quis certamen nos arcesso quis imbecillitas obliuiscor ingens odium suscipio et ad frango fragilis consurgo iam iste inimicitia qui implacabilis gero animus febris aut aliqui alius malus corpus veto gero iam par acer medius mors dirimo


Ut scias autem non esse sanos quos ira possedit, ipsum illorum habitum intuere ; nam ut furentium certa indicia sunt audax et minax vultus, tristis frons, torva facies, citatus gradus, inquietae manus, color versus, crebra et vehementius acta suspiria, ita irascentium eadem signa sunt :

ut scio autem non sum sanus qui ira possedo ipse ille habitus intueor nam ut furo certus indicium sum audax et minax vultus tristis frons torvus facies cito gradus inquietus manus color verro creber et vehemens ago suspirium ita irasco idem signum sum


Nihil ergo habet in se utile taeter iste et hostilis adfectus, at omnia ex contrario mala, ferrum et ignes. Pudore calcato caedibus inquinavit manus, membra liberorum dispersit, nihil vacuum reliquit a scelere, non gloriae memor, non infamiae metuens, inemendabilis, cum ex ira in odium obcalluit.

nihil ergo habeo in sui utilis taeter iste et hostilis affectus at omnis ex contrarius malus ferrum et ignis pudor calceo caedes inquino manus membrum liberi dispersit nihil vacuus relinquo ab scelus non gloria memor non infamia metuo inemendabilis cum ex ira in odium obcalluit


Absit hoc a virtute malum, ut umquam ratio ad vitia confugiat ! Non potest hic animus fidele otium capere, quatiatur necesse est fluctueturque, qui malis suis tutus est, qui fortis esse nisi irascitur non potest, industrius nisi cupit, quietus nisi timet : in tyrannide illi vivendum est in alicuius adfectus venienti servitutem. Non pudet virtutes in clientelam vitiorum demittere ?

absum hic ab virtus malus ut umquam ratio ad vitio confugio non possum hic animus fidelis otium capio quatio necesse sum fluctuo qui malus suus tueor sum qui fortis sum nisi irascor non possum industrius nisi cupio quiesco nisi timeo in tyrannis ille vivo sum in aliquis affectus venio servitus non pudeo virtus in clientela vitium demitto


Quid ergo est ? Origo huius mali ab ira est, quae ubi frequenti exercitatione et satietate in oblivionem clementiae venit et omne foedus humanum eiecit animo, novissime in crudelitatem transit. Rident itaque gaudentque et voluptate multa perfruuntur plurimumque ab iratorum vultu absunt, per otium saevi.

quis ergo sum origo hic malus ab ira sum qui ubi frequens exercitatio et satietas in oblivio clementia venio et omnis foedus humanus eicio animus novus in crudelitas transeo rideo itaque gaudeo et voluptas multus perfruor multus ab irator vultus absum per otium saevus


" Non possum," inquis, " pati; grave est iniuriam sustinere." Mentiris ; quis enim iniuriam non potest ferre, qui potest iram ? Adice nunc quod id agis, ut et iram feras et iniuriam. Quare fers aegri rabiem et phrenetici verba, puerorum protervas manus ? Nempe quia videntur nescire quid faciant. Quid interest, quo quisque vitio fiat imprudens ?

non possum inquam patior gravis sum iniuria sustineo mentior quis enim iniuria non possum fero qui possum ira adicio nunc qui is ago ut et ira ferus et iniuria quaris fero aeger rabies et phreneticus verbum puer protervus manus nempe quia video nescio quis facio quis intersum quo quisque vitio fio imprudens


Dicam et illi, qui in regem incidit sagittis pectora amicorum petentem, et illi, cuius dominus liberorum visceribus patres saturat : " Quid gemis, demens ? Quid expectas, ut te aut hostis aliquis per exitium gentis tuae vindicet aut rex a longinquo potens advolet ? Quocumque respexeris, ibi malorum finis est. Vides illum praecipitem locum ? Illac ad libertatem descenditur. Vides illud mare, illud flumen, illum puteum ? Libertas illic in imo sedet. Vides illam arborem brevem, retorridam, infelicem ? Pendet inde libertas. Vides iugulum tuum, guttur tuum, cor tuum ? Effugia servitutis sunt. Nimis tibi operosos exitus monstro et multum animi ac roboris exigentes ? Quaeris quod sit ad libertatem iter ? Quaelibet in corpore tuo vena ! "

dico et ille qui in rex incido sagitta pectus amicus peto et ille qui dominus liberi viscera pater saturo quis gemo demens quis expecto ut tu aut hostis aliquis per exitium gens tuus vindico aut rex ab longinquus possum advolo quicumque respicio ibi malus finis sum video ille praecipito locus illac ad libertas descendo video ille mare ille flumen ille puteus libertas illic in imus sedeo video ille arbor brevis retorridus infelix pendeo inde libertas video iugulum tuus guttur tuus cor tuus effugius servitus sum nimis tu operosus exitus monstrum et multus animus atque robur exigo quaero qui sum ad libertas iter qui in corpus tuus vena


At quanto Xerses facilior ! Qui Pythio quinque filiorum patri unius vacationem petenti, quem vellet eligere permisit, deinde quem elegerat in partes duas distractum ab utroque viae latere posuit et hac victima lustravit exercitum. Habuit itaque quem debuit exitum ; victus et late longeque fusus ac stratam ubique ruinam suam cernens medius inter suorum cadavera incessit.

at quantus xerses facilis qui pythius quinque filius pater unus vacatio peto qui volo eligo permitto deinde qui eligo in pars duo distraho ab uterque via lateo pono et hic victima lustro exercitus habeo itaque qui debeo exitus vinco et latus longus fundo atque sterno ubique ruina suus cerno medius inter suus cadaver incedo


Contempsisses Romanum patrem, si sibi timuisset; nunc iram compescuit pietas. Dignus fuit cui permitteretur a convivio ad ossa fili legenda discedere ; ne hoc quidem permisit benignus interim et comis adulescens ; propinationibus senem crebris, ut cura leniretur admonens, lacessebat; contra ille se laetum et oblitum, quid eo actum esset die, praestitit. Perierat alter filius, si carnifici conviva non placuisset.

contempsisses romanus pater si sui timeo nunc ira compesco pietas dignus sum qui permitto ab convivium ad os filis lego discedo ne hic quidem permitto benignus interim et como adulescens propinatio senex creber ut cura lenio admoneo lacesso contra ille sui laetus et obliuiscor quis is ago sum dies praesto pereo alter filius si carnifex conviva non placeo


" Ira," inquit Aristoteles, " necessaria est, nec quicquam sine illa expugnari potest, nisi illa implet animum et spiritum accendit; utendum autem illa est non ut duce sed ut milite." Quod est falsum. Nam si exaudit rationem sequiturque qua ducitur, iam non est ira, cuius proprium est contumacia ; si vero repugnat et non ubi iussa est quiescit, sed libidine ferociaque provehitur,tam inutilis animi minister est quam miles, qui signum receptui neglegit.

ira inquam aristotelis necessarius sum neque quisquam sine ille expugnaris possum nisi ille impleo animus et spiritus accendo utor autem ille sum non ut dux sed ut miles qui sum falsus nam si exaudio ratio sequor qui duco iam non sum ira qui proprius sum contumacia si verus repugno et non ubi iubeo sum quiesco sed libido ferocia proveho tam inutilis animus minister sum quam miles qui signum receptus neglego


Ita natura constituit, ut quidquid alieno metu magnum est, a suo non vacet. Leonum quam pavida sunt ad levissimos sonos pectora ! Acerrimas feras umbra et vox et odor insolitus exagitat. Quidquid terret et trepidat. Non est ergo quare concupiscat quisquam sapiens timeri, nec ideo iram magnum quiddam putet, quia formidini est, quoniam quidem etiam contemptissima timentur ut venena et ossa pestifera et morsus.

ita natura constituo ut quisquis alienus metus magnus sum ab suus non vaco leo quam pavidus sum ad levis sonus pectus acer ferus umbra et vox et odor insolitus exagito quisquis terreo et trepido non sum ergo quare concupisco quisquam sapio timeo neque ideo ira magnus quidam puto quia formido sum quoniam quidem etiam contemno timeo ut veneno et os pestifer et mordeo


Quanto satius est sanare iniuriam quam ulcisci! Multum temporis ultio absumit, multis se iniuriis obicit, dum una dolet ; diutius irascimur omnes quam laedimur. Quanto melius est abire in diversum nec vitia vitiis opponere ! Numquis satis constare sibi videatur, si mulam calcibus repetat et canem morsu ?

quantus sero sum sano iniuria quam ulciscor multus tempus ultio absumo multus sui iniuria obicio dum unus doleo diu irasco omnis quam laedo quantus bonus sum abeo in diverto neque vitio vitium oppono numquis satis constaris sui video si mula calx repeto et canis morsus


Ratio nil praeter ipsum de quo agitur spectat; ira vanis et extra causam obversantibus commovetur. Vultus illam securior, vox clarior, sermo liberior, cultus delicatior, advocatio ambitiosior, favor popularis exasperant ; saepe infesta patrono reum damnat ; etiam si ingeritur oculis veritas, amat et tuetur errorem; coargui non vult et in male coeptis honestior illi pertinacia videtur quam paenitentia.

ratio nihil praeter ipse de quo ago specto ira vanus et extra causa obverso commoveo vultus ille securus vox clarus sermo liber cultus delicatus advocatio ambitiosus favor popularis exaspero saepe infestus patronus reus damno etiam si ingero oculus vereor amo et tueor error coarguo non volo et in malus coepio honestus ille pertinacia video quam paenitentia


Mutum animal est aut simile muto ; imitaris illud, si irasceris. Morbus est aut calamitas; levius transiliet sustinentes Deus est ; tam perdis operam cum illi irasceris, quam cum illum alteri precaris iratum. Bonus vir est qui iniuriam fecit; noli credere. Malus ; noli mirari; dabit poenas alteri quas debet tibi, et iam sibi dedit qui peccavit.

mutus animal sum aut similis muto imitaris ille si irasco morbus sum aut calamitas levis transiliet sustineo deus sum tam perdo opera cum ille irasco quam cum ille alter precaris irascor bonus vir sum qui iniuria facio nolo credo malus nolo miror do poena alter qui debeo tu et iam sui do qui pecco


Omnes inconsulti et improvidi sumus, omnes incerti, queruli, ambitiosi,—quid lenioribus verbis ulcus publicum abscondo ?—omnes mali sumus. Quidquid itaque in alio reprenditur, id unusquisque in sinu suo inveniet. Quid illius pallorem, illius maciem notas ? Pestilentia est. Placidiores itaque invicem simus ; mali inter malos vivimus. Una nos res facere quietos potest, mutuae facilitatis conventio.

omnis inconsultus et improvide sum omnis incertus querulis ambitiosus quis lenis verbum ulcus publicus abscondo omnis malus sum quisquis itaque in alius reprehendo is unusquisque in sinus suus invenio quis ille pallor ille macies nosco pestilentia sum placidus itaque invicem sum malus inter malus vivo unus nos res facio quiesco possum mutuus facilitas conventio


Itaque etsi perversa induenda magistratui vestis et convocanda classico contio est, procedam in tribunal non furens nec infestus sed vultu legis et illa sollemnia verba leni magis gravique quam rabida voce concipiam et agi lege iubebo non iratus sed severus ; et cum cervicem noxio imperabo praecidi et cum parricidas insuam culleo et cum mittam in supplicium militare et cum Tarpeio proditorem hostemve publicum imponam, sine ira eo vultu animoque ero, quo serpentes et animalia venenata percutio.

itaque etsi perverto induo magistratus vestio et convoco classicus contio sum procedo in tribunal non furo neque infestus sed vultus lex et ille sollemne verbum lenis magis gravis quam rabidus vox concipio et ago lex iubeo non irascor sed severus et cum cervix noxius impero praecido et cum parricida insuo culleus et cum mitto in supplicium militaris et cum tarpeius proditor hostemve publicus impono sine ira is vultus animo sum quo serpo et animal veneno percutio


Hoc, quod de auribus dictum est, transfer ad oculos, qui non minus fastidio laborant, si male instituti sunt. Macula offenduntur et sordibus et argento parum splendido et stagno non ad solum perlucente.

hic qui de auris dico sum transfero ad oculus qui non paruus fastidium laboro si malus institus sum macula offendo et sordes et argentum parum splendidus et stagnum non ad solus perluceo


Quid enim est, cur oderim eum, cui tum maxime prosum, cum illum sibi eripio ? Num quis membra sua tunc odit, cum abscidit ? Non est illa ira, sed misera curatio. Rabidos effligimus canes et trucem atque immansuetum bovem occidimus et morbidis pecoribus, ne gregem polluant, ferrum demittimus ; portentosos fetus exstinguimus, liberos quoque, si debiles monstrosique editi sunt, mergimus ; nec ira, sed ratio est a sanis inutilia secernere.

quis enim sum cur odi is qui tum magnus prosum cum ille sui eripio num quis membrum suus tunc odi cum abscido non sum ille ira sed misero curatio rabidus effligo canis et trux atque immansuetum bos occaedes et morbidus pecus ne grex polluo ferrum demitto portentosus fetus exstinguimus liber quoque si debilis monstruosus edo sum mergo neque ira sed ratio sum ab sanus inutilis secerno


Ubi animum simul et corpus voluptates corrupere, nihil tolerabile videtur, non quia dura, sed quia mollis patitur. Quid est enim, cur tussis alicuius aut sternutamentum aut musca parum curiose fugata in rabiem agat aut obversatus canis aut clavis neglegentis servi manibus elapsa ?

ubius animus simul et corpus voluptas conrumpo nihil tolerabilis video non quia durus sed quia mollio patior quis sum enim cur tundo aliquis aut sternutamentum aut musca parum curiosus fugo in rabies ago aut obversatus canis aut clavus neglego servio manus elabor


Educatio maximam diligentiam plurimumque profuturam desiderat ; facile est enim teneros adhuc animos componere, difficulter reciduntur vitia quae nobiscum creverunt.

educatio maximus diligentia multus possum desidero facilis sum enim tener adhuc animus compono difficilis recido vitio qui nos cerno


Longe itaque ab adsentatione pueritia removenda est ; audiat verum. Et timeat interim, vereatur semper, maioribus adsurgat. Nihil per iracundiam exoret ; quod flenti negatum fuerit, quieto offeratur. Et divitias parentium in conspectu habeat, non in usu.

longus itaque ab adsentatio pueritia removeo sum audio verus et timeo interim vereor semper magnus assurgo nihil per iracundia exoro qui fleo nego sum quiesco offertor et divitiae pareo in conspectus habeo non in usus


Vinctum licet accipias et ad arbitrium tuum omni patientiae expositum ; saepe nimia vis caedentis aut articulum loco movit aut nervum in his quos fregerat dentibus fixit. Multos iracundia mancos, multos debiles fecit, etiam ubi patientem est nancta materiam. Adice nunc quod nihil tam imbecille natum est, ut sine elidentis periculo pereat; imbecillos valentissimis alias dolor, alias casus exaequat.

vincio licet accipio et ad arbitrium tuus omnis patientia expono saepe nimius volo caedo aut articulis locus moveo aut nervus in hic qui frango dens figo multus iracundia mancus multus debilis facio etiam ubi patior sum nanciscor materia adicio nunc qui nihil tam imbecille natus sum ut sine elido periculum pereo imbecillus valeo alius dolor alius casus exaequo


Et quid indignius quam sapientis adfectum ex aliena pendere nequitia ? Desinet ille Socrates posse eundem vultum domum referre, quem domo extulerat ? Atqui si irasci sapiens turpiter factis debet et concitari contristarique ob scelera, nihil est aerumnosius sapiente ; omnis illi per iracundiam maeroremque vita transibit.

et quis indignus quam sapio afficio ex alienus pendeo nequitia desino ille socrates possum idem vultus domus refero qui domus effero atqui si irascor sapio turpis facio debeo et concitaris contristo ob scelus nihil sum aerumnosus sapio omnis ille per iracundia maeror vito transeo


callosis super haec genibus manibusque, quas in usum pedum angustiae loci cogebant, lateribus vero adtritu exulceratis non minus foeda quam terribilis erat forma eius visentibus, factusque poena sua monstrum misericordiam quoque amiserat. Tamen, cum dissimillimus esset homini qui illa patiebatur, dissimilior erat qui faciebat.

callosus super hic genu manus qui in usus pes angustia locus cogo later verus adtero exulcero non paruus foedus quam terribilis sum forma is viso facio poena suus monstrum misericordia quoque amitto tamen cum dissimilis sum homo qui ille patior dissimilis sum qui facio


Numquam irasci desinet sapiens, si semel coeperit. Omnia sceleribus ac vitiis plena sunt ; plus committitur quam quod possit coercitione sanari. Certatur ingenti quidem nequitiae certamine. Maior cottidie peccandi cupiditas, minor verecundia est ; expulso melioris aequiorisque respectu quocumque visum est libido se impingit, nec furtiva iam scelera sunt. Praeter oculos eunt, adeoque in publicum missa nequitia est et in omnium pectoribus evaluit, ut innocentia non rara sed nulla sit.

numquam irascor desino sapio si semel coepio omnis scelus atque vitium plenus sum multus committo quam qui possum coercitio sanaris certo ingens quidem nequitia certamen magnus cottidie pecco cupiditas paruus verecundia sum expello bonus aequus respicio quicumque video sum libido sui impingo neque furtivus iam scelus sum praeter oculus eo adeo in publicus mitto nequitia sum et in omnis pector evalesco ut innocens non rarus sed nullus sum


Causa autem iracundiae opinio iniuriae est, cui non facile credendum est. Ne apertis quidem manifestisque statim accedendum ; quaedam enim falsa veri speciem ferunt.

causa autem iracundia opinio iniuria sum qui non facilis credo sum ne apertus quidem manifestus statim accedo quidam enim fallo verus species fero


Heraclitus quotiens prodierat et tantum circa se male viventium, immo male pereuntium viderat, flebat, miserebatur omnium, qui sibi laeti felicesque occurrebant, miti animo, sed nimis imbecillo, et ipse inter deplorandos erat. Democritum contra aiunt numquam sine risu in publico fuisse ; adeo nihil illi videbatur senum eorum quae serio gerebantur. Ubi istic irae locus est ? Aut ridenda omnia aut flenda sunt.

heraclitus quotiens prodeo et tantus circa sui malus vivo immo malus pereo video fleo misereo omnis qui sui laetus felix occurro mitis animus sed nimis imbecillus et ipse inter deploro sum democritus contra aio numquam sine rideo in publicus sum adeo nihil ille video seni is qui serius gero ubius istic ira locus sum aut rideo omnis aut fleo sum


Nobis placet nihil illam per se audere sed animo adprobante; nam speciem capere acceptae iniuriae et ultionem eius concupiscere et utrumque coniungere, nec laedi se debuisse et vindicari debere, non est eius impetus, qui sine voluntate nostra concitatur. Ille simplex est, hic compositus et plura continens; intellexit aliquid, indignatus est, damnavit, ulciscitur :

nos placeo nihil ille per sui audeo sed animus adprobo nam species capio accipio iniuria et ultio is concupisco et uterque coniungo neque laedo sui debeo et vindicaris debeo non sum is impetus qui sine voluntas noster concito ille simplex sum hic compono et multus contineo intellego aliquis indignor sum damno ulciscor


" Quid ergo ? Non aliquae voces ab iratis emittuntur quae magno emissae videantur animo ? " Immo veram ignorantibus magnitudinem, qualis illa dira et abominanda : " Oderint, dum metuant." Sullano scias saeculo scriptam. Nescio utrum sibi peius optaverit, ut odio esset, an ut timori. " Oderint." Occurrit illi futurum, ut exsecrentur, insidientur, opprimant. Quid adiecit ? Di illi male faciant, adeo repperit dignum odio remedium. " Oderint "—quid tum ? Dum pareant ? Non ; dum probent ? Non ; quid ergo ? " Dum timeant." Sic ne amari quidem vellem. Magno hoc dictum spiritu putas ? Falleris ;

quis ergo non aliqui voco ab irascor emitto qui magnus emitto video animus immo verus ignoro magnitudo qualis ille dirus et abominor odi dum metuo sullanus scio saeculum scribo nescio utrum sui malus opto ut odium sum an ut timor odi occurro ille sum ut exsecrentur insidior opprimo quis adiicio deus ille malus facio adeo reperio dignus odium remedium odi quis tum dum pareo non dum probo non quis ergo dum timeo sic ne amo quidem volo magnus hic dico spiritus puto fallo


Quosdam unius verbi contumelia non aequo animo lata in exilium proiecit, et qui levem iniuriam silentio ferre noluerant, gravissimis malis obruti sunt, indignatique aliquid ex plenissima libertate deminui servile in sese adtraxerunt iugum.

quidam unus verbum contumelia non aequus animus fero in exsilium proicio et qui levo iniuria silentium fero nolo gravis malus obruo sum indignor aliquis ex plenus libertas deminuo servilis in sui adtraho iugum


Deinde nihil habet in se utile nec acuit animum ad res bellicas. Numquam enim virtus vitio adiuvanda est se contenta. Quotiens impetu opus est, non irascitur sed exsurgit et in quantum putavit opus esse concitatur remittiturque, non aliter quam quae tormentis exprimuntur tela in potestate mittentis sunt in quantum torqueantur.

deinde nihil habeo in sui utilis neque acuo animus ad res bellicus numquam enim virtus vitio adjuvo sum sui contineo quotiens impetus opus sum non irascor sed exsurgo et in quantus puto opus sum concito remitto non aliter quam qui tormentum exprimo telum in potestas mitto sum in quantus torqueo


Necessarium est itaque foeditatem eius ac feritatem coarguere et ante oculos ponere quantum monstri sit homo in hominem furens quantoque impetu ruat non sine pernicie sua perniciosus et ea deprimens, quae mergi nisi cum mergente non possunt. Quid ergo ?

necessarius sum itaque foeditas is atque feritas coarguo et ante oculus pono quantus monstrum sum homo in homo furo quantus impetus ruo non sine pernicies suus perniciosus et is deprimo qui mergo nisi cum mergo non possum quis ergo


Numquid enim singuli aut pauci rupere legem ? Undique velut signo dato ad fas nefasque miscendum coorti sunt : Non hospes ab hospite tutus, non socer a genero ; fratrum quoque gratia rara est. Imminet exitio vir coniugis, illa mariti; lurida terribiles miscent aconita novercae ; filius ante diem patrios inquirit in annos.

numquid enim singuli aut paucus rumpo lex undique velut signum do ad fas nefas misceo coorior sum non hospes ab hospes tueor non socer ab gener frater quoque gratia rarus sum immineo exitium vir coniunx ille maritus luridus terribilis misceo aconitum noverca filius ante dies patrius inquiro in annus


Ne singulis irascaris, universis ignoscendum est, generi humano venia tribuenda est. Si irasceris iuvenibus senibusque, quod peccant, irascere et infantibus : peccaturi sunt. Numquis irascitur pueris, quorum aetas nondum novit rerum discrimina ? Maior est excusatio et iustior hominem esse quam puerum.

ne singuli irascaris universus ignosco sum gener humanus venia tribuo sum si irasco juvenis senex qui pecco irasco et infer pecco sum numquis irascor puer qui aetas nondum nosco res discrimino magnus sum excusatio et justus homo sum quam puer


Deinde omnes istae feritate liberae gentes leonum luporumque ritu ut servire non possunt, ita nec imperare; non enim humani vim ingenii, sed feri et intractabilis habent; nemo autem regere potest nisi qui et regi.

deinde omnis iste feritas liber gens leo lupus ritus ut servio non possum ita neque impero non enim humanus vis ingenium sed ferio et intractabilis habeo nemo autem rego possum nisi qui et rex


Quaedam sunt quae nocere non possunt nullamque vim nisi beneficam et salutarem habent, ut di immortales , qui nec volunt obesse nec possunt ; natura enim illis mitis et placida est, tam longe remota ab aliena iniuria quam a sua.

quidam sum qui noceo non possum nullus vis nisi beneficus et salutaris habeo ut deus immortalis qui neque volo obsum neque possum natura enim ille mitis et placidus sum tam longus remoueo ab alienus iniuria quam ab suus


Puerum aetas excuset, feminam sexus, extraneum libertas, domesticum familiaritas. Nunc primum offendit, cogitemus quam diu placuerit ; saepe et alias offendit, feramus quod diu tulimus. Amicus est, fecit quod noluit ; inimicus, fecit quod debuit.

puer aetas excuso femina sexus extraneus libertas domesticus familiaritas nunc primus offendo cogito quam diu placeo saepe et alius offendo fero qui diu fero amicus sum facio qui nolo inimicus facio qui debeo


Iam vero si effectus eius damnaque intueri velis, nulla pestis humano generi pluris stetit. Videbis caedes ac venena et reorum mutuas sordes et urbium clades et totarum exitia gentium et principum sub civili hasta capita venalia et subiectas tectis faces nec intra moenia coercitos ignes sed ingentia spatia regionum hostili flamma relucentia.

iam verus si efficio is damno intueor velis nullus pestis humanus gener multus sto video caedes atque veneno et reus mutuo sordeo et urbs clades et totaris exitium gens et princeps sub civilis hasta caput venalis et subjecto tectum fax neque intra moenia coerceo ignis sed ingens spatior regio hostilis flamma reluceo


Labor illos citra lassitudinem exerceat, ut minuatur, non ut consumatur calor nimiusque ille fervor despumet. Lusus quoque proderunt ; modica enim voluptas laxat animos et temperat.

labor ille citer lassitudo exerceo ut minuo non ut consumo calor nimius ille fervo despumo lusus quoque prosum modicus enim voluptas laxo animus et tempero


tamquam aut curam nostram deserentibus aut auctoritatem contemnentibus. Quid ? Gladiatoribus quare populus irascitur et tam inique, ut iniuriam putet, quod non libenter pereunt ? Contemni se iudicat et vultu, gestu, ardore a spectatore in adversarium vertitur.

tamquam aut cura noster desero aut auctoritas contemno quis gladiator quare populus irascor et tam iniquus ut iniuria puto qui non libet pereo contemno sui iudico et vultus gestus ardor ab spectator in adversarius verto


Gladiatores quoque ars tuetur, ira denudat. Deinde quid opus est ira, cum idem proficiat ratio ? An tu putas venatorem irasci feris ? Atqui et venientis excipit et fugientis persequitur, et omnia illa sine ira facit ratio. Quid Cimbrorum Teutonorumque tot milia superfusa Alpibus ita sustulit, ut tantae cladis notitiam ad suos non nuntius sed fama pertulerit, nisi quod erat illis ira pro virtute ? Quae ut aliquando propulit stravitque obvia, ita saepius sibi exitio est. Germanis quid est animosius ? Quid ad incursum acrius ?

gladiator quoque ars tueor ira denudo deinde quis opus sum ira cum idem proficio ratio an tu puto venator irascor fera atqui et venio excipio et fugio persequor et omnis ille sine ira facio ratio quis cimber teutoni tot mille superfundo alpis ita tollo ut tantus clades notitia ad suus non nuntius sed fama perfero nisi qui sum ille ira pro virtus qui ut aliquando propello sterno obvius ita saepis sui exitium sum germanus quis sum animosus quis ad incursus acer


Respondisse tibi servum indignans libertumque et uxorem et clientem ; deinde idem de re publica libertatem sublatam quereris, quam domi sustulisti. Rursus, si tacuit interrogatus, contumaciam vocas. Et loquatur et taceat et rideat !

respondeo tu servus indignor libertus et uxor et cliens deinde idem de res publicus libertas suffero queror quam domus tollo rursus si taceo interrogo contumacia voco et loquor et taceo et rideo


Ex is, quae nos offendunt, alia renuntiantur nobis, alia ipsi audimus aut videmus. De iis, quae narrata sunt, non debemus cito credere ; multi mentiuntur, ut decipiant, multi, quia decepti sunt. Alius criminatione gratiam captat et fingit iniuriam, ut videatur doluisse factam ; est aliquis malignus et qui amicitias cohaerentis diducere velit ; est subdicax et qui spectare ludos cupiat et ex longinquo tutoque speculetur quos conlisit.

ex is qui nos offendo alius renuntio nos alius ipse audio aut video de is qui narro sum non debeo cito credo multus mentior ut decipio multus quia decipio sum alius criminatio gratia capto et fingo iniuria ut video doleo facio sum aliquis malignus et qui amicitia cohaereo diduco volo sum subdicax et qui specto ludus cupio et ex longinquus tueor speculor qui conlisit


Optimum est primum irritamentum irae protinus spernere ipsisque repugnare seminibus et dare operam, ne incidamus in iram. Nam si coepit ferre transversos, difficilis ad salutem recursus est, quoniam nihil rationis est, ubi semel adfectus inductus est iusque illi aliquod voluntate nostra datum est ; faciet de cetero quantum volet, non quantum permiseris.

bonus sum primus irritamentum ira protinus sperno ipse repugnaris semen et do opera ne incido in ira nam si coepio fero transverto difficilis ad salus recursus sum quoniam nihil ratio sum ubi semel affectus induco sum jus ille aliqui voluntas noster do sum facio de ceterus quantus volo non quantus permitto


Hunc aliquis affectum virtuti adiutorem comitemque dat consilia, sine quibus virtus nihil gerit, obturbantem ? Caducae sinistraeque sunt vires et in malum suum validae, in quas aegrum morbus et accessio erexit.

hic aliquis afficio virtus adiutor comito do consilium sine qui virtus nihil gero obturbo caducus sinister sum vireo et in malus suus validus in qui aeger morbus et accessio erigo