MONTANVS VOTIENVS quaestionem hanc adiecit: an gratiam retulerit Cimon Calliae. Tuli, inquit, filiam tuam uxorem; filia tua Miltiadis nurus facta est. non putas beneficium communes cum Miltiade nepotes? GALLIO illam quaestionem duram mouit, sed diligenter executus est, quae solet esse in ingrati controuersiis prima: an beneficium acceperit. Non erat, inquit, mihi poena in carcere esse: mea uoluntate illo perueneram. Ita tu putas me libentius in cubiculo meo iacuisse ? nullus tunc erat locus Athenis honestior quam qui Miltiaden habuerat. Deinde et illam subiunxit quaestionem: an teneatur is qui beneficium accepit quod non petiit. Non rogaui, inquit, te; dedisti istud iactationi tuae; putasti ad gloriam tuam pertinere. Ita tu non accepisses beneficium si tibi soluere Miltiaden contigisset?

montanvs votienvs quaestio hic adiicio an gratia refero cimon calliae tulis inquam filia tuus uxor filia tuus miltiades nurus facio sum non puto beneficium communis cum miltiades nepos gallio ille quaestio durus moueo sed diligenter executus sum qui soleo sum in ingratus controversia primus an beneficium accipio non sum inquam ego poena in carcer sum meus uoluntas ille pervenio ita tu puto ego libet in cubiculum meus jaceo nullus tunc sum locus athenae honestus quam qui miltiades habeo deinde et ille subjungo quaestio an teneo is qui beneficium accipio qui non peto non rogo inquam tu do iste iactatio tuus puto ad gloria tuus pertineo ita tu non accipio beneficium si tu soluo miltiades contingo


innocens sum. Pars altera. VALLI SYRIACI. Crescere ex mea proposuit inuidia: sequemur senes quo uocat ambitio iuuenilis et concionem illi praebebimus? Melius se potest iactare quam defendere. Ecqui iustus metus meus est, ne heredem ingratum scribam, inimicum relinquam? Inter cetera quae mihi cum inimico fateor esse communia et hoc est: infelicissimam ambo et tristissimam egimus uitam, excepto uno quod alter alterum egentem uidimus. Proici me adiectis uerborum contumeliis iussit: ad caelum manus sustulit fassus huius se spectaculi debitorem, et tunc primum fratri uitam precatus est. Laetitiam parati patrimonii, ut ex tanto calamitatium stupore, nullam percepi nisi quod isti daturus omnia eram, illi negaturus. Liquet nobis deos esse: qui non aluit eget; qui in domum suam fratrem non recepit in publico manet. aequauit iam potentiam meam cum illius potentia fortuna, nisi quod haec prior facere non possum.

innocens sum pars alter valles syriaci cresco ex meus propono inuidia sequor senex quo uoco ambitio iuuenilis et concio ille praebeo bonus sui possum iactaris quam defendo ecqui iustus metus meus sum ne heres ingratus scribo inimicus relinquo inter ceterus qui ego cum inimicus fateor sum commune et hic sum infelix ambo et tristis ago uita excipio unus qui alter alter egeo uideo proicio ego adicio uerbum contumelia iubeo ad caelum manus tollo fateor hic sui spectaculum debitor et tunc primus frater uita preco sum laetitia paro patrimonium ut ex tantus calamitas stupor nullus percipio nisi qui iste do omnis sum ille nego liquo nos deus sum qui non alo egeo qui in domus suus frater non recipio in publicus maneo aequo iam potentia meus cum ille potentia fortuna nisi qui hic prior facio non possum


Postea deinde offendit illos tota comitum cohors: oppressi sunt in templo ab omni multitudine, quae postulabat ut Romam Sabinus cum Turdo proficisceretur. erat inter infames maxime et inuisos homines Turdus. cum Turdus promitteret iturum se, ut inde posset exire, Sabinus silentio facto ait: ego ad Caesarem non sum iturus cum mattea. Postea hoc Sabino cum causam diceret obiectum est. Multa illum diserte dixisse memini, cum introductus est ex carcere in senatum postulaturus ut diaria acciperet. tunc dixit de fame questus: nihil onerosum a uobis peto, sed ut me aut mori uelitis, aut uiuere. et illud dixit: nolite, inquam, superbe audire hominem calamitosum: saepe qui misereri potuit misericordiam rogat.

postea deinde offendo ille totus comes cohors opprimo sum in templum ab omnis multitudo qui postulo ut roma sabinus cum turdus proficiscor sum inter infamo magnus et invideo homo turdus cum turdus promitto eo sui ut inde possum exeo sabinus silentium facio aio ego ad caesaris non sum eo cum mattea postea hic sabinum cum causa dico obicio sum multus ille dissero dico memini cum introduco sum ex carcer in senatus postulo ut diarium accipio tunc dico de fames queror nihil onerosus ab tu peto sed ut ego aut morior volo aut uiuo et ille dico nolo inquam superbus audio homo calamitosus saepe qui misereo possum misericordia rogo


Ab Tarpeio ad Vestam, cuius uittam carnifex rupit; a templo ad saxum, a saxo ad templum: hac pudicae sacerdotis inter supplicia et uota discursus est. inter superos inferosque iactata in nouam poenam reuixisti. Pompei SILONIS narratio. Quod ad rerum expositionem pertinet, iudices, non committam, ut ultionem deorum immortalium morer uerbis. Incesta saxo deiciatur. lege damnata est: habetis iudicium. deiecta est: habetis exemplum. Vibii Galli narratio. Breuis expositio rerum est: aduersariam incesti postulaui, accusaui, damnaui, carnifici tradidi: permittitis iam abire accusatori? recedamus ad absolutionem tuam. ita dii damnatam maluerunt absoluere quam sacerdotem? Sero innocentiam damnata concupisti, uitam deiecta.

ab tarpeius ad vesta qui vitta carnifex rumpo ab templum ad saxum ab saxum ad templum hic pudicus sacerdos inter supplicium et uotum discursus sum inter superus inferi jacto in nouus poena reuixisti pompejus silo narratio qui ad res expositio pertineo iudex non committo ut ultio deus immortalis moror uerbum incesto saxum deicio lex damno sum habeo iudicium deicio sum habeo exemplum vibius gallus narratio breuis expositio res sum aduersariam incestus postulo accuso damno carnifex trado permitto iam abeo accusator recedo ad absolutio tuus ita dius damno malo absolvo quam sacerdos serus innocentia damno concupio uita deicio


utrum lex de incesta tantum sit, uel quae deiciatur nec pereat; an etiam damnata, si innocens post damnationem adparuit, deici debeat. an haec innocens sit; an haec deorum adiutorio seruata sit; CESTIVS et illas subiunxit huic ultimae quaestioni: an dii inmortales rerum humanarum curam agant; etiamsi agunt, an singulorum agant; si singulorum agunt, an huius egerint. Improbabat ALBVCIVM, quod haec non tamquam particulas incurrentes in quaestionem tractasset, sed tamquam problemata filosofumena. FVSCVS ARELLIVS pater sic diuisit: utrum incestae poena sit deici, an perire. utrum prouidentia deorum, an casu seruata sit; si uoluntate superorum seruata est, an in hoc ut crudelius periret.

utrum lex de incesto tantus sum uel qui deicio neque pereo an etiam damno si innocens post damnatio appareo deicio debeo an hic innocens sum an hic deus adjutorium seruata sum cestivs et ille subjungo hic ulter quaestio an dius inmortal res humanus cura ago etiamsi ago an singulus ago si singulus ago an hic ago improbo albvcivm qui hic non tamquam particula incurro in quaestio tracto sed tamquam problema filosofumena fvscvs arellivs pater sic diuido utrum incesta poena sum deicio an pereo utrum provideo deus an casus seruata sum si uoluntas superi seruata sum an in hic ut crudelis pereo


Pars altera. ARELLI FVSCI. Quantum est pretium quo uendo, ut filium pater spectem in cruce, filius patrem de cruce? tanti et imperatorem et parricidium uendidi? Gratulabantur omnes repulso magis quam designato nimis ambitiose. nunc poenitet. Qui et filium et patriam uendidit, tam exiguum auri accepit, ut unus senex portare posset.

pars alter arelli fvsci quantus sum pretium quo uendo ut filius pater specto in crux filius pater de crux tantus et imperator et parricidium vendo gratulor omnis repello magis quam designo nimis ambitiosus nunc poenitet qui et filius et patria uendo tam exiguus aurum accipio ut unus senex porto possum


Pactus sum de redemptione, scripsi patri. quicumque pro tyrannicida uestro pependistis, certum habeo, solliciti optastis, ut hae litterae ad patrem perueniant. “Egeo,” inquit. sic subito? Quod ex toto emi non debet duplo emit. ARELLI FVSCI patris. Causam meam tenui apud eos, qui nihil debebant manibus meis. Tunc primum egere queritur iste, cum manus meas uidit. Quid mirum si non putauerunt turpe piratae accipere mercedem quam pater dabat? Ades, pietas; si sancte uixi, si innocenter, effice ut iste manus meas qui odit desideret. Tarde mihi epistola solui uidebatur. Hoc prorsus fabulosum repleto sceleribus nostris saeculo deerat, ut narraretur aliquis solutus a piratis, adligatus a patre.

paciscor sum de redemptio scribo pater quicumque pro tyrannicida uester pendeo certus habeo sollicitus opto ut hic littera ad pater pervenio egeo inquam sic subeo qui ex totus emo non debeo duplo emo arelli fvsci pater causa meus tenuis apud is qui nihil debeo manus meus tunc primus ago queror iste cum manus meus uideo quis mirus si non puto turpis pirata accipio merces quam pater do adsum pietas si sancio vivo si innocens efficio ut iste manus meus qui odi desidero tardus ego epistula soluo uideo hic prorsus fabulosus repleo scelus noster saeculum desum ut narro aliquis soluo ab pirata adligo ab pater


CESTIVS: “timeo,” inquit, “ne abdicer:” uellem timeres. ALBVCIVS hoc colore usus est: summam sibi amicitiam cum diuite fuisse; dixisse illum sibi dubitanti an filium tolleret: “tolle,” inquit, “in meum patrimonium; ego istum fratrem liberorum meorum iudicabo.” itaque cum et tertium abdicaret, dixit: quid sic mihi illudis tamquam unicus? etiamnunc filium habeo. Venit ad me et ait: redde quem educasti mihi: si emendati fuerint liberi mei, habebo hunc cum illis; si perseuerauerint furere, habebo hunc pro illis. Temptaui statim reducere illum in gratiam cum filiis: intempestiuum erat. temptaui cogere subtrahendo meum: respondit tamquam non possit diuiti deesse filius. SILO dixit:

cestivs timeo inquam ne abdico uolo timeo albvcivs hic color utor sum summa sui amicitia cum dives sum dico ille sui dubito an filius tollo tollo inquam in meus patrimonium ego iste frater liberi meus iudico itaque cum et tertius abdico dico quis sic ego illudo tamquam unicus etiamnum filius habeo venio ad ego et aio reddo qui educo ego si emendo sum liber meus habeo hic cum ille si persevero furo habeo hic pro ille tento statim reduco ille in gratia cum filius intempestivus sum tento cogo subtraho meus respondeo tamquam non possum dives desum filius silus dico


quid hoc est? generum socer mancipio accepit. TRIARIVS dixit: “fugitiuum, erronem non esse:” ita si malum auctorem habemus, gener noster fugitiuus est? BLANDVS dixit: relegamus auctoritatis tabellas: “furtis noxaque solutum.” haec generi nostri laudatio est. GALLIO dixit: furtis, noxa solutus est. SPARSVS dixit: ostende tabellas. quid nobis cum isto genero? prior dominus promisit fugitiuum non esse. gratulor uobis, posteri: patrem fugitiuum non habebitis. VARIVS GEMINVS dixit: “erronem non esse;” adicio fugitiuum non esse, adicio noxa furtisque solutum. numquid de generi tui nobilitate detraxi?

quis hic sum gener socer mancipium accipio triarivs dico fugitivus erro non sum ita si malus auctor habeo gener noster fugitivus sum blandvs dico relego auctoritas tabella furtum noxa soluo hic gener noster laudatio sum gallio dico furtum noxa soluo sum sparsvs dico ostendo tabella quis nos cum iste gener prior dominus promitto fugitivus non sum gratulor tu posterus pater fugitivus non habeo varivs geminvs dico erro non sum adicio fugitivus non sum adicio noxa furtum soluo numquid de gener tuus nobilitas detraho


Hunc sensum ipse CESTIVS sano genere dixit; Flauum Alfium auditorem suum, qui eandem rem lasciuius dixerat, obiurgauit. FLAVVS hoc modo dixit: cum desidiae se eripuisset, paulatim se ad frugalitatem redisse et odio sibi uitium suum factum. “Hoc fuit,” inquit, “quare desinerem: sentiebam, inquit, me senem fieri.” CESTIVS hoc aiebat dulcius quidem esse, sed corripuit extremam sententiam. “Incredibile est,” inquit, “cum iuuenis sit, sensisse illum se senem fieri, et nolim uideri tam diu luxuriatum donec sentiret sensum defieri.”

hic sensus ipse cestivs sano genus dico flavus alfius auditor suus qui idem res lasciuius dico objurgo flavvs hic modo dico cum desidia sui eripio paulatim sui ad frugalitas redeo et odium sui uitium suus facio hic sum inquam quare desino sentio inquam ego senex fio cestivs hic aio dulcis quidem sum sed corripio extremus sententia incredibilis sum inquam cum iuuenis sum sentio ille sui senex fio et nolo uideo tam diu luxurio donec sentio sensus defio


LABIENVS ait: non sum statim exoratus et si uixisset non essem fractus proximis precibus eius, ne tertio quidem rogatus aut quarto. “At uictor cito exoratus est.” Noli mirari: facilius est ignoscere bello quam parricidio. HISPANVS de morte eius hoc dixit: iterum illam nobis uir abduxit. ALBVCIVS ait: tuto me, ait, putaui loqui fortius; non dubitaui enim, quin frater illi dicturus esset: non est quod timeas, exorabitur; si difficilior erit, ego illum rogabo; et si rogasses, adulescens, fecissem. non magis tibi nego quidquam quam soror tua marito?

labienvs aio non sum statim exoro et si vivo non sum frango propior prex is ne tertius quidem rogo aut quartum at uictor cito exoro sum nolo miror facilis sum ignosco bellum quam parricidium hispanvs de mors is hic dico iterum ille nos uir abduco albvcivs aio tueor ego aio puto loquor fortis non dubito enim quin frater ille dico sum non sum qui timeo exoro si difficilis sum ego ille rogo et si rogo adulescens facio non magis tu nego quisquam quam soror tuus marito


Colit etiamnunc in Capitolio casam uictor omnium gentium populus cuius tantam felicitatem nemo miratur; merito potens est: nempe ab eius origine est qui non reliquit patrem. Egredientem te certe domum redeuntemque comitabor nec nisi in limine deseram: ero in publico filius. Amo aeque pauperiem quam patrem: utrique consueui. non possum agere in domo diuitis filium. Si carum tibi seruum uenderes, quaereres numquid saeuus emptor esset. Vnam mehercule horam qua tibi irato satisfaciam ter pluris omni patrimonio puto. hoc solum omnium quod sic me amittere cupis, satis amare non possum. Quid faciam adoptatus? loquar de filiis eius bene?

colo etiamnum in capitolium cado uictor omnis gens populus qui tantus felicitas nemo miro mereo possum sum nempe ab is origo sum qui non relinquo pater egredior tu certus domus redeo comito neque nisi in limen desero sum in publicus filius amo aequus pauperies quam pater uterque consuesco non possum ago in domus dives filius si caris tu seruus vendo quaero numquid saevus emptor sum vnam hercules hora qui tu irascor satisfaciam ter multus omnis patrimonium puto hic solus omnis qui sic ego amitto cupio satis amo non possum quis facio adopto loquor de filius is bene


ascenderant, relabantur. Torpent ecce ingenia desidiosae iuuentutis nec in unius honestae rei labore uigilatur: somnus languorque ac somno et languore turpior malarum rerum industria inuasit animos, cantandi saltandique obscena studia effeminatos tenent, capillum frangere et ad muliebres blanditias extenuare uocem, mollitia corporis certare cum feminis et immundissimis se expolire munditiis nostrorum adolescentium specimen est.

ascenderant relabor torpeo ecce ingenium desidiosus iuuentus neque in unus honestus res labor uigilatur somnus languor atque somnus et languor turpis malus res industria inuado animus canto saltandique obscenus studium effemino teneo capillus frango et ad muliebris blanditia extenuaris uox mollitia corpus certo cum femina et immundissimis sui expolio munditia noster adolesco specimen sum


utar cum aliis deficiar. Pollio ASINIVS aiebat hoc Latronem uideri tamquam forensem facere, ut ineptas quaestiones circumcideret, set in nulla magis illum re scolasticum deprehendi. remittit, inquit, eam quaestionem quae semper pro patribus ualentissima est. ego scio nulli a praetore curatorem dari, quia iniquus pater sit aut impius, sed quia furiosus; hoc autem in foro esse curatorem petere quod in scolastica dementiae agere.

uto cum alius deficio pollio asinivs aio hic latro uideo tamquam forensis facio ut ineptus quaestio circumcido sed in nullus magis ille res scolasticum deprehendo remitto inquam is quaestio qui semper pro pater valeo sum ego scio nullus ab praetor curator do quia iniquus pater sum aut impius sed quia furiosus hic autem in forum sum curator peto qui in scolastica dementia ago


VIBI GALLI. Gratias ago diuiti, quod quos odit iam reos facere contentus est. Interdiu nobis publico interdicitur; quaerite quid nocte fiat. “Non ambulabis,” inquit, “eadem uia qua ego, non calcabis uestigia mea, non offeres delicatis oculis sordidam uestem, non flebis inuito me, non tacebis:” perieramus, si magistratus esset. ALBVCI SILI. Quod sordidatus fui, luctus est; quod fleui, pietatis est; quod non accusaui, timoris est; quod repulsus est, uestrum est. Non taceam, qui adhuc uiuo quod tacui? Nostis populi loquacis suspiciones. quare iste honores illo uiuo numquam petiit? Ego uero omnes quaeso homines, ut me in inquisitione paternae mortis adiuuent; et ad tua genua, dides, uenissem, nisi timerem ne inuidiam tibi fieri diceres; et iam pridem hoc animo sequor: occasionem loquendo capto nec mehercules possum dicere inhumanitate tua fieri quod non audeo, sed uitium me meum sequitur: taceo. utinam hoc uitium habuisset et pater! dum libere loquitur multos offendit: neque enim, puto, te solum in ciuitate habuit inimicum.

vibi gallus gratia ago dives qui qui odi iam reus facio contineo sum interdiu nos publicus interdico quaero quis nox fio non ambulo inquam idem uia qui ego non calco uestigium meus non offertor delicatus oculus sordidus uestis non fleo inuitus ego non taceo pereo si magistratus sum albvci silis qui sordido sum luctus sum qui fleui pietas sum qui non accuso timor sum qui repello sum uester sum non taceo qui adhuc uiuus qui taceo nostos populus loquax suspicio quare iste honor ille uiuus numquam peto ego uerus omnis quaeso homo ut ego in inquisitio paternus mors adjuvo et ad tuus genu dides venio nisi timeo ne inuidia tu fio dico et iam pridem hic animus sequor occasio loquor capio neque hercules possum dico inhumanitas tuus fio qui non audeo sed uitium ego meus sequor taceo utinam hic uitium habeo et pater dum libo loquor multus offendo neque enim puto tu solus in ciuitas habeo inimicus


Vt uidi tyrannicidam ex arce descendentem, nihil prius quam manus osculatus sum. PPMPEI SILONIS. Vtrum ex filiis meis probatis? alter se occidit, alter tyrannum. Nemo ius habet in istas manus, meae sunt; istae etiam cum tyranno seruirent mihi paruerunt. Ita mihi superstite filio mori liceat, ut ego illum qui mori maluit parricidam uocaui. ARELLI FVSCI patris. Rogo uos per securitatem publicam, per modo restitutae libertatis laetitiam, per coniuges liberosque uestros. nemo tam suppliciter audiit me rogantem cum uapularem. Quam languidae caedentis manus erant! non putarem illum posse tyrannicidium facere. Istae mihi salutares porrexerunt cibos, istae potiones; numquam tamen indulgentiores sensi manus quam eum me caederent.

vt uideo tyrannicida ex arx descendo nihil prior quam manus osculo sum ppmpei silo vtrum ex filius meus probo alter sui occido alter tyrannus nemo ius habeo in iste manus meus sum iste etiam cum tyrannus seruio ego pareo ita ego supersto filius morior licet ut ego ille qui morior malo parricida voco arelli fvsci pater rogo tu per securitas publicus per modo restituo libertas laetitia per coniunx liber uester nemo tam supplex audio ego rogo cum uapularis quam languidus caedo manus sum non puto ille possum tyrannicidium facio iste ego salutaris porrigo cibus iste potio numquam tamen indulgeo sentio manus quam is ego caedo


inter sanos scolasticum. CESTIVS alio colore longe usus est; dixit non iram fuisse illam patris, sed calliditatem: “non habebam,” inquit, “unde redimerem. quem rogarem pecuniam in tam auara ciuitate, in qua ne filii quidem patres alunt? usus sum consilio: sciebam piratas non crudeles esse, sed auaros. uolui efficere et ut desperarent non illum redimi et propter hoc superuacuum futurum dimitterent. an prudenter cogitauerim nescio; interim feliciter cogitaui: post epistulas illas quas accusat dimissus est.” Lateo totum se ab istis remouit coloribus et aduocauit uires suas tanto totius actionis impetu, ut attonitos homines tenuerit; hoc enim colore usus est: nescio quid scripserim. olim iam mihi excussa mens est. ex quo uidi filium unum in arce, alterum in adulterio, tertium in parricidio, ex quo respersus sum fili morientis sanguine, ex quo relictus sum solus, orbus, senex, odi meos. Hic color illius uiribus adprobandus est; quanta enim ui opus est, ut aliquis accusando se miserabilem faciat?

inter sanus scolasticum cestivs alius color longus utor sum dico non ira sum ille pater sed calliditas non habeo inquam unde redimo qui rogaris pecunia in tam auarus ciuitas in qui ne filius quidem pater alo utor sum consilium scio pirata non crudelis sum sed avarus uolo efficio et ut despero non ille redimo et propter hic superuacuum sum dimitto an prudens cogitauerim nescio interim feliciter cogito post epistula ille qui accuso dimitto sum lateo totus sui ab iste remoueo color et advoco uis suus tantus totus actio impetus ut attono homo teneo hic enim color utor sum nescio quis scribo olim iam ego excutio mens sum ex quo uideo filius unus in arx alter in adulterium tertius in parricidium ex quo respergo sum filis morior sanguis ex quo relinquo sum solus orbus senex odi meus hic color ille uis adprobo sum quantus enim uis opus sum ut aliquis accuso sui miserabilis facio


PORCI LATRONIS. Fili, nihil amplius quam famem deprecor; si tamen inexorabilis es, illud pro beneficio peto, ut aut tamquam adulter moriar aut tamquam tyrannus. Par erat utriusque fortuna illo tempore: tu alligatus eras, ego in senectute immobilis et uincto simillimus; tu in solitudine, ego in omnium meorum solitudine; tu lucem non uidebas, ego etiam oderam. hoc unum inter nos interest, quod tu etiam a piratis cibum accepisti. Blandi. Deprecabar non pro adultero, sed pro domo, ne fratrem occideret, tyrannicidam inquinaret, patrem respergeret. roganti mihi et has interponenti manus paene praecidit. Haec sententia deridebatur a Latrone tanquam puerilis: hoc ei prouisum est, ut aliquem ex suis reliquisse uideatur quem non occiderit. VIBI RVFI. Hae nempe scripserunt epistolam manus: praebeo; praecide et ale. Pompei SILONIS. “Liberi parentes alant, aut uinciantur.” ad te legem meam transfero:

porcus latro filis nihil amplus quam fames deprecor si tamen inexorabilis sum ille pro beneficium peto ut aut tamquam adulter morior aut tamquam tyrannus par sum uterque fortuna ille tempus tu alligo sum ego in senectus immobilis et vincio similis tu in solitudo ego in omnis meus solitudo tu lux non uidebas ego etiam odi hic unus inter nos intersum qui tu etiam ab pirata cibus accipio blandio deprecor non pro adultero sed pro domus ne frater occaedes tyrannicida inquino pater respergo rogo ego et hic interpono manus paene praecido hic sententia derideo ab latro tamquam puerilis hic is prouideo sum ut aliquis ex suus relinquo uideo qui non occido vibi rvfi hic nempe scribo epistula manus praebeo praecido et al pompejus silo liber parens alo aut vincio ad tu lex meus transfero


puellam non misericordia motam sed libidine, et ideo non esse beneficium. In argumentis eleganter hanc partem tractauit: etiamsi beneficium dedisset, non esse sic referendam gratiam; deinde beneficium esse quod iudicio detur, non quod furore aut morbo. HISPO ROMANIVS alio colore dixit illam non amore adulescentis sed odio patris sui secutam; uoluit illi et amoris commendationem detrahere. BVTEO longe arcessito colore usus est; uoluit enim uideri non inuito patre sed secreto suadente, palam dissimulante totum hoc gestum; a patre illam esse honestam condicionem nuptiarum inuentam, cum alio nullo modo posset; neque enim aliter effugere illos potuisse nisi patiente patre.

puella non misericordia moveo sed libido et ideo non sum beneficium in argumentum eleganter hic pars tracto etiamsi beneficium do non sum sic refero gratia deinde beneficium sum qui iudicium do non qui furor aut morbus hispo romanivs alius color dico ille non amor adulescens sed odium pater suus sequor uolo ille et amor commendatio detraho bvteo longus arcesso color utor sum uolo enim uideo non inuitus pater sed secretum suadeo palam dissimulo totus hic gero ab pater ille sum honestus condicio nuptiae invenio cum alius nullus modo possum neque enim aliter effugio ille possum nisi patior pater


MARVLLI. Nunc sciam an merito libertatem acceperis, si liber non merueris crucem. hoc quod obicio qui in pluribus fecit, occisus est. P. VINICI. Nunc in domo nostra matrimonium est, cuius me puderet etiam si raptus esset. Quam miseros putatis, iudices, esse quibus duo quae miserrima sunt optanda fuerunt, tyrannus et raptor? Vna genero tuo commendatio est, quod se aliquando ista puella putauit indignum. VALLI Syriaci. In ea condicione, iudices, sumus, ut consolari debeamus sororem, quod aut rapta non sit aut nupserit. et tamen quid ille meruit quamdiu per dominum licuit innocentissimus seruus?

marvlli nunc scio an mereo libertas accipio si liber non mereo crux hic qui obicio qui in multus facio occido sum p vinici nunc in domus noster matrimonium sum qui ego pudeo etiam si rapio sum quam miser puto iudex sum qui duo qui miser sum opto sum tyrannus et raptor vna gener tuus commendatio sum qui sui aliquando iste puella puto indignus valles syriacus in is condicio iudex sum ut consolaris debeo soror qui aut rapio non sum aut nubo et tamen quis ille mereo quamdiu per dominus licet innocens seruus


erat autem illa causa: timebat ne scolasticus uideretur. dum alterum uitium deuitat, incidebat in alterum nec uidebat nimium illum orationis suae splendorem his admixtis sordibus non defendi, sed inquinari: set hoc aequale omnium est, ut uitia sua excusare malint quam effugere. Albucius enim non quomodo non esset scolasticus quaerebat, sed quomodo non uideretur. nihil detrahebat ex superuacuo strepitu; haec sordida uerba ad patrocinium aliorum adferebat. Huc illi accedebat inconstantia iudicii: quem proxime dicentem commode audierat, imitari uolebat. Memini omnibus illum omissis rebus apud Fabianum philosophum tanto iuueniorem quam ipse erat, cum codicibus sedere;

sum autem ille causa timeo ne scolasticus uideo dum alter uitium devito incido in alter neque video nimium ille oratio suus splendor hic admisceo sordes non defendo sed inquino sed hic aequal omnis sum ut uitium suus excuso malo quam effugio albucius enim non quomodo non sum scolasticus quaero sed quomodo non uideo nihil detraho ex superuacuo strepitus hic sordidus uerbum ad patrocinium alius affero huc ille accedo inconstantia iudicium qui propior dico commodus audio imitor uolo memini omnis ille omitto res apud fabianus philosophus tantus iuueniorem quam ipse sum cum codicibus sedeo


A parte patris GLYCON SPYRIDION dixit: e)gw\ me\n a)/kwn dapanw=, su\ d' ou) pau/h|. AGROITAS MASSILIENIS longe uiuidiorem sententiam dixit quam ceteri Graeci declamatores, qui in hac controuersia tamquam riuales iocati sunt. Dicebat autem Agroitas inculta, ut scires illum inter Graecos non fuisse, sententiis fortibus, ut scires illum inter Romanos fuisse. Sententia quae laudabatur haec fuit: e)pi\ th=s a)swti/as tou=to diapefwnh/kamen: su\ me\n dapana=|s h(do/menos, e)gw\ de\ a)niw/menos. DAMAS SCOMBRVS: CTHTH MENNN a)swti/an a)swteu/h|.

ab pars pater glycon spyridion dico e gw ego n ab kwn dapanw su d ou pau h agroitas massilienis longus uiuidiorem sententia dico quam ceterus graecum declamator qui in hic controuersia tamquam riual jocor sum dico autem agroitas incultus ut scio ille inter graeci non sum sententia fortis ut scio ille inter romanus sum sententia qui laudo hic sum e pi th senatus ab swti as tou to diapefwnh kamen su ego n dapana senatus h do menos e gw de ab niw menos damas scombrvs cthth mennn ab swti an ab swteu h


Colorem ex altera parte quae durior est LATRO aiebat hunc sequendum, ut grauissimarum iniuriarum inexorabilia et ardentia induceremus odia. Thyesteo more aiebat patrem non irasci tantum debere, sed furere. Ipse in declamatione usus est summis clamoribus illo uersu tragico: “Cur fugit fratrem? scit ipse.” Hunc colorem secutus SYRIACVS VALLIVS durum sensum uidebatur non dure posuisse in narratione sic: infelicissimam ambo et tristissimam egimus uitam, excepto uno quod alter alterum egentem uidimus. Aeque efficaciter odium uidebatur expressisse fraternum hac sententia:

color ex alter pars qui durus sum latro aio hic sequor ut grauissimaris iniuriaris inexorabilis et ardeo induco odium thyesteus mos aio pater non irascor tantus debeo sed furo ipse in declamatio utor sum summus clamor ille uersus tragicus cur fugio frater scio ipse hic color sequor syriacvs vallivs durus sensus uideo non durus pono in narratio sic infelix ambo et tristis ago uita excipio unus qui alter alter egeo uideo aequus efficax odium uideo exprimo fraternus hic sententia


Omnes illo colore usi sunt, a nouerca nominatam filiam in dolorem patris. GALLIO plura dixit: fortasse, inquit, hanc nominauit ut ueros conscios celaret, fortasse ut, quia acerrume instabat accusator, hoc metu territus finem tormentis inponeret, fortasse et nimio dolore tormentorum stupefacta nesciit quid loqueretur. Nouissume dixit: fortasse in hoc, ut quae poenas uenefici dabat accusationis exigeret. Illum sensum adiecit: ex meis hoc adfectibus aestimo: tunc cum ira, cum odio furerem circumspiciebam omnis ultionis uias oblitus innocentiae; si proprios habuisset filios nouerca, occidissem. in hanc ipsam quotiens impetum facere uolui! set propter hoc a me tuta erat quod a matre non erat.

omnis ille color utor sum ab noverca nomino filia in dolor pater gallio multus dico fortasse inquam hic nomino ut verus conscius celo fortasse ut quia acerrume insto accusator hic metus terreo finis tormentum inpono fortasse et nimius dolor tormentum stupefacio nescio quis loquor nouus dico fortasse in hic ut qui poena ueneficus do accusatio exigo ille sensus adiicio ex meus hic affectus aestimo tunc cum ira cum odium furo circumspicio omnis ultio uia obliuiscor innocentia si proprius habeo filius noverca occido in hic ipse quotiens impetus facio uolo sed propter hic ab ego tueor sum qui ab mater non sum


Si potest abdicari, an debeat. hoc sic diuisit: an etiamsi non debuit cum patre contendere, ignoscendum tamen sit, si adulescens gloriae cupiditate lapsus est; deinde: an contendere debuerit. Tibi, inquit, et honestum erat certamen et tutum: quid est enim gloriosius quam aut uirum fortem uincere aut a filio uinci? Si non debuisset contendere, non uicisset. et potuit fieri ut, si hic tibi cessisset, alius aliquis ad certamen procederet qui nunc non processit, quia sciebat nihil sibi profuturum si te uicisset, cum deberet a filio tuo uinci. nulla laus tua fuisset: apparuisset enim illam uictoriam non uiri fortis fuisse, set patris. silentio uirtutes uestrae transissent:

si possum abdicaris an debeo hic sic diuido an etiamsi non debeo cum pater contendo ignosco tamen sum si adulescens gloria cupiditas labor sum deinde an contendo debeo tu inquam et honestus sum certamen et tueor quis sum enim gloriosus quam aut uir fortis uinco aut ab filius vinco si non debeo contendo non vinco et possum fio ut si hic tu cedo alius aliquis ad certamen procedo qui nunc non procedo quia scio nihil sui possum si tu vinco cum debeo ab filius tuus vinco nullus laus tuus sum appareo enim ille uictoria non uir fortis sum sed pater silentium uirtus uester transeo


Passienus hanc ultimam partem sic diuidebat: an si adulescens malo aduersus puellam animo infitiatus est raptum, ut nuptias effugeret, dignus sit qui iterum fortunam subeat optionis recusatae. deinde: an malo animo fecerit. Varius GEMINVS ultimae quaestioni uel parti, in qua quid debeat fieri quaeritur, duo haec adiciebat quae posse quaeri putabat: an si puella pro certo adulescentis mortem optatura est, non debeat illi permitti optio tam crudeliter usurae sua potestate; deinde: an mortem optatura sit. Quid est, inquit, quare uelis optare, nisi quod nuptias non uis? Hoc non tantum patimur, sed rogamus.

passienus hic ulter pars sic diuido an si adulescens malus aduersus puella animus infitior sum rapio ut nuptiae effugio dignus sum qui iterum fortuna subeo optio recuso deinde an malus animus facio varius geminvs ulter quaestio uel pario in qui quis debeo fio quaero duo hic adicio qui possum quaero puto an si puella pro certus adulescens mors opto sum non debeo ille permitto optio tam crudeliter utor suus potestas deinde an mors opto sum quis sum inquam quare uelum optaris nisi qui nuptiae non uolo hic non tantus patior sed rogo


Latro dixit pro matre summisse et leniter agendum. non enim, inquit, uindictam, sed misericordiam quaerit et cum eo adulescente consistit in quo ita exigit pietatem, ut impediat. aiebat itaque uerbis quoque horridioribus abstinendum quotiens talis materia incidisset; ipsam orationem ad habitum eius quem mouere uolumus adfectus molliendam. in epilogis nos de industria uocem quoque infringere et uultum deicere et dare operam, ne dissimilis orationi sit orator; conpositionem quoque illis mitiorem conuenire. CALVVS, qui diu cum Cicerone iniquissimam litem de principatu eloquentiae habuit, usque eo uiolentus actor et concitatus fuit, ut in media eius actione surgeret Vatinius reus et exclamaret: rogo uos, iudices, num, si iste disertus est, ideo me damnari oportet?

latro dico pro mater summitto et lenis ago non enim inquam vindicta sed misericordia quaero et cum is adulescens consisto in quo ita exigo pietas ut impedio aio itaque uerbum quoque horridus abstineo quotiens talis materia incido ipse oratio ad habitus is qui moueo volo affectus mollio in epilogus nos de industria uox quoque infringo et uultus deicio et do opera ne dissimilis oratio sum orator conpositio quoque ille mitis conuenio calvvs qui diu cum cicero iniquus lito de principatus eloquentia habeo usque is violentus actor et concito sum ut in medius is actio surgo vatinius reus et exclamo rogo tu iudex num si iste dissero sum ideo ego damnaris oportet


Cum abdicarem, si quid obieceram, aiebat: numquid deprendisti? non tamen habebitis quod multum de eo dubitetis: quod negat parricidium, quod confitetur uenenum est. “Mori, inquit, uolo.” uiuo patre et hoc parricidium est. Miser aeque timui ne biberet uenenum quam ne daret. ARELLI FVSCI patris. “Mihi, inquit, paraui uenenum;” ne quis dubitet an alium possit occidere. IVNI OTHONIS patris. Reus est parricidi qui mauolt mori quam patrem uidere. Quomodo uoltis magis probem uobis illum me mori uoluisse? non uolt mori. “Mori, inquit, uolui.” quare? quia ter uicisti? Si mihi creditis, parricidium facere uoluit; si isti, a me parricidium fieri uoluit. Qualis est reus cuius hoc unum patrocinium est, indignum se uita fuisse ? Dico tam inuisum illi fuisse patrem, ut occidere uoluerit: ipse fatetur tam inuisum sibi fuisse, ut occidere uoluerit.

cos abdicaris si quis objacio aio numquid deprendisti non tamen habeo qui multus de is dubito qui nego parricidium qui confiteor uenenum sum morior inquam uolo uiuus pater et hic parricidium sum miser aequus timeo ne bibo uenenum quam ne do arelli fvsci pater ego inquam paro uenenum ne quis dubito an alius possum occaedes ivni otho pater reus sum parricidium qui malo morior quam pater uideo quomodo uolo magis probo tu ille ego morior uolo non uolo morior morior inquam uolo quare quia ter vinco si ego credo parricidium facio uolo si iste ab ego parricidium fio uolo qual sum reus qui hic unus patrocinium sum indignus sui uita sum dico tam inuideo ille sum pater ut occaedes uolo ipse fateor tam inuideo sui sum ut occaedes uolo


FVLVI SPARSI. Ignoscere mihi aduersarius debet meos retinenti, cum ipse alienos concupiscat. repetit quos adhuc habuit, retineo quos modo agnoui. Agnitio diuidet quos iunxit etiam expositio? CORNELI HISPANI. Dic uter obsequentior sit, uter indulgentior. “uterque,” inquis. Miraris, si tam binos diuidere non possum? Omnia pro filio paciscor praeter filium.

fvlvi spargo ignosco ego aduersarius debeo meus retineo cum ipse alienus concupisco repeto qui adhuc habeo retineo qui modo anosco agnitio divido qui iungo etiam expositio cornelis hispani dico uter obsequor sum uter indulgeo uterque inquam miror si tam bini divido non possum omnis pro filius pacisco praeter filius


HISPO ROMANIVS erat natura qui asperiorem dicendi uiam sequeretur; itaque hoc colore egit ut inueheretur tamquam in malum patrem et diceret crudeliter exponentem, perfide recipientem. In hoc, inquit, repetit, non quia habere uult, sed quia eripere; irascitur mihi quod duos educaui, quod indicaui. Et cum descripsisset saeuitiam exponentis adiecit: etiamnum mihi uidetur eiusdem animi, eiusdem duritiae, quia nihil putat se debere ei qui liberos suos educauit. Durus est pater, crudelis est; nolite credere ex illa feritate tam subitam mutationem. sinite me in filio uno non experiri. Dixerat CESTIVS in hac controuersia in illa quaestione qua dicebat se nequaquam uim adhibuisse: quid ergo? quis adhibuit uim? tu tibi. non est quod dicat alius: quis sibi ipse uim adhibet? solet fieri; ecce ego ipse mihi nocui. et illud dixerat: placet mihi in inritum reuocari quae gesta sunt. quid do ne indicauerim?

hispo romanivs sum natura qui asper dico uia sequor itaque hic color ago ut inveho tamquam in malus pater et dico crudeliter expono perfidus recipio in hic inquam repeto non quia habeo uolo sed quia eripio irascor ego qui duo educo qui indicaui et cum describo saeuitia expono adiicio etiamnum ego uideo idem animus idem duritia quia nihil puto sui debeo is qui liber suus educo durus sum pater crudelis sum nolo credo ex ille feritas tam subeo mutatio sino ego in filius unus non experior dico cestivs in hic controuersia in ille quaestio qui dico sui nequaquam uis adhibeo quis ergo quis adhibeo uis tu tu non sum qui dico alius quis sui ipse uis adhibeo soleo fio ecce ego ipse ego noceo et ille dico placeo ego in irritus reuocaris qui gero sum quis do ne indicauerim


Ab hac cito se Fabianus separauit et luxuriam quidem cum uoluit abiecit, obscuritatem non potuit euadere; haec illum usque in philosophiam prosecuta est. saepe minus quam audienti satis est eloquitur, et in summa eius ac simplicissima facultate dicendi antiquorum tamen uitiorum remanent uestigia. quaedam tam subito desinunt, ut non breuia sint, sed abrupta. Dicebat autem Fabianus fere dulces sententias et quotiens inciderat aliqua materia quae conuitium seculi reciperet, inspirabat magno magis quam acri animo. Deerat illi oratorium robur et ille pugnatorius mucro, splendor uero uelut uoluntarius non elaboratae orationi aderat. Vultus dicentis lenis et pro tranquillitate morum remissus; uocis nulla contentio, nulla corporis adseueratio, cum uerba uelut iniussa fluerent. Iam uidelicet conpositus et pacatus animus, cum ueros conpressisset affectus et iram doloremque procul expulisset, parum bene imitari poterat quae effugerat.

ab hic cito sui fabianus separo et luxuria quidem cum uolo abicio obscuritas non possum euado hic ille usque in philosophia prosequor sum saepe paruus quam audio satis sum eloquor et in summus is atque simplicissima facultas dico antiquus tamen uitium remaneo uestigium quidam tam subeo desino ut non brevio sum sed abrumpo dico autem fabianus fere dulcis sententia et quotiens incido aliqui materia qui conuitium seculis recipio inspiro magnus magis quam acer animus desum ille oratorius robur et ille pugnatorius mucro splendor uerus uelut uoluntarius non elaboro oratio adsum vultus dico lenis et pro tranquillitas mos remitto uox nullus contentio nullus corpus asseveratio cum uerbum uelut injussus fluo iam uidelicet conpono et pacatus animus cum verus conpremo afficio et ira dolor procul expello parum bene imitor possum qui effugio


Deinde: an non eo animo dixerit, ut illam mori uellet. Dixi, inquit, iratus, cum uellem castigare, non occidere. TVRRINVS CLODIVS belle dixit: nolite mirari si durioribus uerbis utor; non sum processurus ultra uerba, minabor, deinde ignoscam: fecit et uictor.

deinde an non is animus dico ut ille morior uolo dico inquam irascor cum uolo castigaris non occaedes tvrrinvs clodivs bellus dico nolo miror si durus uerbum uto non sum procedo ultra uerbum mino deinde ignosco facio et uictor


Non minus stulte AEMILIANVS quidam Graecus rhetor, quod genus stultorum amabilissimum est, ex arido fatuus dixit: a)poktei/nate *parra/sion, mh\ qelh/sas gra/fein e)c u(mw=n a)rxe/tupon eu(/rh|. *P*A*U*S*A*N*I*A*S dixit: dia\ se/, *parra/sie, dei= tou\s e)kporeuome/nous tou= naou= a)fagni/sasqai. OTHO pater cum pro Parrhasio diceret, in hoc colore derisus est: quia conciderat, inquit, per proditores Olynthos, uolui pingere iratum proditori suo Iouem. GARGONIVS multo stultius, quare Promethei Parrhasius supplicium pinxisset: ego, inquit, ardente Olyntho non odissem ignium auctorem? Latronis illa

non paruus stultus aemilianvs quidam graecus rhetor qui genus stultor amabilis sum ex aridus fatuus dico ab poktei natus parra sion mh qelh sas gra fein e que quintus mw n ab rxe tupon eu rh p ab quintus senatus ab n eo ab senatus dico dius sui parra sie deus tou senatus e kporeuome nous tou naou ab fagni sasqai otho pater cum pro parrhasius dico in hic color derideo sum quia concido inquam per proditor olynthos uolo pingo irascor proditor suus iuppiter gargonivs multus stultus quare prometheus parrhasius supplicium pingo ego inquam ardeo olyntho non odi ignis auctor latro ille


Ex altera parte. ARELLI FVSCI patris. Tamdiu cecidit patrem, donec placeret tyranno satelles. Quid? tu tyrannicidium facere non potes, nisi in parricidio exercueris manus? “Pater, inquit, adest.” malo; non enim tantum patrem, etiam patronum cecidisti. IVLI BASSI. Quoniam usque eo saeculum mutatum est, ut. parricidae pater adsit, nos istius aduocationi adsumus. Defendit quamuis nocentem: ecquid agnoscitis indulgentiam? illius frater, qui maluit perire quam patrem caedere, infelix est quod causam suam cum fratre non iungebat. Exclamat iste: nihil illi mandaui. ego tibi et pro illo satisfaciam. “Vt ualidius caederem pro republica, inquit, feci.” Vis tu pudorem habere nec inputare idem et reipublicae et tyranno? “Pater, inquit, mihi adest.” At mehercules frater non adesset. Habuisti quod tyranno iactares: frater maluit mori. Quisquis caedendus erat isti tradebatur. “Tyrannum. inquit, occidi.” At patrem quantulo minus quam occidisti?

ex alter pars arelli fvsci pater tamdiu cado pater donec placeo tyrannus satelles quis tu tyrannicidium facio non possum nisi in parricidium exerceo manus pater inquam adsum malus non enim tantus pater etiam patronus cado ivli bassi quoniam usque is saeculis muto sum ut parricida pater adsum nos iste aduocatio adsum defendo quamuis noceo ecquis agnosco indulgentia ille frater qui malo pereo quam pater caedo infelix sum qui causa suus cum frater non jungo exclamo iste nihil ille mando ego tu et pro ille satisfaciam vt ualidus caedo pro republico inquam facio volo tu pudor habeo neque inputaris idem et reipublicae et tyrannus pater inquam ego adsum at hercules frater non adsum habeo qui tyrannus iactaris frater malo morior quisquis caedo sum iste trado tyrannus inquam occido at pater quantulus paruus quam occido


ARELLI FVSCI. Miraris me dubitare ? ipsa lex inter mortem et nuptias dubia est. Quid me intempestiuae proditis lacrimae? nondum erat tempus fatendi. non est quod tibi quicquam promisisse lacrimas putes: fleo quod necesse mihi est filium spectare morientem. Quid facturus sim adhuc nescio; utique tu ante tricesimum diem nescies. “Exoraui,” inquit, “raptae patrem.” quid ergo mihi molestus es, si hoc tibi satis est? OSCI. Effregit fores et identidem leges inuocantem coegit pati stuprum: nisi tam facile puellam exorauit quam patrem. Mortem uitiatione meruit, accusatione deprecatur; consumuntur interim dies. uter nostrum illos consumit? “Rogo,” inquit. non est fortunae meae rogare; nunc ego rogari debueram qui periclitor. PAPIRI FABIANI.

arelli fvsci miror ego dubitaris ipse lex inter mors et nuptiae dubius sum quis ego intempestivus prodeo lacrima nondum sum tempus fateor non sum qui tu quisquam promitto lacrima puto fleo qui necesse ego sum filius specto morior quis facio sum adhuc nescio utique tu ante tricesimum dies nescio exoraui inquam rapio pater quis ergo ego molestus sum si hic tu satis sum osci effringo foris et identidem lex inuocantem cogo patior stuprum nisi tam facilis puella exorauit quam pater mors uitiatio mereo accusatio deprecor consumo interim dies uter nos ille consumo rogo inquam non sum fortuna meus rogo nunc ego rogaris debeo qui periclitor papiri fabiani


sed multum adquisisse desidia uideretur. Omnibus quidem prodest subinde animum relaxare; excitatur enim otio uigor et omnis tristitia, quae continuatione pertinacis studii adducitur,feriarum hilaritate discutitur: nulli tamen intermissio manifestius proderat. Quotiens ex interuallo dixerat, multo acrius uiolentiusque dicebat: exultabat enim nouato atque integro robore et tantum a se exprimebat quantum concupierat. Nesciebat dispensare uires suas, sed inmoderati aduersus se imperii fuit; ideoque studium eius prohiberi debebat, quia regi non poterat. Itaque solebat et ipse, cum se assidua et numquam intermissa contentione fregerat, sentire ingenii lassitudinem, quae non minor est quam corporis, sed occultior.

sed multus acquiro desidia uideo omnis quidem prodo subinde animus relaxaris excito enim otium vigor et omnis tristitia qui continuatio pertinax studium adduco feriaris hilaritas discutio nullus tamen intermissio manifestius prosum quotiens ex interuallum dico multus acer violens dico exultabat enim novo atque integer robur et tantus ab sui exprimo quantus concupio nescio dispensaris uis suus sed immoderatus aduersus sui imperium sum ideo studium is prohibeo debeo quia rex non possum itaque soleo et ipse cum sui assiduus et numquam intermissus contentio frango sentio ingenium lassitudo qui non paruus sum quam corpus sed occulo


iusiurandum iocosum fuisse; sicut multa cotidie iurarent amantes et ipsam iurasse; itaque oblitum se eam iurasse misisse nuntium, ut experiretur an affectus uxoris permaneret. uxorem intellexisse falsum nuntium esse et ex eo se loco praecipitasse, ex quo praecipitata perire non posset: “ut quomodo ego illam,” inquit, “falso nuntio terrueram, sic illa me falso periculo terreret.” MARVLLVS praeceptor noster licenter uerbo usus est satis sensum exprimente, cum diceret uxorem intellexisse mariti mendacium: et ipsa aduersus temerarios mariti iocos relusit. Hanc controuersiam memini ab OVIDIO

iusiurandum jocosus sum sicut multus cottidie juro amo et ipse iuro itaque obliuiscor sui is iuro mitto nuntius ut experior an afficio uxor permaneo uxor intellego falsus nuntius sum et ex is sui locus praecipito ex quo praecipito pereo non possum ut quomodo ego ille inquam fallo nuntio terreo sic ille ego fallo periculum terreo marvllvs praeceptor noster licenter uerbum utor sum satis sensus exprimo cum dico uxor intellego maritus mendacium et ipse aduersus temerarius maritus iocus reludo hic controuersia memini ab ovidio


deme huic oculos, illi manus.” ARELLI FVSCI patris. “Praecidatur, inquit, lingua: genus est rogandi rogare non posse.” Miseremini horum omnium, iudices, quorum misereri etiam singulorum soletis. CESTI PII. Vt hanc causam susciperem ne ab eis quidem rogatus sum pro quibus ago. quid enim miseri rogare sciunt nisi stipem? Quid infelix iste peccauit aliud quam quod natus est? CLODI TVRRINI patris. Age, si quis agnouerit suum, petes alimenta tamquam alueris? non est quod timeas, nemo agnoscet. 0 miserum, si quis alimenta suo dat! o miserum, si negat! Ita nos istis uindictam negaturos putas, quibus ne id quidem negamus quod tibi daturi sunt? Et quod indignissimum est, cum tam crudelis sit, misericordia publica uiuit.

demo hic oculus ille manus arelli fvsci pater praecido inquam lingua genus sum rogo rogo non possum misero hic omnis iudex qui misereo etiam singulus solo cestus pius vt hic causa suscipio ne ab is quidem rogo sum pro qui ago quis enim miser rogo scio nisi stips quis infelix iste pecco alius quam qui nascor sum claudus tvrrini pater ago si quis anosco suus peto alimentum tamquam alo non sum qui timeo nemo agnosco miser si quis alimentum suus do o miser si nego ita nos iste vindicta nego puto qui ne is quidem nego qui tu do sum et qui indignus sum cum tam crudelis sum misericordia publicus uiuo


memini admiratione Hermagorae stupentem ad imitationem eius arescere. nulla erat fiducia ingenii sui et ideo adsidua mutatio; itaque dum genera dicendi transfert et modo exilis esse uolt nudisque rebus haerere, modo horridus et ualens potius quam cultus, modo breuis et concinnus, modo nimis se attollit, modo nimis se deprimit, ingenio suo inlusit et longe deterius senex dixit quam iuuenis dixerat; nihil enim ad profectum aetas ei proderat, cum semper studium eius esset nouum. Idiotismos est inter oratorias uirtutes res quae raro procedit: magno enim temperamento opus est et occasione quadam. hac uirtute uarie usus est: saepe illi bene cessit, saepe decidit. nec tamen mirum est si difficulter adprehenditur uitio tam uicina uirtus. Hoc nemo praestitit umquam Gallione nostro decentius.

memini admiratio hermagoras stupeo ad imitatio is aresco nullus sum fiducia ingenium suus et ideo assiduus mutatio itaque dum genus dico transfero et modo exilis sum uolo nudus res haereo modo horridus et ualens potis quam cultus modo breuis et concinnus modo nimis sui attollo modo nimis sui deprimo ingenium suus illudo et longus deterior senex dico quam iuuenis dico nihil enim ad proficiscor aetas is prosum cum semper studium is sum nouus idiotismus sum inter oratoria uirtus res qui rarus procedo magnus enim temperamentum opus sum et occasio quidam hic uirtus uarius utor sum saepe ille bene cedo saepe decido neque tamen mirus sum si difficilis adprehendo vitio tam uicinus uirtus hic nemo praesto umquam gallio noster decet


IVNI GALLIONIS. “Rogo,” inquit. nunc, hic, sic? si uolebas rogare, admouisses propinquos, amicos, maiorum imagines, lacrimas, repetitos alte gemitus. testor deos, sic rogaturus fui puellae patrem. Quando inuitum uultum in supplicis habitum summiseris, cum dixeris: “paenitet quod rapui, quod te priorem non rogaui;” cum dixeris te dementem fuisse, deliberabo cum amicis, deliberabo cum propinquis, deliberabo cum tua matre. me miserum, quam paene promisi! dura, anime, dura; here fortior eras. et multum habeo quod deliberem; diuersi me adfectus distringunt, inter reum et patrem distrahor; hinc iniuria est, hinc natura. Quid properas? nemo tibi praeter me rogandus est. “Ergo,” inquit, “misereberis?” nihil promittam ante tricesimum diem. me miserum, quod tantum triginta diebus irasci possum! longiore tempore opus erat.

ivni gallio rogo inquam nunc hic sic si volo rogo admouisses propinquus amicus magnus imago lacrima repeto altus gemitus testo deus sic rogo sum puella pater quando invitus uultus in supplex habitus summitto cum dico paeniteo qui rapio qui tu prior non rogo cum dico tu demo sum delibero cum amicus delibero cum propinquus delibero cum tuus mater ego miser quam paene promitto durus animus durus erus fortis sum et multus habeo qui delibero diverto ego affectus distringo inter reus et pater distraho hinc iniuria sum hinc natura quis propero nemo tu praeter ego rogo sum ergo inquam misereo nihil promitto ante tricesimum dies ego miser qui tantus triginta dies irascor possum longus tempus opus sum


Praeterquam quod in omni discrimine periculosa libertas est, meruit puella ut taceremus: misericors in nos, etiam antequam rogaremus, fuit. Inhumana libertas est, si uincimus aduersus iudicem. Non oportet tibi amplius quam semel licere optare. omnis nimia potentia saluberrime in breuitatem constringetur. qui potest condemnare, possit semel; qui potest occidere, possit semel; aut si qua iteratio recipi potest, in paenitentiam mortis recipienda est. Proponite uobis illam supplici faciem, carnificem, securim: iam hoc semel licere nimium est. “Exorata sum, condo gladium: irata sum, repeto optionem.”

praeterquam qui in omnis discrimen periculosus libertas sum mereo puella ut taceo misericors in nos etiam antequam rogo sum inhumanus libertas sum si uinco aduersus judico non oportet tu amplus quam semel licet optaris omnis nimius potentia saluberrime in breuitas constringo qui possum condemnaris possum semel qui possum occaedes possum semel aut si qui iteratio recipio possum in paenitentia mors recipio sum propono tu ille supplicium facies carnifex securis iam hic semel licet nimium sum exoro sum condo gladius irascor sum repeto optio


quid me intueris ? quid obseruas quid dicam ? — subductus est. ARELLI FVSCI. Incedere magno comitatu, splendido cultu, non est fortunae meae; ista diuites possunt; satis est si uiuimus. Cum inspoliatum cadauer patris mei inuentum sit, quis fuerit percussor nescio: quisquis fuit quasi diues spolia contempsit. “Quare, inquit, me sequeris per publicum?” facinus indignum commissum est: diues et pauper eadem uia incessimus. OSCI. “Accusa,” inquit. ubi est qui primo coeperat? Vellem pater meus quoque a te non discessisset: uiueret. “Quare, inquit, me reum non facis?” quia accusatorem me non times mortuo patre meo — timeo enim, ne quis sibi iniuriam fieri putet, si dixero occiso. Occisus est pater meus —

quis ego intueor quis observo quis dico subduco sum arelli fvsci incedo magnus comito splendidus cultus non sum fortuna meus iste diues possum satis sum si uiuo cos inspoliatus cadaver pater meus inuenio sum quis sum percussor nescio quisquis sum quasi diues spolium contemno quaris inquam ego sequor per publicus facinus indignus committo sum diues et pauper idem uia incedo osci accuso inquam ubi sum qui primus coepio volo pater meus quoque ab tu non discedo vivo quaris inquam ego reus non facio quia accusator ego non timeo mortuus pater meus timeo enim ne quis sui iniuria fio puto si dico occido occido sum pater meus


HISPANVS CORNELIVS: non subducere illi, inquit, maritum uolui, sed honestiorem dare. Digna est, inquit, tam misericors puella quae non uideatur nupsisse raptori. Hispo Romanius ait, illos sodales qui illuni noctu inpulerant circumstetisse et dixisse: non est quam rapuisti; alia fuit. timuit ne illi quam rapuerat faceret iniuriam. ARGENTARIVS dixit: uellem mortem optasses: non esset hic raptor iudicatus. Non causa tua illum premit, sed optio, dum unusquisque iudex dicit: “quid habet quod tantopere recuset? putes de capite agi; et ipse ait se non nolle ducere uxorem, sed titulum recusare. nempe uictus ducet uxorem. non est sollicite de eo iudicandum cui damnato gratulandum est.” SILO hoc colore usus est: confusum adulescentem subito et tanto tumultu parum sibi constitisse; et negasse quia perturbatus erat, et perseuerasse quia negauerat.

hispanvs cornelivs non subduco ille inquam maritus uolo sed honestus do dignus sum inquam tam misericors puella qui non uideo nubo raptor hispo romanus aio ille sodal qui illuni nox inpello circumsto et dico non sum quam rapio alius sum timeo ne ille quam rapio facio iniuria argentarivs dico uolo mors opto non sum hic raptor iudico non causa tuus ille premo sed optio dum unusquisque iudex dico quis habeo qui tantopere recuso puto de caput ago et ipse aio sui non nolo duco uxor sed titulis recusaris nempe uinco duco uxor non sum sollicitus de is judico qui damno gratulor sum silus hic color utor sum confundo adulescens subeo et tantus tumultus parum sui consto et nego quia perturbo sum et perseuero quia nego


SILO POMPEIVS a parte Calliae duo beneficia se dixit dedisse, quod redemisset et quod egenti filiam conlocasset. Hoc quod secundum posuit nemo alius pro beneficio inputauit, in quo adeo non est. dubium an beneficium non dederit, ut dubium sit an receperit. BRVTVS BRVTTEDIVS illas praeterea quaestiones fecit: an si sua causa fecit hoc Callias, ut redimeret Cimoni sit beneficium. Beneficium enim est, inquit, quod totum eius causa praestatur in quem confertur. ubi aliquis ex eo aut sperat quid aut praeparat, non est beneficium, consilium est. et diu executus est et argumentis et exemplis. Deinde, an sua causa Callias fecerit. Voluisti, inquit, opinionem sordium inlustri facto effugere; petisti ex hoc aeternam memoriam. non magis poterat ignotum esse a quo Cimon solutus esset quam pro quo alligatus. Voluisti habere generum nobilem, pium. HISPO ROMANIVS duram quaestionem fecit: an retulerit gratiam hoc ipso quoa occidit. Liberaui te, inquit, summo dedecore; inuito tibi beneficium dedi. non est quod mireris; nam et tu me non rogantem redemisti. Hoc loco Virginios et illos patres qui filias uitiatas occiderunt, qui incluserunt.

silus pompeivs ab pars calliae duo beneficium sui dico do qui reemo et qui egeo filia conloco hic qui secundus pono nemo alius pro beneficium inputauit in quo adeo non sum dubius an beneficium non do ut dubius sum an recipio brvtvs brvttedivs ille praeterea quaestio facio an si suus causa facio hic callias ut redimo cimon sum beneficium beneficium enim sum inquam qui totus is causa praesto in qui confero ubi aliquis ex is aut spero quis aut praeparo non sum beneficium consilium sum et diu executus sum et argumentum et exemplum deinde an suus causa callias facio volo inquam opinio sordium illustris facio effugio peto ex hic aeternus memoria non magis possum ignotus sum ab quo cimon soluo sum quam pro quo alligo volo habeo gener nobilis pius hispo romanivs durus quaestio facio an refero gratia hic ipse quoa occido libero tu inquam superus dedecor inuitus tu beneficium do non sum qui miror nam et tu ego non rogo reemo hic locus virginios et ille pater qui filia vitio occido qui includo


sed Turrinus pater multum uiribus dempserat, dum Apollodoreos sequitur ac summam legem dicendi sectam putat; tantum tamen superfuit illi uirium quantum ualeret, etiamsi ars abesset. sententias dicebat excitatas, insidiosas, aliquid petentis. Numquam non de colore Latroni controuersiam fecit. Latro numquam solebat disputare in conuiuio aut alio quam quo declamare poterat tempore. Dicebat quosdam esse colores prima facie duros, asperos: eos non posse nisi actione probari. negabat itaque ulli se placere posse nisi totum; nosse se suas uires et illarum fiducia aliis metuenda et praerupta audere; multa se non persuadere iudici, sed auferre.

sed turrinus pater multus uis demo dum apollodoreos sequor atque summa lex dico seco puto tantus tamen supersum ille uis quantus ualeo etiamsi ars absum sententia dico excito insidiosus aliquis peto numquam non de color latro controuersia facio latro numquam soleo disputaris in conuiuium aut alius quam quo declamaris possum tempus dico quidam sum color primus facies durus asper is non possum nisi actio probaris nego itaque ullus sui placeo possum nisi totus nosco sui suus uis et ille fiducia alius metuo et praeruptus audeo multus sui non persuadeo judicium sed aufero


Causa mihi abdicandi est, ne sine filio uiuam, quem iamdiu non uiderem, nisi abdicarem. Abdicatio mea in potestate abdicati est. Romani Hisponis. Quid fatigante felicitatem molestius est? quid expectas donec castris eiciaris? MENTONIS. Erubescit respublica tam cicatricoso milite uti. Non oportet tantam uirtutem sine successore concidere: ducenda uxor est; sed iam nunc te admoneo, ne unum tollas. Cornelii Hispani. Non ante te retinere coepi quam dimisit respublica. Nullum iam tibi uulnus nisi per cicatricem inprimi potest. adhuc diutius fuisti cum hoste quam apud patrem: domi tantum sanatus es. IVNII OTHONIS patris. Optimus uirtutis finis est, antequam deficias desinere.

causa ego abdico sum ne sine filius vivo qui iamdiu non uideo nisi abdicaris abdicatio meus in potestas abdico sum romanus hisponis quis fatigo felicitas molestus sum quis expecto donec castrum eiciaris mento erubesco respublica tam cicatricosus miles uti non oportet tantus uirtus sine successor concaedes duco uxor sum sed iam nunc tu admoneo ne unus tollo cornelius hispanus non ante tu retineo coepio quam dimitto respublica nullus iam tu uulnus nisi per cicatrix inprimi possum adhuc diu sum cum hostis quam apud pater domus tantus sano sum ivnii otho pater bonus uirtus finis sum antequam deficio desino


SEPVLLI BASSI. Nuptias clausa domo fecimus. in contubernium deducta serui domina est: ita iste dexteram sororis meae nisi dum manumittitur non contigit? Pollionis Asini. Inter nuptiales fescenninos in crucem generi nostri iocabantur Miserrimum egisse me diem memini quo seruire coepit respublica, miserrimum egisse me diem memini quo in exilium fugimus: inter hos dies sororis nuptias numero. Miserrima soror, fortasse uernularum tuorum nouerca es. Pater, uolo ducere uxorem: dic quam mihi ex ancillis despondeas. Contra. ALBVCI SILI. Seruauit dominam. si quis tyranno indicasset, solus in cruce pependisset.

sepvlli bassi nuptiae claudo domus facio in contubernium deduco seruus domina sum ita iste dexter soror meus nisi dum manumitto non contingo pollio asinius inter nuptial fescenninos in crux gener noster jocor miser ago ego dies memini quo seruio coepio respublica miser ago ego dies memini quo in exsilium fugio inter hic dies soror nuptiae numerus miser soror fortasse uernularis tuus noverca sum pater uolo duco uxor dico quam ego ex ancilla despondeo contra albvci silis seruo domina si quis tyrannus indico solus in crux pendeo


celebris sententia est, quam SPARSVS quoque subtractis quibusdam uerbis dixit in descriptione tormentorum: “Parrhasi, morior;” “sic tene.” hanc sententiam aiunt et DIOCLEN CARYSTIVM dixisse non eodem modo: a)/pistos h( u(peroyi/a: pro\s to\ a)re/skon ei)=dos e)bo/a: me/ne.

celeber sententia sum quam sparsvs quoque subtraho quidam uerbum dico in descriptio tormentum parrhasius morior sic teneo hic sententia aio et dioclen carystivm dico non idem modo ab pistos h quintus peroyi ab pro senatus to ab res skon is dos e bo ab ego ne


Hisponis Romani. In quid desiderabas liberos? ut sint quibus relinquas patrimonium? ingrate, ita tu hac salua heredem non habes ? Nullum tormenti genus omisit; omnia membra laniata, in omnes partes conuolsa sunt, scissum corpus flagellis, igne exustum, conuulsum tormentis. ignoscetis puto mulierculae si dixero: fessa est. Hispani CORNELI. Cunctabatur ille nec ullis adhortationibus in tyrannicidium poterat inpelli. prorsus cum uxorem uidisses, posses timenti ignoscere. Adsidue tormenta uariantur; accenduntur extincti ignes; tortor uocatur, sub quo mariti uxores prodiderant. pacisci me tecum puta: ut taceam, donas quinquennium ? Quid gloriaris, tamquam non facilius sit occidere tyrannum quam sustinere? Duplici beneficio uxoris suae obligatus est: et quod non est occisus et quod occidit. Fastidit sterilem qui fecit. IVNI GALLIONIS.

hisponis romanus in quis desidero liber ut sum qui relinquo patrimonium ingratus ita tu hic saluus heres non habeo nullus tormentum genus omitto omnis membrum lanio in omnis pars conuolsa sum scissus corpus flagellum ignis exuro convulsus tormentum ignosco puto muliercula si dico fessus sum hispanus cornelis cuncto ille neque ullus adhortatio in tyrannicidium possum inpello prorsus cum uxor video possum timeo ignosco assiduus tormentum vario accendo extingo ignis tortor uoco sub quo maritus uxor prodo pacisco ego tu puto ut taceo dono quinquennium quis gloriaris tamquam non facilis sum occaedes tyrannus quam sustineo duplex beneficium uxor suus obligo sum et qui non sum occido et qui occido fastidio sterilis qui facio ivni gallio


VOTIENI MONTANI. Mittis praeconem; adice illi omnia insignia: “hic puer matrem perdidit, fratres amisit, nouercam habet:” adfirmo tibi, non indicabit quisquis fauerit. Erras et uehementer erras: filios quos perdidisti non quaeris, quaeris quem non perdidisti. Vtra tandem iustior querela est? pater ab auo unum repetit, auus duos a patre. VIBI RVFI Raptor ille et inpotens dum moriuntur nepotes mei ad ianuam steti: plus habeo quod auo quam quod reo timendum sit.

votieni montanus mitto praeco adicio ille omnis insigne hic puer mater perdo frater amitto noverca habeo adfirmo tu non indico quisquis faueo erro et uehementer erro filius qui perdo non quaero quaero qui non perdo vtra tandem justus querela sum pater ab auus unus repeto auus duo ab pater vibi rvfi raptor ille et impotens dum morior nepos meus ad ianua sto multus habeo qui auus quam qui reor timeo sum


in illo praecipitio non minus, inquam, fratrem fugit quam tyrannum. CORNELI HISPANI. Descendebat cruentus pater, uexato laceratoque ore uix agnoscendus; putares duos fuisse qui cecidissent. Fecit quod debebat qui patrem ceciderat: amicum occidit. CESTI PII. “Ego, inquit, caesus sum; poenam remitto.” Mirarer nisi pro tam bono patre fuisset qui mori uellet. dignus est quem inuitum uindicetis; an apud nos tantum crudeles patres uindicantur? “Pater, inquit, iussit.” ergo frater tuus impius fuit qui patri non paruit? Si quando lente parebant satellites aiebat tyrannus: non spectastis quemadmodum patrem ceciderit? “Qui patrem ceciderit, manus eius praecidantur.” hanc legem moriens laudauit tyrannus. Nouissime inter filium et patrem tyrannus intercessit.

in ille praecipitium non paruus inquam frater fugio quam tyrannus cornelis hispani deescendo cruentus pater vexo lacero os uix agnosco puto duo sum qui caedo facio qui debeo qui pater caedo amicus occido cestus pius ego inquam caedo sum poena remitto miro nisi pro tam bonus pater sum qui morior uolo dignus sum qui invitus uindicetis an apud nos tantus crudelis pater vindico pater inquam iubeo ergo frater tuus impius sum qui pater non pareo si quando lentus pareo satelles aio tyrannus non specto quemadmodum pater caedo qui pater caedo manus is praecido hic lex morior laudo tyrannus nouus inter filius et pater tyrannus intercedo


Dixit *G*L*U*K*W*N: kai\ tou/tous trofa\s ai)tei=s ou(\s mh\ tre/fein a)sebe/s e)stin. Hunc dixit sensum P. ASPRENAS eodem modo, uno uerbo magis proprio usus: hos aliqui alimenta poscit quibus crudelis est qui negat. Circa hunc sensum est et ille a QVINTILIANO dictus: nescio utrumne uos miseriores dicam quod alimenta accipitis an hoc quod datis; accipitis enim quia debiles estis, datis ei per quem debiles estis. ADAEVS rhetor: klai/ousai mhte/res h)ra/nizon: “ei) me\n e)mo\s,” le/gousai, “to\n e)mo\n, ei) de\ a)llo/trios, i(/na kai\ to\n e)mo\n a)/lloi.”

dico g l quintus k w n kai tou tous trofa senatus ai tei senatus ou senatus mh tre fein ab sebum senatus e stin hic dico sensus p asprenas idem modo unus uerbum magis proprius utor hic aliqui alimentum posco qui crudelis sum qui nego circe hic sensus sum et ille ab qvintiliano dico nescio uter tu miser dico qui alimentum accipio an hic qui do accipio enim quia debilis sum do is per qui debilis sum adaevs rhetor klai ousai mhte res h ra nizon is ego n e mo senatus le gousai to n e mo n is de ab llo trios eo no kai to n e mo n ab lloi


O nos nimium felici et aureo, quod aiunt, saeculo natos! sic etiam qui inpudicas quaerunt, pudicas honorant? “Omnium bonorum meorum, omnis pecuniae meae sola heres esto, quia corrumpi non potuit, quia tot sollicitationibus expugnari non potuit, quia tam fideliter pudicitiam custodiuit.” Tace paulisper nomen auctoris: numquid non testamentum uiri creditis? Ecce nullam in uxore suspicatus infamiam inter mutuum eius amorem aut certe ita creditum, iam moriturus tabellas occupans si uolo ei cum muneribus meis inponere elogium, ex testamento adulteri petendum est. “Sola heres esto, quamuis aliena, quamuis ignota; tantum quia pudica, quia incorrupta est.” Quid?

o nos nimium felix et aureus qui aio saeculum nascor sic etiam qui impudicus quaero pudicus honoro omnis bonus meus omnis pecunia meus solus heres sum quia corrumpo non possum quia tot sollicitatio expugnaris non possum quia tam fidelis pudicitia custodio taceo paulisper nomen auctor numquid non testamentum uir credo ecce nullus in uxor suspicor infamia inter mutuus is amor aut certus ita credo iam morior tabella occupo si uolo is cum munus meus inpono elogium ex testamentum adulter peto sum solus heres sum quamuis alienus quamuis ignotus tantus quia pudicus quia incorruptus sum quis


Hoc expectastis, ut capite demisso uerecundia se ipsa antequam impelleretur deiceret? id enim deerat ut modestior in saxo esset quam in sacrario fuerat. constitit et circumlatis in frequentiam oculis sanctissimum numen, quasi parum uiolasset inter altaria, coepit in ipso quo uindicabatur uiolare supplicio: hoc alterum damnatae incestum fuit. Damnata est quia incesta erat, deiecta est quia damnata erat, repetenda est quia et incesta et damnata. et deiecta est. dubitari potest quin usque eo deicienda sit, donec efficiatur propter quod deiecta est? Patrocinium suum uocat pereundi infelicitatem. quid tibi, inportuna mulier, precer, nisi ut ne bis quidem deiecta pereas ? Veniet ad colendum Romani imperii pignus etiamsi non stupro, at certe carnificis manu incesta? “Inuocaui,” inquit, “deos.” statuta in illo saxo deos nominasti, et miraris, si te iterum deici uolunt?

hic expectastis ut caput demitto verecundia sui ipse antequam impello deicio is enim desum ut modestus in saxum sum quam in sacrarium sum consto et circumfero in frequentia oculus sancio numen quasi parum violo inter altare coepio in ipse quo uindicabatur uiolaris supplicium hic alter damno incestus sum damno sum quia incesto sum deicio sum quia damno sum repeto sum quia et incesto et damno et deicio sum dubitaris possum quin usque is deicio sum donec efficio propter qui deicio sum patrocinium suus uoco pereo infelicitas quis tu importunus mulier preco nisi ut ne bis quidem deicio pereo venio ad colo romanus imperium pignus etiamsi non stuprum at certus carnifex manus incesto invoco inquam deus statuo in ille saxum deus nomino et miror si tu iterum deicio uolo


primum tetradeum quod faciam quaeritis? Latronis, Fusci, Albuci, Gallionis. hi quotiens conflixissent, penes Latronem gloria fuisset, penes Gallionem palma; reliquos ut uobis uidebitur conponite: ego uobis omnium feci potestatem. hos minus nobiles sinite in partem abire, PATERNVM et MODERATVM, FABIVM et si quis est nec clari nominis nec ignoti. Cum uobis ad satietatem uestram me praestiterim, permittite mihi et aliquos quos non nostis ex sinu proferre, quibus quo minus ad famam peruenirent non ingenium defuit, sed locus.

primus tetradeum qui facio quaero latro fuscus albucius gallio hic quotiens confligo penis latro gloria sum penis gallio palmo reliquus ut tu video conpono ego tu omnis facio potestas hic paruus nobilis sino in pars abeo paternvm et moderatvm fabivm et si quis sum neque clarus nomen neque ignosco cos tu ad satietas vester ego praesto permitto ego et aliquis qui non nosco ex sinus profero qui quo paruus ad fama pervenio non ingenium desum sed locus


Pro di boni! occisum Ciceronem malos mores uoco. ALBVCI SILI. Caedit ceruices tanti uiri et umero tenus recisum amputat caput. I nunc et nega te parricidam. hoc unum tamen feliciter fecisti, quod ante occidisti patrem quam Ciceronem. Facilius pro parricida iudices mouit quam pro se clientem. Ad uos hoc, patroni, exemplum pertinet: nullos magis odit Popillius quam quibus plurimum debet. Vbicunque estis, iudices, qui in istum reum sederatis, ecquid poenitet absoluisse? ARGENTARI. Impius est, ingratus est; audeo dicere, parricida est: sensit qui defenderat. Respice forum: hic sub Cicerone sedisti; respice rostra: hic supra Ciceronem stetisti. Quantum eloquentia tua, Cicero, potuit! Popillius de moribus reus est. Abscidit ceruices loquentis: haec est absoluti clientis post longum tempus salutatio. Parce iam, quaeso, Popilli: nihil tibi nisi occidendum Ciceronem mandauit Antonius. Duo fecit parricidia quorum alterum audistis, alterum uidistis.

pro deus bonus occido cicero malus mos voco albvci silis caedo ceruix tantus uir et umerus tenus recido amputo caput eo nunc et nego tu parricida hic unus tamen feliciter facio qui ante occido pater quam cicero facilis pro parricida iudex moueo quam pro sui cliens ad tu hic patronus exemplum pertineo nullus magis odi popilius quam qui multus debeo vbicunque sum iudex qui in iste reus sedeo ecquis poenitet absolvo argentaris impius sum ingratus sum audeo dico parricida sum sentio qui defendo respicio forum hic sub cicero sedeo respicio rostrum hic supra cicero sto quantus eloquentia tuus cicero possum popilius de mos reus sum abscido ceruix loquor hic sum absolvo cliens post longus tempus salutatio parco iam quaeso popilius nihil tu nisi occaedes cicero mando antonius duo facio parricidium qui alter audio alter video


FVSCVS ARELLIVS dixit in hoc se competisse, ut hostium animi frangerentur, cum audissent posse rempublicam uel in una domo ducem eligere. Hispo ROMANIVS simpliciter putauit agendum: inepti, inquit, hi colores sunt, cum ponantur competitores. hoc itaque egit colore, ut quereretur de exitu comitiorum: adulescentulos omnis conspirasse, quasi de aetatis comparatione ageretur; facile itaque uictum senem non ambientem. De me, inquit, queri non potestis; clamaui: “non est uobis utilis huius aetatis imperator.” Mansit, inquit, illi et post comitia eadem contumacia: nihil referebat ad patrem, nihil communicabat; itaque captus est. et cum descripsisset quam imperite disposuisset aciem, quemadmodum inexploratis locorum insidiis oppressa eius temeritas esset, adiecit: hoc erat quod uobis clamabam: “ducem senem eligite.”

fvscvs arellivs dico in hic sui competo ut hostis animus frango cum audio possum rempublicam uel in unus domus dux eligo hispo romanivs simplex puto ago ineptus inquam hic color sum cum pono competitor hic itaque ago color ut queror de exeo comitium adulescentulus omnis conspiro quasi de aetas comparatio ago facilis itaque uictus senex non ambientem de ego inquam queror non possum clamo non sum tu utilis hic aetas imperator maneo inquam ille et post comitium idem contumacia nihil refero ad pater nihil communico itaque capio sum et cum describo quam imperitus dispono acies quemadmodum inexploratus locus insidiae opprimo is temeritas sum adiicio hic sum qui tu clamo dux senex eligo


VINICIVS, exactissimi uir ingeni, qui nec dicere res ineptas nec ferre poterat, solebat hanc sententiam Seniani deridere et similem illi referre in oratione dictam Montani Votieni. SENIANVS in hac eadem controuersia dixerat: nihil puero est teste certius, utique quinquenni; nam et ad eos peruenit annos ut intellegat et nondum ad eos quibus fingat. Haec finitio, inquit, ridicula est: “nihil est puero teste certius, utique quinquenni;” puta nec si quadrimus puer testis est nec si sex annorum. Illud etiam uenustissime adiciebat: putes, inquit, aliquid agi: omnia in hac sententia circumspecti hominis sunt, finitio, exceptio; nihil est autem inamabilius quam diligens stultitia.

vinicivs exigo uir ingenium qui neque dico res ineptus neque fero possum soleo hic sententia seniani derideo et similis ille refero in oratio dico montanus votieni senianvs in hic idem controuersia dico nihil puer sum testis certus utique quinquennis nam et ad is peruenio annus ut intellego et nondum ad is qui fingo hic finitio inquam ridicula sum nihil sum puer testis certus utique quinquennis puto neque si quadrimus puer testis sum neque si sex annus ille etiam venustus adicio puto inquam aliquis ago omnis in hic sententia circumspicio homo sum finitio exceptio nihil sum autem inamabilius quam diligo stultitia


Metellus Vestae extinxit incendium, Cicero Romae. glorietur deuicto Annibale Scipio, Pyrrho Fabricius, Antiocho alter Scipio, Perse Paulus, Spartaco Crassus, Sertorio et Mithridate Pompeius: nemo hostis Catilina propius accessit. Fertur adprensum coma caput et defluente sanguine hunc ipsum inquinat locum in quo pro Popillio dixerat. BVTEONIS. Quantae fuit eloquentiae! probauit ab eo non occisum patrem a quo occidi poterat etiam Cicero. MARVLLI. Si inimicus essem patronis, optarem ut reus absolueretur. Turpe iudico in ea ciuitate Ciceronem non defendi in qua defendi potuit etiam Popillius.

metellus vesta extingo incendium cicero roma glorior deuinco annibal scipio pyrrhus fabricius antiochus alter scipio perses paulus spartacus crassus sertorius et mithridates pompejus nemo hostis catilina propius accedo fero adprensum coma caput et defluo sanguis hic ipse inquino locus in quo pro popilius dico bvteonis quantus sum eloquentia probo ab is non occido pater ab quo occido possum etiam cicero marvlli si inimicus sum patronus optaris ut reus absolvo turpis judico in is ciuitas cicero non defendo in qui defendo possum etiam popilius


ARELLI FVSCI patris. Securior eram, quoniam putaueram illi omnia praestare fratrem, cum subito nuntiatum est in ultimis esse filium, nec hoc a fratre. 0 me miserum quod solum nepotem recepi! ALBVCI SILI. Vt uidit uxorem, uidit patrem, circumspiciebat et fratrem. IVLII BASSI. Tibi debeo. mulier, quod habuit filius meus in qua domo aegrotaret. Pudet dicere: ut nepotem agnoscerem rogatus sum. Non potest uno crimine dementia intellegi. nemo sine uitio est: in Catone moderatio, in Cicerone constantia, in Sulla clementia desideratur. ad summam, tres fuimus, omnes peccauimus: ego quod abdicaui, frater quod tacuit, tu quod pro fratre non rogasti. Non sum uno herede contentus, duos habere uolo et, quo magis concupiscam, habui. Misit ad me adfectus, aeger. non ibo? Mihi crede, aliter tu audis de coherede. Cogitate quis roget, pro quo roget, quem roget; uidebitis neminem negare posse, nisi qui accusare possit et patrem.

arelli fvsci pater securus sum quoniam putaueram ille omnis praesto frater cum subeo nuntio sum in ulter sum filius neque hic ab frater ego miser qui solus nepos recipio albvci silis vt uideo uxor uideo pater circumspicio et frater ivlii bassi tu debeo mulier qui habeo filius meus in qui domus aegroto pudeo dico ut nepos agnosco rogo sum non possum unus crimen dementia intellego nemo sine vitio sum in cato moderatio in cicero constantia in sulla clemens desidero ad summa tres sum omnis pecco ego qui abdicaui frater qui taceo tu qui pro frater non rogo non sum unus heres contineo duo habeo uolo et quo magis concupisco habeo mitto ad ego affectus aeger non eo ego credo aliter tu audio de coheres cogitas quis rogo pro quo rogo qui rogo video nemo nego possum nisi qui accuso possum et pater


uos, iudices, audite quam ualde eguerim: fratrem rogaui. Hanc partem memini apud Cestium declamari ab ALFIO FLAVO, ad quem audiendum me fama perduxerat; qui cum praetextatus esset tantae opinionis fuit, ut populo Romano puer eloquentia notus esset. Semper de illius ingenio Cestius et praedicauit et timuit: aiebat tam inmature magnum ingenium non esse uitale; sed tanto concursu nominum audiebatur, ut raro auderet post illum Cestius adicere. Ipse omnia mala faciebat ingenio suo; naturalis tamen illa uis eminebat, quae post multos annos, tam et desidia obruta et carminibus eneruata, uigorem tamen suum tenuit. Semper autem commendabat eloquentiam eius aliqua res extra eloquenlotiam: in puero lenocinium erat ingenii aetas, in iuuene desidia.

tu iudex audio quam ualidus egeo frater rogo hic pars memini apud cestius declamaris ab alfio flavus ad qui audio ego fama perduco qui cum praetextatus sum tantus opinio sum ut populus romanus puer eloquentia notus sum semper de ille ingenium cestius et praedico et timeo aio tam immaturus magnus ingenium non sum uital sed tantus concursus nomen audio ut rarus audeo post ille cestius adicio ipse omnis malus facio ingenium suus natural tamen ille uolo emineo qui post multus annus tam et desidia obruo et carmen eneruata vigor tamen suus teneo semper autem commendo eloquentia is aliqui res extra eloquenlotiam in puer lenocinium sum ingenium aetas in juvenis desidia


CESTIVS etiam altius petiit et obiecit, quod tam uilis suis fuisset, ut non redimeretur. SILO POMPEIVS dum praeceptum sequitur, quo iubemur ut quoties possumus de omnibus legis uerbis controuersiam faciamus, illam quaestionem mouit: “casta e castis.” lex, inquit, “e castis” cum dicit, hoc non tantum ad parentes refert, sed ad omnes quibus conuersata est uirgo; non enim adicit “e castis parentibus,” sed “e castis” cum dicit, uult illos a quibus uenit uirgo castos esse. Intellego, inquit, sub hoc uerbo multa. e castis cum dicit intellego e castis penatibus, tu ex incestis uenis; intellego e castis disciplinis, tu ex obscenissimis uenis. quid enim didicisti? et quaecumque hoc loco dici poterant. Idem et in illa parte fecit “pura e puris.”

cestivs etiam altus peto et obiacio qui tam uilis suus sum ut non redimo silus pompeivs dum praeceptum sequor quo iubeo ut quotiens possum de omnis lex uerbum controuersia facio ille quaestio moueo castus e caveo lex inquam e caveo cum dico hic non tantus ad parens refero sed ad omnis qui conuersata sum uirgo non enim adicio e caveo parens sed e caveo cum dico uolo ille ab qui uenio uirgo castus sum intellego inquam sub hic uerbum multus e caveo cum dico intellego e caveo penates tu ex incestus uena intellego e caveo disciplina tu ex obscenus uena quis enim disco et quicumque hic locus dico possum idem et in ille pars facio purus e purus


Fateor, uolui occidere; sed tunc intellexi quam difficile esset parricidium. “Ego,” inquit, “patrem occidere uolui? ne nunc quidem possem.” Pater noster nauigauit sereno die, tranquillo mari, auspicato itinere, integra naue. Quid hoc est? felicius nauigauit damnatus quam qui damnauerat. “Vade,” inquit; “patrem te habere mihi non licuit, habebo patronum; reuertere.” Magnum pietatis argumentum filio carus pater etiam post supplicium. utrum uobis uidetur innocentiam apud piratas didicisse, an ne apud piratas quidem perdidisse? ARELLI FVSCI patris. Potuit patrem occidere: ecquem testem timebat? Abdicatus a patre quo me conferam? in maria? non possum: iratos habeo piratas. Cum traditus est mihi frater imperatumque ut sumerem supplicium, si qua est fides, temptari me putaui an possem parricidium facere. Porci Latronis.

fateor uolo occaedes sed tunc intellego quam difficilis sum parricidium ego inquam pater occaedes uolo ne nunc quidem possum pater noster nauigo serenus dies tranquillus mare auspico iter integer nauis quis hic sum felix nauigo damno quam qui damno vado inquam pater tu habeo ego non licet habeo patronus revorto magnus pietas argumentum filius carus pater etiam post supplicium utrum tu uideo innocentia apud pirata disco an ne apud pirata quidem perdo arelli fvsci pater possum pater occaedes ecqui testo timeo abdico ab pater quo ego confero in mare non possum irascor habeo pirata cos trado sum ego frater impero ut sumo supplicium si qui sum fides temptaris ego puto an possum parricidium facio porcius latro


ARGENTARI. Hoc hospitio Olynthius Athenis exceptus est? quid porro? tantum Olynthium torsit Parrhasius? , non et oculos nostros torquet? ibi ponit tabulam ubi fortasse nos tabulam foederis posuimus. Hoc Promethea facere est, non pingere. Aiebat tortoribus: “sic intendite, sic caedite, sic istum quem fecit cummaxime uultum seruate, ne sitis ipsi exemplar.”

argentaris hic hospitium olynthius athenae excipio sum quis porro tantus olynthius torqueo parrhasius non et oculus noster torqueo ibi pono tabula ubi fortasse nos tabula foedo pono hic prometheus facio sum non pingo aio tortor sic intendo sic caedo sic iste qui facio cummaxime uultus servo ne sum ipse exemplar


ALBVCIVS nihil dixit in diuitem; hoc colore declamauit: committit, inquit, iniuriam si quem non postulauit accusat. “quare, inquit, sequeris me?” ut aliquando mei miserearis, ut desinas adflictam domum persequi, ut scias me in hoc habitu accusare non posse, ut concupiscas gloriam uindicatae mortis. Tu solus potes, si uoles, inuenire quis occiderit, tu accusare. “At me quidam propter hoc suspectum habent.” Potes discutere istam suspicionem: quaere quis fecerit. “Vt scias,” inquit, “te inuidiam mihi facere, cum dixissem: accusa me, non negasti te accusaturum, sed respondisti: accusabo cum potero.” Ignosce mihi, non magis quemquam adhuc accusare possum quam absoluere: quaero quis fecerit. Haec leuia argumenta sunt, uana sunt quae alios tangunt; quod inimicus es, quod ille inspoliatus inuentus est: non est quare accusem, est quare suspicer.

albvcivs nihil dico in dives hic color declamo committo inquam iniuria si qui non postulo accuso quare inquam sequor ego ut aliquando meus miserearis ut desino affligo domus persequor ut scio ego in hic habitus accuso non possum ut concupisco gloria vindico mors tu solus possum si uolo inuenio quis occido tu accuso at ego quidam propter hic suspicio habeo possum discutio iste suspicio quaero quis facio vt scio inquam tu inuidia ego facio cum dico accuso ego non nego tu accuso sed respondeo accuso cum possum ignosco ego non magis quisquam adhuc accuso possum quam absolvo quaero quis facio hic levis argumentum sum uanus sum qui alius tango qui inimicus sum qui ille inspoliatus inuenio sum non sum quare accuso sum quare suspicor


Placet, inquit, tibi rem iureiurando transigi? iura, set ego iusiurandum dabo: iura per patris cineres qui inconditi sunt, iura per patris memoriam; et executus est locum. quo perfecto surrexit L. Arruntius ex diuerso et ait: accipimus condicionem; iurabit. Clamabat Albucius: non detuli condicionem; schema dixi. Arruntius instabat. centumuiri rebus iam ultimis properabant. Albucius clamabat: ista ratione schemata de rerum natura tolluntur. Arruntius aiebat: tollantur; poterimus sine illis uiuere. Summa rei haec fuit: centumuiri dixerunt, dare ipsos secundum aduersarium Albucii, si iuraret; ille iurauit. Albucius non tulit hanc contumeliam, sed iuratus calumniam sibi inposuit numquam amplius in foro dicere. Erat enim homo summae probitatis qui nec facere iniuriam nec pati sciret.

placeo inquam tu res jurejuro transigo ius sed ego iusiurandum do ius per pater cinis qui inconditus sum ius per pater memoria et executus sum locus quo perficio surgo l arruntius ex diuerto et aio accipio condicio iuro clamo albucius non defero condicio schema dico arruntius insto centumviri res iam ulter propero albucius clamo iste ratio schema de res natura tollo arruntius aio tollo possum sine ille uiuo summus res hic sum centumviri dico do ipse secundus adversarius albucius si juro ille iuro albucius non fero hic contumelia sed juro calumnia sui inpono numquam amplus in forum dico sum enim homo summa probitas qui neque facio iniuria neque patior scio


in exilium ergo quid fugimus? BVTEO uoluit uideri re uera mente lapsum patrem, et in narratione hoc dixit: quam maestus uenit domum ab edicto tyranni! quantum in sinu filiae fleuit! puto illo tempore mentem esse concussam. VARIVS GEMINVS de abstinentia sic: contaminare dominam suam et trahere in cellam non est ausus. nisi forte hoc modo mauis narrem: iam tunc sperare sororis nuptias coeperat.

in exsilium ergo quis fugio bvteo uolo uideo res uerus mens labor pater et in narratio hic dico quam maestus uenio domus ab edictum tyrannus quantus in sinus filia fleo puto ille tempus mens sum concutio varivs geminvs de abstinentia sic contaminaris domina suus et traho in cella non sum audeo nisi fors hic modo malo narro iam tunc spero soror nuptiae coepio


Testor uos, iudices, nihil leuiter hae manus faciunt. utrum nolui te occidere, an non habui potestatem ? atqui uulnerata es: leuiter uulnerata es. quam diligenter seruata es! tu testimonium dic et ostende istud non uulnus sed argumentum. ostende uulnus : percussor ille quam timuit, ne occideret! PORCI LATRONIS. Quare lumen adfero? fortius parricidium faciam, si non uidero patrem. Occidere aliquis patrem ante quam n ouercam potest, nouercam ne post patrem quidem potest? TRIARI. Quis parricidio puras manus seruat et inde incipit, quo peruenire difficile est?

testo tu iudex nihil leuis hic manus facio utrum nolo tu occaedes an non habeo potestas atqui vulnero sum leuis vulnero sum quam diligenter seruata sum tu testimonium dico et ostendo iste non uulnus sed argumentum ostendo uulnus percussor ille quam timeo ne occaedes porcus latro quaris lumen affero fortis parricidium facio si non uideo pater occaedes aliquis pater ante quam n ouercam possum noverca ne post pater quidem possum triaris quis parricidium purus manus seruo et inde incipio quo pervenio difficilis sum


habet quod adponat: et adulteri pater est. Colorem pro patre alius alium introduxit. FVSCVS iratum se illi confessus est fuisse, quod fratrem in conspectu patris occidisset, et huic loco uehementer institit, quom nemo hoc tyrannus, nemo pirata fecisset. “Iratus,” inquit, “ob hoc ipsum fui, quod hoc scelere etiam tyrannicidium inquinaueras; adparet te morbo quodam aduersus tuos furere.” et seruauit hunc actionis tenorem: “iratus fui hodieque irascor nec queror.” nec se demisit in preces aut rogauit, sed iure patrio usus est. Illud ad excusandam epistolae crudelitatem adiciebat: scripsi piratis non eo animo, ut manus tibi praeciderentur, sed ut exprobrarem tibi cruentas in conspectu patris fraterno sanguine manus. tuto autem scribebam; sciebam enim piratas non facturos nisi pecuniam accepissent quam non mitterem: itaque nec praeciderunt; et si sperassent, utique praecidissent. sed apparuit illas epistolas irascentis esse, non promittentis. In ultimo descripsit, quam miser futurus esset alimenta accipiens ab illis manibus, quas paulo ante spectauerit fratrem occidentes, et adiecit, quod aiebat praeceptore suo dicente summa cum admiratione exceptum, illud Homeri Priamo aptum: kai\ ku/se xei=ras deina/s, a)ndrofo/nous, ai(/ oi( pole/as kta/non ui(=as. SILO POMPEIVS et ipse iram fassus est.

habeo qui appono et adulter pater sum color pro pater alius alius introduco fvscvs irascor sui ille confiteor sum sum qui frater in conspectus pater occido et hic locus uehementer insto cum nemo hic tyrannus nemo pirata facio irascor inquam ob hic ipse sum qui hic scelus etiam tyrannicidium inquinaueras appareo tu morbus quidam aduersus tuus furo et seruo hic actio tenor irascor sum hodie irasco neque queror neque sui demitto in prex aut rogo sed ius patrius utor sum ille ad excuso epistula crudelitas adicio scribo pirata non is animus ut manus tu praecido sed ut exprobraris tu cruento in conspectus pater fraternus sanguis manus tueor autem scribo scio enim pirata non facio nisi pecunia accipio quam non mitto itaque neque praecido et si spero utique praecido sed appareo ille epistula irasco sum non promitto in ultimo describo quam miser sum sum alimentum accipio ab ille manus qui paulus ante spectauerit frater occaedes et adiicio qui aio praeceptor suus dico summus cum admiratio excipio ille homerus priamus aptus kai ku sui xei ras deina senatus ab ndrofo nous ai oi pole as kta non uis as silus pompeivs et ipse ira fateor sum


IVLI BASSI. Liberata republica quod me tristem uidistis, nolite mirari: nobis etiamnunc uiuit tyrannus. Virginitatem quam sub tyranno seruauerat, perdidit sub patre. Dic, furcifer, cui sororem meam uirginem seruasti ? dic, si placet, “mihi.” Non uitiauit, inquit, cum liceret illi. Itane nuptiis dignus est quia indignus est cruce ? ex cella sua in dominae migrabit cubiculum, uel domina ex cubiculo suo migrabit in cellam? CORNELI HISPANI.

ivli bassi libero republico qui ego tristis video nolo miror nos etiamnum uiuo tyrannus virginitas quam sub tyrannus servo perdo sub pater dico furcifer qui soror meus uirgo seruo dico si placeo ego non vitio inquam cum licet ille ito nuptiae dignus sum quia indignus sum crux ex cella suus in domina migro cubiculum uel domina ex cubiculum suus migro in cella cornelis hispani


erat et illud in argumentatione uitium quod quaestionem non tamquam partem controuersiae, sed tamquam controuersiam implebat. Omnis quaestio suam propositionem habebat, suam exsecutionem, suos excessus, suas indignationes, epilogum quoque suum. Ita unam controuersiam exponebat, plures dicebat. Quid ergo? non omnis quaestio per numeros suos inplenda est? Quidni? sed tamquam accessio, non tamquam summa. nullum habile membrum est si corpori par est. Splendor orationis quantus nescio an in nullo alio fuerit. Non hexis magna, sed phrasis. dicebat enim citato et effuso cursu, sed praeparatus. Extemporalis illi facultas, ut adfirmabant qui propius norant, non deerat, sed putabat ipse sibi deesse. Sententiae quas optime Pollio Asinius albas uocabat, simplices, apertae, nihil occultum, nihil insperatum adferentes, sed uocales et splendidae.

sum et ille in argumentatio uitium qui quaestio non tamquam pars controversia sed tamquam controuersia impleo omnis quaestio suus propositio habeo suus exsecutio suus excedo suus indignatio epilogus quoque suus ita unus controuersia expono multus dico quis ergo non omnis quaestio per numerus suus inpleo sum quis sed tamquam accessio non tamquam summus nullus habilis membrum sum si corpus par sum splendor oratio quantus nescio an in nullus alius sum non hexis magnus sed phrasis dico enim cito et effundo cursus sed praeparo extemporal ille facultas ut adfirmo qui propius norant non desum sed puto ipse sui desum sententia qui optume pollio asinius alba uoco simplex aperio nihil occulo nihil insperatus affero sed uocal et splendidus


Divisio. Latro sic diuisit: an filius abdicari possit propter hoc quod permittente lege fecit. nemo inquit in eadem re et habet legem et timet. Contra ait: si quid fecerit quod non licet, lex uindicabit; si quid quod licet sed non oportet, pater. non quaeritur de scelere filii, sed de officio. Deinde: utatur sua quisque lege; tibi illud licuit et mihi hoc licet. abdicare liberos liceat. est aliqua lex quae filio patrem praeferat? Si potest abdicari etiam propter id quod lege permittente fecit, an abdicari etiam propter hoc possit, quod praemium accepit. Non potest, inquit, in ea re priuatim puniri, in qua publice honoratur. eidem rei non potest et praemium dari et nota denuntiari. cetera iura puta paterno imperio subiecta esse: hoc ius maius est ceteris, quo de uictoria, de summa uirtute quaeritur. Non potes propter hanc legem filium abdicare, propter quam a filio uictus es.

divisio latro sic diuido an filius abdicaris possum propter hic qui permitto lex facio nemo inquam in idem res et habeo lex et timeo contra aio si quis facio qui non licet lex uindico si quis qui licet sed non oportet pater non quaero de scelus filius sed de officium deinde uto suus quisque lex tu ille licet et ego hic licet abdicaris liber licet sum aliqui lex qui filius pater praefero si possum abdicaris etiam propter is qui lex permitto facio an abdicaris etiam propter hic possum qui praemium accipio non possum inquam in is res priuatim punior in qui publicus honoro idem res non possum et praemium do et nosco denuntiaris ceterus ius puto paternus imperium subiectum sum hic ius magnus sum ceterus quo de uictoria de summus uirtus quaero non possum propter hic lex filius abdicaris propter quam ab filius uinco sum


peccare coepit, cadere condidicit.” SILO POMPEIVS hunc colorem temptauit: praestatur, inquit, quaedam et damnatis sacerdotibus uerecundia: erubuimus quicquam ex damnatae ueste detrahere. HISPANVS dixit: ita putaueras una te poena posse defungi, cum in saxo deos nominasses? TRIARIVS cum indignantium uoces descripsisset adiecit: quid? non potes bis mori ? MARVLLVS dixit: constitit in saxo, inuocauit deos; publica indignatio exorta est: audet ista nominare deos, audet hoc loco ? quid autem habet iam quod illos roget, nisi bonam mortem ? Diocles CARYSTIVS dixit: kai\ a(/pac kai\ deu/teron kai\ tri/ton kai\ me/xri a)\n ou(= pe/sh|s e)f' o(\ be/blhsai.

peccaris coepio cado condisco silus pompeivs hic color tento praesto inquam quidam et damno sacerdos verecundia erubesco quisquam ex damno uestis detraho hispanvs dico ita putaueras unus tu poena possum defungor cum in saxum deus nomino triarivs cum indignor uox describo adiicio quis non possum bis morior marvllvs dico consto in saxum invoco deus publicus indignatio exorior sum audeo iste nominaris deus audeo hic locus quis autem habeo iam qui ille rogo nisi bonus mors diocles carystivs dico kai ab pac kai deu tero kai tri ton kai ego xri ab n ou pe sh senatus e f o be blhsai


Declamabat autem Naso raro controuersias et non nisi ethicas; libentius dicebat suasorias. molesta illi erat omnis argumentatio. Verbis minime licenter usus est nisi in carminibus, in quibus non ignorauit uitia sua sed amauit. manifestum potest esse, quod rogatus aliquando ab amicis suis, ut tolleret tres uersus, inuicem petiit, ut ipse tres exciperet, in quos nihil illis liceret. aequa lex uisa est; scripserant illi quos tolli uellent secreto, hic quos tutos esse uellet: in utrisque codicillis idem uersus erant, ex quibus primum fuisse narrabat Albinouanus Pedo, qui inter arbitros fuit: Semibouemque uirum semiuirumque bouem; secundum: Et gelidum Borean egelidumque Notum. ex quo adparet summi ingenii uiro non iudicium defuisse ad compescendam licentiam carminum suorum sed animum. aiebat interim decentiorem faciem esse, in qua aliquis naeuos fuisset.

declamo autem naso rarus controversia et non nisi ethica libet dico suasoria molestus ille sum omnis argumentatio verbum paruus licenter utor sum nisi in carmen in qui non ignoro uitium suus sed amo manifestus possum sum qui rogo aliquando ab amicus suus ut tollo tres uersus inuicem peto ut ipse tres excipio in qui nihil ille licet aequus lex uideo sum scribo ille qui tollo uolo secretum hic qui tueor sum uolo in uterque codicilli idem uersus sum ex qui primus sum narro albinouanus pedum qui inter arbiter sum semibouemque uir semiuirumque bos secundus et gelidus boreas egelidus notus ex quo appareo superus ingenium uir non iudicium desum ad compesco licentia carmen suus sed animus aio interim decet facies sum in qui aliquis naevus sum


Totiens sollicitata non istam faciem qua placere poteras conuestisti? non omne ornamentum ueluti causam talis iniuriae exsecrata es? quod proximum est a promittente, rogata stuprum tacet. Inspicite adulteri censum; ex eo inpune sit quod adultero se dedit, si est aliquid quod non dederit. Quid singillatim omnia percenseo ? quid ego non e mundo tibi miseram maritus? nunc cum omni censu meo inter munera adulteri lateo! “Sola heres esto.” Quid ita? habes, inquit; scripsit causas: “quia cum semel appellassem, cum iterum appellassem, cum tertio appellassem, non corrupi.”

totiens sollicito non iste facies qui placeo possum conuestisti non omnis ornamentum ueluti causa talis iniuria exsecror sum qui propior sum ab promitto rogo stuprum taceo inspicio adulter census ex is impunis sum qui adultero sui do si sum aliquis qui non do quis singillatim omnis percenseo quis ego non e mundus tu miser maritus nunc cum omnis census meus inter munus adulter lateo solus heres sum quis ita habeo inquam scribo causa quia cum semel appello cum iterum appello cum tertius appello non conrumpo


Torquet, uerberat: sic iste carnifex colores temperat. Quid ais? parum tristis uidetur quem Philippus uendidit, emit Parrhasius? “Etiamnunc torque, etiamnunc; bene habet, sic tene: hic uultus esse debuit lacerati, hic morientis.” Porci Latronis. Si uidetur tibi, istis muneribus aram misericordiae orna. Nemo ergo ex Olynthiis miserius seruit quam qui Atheniensem dominum sortitus est? Miser ubicunque Philippum non uiderat, pacem putabat. “Alliga,” inquit.

torqueo verbero sic iste carnifex color tempero quis aio parum tristis uideo qui philippus uendo emo parrhasius etiamnum torquis etiamnum bene habeo sic teneo hic uultus sum debeo lacero hic morior porcius latro si uideo tu iste munus ara misericordia orno nemo ergo ex olynthius miser seruio quam qui atheniensis dominus sortior sum miser ubi philippus non uideo pax puto alligo inquam