Adulterum cum adultera qui deprehenderit, dum utrumque interficiat, sine fraude sit. Ingrati sit actio. Miltiades peculatus dampnatus in carcere alligatus decessit. Cimon filius eius, ut eum sepeliret, uicarium se pro patris corpore dedit. Callias diues sordide natus redemit eum a republica et pecuniam soluit eique filiam conlocauit. ille deprehensam in adulterio deprecante patre occidit uxorem. ingrati reus est. Adulterium mihi carcer est. Ferrum mihi a lege traditum ad uindictam pudicitiae proiciam? perdidisti pecuniam, Callia, si soluisti tales manus. Non potest generosus animus contumeliam pati. Hoc interest inter fortunam parentis et filii, quod illius calamitatuni exitus fuit carcer, mearum initium. Vnus Miltiadis census inuentus est Cimon filius. Redemptus Cimon redemptoris felicitas est. Reddam beneficium, cum tam honestum desideraueris quam dedisti. Ego adulteros dimittam? quid aliud facerem, si adhuc alligatas haberem manus? Quid? tu poenam putas pro Miltiade alligari? Magnum uterque beneficium dum damus, recepimus: ego quod Miltiadem redemi, tu quod Cimonem. Turpissimum duxi ab eodem dimitti et adulteros et Cimonem. Ego sum qui referre gratiam ne mortuis quidem desino: ita mihi ueros nabere liberos contingat; quod quantum sit, Miltiades expertus est. Dignus erat Callias talem genuisse qualem redemit. Dic nunc: “ego te carceri exemi,” dum respondeam: “cego me carceri tradidi.” Numquam fiet ut melius actum putem, quod a Callia redemptus sum, quam quod pro Miltiade alligatus. Ego me a te redemptum putabam: emisti me filiae tuae. Calliae filiani duxi: hanc tibi pater, dum ingratus esse nolo, iniuriam feci. Non possum ob id dampnari quod lege feci. Beneficium est quod totum eius causa praestatur in quem confertur. ubi aliquis ex eo quid sperat aut praeparat, non beneficium sed consilium est. Summo te dedecore liberaui; inuitus beneficium accepisti. redemisti me et tu non rogantem. Hic Virginios et quicumque uitiatas filias uel clauserunt uel occiderunt. Pars altera. Duo beneficia dedi: et redemi et egenti filiam collocaui. Obicio tibi quod uxorem passus es adulte|ram fieri, quod non custodisti, quod moratus es dum superueniret pater spectator suae calamitatis. Ego non exspectaueram dum rogarer. Moleste ferebas socerum tuum dici Calliam. Mores puellae non tantum passus es in uitia labi, sed ipse inpulisti; nactus occasionem non omisisti. Extra. Color et Gallioni et Latroni et MONTANO placuit, ut nihil in Calliam diceretur contumeliose, in redemptorem, in socerum, in infelicem. Multa oratores, historici, poetae Romani a Graecis dicta non subripuerunt, sed prouocauerunt. Thvucydidis sententia est: deinai\ ga\r ai( eu)praci/ai sugkru/yai kai\ suskia/sai ta\ e(ka/stwn a(marth/mata. Sallusti: res secundae mire sunt uitiis obtentui. Cum sit praecipua in Thucydide uirtus breuitas, hac eum Sallustius uicit, et in suis illum castris cecidit. nam in sententia Graeca tam breui habes quae saluo sensu detrahas: deme uel sugkru/yai, uel suskia/sai, uel e(ka/stwn, constabit sensus, etiamsi non aeque comptus, aeque tamen integer. at ex Sallustii sententia nihil demi sine detrimento sensus potest. T. autem Liuius tam iniquus Sallustio fuit, ut hanc ipsam sententiam et tamquam translatam et tamquam corruptam dum transfertur obiceret Sallustio: nec amore Thucydidis facit, ut illum praeferat, sed laudat quem non timet et facilius putat posse a se Sallustium uinci, si ante a Thucydide uincatur.

adulter cum adultero qui deprehendo dum uterque interfacio sine fraus sum ingratus sum actium miltiades peculor dampnatus in carcer alligo decedo cimon filius is ut is sepelio vicarius sui pro pater corpus do callias diues sordidus nascor redimo is ab republico et pecunia soluo is filia colloco ille deprehendo in adulterium deprecor pater occido uxor ingratus reus sum adulterium ego carcer sum ferrum ego ab lex trado ad vindicta pudicitia proicio perdo pecunia callion si solvo talis manus non possum generosus animus contumelia patior hic intersum inter fortuna parens et filius qui ille calamitatuni exitus sum carcer meus initium vnus miltiades census inuenio sum cimon filius reemo cimon redemptor felicitas sum reddo beneficium cum tam honestus desidero quam do ego adulter dimitto quis alius facio si adhuc alligo habeo manus quis tu poena puto pro miltiades alligaris magnus uterque beneficium dum do recipio ego qui miltiades redemo tu qui cimon turpis duco ab idem dimitto et adulter et cimon ego sum qui refero gratia ne morior quidem desino ita ego verus nabere liber contingo qui quantus sum miltiades experior sum dignus sum callias talis gigno qual redimo dico nunc ego tu carcer eximo dum respondeo cego ego carcer trado numquam fio ut bonus ago puto qui ab callion reemo sum quam qui pro miltiades alligo ego ego ab tu reemo puto emo ego filia tuus calliae filiani duco hic tu pater dum ingratus sum nolo iniuria facio non possum ob is dampnaris qui lex facio beneficium sum qui totus is causa praesto in qui confero ubi aliquis ex is quis spero aut praeparo non beneficium sed consilium sum superus tu dedecor libero inuitus beneficium accipio reemo ego et tu non rogo hic virginios et quicumque vitio filia uel claudo uel occido pars alter duo beneficium do et redemo et egeo filia colloco obicio tu qui uxor patior sum adulte ram fio qui non custodio qui moror sum dum supervenio pater spectator suus calamitas ego non exspecto dum rogo molestus fero socer tuus dico calliam mos puella non tantus patior sum in uitium labor sed ipse inpello nanciscor occasio non omitto extra color et gallio et latro et montanus placeo ut nihil in calliam dico contumeliosus in redemptor in socer in infelix multus orator historicus poeta romanus ab graecum dictum non surripio sed provoco thvucydidis sententia sum deincurro ga romanus ai eu praci ai sugkru yai kai suskia sai ta e ka stwn ab marth mattus sallustius res secundus mirus sum uitium obtentus cos sum praecipuus in thucydides uirtus breuitas hic is sallustius uinco et in suus ille castrum cado nam in sententia graecum tam breuis habeo qui saluus sentio detraho demo uel sugkru yai uel suskia sai uel e ka stwn consto sensus etiamsi non aequus como aequus tamen integer at ex sallustius sententia nihil demo sine detrimentum sensus possum t autem livius tam iniquus sallustius sum ut hic ipse sententia et tamquam transfero et tamquam corrumpo dum transfero obicio sallustius neque amor thucydides facio ut ille praefero sed laudo qui non timeo et facilis puto possum ab sui sallustius vinco si ante ab thucydides vinco


Marcellus, quamuis puer, iam tantae indolis erat, ut Pollio ad illum pertinere successionem eloquentiae suae crederet, cum filium Asinium Gallum relinqueret, magnum oratorem, nisi illum, quod semper euenit, magnitudo patris non produceret sed obrueret. Memini intra quartum diem quam Herium filium amiserat declamare eum nobis, sed tanto uehementius quam umquam, ut appareret hominem natura contumacem cum fortuna sua rixari;

marcellus quamuis puer iam tantus indoles sum ut pollio ad ille pertineo successio eloquentia suus credo cum filius asinius gallus relinquo magnus orator nisi ille qui semper euenio magnitudo pater non produco sed obruo memini intra quartus dies quam herium filius amitto declamaris is nos sed tantus uehemens quam umquam ut appareo homo natura contumax cum fortuna suus rixaris


Liberi parentes alant aut uinciantur. Quidam habens uxorem et filium profectus in piratas incidit. scripsit utrique de redemtione. uxor flendo caeca facta est; filium euntem ad redemtionem alimenta poscit; non remanentem alligare uult. Nauigaturus uxori filium reliquid, nec adhuc caeca erat. Non est quod mulieris affectum lege aestimetis qua minatur; omnia facit ne filius alligetur. Quotiens duobus est communio, potestas eius fit tota qui praesens est. Pars altera. Vnus uinculis duos alligat. Victo mater catenas denuntiat, uictori ad piratas eundum est. Filius familiae nulli possum seruire nisi patri. Petis ab eo alimenta quem pater peregre mittat. primae partes patris sunt, secundae matris. ille peregre est, tu domi; ille captus, tu libera; ille inter piratas, tu inter ciues; ille alligatus, tu soluta. at tu caeca es. infelicior ille quod uidet catenas suas et caedes et uulnera et cruces eorum qui non redimuntur. At periculosum est. quam multi nihil pro patribus periculosum putarunt! Non, inquit, uindictam sed misericordiam quaerit. Ita quisquam exigit pietatem, ut impediat? Extra. CALVVS, qui diu cum Cicerone iniquissimam litem de eloquentiae principatu habuit, usque eo concitatus actor fuit, ut in media oratione eius exclamaret Vatinius reus: rogo uos, iudices, num si iste dissertus est, ideo me dampnari oportet?

liber parens alo aut vincio quidam habeo uxor et filius proficiscor in pirata incido scribo uterque de redemtio uxor fleo caecus facio sum filius eo ad redemtio alimentum posco non remaneo alligaris uolo navigo uxor filius reliquid neque adhuc caecus sum non sum qui mulier afficio lex aestimo qui mino omnis facio ne filius alligo quotiens duo sum communio potestas is fio totus qui praesens sum pars alter vnus uinculum duo alligo vinco mater cateno denuntio uictor ad pirata eo sum filius familia nullus possum seruio nisi pater peta ab is alimentum qui pater peregre mitto primus pars pater sum secundus mater ille peregre sum tu domus ille capio tu liber ille inter pirata tu inter ciuis ille alligo tu solvo at tu caecus sum infelix ille qui uideo cateno suus et caedes et uulnus et crux is qui non redimo at periculosus sum quam multus nihil pro pater periculosus puto non inquam vindicta sed misericordia quaero ita quisquam exigo pietas ut impedio extra calvvs qui diu cum cicero iniquus lito de eloquentia principatus habeo usque is concito actor sum ut in medius oratio is exclamo vatinius reus rogo tu iudex num si iste dissero sum ideo ego dampnaris oportet


Liberi parentes alant, aut uinciantur. Duo fratres inter se dissidebant; alteri filius erat. patruus in egestatem incidit; patre uetante adolescens illum aluit; ob hoc abdicatus tacuit. adoptatus a patruo est. patruus accepta hereditate locuples factus est. egere coepit pater: uetant patruo alit illum adolescens. abdicatur. contradicit. Eo iam perductus erat, ut omnem spem ultimorum alimentorum in ea sola domo poneret, in qua habebat abdicatum et inimicum. Ipse, inquit, me ali uetuit. Imitationem alienae culpae innocentiam uocas? Omnis instabilis et incerta felicitas est. Quis crederet iacentem supra crepidinem Marium aut fuisse consulem aut futurum? Quid non timendum felicibus putas? quid desperandum infelicibus ? Ne circa plura instabilis fortunae exempla te mittam, uide quis alimenta rogetur et quis roget. Non sum hospes grauis: unum senem adduco. Hoc tibi uitio, pater, placui. Perierat totus orbis, nisi iram finiret misericordia. Iactatus inter duos patres, utriusque filius, semper tamen felicioris abdicatus. Illud tamen, pater, deos testor: diuitem te relinquo. Circumibo, pater, aliena tecum limina; ostendam omnibus et me qui alimenta dedi et te qui negasti. Abdicari non possum ob id quod feci lege cogente. Quid si flere me uetes cum uidi hominem calamitosum? Non sunt affectus nostri in nostra potestate. Quaedam iura non scripta, sed scriptis omnibus certiora sunt. Pars altera. Crescere ex mea proposuit inuidia homo, qui se melius iactare potest quam defendere. Iustus meus metus est ne heredem ingratum scribam, inimicum relinquam. Etiamsi tu non odisti eum qui mihi fecit iniuriam, ego odi eum qui fecit tibi. Desinit esse filius qui non tantum abdicatus, sed et ab alio adoptatus est. Audite quam ualde eguerim: fratrem rogaui. Quis es tu qui de facto patrum sententiam feras? ad te arbitrum odia nostra non mittimus; iudices habemus deos. Extra controuersiam dicta. ALFIVS FLAVVS praetextatus apud CESTIVM controuersias declamabat. semper autem commendabat eloquentiam eius aliqua res extra eloquentiam; in puero lenocinium erat ingenii aetas.

liber parens alo aut vincio duo frater inter sui dissido alter filius sum patruus in egestas incido pater veto adolesco ille alo ob hic abdico taceo adopto ab patruus sum patruus accipio hereditas locuples facio sum ago coepio pater ueto patruus alo ille adolesco abdico contradico eos iam perduco sum ut omnis spes ulter alimentor in is solus domus pono in qui habeo abdico et inimicus ipse inquam ego al ueto imitatio alienus culpa innocentia uoco omnis instabilis et incertus felicitas sum quis credo iaceo supra crepido marius aut sum consul aut sum quis non timeo felix puto quis despero infelix ne circa multus instabilis fortuna exemplum tu mitto uideo quis alimentum rogo et quis rogo non sum hospes grauis unus senex adduco hic tu vitio pater placeo pereo totus orbis nisi ira finio misericordia jacto inter duo pater uterque filius semper tamen felix abdico ille tamen pater deus testo dives tu relinquo circumeo pater alienus tu limen ostendo omnis et ego qui alimentum do et tu qui nego abdicaris non possum ob is qui facio lex cogo quis si fleo ego veto cum uideo homo calamitosus non sum afficio noster in noster potestas quidam ius non scribo sed scribo omnis certus sum pars alter cresco ex meus propono inuidia homo qui sui bonus iactaris possum quam defendo iustus meus metus sum ne heres ingratus scribo inimicus relinquo etiamsi tu non odi is qui ego facio iniuria ego odi is qui facio tu desino sum filius qui non tantus abdico sed et ab alius adopto sum audio quam ualidus egeo frater rogo quis sum tu qui de facio pater sententia ferus ad tu arbiter odium noster non mitto iudex habeo deus extra controuersia dictum alfivs flavvs praetextatus apud cestivm controversia declamo semper autem commendo eloquentia is aliqui res extra eloquentia in puer lenocinium sum ingenium aetas


Pauper cum haberet filium et diuitem inimicum filiam habentem, peregre profectus est. rumor fuit de morte eius. filius cum diuite in gratiam rediit et eius filiam duxit. reuersus pater cogit illum uxorem repudiare; nolentem abdicat. Nemo quicquam facile credit quo credito dolendum sit. ego diu non credidi de nuptiis tuis. Desertor patris, inimici cliens, uxoris mancipium, non fleuisti patrem, non quaesiuisti; sic inimico placuisti. Rumor, inquid, fuerat te decessisse. Mirabar si talem uxorem uiuo patre habere potuisses. Non quaeris ubi perierim? mors mea tibi debet esse suspecta: inimicum habeo. Quis alius hanc famam potuit inmittere nisi qui me uiuo filiam conlocare non poterat? Non times ne inter ipsas nuptias tuas patris ossa referantur ? Tot serui secuntur, tot liberti, tot clientes, ut quicquit dixerit rumor sit. Fabricius aurum a Pyrrho accipere noluit; beatior fuit ille animo quam ille regno. Plures insidias in itinere fugi et factum diues quod faciendum mandauerat credidit. Pars altera. Vanum gloriae genus odium diuitiarum. Mortales esse inimicitiae debent. Scipio Gracchi inimicus et tamen postea socer. Cuius uitio inimicitiae contractae sint apparet: ille amat filium tuum, tu nec tuum. Extra. SENIANVS rem stultissimam dixit: diues me semper contempsit, numquam nisi pro mortuo habuit. Vt aliquid et ipse simile Seniano dicam, post hanc sententiam semper Senianum pro mortuo habui.

pauper cum habeo filius et dives inimicus filia habeo peregre proficiscor sum rumor sum de mors is filius cum dives in gratia redeo et is filia duco revorto pater cogo ille uxor repudiaris nolo abdico nemo quisquam facilis credo quo credo doleo sum ego diu non credo de nuptiae tuus desertor pater inimicus cliens uxor mancipium non fleuisti pater non quaesiuisti sic inimicus placeo rumor inquid sum tu decedo miro si talis uxor uiuus pater habeo possum non quaero ubi pereo mors meus tu debeo sum suspicio inimicus habeo quis alius hic fama possum inmitto nisi qui ego uiuus filia conlocaris non possum non timeo ne inter ipse nuptiae tuus pater os refero tot seruus secor tot libertus tot cliens ut quicquit dico rumor sum fabricius aurum ab pyrrhus accipio nolo beo sum ille animus quam ille regnum multus insidiae in iter fugio et facio diues qui facio mando credo pars alter vanus gloria genus odium diuitiae mortal sum inimicitia debeo scipio gracchus inimicus et tamen postea socer qui vitio inimicitia contraho sum appareo ille amo filius tuus tu neque tuus extra senianvs res stultus dico diues ego semper contemno numquam nisi pro mortuus habeo vt aliquis et ipse similis seniano dico post hic sententia semper senianum pro mortuus habeo


Duobus filiis quidam superduxit nouercam. alterum domi parricidii damnauit; tradidit fratri puniendum. ille eum exarmato nauigio inposuit. delatus adolescens ad piratas, archipirata factus peregrinantem patrem cepit et remisit. reuersus pater abdicat filium. Tanta tempestate confusus dispicere nil potui nec satis memineram. tale ministerium mihi pater an nouerca mandassed, ministerium an poenam esse uoluissed, uindictam parricidii an parricidium. Insui fratrem culleo iubes? non possum. non ignoscis? an non credis? ego contendo ne te quidem posse. Nemo repertus est naufragii comes; omnia instrumenta circumcisa sunt, adminiculum spei nullum. patri sum excusandus an fratri? “Hoc pietatis tuae munus ad inferos perferam, licuisse mihi per fratrem aliter quam parricidae mori.” Viuit, inquid, frater. non credo. seruauit, inquit, me. fecisti ut crederem. In domo in qua tam facile parricidium creditum est, ego fratrem occidere non potui, frater patrem. Descriptio tempestatis: emicabant densis undique nubibus fulmina et tempestates horridae absconderant diem; intumuerat mare iustis quoque nauigiis horrendum. Habes, inquam, frater, si innocens es, nauigium, si nocens, culleum. Non potui facere parricidium — quam facile erramus omnes — et factum putaui. Frater, inquid, tu primus in domo parricidium facies. Iacebat in litore nauigium, quod etiam integrum infeliciter uexerat. Credam parricidam, si tibi proficiscenti nauigium suum reddidit. Subito mihi cum animo pariter excidit ferrum, et nescio qua perturbatione tenebrae stupentibus offunduntur oculis. intellexi quam difficile esset parricidium facere, etiam quod imperasset pater. Ita mihi, quae sola miseros in domo nostra respicit, Fortuna succurrat. Profectus pater tranquillo mari, auspicato itinere, integra naui. quid hoc est? felicius nauigauit dampnatus quam qui damnauerat. Vtrum uobis uidetur innocentiam apud piratas didicisse an ne apud piratas quidem perdidisse? Perieras, pater, nisi in parricidam incidisses. Scissa quoque uela fecerant sinus et instructas classes naufraga praecesserat nauis. scires nauigare qui seruaturus esset patrem. Erat nauigium, immo fuerat. O crudelis et pertinax nouerca! nihilominus saeuit; maria iam quiescunt, praedones miserentur, irati parcunt. Veni ad uos ut probem me parricidam. Multas rerum natura mortis uias aperuit et multis itineribus fata decurrunt. 0 maria iustiora iudiciis! o mitiores procellae patre! Non putatis misericordem qui quem damnauit puniendum fratri dedit? Centurio Luculli Mithridaten non potuit occidere, Mithridaten, dii boni, quam non dubium parricidam! Gaude, pater, neuter ex filiis tuis parricidium fecit. Narra, pater, quomodo te dimiserit sic dimissus. “Nocens est iste;” sed mihi frater est. Naturae iura sacra sunt etiam aput piratas. Dixisses, inquit, te non posse. ita tu nesciebas ? Non licuit, non debui, non potui. Pars altera. Nega nunc parricidam fuisse quem scis esse piratam. Dimisit me in patrocinium suum, ut quia non occiderat, uideretur nec ante uoluisse. Quis porro me uno miserior est? uitam parricidae debeo. Extra. Magna nouorum rhetorum manus in hanc partem transiit, ut aliquid dici debuerit in nouercam; fuerunt et illi qui non quidem palam dicerent, sed per suspicionem et figuras; quod PASSIENVS. non probabat adserens minus uerecundum esse aut tolerabile infamare nouercam quam accusare. quidam principia tantum habuerunt in sua potestate, post ablati sunt impetu. excusatius est autem in malum colorem incidere quam transire. HISPANVS duro colore usus, hoc se tamquam grauius elegisse dixit supplicii genus: qui color prudentibus displicebat; quam enim spem habet absolutionis, si nec paruit nec pepercit?

duo filius quidam superduco noverca alter domus parricidium damno trado frater punior ille is exarmo nauigium inpono defero adolesco ad pirata archipirata facio peregrinor pater capio et remitto revorto pater abdico filius tantus tempestas confundo dispicio nihil possum neque satis memini talis ministerium ego pater an noverca mandassed ministerium an poena sum uoluissed vindicta parricidium an parricidium insuo frater culleus iubeo non possum non ignosco an non credo ego contendo ne tu quidem possum nemo reperio sum naufragium comes omnis instrumentum circumcido sum adminiculis spes nullus pater sum excuso an frater hic pietas tuus munus ad inferi perfero liceo ego per frater aliter quam parricida morior vivo inquid frater non credo seruo inquam ego facio ut credo in domus in qui tam facilis parricidium credo sum ego frater occaedes non possum frater pater descriptio tempestas emico densus undique nubis fulmen et tempestas horridus abscondo dies intumesco mare iustus quoque navigium horreo habeo inquam frater si innocens sum navigium si noceo culleus non possum facio parricidium quam facilis erro omnis et facio puto frater inquid tu primus in domus parricidium facies iaceo in litus navigium qui etiam integer infelicito veho credo parricida si tu proficisco navigium suus reddo subeo ego cum animus pariter excido ferrum et nescio qui perturbatio tenebra stupeo offundo oculus intellego quam difficilis sum parricidium facio etiam qui impero pater ita ego qui solus miser in domus noster respicio fortuna succurro proficiscor pater tranquillus mare auspico iter integer no quis hic sum felix nauigo dampnatus quam qui damno vtrum tu uideo innocentia apud pirata disco an ne apud pirata quidem perdo pereo pater nisi in parricida incido scissa quoque uelum facio sinus et instruo classis naufragus praecedo nauis scio nauigaris qui seruaturus sum pater sum navigium immo sum o crudelis et pertinax noverca nihilominus saeuio mare iam quiesco praedo misereor irascor parco venio ad tu ut probo ego parricida multus res natura mors uia aperio et multus iter fatum decurro mare justus iudicium o mitis procella pater non puto misericordem qui qui damno punior frater do centurio lucullus mithridates non possum occaedes mithridates dius bonus quam non dubius parricida gaudeo pater neuter ex filius tuus parricidium facio narro pater quomodo tu dimitto sic dimitto noceo sum iste sed ego frater sum natura ius sacer sum etiam aput pirata dico inquam tu non possum ita tu nescio non licet non debeo non possum pars alter nego nunc parricida sum qui scio sum pirata dimitto ego in patrocinium suus ut quia non occido uideo neque ante uolo quis porro ego unus miser sum uita parricida debeo extra magnus novum rhetor manus in hic pars transeo ut aliquis dico debeo in noverca sum et ille qui non quidem palam dico sed per suspicio et figura qui passienvs non probo assero paruus verecundus sum aut tolerabilis infamaris noverca quam accuso quidam principia tantus habeo in suus potestas post aufero sum impetus excuso sum autem in malus color incido quam transeo hispanvs durus color utor hic sui tamquam grauis eligo dico supplicium genus qui color prudens displiceo quam enim spes habeo absolutio si neque pareo neque parco


Sepulchri uiolati sit actio. Bellum cum esset in quadam ciuitate, uir fortis in acie armis amissis de sepulchro uiri fortis arma sustulit. fortiter pugnauit et reposuit. praemio accepto accusatur sepulchri uiolati. Arma uix contigeram; secuta sunt. Haec si sumo, arma sunt, si relinquo, spolia. Vidisses uere uiolari sepulchrum, si illo uenisset hostis. Vterque quod alteri deerat commodauimus: ille uiro arma, ego armis uirum. respublica multum consecuta est, uir fortis nihil perdidit. Necessitas est quae nauigia iactu exonerat, necessitas quae ruinis incendia opprimit: necessitas est lex temporis. Quicquam non fit legitime pro legibus? Melius cum ipso sepulchro actum est, in quo notiora sunt iterum arma uictricia. Pro republica plerumque templa nudantur et in usum stipendii dona conflamus. Pars altera. Reum habemus in proelio inertem, in fuga audacem, turpem non minus patrocinio quam crimine. Arma sua perdidit. hoc excusare non poterat nisi aliena rapuisset. aliena rapuit. hoc excusare non poterat nisi sua perdidisset. Arma uictricia, arma consecrata diis Manibus, arma quae te quoque fecerunt uirum fortem. Reposui, inquid, arma. Gloriatur quod non et illa perdiderit. “Non teneor lege, quia reposui.” Tam teneris hercule quam qui uulnerauit aliquem, licet uulnus sanauerit; quam qui subripuit aliquid, licet reddiderit deprehensus. Non est hoc illi crimen propter uirtutem donandum: iam gratiam uirtuti retulimus, praemium consecuta est. Aequos esse nos conuenit: unum uirum fortem honorauimus, alterum uindicemus.

sepulcrum violo sum actium bellum cum sum in quidam ciuitas uir fortis in acies arma amitto de sepulcrum uir fortis arma tollo fortis pugno et repono praemium accipio accuso sepulcrum violo arma uix contingo sequor sum hic si sumo arma sum si relinquo spolium video uerus uiolaris sepulcrum si ille uenio hostis vterque qui alter desum commodo ille uir arma ego arma uir respublica multus consequor sum uir fortis nihil perdo necessitas sum qui navigium iactus exonero necessitas qui ruina incendium opprimo necessitas sum lex tempus quisquam non fio legitimus pro lex bonus cum ipse sepulcrum ago sum in quo nosco sum iterum arma uictricia pro republico plerusque templum nudo et in usus stipendium donum conflo pars alter reus habeo in proelium iners in fuga audax turpis non paruus patrocinium quam crimen arma suus perdo hic excuso non possum nisi alienus rapio alienus rapio hic excuso non possum nisi suus perdo arma uictricia arma consecro diuus manes arma qui tu quoque facio uir fortis repono inquid arma glorior qui non et ille perdo non teneo lex quia repono tam teneo herculis quam qui vulnero aliquis licet uulnus sano quam qui surripio aliquis licet reddo deprehendo non sum hic ille crimen propter uirtus dono iam gratia uirtus refero praemium consequor sum aequi sum nos conuenio unus uir fortis honorauimus alter uindicemus


Qui uim in iudicio fecerit, capite puniatur. Missus Iphicrates aduersus Thracum regem, bis acie uictus foedus cum eo percussit et filiam eius uxorem duxit. cum Athenas redisset et causam diceret, uisi sunt circa iudicium quidam Thracum cultu armati et ipse reus gladium strinxit. cum iudices citarentur ad iudicandum, palam absolutorias tulerunt sententias. accusatur quod uim in iudicio fecerit. Nemo iudicum tuorum non sic timuit tamquam tu de illis iudicaturus esses. Cum toto tibi regno suo uenit aduocatus; non maioribus copiis bellum instruxit quam iudicium. Iphicrate, conde gladium; iudicium est. Quid tibi cum gladio ? certe bis uictis arma ponenda sunt. Quae est ista contra rerum naturam permutatio, in bello nuptiae, in iudicio bellum? Pars altera. Ego uim non feci; omnia enim legitima peracta sunt: accusator suo loco dixit, reus suo respondit; perfectum per omnes numeros suos iudicium est. Cum iudices sententias ferrent, strinxi gladium, ut occiderem me, si dampnatus essem. Iudices tulerunt palam absolutorias, ut gratiam duci suo referrent. Nuptiarum causa utilitas reipublicae fuit. Miles pulsus saepius erat infelici proelio. Barbaros circa iudicium fuisse non propter officium armatos, sed propter morem suum. Quid potestis, inquid, queri? quod uobis obsidem adduxi?

qui uis in iudicium facio caput punior mitto iphicrates aduersus thracus rex bis acies uinco foedus cum is percutio et filia is uxor duco cum athenae redeo et causa dico video sum circa iudicium quidam thracus cultus armatus et ipse reus gladius stringo cum iudex cito ad judico palam absolutorius fero sententia accuso qui uis in iudicium facio nemo iudex tuus non sic timeo tamquam tu de ille judico sum cos totus tu regnum suus uenio advoco non magnus copia bellum instruo quam iudicium iphicrates condo gladius iudicium sum quis tu cum gladius certus bis uinco arma pono sum qui sum iste contra res natura permutatio in bellum nuptiae in iudicium bellum pars alter ego uis non facio omnis enim legitimus perago sum accusator suus locus dico reus suus respondeo perficio per omnis numerus suus iudicium sum cos iudex sententia fero stringo gladius ut occaedes ego si dampnatus sum iudex fero palam absolutorius ut gratia duco suus refero nuptiaris causa utilitas reipublicae sum milis pello saepis sum infelix proelium barbarus circa iudicium sum non propter officium armatus sed propter mos suus quis possum inquid queror qui tu obsidem adduco


Abdicauit quidam filium; ille tacuit. fortiter fecit; petiit praemio ad patrem reditum; pater contradixit. postea pater fortiter fecit; petit ad se filii reditum; filius contradicit. Ego fortior sum: post tuam pugnam pugnauimus, post meam uicimus. Reuertere, dignam te domum feci. Isti oculi mei sunt, istae manus meae sunt, ista contumacia mea est. Si mereor praemium, mihi date, si non mereor, isti suum reddite. “Ego, inquid, eadem lege praemium non accepi.” Hoc est unde abdicatus es, quod putas nihil inter te et patrem interesse. Post tam similia opera, si tantum commilito esses, patrem me adoptare debueras. Ammoneo te, iuuenis: hoc praemium qui recusauerat petit. “Timeo ne me iterum abdices.” Commissurum me putas ut iterum rogem? Bello grauiore pugnaui, quo necesse fuit etiam senibus militare, quo fortes esse non potuerunt etiam qui priore bello fuerant. Ille annos suos exercuit, ego uici meos. Tu fregisti bellum, ego sustuli. Quanta exhortatio iuuenum fui senex fortis! Vtrique nostrum praemium reddite. Militaui senex, militaui exanguis, militaui qui iam uicarium dederam. Vterque nostrum cum rogatur fastidit, cum relinquitur rogat. Quid nos suspicari cogis, quod non uis in paternam domum uenire nisi tuo praemio? Turpe erat uirum fortem nisi a patre coacto non recipi. Pars altera. Quid me captiuum ex libero cupis? quid ignominiae subicis uirum fortem? quid efficis ut possit abdicari? “Meus, inquid, es filius.” Quid opus est praemio, si tuus sum?

abdico quidam filius ille taceo fortis facio peto praemium ad pater redeo pater contradico postea pater fortis facio peto ad sui filius redeo filius contradico ego fortis sum post tuus pugna pugno post meus uinco revorto dignus tu domus facio iste oculus meus sum iste manus meus sum iste contumacia meus sum si mereo praemium ego do si non mereo iste suus reddo ego inquid idem lex praemium non accipio hic sum unde abdico sum qui puto nihil inter tu et pater intersum post tam similis opus si tantus commilito sum pater ego adoptaris debeo ammoneo tu iuuenis hic praemium qui recusauerat peto timeo ne ego iterum abdico committo ego puto ut iterum rogo bellum grauis pugno quo necesse sum etiam senex militaris quo fortis sum non possum etiam qui prior bellum sum ille annus suus exerceo ego uinco meus tu frango bellum ego tollo quantus exhortatio iuuenis sum senex fortis vtrique nos praemium reddo milito senex milito exsanguis milito qui iam vicarius do vterque nos cum rogo fastidio cum relinquo rogo quis nos suspicaris cogo qui non uolo in paternus domus uenio nisi tuus praemium turpis sum uir fortis nisi ab pater cogo non recipio pars alter quis ego captiuus ex liber cupio quis ignominia subicio uir fortis quis efficio ut possum abdicaris meus inquid sum filius quis opus sum praemium si tuus sum


Qui falsum testimonium dixerit, uinciatur aput eum in quem dixerit. Ex duobus filiis profectus est cum uno pater; adolescens solus rediit. accusatus est a fratre parricidii et damnatus. diebus festis intercedentibus poena ex lege dilata est; rediit pater. accusauit damnatus fratrem falsi testimonii et optinuit et uinxit. cogit pater ut uinctum soluat; nolentem abdicat. Falsum, inquit, in fratrem testimonium dixit. Si uis graue illius crimen facere, te exorabilem praesta. Crudelis in fratrem miraris, si in te parricidium creditum est? Ergo ego duos filios habere non possum? adolescens, iam potes et parricidium facere. Alligatus est alter filius quia non reuertebar, alter quia redii. Numquam solues fratrem? si talis es, nihil testis mentitus est: parricida es. Non impio in te, sed in patrem pio animo dixit: suspectum habuit quod reliqueras patrem. Inter catenas filii mei iaceo eodem clausus ergastulo. ingrate, testem tuum simul alligasti. Pars altera. Meo periculo solutus, meo alligatus, uix solui poterat, si testimonium falsum pro fratre dixisset. Parricidium de patre finxit, de fratre commisit. Venisse patrem mihi carnifex nuntiauit. Parricida sum, sicut obicitur, si huic leuiter irascor. Miraris si eum fratrem alligare possum qui me potuit occidere? Ingrata erat ipsa poenae meae dilatio: exspectare grauius uidebatur quam pati; imaginabar mihi culleum, serpentis, profundum.

qui falsus testimonium dico vincio aput is in qui dico ex duo filius proficiscor sum cum unus pater adolesco solus redeo accuso sum ab frater parricidium et damno dies festus intercedo poena ex lex differo sum redeo pater accuso damno frater fallo testimonium et obtineo et vincio cogo pater ut vincio solvo nolo abdico falsus inquam in frater testimonium dico si uolo grauis ille crimen facio tu exorabilis praesto crudelis in frater miror si in tu parricidium credo sum ergo ego duo filius habeo non possum adolesco iam possum et parricidium facio alligo sum alter filius quia non reuertebar alter quia redeo numquam solvo frater si talis sum nihil testis mentior sum parricida sum non impius in tu sed in pater pius animus dico suspicio habeo qui relinquo pater inter cateno filius meus jaceo idem claudo ergastulum ingratus testo tuus simul alligo pars alter meus periculum soluo meus alligo uix soluo possum si testimonium falsus pro frater dico parricidium de pater fingo de frater committo venio pater ego carnifex nuntio parricida sum sicut obicio si hic leuis irasco miror si is frater alligaris possum qui ego possum occaedes ingratus sum ipse poena meus dilatio exspectaris grauis uideo quam patior imagino ego culleus serpens profundum


Nocte in bello portas aperire ne liceat. Imperator in bello summam habeat potestatem. Trecenti ab hoste captiui ad portas nocte uenerunt, imperator non aperuit; ante portas occisi sunt. imperator post uictoriam reus est laesae reipublicae. Non putaui meos. nouerant legem. Cur, inquid, trecenti perierunt? immo cur, ne perirent, capti sunt? Hos ego interdiu non recepissem nisi uictores, noctu ne uictores quidem. Procedens postridie in proelium, pugnaturis ostendi trecentos in quibus nihil laudari potest praeter fugam, nihil desiderari praeter numerum. Fugiunt ut leges relinquant, reuertuntur ut tollant. Populus Romanus Cannensi proelio in summas redactus angustias, cum seruorum desideraret auxilia, captiuorum contempsit et credidit eos libertatem magis tueri posse qui numquam habuissent quam qui perdidissent. Nocte quomodo hostem ciuemque distinguam? quam mihi das notam, ut arma cognoscam? Credo in insidiis hostes fuisse, ut exclusos occiderent, sequerentur admissos. Pars altera. Infestus trecentis fuit; iniquo conlocauit loco; hoc ne argui posset, non recepit. Capti sunt fortissimi duces, Regulus, Crassus. Haec postrema rogantium uox erat: mitte arma; hoc certe lex non uetat.

nox in bellum porta aperio ne licet imperator in bellum summa habeo potestas trecenti ab hostis captivus ad porta nox uenio imperator non aperio ante porta occido sum imperator post uictoria reus sum laedo reipublicae non puto meus nosco lex cur inquid trecenti pereo immo cur ne pereo capio sum hic ego interdiu non recipio nisi uictor nox ne uictor quidem procedo postridie in proelium pugno ostendo trecenti in qui nihil laudo possum praeter fuga nihil desidero praeter numerus fugio ut lex relinquo revorto ut tollo populus romanus cannensis proelium in superus redigo angustiae cum seruus desidero auxilium captivus contemno et credo is libertas magis tueor possum qui numquam habeo quam qui perdo nox quomodo hostis civis distinguo quam ego do nota ut arma cognosco credo in insidiae hostis sum ut excludo occido sequor admitto pars alter infestus trecenti sum iniquus colloco locus hic ne arguo possum non recipio capio sum fortis dux regulus crassus hic postremo rogo uox sum mitto arma hic certus lex non ueto


Inscripti maleficii sit actio. Quidam naufragio facto, amissis tribus liberis et uxore incendio domus, suspendit se. praecidit illi quidam ex praetereuntibus laqueum. a liberato reus fit maleficii. Tres, inquit, liberos perdidi. Vtinam et illos seruare potuissem! Viue; mutantur uices felicitatis humanae: proscriptus aliquando proscripsit. Victi fugiunt, proscripti latent, naufragi natant. Amisi, inquit, uxorem, liberos, patrimonium. Tu putabas te ea condicione accepisse ne perderes? Ludit de suis fortuna muneribus et quae dedit aufert, quae abstulit reddit nec umquam tutius est illam experiri quam cum locum iniuriae non habet. Cn. Pompeius in Pharsalia uictus acie uixit. maius tu tuum putas esse naufragium? Crassus uixit; et non priuatas perdiderat, sed publicas opes. Omnia tibi fortuna abstulit, sed spem reliquid. Tolle spem hominibus, nemo uictus retemptabit arma, nemo infeliciter experta negotiatione alios appetet quaestus, nemo naufragus uiuet. Spes est ultimum aduersarum rerum solatium. Vt uiueres, natasti. Miseritus sum nec in te amplius quam periculum cogitaui: non adtendi incendium, non orbitatem, aut si adtendi, memineram te post illa uixisse. Non uisus est mihi moriendi animum habere: elegerat locum in quo interpellari posset. Pars altera. Tot ille fundorum dominus aliena arbore suspendo laqueum. De fortuna nihil queror: mori permittit. “Nunc, inquid, morere.” iniuria est ut qui meo arbitrio debui, tuo moriar. Amisi uxorem, liberos, patrimonium; fortuna mihi nihil praeter laqueum reliquid, iste nec laqueum. Sumpsi instrumenta mortis solitudinem et laqueum, alterum aptum morituro, alterum misero. Quisquis interuenis, si amicus, defle, si inimicus es, specta. Cum a me iste accusetur, grauiorem de me quam de reo ferte sententiam: ego ut moriar, iste ne prohibeat. Ne haec narrarem, mori uolui. Praecidit remedium meum. Si qua est fides, non enataui, sed eiectus sum. Nihil iam timebam nisi uiuere. Domus meae fata claudo, nullo miserior quam quod ultimus morior. Cui me uitae reseruas? ut aedificem? aspice incendium. ut nauigem? aspice naufragium. ut educem? aspice sepulchrum. In tam calamitosa domo feliciores fuistis, uxor et liberi: uobis mori contigit.

inscribo maleficium sum actium quidam naufragium facio amitto tres liber et uxor incendium domus suspendo sui praecido ille quidam ex praetereo laqueus ab libero reus fio maleficium tres inquam liber perdo vtinam et ille seruo possum vivo muto uicis felicitas humanus proscribo aliquando proscribo vinco fugio proscribo lateo naufragus nato amisus inquam uxor liber patrimonium tu puto tu is condicio accipio ne perdo ludo de suus fortuna munus et qui do aufero qui aufero reddo neque umquam tueor sum ille experior quam cum locus iniuria non habeo cn pompejus in pharsalia uinco acies uiuo magnus tu tuus puto sum naufragium crassus uiuo et non privo perdo sed publicus ops omnis tu fortuna aufero sed spes reliquid tollo spes homo nemo uinco retempto arma nemo infelicito experior negotiatio alius appeto quaestus nemo naufragus vivo spes sum ulter aduersaris res solacium vt vivo nato misereo sum neque in tu amplus quam periculum cogito non adtendo incendium non orbitas aut si adtendo memini tu post ille vivo non uideo sum ego morior animus habeo eligo locus in quo interpellaris possum pars alter tot ille fundus dominus alienus arbor suspendo laqueus de fortuna nihil queror morior permitto nunc inquid morior iniuria sum ut qui meus arbitrium debeo tuus morior amisus uxor liber patrimonium fortuna ego nihil praeter laqueus reliquid iste neque laqueus sumo instrumentum mors solitudo et laqueus alter aptus morior alter mitto quisquis intervenio si amicus defleo si inimicus sum specto cos ab ego iste accuso gravis de ego quam de reor fero sententia ego ut morior iste ne prohibeo ne hic narraris morior uolo praecido remedium meus si qui sum fides non enato sed eicio sum nihil iam timeo nisi uiuo domus meus fatum claudo nullus miser quam qui ulter morior qui ego uita reservo ut aedifico aspicio incendium ut nauigo aspicio naufragium ut educo aspicio sepulcrum in tam calamitosus domus felix sum uxor et liber tu morior contingo


Qui ter fortiter fecerit, militia uacet. Ter fortem pater in aciem quarto uolentem exire retinet; nolentem abdicat. Quod patriae superest patri uindico. O me filio pugnante iam lassum! Iam pro te nescio, quid etiam lex timet. Miraris si quod legi satis est, patri nimis est? Causa mihi abdicandi est ne sine filio uiuam. Abdicatio mea in potestate abdicati est. Optimus uirtutis finis est antequam deficias desinere. Lex quoque in ter uiro forti aut diffidit aut consulit. Pars altera. Certe abdicatis pugnare licet. Pudet me, ter uicti militant. Senator post sexagesimum et quintum annum in curiam uenire non cogitur nec uetatur. Quicquid honoris nomine datur, in utramque partem licet; alioqui desinit praemium esse cui necessitas iniungitur. Otium imperas animo non otioso. Tumultus exortus est; in me omnium ciuium diriguntur oculi et adhuc, uerum dicendum est, nihil mihi patria debet: numquam pugnaui nisi coactus. adhuc militia mea legis munus est. Athenienses abdicato uicerunt duce. Quantum interest! ille abdicationem uirtute deleuit, ego merui.

qui ter fortis facio militia uaco ter fortis pater in acies quartum volo exeo retineo nolo abdico qui patria supersum pater vindico o ego filius pugno iam lassus iam pro tu nescio quis etiam lex timeo miror si qui lego satis sum pater nimis sum causa ego abdico sum ne sine filius vivo abdicatio meus in potestas abdico sum bonus uirtus finis sum antequam deficio desino lex quoque in ter uir fortis aut diffido aut consulo pars alter certus abdico pugno licet pudeo ego ter vinco milito senator post sexagesimus et quintus annus in curia uenio non cogo neque veto quisquis honor nomen do in uter pars licet alioqui desino praemium sum qui necessitas injungo otium impero animus non otiosus tumultus exorior sum in ego omnis ciuis dirigo oculus et adhuc uerus dico sum nihil ego patria debeo numquam pugno nisi cogo adhuc militia meus lex munus sum atheniensis abdico uinco dux quantus intersum ille abdicatio uirtus deleo ego mereo


Memini et illam contradictionem sic ab illo positam magnam materiam Pollionis Asinii et tunc Cassi Seueri iocis praebuisse: “at, inquit, inter pueriles condiscipulorum sinus lasciuiam manu obscena iussisti.” et pleraque huius generis illi obiciebantur. Multa erant quae reprehenderes, multa quae suspiceres, cum torrentis modo magnus quidem sed turbidus flueret. redimebat tamen uitia uirtutibus et plus habebat quod laudares quam cui ignosceres, sicuti in ea in qua fleuit declamatione.

memini et ille contradictio sic ab ille pono magnus materia pollio asinius et tunc casseius severus jocus praebeo at inquam inter puerilis condiscipulus sinus lascivia manus obscenus jubeo et plerusque hic genus ille obicio multus sum qui reprehendo multus qui suspicio cum torreo modo magnus quidem sed turbidus fluo redimo tamen uitium uirtus et multus habeo qui laudo quam qui ignosco sicut in is in qui fleo declamatio


In nullo enim hoc fiebat notabilius. oratio eius erat ualens, culta, ingentibus plena sententiis; nemo minus passus est aliquid in actione sua otiosi esse; nulla pars erat quae non sua uirtute staret, nihil in quo auditor sine damno aliud ageret, omnia intenta, aliquo petentia; nemo magis in sua potestate habuit audientium affectus. Verum est quod de illo dicit GALLIO noster: “cum diceret rerum potiebatur, adeo omnes imperata faciebant;

in nullus enim hic fio notabilis oratio is sum ualens colo ingens plenus sententia nemo paruus patior sum aliquis in actio suus otiosus sum nullus pars sum qui non suus uirtus sto nihil in quo auditor sine damnum alius ago omnis intendo aliquis peto nemo magis in suus potestas habeo audio afficio verus sum qui de ille dico gallio noster cum dico res potio adeo omnis impero facio


Maior frater diuidat patrimonium, minor eligat. Liceat filium ex ancilla tollere. Quidam cum haberet legitimum filium, alium ex ancilla sustulit et decessit. maior frater sic diuisit, ut patrimonium totum ex una parte poneret, ex altera matrem nothi. minor elegit matrem et accusat fratrem circumscriptionis. Vnus omnium exheredatus sum diuidendo. Legisset, inquid, alteram partem. tu solus talis potuisti esse filius qualis frater es. Lex te diuidere, me eligere iussit: aperte ne minor circumscribatur timet. Sic diuisit, ut si uellem non esse mendicus, relinquerem fratrem in egestate, matrem in seruitute. Non est diuidere ex altera parte patrimonium ponere, ex altera onus. Talis fuit, ut illi coheredem pater ex ancilla tolleret. Elige, ut aut patrimonio careas aut scelere. Circumscriptores dici solent qui aliquid abstulerunt: iste nihil reliquid. Tu, inquid, uoluisti pauper esse. Cur ergo queror, si egestate delector? Obici, inquid, non potest quod lege factum est. immo nihil nisi quod lege factum est; nam si quid aliter gestum est, per se inritum est. circumscriptio semper crimen sub specie legis inuoluit: quod apparet in illa legitimum est, quod latet insidiosum. semper circumscriptio per ius ad iniuriam peruenit. Lex iubet maiorem diuidere, minorem eligere: nec tu diuisisti nec hic elegit; sic a te alligatus est, ut necesse haberet quod non expediebat malle. Nota fuit in matrem mea pietas; non timuit ne eligere possem alteram partem. Pars altera. Ego nihil aliud quam diuisi. Circumscriptio non in diuisione est, sed in electione. Habes matrem quam totis quidam bonis redemerunt; habes gloriam quam per ignes quidam, per arma quaesierunt. Multa de patrimonio rapuit cum haberet ius dominae ancillae inpudentia. Timebas ne in illam saeuirem? non expediebat mihi, cum in illa totum patrimonium habiturus essem. Nunc tantundem habes; habes enim partem quam uoluisti. ut tantundem haberes, nec pater uoluerat; ideo matrem tuam ancillam reliquid.

magnus frater divido patrimonium paruus eligo licet filius ex ancilla tollo quidam cum habeo legitimus filius alius ex ancilla tollo et decedo magnus frater sic diuido ut patrimonium totus ex unus pars pono ex alter mater nothus paruus eligo mater et accuso frater circumscriptio vnus omnis exheredo sum divido lego inquid alter pars tu solus talis possum sum filius qualis frater sum lex tu divido ego eligo iubeo apertus ne paruus circumscribo timeo sic diuido ut si uolo non sum mendicus relinquo frater in egestas mater in seruitus non sum divido ex alter pars patrimonium pono ex alter onus tal sum ut ille coheres pater ex ancilla tollo eligo ut aut patrimonium careo aut scelus circumscriptor dico soleo qui aliquis aufero iste nihil reliquid tu inquid uolo pauper sum cur ergo queror si egestas delecto obicio inquid non possum qui lex facio sum immo nihil nisi qui lex facio sum nam si quis aliter gero sum per sui irritus sum circumscriptio semper crimen sub species lex involvo qui appareo in ille legitimus sum qui lateo insidiosus semper circumscriptio per ius ad iniuria peruenio lex iubeo magnus divido paruus eligo neque tu divido neque hic eligo sic ab tu alligo sum ut necesse habeo qui non expedio malo nosco sum in mater meus pietas non timeo ne eligo possum alter pars pars alter ego nihil alius quam divido circumscriptio non in diuisio sum sed in electio habeo mater quam totus quidam bonus reemo habeo gloria quam per ignis quidam per arma quaero multus de patrimonium rapio cum habeo ius domina ancilla impudens timeo ne in ille saeuirem non expedio ego cum in ille totus patrimonium habeo sum nunc tantus habeo habeo enim pars quam uolo ut tantus habeo neque pater uoluerat ideo mater tuus ancilla reliquid


Inpudicus contione prohibeatur. Adolescens speciosus sponsionem fecit, muliebri ueste se exiturum in publicum. processit; raptus est ab adolescentibus. decem. accusauit illos de ui et damnauit. contione prohibitus a magistratu reum facit magistratum iniuriarum. Muliebrem uestem sumpsit, capillos in feminae habitum composuit, oculos puellari lenocinio circumdedit, colorauit genas. Non creditis? et qui non crediderant uicti sunt sponsione et hoc de sponsione forsitan uenerat ut auderet inpudicus contionari. Date illi uestem puellarem, date noctem: rapietur. Sic illum uestis sumpta decuit, ut uideretur non tunc primum sumpsisse. Facta totius adolescentiae remitto, una nocte contentus sum: sic imitatus est puellam, ut raptorem inueniret. Numquid cecidi? numquid carmen famosum composui, aut ut proprium genus iniuriae tuae dicam, numquid te rapui? Aput patres nostros qui forensia stipendia auspicabatur, nefas putabat brachium toga exserere. quam longe ab his moribus aberant qui tam uerecunde etiam uirtute utebantur? Constat hunc stupratum, cum damnati essent qui rapuerunt. Pars altera. Constat semper grauem, semper serium fuisse; sed hoc iocis adolescentium factum est. Ceterum tam nota erat uerecundia eius, ut nemo iam sine sponsione crediderit.

impudicus contio prohibeo adolesco speciosus sponsio facio muliebris uestis sui exeo in publicus procedo rapio sum ab adolesco decem accuso ille de uis et damno contio prohibeo ab magistratus reus facio magistratus iniuriaris muliebris uestis sumo capillus in femina habitus compono oculus puellaris lenocinium circumdo colorauit gena non credo et qui non credo vinco sum sponsio et hic de sponsio forsitan uenio ut audeo impudicus contionaris do ille uestis puellaris do nox rapio sic ille uestis sumo decet ut uideo non tunc primus sumo facio totus adulescentia remitto unus nox contineo sum sic imitor sum puella ut raptor invenio numquid cado numquid carmen famosus compono aut ut proprius genus iniuria tuus dico numquid tu rapio aput pater noster qui forensis stipendium auspico nefas puto bracchium toga exsero quam longus ab hic mos absum qui tam verecundus etiam uirtus uto consto hic stupro cum damno sum qui rapio pars alter consto semper grauis semper serius sum sed hic jocus adolesco facio sum ceterum tam nosco sum verecundia is ut nemo iam sine sponsio credo


ad noua homines concurrunt, ad nota non ueniunt. Non tamen exspectationem uestram macerabo singulos producendo: liberaliter hodie et plena manu faciam. Pollio ASINIVS numquam admissa multitudine declamauit; nec illi ambitio in studiis defuit: primus enim omnium Romanorum aduocatis hominibus scripta sua recitauit. et inde est quod LABIENVS, homo mentis quam linguae amarioris, dicit: “ille triumphalis senex a)kroa/seis suas numquam populo commisit:” siue quia parum in illis habuit fiduciam, siue — quod magis crediderim — tantus orator inferius id opus ingenio suo duxit, et exerceri quidem illo uolebat, gloriari fastidiebat.

ad nouus homo concurro ad nosco non uenio non tamen exspectatio vester macero singuli produco liberalis hodie et plenus manus facio pollio asinivs numquam admitto multitudo declamo neque ille ambitio in studium desum primus enim omnis romanus advoco homo scribo suus recito et inde sum qui labienvs homo mens quam lingua amarus dico ille triumphal senex ab kroa seeo suus numquam populus committo siue quia parum in ille habeo fiducia siue qui magis credo tantus orator inferus is opus ingenium suus duco et exerceo quidem ille uolo glorior fastidio


Declamabat autem Haterius admisso populo ex tempore: solus omnium Romanorum, quos modo ipse cognoui, in Latinam linguam transtulit Graecam facultatem. Tanta erat illi uelocitas orationis, ut uitium fieret. itaque diuus Augustus optime dixit: “Haterius noster sufflaminandus est.” adeo non currere sed decurrere uidebatur. nec uerborum illi tantum copia, sed etiam rerum erat: quotiens uelles eandem rem et quamdiu uelles diceret, abis totiens figuris, aliis tractationibus, ita ut regi posset nec consumi.

declamo autem haterius admitto populus ex tempus solus omnis romanus qui modo ipse cognosco in latinus lingua transfero graece facultas tantus sum ille velocitas oratio ut uitium fio itaque diuus augustus optume dico haterius noster sufflamino sum adeo non curro sed decurro uideo neque uerbum ille tantus copia sed etiam res sum quotiens volo idem res et quamdiu volo dico abeo totiens figura alius tractatio ita ut rex possum neque consumo


Vir et uxor iurauerunt, ut si quid alteri accidisset, alter moreretur. Vir peregre profectus est; misit nuntium uxori, qui diceret se decessisse. uxor se praecipitauit. recreata iubetur a patre uirum relinquere; non uult. abdicatur. contradicit. Dii immortales, qua debetis prudentia humanum genus regitis: effecistis ut illud non periculum amantis esset sed experimentum. Hos diuidere uult socer quos ne mors quidem diuidet? Moriar, inquit; habeo et causam et exemplum: quaedam se maritorum rogis ardentibus miscuerunt, quaedam anima redemerunt maritorum salutem. sollicitudine breui inter has puella uiua numeratur. Assiduae contentiones erant: “sine te uiuere non possum;” “immo ego sine te” qui certantium exitus esse solet, iurauimus. Hic animus sine dubio iurantium fuit, ut uiui non diducerentur, cum illud quoque cauerint, ne morte diuiderentur. Pars altera. Non possum, inquit, relinquere uirum. quicquam non potest quae mori potest? Paene dum falsae mortis nuntium misit, uerae recepit. Potes sine uiro pati; peregrinationem eius tulisti. iureiurando iam liberata es casu proximo. Extra. OVIDIVS NASO aput Arellium Fuscum magistrum suum hanc controuersiam declamauit; nam Latronis admirator erat. Latro in praefatione quadam dixit: non uides ut immota fax torpeat et ignes exagitata restituat? mollit uiros otium, ferrum situ rubiginem ducit. Naso dixit: uidi ego iactatas mota face crescere flammas et rursus nullo concutiente mori. hic autem dixit: quicquid laboris est in hoc est, ut uxori uirum et uxorem uiro diligere concedas. necesse est deinde ut iurare permittas, si amare permiseris. Eiusdem: pauca nosti, pater, crimina: et litigauimus aliquando et cecidimus et, quod fortasse non putas, peierauimus. Rogatus aliquando ab amicis suis ut tolleret tres uersus, inuicem petiuit, ut tres exciperet, in quos nihil illis liceret. scripserant illi quos tolli uellent secreto, hic quos tutos esse uellet: in utrisque codicillis idem uersus erant, ex quibus primum fuisse narrabat ALBINOVANVS PEDO, qui inter arbitros fuerat: semibouemque uirum semiuirumque bouem, secundum: et gelidum Borean egelidumque Notum. ex quo apparet summi ingenii uiro non iudicium defuisse ad conpescendam Ticentiam carminum suorum; sed animum. aiebat interim decentiorem faciem esse, in qua aliquis naeuus esset.

vir et uxor iuro ut si quis alter accido alter morior vir peregre proficiscor sum mitto nuntius uxor qui dico sui decedo uxor sui praecipito recreo jubeo ab pater uir relinquo non uolo abdico contradico dius immortalis qui debeo prudentia humanus genus rego efficio ut ille non periculum amo sum sed experimentum hic divido uolo socer qui ne mors quidem divido morior inquam habeo et causa et exemplum quidam sui maritus rogus ardeo misceo quidam anima reemo maritus salus sollicitudo breuis inter hic puella uiuus numero assiduus contentio sum sine tu uiuo non possum immo ego sine tu qui certor exitus sum soleo iurauimus hic animus sine dubius juro sum ut uiuus non diduco cum ille quoque caveo ne mors divido pars alter non possum inquam relinquo uir quisquam non possum qui morior possum paene dum fallo mors nuntius mitto uerus recipio possum sine uir patior peregrinatio is fero jurejuro iam libero sum casus propior extra ovidivs naso aput arellium fuscus magister suus hic controuersia declamo nam latro admirator sum latro in praefatio quidam dico non uideo ut immotus fax torpeo et ignis exagito restituo mollio uir otium ferrum sino rubigo duco naso dico uideo ego jacto moueo fax cresco flamma et rursus nullus concutio morior hic autem dico quisquis labor sum in hic sum ut uxor uir et uxor uir diligo concedo necesse sum deinde ut iuro permitto si amo permitto idem paucus nosco pater crimen et litigauimus aliquando et cado et qui fortasse non puto peierauimus rogo aliquando ab amicus suus ut tollo tres uersus inuicem peto ut tres excipio in qui nihil ille licet scribo ille qui tollo uolo secretum hic qui tueor sum uolo in uterque codicilli idem uersus sum ex qui primus sum narro albinovanvs pedo qui inter arbiter sum semibouemque uir semiuirumque bos secundus et gelidus boreas egelidus notus ex quo appareo superus ingenium uir non iudicium desum ad conpescendam ticentiam carmen suus sed animus aio interim decet facies sum in qui aliquis naeuus sum


Vt ad meum te morbum uocem, Pylades in comoedia, Bathyllus in tragoedia multum a se aberant; cognomini meo cum uelocitas pedum non concedatur tantum, sed obiciatur, lentiores manus sunt; quidam cum hoplomachis, quidam cum Threcibus optime pugnant et quidam sic cum scaeua conponi cupiunt quomodo † aliti est. In ipsa oratione quamuis una materia sit, tamen ille qui optime argumentatur, neglegentius narrat; ille non tam bene implet quam praeparat. PASSIENVS noster cum coepit dicere, secundum principium statim fuga fit, ad epilogum omnes reuertimur, media tantum quibus necesse est audiunt.

vt ad meus tu morbus uox pylades in comoedia bathyllus in tragoedia multus ab sui absum cognomen meus cum velocitas pes non concedo tantus sed obicio lentus manus sum quidam cum hoplomachus quidam cum threcibus optume pugno et quidam sic cum scaevus conpono cupio quomodo alo sum in ipse oratio quamuis unus materia sum tamen ille qui optume argumentor neglego narro ille non tam bene impleo quam praeparo passienvs noster cum coepio dico secundus principium statim fuga fio ad epilogus omnis reuertimur medius tantus qui necesse sum audio


Reipublicae laesae sit actio. Quidam expositos educabat et debilitatos mendicare cogebat, ut sibi mercedem referrent. accusatur laesae reipublicae. Factum est ne liberos patres aut agnoscant aut recipiant. Vectigalis isti fuit crudelitas eo magis quod omnes praeter istum misericordes sumus. Effectum est ut nihil esset miserius expositis quam tolli, parentibus quam agnoscere. Alterius comminutas scapulas in deforme tuber extundit. Produc familiam tuam. Volo nosse illam humanarum calamitatum officinam. Sua cuique calamitas tamquam ars adsignatur. Intuemini illi erutos oculos, illi fractos pedes. Quid exhorrescitis ? sic iste miseretur. Nouum monstrum: integer alitur, debiles alunt. Perissent, inquid. ita non infelicius supersunt? Perissent, inquid. interroga patres utrum maluerint. Quanti ex his uiri fortes, quanti tyrannicidae, quanti futuri sacerdotes? nec incredibilia loquor: ex hac fortuna origo Romanae gentis apparuit. Plus acceptum crudelitati quam expensum misericordiae refert. Expositos aluerunt etiam ferae, satis futurae mites, si praeterissent. Quorum cum ubique audiantur preces, in sua tantum causa cessant. Abscissa est illi lingua et est rogandi genus rogare non posse. Miseremini omnium, iudices, quorum singulorum misereri soletis. Istis nos uindictam negaturos putas quibus ne id quidem negauimus quod tibi daturi erant? Res indignissima: cum tam crudelis sit, misericordia publica uiuit. Exsurgite, miseri, et hodie primum uobis rogate. Tibi, inquid, cotidiana captura non constat; apparet te nondum satis miserum uideri. Occurrent nuptiis dira omina, fatis publicis auspicia feralia et diebus in hilaritatem dicatis semianimes isti greges oberrant. Alunt istum qui se alere non possunt. Non est qui rogare nesciat; solet etiam docere. Non habes tot membra quod debes. Ergo tu, cum de misericordia publica cogitares, tam crudelis esse potuisti? Miseros qui sic rogant, miseriores qui sic rogantur! Omnes omnibus stipem conferunt, dum unusquisque timet ne filio neget. Effecisti ut maius esset malum educari quam exponi. Timebantur ferae atque serpentes et inimicus teneris artubus rigor, inopia quoque; inter expositorum pericula non numerabamus educatorem. Pars altera. Debilitasti, inquid. plus illis patres nocuerunt. Quid uidetur lanista qui iuuenes cogit ad gladium et tamen non accusatur laesae reipublicae? quid leno qui stuprum pati cogit inuitas nec rempublicam laedit? Ego reum non laudari desidero, sed absolui: noceat hoc illi cum honores petet. potest enim aliquis et non esse homo honestus et esse innocens reus. Vt illis multum ablatum sit, uita reddita est. Reipublicae laesae non potest agi eorum nomine qui sunt extra rempublicam. Egens homo et qui ne me quidem alere, nedum alios possem, sustuli relictos quibus non iniuria fieret, si aliquid detraheretur, sed beneficio cederet, si uita seruaretur. Faciant inuidiam, dicant illos per me tam misere uiuere, dum fateantur per me uiuere. Vnius misericordia uiuunt, omnium aluntur. Mirum est uacare homines huic cogitationi, ut curent quid homo mendicus inter mendicos agat. Ciuitatis istius principes diuitias suas exercent contra naturam: excisorum greges habent; exoletos suos, ut ad longiorem patientiam inpudicitiae idonei sint, amputant et quia ipsos pudet uiros esse, id agunt ut quam pauci uiri sint. his nemo succurrit delicatis et formosis debilibus. Curatis quis ex solitudine infantes auferat perituros nisi auferantur; non curatis quod solitudines suas isti beati ingenuorum ergastulis excolunt et miserrimorum iuuenum simplicitate decepta speciosissimum quemque ac maxime idoneum castris in ludum detrudunt.

reipublicae laedo sum actium quidam expono educabat et debilito mendicaris cogo ut sui merces refero accuso laedo reipublicae facio sum ne liber pater aut agnosco aut recipio vectigal iste sum crudelitas is magis qui omnis praeter iste misericors sum efficio sum ut nihil sum miser expono quam tollo parens quam agnosco alter comminuo scapulae in deformis tuber extundo produco familia tuus volo nosco ille humanus calamitas officina sue quisque calamitas tamquam ars adsigno intueor ille eruo oculus ille frango pes quis exhorresco sic iste misero nouus monstrum integer alo debilis alo pereo inquid ita non infelix supersum pereo inquid interrogo pater utrum malo quantus ex hic uir fortis quantus tyrannicida quantus sum sacerdos neque incredibilis loquor ex hic fortuna origo romanus gens appareo multus accipio crudelitas quam expendo misericordia refero expono alo etiam fera satis sum mitis si praetereo qui cum ubique audio prex in suus tantus causa cesso abscindo sum ille lingua et sum rogo genus rogo non possum misero omnis iudex qui singulus misereo solo iste nos vindicta nego puto qui ne is quidem nego qui tu do sum res indignus cum tam crudelis sum misericordia publicus uiuo exsurgo miser et hodie primus tu rogo tu inquid cottidianus captura non consto appareo tu nondum satis miser uideo occurro nuptiae dirus omen fatum publicus auspicium feralis et dies in hilaritas dico semianimis iste grex oberro alo iste qui sui alo non possum non sum qui rogo nescio soleo etiam doceo non habeo tot membrum qui debeo ergo tu cum de misericordia publicus cogitaris tam crudelis sum possum miser qui sic rogo miser qui sic rogo omnis omnis stips confero dum unusquisque timeo ne filius nego efficio ut magnus sum malus educaris quam expono timeo fera atque serpo et inimicus teneo artus rigor inopia quoque inter expositor periculum non numero educator pars alter debilito inquid multus ille pater noceo quis uideo lanista qui iuuenis cogo ad gladius et tamen non accuso laedo reipublicae quis leno qui stuprum patior cogo invito neque rempublicam laedo ego reus non laudo desidero sed absolvo noceo hic ille cum honor peto possum enim aliquis et non sum homo honestus et sum innocens reus vt ille multus aufero sum uita reddo sum reipublicae laedo non possum ago is nomen qui sum extra rempublicam egeo homo et qui ne ego quidem alo nedum alius possum tollo relinquo qui non iniuria fio si aliquis detraho sed beneficium cedo si uita servo facio inuidia dico ille per ego tam mitto uiuo dum fateor per ego uiuo vnius misericordia vivo omnis alo mirus sum uacaris homo hic cogitatio ut curo quis homo mendicus inter mendicus ago ciuitas iste princeps diuitiae suus exerceo contra natura excisor grex habeo exoletus suus ut ad longus patientia impudicitia idoneus sum amputo et quia ipse pudeo uir sum is ago ut quam paucus uir sum hic nemo succurro delicatus et formosus debilis curo quis ex solitudo infer aufero pereo nisi aufero non curo qui solitudo suus iste beati ingenuus ergastulum excolo et miser iuuenis simplicitas decipio speciosus quisque atque magnus idoneus castrum in ludus detrudo


nec quicquam ex ordine uitae solito remisit. itaque cum mortuo in Syria Gaio Caesare per codicillos questus esset diuus Augustus, ut erat mos illi clementissimo uiro, non ciuiliter tantum sed etiam familiariter, quod in tam magno et recenti luctu suo homo carissimus sibi pleno conuiuio cenasset, rescripsit Pollio: “eo die cenaui quo Herium filium amisi.” Quis exigeret maiorem ab amico dolorem quam a patre?

neque quisquam ex ordo uita soleo remitto itaque cum mortuus in syria gaius caesaris per codicilli queror sum diuus augustus ut sum mos ille clemens uir non civilis tantus sed etiam familiaris qui in tam magnus et recens luctus suus homo carus sui plenus conuiuium ceno rescribo pollio is dies ceno quo herium filius amitto quis exigo magnus ab amicus dolor quam ab pater


Vtrum ergo putas hoc dicentium uitium esse an audientium? Non illi peius dicunt, sed hi corruptius iudicant, qui pueri fere aut iuuenes scolas frequentant; hi non tantum disertissimis uiris quos paulo ante retuli Cestium suum praeferunt, sed etiam Ciceroni praeferrent, nisi lapides timerent. quo tamen uno modo possunt praeferunt: huius enim declamationes ediscunt, illius orationes non legunt nisi eas quibus Cestius rescripsit.

vtrum ergo puto hic dico uitium sum an audio non ille malus dico sed hic corrumpo judico qui puer fere aut iuuenis scolas frequento hic non tantus dissero uir qui paulus ante retulis cestius suus praefero sed etiam cicero praefero nisi lapis timeo quo tamen unus modo possum praefero hic enim declamatio edisco ille oratio non lego nisi is qui cestius rescribo


Quidam mortua uxore quae in partu perierat, alteram duxit; puerum rus misit. ex illa subinde filium sustulit. utrumque puerum ruri educauit; post longum tempus redierunt similes. quaerenti matri uter eius sit non indicat. accusatur ab ea malae tractationis. Quid fletis, pueri? securi estote; non memini. iam lites sunt et nondum indicaui. Qualis eris nouerca quae sic fieri cupis? Alter tuus est, alter tui frater est et si per te licuerit, neuter priuignus est. Dum alterius uis esse mater, utriusque es nouerca. Si coegeris, mentiar: non mater, sed nouerca decipieris. Hos ipsa noluit natura distingui. Indicarem, nisi tam pertinaciter quaereres. Hic tuus est. quid alterum nouercalibus oculis intueris? Ille tuus est. Vni tibi contigit ut habeas priuignum et non sis nouerca. Pars altera. Malae tractationis agit; filius enim rus ablegatus a patre et educatus est sic ut ignotus esse posset et matri. Tibi rediit uterque filius, huic uterque priuignus; quae eo crudelius filio caret quo propius accessit. Times huius iniquitatem, cum iniquus ipse magis ames eum cui alterius donare uis matrem quam cui non uis suam reddere. Extra. Quod ad colorem pertinet uiri, HISPO ROMANIVS et SILO POMPEIVS hoc usi sunt: nescio et ideo non indico. Quidam miscuerunt et utroque usi dixerunt: nescio, sed etiamsi scirem non indicarem, quod Latro et CESTIVS. Sed ASINIS POLLIO neutrum colorem probabat. Si dicit, inquit, “nescio,” nulli fidem facit: uxor ipsa non quaereret ab illo, nisi ille scire posset. dici enim contra uirum potest: quaere a nutrice, a paedagogo. uerisimile non est neminem domi esse qui sciat. Ille autem mixtus color utrumque corrumpit, et ignorantis fidem et non indicantis fiduciam. nam cum dicit: “etiamsi scirem, non indicarem,” efficit ut illum scire iudex putet; cum dicit: “nescio,” efficit ut uideatur indicare debere, si scit. Ipse autem hoc colore usus est quem aiebat simplicissimum: scio, sed non indico, quia pueris hoc utile est; et tuo filio: magis amaturus sum eum qui matrem uidebitur non habere.

quidam morior uxor qui in partus pereo alter duco puer rus mitto ex ille subinde filius tollo uterque puer rus educo post longus tempus redeo similis quaero mater uter is sum non indico accuso ab is malus tractatio quis fleo puer securus sum non memini iam lis sum et nondum indicaui qual sum noverca qui sic fio cupio alter tuus sum alter tuus frater sum et si per tu liceo neuter priuignus sum dum alter uolo sum mater uterque sum noverca si cogo mentior non mater sed noverca decipio hic ipse nolo natura distinguo indicaris nisi tam pertinax quaero hic tuus sum quis alter nouercal oculus intueor ille tuus sum vnus tu contingo ut habeo priuignus et non sum noverca pars alter malus tractatio ago filius enim rus ablego ab pater et educo sum sic ut ignosco sum possum et mater tu redeo uterque filius hic uterque priuignus qui is crudelis filius careo quo propius accedo timeo hic iniquitas cum iniquus ipse magis amo is qui alter donaris uolo mater quam qui non uolo suus reddo extra qui ad color pertineo uir hispo romanivs et silus pompeivs hic utor sum nescio et ideo non indico quidam misceo et uterque utor dico nescio sed etiamsi scio non indicaris qui latro et cestivs sed asinus pollio neuter color probo si dico inquam nescio nullus fides facio uxor ipse non quaero ab ille nisi ille scio possum dico enim contra uir possum quaero ab nutrix ab paedagogus uerisimilis non sum nemo domus sum qui scio ille autem misceo color uterque corrumpo et ignoro fides et non indico fiducia nam cum dico etiamsi scio non indicaris efficio ut ille scio iudex puto cum dico nescio efficio ut uideo indico debeo si scio ipse autem hic color utor sum qui aio simplicissimum scio sed non indico quia puer hic utilis sum et tuus filius magis amo sum is qui mater video non habeo


Conpetitori liceat in conpetitorem dicere. Tyrannus dominationem sub abolitione deposuit, ut si quis obiecisset tyrannidem, capite puniretur. petit magistratum; conpetitor contradicit. Candidatus anno meo spondeo, nulla rapietur, nullus occidetur, nullum spoliabitur templum. Cur honores tamdiu non gesserit, narret, per communem deprecor libertatem. Moriar; obicietur tibi quod occideris ciuem. Vult aliquo imperio, aliqua potestate distingui, homo magnae nobilitatis, magnae gratiae, ingentis pecuniae. Siciliae fuisse dicitur dominus, qui inclusos aeneis tauris homines subiectis urebat ignibus, ut mugitum ederent, uerba non possent. O hominem in sua crudelitate fastidiosum, qui cum uellet torquere, tamen nolebat audire! Pars altera. Quicquid egi, quicquid gessi, reipublicae causa feci. Peto ne mihi lex pro me lata noceat, neu quid noceat quia non obicitur quod non noceret obiectum.

conpetitor licet in conpetitor dico tyrannus dominatio sub abolitio depono ut si quis objacio tyrannis caput punior peto magistratus conpetitor contradico candido annus meus spondeo nullus rapio nullus occaedes nullus spolio templum cur honor tamdiu non gero narro per communis deprecor libertas morior obicio tu qui occaedes ciuis volo aliquis imperium aliqui potestas distinguo homo magnus nobilitas magnus gratia ingens pecunia sicilia sum dico dominus qui includo aeneus taurus homo subjectus uro ignis ut mugio edo uerbum non possum o homo in suus crudelitas fastidiosus qui cum uolo torqueo tamen nolo audio pars alter quisquis ago quisquis gero reipublicae causa facio peto ne ego lex pro ego fero noceo neu quis noceo quia non obicio qui non noceo obicio


Sacerdos integer sit. Metellus pontifex cum arderet Vestae. templum, dum Palladium rapit, oculos perdidit. sacerdotium illi negatur. Vesta mater, fortasse nullum sacerdotem haberes, nisi Metellum habuisses. Sacrorum causam ago, non Metelli: plus illorum interest ne Metellum sacerdotem, quam Metelli ne sacerdotium perdat. Non erat tantus Metellus cum illi sacerdotium dedimus. Ciuitas sollicita pendebat; duo periclitabantur quibus nihil habebat populus pretiosius, sacra et Metellus. 0 faciendum sacerdotem nisi esset! Lex integrum ad animum refert, non ad corpus. Lex hoc aestimari tunc uoluit, cum quis peteret, non cum haberet sacerdotium. Habes, Vesta, duplex pontificis tui meritum: seruauit sacra nec uidit. Extra. Pollio : si caecus ante hoc factus esset, non sustulisset; si postea caecus factus est, uidit. Pars altera. Sacerdos non integri corporis quasi mali ominis res uitanda est. hoc etiam in uictimis notatur, quanto magis in sacerdotibus? post sacerdotium magis est obseruanda debilitas; non enim sine ira deorum debilitatur sacerdos. Apparet non esse propitios deos sacerdoti quem ne seruati quidem seruant. Extra. Hunc colorem GALLIO non probauit, summo cum honore Metelli adserens contra Metellum agendum ita ut cogatur cum iudicibus officio pontificum et ipse consulere.

sacerdos integer sum metellus pontifex cum ardeo vesta templum dum palladius rapio oculus perdo sacerdotium ille nego vesta mater fortasse nullus sacerdos habeo nisi metellus habeo sacer causa ago non metellus multus ille intersum ne metellus sacerdos quam metellus ne sacerdotium perdo non sum tantus metellus cum ille sacerdotium do ciuitas sollicito pendo duo periclitor qui nihil habeo populus pretiosus sacer et metellus facio sacerdos nisi sum lex integer ad animus refero non ad corpus lex hic aestimaris tunc uolo cum quis peto non cum habeo sacerdotium habeo vesta duplex pontifex tuus mereo seruo sacer neque uideo extra pollio si caecus ante hic facio sum non tollo si postea caecus facio sum uideo pars alter sacerdos non integer corpus quasi malus omen res vito sum hic etiam in victima noto quantus magis in sacerdos post sacerdotium magis sum observo debilito non enim sine ira deus debilito sacerdos appareo non sum propitius deus sacerdos qui ne seruati quidem seruo extra hic color gallio non probo superus cum honor metellus assero contra metellus ago ita ut cogo cum judex officium pontifex et ipse consulo


Liberi parentes alant aut uinciantur. Quidam alterum fratrem tyrannum, alterum in adulterio deprehensum deprecante patre interfecit. a piratis captus scripsit patri de redemptione; pater piratis epistolam misit: si praecidissent illi manus, duplam pecuniam se daturum. piratae illum dimiserunt. pater in egestatem incidit, petit alimenta. negantem uult in uincla ducere. contradicit. “Si praecideritis:” si irasceris, scribe potius: “si occideritis.” Tyrannicida exitum tyranni rogo. non timeo ne quas manus piratae soluerunt, iudices alligent. Pro adultero filio rogas. quaerite nunc quomodo tyranni fiant. “Duplam dabo:” apparet, pro unico filio rogat; “duplam dabo:” alteram pro filio, alteram pro tyrannicida; “si manus praecideritis:” hoc nec adultero fecimus nec tyranno. Etiamnunc manus meas petis? Nega tuam esse epistolam; et habes argumentum: dic: ego rogare etiam pro adultero soleo. Remiserunt me reipublicae cum manibus, patri cum epistolis. Hoc nostro seculo ad fabulas deerat, ut narraretur aliquis solutus a piratis, alligatus a patre. Eius crudelitatis emtor cuius nec pirata uenditor. “Duplam dabo:” quid necesse est? potui uilius solui. “ut praecidatis manus:” obstipuere praedones et: indica, inquiunt, patri, non omnia piratas uendere. Qualem optem patrem nescio: diues debilitat, egens alligat; neutrum manibus meis expedit. Vbi est patrimonium quo tyrannos instruis, quo adulteros facis? Pars altera. Suscepi tria prodigia inter se et me furentia: unum qui patriam posset opprimere, alium qui fratrem uiolare, alium qui patrem. Lex haec scripta est pro malis patribus; nam boni etiam sine lege aluntur. Sciebam piratas non facturos nisi pecuniam accepissent; et si sperassent, utique praecidissent. Non ira illa patris, sed calliditas fuit: unde redimeren non habebam, rogare in tam auara ciuitate neminem poteram, in qua ne filii quidem patres alunt; usus consilio sum sciens piratas non crudeles esse, sed auaros: feci ut desperarent posse redimi. an prudenter cogitauerim nescio; interim feliciter cogitaui. Excussa mens est ex quo uidi unum in arce filium, alterum in adulterio, tertium in parricidio, relictus solus, orbus, senex; qui color adprobandus est impetu; magna enim ui opus est, ut aliquis accusando se miserabilem faciat. Sparsum memini hominem inter scolasticos sanum, inter sanos scolasticum.

liber parens alo aut vincio quidam alter frater tyrannus alter in adulterium deprehendo deprecor pater interfacio ab pirata capio scribo pater de redemptio pater pirata epistula mitto si praecido ille manus dupla pecunia sui do pirata ille dimitto pater in egestas incido peto alimentum nego uolo in uinculum duco contradico si praecido si irasco scribo potis si occido tyrannicida exitus tyrannus rogo non timeo ne qui manus pirata solvo iudex alligo pro adultero filius rogo quaero nunc quomodo tyrannus fio dupla do appareo pro unicus filius rogo dupla do alter pro filius alter pro tyrannicida si manus praecido hic neque adultero facio neque tyrannus etiamnum manus meus peto nego tuus sum epistula et habeo argumentum dico ego rogo etiam pro adultero soleo remitto ego reipublicae cum manus pater cum epistula hic noster seculo ad fabula desum ut narro aliquis soluo ab pirata alligo ab pater is crudelitas emtor qui neque pirata vendito dupla do quis necesse sum possum vilis soluo ut praecido manus obstipesco praedo et indico inquam pater non omnis pirata uendo qual opto pater nescio diues debilito egeo alligo neuter manus meus expedio vbi sum patrimonium quo tyrannus instruo quo adulter facio pars alter suscipio tres prodigium inter sui et ego furo unus qui patria possum opprimo alius qui frater uiolaris alius qui pater lex hic scribo sum pro malus pater nam bonus etiam sine lex alo scio pirata non facio nisi pecunia accipio et si spero utique praecido non ira ille pater sed calliditas sum unde redimeren non habeo rogo in tam auarus ciuitas nemo possum in qui ne filius quidem pater alo utor consilium sum scio pirata non crudelis sum sed avarus facio ut despero possum redimo an prudens cogitauerim nescio interim feliciter cogito excutio mens sum ex quo uideo unus in arx filius alter in adulterium tertius in parricidium relinquo solus orbus senex qui color adprobo sum impetus magnus enim uis opus sum ut aliquis accuso sui miserabilis facio spargo memini homo inter scolasticos sanus inter sanus scolasticum


Seruatus contra seruatorem ne quam habeat actionem. Seruatus a filio abdicat. ille praescribit. Licuisset perire, si loqui non licet. Seruatum me putatis? captus sum. Redde me hosti; captiuis loqui licet. Quoniam tantopere beneficia uitae iactat, audite quis prior dederit. Si quis me hosti reddiderit, seruatorem uocabo. An uos abdicationem actionem putatis? etiamsi actio est, lex quae de seruato loquitur ad personas tantum extraneas pertinet, ad filium et ad patrem non magis quam ad seruum et ad dominum, libertum et patronum. Vt a patris potestate discedas et ad aestimationem beneficii uenias, qui uitam dat, si prior accepit, non obligat, sed reddit. Processi in aciem exemplum filio meo, uicit me non hostis, sed aetas, seruauit quem saepe seruaueram. Rediuiuum me senem meretrix uocat, parasitorum iocantium materia sum; omnibus istis tamquam seruatoribus tacere iubeor. Fili, si uiuere mihi non licet, cur perire non licuit? Ego te, inquid, protexi. Ita tu adolescens in acie non ante patrem stetisti? Audite filii mei gloriam: parricidium non fecit; cum posset seruare, seruauit. Pars altera. Hic me genuit; hic mihi spiritum, hic has manus quibus seruaretur dedit.

seruatus contra seruator ne quam habeo actio seruatus ab filius abdico ille praescribo licet pereo si loquor non licet seruatum ego puto capio sum reddo ego hostis captiuus loquor licet quoniam tantopere beneficium uita iacto audio quis prior do si quis ego hostis reddo seruator uoco an tu abdicatio actio puto etiamsi actium sum lex qui de seruo loquor ad persono tantus extraneus pertineo ad filius et ad pater non magis quam ad seruus et ad dominus libertus et patronus vt ab pater potestas discedo et ad aestimatio beneficium uenio qui uita do si prior accipio non obligo sed reddo procedo in acies exemplum filius meus uinco ego non hostis sed aetas seruo qui saepe seruaueram redivivus ego senex meretrix uoco parasitor jocor materia sum omnis iste tamquam seruator taceo jubeo filis si uiuo ego non licet cur pereo non licet ego tu inquid protego ita tu adolesco in acies non ante pater sto audio filius meus gloria parricidium non facio cum possum seruo seruo pars alter hic ego gigno hic ego spiritus hic hic manus qui servo do


Non est quod oratorem in hac puerili exercitatione spectes. quid si uelis gubernatorem in piscina aestimare? Diligentius me tibi excusarem tamquam huic rei non essem natus, nisi scirem et Pollionem Asinium et Messalam Coruinum et Passienum qui nunc primo loco stat minus bene audiri quam Cestium aut Latronem.

non sum qui orator in hic puerilis exercitatio specto quis si uelum gubernator in piscina aestimaris diligo ego tu excusaris tamquam hic res non sum nascor nisi scio et pollio asinius et messalla corvinus et passienus qui nunc primus locus sto paruus bene audio quam cestius aut latro