Si honesta, inquit, actio ex praeceptis venit, ad beatam vitam praecepta abunde sunt; atqui est illud, ergo et hoc. His respondebimus actiones honestas et praeceptis fieri, non tantum praeceptis.

si honestus inquam actium ex praecipio venio ad beatus vita praecipio abunde sum atqui sum ille ergo et hic hic respondeo actio honestus et praecipio fio non tantus praecipio


Tot pulcherrima opera, quae singula inlustrare urbes singulas possent, una nox stravit, et in tanta pace quantum ne bello quidem timeri potest accidit. Quis hoc credat? Ubique annis quiescentibus, cum toto orbe terrarum diffusa securitas sit, Lugudunum, quod ostendebatur in Gallia, quaeritur.

tot pulcher opus qui singulus inlustraris urbs singulus possum unus nox sterno et in tantus pax quantus ne bellum quidem timeo possum accido quis hic credo ubius annus quiesco cum totus orbis terra diffundo securitas sum lugudunum qui ostendo in gallia quaero


Non est quod mireris ex eadem materia suis quemque studiis apta colligere; in eodem prato bos herbam quaerit, canis leporem, ciconia lacertam.

non sum qui miror ex idem materia suus quisque studium apto colligo in idem pratum bos herba quaero canis lepor ciconia lacerta


Praeterea commodum et ad animalia pertinet et ad inperfectos homines et ad stultos. Itaque potest ei esse incommodum mixtum, sed commodum dicitur a maiore sui parte aestimatum; bonum ad unum sapientem pertinet; inviolatum esse oportet.

praeterea commodus et ad animal pertineo et ad imperfectus homo et ad stultus itaque possum is sum incommodus misceo sed commodus dico ab magnus suus pars aestimo bonus ad unus sapio pertineo inviolo sum oportet


Numquid me crastina non fallit hora? Fallit enim quod nescienti evenit. Ego quid futurum sit, nescio; quid fieri possit, scio. Ex hoc nihil desperabo, totum expecto; si quid remittitur, boni consido. Fallit me hora, si parcit, sed ne sic quidem fallit. Nam quemadmodum scio omnia accidere posse, sic scio et non utique casura. Utique secunda expecto, malis paratus sum.

numquid ego crastinus non fallo hora fallo enim qui nescio evenio ego quis sum sum nescio quis fio possum scio ex hic nihil despero totus expecto si quis remitto bonus consido fallo ego hora si parco sed ne sic quidem fallo nam quemadmodum scio omnis accido possum sic scio et non utique cado utique secundus expecto malus paro sum


Hoc primum philosophia promittit, sensum communem, humanitatem et congregationem. A qua professione dissimilitudo nos separabit. Videamus, ne ista, per quae admirationem parare volumus, ridicula et odiosa sint. Nempe propositum nostrum est secundum naturam vivere; hoc contra naturam est, torquere corpus suum et faciles odisse munditias et squalorem adpetere et cibis non tantum vilibus uti sed taetris et horridis.

hic primus philosophia promitto sensus communis humanitas et congregatio ab qui professio dissimilitudo nos separo video ne iste per qui admiratio paro volo ridicula et odiosus sum nempe propono nos sum secundus natura vivo hic contra natura sum torqueo corpus suus et facilis odi munditia et squalor adpeto et cibus non tantus vilis uti sed taeter et horridus


Praeterea utraque fines suos habet. Sapiens enim causas naturalium et quaerit et novit, quorum numeros mensurasque geometres persequitur et subputat. Qua ratione constent caelestia, quae illis sit vis quaeve natura, sapiens scit; cursus et recursus et quasdam observationes, per quas descendunt et adlevantur ac speciem interdum standum praebent, cum caelestibus stare non liceat, colligit mathematicus.

praeterea uter finis suus habeo sapio enim causa naturalis et quaero et nosco qui numerus metior geometres persequor et subputo qui ratio consto caelestis qui ille sum volo qui natura sapio scio curro et recursus et quidam observatio per qui descendo et adlevo atque species interdum sto praebeo cum caelestis sto non licet colligo mathematicus


Talem animum nostrum esse volo; multae in illo artes, multa praecepta sint, multarum aetatum exempla, sed in unum conspirata.

tal animus nos sum volo multus in ille ars multus praecipio sum multus aetas exemplum sed in unus conspiro


Repeto memoria, quam magno animo quaedam verba proieceris, quanti roboris plena. Gratulatus sum protinus mihi et dixi: Non a summis labris ista venerunt, habent hae voces fundamentum. Iste homo non est unus e populo, ad salutem spectat.

repeto memoria quam magnus animus quidam verbum projacio quantus robur plenus gratulor sum protinus ego et dico non ab summus labrum iste venio habeo hic voco fundamentum iste homo non sum unus e populus ad salus specto


Hic patet sensus: egregia res est mortem condiscere. Supervacuum forsitan putas id discere, quod semel utendum est. Hoc est ipsum, quare meditari debeamus; semper discendum est, quod an sciamus, experiri non possumus.

hic pateo sensus egregius res sum mors condisco supervacuus forsitan puto is disco qui semel utor sum hic sum ipse quare meditaris debeo semper disco sum qui an scio experior non possum


Quare quibusdam temporibus provenerit corrupti generis oratio quaeris, et quomodo in quaedam vitia inclinatio ingeniorum facta sit, ut aliquando inflata explicatio vigeret, aliquando infracta et in morem cantici ducta? Quare alias sensus audaces et fidem egressi placuerint, alias abruptae sententiae et suspiciosae, in quibus plus intellegendum esset quam audiendum? Quare aliqua aetas fuerit, quae translationis iure uteretur inverecunde? Hoc quod audire vulgo soles, quod apud Graecos in proverbium cessit: talis hominibus fuit oratio qualis vita.

quaris quidam tempus provenio corrumpo genus oratio quaero et quomodo in quidam vitio inclinatio ingeniosus facio sum ut aliquando inflo explicatio vigeo aliquando infringo et in mos canticus duco quaris alius sensus audax et fides egredior placeo alius abrumpo sententia et suspiciosus in qui multus intellego sum quam audio quaris aliqui aetas sum qui translatio ius uto inverecundus hic qui audio vulgo soleo qui apud graeci in proverbium cedo talis homo sum oratio qualis vito


Subducendus populo est tener animus et parum tenax recti; facile transitur ad plures. Socrati et Catoni et Laelio excutere morem suum dissimilis multitudo potuisset; adeo nemo nostrum, qui cum maxime concinnamus ingenium, ferre impetum vitiorum tam magno comitatu venientium potest.

subduco populus sum tener animus et parum tenax recingo facilis transeo ad multus socrates et cato et laelius excutio mos suus dissimilis multitudo possum adeo nemo nos qui cum magnus concinno ingenium fero impetus vitium tam magnus comito venio possum


Quid ergo? inquit, non nocet gubernatori ea res, quae illum tenere portum vetat, quae conatus eius inritos efficit, quae aut refert illum aut detinet et exarmat? Non tamquam gubernatori, sed tamquam naviganti nocet; alioqui gubernator ille non est. Gubernatoris artem adeo non inpedit, ut ostendat; tranquillo enim, ut aiunt, quilibet gubernator est. Navigio ista obsunt, non rectori eius, qua rector est.

quis ergo inquam non noceo gubernator is res qui ille teneo portus veto qui conor is irritus efficio qui aut refero ille aut detineo et exarmo non tamquam gubernator sed tamquam navigo noceo alioqui gubernator ille non sum gubernator ars adeo non inpedo ut ostendo tranquillus enim ut aio qui gubernator sum navigium iste obsum non rector is qui rector sum


Non vivunt contra naturam qui hieme concupiscunt rosam fomentoque aquarum calentium et calorum apta mutatione bruma lilium, florem vernum, exprimunt? Non vivunt contra naturam qui pomaria in summis turribus serunt? Quorum silvae in tectis domuum ac fastigiis nutant, inde ortis radicibus quo inprobe cacumina egissent? Non vivunt contra naturam qui fundamenta thermarum in mari iaciunt et delicate natare ipsi sibi non videntur, nisi calentia stagna fluctu ac tempestate feriantur?

non vivo contra natura qui hiems concupisco rodo fomentum aqua caleo et calor apto mutatio bruma lilium flos vernus exprimo non vivo contra natura qui pomarius in summus turris sero qui silva in tectum domus atque fastigium nuto inde orior radix quo improbus cacumen ago non vivo contra natura qui fundamentum thermaris in mare jacio et delicatus nato ipse sui non video nisi caleo stagnum fluctus atque tempestas ferio


Non revoco te ad historias nec ex omnibus saeculis contemptores mortis, qui sunt plurimi, colligo. Respice ad haec nostra tempora, de quorum languore ac deliciis querimur; omnis ordinis homines suggerent, omnis fortunae, omnis aetatis, qui mala sua morte praeciderint.

non revoco tu ad historia neque ex omnis saeculis contemptor mors qui sum plurimus colligo respicio ad hic noster tempus de qui languor atque deliciae queror omnis ordo homo suggero omnis fortuna omnis aetas qui malus suus mors praecido


Primus est deorum cultus deos credere; deinde reddere illis maiestatem suam, reddere bonitatem, sine qua nulla maiestas est. Scire illos esse, qui praesident mundo, qui universa vi sua temperant, qui humani generis tutelam gerunt interdum incuriosi singulorum. Hi nec dant malum nec habent; ceterum castigant quosdam et coercent et inrogant poenas et aliquando specie boni puniunt. Vis deos propitiare? Bonus esto. Satis illos coluit, quisquis imitatus est.

primus sum deus cultus deus credo deinde reddo ille maiestas suus reddo bonitas sine qui nullus maiestas sum scio ille sum qui praesideo mundus qui universus vis suus tempero qui humanus genus tutela gero interdum incuriosus singulus hic neque do malus neque habeo ceterum castigo quidam et coerceo et inrogo poena et aliquando species bonus punior volo deus propitiaris bonus sum satis ille colo quisquis imitor sum


Quid ergo? Non novimus quosdam, qui multis apud philosophum annis persederint et ne colorem quidem duxerint? Quidni noverim? Pertinacissimos quidem et adsiduos, quos ego non discipulos philosophorum, sed inquilinos voco.

quis ergo non nosco quidam qui multus apud philosophus annus persedeo et ne color quidem duco quis nosco pertinax quidem et assiduus qui ego non discipulus philosophus sed inquilinus voco


Quid sapiens sapienti proderit? Impetum illi dabit, occasiones actionum honestarum commonstrabit. Praeter haec aliquas cogitationes suas exprimet: docebit, quae invenerit. Semper enim etiam a sapiente restabit, quod inveniat et quo animus eius excurrat.

quis sapio sapio prosum impetus ille do occasio actio honestaris commonstro praeter hic aliqui cogitatio suus exprimo doceo qui invenio semper enim etiam ab sapio resto qui invenio et quo animus is excurro


Numquid ergo mentitus est? Quis Idomenea nosset, nisi Epicurus illum litteris suis incidisset? Omnes illos megistanas et satrapas et regem ipsum, ex quo Idomenei titulus petebatur, oblivio alta suppressit. Nomen Attici perire Ciceronis epistulae non sinunt. Nihil illi profuisset gener Agrippa et Tiberius progener et Drusus Caesar pronepos; inter tam magna nomina taceretur, nisi sibi Cicero illum adplicuisset.

numquid ergo mentior sum quis idomeneus nosco nisi epicurus ille littera suus incido omnis ille megistanas et satrapa et rex ipse ex quo idomeneus titulus peto oblivio altus supprimo nomen atticus pereo cicero epistula non sino nihil ille prosum gener agrippa et tiberis progener et drusus caesar pronepos inter tam magnus nomen taceo nisi sui cicero ille applico


Nosti comptulos iuvenes, barba et coma nitidos, de capsula totos; nihil ab illis speraveris forte, nihil solidum. Oratio cultus animi est: si circumtonsa est et fucata et manu facta, ostendit illum quoque non esse sincerum et habere aliquid fracti. Non est ornamentum virile concinnitas.

nostius comptulus juvenis barba et coma nitidus de capsula totus nihil ab ille spero fors nihil solidus oratio cultus animus sum si circumtondeo sum et fuco et manus facio ostendo ille quoque non sum sincerus et habeo aliquis frango non sum ornamentum virilis concinnitas


Age, ne hoc quidem intellegitis, mala exempla in eos redundare, qui faciunt? Agite dis inmortalibus gratias, quod eum docetis esse crudelem, qui non potest discere.

ago ne hic quidem intellego malus exemplum in is redundaris qui facio ago deus immortalis gratia qui is doceo sum crudelis qui non possum disco


Non est itaque mirum, si maximus huius rei timor est, cuius et varietas magna et apparatus terribilis est. Nam quemadmodum plus agit tortor, quo plura instrumenta doloris exposuit (specie enim vincuntur qui patientia restitissent); ita ex iis, quae animos nostros subigunt et domant, plus proficiunt, quae habent quod ostendant. Illae pestes non minus graves sunt, famem dico et sitim et praecordiorum subpurationes et febrem viscera ipsa torrentem. Sed latent, nihil habent quod intentent, quod praeferant; haec ut magna bella aspectu apparatuque vicerunt.

non sum itaque mirus si magnus hic res timor sum qui et varietas magnus et apparatus terribilis sum nam quemadmodum multus ago tortor quo multus instrumentum dolor expono species enim vinco qui patientia resto ita ex is qui animus noster subigo et domo multus proficio qui habeo qui ostendo ille pestis non paruus gravis sum fames dico et sitis et praecordia subpuratio et febris viscera ipse torreo sed lateo nihil habeo qui intento qui praefero hic ut magnus bellum aspectus appario vinco


Epicurus, inquis, dixit. Quid tibi cum alieno? Quod verum est, meum est. Perseverabo Epicurum tibi ingerere, ut isti, qui in verba iurant, nec quid dicatur aestimant, sed a quo, sciant, quae optima sunt, esse communia. Vale.

epicurus inquam dico quis tu cum alienus qui verus sum meus sum persevero epicurus tu ingero ut iste qui in verbum juro neque quis dico aestimo sed ab quo scio qui bonus sum sum commune val


M. Agrippa, vir ingentis animi, qui solus ex iis, quos civilia bella claros potentesque fecerunt, felix in publicum fuit, dicere solebat multum se huic debere sententiae: Nam concordia parvae res crescunt, discordia maximae dilabuntur. Hac se aibat et fratrem et amicum optimum factum.

m agrippa vir ingens animus qui solus ex is qui civile bellum clarus possum facio felix in publicus sum dico soleo multus sui hic debeo sententia nam concordia parvus res cresco discordia magnus dilabor hic sui aio et frater et amicus bonus facio


Quomodo, inquis, exibo? Utcumque. Cogita, quam multa temere pro pecunia, quam multa laboriose pro honore temptaveris; aliquid et pro otio audendum est, aut in ista sollicitudine procurationum et deinde urbanorum officiorum senescendum in tumultu ac semper novis fluctibus, quos effugere nulla modestia, nulla vitae quiete contigit. Quid enim ad rem pertinet, an tu quiescere velis? Fortuna tua non vult. Quid si illi etiam nunc permiseris crescere? Quantum ad successus accesserit, accedet ad metus.

quomodo inquam exeo utcumque cogito quam multus temere pro pecunia quam multus laboriosus pro honor tento aliquis et pro otium audeo sum aut in iste sollicitudo procuratio et deinde urbanus officium senesco in tumultus atque semper novus fluctus qui effugio nullus modestia nullus vita quiesco contingo quis enim ad res pertineo an tu quiesco velis fortuna tuus non volo quis si ille etiam nunc permitto cresco quantus ad successus accedo accedo ad metus


Sani erimus et modica concupiscemus, si unusquisque se numeret, metiatur simul corpus, sciat, quam nec multum eapere capere nec diu possit. Nihil tamen aeque tibi profuerit ad temperantiam omnium rerum quam frequens cogitatio brevis aevi et huius incerti; quidquid facies, respice ad mortem. Vale.

sanus sum et modicus concupisco si unusquisque sui numero metior simul corpus scio quam neque multus eapere capio neque diu possum nihil tamen aequus tu prosum ad temperantia omnis res quam frequens cogitatio brevis aevum et hic incertus quisquis facies respicio ad mors val


Incidet aliquid, quod inpediat. Non quidem eum, cuius animus in omni negotio laetus atque alacer est; inperfectis adhuc interscinditur laetitia, sapientis vero contexitur gaudium, nulla causa rumpitur, nulla fortuna, semper et ubique tranquillus est. Non enim ex alieno pendet nec favorem fortunae aut hominis expectat. Domestica illi felicitas est; exiret ex animo, si intraret; ibi nascitur.

incido aliquis qui inpediat non quidem is qui animus in omnis negotium laetus atque alacer sum imperfectus adhuc interscindo laetitia sapio verus contexo gaudium nullus causa rumpo nullus fortuna semper et ubique tranquillus sum non enim ex alienus pendeo neque favor fortuna aut homo expecto domesticus ille felicitas sum exeo ex animus si intro ibi nascor


In illo feras me necesse est non per praescriptum euntem. Non enim adducor, ut in numerum liberalium artium pictores recipiam, non magis quam statuarios aut marmorarios aut ceteros luxuriae ministros. Aeque luctatores et totam oleo ac luto constantem scientiam expello ex his studiis liberalibus; aut et unguentarios recipiam et cocos et ceteros voluptatibus nostris ingenia accommodantes sua.

in ille ferus ego necesse sum non per praescribo eo non enim adduco ut in numerus liberalis ars pictor recipio non magis quam statuarius aut marmorarius aut ceterus luxuria minister aequus luctator et totus oleum atque lutum consto scientia expello ex hic studium liberal aut et unguentarius recipio et coquus et ceterus voluptas noster ingenium accommodo suus


Ne existimes nos solos generosa verba iactare; et ipse Stilbonis obiurgator Epicurus similem illi vocem emisit, quam tu boni consule, etiam si hunc diem iam expunxi. Si cui, inquit, sua non videntur amplissima, licet totius mundi dominus sit, tamen miser est. Vel si hoc modo tibi melius enuntiari videtur,— id enim agendum est, ut non verbis serviamus, sed sensibus,—: Miser est, qui se non beatissimum iudicat, licet imperet mundo.

ne existimo nos solus generosus verbum iactaris et ipse stilbon objurgator epicurus similis ille voco emitto quam tu bonus consul etiam si hic dies iam expunxi si qui inquam suus non video amplus licet totus mundus dominus sum tamen miser sum vel si hic modo tu bonus enuntiaris video is enim ago sum ut non verbum servio sed sensus miser sum qui sui non beatus iudico licet impero mundus


Atqui ista magis inquinant animos quam corpora, et in possessore eorum quam in artifice plus sordium est.

atqui iste magis inquino animus quam corpus et in possessor is quam in artifex multus sordium sum


Discribitur in tribus populus, in centurias exercitus. Quicquid in maius crevit, facilius agnoscitur, si discessit in partes, quas, ut dixi, innumerabiles esse et parvulas non oportet. Idem enim vitii habet nimia quod nulla divisio; simile confuso est, quidquid usque in pulverem sectum est.

discribo in tres populus in centurio exercitus quisquis in magnus cerno facilis agnosco si discedo in pars qui ut dico innumerabilis sum et parvulus non oportet idem enim vitium habeo nimius qui nullus divisio similis confundo sum quisquis usque in pulvis seco sum


Ceterum bona quaedam prima existimat, ad quae ex proposito venit, tamquam victoriam, bonos liberos, salutem patriae. Quaedam secunda, quae non apparent nisi in rebus adversis, tamquam aequo animo pati morbum magnum, exilium. Quaedam media, quae nihilo magis secundum naturam sunt quam contra naturam, tamquam prudenter ambulare, conposite sedere. Non enim minus secundum naturam est sedere quam stare aut ambulare.

ceterum bonus quidam primus existimo ad qui ex propono venio tamquam victoria bonus liber salus patria quidam secundus qui non appareo nisi in res adverro tamquam aequus animus patior morbus magnus exsilium quidam medius qui nihilum magis secundus natura sum quam contra natura tamquam prudens ambulo compositus sedeo non enim paruus secundus natura sum sedeo quam sto aut ambulo


Nullum bonum putamus esse, quod ex distantibus constat. Uno enim spiritu unum bonum contineri ac regi debet, unum esse unius boni principale. Hoc si quando desideraveris, per se probatur; interim ponendum fuit, quia in nos nostra tela mittuntur.

nullus bonus puto sum qui ex disto consto unus enim spiritus unus bonus contineo atque rex debeo unus sum unus bonus principalis hic si quando desidero per sui probo interim pono sum quia in nos noster telum mitto


Quanta autem dementia eius est, quem clamores inperitorum hilarem ex auditorio dimittunt? Quid laetaris, quod ab hominibus his laudatus es, quos non potes ipse laudare? Disserebat populo Fabianus, sed audiebatur modeste. Erumpebat interdum magnus clamor laudantium, sed quem rerum magnitudo evocaverat, non sonus inoffense ac molliter orationis elapsae.

quantus autem dementia is sum qui clamor inperitor hilaris ex auditorium dimitto quis laetaris qui ab homo hic laudo sum qui non possum ipse laudo dissero populus fabianus sed audio modestus erumpo interdum magnus clamor laudo sed qui res magnitudo evoco non sonus inoffensus atque mollis oratio elabor


Facis rem optimam et tibi salutarem, si, ut scribis, perseveras ire ad bonam mentem, quam stultum est optare, cum possis a te impetrare. Non sunt ad caelum elevandae manus nec exorandus aedituus, ut nos ad aurem simulacri, quasi magis exaudiri possimus, admittat; prope est a te deus, tecum est, intus est.

facio res bonus et tu salutaris si ut scribo persevero eo ad bonus mens quam stultus sum optaris cum possum ab tu impetro non sum ad caelum elevo manus neque exoro aedituus ut nos ad auris simulacrum quasi magis exaudio possum admitto prope sum ab tu deus tu sum intus sum


Quod si liqueret tibi, non admirareris nil adiuvari te regionum varietatibus, in quas subinde priorum taedio migras. Prima enim quaeque placuisset, si omnem tuam crederes. Nunc non peregrinaris, sed erras et agens ac locum ex loco mutas, cum illud, quod quaeris, bene vivere, omni loco positum sit.

qui si liqueo tu non admiror nihil adiuvaris tu regio varietas in qui subinde prior taedium migro primus enim quisque placeo si omnis tuus credo nunc non peregrinaris sed erro et ago atque locus ex locus muto cum ille qui quaero bene vivo omnis locus pono sum


Haec eius initiamenta sunt, per quae non municipale sacrum, sed ingens deorum omnium templum, mundus ipse reseratur, cuius vera simulacra verasque facies cernendas mentibus protulit. Nam ad spectacula tam magna hebes visus est.

hic is initiamenta sum per qui non municipal sacer sed ingens deus omnis templum mundus ipse resero qui verus simulacrum verus facies cerno mens profero nam ad spectaculum tam magnus hebeo video sum


Et ideo aequo animo ferre debemus absentiam, quia nemo non multum etiam praesentibus abest. Pone hic primum noctes separatas, deinde occupationes utrique diversas, deinde studia secreta, suburbanas profectiones; videbis non multum esse, quod nobis peregrinatio eripiat.

et ideo aequus animus fero debeo absentia quia nemo non multus etiam praesens absum pono hic primus nox separo deinde occupatio uterque diverto deinde studium secerno suburbanus profectio video non multus sum qui nos peregrinatio eripio


Omnes, inquam, illi tendunt ad gaudium, sed unde stabile magnumque consequantur, ignorant. Ille ex conviviis et luxuria, ille ex ambitione et circumfusa clientium turba, ille ex amica, alius ex studiorum liberalium vana ostentatione et nihil sanantibus litteris; omnes istos oblectamenta fallacia et brevia decipiunt, sicut ebrietas, quae unius horae hilarem insaniam longi temporis taedio pensat, sicut plausus et adclamationis secundae favor, qui magna sollicitudine et partus est et expiandus.

omnis inquam ille tendo ad gaudium sed unde stabilis magnus consequor ignoro ille ex convivium et luxuria ille ex ambitio et circumfundo cliens turba ille ex amicus alius ex studium liberalis vanus ostentatio et nihil sano littera omnis iste oblectamentum fallacia et brevio decipio sicut ebrietas qui unus hora hilaris insanio longus tempus taedium penso sicut plaudo et adclamatio secundus favor qui magnus sollicitudo et pario sum et expio


Et tamen quo usque vivimus? Omnium rerum cognitione fruiti sumus. Scimus a quibus principiis natura se adtollat, quemadmodum ordinet mundum, per quas annum vices revocet, quemadmodum omnia, quae usquam erant, cluserit et se ipsam finem sui fecerit. Scimus sidera impetu suo vadere, praeter terram nihil stare, cetera continua velocitate decurrere. Scimus quemadmodum solem luna praetereat, quare tardior velociorem post se relinquat, quomodo lumen accipiat aut perdat, quae causa inducat noctem, quae reducat diem. Illuc eundum est, ubi ista propius aspicias.

et tamen quo usque vivo omnis res cognitio fruiti sum scio ab qui principia natura sui adtollo quemadmodum ordino mundus per qui annus vicis revoco quemadmodum omnis qui usquam sum cluserit et sui ipse finis suus facio scio sidus impetus suus vado praeter terra nihil sto ceterus continuo velocitas decurro scio quemadmodum sol luna praetereo quare tardus velox post sui relinquo quomodo lumen accipio aut perdo qui causa induco nox qui reduco dies illic eo sum ubi iste propius aspicio


Magnanimos nos natura produxit et ut quibusdam animalibus ferum dedit, quibusdam subdolum, quibusdam pavidum, ita nobis gloriosum et excelsum spiritum, quaerentem ubi honestissime, non ubi tutissime vivat, simillimum mundo, quem quantum mortalium passibus licet, sequitur aemulaturque. Profert se, laudari et aspici credit.

magnanimus nos natura produco et ut quidam animal ferus do quidam subdolus quidam pavidus ita nos gloriosus et excello spiritus quaero ubi honestus non ubi tueor vivo similis mundus qui quantus mortalis passus licet sequor aemulo profero sui laudo et aspicio credo


Detraxi tibi non pusillum negotii; una mercedula et unum Graecum ad haec beneficia accedet. Ecce insigne praeceptum: Stulta vita ingrata est et trepida; tota in futurum fertur. Quis hoc, inquis, dicit? Idem qui supra. Quam tu nunc vitam dici existimas stultam? Babae et Isionis? Non ita est; nostra dicitur, quos caeca cupiditas in nocitura, certe numquam satiatura praecipitat, quibus si quid satis esse posset, fuisset, qui non cogitamus, quam iucundum sit nihil poscere, quam magnificum sit plenum esse nec ex fortuna pendere.

detraho tu non pusillus negotium unus mercedula et unus graecus ad hic beneficium accedo ecce insignis praeceptum stultus vito ingratus sum et trepido totus in sum fero quis hic inquam dico idem qui supra quam tu nunc vita dico existimo stultus babae et isio non ita sum noster dico qui caecus cupiditas in noceo certus numquam satio praecipito qui si quis satis sum possum sum qui non cogito quam iucundus sum nihil posco quam magnificus sum plenus sum neque ex fortuna pendeo


Quid? Tu illam aestivarn aestivam nivem non putas callum iocineribus obducere? Quid? Illa ostrea, inertissimam earnem carnem caeno saginatam, nihil existimas limosae gravitatis inferre? Quid? Illud sociorum garum, pretiosam malorum piscium saniem, non credis urere salsa tabe praecordia? Quid? Illa purulenta et quae tantum non ex ipso igne in os transferuntur, iudicas sine noxa in ipsis visceribus extingui? Quam foedi itaque pestilentesque ructus sunt, quantum fastidium sui exhalantibus crapulam veterem! Scias putreseere putrescere sumpta, non concoqui.

quis tu ille aestivarn aestivus nix non puto callus iocineribus obduco quis ille ostreum iners earnem caro caenum sagino nihil existimo limosus gravitas infero quis ille socius garum pretiosus malus piscis sanies non credo uro salio tabeo praecordia quis ille purulentus et qui tantus non ex ipse ignis in os transfero iudico sine noxa in ipse viscera extingui quam foedus itaque pestilens ructus sum quantus fastidium suus exhalo crapula vetus scio putreseere putrescere sumo non concoquo


Recitabat Montanus Iulius carmen, tolerabilis poeta et amicitia Tiberi notus et frigore. Ortus et occasus libentissime inserebat. Itaque cum indignaretur quidam illum toto die recitasse et negaret accedendum ad recitationes eius, Natta Pinarius ait: Numquam possum liberalius agere: paratus sum illum audire ab ortu ad occasum.

recito montanus iulius carmen tolerabilis poeta et amicitia tiberis notus et frigor ortus et occido libet insero itaque cum indignor quidam ille totus dies recito et nego accedo ad recitatio is natta pinarius aio numquam possum liberalis ago paro sum ille audio ab ortus ad occasus


Numquid enim, mi Lucili, in hoc furor est, quod nemo nostrum mortalem se cogitat, quod nemo imbecillum? In illo, quod nemo nostrum unum esse se cogitat! Aspice culinas nostras et concursantis inter tot ignes cocos; unum videri putas ventrem, cui tanto tumultu comparatur eibus cibus? Aspice veteraria nostra et plena multorum saeculorum vindemiis horrea; unum putas videri ventrem, cui tot consulum regionumque vina cluduntur? Aspice, quot locis terra vertatur, quot millia colonorum arent, fodiant; unum videri putas ventrem, cui et in Sieilia Sicilia et in Africa seritur?

numquid enim ego lucilis in hic furor sum qui nemo nos mortal sui cogito qui nemo imbecillus in ille qui nemo nos unus sum sui cogito aspicio culina noster et concurso inter tot ignis coquus unus video puto venter qui tantus tumultus comparo eibus cibus aspicio veterarius noster et plenus multus saeculum vindemia horreum unus puto video venter qui tot consul regio vinum cluduntur aspicio quot locus terra verto quot mille colonus aro fodio unus video puto venter qui et in sieilia sicilia et in africanus sero


Praeterea si praecepta singulis damus, inconprehensibile opus est. Alia enim dare debemus faeneranti, alia colenti agrum, alia negotianti, alia regum amicitias sequenti, alia pares, alia inferiores amaturo.

praeterea si praecipio singuli do inconprehensibilis opus sum alius enim do debeo faenero alius colo ager alius negotior alius rex amicitia sequor alius par alius inferus amo


Hoc loco mihi Demetrius noster occurrit, qui vitam securam et sine ullis fortunae incursionibus mare mortuum vocat. Nihil habere, ad quod exciteris, ad quod te concites, cuius denuntiatione et incursu firmitatem animi tui temptes, sed in otio inconcusso iacere non est tranquillitas; malacia est.

hic locus ego demetrius noster occurro qui vita securus et sine ullus fortuna incursio mare mortuus voco nihil habeo ad qui excito ad qui tu concito qui denuntiatio et incursus firmitas animus tuus tento sed in otium inconcussus iacio non sum tranquillitas malacia sum


Quid est propositum? Quod invitavit artificem, quod ille secutus fecit; vel pecunia est haec, si venditurus fabricavit, vel gloria, si laboravit in nomen, vel religio, si donum templo paravit. Ergo et haec causa est, propter quam fit; an non putas inter causas facti operis esse numerandum, quo remoto factum non esset?

quis sum propono qui invito artifex qui ille sequor facio vel pecunia sum hic si vendo fabrico vel gloria si laboro in nomen vel religio si donum templum paro ergo et hic causa sum propter quam fio an non puto inter causa facio opus sum numero quo removeo facio non sum


Non mehercules ieiuna esse et arida volo, quae de rebus tam magnis dicentur; neque enim philosophia ingenio renuntiat. Multum tamen operae inpendi verbis non oportet.

non hercules jejuno sum et aridus volo qui de res tam magnus dico neque enim philosophia ingenium renuntio multus tamen opera impendium verbum non oportet


Quare optima? Quia quod restat, incertum est. Quare optima? Quia iuvenes possumus discere, possumus facilem animum et adhuc tractabilem ad meliora convertere; quia hoc tempus idoneum est laboribus, idoneum agitandis per studia ingeniis et exercendis per opera corporibus; quod superest, segnius et languidius est et propius a fine.

quaris bonus quia qui resto incertus sum quaris bonus quia juvenis possum disco possum facilis animus et adhuc tractabilis ad bonus converto quia hic tempus idoneus sum labor idoneus agito per studium ingenium et exerceo per opus corpus qui supersum segnis et languidus sum et propius ab finis


Occurrent acti in exilium et evoluti bonis. Occurrent, quod genus egestatis gravissimum est, in divitiis inopes. Occurrent naufragi similiave naufragis passi, quos aut popularis ira aut invidia, perniciosum optimis telum, inopinantes securesque disiecit procellae more, quae in ipsa sereni fiducia solet emergere, aut fulminis subiti, ad cuius ictum etiam vicina tremuerunt. Nam ut illic quisquis ab igne propior stetit, percusso similis obstipuit, sic in his per aliquam vim accidentibus unum calamitas opprimit, ceteros metus, paremque passis tristitiam facit pati posse.

occurro ago in exsilium et exvolvo bonus occurro qui genus egestas gravis sum in divitiae inops occurro naufragus similis naufragus patior qui aut popularis ira aut invidia perniciosus bonus telis inopinor securis disjacio procella mos qui in ipse serenus fiducia soleo emergo aut fulmen subeo ad qui ictus etiam vicinum tremo nam ut illic quisquis ab ignis propior sto percutio similis obstipesco sic in hic per aliqui vis accido unus calamitas opprimo ceterus metus paro patior tristitia facio patior possum


Non inpendebant caelata laquearia, sed in aperto iacentes sidera superlabebantur et insigne spectaculum noctium mundus in praeceps agebatur silentio tantum opus ducens. Tam interdiu illis quam nocte patebant prospectus huius pulcherrimae domus. Libebat intueri signa ex media caeli parte vergentia, rursus ex occulto alia surgentia.

non inpendeo caelo laquearia sed in aperio jaceo sidus superlabor et insignis spectaculum nox mundus in praeceps ago silentium tantus opus duco tam interdiu ille quam nox pateo prospicio hic pulcher domus libet intueor signum ex medius caelum pars vergo rursus ex occulo alius surgo


Quemadmodum serenitas caeli non recipit maiorem adhuc claritatem in sincerissimum nitorem repurgata, sic hominis corpus animumque curantis et bonum suum ex utroque nectentis perfectus est status et summam voti sui invenit, si nec aestus animo est nec dolor corpori. Si qua extra blandimenta contingunt, non augent summum bonum, sed ut ita dicam, condiunt et oblectant. Absolutum enim illud humanae naturae bonum corporis et animi pace contentum est.

quemadmodum serenitas caelum non recipio magnus adhuc claritas in sincerus nitor repurgo sic homo corpus animus curo et bonus suus ex uterque necto perficio sum status et summa voveo suus invenio si neque aestus animus sum neque dolor corpus si qui extra blandimentum contingo non augeo superus bonus sed ut ita dico condio et oblecto absolvo enim ille humanus natura bonus corpus et animus pax contineo sum


Inperfecta necesse est labent et modo prodeant, modo sublabantur aut succidant. Sublabentur autem, nisi ire et niti perseveraverint; si quicquam ex studio et fideli intentione laxaverint, retro eundum est. Nemo profectum ibi invenit, ubi reliquerat. Instemus itaque et perseveremus.

imperfectus necesse sum labo et modo proeo modo sublabor aut succido sublabor autem nisi eo et nitor persevero si quisquam ex studium et fidelis intentio laxo retro eo sum nemo proficiscor ibi invenio ubi relinquo insto itaque et persevero


Quomodo, inquis, hoc effici poterit? Adsidua intentione; si nihil egerimus nisi ratione suadente. Hanc si audire volueris, dicet tibi: relinque ista iamdudum, ad quae discurritur. Relinque divitias, aut periculum possidendum aut onus. Relinque corporis atque animi voluptates; molliunt et enervant. Relinque ambitum; tumida res est, vana, ventosa, nullum habet terminum, tam sollicita est, ne quem ante se videat, quam ne quem post se. Laborat invidia et quidem duplici; vides autem, quam miser sit, si is cui invidetur et invidet.

quomodo inquam hic efficio possum assiduus intentio si nihil ago nisi ratio suadeo hic si audio volo dico tu relinquo iste jamdudum ad qui discurro relinquo divitiae aut periculum possideo aut onus relinquo corpus atque animus voluptas mollio et enervo relinquo ambitus tumidus res sum vanus ventosus nullus habeo terminus tam sollicito sum ne qui ante sui video quam ne qui post sui laboro invidia et quidem duplex video autem quam miser sum si is qui invideo et invideo


Ceterum adeo mihi placet temptare animi tui firmitatem, ut ex praecepto magnorum virorum tibi quoque praecipiam: interponas aliquot dies, quibus contentus minimo ac vilissimo cibo, dura atque horrida veste dicas tibi: Hoc est quod timebatur?

ceterum adeo ego placeo tento animus tuus firmitas ut ex praeceptum magnus vir tu quoque praecipio interpono aliquot dies qui contineo paruus atque vilis cibus durus atque horridus vestis dico tu hic sum qui timeo


Quid est in virtute praecipuum? Futuro non indigere nec dies suos computare; in quantulo libet tempore bona aeterna consummat. Incredibilia nobis haec videntur et supra humanam naturam excurrentia. Maiestatem enim eius ex nostra inbecillitate metimur et vitiis nostris nomen virtutis inponimus. Quid porro? Non aeque incredibile videtur aliquem in summis cruciatibus positum dicere beatus sum? Atqui haec vox in ipsa officina voluptatis audita est. Beatissimum, inquit, hunc et hunc diem ago Epicurus, cum illum hinc urinae difficultas torqueret, hinc insanabilis exulcerati dolor ventris.

quis sum in virtus praecipuus sum non indigeo neque dies suus computaris in quantulus libet tempus bonus aeternus consummo incredibilis nos hic video et supra humanus natura excurro maiestas enim is ex noster inbecillitas metior et vitium noster nomen virtus inpono quis porro non aequus incredibilis video aliquis in summus cruciatus pono dico beatus sum atqui hic vox in ipse officina voluptas audio sum beatus inquam hic et hic dies ago epicurus cum ille hinc urina difficultas torqueo hinc insanabilis exulcero dolor venter


Causa autem haec est, quod inanes omnium bonorum sumus, vitae iactura laboramus. Non enim apud nos pars eius ulla subsedit; transmissa est et effluxit. Nemo quam bene vivat, sed quam diu, curat, cum omnibus possit contingere, ut bene vivant, ut diu, nulli. Vale.

causa autem hic sum qui inanis omnis bonus sum vita iactura laboro non enim apud nos pars is ullus subsido transmitto sum et effluo nemo quam bene vivo sed quam diu curo cum omnis possum contingo ut bene vivo ut diu nullus val


Qui ad philosophum venit, cotidie aliquid secum boni ferat: aut sanior domum redeat aut sanabilior. Redibit autem; ea philosophiae vis est, ut non studentes, sed etiam conversantes iuvet. Qui in solem venit, licet non in hoc venerit, colorabitur; qui in unguentaria taberna resederunt et paullo diutius commorati sunt, odorem secum loci ferunt. Et qui ad philosophum fuerunt, traxerint aliquid necesse est, quod prodesset etiam neglegentibus. Attende, quid dicam: neglegentibus, non repugnantibus.

qui ad philosophus venio cottidie aliquis sui bonus fero aut sanus domus redeo aut sanabilis redeo autem is philosophia volo sum ut non studeo sed etiam conversantes juvo qui in sol venio licet non in hic venio coloro qui in unguentarium taberna resedeo et paullus diu commoro sum odor sui locus fero et qui ad philosophus sum traho aliquis necesse sum qui prosum etiam neglego attendo quis dico neglego non repugno


Felicem deinde se putat, quod invenerit, unde visum sit Vergilio dicere: quem super ingens porta tonat caeli. Ennium hoc ait Homero subripuisse, Ennio vergilium. Esse enim apud Ciceronem in his ipsis de Re Publica hoc epigramma Enni: Si fas endo plagas caelestum ascendere cuiquam est, Mi soli caeli maxima porta patet.

felix deinde sui puto qui invenio unde video sum vergilius dico qui super ingens porto tono caelum ennius hic aio homerus surripio ennius vergilium sum enim apud cicero in hic ipse de res publicus hic epigramma ennius si fas endo plaga caelestum ascendo quisquam sum ego solus caelum maximus porto pateo


Confitebitur ergo multum se debere ei, cuius administratione ac providentia contingit illi pingue otium et arbitrium sui temporis et inperturbata publicis occupationibus quies. O Meliboee, deus nobis haec otia fecit: Namque erit ille mihi semper deus.

confiteor ergo multus sui debeo is qui administratio atque provideo contingo ille pinguis otium et arbitrium suus tempus et imperturbatus publicus occupatio quies o meliboeus deus nos hic otium facio namque sum ille ego semper deus


Quidam ita finierunt: bonum est, quod petitionem sui movet, vel quod impetum animi tendentis ad se movet. Et huic idem opponitur; multa enim impetum animi movent, quae petantur petentium malo. Melius illi, qui ita finierunt: bonum est, quod ad se impetum animi secundum naturam movet et ita demum petendum est, cum coepit esse expetendum. Iam et honestum est; hoc enim est perfecte petendum.

quidam ita finio bonus sum qui petitio suus moveo vel qui impetus animus tendo ad sui moveo et hic idem oppono multus enim impetus animus moveo qui peto peto malus bonus ille qui ita finio bonus sum qui ad sui impetus animus secundus natura moveo et ita demum peto sum cum coepio sum expeto iam et honestus sum hic enim sum perficio peto


Regum nobis induimus animos. Nam illi quoque obliti et suarum virium et inbecillitatis alienae sic excandescunt, sic saeviunt, quasi iniuriam acceperint, a cuius rei periculo illos fortunae suae magnitudo tutissimos praestat. Nec hoc ignorant, sed occasionem nocendi captant querendo; acceperunt iniuriam ut facerent.

rex nos induo animus nam ille quoque obliuiscor et suus vis et inbecillitas alienus sic excandesco sic saevio quasi iniuria accipio ab qui res periculum ille fortuna suus magnitudo tueor praesto neque hic ignoro sed occasio noceo capto queror accipio iniuria ut facio


Fac ergo, mi Lucili, quod facere te scribis, omnes horas conplectere. Sic fiet, ut minus ex crastino pendeas, si hodierno manum inieceris. Dum differtur, vita transcurrit.

facio ergo ego lucilis qui facio tu scribo omnis hora conplecto sic fio ut paruus ex crastinus pendeo si hodiernus manus injacio dum differo vito transcurro


Infans sine dentibus est: huic constitutioni suae conciliatur. Enati sunt dentes; huic constitutioni conciliatur. Nam et illa herba, quae in segetem frugemque ventura est, aliam constitutionem habet tenera et vix eminens sulco, aliam, cum convaluit et molli quidem culmo, sed quo ferat onus suum, constitit, aliam cum flavescit et ad aream spectat et spica eius induruit; in quamcumque constitutionem venit, eam tuetur, in eam componitur.

infer sine dens sum hic constitutio suus concilio eno sum dens hic constitutio concilio nam et ille herba qui in seges frugis venio sum alius constitutio habeo tener et vix emineo sulco alius cum convalesco et mollis quidem culmus sed quo fero onus suus consto alius cum flavesco et ad areo specto et spico is induresco in quicumque constitutio venio is tueor in is compono


Expergiscamur ergo, ut errores nostros coarguere possimus. Sola autem nos philosophia excitabit, sola somnum excutiet gravem. Illi te totum dedica. Dignus illa es, illa digna te est; ite in conplexum complexum alter alterius. Omnibus aliis rebus te nega, fortiter, aperte. Non est quod precario philosopheris.

expergiscor ergo ut error noster coarguo possum solus autem nos philosophia excito solus somnus excutio gravis ille tu totus dedico dignus ille sum ille dignus tu sum eo in conplexum complector alter alter omnis alius res tu nego fortis apertus non sum qui precarius philosophor


Inter hos Bassum licet numeres, qui nos decipi noluit. Is ait tam stultum esse, qui mortem timeat, quam qui senectutem. Nam quemadmodum senectus adulescentiam sequitur, ita mors senectutem. Vivere noluit, qui mori non vult. Vita enim cum exceptione mortis data est; ad hanc itur. Quam ideo timere dementis est, quia certa expectantur, dubia metuuntur!

inter hic bassus licet numero qui nos decipio nolo is aio tam stultus sum qui mors timeo quam qui senectus nam quemadmodum senectus adulescentia sequor ita mors senectus vivo nolo qui morior non volo vito enim cum exceptio mors do sum ad hic eo quam ideo timeo demo sum quia certus expecto dubius metuo


Ad epistulam, quam mihi ex itinere misisti, tam longam quam ipsum iter fuit, postea rescribam. Seducere me debeo et quid suadeam circumspicere. Nam tu quoque, qui consulis, diu an consuleres cogitasti; quanto magis hoc mihi faciendum est, cum longiore mora opus sit, ut sol vas quaestionem quam ut proponas? Utique cum aliud tibi expediat, aliud mihi. Iterum ego tamquam Epicureus loquor?

ad epistula quam ego ex iter mitto tam longus quam ipse iter sum postea rescribo seduco ego debeo et quis suadeo circumspicio nam tu quoque qui consul diu an consulo cogito quantus magis hic ego facio sum cum longus mora opus sum ut sol vas quaestio quam ut propono utique cum alius tu expedio alius ego iterum ego tamquam epicureus loquor


De liberalibus studiis quid sentiam, scire desideras: nullum suspicio, nullum in bonis numero, quod ad aes exit. Meritoria artificia sunt, hactenus utilia, si praeparant ingenium, non detinent. Tamdiu enim istis inmorandum est, quamdiu nihil animus agere maius potest; rudimenta sunt nostra, non opera.

de liberal studium quis sentio scio desidero nullus suspicio nullus in bonus numerus qui ad aes exeo meritorius artificium sum hactenus utilis si praeparo ingenium non detineo tamdiu enim iste inmoror sum quamdiu nihil animus ago magnus possum rudimentum sum noster non opus


Nec ullum tempus adgrediendi fuit melius quam hoc, dum interquiescit, dum emendato similis est. Aliis haec intermissio eius inposuit; mihi verba non dat. Exspecto cum magno faenore vitia reditura, quae nunc scio cessare, non deesse. Inpendam huic rei dies et utrum possit aliquid agi an non possit, experiar.

neque ullus tempus aggredior sum bonus quam hic dum interquiesco dum emendo similis sum alius hic intermissio is inpono ego verbum non do exspecto cum magnus faenus vitio redeo qui nunc scio cessaris non desum inpendo hic res dies et utrum possum aliquis ago an non possum experior


Adversus tam potentem explicitumque late furorem operosior philosophia facta est et tantum sibi virium sumpsit, quantum iis, adversus quae parabatur, accesserat.

adverro tam potens explico latus furor operosus philosophia facio sum et tantus sui vis sumo quantus is adverro qui paro accedo


Liquere hoc tibi, Lucili, scio, neminem posse beate vivere, ne tolerabiliter quidem sine sapientiae studio et beatam vitam perfecta sapientia effici, ceterum tolerabilem etiam inchoata. Sed hoc, quod liquet, firmandum et altius cotidiana meditatione Agendum est; plus operis est in eo, ut proposita custodias quam ut honesta proponas. Perseverandum est et adsiduo studio robur addendum, donec bona mens sit quod bona voluntas est.

linquo hic tu lucilis scio nemo possum beatus vivo ne tolerabilis quidem sine sapientia studium et beatus vita perficio sapientia efficio ceterum tolerabilis etiam incoho sed hic qui liquo firmo et altus cottidianus meditatio ago sum multus opus sum in is ut propono custodio quam ut honestus propono persevero sum et assiduus studium robur addo donec bonus mens sum qui bonus voluntas sum


Audi, quantum mali faciat nimia subtilitas et quam infesta veritati sit. Protagoras ait de omni re in utramque partem disputari posse ex aequo et de hac ipsa, an omnis res in utramque partem disputabilis sit. Nausiphanes ait ex his, quae videntur esse, nihil magis esse quam non esse.

audio quantus malus facio nimius subtilitas et quam infestus veritas sum protagoras aio de omnis res in uter pars disputaris possum ex aequus et de hic ipse an omnis res in uter pars disputabilis sum nausiphanes aio ex hic qui video sum nihil magis sum quam non sum


Hoc nos agere, Lucili carissime, in hoc ire impetu toto, licet pauci sciant, licet nemo, iuvat. Gloria umbra virtutis est; etiam invitam comitabitur. Sed quemadmodum umbra aliquando antecedit, aliquando sequitur vel a tergo est, ita gloria aliquando ante nos est visendamque se praebet, aliquando in averso est maiorque quo serior, ubi invidia secessit.

hic nos ago lucilis carus in hic eo impetus totus licet paucus scio licet nemo juvo gloria umbra virtus sum etiam invitus comito sed quemadmodum umbra aliquando antecedo aliquando sequor vel ab tergum sum ita gloria aliquando ante nos sum viso sui praebeo aliquando in averto sum magnus quo serus ubi invidia secedo


Nihil est bonum, nisi quod honestum est. Quod honestum, est utique bonum. Supervacuum iudico adicere, quid inter ista discriminis sit, cum saepe dixerim. Hoc unum dicam, nihil bonum nobis videri, quo quis et male uti potest. Vides autem divitiis, nobilitate, viribus quam multi male utantur.

nihil sum bonus nisi qui honestus sum qui honestus sum utique bonus supervacuus judico adicio quis inter iste discrimen sum cum saepe dico hic unus dico nihil bonus nos video quo quis et malus uti possum video autem divitiae nobilitas vis quam multus malus utor


Dicam enim quid sentiam: puto fortiorem esse eum, qui in ipsa morte est quam qui circa mortem. Mors enim admota etiam inperitis animum dedit non vitandi inevitabilia. Sic gladiator tota pugna timidissimus iugulum adversario praestat et errantem gladium sibi adtemperat. At illa, quae in propinquo est utique ventura, desiderat lentam animi firmitatem, quae est rarior nec potest nisi a sapiente praestari.

dico enim quis sentio puto fortis sum is qui in ipse mors sum quam qui circa mors mors enim admoueo etiam imperitus animus do non vito inevitabilis sic gladiator totus pugno timidus iugulum adversarius praesto et erro gladius sui adtempero at ille qui in propinquo sum utique venio desidero lentus animus firmitas qui sum rarus neque possum nisi ab sapio praestaris


Ego certe cum Attalum audirem in vitia, in errores, in mala vitae perorantem, saepe miseritus sum generis humani et illum sublimem altioremque humano fastigio credidi. Ipse regem se esse dicebat, sed plus quam regnare mihi videbatur, cui liceret censuram agere regnantium.

ego certus cum attal audio in vitio in error in malus vita peroro saepe misereo sum genus humanus et ille sublimo alo humanus fastigium credo ipse rex sui sum dico sed multus quam regno ego video qui licet censeo ago regno


Ceterum, ut illos in bonum pronos citius educit ad summa, et hos inbecilliores adiuvabit malisque opinionibus extrahet, qui illis philosophiae placita tradiderit; quae quam sint necessaria, sic licet videas. Quaedam insident nobis, quae nos ad aha pigros, ad alia temerarios faciunt. Nec haec audacia reprimi potest nec illa inertia suscitari, nisi causae eorum eximuntur, falsa admiratio et falsa formido. Haec nos quamdiu possident, dicas licet: Hoc patri praestare debes, hoc liberis, hoc amicis, hoc hospitibus; temptantem avaritia retinebit. Sciet pro patria pugnandum esse, dissuadebit timor; sciet pro amicis desudandum esse ad extremum usque sudorem, sed deliciae vetabunt; sciet in uxore gravissimum esse genus iniuriae paelicem, sed illum libido in contraria inpinget.

ceterum ut ille in bonus pronus cieo educo ad summus et hic imbecillis adiuvo malo opinio extraho qui ille philosophia placeo trado qui quam sum necessarius sic licet video quidam insideo nos qui nos ad aha piger ad alius temerarius facio neque hic audacia reprimo possum neque ille inertia suscitaris nisi causa is eximo fallo admiratio et fallo formido hic nos quamdiu possideo dico licet hic pater praesto debeo hic liber hic amicus hic hospes tento avaritia retineo scio pro patria pugno sum dissuadeo timor scio pro amicus desudo sum ad exter usque sudor sed deliciae veto scio in uxor gravis sum genus iniuria paelicem sed ille libido in contrarius inpingo


Ita nulla fortuna, nulla res actus sapientis excludit. Id enim ipsum agit, quo alia agere prohibetur. Ad utrosque casus aptus est: bonorum rector est, malorum victor.

ita nullus fortuna nullus res ago sapio excludo is enim ipse ago quo alius ago prohibeo ad uter casus aptus sum bonus rector sum malus victor


Non tam benignum ac liberate tempus natura nobis dedit, ut aliquid ex illo vacet perdere. Et vide, quam multa etiam diligentissimis pereant: aliud valetudo sua cuique abstulit, aliud suorum; aliud necessaria negotia, aliud publica occupaverunt; vitam nobiscum dividit somnus.

non tam benignus atque libero tempus natura nos do ut aliquis ex ille vaco perdo et video quam multus etiam diligens pereo alius valetudo suus quisque aufero alius suus alius necessarius negotium alius publicus occupo vita nos divido somnus


Illud quoque proderit, ad alias cogitationes avertere animum et a dolore discedere. Cogita quid honeste, quid fortiter feceris; bonas partes tecum ipse tracta. Memoriam in ea, quae maxime miratus es, sparge. Tunc tibi fortissimus quisque et victor doloris occurrat: ille, qui cum varices exsecandas praeberet, legere librum perseveravit; ille, qui non desiit ridere, cum hoc ipsum irati tortores omnia instrumenta crudelitatis suae experirentur. Non vincetur dolor ratione, qui victus est risu?

ille quoque prosum ad alius cogitatio averto animus et ab dolor discedo cogito quis honestus quis fortis facio bonus pars tu ipse traho memoria in is qui magnus miror sum spargo tunc tu fortis quisque et victor dolor occurro ille qui cum varix exseco praebeo lego liber persevero ille qui non desino rideo cum hic ipse irascor tortor omnis instrumentum crudelitas suus experior non vinco dolor ratio qui vinco sum rideo


Nihil, inquit, volo derogare legibus, nihil institutis. Aequum inter omnes cives ius sit. Utere sine me beneficio meo, patria. Causa tibi libertatis fui, ero et argumentum; exeo, si plus quam tibi expedit, crevi.

nihil inquam volo derogaris lex nihil institus aequi inter omnis civis ius sum utor sine ego beneficium meus patria causa tu libertas sum sum et argumentum exeo si multus quam tu expedio cerno


Hoc si persuaseris tibi et virtutem adamaveris, amare enim parum est, quicquid illa contigerit, id tibi, qualecumque aliis videbitur, faustum felixque erit. Et torqueri, si modo iacueris ipso torquente securior, et aegrotare, si non male dixeris fortunae, si non cesseris morbo, omnia denique, quae ceteris videntur mala, et mansuescent et in bonum abibunt, si super illa eminueris.

hic si persuadeo tu et virtus adamo amo enim parum sum quisquis ille contingo is tu qualis alius video faustus felix sum et torqueo si modo jaceo ipse torqueo securus et aegrotaris si non malus dico fortuna si non cedo morbus omnis denique qui ceterus video malus et mansuesco et in bonus abeo si super ille emineo


Deinde non amicorum illic aut liberorum interitus, sed corporum est. Bonum autem uno modo perit, si in malum transit; quod natura non patitur, quia omnis virtus et opus omne virtutis incorruptum manet. Deinde etiam si amici perierunt, etiam si probati respondentesque voto patris liberi, est quod illorum expleat locum. Quid sit quaeris? Quod illos quoque bonos fecerat, virtus.

deinde non amicus illic aut liberi intereo sed corpus sum bonus autem unus modo pereo si in malus transeo qui natura non patior quia omnis virtus et opus omnis virtus incorruptus maneo deinde etiam si amicus pereo etiam si probo respondeo veto pater liber sum qui ille expleo locus quis sum quaero qui ille quoque bonus facio virtus


Ita dico, Lucili: bonum non in quolibet corpore, non in qualibet aetate invenitur et tantum abest ab infantia, quantum a primo ultimum, quantum ab initio perfectum. Ergo nec in tenero, modo coalescente corpusculo est. Quidni non sit? Non magis quam in semine.

ita dico lucilis bonus non in quilibet corpus non in qualibet aetas invenio et tantus absum ab infer quantus ab primus ulter quantus ab initium perficio ergo neque in tener modo coalesco corpusculum sum quis non sum non magis quam in semen


Animi remedia inventa sunt ab antiquis; quomodo autem admoveantur aut quando, nostri operis est quaerere.

animus remedio invenio sum ab antiquus quomodo autem admoveo aut quando noster opus sum quaero


Nimis anxium esse te circa verba et compositionem, mi Lucili, nolo; habeo maiora, quae cures. Quaere, quid scribas, non quemadmodum; et hoc ipsum, non ut scribas, sed ut sentias, ut illa, quae senseris, magis adplices tibi et velut signes. Cuiuscumque orationem videris sollicitam et politam, scito animum quoque non minus esse pusillis occupatum.

nimis anxius sum tu circa verbum et compositio ego lucilis nolo habeo magnus qui curo quaero quis scribo non quemadmodum et hic ipse non ut scribo sed ut sentio ut ille qui sentio magis applico tu et velut signo quicumque oratio video sollicitus et polio scio animus quoque non paruus sum pusillus occupo


Inbecilli fluvidique inter vana constitimus; ad illa mittamus animum, quae aeterna sunt. Miremur in sublimi volitantes rerum omnium formas deumque inter illa versantem et hoc providentem, quemadmodum quae inmortalia facere non potuit, quia materia prohibebat, defendat a morte ac ratione vitium corporis vincat.

imbecillis fluidus inter vanus consto ad ille mitto animus qui aeternus sum miro in sublimis volito res omnis forma deus inter ille verso et hic provideo quemadmodum qui immortalis facio non possum quia materia prohibeo defendo ab mors atque ratio vitium corpus vinco


Non est itaque, quod lacrimas propter circulum adstantem adsidentemque aut contineas aut exprimas; nec cessant nec fluunt umquam tam turpiter quam fmguntur; eant sua sponte. Ire autem possunt placidis atque compositis. Saepe salva sapientis auctoritate fluxerunt tanto temperamento, ut illis nec humanitas nec dignitas deesset. Licet, inquam, naturae obsequi gravitate servata.

non sum itaque qui lacrima propter circulis asto assideo aut contineo aut exprimo neque cesso neque fluo umquam tam turpis quam fmguntur eo suus sponte irus autem possum placidus atque compono saepe salvo sapio auctoritas fluo tantus temperamentum ut ille neque humanitas neque dignitas desum licet inquam natura obsequor gravitas servo


Praenavigavimus, Lucili, vitam et quemadmodum in mari, ut ait Vergilius noster, Terraeque urbesque recedant, sic in hoc cursu rapidissimi temporis primum pueritiam abscondimus, deinde adulescentiam, deinde quidquid est illud inter iuvenem et senem medium, in utriusque confinio positum, deinde ipsius senectutis optimos annos. Novissime incipit ostendi publicus finis generis humani.

praenavigo lucilis vita et quemadmodum in mare ut aio vergilius noster terra urbs recedo sic in hic cursus rapidus tempus primus pueritia abscondo deinde adulescentia deinde quisquis sum ille inter juvenis et senex medius in uterque confinis pono deinde ipse senectus bonus annus novus incipio ostendo publicus finis genus humanus


Illud plane fatetur et praefert, non esse tractatam nec diu tortam. Sed ita, ut vis, esse credamus; mores ille, non verba conposuit et animis scripsit ista, non auribus.

ille planus fateor et praefero non sum tracto neque diu torqueo sed ita ut volo sum credo mos ille non verbum conpono et animus scribo iste non auris


Nemo non ex nobis intellegit esse aliquid, quod impetus suos moveat; quid sit illud ignorat. Et conatum sibi esse scit; quis sit aut unde sit, nescit. Sic infantibus quoque animalibusque principalis partis suae sensus est non satis dilucidus nec expressus.

nemo non ex nos intellego sum aliquis qui impetus suus moveo quis sum ille ignoro et conor sui sum scio quis sum aut unde sum nescio sic infer quoque animalis principal pars suus sensus sum non satis dilucidus neque exprimo


Non quaelibet insitionem vitis patitur; si vetus et exesa est, si infirma gracilisque, aut non recipiet surculum aut non alet nec adplicabit sibi nec in qualitatem eius naturamque transibit. Itaque solemus supra terram praecidere, ut si non respondit, temptari possit secunda fortuna, et iterum repetita infra terram inseratur.

non qui insitio vita patior si vetus et exedo sum si infirmo gracilis aut non recipio surculis aut non alo neque adplico sui neque in qualitas is natura transeo itaque solo supra terra praecido ut si non respondeo temptaris possum secundus fortuna et iterum repeto infra terra insero


Stulte haec cogitantur: aliquis dicet me parum fortiter fecisse, aliquis nimis temere, aliquis fuisse aliquod genus mortis animosius. Vis tu cogitare id in manibus esse consilium, ad quod fama non pertinet! Hoc unum intuere, ut te fortunae quam celerrime eripias; alioquin aderunt, qui de facto tuo male existiment.

stultus hic cogito aliquis dico ego parum fortis facio aliquis nimis temere aliquis sum aliqui genus mors animosus volo tu cogito is in manus sum consilium ad qui fama non pertineo hic unus intueor ut tu fortuna quam celer eripio alioqui adeo qui de facio tuus malus existimo


Sed ego, inquit, vivere volo, qui multa honeste facio. Invitus relinquo officia vitae, quibus fideliter et industrie fungor. Quid? Tu nescis unum esse ex vitae officiis et mori? Nullum officium relinquis. Non enim certus numerus, quem debeas explere, finitur.

sed ego inquam vivo volo qui multus honestus facio invitus relinquo officium vita qui fidelis et industrius fungor quis tu nescio unus sum ex vita officium et morior nullus officium relinquo non enim certus numerus qui debeo expleo finio


Quid de illa loquar, in qua verba differuntur et diu expectata vix ad clausulas redeunt? Quid illa in exitu lenta, qualis Ciceronis est, devexa et molliter detinens nec aliter quam solet, ad morem suum pedemque respondens? Non tantum in genere sententiarum vitium est, si aut pusillae sunt et pueriles aut improbae et plus ausae quam pudore salvo licet, si floridae sunt et nimis dulces, si in vanum exeunt et sine effectu nihil amplius quam sonant.

quis de ille loquor in qui verbum differo et diu expecto vix ad clausula redeo quis ille in exeo lentus qualis cicero sum devexus et mollis detineo neque aliter quam soleo ad mos suus pedo respondeo non tantus in genus sententiaris vitium sum si aut pusillus sum et puerilis aut improbus et multus audeo quam pudor salvo licet si floridus sum et nimis dulcis si in vanus exeo et sine effectus nihil amplus quam sono


Mors contemni debet magis quam solet. Multa enim de illa credidimus. Multorum ingeniis certatum est ad augendam eius infamiam. Descriptus est carcer infernus et perpetua nocte oppressa regio, in qua Ingens ianitor Orci Ossa super recubans antro semesa cruento, Aeternum latrans exsangues terreat umbras. Etiam cum persuaseris istas fabulas esse nec quicquam defunctis superesse, quod timeant, subit alius metus. Aeque enim timent, ne apud inferos sint, quam ne nusquam.

mors contemno debeo magis quam soleo multus enim de ille credo multor ingenium certas sum ad augeo is infamia describo sum carcer infernus et perpetuus nox opprimo regius in qui ingens janitor orcus os super recubo antrum semesus cruento aeternus latro exsanguis terreo umbra etiam cum persuadeo iste fabula sum neque quisquam defungor supersum qui timeo subeo alius metus aequus enim timeo ne apud inferi sum quam ne nusquam


Quando ad hoc gaudium pervenire continget? Non quidem cessatur adhuc, sed festinetur. Multum restat operis, in quod ipse necesse est vigiliam, ipse laborem tuum inpendas, si effici cupis. Delegationem res ista non recipit.

quando ad hic gaudium pervenio contingo non quidem cesso adhuc sed festino multus resto opus in qui ipse necesse sum vigilia ipse labor tuus inpendo si efficio cupio delegatio res iste non recipio


Vis adversus hoc corpus liber esse? Tamquam migraturus habita. Propone tibi quandoque hoc contubernio carendum; fortior eris ad necessitatem exeundi. Sed quemadmodum suus finis veniet in mentem omnia sine fine concupiscentibus?

volo adverro hic corpus liber sum tamquam migro habeo propono tu quandoque hic contubernium careo fortis sum ad necessitas exeo sed quemadmodum suus finis venio in mens omnis sine finis concupisco


De ipsa villa nihil tibi possum certi scribere. Frontem enim eius tantum novi et exposita, quae ostendit etiam transeuntibus. Speluncae sunt duae magni operis, cuivis laxo atrio pares, manu factae, quarum altera solem non recipit, altera usque in occidentem tenet. Platanona medius rivus et a mari et ab Acherusio lacu receptus euripi modo dividit, alendis piscibus, etiam si adsidue exhauriatur, sufficiens. Sed illi, cum mare patet, parcitur; cum tempestas piscatoribus dedit ferias, manus ad parata porrigitur.

de ipse villa nihil tu possum certus scribo frons enim is tantus nosco et expono qui ostendo etiam transeo spelunca sum duo magnus opus quivis laxo atrium par manus facio qui alter sol non recipio alter usque in occaedes teneo platanona medius rivus et ab mare et ab acherusius lacus recipio euripus modo divido alo piscis etiam si assiduus exhaurio sufficio sed ille cum mare pateo parco cum tempestas piscator do ferio manus ad paro porrigo


Qui hanc partem videri volunt supervacuam, hoc aiunt: Si quid oculis oppositum moratur aciem, removendum est. Illo quidem obiecto operam perdit qui praecipit: sic ambulabis, illo manum porriges. Eodem modo ubi aliqua res occaecat animum et ad officiorum dispiciendum ordinem inpedit, nihil agit qui praecipit: sic vives cum patre, sic cum uxore. Nihil enim proficient praecepta, quamdiu menti error offusus est; si ille discutitur, apparebit, quid cuique debeatur officio. Alioqui doces illum, quid sano faciendum sit, non efficis sanum.

qui hic pars video volo supervacuus hic aio si quis oculus oppono moror acies removeo sum ille quidem obicio opera perdo qui praecipio sic ambulo ille manus porrigo eos modo ubi aliqui res occaeco animus et ad officium dispicio ordo inpedo nihil ago qui praecipio sic vivo cum pater sic cum uxor nihil enim proficio praecipio quamdiu mens error offundo sum si ille discutio appareo quis quisque debeo officium alioqui doceo ille quis sano facio sum non efficio sanus


Quidni contentus sit eo usque crevisse, quo manus fortuna non porrigit? Ergo et supra humana est et par sibi in omni statu rerum, sive secundo cursu vita procedit, sive fluctuatur et it per adversa ac difficilia; hanc constantiam cavillationes istae, de quibus paulo ante loquebar, praestare non possunt. Ludit istis animus, non proficit, et philosophiam a fastigio suo deducit in planum.

quis contineo sum is usque cerno quo manus fortuna non porrigo ergo et supra humanus sum et par sui in omnis status res sive secundus cursus vito procedo sive fluctuo et eo per adverso atque difficilis hic constantia cavillatio iste de qui paulus ante loquor praesto non possum ludo iste animus non proficio et philosophia ab fastigium suus deduco in planus


Mentiuntur, qui sibi obstare ad studia liberali turbam negotiorum videri volunt; simulant occupationes et augent et ipsi se occupant. Vaco, Lucili, vaco et ubicumque sum, ibi meus sum. Rebus enim me non trado, sed commodo, nec consector perdendi temporis causas. Et quocumque constiti loco, ibi cogitationes meas tracto et aliquid in animo salutare converso.

mentior qui sui obstaris ad studium liberal turba negotium video volo simulo occupatio et augeo et ipse sui occupo vaco lucilis vaco et ubicumque sum ibi meus sum res enim ego non trado sed commodum neque consector perdo tempus causa et quicumque consto locus ibi cogitatio meus traho et aliquis in animus salutaris converro


Non est tamen quare tu multum tibi facere videaris. Facies enim, quod multa milia servorum, multa milia pauperum faciunt; illo nomine te suspice, quod facies non coactus, quod tam facile erit tibi illud pati semper quam aliquando experiri. Exerceamur ad palum. Et ne inparatos fortuna deprehendat, fiat nobis paupertas familiaris. Securius divites erimus, si scierimus, quam non sit grave pauperes esse.

non sum tamen quare tu multus tu facio videaris facies enim qui multus mille servus multus mille pauper facio ille nomen tu suspicio qui facies non cogo qui tam facilis sum tu ille patior semper quam aliquando experior exerceo ad pal et ne imparatus fortuna deprehendo fio nos paupertas familiaris securus dives sum si scio quam non sum gravis pauper sum


Quid inquiris, an Penelopa pudica fuerit, an verba saeculo suo dederit? An Vlixem illum esse, quem videbat, antequam sciret, suspicata sit? Doce me, quid sit pudicitia et quantum in ea bonum, in corpore an in animo posita sit.

quis inquiro an penelopa pudicus sum an verbum saeculum suus do an vlixem ille sum qui video antequam scio suspicor sum doceo ego quis sum pudicitia et quantus in is bonus in corpus an in animus pono sum


Videbit ubi victurus sit, cum quibus, quomodo, quid acturus. Cogitat semper, qualis vita, non quanta sit. Si multa occurrunt molesta et tranquillitatem turbantia, emittit se. Nec hoc tantum in necessitate ultima facit, sed cum primum illi coepit suspecta esse fortuna, diligenter circumspicit, numquid ideo desinendum sit. Nihil existimat sua referre, faciat finem an accipiat, tardius fiat an citius. Non tamquam de magno detrimento timet; nemo multum ex stilicidio potest perdere.

video ubi vinco sum cum qui quomodo quis ago cogito semper qualis vito non quantus sum si multus occurro molestus et tranquillitas turbo emitto sui neque hic tantus in necessitas ulter facio sed cum primus ille coepio suspicio sum fortuna diligenter circumspicio numquid ideo desino sum nihil existimo suus refero facio finis an accipio tardus fio an cieo non tamquam de magnus detrimentum timeo nemo multus ex stillicidium possum perdo


Cupio mehercules amicum tuum formari, ut desideras, et institui; sed valde durus capitur, immo, quod est molestius, valde mollis capitur et consuetudine mala ac diutina fractus.

cupio hercules amicus tuus formaris ut desidero et instituo sed validus durus capio immo qui sum molestus validus mollio capio et consuetudo malus atque diutinus frango


Interrogabis fortasse, quid ego faciam, qui tibi ista praecipio. Fatebor ingenue: quod apud luxuriosum sed diligentem evenit, ratio mihi constat inpensae. Non possum me dicere nihil perdere, sed quid perdam et quare et quemadmodum, dicam; causas paupertatis meae reddam, sed evenit mihi, quod plerisque non suo vitio ad inopiam redactis: omnes ignoscunt, nemo succurrit.

interrogo fortasse quis ego facio qui tu iste praecipio fateor ingenuus qui apud luxuriosus sed diligo evenio ratio ego consto impensa non possum ego dico nihil perdo sed quis perdo et quare et quemadmodum dico causa paupertas meus reddo sed evenio ego qui plerusque non suus vitio ad inopia redigo omnis ignosco nemo succurro


Tunc ergo te scito esse conpositum, cum ad te nullus clamor pertinebit, cum te nulla vox tibi excutiet, non si blandietur, non si minabitur, non si inani sono vana circumstrepet.

tunc ergo tu scio sum compositum cum ad tu nullus clamor pertineo cum tu nullus vox tu excutio non si blandio non si mino non si inanis sonus vanus circumstrepet


In ambiguitatem incidendum est, si exprimere ἀπάθειαν uno verbo cito voluerimus et inpatientiam dicere. Poterit enim contrarium ei, quod significare volumus, intellegi. Nos eum volumus dicere, qui respuat omnis mali sensum; accipietur is, qui nullum ferre possit malum. Vide ergo, num satius sit aut invulnerabilem animum dicere aut animum extra omnem patientiam positum.

in ambiguitas incido sum si exprimo unus verbum cito volo et impatientia dico possum enim contrarius is qui significaris volo intellego nos is volo dico qui respuo omnis malus sensus accipio is qui nullus fero possum malus video ergo num sero sum aut invulnerabilis animus dico aut animus extra omnis patientia pono


Ubi luxuriam late felicitas fudit, cultus primum corporum esse diligentior incipit. Deinde supellectili laboratur. Deinde in ipsas domos inpenditur cura, ut in laxitatem ruris excurrant, ut parietes advectis trans maria marmoribus fulgeant, ut tecta varientur auro, ut lacunaribus pavimentorum respondeat nitor. Deinde ad cenas lautitia transfertur, et illic commendatio ex novitate et soliti ordinis commutatione captatur, ut ea, quae includere solent cenam, prima ponantur, ut quae advenientibus dabantur, exeuntibus dentur.

ubius luxuria latus felicitas fundo cultus primus corpus sum diligens incipio deinde supellectilis laboro deinde in ipse domus inpendo cura ut in laxitas rus excurro ut paries adveho trans mare marmor fulgeo ut tectum vario aurum ut lacunar pavimentor respondeo nitor deinde ad ceno lautitia transfero et illic commendatio ex novitas et soleo ordo commutatio capto ut is qui includo soleo cena primus pono ut qui advenio do exeo do


Quid ergo? inquit, et fama erit unius hominis existimatio et infamia unius malignus sermo? Gloriam quoque, inquit, latius fusam intellego, consensum enim multorum exigit. Diversa horum condicio est et illius. Quare? Quia, si de me bene vir bonus sentit, eodem loco sum, quo si omnes boni idem sentirent; omnes enim, si me cognoverint, idem sentient. Par illis idemque iudicium est, aeque vero inficiscitur. Dissidere non possunt; ita pro eo est, ac si omnes idem sentiant, quia aliud sentire non possunt.

quis ergo inquam et fama sum unus homo existimatio et infamia unus malignus sermo gloria quoque inquam fero fundo intellego consensus enim multus exigo diverto hic condicio sum et ille quaris quia si de ego bene vir bonus sentio idem locus sum quo si omnis bonus idem sentio omnis enim si ego cognosco idem sentio par ille idem iudicium sum aequus verus inficiscitur dissido non possum ita pro is sum atque si omnis idem sentio quia alius sentio non possum


Debilem facito manu, debilem pede coxo, Tuber adstrue gibberum, lubricos quate dentes; Vita dum superest, benest; hanc mihi, vel acuta Si sedeam cruce, sustine.

debilis facio manus debilis pes coxo tuber astruo gibber lubricus quatio dens vito dum supersum benus hic ego vel acutus si sedeo crux sustineo


Ergo si honestum utique secuturus est, turpe utique vitaturus et in omni actu vitae spectaturus haec duo, nec aliud bonum quam honestum nec aliud malum quam turpe, si una indepravata virtus est et sola permanet tenoris sui; unum est bonum virtus, cui iam accidere, ne sit bonum, non potest. Mutationis periculum effugit; stultitia ad sapientiam erepit, sapientia in stultitiam non revolvitur.

ergo si honestus utique sequor sum turpis utique vito et in omnis actus vita specto hic duo neque alius bonus quam honestus neque alius malus quam turpis si unus indepravatus virtus sum et solus permaneo tenor suus unus sum bonus virtus qui iam accido ne sum bonus non possum mutatio periculum effugio stultitia ad sapientia erepo sapientia in stultitia non revolvo


Nam tibi de summa caeli ratione deumque Disserere incipiam et rerum primordia pandam; Unde omnis natura creet res, auctet alatque, Quoque eadem rursus natura perempta resolvat, ut ait Lucretius. Sequitur ergo ut, cum contemplativa sit, habeat decreta sua.

nam tu de summus caelum ratio deus dissero incipio et res primordius pando unde omnis natura creo res aucto alo quoque idem rursus natura peremo resolvo ut aio lucretius sequor ergo ut cum contemplativus sum habeo decretum suus


Desunt inopiae multa, avaritiae omnia. In nullum avarus bonus est, in se pessimus. Ad hos versus ille sordidissimus plaudit et vittis suis fieri convicium gaudet; quanto magis hoc iudicas evenire, cum a philosopho ista dicuntur, cum salutaribus praeceptis versus inseruntur, efficacius eadem illa demissuri in animum imperitorum?

desum inopia multus avaritia omnis in nullus avarus bonus sum in sui malus ad hic verro ille sordidus plaudo et vitta suus fio convicium gaudeo quantus magis hic iudico evenio cum ab philosophus iste dico cum salutaris praecipio verro insero efficax idem ille demitto in animus imperitor


Quid ergo? Tam insatiabilem nobis natura alvum dedit, cum tam modica corpora dedisset, ut vastissimorum edacissimorumque animalium aviditatem vinceremus? Minime. Quantulum est enim, quod naturae datur? Parvo illa dimittitur. Non fames nobis ventris nostri magno constat, sed ambitio.

quis ergo tam insatiabilis nos natura alvus do cum tam modicus corpus do ut vastus edax animal aviditas vinco paruus quantulis sum enim qui natura do parvus ille dimitto non fames nos venter noster magnus consto sed ambitio


His adversantibus, quae nobis offundit longa persuasio, fortiter pati mortem quidni gloriosum sit et inter maxima opera mentis humanae? Quae numquam ad virtutem exsurget, si mortem malum esse crediderit; exsurget, si putabit indifferens esse. Non recipit rerum natura, ut aliquis magno animo accedat ad id, quod malum iudicat; pigre veniet et cunctanter. Non est autem gloriosum, quod ab invito et tergiversante fit; nihil facit virtus, quia necesse est.

hic adverso qui nos offundo longus persuasio fortis patior mors quis gloriosus sum et inter maximus opus mens humanus qui numquam ad virtus exsurgo si mors malus sum credo exsurgo si puto indifferens sum non recipio res natura ut aliquis magnus animus accedo ad is qui malus iudico piger venio et cunctanter non sum autem gloriosus qui ab invito et tergiversor fio nihil facio virtus quia necesse sum


Huc ergo cogitationes tuae tendant, hoc cura, hoc opta, omnia alia vota deo remissurus, ut contentus sis temet ipso et ex te nascentibus bonis. Quae potest esse felicitas propior? Redige te ad parva, ex quibus cadere non possis, idque ut libentius facias, ad hoc pertinebit tributum huius epistulae, quod statim conferam.

huc ergo cogitatio tuus tendo hic cura hic opto omnis alius veto deus remitto ut contineo sum tu ipse et ex tu nasco bonus qui possum sum felicitas propior redigo tu ad parvus ex qui cado non possum is ut libet facio ad hic pertineo tribuo hic epistula qui statim confero


Si tamen exigis, dicam quomodo omne animal perniciosa intellegere conatur? Sentit se carne constare; itaque sentit, quid sit, quo secari caro, quo uri, quo opteri possit, quae sint animalia armata ad nocendum; horum speciem trahit inimicam et hostilem. Inter se ista coniuncta sunt; simul enim conciliatur saluti suae quidque et iuvantia petit, laesura formidat. Naturales ad utilia impetus, naturales a contrariis aspernationes sunt; sine ulla cogitatione, quae hoc dictet, sine consilio fit, quidquid natura praecepit.

si tamen exigo dico quomodo omnis animal perniciosus intellego conor sentio sui carnis constaris itaque sentio quis sum quo secaris carus quo uro quo opteri possum qui sum animal armo ad noceo hic species traho inimica et hostilis inter sui iste conjungo sum simul enim concilio salus suus quisque et juvo peto laesura formido natural ad utilis impetus natural ab contrarius aspernatio sum sine ullus cogitatio qui hic dicto sine consilium fio quisquis natura praecipio


Eleganter mihi videtur Panaetius respondisse adulescentulo cuidam quaerenti, an sapiens amaturus esset. De sapiente, inquit, videbimus; mihi et tibi, qui adhuc a sapiente longe absumus, non est committendum, ut incidamus in rem commotam, inpotentem, alteri emancupatam, vilem sibi. Sive enim non respuit, humanitate eius inritamur, sive contempsit, superbia accendimur. Aeque facilitas amoris quam difficultas nocet; facilitate capimur, cum difficultate certamus. Itaque conscii nobis inbecillitatis nostrae quiescamus. Nec vino infirmum animum committamus nec formae nec adulationi nec ullis rebus blande trahentibus.

eleganter ego video panaetius respondeo adulescentulus quidam quaero an sapio amo sum de sapio inquam video ego et tu qui adhuc ab sapio longus absum non sum committo ut incido in res commoveo impotens alter emancupatam vilis sui sive enim non respuo humanitas is irrito sive contemno superbia accendo aequus facilitas amor quam difficultas noceo facilitas capio cum difficultas certo itaque conscius nos inbecillitas noster quiesco neque vinum infirmus animus committo neque forma neque adulatio neque ullus res blandus traho


Si rectam illam rigidi iudicis sententiam quaeris, alterum ab altero absolvet et dicet: Quamvis iniuriae praeponderent, tamen beneficiis donetur, quod ex iniuria superest. Plus nocuit; sed prius profuit. Itaque habeatur et temporis ratio.

si recingo ille rigidus judex sententia quaero alter ab alter absolvo et dico quivis iniuria praepondero tamen beneficium dono qui ex iniuria supersum multus noceo sed prior prosum itaque habeo et tempus ratio


Locus ipse me admonet, ut quid intersit inter bonum honestumque dicam. Aliquid inter se mixtum habent et inseparabile: nec potest bonum esse, nisi cui aliquid honesti inest, et honestum utique bonum est. Quid ergo inter duo interest? Honestum est perfectum bonum, quo beata vita completur, cuius contactu alia quoque bona fiunt.

locus ipse ego admoneo ut quis intersum inter bonus honestus dico aliquis inter sui misceo habeo et inseparabilis neque possum bonus sum nisi qui aliquis honestus insum et honestus utique bonus sum quis ergo inter duo intersum honestus sum perficio bonus quo beatus vito compleo qui contactus alius quoque bonus fio


alimenta, quae accepimus, quamdiu in sua qualitate perdurant et solida innatant stomacho, onera sunt; at cum ex eo, quod erant, mutata sunt, tum demum in vires et in sanguinem transeunt. Idem in his, quibus aluntur ingenia, praestemus, ut quaecumque hausimus, non patiantur integra esse, ne aliena sint.

alimentum qui accipio quamdiu in suus qualitas perduro et solidus innato stomachus onus sum at cum ex is qui sum muto sum tum demum in vireo et in sanguis transeo idem in hic qui alo ingenium praesto ut quicumque haurio non patior integer sum ne alienus sum


Non multum ad hoc locus confert, nisi se sibi praestat animus, qui secretum in occupationibus mediis, si volet, habebit; at ille, qui regiones eligit et otium captat, ubique, quo distringatur, inveniet. Nam Socraten querenti cuidam, quod nihil sibi peregrinationes profuissent, respondisse ferunt: non inmerito hoc tibi evenit; tecum enim peregrinabaris.

non multus ad hic locus confero nisi sui sui praesto animus qui secerno in occupatio medius si volo habeo at ille qui regio eligo et otium capto ubique quo distringo invenio nam socrates queror quidam qui nihil sui peregrinatio prosum respondeo fero non immeritus hic tu evenio tu enim peregrinabaris


Nulli nos vitio natura conciliat; illa integros ac liberos genuit. Nihil quo avaritiam nostram inritaret, posuit in aperto. Pedibus aurum argentumque subiecit calcandumque ac premendum dedit quidquid est propter quod calcamur ac premimur. Illa vultus nostros erexit ad caelum et quidquid magnificum mirumque fecerat, videri a suspicientibus voluit. Ortus occasusque et properantis mundi volubilem cursum, interdiu terrena aperientem, nocte caelestia, tardos siderum incessus si conpares toti, citatissimos autem si cogites, quanta spatia numquam intermissa velocitate circumeant, defectus solis ac lunae invicem obstantium, alia deinceps digna miratu, sive per ordinem subeunt sive subitis causis mota prosiliunt, ut nocturnos ignium tractus et sine ullo ictu sonituque fulgores caeli patescentis columnasque ac trabes et varia simulacra flammarum. Haec supra nos itura disposuit;

nullus nos vitio natura concilio ille integer atque liber gigno nihil quo avaritia noster irrito pono in aperio pes aurum argentum subicio calceo atque premo do quisquis sum propter qui calceo atque premo ille vultus noster erigo ad caelum et quisquis magnificus mirus facio video ab suspicio volo ortus occido et propero mundus volubilis cursus interdiu terrenus aperio nox caelestis tardus sidus incessus si conparis totus citatus autem si cogito quantus spatior numquam intermissus velocitas circumeo deficio sol atque luna invicem obsto alius deinceps dignus miro sive per ordo subeo sive subeo causa moueo prosilio ut nocturnus ignis traho et sine ullus ictus sono fulgor caelum patesco columna atque trabs et vario simulacrum flammaris hic supra nos eo dispono


Necesse est ex hac quaestione argumenti causa in alteram transeam. Quaeritur enim, an deliberaturus sit sapiens, an in consilium aliquem advocaturus. Quod facere illi necessarium est, cum ad haec civilia et domestica venitur et, ut ita dicam, mortalia. In his sic illi opus est alieno consilio quomodo medico, quomodo gubernatori, quomodo advocato et litis ordinatori. Proderit ergo sapiens aliquando sapienti, suadebit enim. Sed in illis quoque magnis ac divinis, ut diximus, communiter honesta tractando et animos cogitationesque miscendo utilis erit.

necesse sum ex hic quaestio argumentum causa in alter transeo quaero enim an delibero sum sapio an in consilium aliquis advoco qui facio ille necessarius sum cum ad hic civile et domesticus venio et ut ita dico mortalia in hic sic ille opus sum alienus consilium quomodo medico quomodo gubernator quomodo advoco et lis ordinator prosum ergo sapio aliquando sapio suadeo enim sed in ille quoque magnus atque divinus ut dico communis honestus tracto et animus cogitatio misceo utilis sum


Quidni ego admirer hanc magnitudinem animi, qua in exilium voluntarium secessit et civitatem exoneravit? Eo perducta res erat, ut aut libertas Scipioni aut Scipio libertati faceret iniuriam. Neutrum fas erat. Itaque locum dedit legibus et se Liternum recepit tam suum exilium rei publicae inputaturus quam Hannibalis.

quis ego admiror hic magnitudo animus qui in exsilium voluntarius secedo et civitas exonero eos perduco res sum ut aut libertas scipio aut scipio libertas facio iniuria neuter fas sum itaque locus do lex et sui liternum recipio tam suus exsilium res publicus inputo quam hannibal


Democritus, inquit, invenisse dicitur fornicem, ut lapidum curvatura paulatim inclinatorum medio saxo alligaretur. Hoc dicam falsum esse; necesse est enim ante Democritum et pontes et portas fuisse, quarum fere summa curvantur.

democritus inquam invenio dico fornix ut lapis curvo paulatim inclinator medium saxum alligo hic dico falsus sum necesse sum enim ante democritus et pons et porta sum qui fere summus curvo


Hoc quod futurum dico, cum maxime fit, et pars eius magna iam facta est, nam quod viximus. Erramus autem qui ultimum timemus diem, cum tantumdem in mortem singuli conferant. Non ille gradus lassitudinem facit, in quo deficimus, sed ille profitetur. Ad mortem dies extremus pervenit, accedit omnis. Carpit nos illa, non corripit.

hic qui sum dico cum magnus fio et pars is magnus iam facio sum nam qui vivo erro autem qui ulter timeo dies cum tantus in mors singuli confero non ille gradus lassitudo facio in quo deficio sed ille profiteor ad mors dies extremus pervenio accedo omnis carpo nos ille non corripio


Quid sit hoc dicam. Bonum putant esse aliqui id, quod utile est; itaque hoc et divitiis et equo et vino et calceo nomen inponunt; tanta fit apud illos boni vilitas et adeo in sordida usque descendit. Honestum putant, cui ratio recti officii constat, tamquam pie curatam patris senectutem, adiutam amici paupertatem, fortem expeditionem, prudentem moderatamque sententiam. Nos ista duo quidem facimus, sed ex uno.

quis sum hic dico bonus puto sum aliqui is qui utilis sum itaque hic et divitiae et equus et vinum et calceus nomen inpono tantus fio apud ille bonus vilito et adeo in sordidus usque descendo honestus puto qui ratio recingo officium consto tamquam pius curo pater senectus adjuvo amicus paupertas fortis expeditio prudens modero sententia nos iste duo quidem facio sed ex unus


Maximum indicium est malae mentis fluctuatio et inter simulationem virtutum amorcmque amoremque vitiorum adsidua iactatio. Aliquis habebat saepe ducentos, Saepe decem servos; modo reges atque tetrarchas, Omnia magna loquens, modo sit mihi mensa tripes et Concha salis puri, toga quae defendere frigus Quamvis crassa queat; decies centena dedisses Huic parco, paucis contento; quinque diebus Nil erat.

magnus indicium sum malus mens fluctuatio et inter simulatio virtus amorcmque amor vitium assiduus jactatio aliquis habeo saepe ducenti saepe decem servus modo rex atque tetrarches omnis magnus loquor modo sum ego mensa tripes et concha sal purus toga qui defendo frigus quivis crassus queo decies centeni do hic parco paucus contendo quinque dies nihil sum


Apes, ut aiunt, debemus imitari, quae vagantur et flores ad mel faciendum idoneos carpunt, deinde quicquid attulere, disponunt ac per favos digerunt et, ut Vergilius noster ait, liquentia mella Stipant et dulci distendunt nectare cellas.

apis ut aio debeo imitor qui vago et floreo ad mel facio idoneus carpo deinde quisquis affero dispono atque per favus digero et ut vergilius noster aio liqueo mel stipo et dulcis distendo nectaris cella


Nemo mutatum Catonem totiens mutata re publica vidit: eundem se in omni statu praestitit, in praetura, in repulsa, in accusatione, in provincia, in contione, in exercitu, in morte. Denique in illa rei publicae trepidatione, cum illinc Caesar esset decem legionibus pugnacissimis subnixus, totis exterarum gentium praesidiis, hinc Cn. Pompeius, satis unus adversus omnia, cum alii ad Caesarem inclinarent, alii ad Pompeium, solus Cato fecit aliquas et rei publicae partes.

nemo muto cato totiens muto res publicus video idem sui in omnis status praesto in praetura in repello in accusatio in provincia in contio in exercitus in mors denique in ille res publicus trepidatio cum illinc caesar sum decem legio pugnax subnixus totus exteraris gens praesidium hinc cn pompejus satis unus adverro omnis cum alius ad caesaris inclino alius ad pompejus solus cato facio aliqui et res publicus pars


Quemadmodum, inquit, omnis scientia atque ars aliquid debet habere manifestum sensuque conprehensum, ex quo oriatur et crescat, sic beata vita fundamentum et initium a manifestis ducit et eo, quod sub sensum cadat. Nempe vos a manifestis beatam vitam initium sui capere dicitis.

quemadmodum inquam omnis scientia atque ars aliquis debeo habeo manifestus sentio comprehendo ex quo orior et cresco sic beatus vito fundamentum et initium ab manifestus duco et is qui sub sensus cado nempe tu ab manifestus beatus vita initium suus capio dico


Prima ars hominis est ipsa virtus; huic committitur inutilis caro et fluida, receptandis tantum cibis habilis, ut ait Posidonius. Virtus illa divina in lubricum desinit et superioribus eius partibus venerandis atque caelestibus animal iners ac marcidum adtexitur. Illa utcumque altera quies nihil quidem ipsa praestabat animo, sed inpedimenta removebat; voluptas ultro dissolvit et omne robur emollit. Quae invenietur tam discors inter se iunctura corporum? Fortissimae rei inertissima adstruitur, severissimae parum seria, sanctissimae intemperans usque ad incesta.

primus ars homo sum ipse virtus hic committo inutilis carus et fluidus recepto tantus cibus habilis ut aio posidonius virtus ille divino in lubricus desino et superus is pars veneror atque caelestis animal iners atque marcidus adtexitur ille utcumque alter quies nihil quidem ipse praesto animus sed impedimentum removeo voluptas ultro dissolvo et omnis robur emollio qui invenio tam discors inter sui jungo corpus fortis res iners astruo severus parum seria sancio intempero usque ad incesto


Accedunt deinde carmina poetarum, quae adfectibus nostris facem subdant, quibus divitiae velut unicum vitae decus ornamentumque laudantur. Nihil illis melius nec dare videntur di immortales posse nec habere.

accedo deinde carmen poetaris qui affectus noster fax subdo qui divitiae velut unicus vita decus ornamentum laudo nihil ille bonus neque do video deus immortalis possum neque habeo


Quo modo effugiemus hanc volutationem? Uno, si vita nostra non prominebit, si in se colligitur. Ille enim ex futuro suspenditur, cui inritum est praesens. Ubi vero, quidquid mihi debui, redditum est, ubi stabilita mens scit nihil interesse inter diem et saeculum, quicquid deinceps dierum rerumque venturum est, ex alto prospicit et cum multo risu seriem temporum cogitat. Quid enim varietas mobilitasque casuum perturbabit, si certus sis adversus incerta?

quo modo effugio hic volutatio unus si vito noster non promineo si in sui colligo ille enim ex sum suspendo qui irritus sum praesens ubius verus quisquis ego debeo reddo sum ubi stabilio mens scio nihil intersum inter dies et saeculis quisquis deinceps dies res venio sum ex altus prospicio et cum multus rideo series tempus cogito quis enim varietas mobilito casus perturbo si certus sum adverro incertus


Sed quare istuc malum adstringo? Non est quod quicquam timendum putes. Vana sunt ista, quae nos movent, quae attonitos habent. Nemo nostrum quid veri esset, excussit, sed metum alter alteri tradidit; nemo ausus est ad id, quo perturbabatur, accedere et naturam ac bonum timoris sui nosse. Itaque res falsa et inanis habet adhuc fidem, quia non coarguitur.

sed quare iste malus adstringo non sum qui quisquam timeo puto vanus sum iste qui nos moveo qui attono habeo nemo nos quis verus sum excutio sed metus alter alter trado nemo audeo sum ad is quo perturbo accedo et natura atque bonus timor suus nosco itaque res fallo et inanis habeo adhuc fides quia non coarguo


Pcdonem Pedonem Albinovanum narrantem audieramus, erat autem fabulator elegantissimus, habitasse se supra domum S. Papini. Is erat ex hac turba lucifugarum. Audio, inquit, circa horam tertiam noctis flagellorum sonum. Quaero, quid faciat; dicitur rationes accipere. Audio circa horam sextam noctis clamorem concitatum; quaero, quid sit; dicitur vocem exercere. Quaero circa horam octavam noctis, quid sibi ille sonus rotarum velit; gestari dicitur.

pcdonem pedo albinovanus narro audio sum autem fabulator elego habito sui supra domus senatus papinus is sum ex hic turba lucifugaris audio inquam circa hora tertius nox flagellum sonus quaero quis facio dico ratio accipio audio circa hora sextus nox clamor concitas quaero quis sum dico voco exerceo quaero circa hora octava nox quis sui ille sonus rotaris volo gestaris dico


Quid ergo inter ista, quae rettuli, distat? In eo, quod inrationale est, numquam erit bonum. In eo, quod nondum rationale est, tunc esse bonum non potest. Esse in eo, quod rationale est sed inperfectum, iam potest bonum, sed non est.

quis ergo inter iste qui rettulis disto in is qui inrational sum numquam sum bonus in is qui nondum rational sum tunc sum bonus non possum sum in is qui rational sum sed imperfectus iam possum bonus sed non sum


Invenitur aliquis, qui velit inter supplicia tabescere et perire membratim et totiens per stilicidia emittere animam quam semel exhalare? Invenitur, qui velit adactus ad illud infelix lignum, iam debilis, iam pravus et in foedum scapularum ac pectoris tuber elisus, cui multae moriendi causae etiam citra crucem fuerant, trahere animam tot tormenta tracturam?

invenio aliquis qui volo inter supplicium tabesco et pereo membratim et totiens per stillicidium emitto anima quam semel exhalaris invenio qui volo adigo ad ille infelix lignum iam debilis iam pravus et in foedus scapularis atque pectus tuber elido qui multus morior causa etiam citer crux sum traho anima tot tormentum traho


Magno impendio temporum, magna alienarum aurium molestia laudatio haec constat: O hominem litteratum! Simus hoc titulo rusticiore contenti: O virum bonum!

magnus impendium tempus magnus alienaris auris molestia laudatio hic consto o homo litteratus sum hic titulus rusticus contendo o vir bonus


Secundum genus est eorum, qui et maxima animi mala et adfectus deposuerunt, sed ita, ut non sit illis securitatis suae certa possessio. Possunt enim in eadem relabi.

secundus genus sum is qui et maximus animus malus et affectus depono sed ita ut non sum ille securitas suus certus possessio possum enim in idem relabor


Omnia licet fiant; Iubam in regno suo non locorum notitia adiuvet, non popularium pro rege suo virtus obstinatissima, Vticensium quoque fides malis fracta deficiat et Scipionem in Africa nominis sui fortuna destituat. Olim provisum est, ne quid Cato detrimenti caperet.

omnis licet fio juba in regnum suus non locus notitia adjuvo non popularis pro rex suus virtus obstinatus vticensium quoque fides malus frango deficio et scipio in africanus nomen suus fortuna destituo olim provideo sum ne quis cato detrimentum capio


Aut si praecepta nihil adiuvant, omnis institutio tollenda est, ipsa natura contenti esse debemus.

aut si praecipio nihil adjuvo omnis institutio tollo sum ipse natura contendo sum debeo


Hoc quoque imperet sibi animus, ubi utilitas suorum exigit, nec tantum, si vult mori, sed si coepit, intermittat et suis se commodet.

hic quoque impero sui animus ubi utilitas suus exigo neque tantus si volo morior sed si coepio intermitto et suus sui commodo


Quid ergo? inquis, Obliviscar amici? Brevem illi apud te memoriam promittis, si cum dolore mansura est; iam istam frontem ad risum quaelibet fortuita res transferet. Non differo in longius tempus, quo desiderium omne mulcetur, quo etiam acerrimi luctus residunt. Cum primum te observare desieris, imago ista tristitiae discedet; nunc ipse custodis dolorem tuum. Sed custodienti quoque elabitur eoque citius, quo est acrior, desinit.

quis ergo inquam obliviscor amicus brevis ille apud tu memoria promitto si cum dolor maneo sum iam iste frons ad risus qui fortuitus res transfero non differo in longus tempus quo desiderium omnis mulceo quo etiam acer luctus resido cos primus tu observaris desino imago iste tristitia discedo nunc ipse custodio dolor tuus sed custodio quoque elabor eo cieo quo sum acer desino


Neminem mihi dabis, qui sciat, quomodo quod vult, coeperit velle; non consilio adductus illo, sed inpetu inpactus est. Non minus saepe fortuna in nos incurrit quam nos in illam. Turpe est non ire, sed ferri et subito in medio turbine rerum stupentem quaerere: Huc ego quemadmodum veni? Vale.

nemo ego do qui scio quomodo qui volo coepio volo non consilium adduco ille sed impetus inpaciscor sum non paruus saepe fortuna in nos incurro quam nos in ille turpis sum non eo sed fero et subeo in medium turbo res stupeo quaero huc ego quemadmodum venio val


Mucius ignibus manum inposuit. Acerbum est uri; quanto acerbius, si id te faciente patiaris! Vides hominem non eruditum nec ullis praeceptis contra mortem aut dolorem subornatum, militari tantum robore instructum, poenas a se inriti conatus exigentem; spectator destillantis in hostili foculo dexterae stetit nec ante removit nudis ossibus fluentem manum, quam ignis illi ab hoste subductus est. Facere aliquid in illis castris felicius potuit, nihil fortius. Vide quanto acrior sit ad occupanda pericula virtus quam crudelitas ad inroganda: facilius Porsenna Mucio ignovit, quod voluerat occidere, quam sibi Mucius, quod non occiderat.

mucius ignis manus inpono acerbus sum uro quantus acerbus si is tu facio patior video homo non erudio neque ullus praecipio contra mors aut dolor suborno militaris tantus robur instruo poena ab sui irritus conor exigo spectator destillo in hostilis foculus dexter sto neque ante removeo nudus os fluo manus quam ignis ille ab hostis subduco sum facio aliquis in ille castrum felix possum nihil fortis video quantus acer sum ad occupo periculum virtus quam crudelitas ad inrogo facilis porsenna mucius ignosco qui volo occaedes quam sui mucius qui non occido


Nihil illo carcere longius, nihil illis facibus obscurius, quae nobis praestant non ut per tenebras videamus, sed ut ipsas. Ceterum etiam si locus haberet lucem, pulvis auferret, in aperto quoque res gravis et molesta; quid illic, ubi in se volutatur et, cum sine ullo spiramento sit inclusus, in ipsos, a quibus excitatus est, recidit? Duo incommoda inter se contraria simul pertulimus: eadem via, eodem die et luto et pulvere laboravimus.

nihil ille carcer longus nihil ille fax obscurus qui nos praesto non ut per tenebrae video sed ut ipse ceterum etiam si locus habeo lux pulvis aufero in aperio quoque res gravis et molestus quis illic ubi in sui voluto et cum sine ullus spiramentum sum includo in ipse ab qui excito sum recido duo incommodus inter sui contrarius simul perfero idem via idem dies et lutum et pulvis laboro


Navigationes longas et pererratis litoribus alienis seros in patriam reditus proponimus, militiam et castrensium laborum tarda manipretia, procurationes officiorumque per officia processus, cum interim ad latus mors est, quae quoniam numquam cogitatur nisi aliena, subinde nobis ingeruntur mortalitatis exempla non diutius quam dum miramur haesura.

navigatio longus et pererro litus alienus serus in patria redeo propono militia et castrensis labor tardus manupretium procuratio officium per officium procedo cum interim ad latus mors sum qui quoniam numquam cogito nisi alienus subinde nos ingero mortalitas exemplum non diu quam dum miror haereo