Quid est beata vita? Securitas et perpetua tranquillitas. Hanc dabit animi magnitudo, dabit constantia bene iudicati tenax. Ad haec quomodo pervenitur? Si veritas tota perspecta est; si servatus est in rebus agendis ordo, modus, decor, innoxia voluntas ac benigna, intenta rationi nec umquam ab illa recedens, amabilis simul mirabilisque. Denique ut breviter tibi formulam scribam, talis animus esse sapientis viri debet, qualis deum deceat.

quis sum beatus vito securitas et perpetuus tranquillitas hic do animus magnitudo do constantia bene iudico tenax ad hic quomodo pervenio si vereor totus perspicio sum si servo sum in res ago ordo modus decor innoxius voluntas atque benignus intendo ratio neque umquam ab ille recedo amabilis simul mirabilis denique ut brevis tu formula scribo talis animus sum sapio vir debeo qualis deus decet


Ipsam autem philosophiam non debebis iactare; multis fuit periculi causa insolenter tractata et contumaciter. Tibi vitia detrahat, non aliis exprobret. Non abhorreat a publicis moribus nec hoc agat, ut quicquid non facit, damnare videatur. Licet sapere sine pompa, sine invidia. Vale.

ipse autem philosophia non debeo iactaris multus sum periculum causa insolenter tracto et contumax tu vitio detraho non alius exprobro non abhorreo ab publicus mos neque hic ago ut quisquis non facio damnaris video licet sapio sine pompa sine invidia val


Sed laus, inquit, nihil aliud quam vox est, vox autem bonum non est. Cum dicunt claritatem esse laudem bonorum a bonis redditam, non ad vocem referunt, sed ad sententiam. Licet enim vir bonus taceat, sed aliquem iudicet dignum laude esse, laudatus est.

sed laus inquam nihil alius quam vox sum vox autem bonus non sum cos dico claritas sum laus bonus ab bonus reddo non ad voco refero sed ad sententia licet enim vir bonus taceo sed aliquis iudico dignus laus sum laudo sum


Utinam quidem hoc propositum sequi olim fuisset animus tibi! Utinam de vita beata non in conspectu mortis ageremus! Sed nunc quoque non moremur. Multa enim, quae supervacua esse et inimica credituri fuimus rationi, nunc experientiae credimus.

utinam quidem hic propono sequor olim sum animus tu utinam de vito beatus non in conspectus mors ago sed nunc quoque non moror multus enim qui supervacuus sum et inimicus credo sum ratio nunc experientia credo


Harpasten, uxoris meae fatuam, scis hereditarium onus in domo mea remansisse. Ipse enim aversissimus ab istis prodigiis sum; si quando fatuo delectari volo, non est mihi longe quaerendus; me rideo. Haec fatua subito desiit videre. Incredibilem rem tibi narro, sed veram: nescit esse se caecam. Subinde paedagogum suum rogat ut migret. Ait domum tenebricosam esse.

harpastum uxor meus fatua scio hereditarius onus in domus meus remaneo ipse enim averto ab iste prodigium sum si quando fatuus delectaris volo non sum ego longus quaero ego rideo hic fatuus subeo desino video incredibilis res tu narro sed verus nescio sum sui caecus subinde paedagogus suus rogo ut migro aio domus tenebricosus sum


Aliud litterarum genus adiutorium admittit. Calvisius Sabinus memoria nostra fuit dives. Et patrimonium habebat libertini et ingenium; numquam vidi hominem beatum indecentius. Huic memoria tam mala erat, ut illi nomen modo Vlixis excideret, modo Achillis, modo Priami, quos tam bene quam paedagogos nostros novimus. Nemo vetulus nomenclator, qui nomina non reddit, sed inponit, tam perperam tribus quam ille Troianos et Achivos persalutabat. Nihilominus eruditus volebat videri.

alius litteraris genus adjutorium admitto calvisius sabinus memoria noster sum dives et patrimonium habeo libertinus et ingenium numquam video homo beatus indeceo hic memoria tam malus sum ut ille nomen modo vlixis excido modo achilles modo priamus qui tam bene quam paedagogus noster nosco nemo vetulus nomenclator qui nomen non reddo sed inpono tam perperam tres quam ille trojani et achivus persaluto nihilominus erudio volo video


Agit, inquit, aliquid et prodest. Quod autem agit et prodest, impetum habet; quod autem impetum habet, animal est. Verum est, si suum impetum habet; suum autem non habet, sed animi.

ago inquam aliquis et prodo qui autem ago et prodo impetus habeo qui autem impetus habeo animal sum verus sum si suus impetus habeo suus autem non habeo sed animus


Saepius hoc exemplo mihi utendum est, nec enim ullo efficacius exprimitur hic humanae vitae mimus, qui nobis partes, quas male agamus, adsignat. Ille, qui in scaena latus incedit et haec resupinus dicit En impero Argis; regna mihi liquit Pelops, Qua ponto ab Helles atque ab Ionio mari Urgetur Isthmos, servus est, quinque modios accipit et quinque denarios;

saepis hic exemplum ego utor sum neque enim ullus efficax exprimo hic humanus vita mimus qui nos pars qui malus ago adsigno ille qui in scaena latus incedo et hic resupinus dico en impero argus regnum ego linquo pelops qui pontus ab helle atque ab ionius mare urgeo isthmus servus sum quinque modius accipio et quinque denarius


Xenocrates et Speusippus putant beatum vel sola virtute fieri posse, non tamen unum bonum esse, quod honestum est. Epicurus quoque iudicat eum qui virtutem habeat, beatum esse, sed ipsam virtutem non satis esse ad beatam vitam, quia beatum efficiat voluptas, quae ex virtute est, non ipsa virtus. Inepta distinctio. Idem enim negat umquam virtutem esse sine voluptate; ita si ei iuncta semper est atque inseparabilis, et sola satis est. Habet enim secum voluptatem, sine qua non est, etiam cum sola est.

xenocrates et speusippus puto beatus vel solus virtus fio possum non tamen unus bonus sum qui honestus sum epicurus quoque iudico is qui virtus habeo beatus sum sed ipse virtus non satis sum ad beatus vita quia beatus efficio voluptas qui ex virtus sum non ipse virtus ineptus distinctio idem enim nego umquam virtus sum sine voluptas ita si is iungo semper sum atque inseparabilis et solus satis sum habeo enim sui voluptas sine qui non sum etiam cum solus sum


Quare nisi quia infixa nobis eius rei aversatio est, quam natura damnavit? Ideo numquam fides latendi fit etiam latentibus, quia coarguit illos conscientia et ipsos sibi ostendit. Proprium autem est nocentium trepidare. Male de nobis actum erat, quod multa scelera legem et vindicem effugiunt et scripta supplicia, nisi illa naturalia et gravia de praesentibus solverent et in locum patientiae timor cederet. Vale.

quaris nisi quia infigo nos is res aversatio sum quam natura damno ideo numquam fides lateo fio etiam lateo quia coarguo ille conscientia et ipse sui ostendo proprius autem sum noceo trepido mal de nos ago sum qui multus scelus lex et vindico effugio et scribo supplicium nisi ille naturale et gravis de praesens solvo et in locus patientia timor cedo val


Quaedam ergo nos magis torquent quam debent; quaedam ante torquent quam debent; quaedam torquent, cum omnino non debeant. Aut augemus dolorem aut fingimus aut praecipimus.

quidam ergo nos magis torqueo quam debeo quidam ante torqueo quam debeo quidam torqueo cum omnino non debeo aut augeo dolor aut fingo aut praecipio


Si in summum, inquit, perducto calorem calefieri supervacuum est, et in summum perducto bonum supervacuum est si qui prosit. Numquid instructus omnibus rebus agricola ab alio instrui quaerit? Numquid armatus miles, quantum in aciem exituro satis est tuti, amplius arma desiderat? Ergo nec sapiens; satis enim vitae instructus, satis armatus est.

si in superus inquam perduco calor calefieri supervacuus sum et in superus perduco bonus supervacuus sum si qui prosum numquid instruo omnis res agricola ab alius instruo quaero numquid armo miles quantus in acies exeo satis sum tueor amplus arma desidero ergo neque sapio satis enim vita instruo satis armo sum


Quid ergo est nunc, cui animum adiecerim? Dicam. Superest ex hesterno mihi cogitatio: quid sibi voluerint prudentissimi viri, qui rerum maximarum probationes levissimas et perplexas fecerunt, quae ut sint verae, tamen mendacio similes sunt.

quis ergo sum nunc qui animus adicio dico supersum ex hesternus ego cogitatio quis sui volo prudens vir qui res maximaris probatio levis et perplexus facio qui ut sum verus tamen mendacium similis sum


Quid ergo? Sapientia, ars omnium maxima, in itinere colligitur? Nullum est, mihi crede, iter, quod te extra cupiditates, extra iras, extra metus sistat; aut si quod esset, agmine facto gens illuc humana pergeret. Tamdiu ista urguebunt mala macerabuntque per terras ac maria vagum, quamdiu malorum gestaveris causas.

quis ergo sapientia ars omnis maximus in iter colligo nullus sum ego credo iter qui tu extra cupiditas extra ira extra metus sisto aut si qui sum agmen facio gens illic humanus pergo tamdiu iste urgeo malus macero per terra atque mare vagus quamdiu malus gesto causa


Homines isti tales sunt, qualem hunc describit Horatius Flaccus, numquam eundem, ne similem quidem sibi; adeo in diversum aberrat. Multos dixi? Prope est, ut omnes sint. Nemo non cotidie et consilium mutat et votum. Modo uxorem vult habere, modo amicam, modo regnare vult, modo id agit, ne quis sit officiosior servus, modo dilatat se usque ad invidiam, modo subsidit et contrahitur infra humilitatem vere iacentium, nunc pecuniam spargit, nunc rapit.

homo iste talis sum qual hic describo horatius flaccus numquam idem ne similis quidem sui adeo in diverto aberro multus dico prope sum ut omnis sum nemo non cottidie et consilium muto et voveo modo uxor volo habeo modo amica modo regno volo modo is ago ne quis sum officiosus servus modo dilato sui usque ad invidia modo subsido et contraho infra humilitas verus jaceo nunc pecunia spargo nunc rapio


Queror, litigo, irascor. Etiamnunc optas, quod tibi optavit nutrix tua aut paedagogus aut mater? Nondum intellegis, quantum mali optaverint? O quam inimica nobis sunt vota nostrorum! Eo quidem inimiciora quo cessere felicius. Iam non admiror, si omnia nos a prima pueritia mala secuntur; inter execrationes parentum crevimus. Exaudiant di nostram quoque pro nobis vocem gratuitam.

queror litigo irasco etiamnum opto qui tu opto nutrix tuus aut paedagogus aut mater nondum intellego quantus malus opto o quam inimicus nos sum veto noster eos quidem inimicus quo cedo felix iam non admiror si omnis nos ab primus pueritia malus secor inter execratio parens cerno exaudio deus noster quoque pro nos voco gratuitus


Nemo inprobe eo conatur ascendere, unde descenderat. Quid est autem cur non existimes in eo divini aliquid existere, qui dei pars est? Totum hoc, quo continemur, et unum est et deus; et socii sumus eius et membra. Capax est noster animus, perfertur illo, si vitia non deprimant. Quemadmodum corporum nostrorum habitus erigitur et spectat in caelum, ita animus, cui in quantum vult licet porrigi, in hoc a natura rerum formatus est, ut paria dis vellet. Et si utatur suis viribus ac se in spatium suum extendat, non aliena via ad summa nititur.

nemo improbus is conor ascendo unde descendo quis sum autem cur non existimo in is divinus aliquis existere qui deus pars sum totus hic quo contineo et unus sum et deus et socius sum is et membrum capax sum noster animus perfero ille si vitio non deprimo quemadmodum corpus noster habitus erigo et specto in caelum ita animus qui in quantus volo licet porrigo in hic ab natura res formo sum ut par deus volo et si uto suus vis atque sui in spatium suus extendo non alienus via ad summus nitor


Sed ut pleraque, quae fieri posse non crederes, cognovisse satis est, ita istos, qui verba exercuerunt, abunde est semel audisse. Quid enim quis discere, quid imitari velit? Quid de eorum animo iudicet, quorum oratio perturbata et inmissa est nec potest reprimi?

sed ut plerusque qui fio possum non credo cognosco satis sum ita iste qui verbum exerceo abunde sum semel audio quis enim quis disco quis imitor volo quis de is animus iudico qui oratio perturbo et inmitto sum neque possum reprimo


Aliquis tam insulsus intervenerit quam qui illi singula verba vellenti, tamquam dictaret, non diceret, ait: Dic, numquid dicas. Nam Q. Hateri cursum, suis temporibus oratoris celeberrimi, longe abesse ab homine sano volo; numquam dubitavit, numquam intermisit; semel incipiebat, semel desinebat.

aliquis tam insulsus intervenio quam qui ille singulus verbum vello tamquam dicto non dico aio dico numquid dico nam q hateri cursus suus tempus orator celeber longus absum ab homo sano volo numquam dubito numquam intermitto semel incipio semel desino


Dies illi lucem infundit, nox eripit; sic istis, quae a nobis indifferentia ac media dicuntur, divitiis, viribus, formae, honoribus, regno et contra morti, exilio, malae valetudini,doloribus quaeque alia aut minus aut magis pertimuimus, aut malitia aut virtus dat boni vel mali nomen. Massa per se nec calida nec frigida est; in fornacem coniecta concaluit, in aquam demissa refrixit. Mors honesta est per illud, quod honestum est, id est virtus et animus extrema contemnens.

dies ille lux infundo nox eripio sic iste qui ab nos indifferens atque medius dico divitiae vis forma honor regnum et contra mors exsilium malus valetudo dolor quisque alius aut paruus aut magis pertimeo aut malitia aut virtus do bonus vel malus nomen massa per sui neque calidum neque frigidus sum in fornacem conicio concaleo in aqua demitto refrigesco mors honestus sum per ille qui honestus sum is sum virtus et animus exter contemno


Si tamen exegeris, non tam mendice tecum agam, sed plena manu fiet; ingens eorum turba est passim iacentium, sumenda erunt, non colligenda. Non enim excidunt, sed fluunt. Perpetua et inter se contexta sunt. Nec dubito, quin multum conferant rudibus adhuc et extrinsecus auscultantibus; facilius enim singula insidunt circumscripta et carminis modo inclusa.

si tamen exigo non tam mendicus tu ago sed plenus manus fio ingens is turba sum passim jaceo sumo sum non colligo non enim excido sed fluo perpetuus et inter sui contexo sum neque dubito quin multus confero rudis adhuc et extrinsecus ausculto facilis enim singulus insido circumscribo et carmen modo includo


Sed etiam si omnia a veteribus inventa sunt, hoc semper novum erit, usus et inventorum ab aliis scientia ac dispositio. Puta relicta nobis medicamenta, quibus sanarentur oculi; non opus est mihi alia quaerere, sed haec tamen morbis et temporibus aptanda sunt. Hoc asperitas oculorum conlevatur; hoc palpebrarum crassitudo tenuatur; hoc vis subita et umor avertitur; hoc acuetur visus; teras ista oportet et eligas tempus, adhibeas singulis modum.

sed etiam si omnis ab vetus invenio sum hic semper novus sum utor et inventor ab alius scientia atque dispositio puta relinquo nos medicamentum qui sano oculus non opus sum ego alius quaero sed hic tamen morbus et tempus apto sum hic asperitas oculus conlevo hic palpebraris crassitudo tenuo hic volo subeo et umor averto hic acuo video tero iste oportet et eligo tempus adhibeo singuli modus


Quid ergo? Utique erit tutus, qui hoc propositum sequetur? Promittere tibi hoc non magis possum quam in homine temperanti bonam valitudinem, et tamen facit temperantia bonam valitudinem. Perit aliqua navis in portu; sed quid tu accidere in medio mari credis? Quanto huic periculum paratius foret multa agenti molientique, cui ne otium quidem tutum est? Pereunt aliquando innocentes; quis negat? Nocentes tamen saepius. Ars ei constat, qui per ornamenta percussus est.

quis ergo utique sum tueor qui hic propono sequor promitto tu hic non magis possum quam in homo tempero bonus valitudo et tamen facio tempero bonus valitudo pereo aliqui navus in portus sed quis tu accido in medium mare credo quantus hic periculum paro sum multus ago molio qui ne otium quidem tueor sum pereo aliquando innocens quis nego noceo tamen saepis ars is consto qui per ornamentum percutio sum


Quid ergo? inquit, si virtutem nihil inpeditura sit bona valitudo et quies et dolorum vacatio, non petes illas? Quidni petam? Non quia bona sunt, sed quia secundum naturam sunt, et quia bono a me iudicio sumentur. Quid erit tunc in illis bonum? Hoc unum, bene eligi. Nam cum vestem qualem decet, sumo, cum ambulo ut oportet, cum ceno quemadmodum debeo, non cena aut ambulatio aut vestis bona sunt, sed meum in iis propositum servantis in quaque re rationi convenientem modum.

quis ergo inquam si virtus nihil inpeditura sum bonus valetudo et quies et dolor vacatio non peto ille quis peto non quia bonus sum sed quia secundus natura sum et quia bonus ab ego iudicium sumo quis sum tunc in ille bonus hic unus bene eligo nam cum vestis qual decet sumo cum ambulo ut oportet cum ceno quemadmodum debeo non cena aut ambulatio aut vestio bonus sum sed meus in is propono servo in quisque res ratio convenio modus


Dicam, quomodo intellegam sanum: si se ipso contentus est, si confidit sibi, si scit omnia vota mortalium, omnia beneficia quae dantur petunturque, nullum in beata vita habere momentum. Nam cui aliquid accedere potest, id inperfectum est; cui aliquid abscedere potest, id inperpetuum est; cuius perpetua futura laetitia est, is suo gaudeat. Omnia autem, quibus vulgus inhiat, ultro citroque fluunt. Nihil dat fortuna mancipio. Sed haec quoque fortuita tunc delectant, cum illa ratio temperavit ac miscuit; haec est, quae etiam externa commendet, quorum avidis usus ingratus est.

dico quomodo intellego sanus si sui ipse contineo sum si confido sui si scio omnis veto mortalis omnis beneficium qui do peto nullus in beatus vito habeo momentum nam qui aliquis accedo possum is imperfectus sum qui aliquis abscedo possum is inperpetuum sum qui perpetuus sum laetitia sum is suus gaudeo omnis autem qui vulgus inhio ultro citer fluo nihil do fortuna mancipium sed hic quoque fortuitus tunc delecto cum ille ratio tempero atque misceo hic sum qui etiam externus commendo qui avidus utor ingratus sum


Inde in omnem vitam unguento abstinemus, quoniam optimus odor in corpore est nullus. Inde vino carens stomachus. Inde in omnem vitam balneum fugimus, decoquere corpus atque exinanire sudoribus inutile simul delicatumque credidimus. Cetera proiecta redierunt, ita tamen, ut quorum abstinentiam interrupi, modum servem et quidem abstinentiae proximiorem, nescio an difficiliorem, quoniam quaedam absciduntur facilius animo quam temperantur.

indus in omnis vita unguentum abstineo quoniam bonus odor in corpus sum nullus indus vinum careo stomachus indus in omnis vita balneum fugio decoquo corpus atque exinanio sudor inutilis simul delicatus credo ceterus projectum redeo ita tamen ut qui abstinentia interrumpo modus servo et quidem abstinentia proximus nescio an difficilis quoniam quidam abscido facilis animus quam tempero


Sed qualescumque sunt, tu illos sic lege, tamquam verum quaeram adhuc, non sciam, et contumaciter quaeram. Non enim me cuiquam emancipavi, nullius nomen fero. Multum magnorum virorum iudicio credo, aliquid et meo vindico. Nam illi quoque non inventa, sed quaerenda nobis reliquerunt, et invenissent forsitan necessaria, nisi et supervacua quaesissent.

sed qualis sum tu ille sic lex tamquam verus quaero adhuc non scio et contumax quaero non enim ego quisquam emancipo nullus nomen fero multus magnus vir iudicium credo aliquis et meus vindico nam ille quoque non invenio sed quaero nos relinquo et invenio forsitan necessarius nisi et supervacuus quaero


Contra evenit in his morbis, quibus adficiuntur animi; quo quis peius se habet, minus sentit. Non est quod mireris, Lucili carissime. Nam qui leviter dormit, et species secundum quietem capit et aliquando dormire se dormiens cogitat; gravis sopor etiam somnia extinguit animumque altius mergit, quam ut in ullo intellectu sui sit.

contra evenio in hic morbus qui afficio animus quo quis malus sui habeo paruus sentio non sum qui miror lucilis carus nam qui levis dormio et species secundus quies capio et aliquando dormio sui dormio cogito gravis sopor etiam somnio extinguit animus altus mergo quam ut in ullus intellego suus sum


Quanta verborum nobis paupertas, immo egestas sit, numquam magis quam hodierno die intellexi. Mille res inciderunt, cum forte de Platone loqueremur, quae nomina desiderarent nec haberent, quaedam vero, quae cum habuissent, fastidio nostro perdidissent. Quis autem ferat in egestate fastidium?

quantus verbum nos paupertas immo egestas sum numquam magis quam hodiernus dies intellego mille res incido cum fors de plato loquor qui nomen desidero neque habeo quidam verus qui cum habeo fastidium noster perdo quis autem fero in egestas fastidium


Quid ergo huic meditandum est? Quod adversus omnia tela, quod adversus omne hostium genus bene facit, mortem contemnere, quae quin habeat aliquid in se terribile, ut et animos nostros, quos in amorem sui natura formavit, offendat, nemo dubitat; nec enim opus esset in id comparari et acui, in quod instinctu quodam voluntario iremus, sicut feruntur omnes ad conservationem sui.

quis ergo hic meditor sum qui adverro omnis telum qui adverro omnis hostis genus bene facio mors contemno qui quin habeo aliquis in sui terribilis ut et animus noster qui in amor suus natura formo offendo nemo dubito neque enim opus sum in is compararis et acuo in qui instinguo quidam voluntarius eo sicut fero omnis ad conservatio suus


Quid tibi vitandum praecipue existimes, quaeris? Turbam. Nondum illi tuto committeris. Ego certe confitebor inbecillitatem meam: numquam mores, quos extuli, refero. Aliquid ex eo, quod conposui, turbatur; aliquid ex iis, quae fugavi, redit. Quod aegris evenit, quos longa inbecillitas usque eo adfecit, ut nusquam sine offensa proferantur, hoc accidit nobis, quorum animi ex longo morbo reficiuntur.

quis tu vito praecipuus existimo quaero turba nondum ille tueor committo ego certus confiteor inbecillitas meus numquam mos qui extulis refero aliquis ex is qui conpono turbo aliquis ex is qui fugo redeo qui aeger evenio qui longus imbecillitas usque is afficio ut nusquam sine offendo profero hic accido nos qui animus ex longus morbus reficio


Alium vidimus adversus amicos benignum, adversus inimicos temperatum, et publica et privata sancte ac religiose administrantem, non deesse ei in iis quae toleranda erant, patientiam, in iis quae agenda, prudentiam, vidimus, ubi tribuendum esset, plena manu dantem, ubi laborandum, pertinacem et obnixum et lassitudinem corporis animo sublevantem. Praeterea idem erat semper et in omni actu par sibi, iam non consilio bonus, sed more eo perductus, ut non tantum recte facere posset, sed nisi recte facere non posset. Intelleximus in illo perfectam esse virtutem.

alius video adverro amicus benignus adverro inimicus tempero et publicus et privo sancio atque religiosus administro non desum is in is qui tolero sum patientia in is qui ago prudentia video ubi tribuo sum plenus manus do ubi laboro pertinax et obnitor et lassitudo corpus animus sublevo praeterea idem sum semper et in omnis actus par sui iam non consilium bonus sed mos is perduco ut non tantus rectus facio possum sed nisi rectus facio non possum intellego in ille perficio sum virtus


Continuo pecoris generosi pullus in arvis Altius ingreditur et mollia crura reponit; Primus et ire viam et fluvios temptare minantis Audet et ignoto sese committere ponti, Nec vanos horret strepitus. Illi ardua cervix Argutumque caput, brevis alvus obesaque terga, Luxuriatque toris animosum pectus. Tum, si qua sonum procul arma dederunt, Stare loco nescit, micat auribus et tremit artus Conlectumque premens volvit sub naribus ignem.

continuo pecus generosus pullus in arvum altus ingredior et mollis crus repono primus et eo via et fluvius tento mino audeo et ignosco sui committo pontus neque vanus horreo strepitus ille arduus cervix arguo caput brevis alvus obesus tergum luxurio torus animosus pectus tum si qui sonus procul arma do staris locus nescio mico auris et tremo artus collectus premo volvo sub naris ignis


Itaque effeminatissimam vocem illius Rhodii existimo, qui cum in caveam coniectus esset a tyranno et tamquam ferum aliquod animal aleretur, suadenti cuidam, ut abstineret cibo: omnia, inquit, homini, dum vivit, speranda sunt.

itaque effemino voco ille rhodius existimo qui cum in cavea coniectus sum ab tyrannus et tamquam ferus aliqui animal alo suadeo quidam ut abstineo cibus omnis inquam homo dum vivo spero sum


Quae clam commissa capite luerent, tum quia paludati fecere, laudamus. Non pudet homines, mitissimum genus, gaudere sanguine alterno et bella gerere gerendaque liberis tradere, cum inter se etiam mutis ac feris pax sit.

qui clam committo caput luo tum quia paludatus facio laudo non pudeo homo mitis genus gaudeo sanguis alterno et bellum gero gero liber trado cum inter sui etiam mutus atque fera pax sum


Expeditum erat obiurgare indulgentes mero et petentes delicatiorem cibum; non erat animus ad frugalitatem magna vi reducendus, a qua paullum discesserat:

expedio sum obiurgaris indulgeo merus et peto delicatus cibus non sum animus ad frugalitas magnus vis reduco ab qui paulus discedo


Ego mehercules titillare non desinam et ludos mihi ex istis subtilibus ineptus facere. Iustitia et fortitudo, si animalia sunt, certe terrestria sunt. Omne animal terrestre alget, esurit, sitit; ergo iustitia alget, fortitudo esurit, clementia sitit.

ego hercules titillaris non desino et ludus ego ex iste subtilis ineptus facio iustitia et fortitudo si animal sum certus terrestria sum omnis animal terrestris alget exsurio sitio ergo iustitia alget fortitudo exsurio clemens sitio


Quoniam hac similitudine usus sum, perseverabo: animus noster modo rex est, modo tyrannus. Rex, cum honesta intuetur, salutem commissi sibi corporis curat, et illi nihil imperat turpe, nihil sordidum. Ubi vero inpotens, cupidus, delicatus est, transit in nomen detestabile ac dirum et fit tyrannus; tunc illum excipiunt adfectus inpotentes et instant, qui initio quidem gaudent, ut solet populus largitione nocitura frustra plenus, et quae non potest haurire, contrectat.

quoniam hic similitudo utor sum persevero animus noster modo rex sum modo tyrannus rex cum honestus intueor salus committo sui corpus curo et ille nihil impero turpis nihil sordidus ubius verus impotens cupidus delicatus sum transeo in nomen detestabilis atque dirus et fio tyrannus tunc ille excipio affectus impotens et insto qui initium quidem gaudeo ut soleo populus largitio noceo frustra plenus et qui non possum haurio contrecto


Utrum deinde manifesta an dubia praecipies? Non desiderant manifesta monitorem, praecipienti dubia non creditur; supervacuum est ergo praecipere. Id adeo sic disce. Si id mones, quod obscurum est et ambiguum, probationibus adiuvandum erit. Si probaturus es, illa per quae probas plus valent satisque per se sunt.

utrum deinde manifestus an dubius praecipio non desidero manifestus monitor praecipio dubius non credo supervacuus sum ergo praecipio is adeo sic disco si is moneo qui obscurus sum et ambiguus probatio adjuvo sum si probo sum ille per qui probo multus valeo sero per sui sum


Etiamnunc adiciam: mundae vestis electio adpetenda est homini. Natura enim homo mundum et elegans animal est. Itaque non est bonum per se munda vestis, sed mundae vestis electio, quia non in re bonum est, sed in electione quali. Actiones nostrae honestae sunt, non ipsa quae aguntur.

etiamnum adicio mundus vestio electio adpeto sum homo natura enim homo mundus et elego animal sum itaque non sum bonus per sui mundo vestio sed mundus vestio electio quia non in res bonus sum sed in electio qual actio noster honestus sum non ipse qui ago


Quod dico, tale est. Grammaticus non erubescet soloecismo, si sciens fecit, erubescet, si nesciens; medicus si deficere aegrum non intellegit, quantum ad artem, magis peccat quam si se intellegere dissimulat. At in hac arte vivendi turpior volentium culpa est.

qui dico talis sum grammaticus non erubesco soloecismus si scio facio erubesco si nescio medicus si deficio aeger non intellego quantus ad ars magis pecco quam si sui intellego dissimulo at in hic ars vivo turpis volo culpa sum


Aeque magna est, etiam si in se recessit undique exclusa. Nihilominus enim magni spiritus est et erecti, exactae prudentiae, indeclinabilis iustitiae. Ergo aeque beata est. Beatum enim illud uno loco positum est, in ipsa mente, grande, stabile, tranquillum, quod sine scientia divinorum humanorumque non potest effici.

aequus magnus sum etiam si in sui recedo undique excludo nihilominus enim magnus spiritus sum et erigo exigo prudentia indeclinabilis justitia ergo aequus beatus sum beatus enim ille unus locus pono sum in ipse mens grandis stabilis tranquillus qui sine scientia divinus humani non possum efficio


Laborandum est, et ut verum dicam, ne labor quidem magnus est, si modo, ut dixi, ante animum nostrum formare incipimus et recorrigere, quam indurescat pravitas eius. Sed nec indurata despero.

laboro sum et ut verus dico ne labor quidem magnus sum si modo ut dico ante animus nos formo incipio et recorrigo quam induresco pravitas is sed neque induro despero


Dic potius, quam naturale sit in inmensum mentem suam extendere. Magna et generosa res est humanus animus: nullos sibi poni nisi communes et cum deo terminos patitur. Primum humilem non accipit patriam, Ephesum aut Alexandriam aut si quod est etiamnunc frequentius accolis laetiusve tectis solum; patria est illi quodcumque suprema et universa circuitu suo cingit, hoc omne convexum, intra quod iacent maria cum terris, intra quod aer humanis divina secernens etiam coniungit, in quo disposita tot lumina in actus suos excubant.

dico potis quam natural sum in immensus mens suus extendo magnus et generosus res sum humanus animus nullus sui pono nisi communis et cum deus terminus patior primus humilis non accipio patria ephesus aut alexandrea aut si qui sum etiamnum frequens accolo laetus tectum solus patria sum ille quicumque superus et universus circuitus suus cingo hic omnis convexus intra qui iaceo mare cum terra intra qui aer humanus divino secerno etiam conjungo in quo dispono tot lumen in ago suus excubo


Intellego, Lucili, non emendari me tantum sed transfigurari. Nec hoc promitto iam aut spero, nihil in me superesse, quod mutandum sit. Quidni multa habeam, quae debeant colligi, quae extenuari, quae attolli? Et hoc ipsum argumentum est in melius translati animi, quod vitia sua, quae adhuc ignorabat, videt. Quibusdam aegris gratulatio fit, cum ipsi aegros se esse senserunt.

intellego lucilis non emendaris ego tantus sed transfiguraris neque hic promitto iam aut spero nihil in ego supersum qui muto sum quis multus habeo qui debeo colligo qui extenuaris qui attollo et hic ipse argumentum sum in bonus transfero animus qui vitio suus qui adhuc ignoro video quidam aeger gratulatio fio cum ipse aeger sui sum sentio


Quo nunc pertineat ista disputatio quaeris, et quid animo tuo profutura sit? Dico: et exercet illum et acuit et utique aliquid acturum occupatione honesta tenet. Prodest autem etiam quo moratur ad prava properantes. Sed et illud dico: nullo modo prodesse possum magis, quam si tibi bonum tuum ostendo, si te a mutis animalibus separo, si cum deo pono.

quo nunc pertineo iste disputatio quaero et quis animus tuus possum sum dico et exerceo ille et acuo et utique aliquis ago occupatio honestus teneo prodo autem etiam quo moror ad pravus propero sed et ille dico nullus modo prosum possum magis quam si tu bonus tuus ostendo si tu ab mutus animal separo si cum deus pono


Dis, inquit, inmortalibus solis et virtus et beata vita contigit, nobis umbra quaedam illorum bonorum et similitudo. Accedimus ad illa, non pervenimus. Ratio vero dis hominibusque communis est; haec in illis consummata est, in nobis consummabilis.

dis inquam immortalis sol et virtus et beatus vito contingo nos umbra quidam ille bonus et similitudo accedo ad ille non pervenio ratio verus deus homo communis sum hic in ille consummo sum in nos consummabilis


Profunda super nos altitudo temporis veniet, pauca ingenia caput exerent et in idem quandoque silentium abitura oblivioni resistent ac se diu vindicabunt.

profundus super nos altitudo tempus venio paucus ingenium caput exerent et in idem quandoque silentium abeo oblivio resisto atque sui diu vindico


At ille, qui philosophiam in remedium suum exercuit, ingens fit animo, plenus fiduciae, inexsuperabilis et maior adeunti.

at ille qui philosophia in remedium suus exerceo ingens fio animus plenus fiducia inexsuperabilis et magnus adeo


Hoc ne nobis quoque eveniat, quaeramus, quid sit bonum, varia eius interpretatio fuit, alius illud aliter expressit. Quidam ita finiunt: bonum est quod invitat animos, quod ad se vocat. Huic statim opponitur: quid, si invitat quidem, sed in perniciem? Scis, quam multa mala blanda sint. verum et veri simile inter se differunt; ita quod bonum est, vero iungitur; non est enim bonum nisi verum est. At quod invitat ad se et adlicefacit, veri simile est; subripit, sollicitat, adtrahit.

hic ne nos quoque evenio quaero quis sum bonus vario is interpretatio sum alius ille aliter exprimo quidam ita finio bonus sum qui invito animus qui ad sui voco hic statim oppono quis si invito quidem sed in pernicies scio quam multus malus blandus sum verus et verus similis inter sui differo ita qui bonus sum verus jungo non sum enim bonus nisi verus sum at qui invito ad sui et adlicefacit verus similis sum surripio sollicito adtraho


Idem tibi de omnibus vitiis dico: ipsa removenda sunt, non praecipiendum quod fieri illis manentibus non potest. Nisi opiniones falsas, quibus laboramus, expuleris, nec avarus, quomodo pecunia utendum sit, exaudiet, nec timidus, quomodo periculosa contemnat.

idem tu de omnis vitium dico ipse removeo sum non praecipio qui fio ille maneo non possum nisus opinio fallo qui laboro expello neque avarus quomodo pecunia utor sum exaudio neque timidus quomodo periculosus contemno


Quid mihi vocum similitudines distinguis, quibus nemo umquam nisi dum disputat captus est? Res fallunt; illas discerne. Pro bonis mala amplectimur; optamus contra id, quod optavimus. Pugnant vota nostra cum votis, consilia cum consiliis.

quis ego vox similitudo distinguo qui nemo umquam nisi dum disputo capio sum res fallo ille discerno pro bonus malus amplector opto contra is qui opto pugno veto noster cum voveo consilium cum consilium


Huic nunc quoque tu, quantum potes, subdue subduc te voluptatique, nisi quae necessariis seriisque cohaerebit; alienus iam hinc altius ab quid sublimiusque meditare. Aliquando naturae tibi arcana retegentur, discutietur ista caligo et lux undique clara percutiet.

hic nunc quoque tu quantus possum subdue subduco tu voluptas nisi qui necessarius serius cohaereo alienus iam hinc altus ab quis sublimis meditaris aliquando natura tu arcanus retego discutio iste caligo et lux undique clarus percutio


Dicimus beata esse, quae secundum naturam sint. Quid autem secundum naturam sit, palam et protinus apparet, sicut quid sit integrum. Quod secundum naturam est, quod contigit protinus nato, non dico bonum, sed initium boni. Tu summum bonum, voluptatem, infantiae donas, ut inde incipiat nascens, quo consummatus homo pervenit.

dico beatus sum qui secundus natura sum quis autem secundus natura sum palam et protinus appareo sicut quis sum integer qui secundus natura sum qui contingo protinus natus non dico bonus sed initium bonus tu superus bonus voluptas infantia dono ut inde incipio nascor quo consummo homo pervenio


Sic fit, ut isti de domino loquantur, quibus coram domino loqui non licet. At illi, quibus non tantum coram dominis, sed cum ipsis erat sermo, quorum os non consuebatur, parati erant pro domino porrigere cervicem, periculum inminens in caput suum avertere; in conviviis loquebantur, sed in tormentis tacebant.

sic fio ut iste de dominus loquor qui coram dominus loquor non licet at ille qui non tantus coram dominus sed cum ipse sum sermo qui os non consueo paro sum pro dominus porrigo cervix periculum inminens in caput suus averto in convivium loquor sed in tormentum taceo


Quaecumque videntur eminere in rebus humanis, quamvis pusilla sint et comparatione humillimorum extent, per difficiles tamen et arduos tramites adeuntur. Confragosa in fastigium dignitatis via est; at si conscendere hunc verticem libet, cui se fortuna summisit, omnia quidem sub te, quae pro excelsissimis habentur, aspicies, sed tamen venies ad summa per planum. Vale.

quicumque video emineo in res humanus quivis pusillus sum et comparatio humilis exsto per difficilis tamen et arduus trames adeo confragosus in fastigium dignitas via sum at si conscendo hic vertex libet qui sui fortuna summitto omnis quidem sub tu qui pro excello habeo aspicio sed tamen venio ad summus per planus val


Magna pars sanitatis est hortatores insaniae reliquisse et ex isto coitu invicem noxio procul abisse.

magnus pars sanitas sum hortator insania relinquo et ex iste coeo invicem noxius procul abeo


Si de hoc inter nos convenit, sequitur ut de illo quoque conveniat, in hoc uno positam esse beatam vitam, ut in nobis ratio perfecta sit. Haec enim sola non submittit animum, stat contra fortunam; in quolibet rerum habitu securos servat. Id autem unum bonum est, quod numquam defringitur. Is est, inquam, beatus quem nulla res minorem facit; tenet summa, et ne ulli quidem nisi sibi innixus. Nam qui aliquo auxilio sustinetur, potest cadere. Si aliter est, incipient multum in nobis valere non nostra. Quis autem vult constare fortunam aut quis se prudens ob aliena miratur?

si de hic inter nos convenio sequor ut de ille quoque convenio in hic unus pono sum beatus vita ut in nos ratio perficio sum hic enim solus non summitto animus sto contra fortuna in quilibet res habitus securus servo is autem unus bonus sum qui numquam defringo is sum inquam beatus qui nullus res paruus facio teneo summus et ne ullus quidem nisi sui innitor nam qui aliquis auxilium sustineo possum cado si aliter sum incipio multus in nos valeo non noster quis autem volo constaris fortuna aut quis sui prudens ob alienus miro


Unum versum eius, qui ad philosophiam pertinet et ad hanc partem, quae modo fuit in manibus, referam, quo negat fortuita in nostro habenda: Alienum est omne, quicquid optando evenit.

unus verro is qui ad philosophia pertineo et ad hic pars qui modo sum in manus refero quo nego fortuitus in noster habeo alienus sum omnis quisquis opto evenio


Contemptus superest, cuius modum in sua potestate habet, qui illum sibi adiunxit, qui contemnitur quia voluit, non quia debuit. Huius incommodum et artes bonae discutiunt et amicitiae eorum, qui apud aliquem potentem potentes sunt, quibus adplicari expediet, non inplicari, ne pluris remedium quam periculum constet.

contemno supersum qui modus in suus potestas habeo qui ille sui adjungo qui contemno quia volo non quia debeo hic incommodus et ars bonus discutio et amicitia is qui apud aliquis potens potens sum qui adplicaris expedio non inplicaris ne multus remedium quam periculum consto


Sed Cn. Pompeius amittet exercitum, sed illud pulcherrimum rei publicae praetextum, optimates, et prima acies Pompeianarum partium, senatus ferens arma, uno proelio profligabuntur et tam magni ruina imperii in totum dissiliet orbem; aliqua pars eius in Aegypto, aliqua in Africa, aliqua in Hispania cadet. Ne hoc quidem miserae rei publicae continget, semel ruere.

sed cn pompejus amitto exercitus sed ille pulcher res publicus praetextus optimas et primus acies pompeianaris pars senatus fero arma unus proelium profligo et tam magnus ruina imperium in totus dissiliet orbis aliqui pars is in aegyptus aliqui in africanus aliqui in hispania cado ne hic quidem miser res publicus contingo semel ruo


Quid, tu nunc primum tibi mortem inminere scisti, nunc exilium, nunc dolorem? In haec natus es. Quicquid fieri potest, quasi futurum cogitemus.

quis tu nunc primus tu mors inmino scio nunc exsilium nunc dolor in hic nascor sum quisquis fio possum quasi sum cogito


Moleste fero decessisse Flaccum, amicum tuum, plus tamen aequo dolere te nolo. Illud, ut non doleas, vix audebo exigere; et esse melius scio. Sed cui ista firmitas animi continget nisi iam multum supra fortunam elato? Illum quoque ista res vellicabit, sed tantum vellicabit Nobis autem ignosci potest prolapsis ad lacrimas, si non nimiae decucurrerunt, si ipsi illas repressimus. Nec sicci sint oculi amisso amico nec fluant. Lacrimandum est, non plorandum.

molestus fero decedo flaccus amicus tuus multus tamen aequus doleo tu nolo ille ut non doleo vix audeo exigo et sum bonus scio sed qui iste firmitas animus contingo nisi iam multus supra fortuna effero ille quoque iste res vellico sed tantus vellico nos autem ignosco possum prolabor ad lacrima si non nimius decurro si ipse ille reprimo neque siccus sum oculus amitto amicus neque fluo lacrimo sum non ploro


Hoc qui dicunt, non vident alium esse ingenii mobilis et erecti, alium tardi et hebetis, utique alium alio ingeniosiorem. Ingenii vis praeceptis alitur et crescit novasque persuasiones adicit innatis et depravata corrigit.

hic qui dico non video alius sum ingenium mobilis et erigo alius tardus et hebeo utique alius alius ingeniosus ingenium volo praecipio alo et cresco novo persuasio adicio innascor et depravo corrigo


Si te bene novi, arbitri partibus functus nec per omnia nos similes esse pilleatae turbae voluisses nec per omnia dissimiles; nisi forte his maxime diebus animo imperandum est, ut tunc voluptatibus solus abstineat, cum in illas omnis turba procubuit; certissimum enim argumentum firmitatis suae capit, si ad blanda et in luxuriam trahentia nec it nec abducitur.

si tu bene nosco arbiter pars fungor neque per omnis nos similis sum pilleatus turba volo neque per omnis dissimilis nisi fors hic magnus dies animus impero sum ut tunc voluptas solus abstineo cum in ille omnis turba procumbo certus enim argumentum firmitas suus capio si ad blandus et in luxuria traho neque eo neque abduco


Diu, inquit, mihi inposuere divitiae. Stupebam, ubi aliquid ex illis alio atque alio loco fulserat. Existimabam similia esse quae latercnt laterent, his, quae ostenderentur. Sed in quodam apparatu vidi totas opes urbis caclatas caelata et auro et argento et iis, quae pretium auri argentique vicerunt, exquisitos colores et vestes ultra non tantum nostrum, sed ultra finem hostium advectas; hinc puerorum perspicuos cultu atque forma greges, hinc feminarum, et aha, quae res suas recognoscens summi imperii fortuna protulerat.

diu inquam ego inpono divitiae stupeo ubi aliquis ex ille alius atque alius locus fulcio existimo similis sum qui latercnt lateo hic qui ostendo sed in quidam apparatus video totus ops urbs caclatas caelo et aurum et argentum et is qui pretium aurum argentum vinco exquaero color et vestis ultra non tantus nos sed ultra finis hostis adveho hinc puer perspicuus cultus atque forma grex hinc femina et aha qui res suus recognosco superus imperium fortuna profero


Non gaudet navigio gubernator everso, non gaudet aegro medicus elato, non gaudet orator, si patroni culpa reus cedidit; at contra omnibus crimen suum voluptati est. Laetatur ille adulterio, in quod inritatus est ipsa difficultate. Laetatur ille circumscriptione furtoque, nec ante illi culpa quam culpae fortuna displicuit. Id prava consuetudine evenit.

non gaudeo navigium gubernator everro non gaudeo aeger medicus effero non gaudeo orator si patronus culpa reus cedidit at contra omnis crimen suus voluptas sum laeto ille adulterium in qui irrito sum ipse difficultas laeto ille circumscriptio furtum neque ante ille culpa quam culpa fortuna displiceo is pravus consuetudo evenio


Ex Nomentano meo te saluto et iubeo habere mentem bonam, hoc est propitios deos omnis, quos habet placatos et faventes, quisquis sibi se propitiavit. Sepone in praesentia, quae quibusdam placent, unicuique nostrum paedagogum dari deum, non quidem ordinarium, sed hunc inferioris notae ex eorum numero, quos Ovidius ait de plebe deos. Ita tamen hoc seponas volo, ut memineris maiores nostros, qui crediderunt, Stoicos fuisse; singulis enim et Genium et Iunonem dederunt.

ex nomentanus meus tu saluto et iubeo habeo mens bonus hic sum propitius deus omnis qui habeo placo et faveo quisquis sui sui propitio sepono in praesens qui quidam placeo uniquique nos paedagogus do deus non quidem ordinarius sed hic inferus nosco ex is numerus qui ovidius aio de plebs deus ita tamen hic sepono volo ut memini magnus noster qui credo stoicus sum singuli enim et genius et juno do


Animum constat animal esse, cum ipse efficiat, ut simus animalia, cum ab illo animalia nomen hoc traxerint. virtus autem nihil aliud est quam animus quodammodo se habens; ergo animal est. Deinde virtus agit aliquid; agi autem nihil sine impetu potest. Si impetum habet, qui nulli est nisi animali, animal est. Si animal est, inquit, virtus, habet ipsa virtutem.

animus consto animal sum cum ipse efficio ut sum animal cum ab ille animal nomen hic traho virtus autem nihil alius sum quam animus quodammodo sui habeo ergo animal sum deinde virtus ago aliquis ago autem nihil sine impetus possum si impetus habeo qui nullus sum nisi animal animal sum si animal sum inquam virtus habeo ipse virtus


Itaque si in medio urbium fremitu conlocati sumus, stet ad latus monitor et contra laudatores ingentium patrimoniorum laudet parvo divitem et usu opes metientem. Contra illos, qui gratiam ac potentiam attollunt, otium ipse suspiciat traditum litteris et animum ab externis ad sua reversum.

itaque si in medium urbs fremo conloco sum sto ad latus monitor et contra laudator ingens patrimonium laudo parvus dives et usus ops metior contra ille qui gratia atque potentia attollo otium ipse suspicio trado littera et animus ab externus ad suus revorto


In omnes personas hic exardescit affectus; tam ex amore nascitur quam ex odio, non minus inter seria quam inter lusus et iocos. Nec interest, ex quam magna causa nascatur, sed in qualem perveniat animum. Sic ignis non refert quam magnus, sed quo incidat. Nam etiam maximum solida non receperunt; rursus arida et corripi facilia scintillam quoque fovent usque in incendium. Ita est, mi Lucili, ingentis irae exitus furor est, et ideo ira vitanda est non moderationis causa, sed sanitatis. Vale.

in omnis persono hic exardescit afficio tam ex amor nascor quam ex odium non paruus inter seria quam inter lusus et iocus neque intersum ex quam magnus causa nasco sed in qual pervenio animus sic ignis non refero quam magnus sed quo incido nam etiam magnus solidus non recipio rursus aridus et corripio facilis scintilla quoque foveo usque in incendium ita sum ego lucilis ingens ira exitus furor sum et ideo ira vito sum non moderatio causa sed sanitas val


Si haec mecum, si haec cum posteris loquor, non videor tibi plus prodesse, quam cum ad vadimonium advocatus descenderem, aut tabulis testamenti anulum inprimerem, aut in senatu candidato vocem et manum commodarem? Mihi crede, qui nihil agere videntur, maiora agunt; humana divinaque simul tractant.

si hic ego si hic cum posterus loquor non video tu multus prosum quam cum ad vadimonium advoco descendo aut tabula testamentum anulus inprimerem aut in senatus candidatus voco et manus commodaris ego credo qui nihil ago video magnus ago humanus divino simul tracto


Natura. Errat, si quis illos putat nocere nolle; non possunt. Nec accipere iniuriam queunt nec facere; laedere etenim laedique coniunctum est. Summa illa ac pulcherrima omnium natura quos periculo exemit, ne periculosos quidem fecit.

natura erro si quis ille puto noceo nolo non possum neque accipio iniuria queo neque facio laedo etenim laedo conjungo sum summus ille atque pulcher omnis natura qui periculum eximo ne periculosus quidem facio


Cresco et exulto et discussa senectute recalesco, quotiens ex iis, quae agis ac scribis, intellego, quantum te ipse, nam turbam olim reliqueras, superieceris. Si agricolam arbor ad fructum perducta delectat, si pastor ex fetu gregis sui capit voluptatem, si alumnum suum nemo aliter intuetur quam ut adulescentiam illius suam iudicet; quid evenire credis iis, qui ingenia educaverunt et quae tenera formaverunt adulta subito vident?

cresco et exulciscor et discutio senectus recalesco quotiens ex is qui ago atque scribo intellego quantus tu ipse nam turba olim relinquo superjacio si agricola arbor ad fructus perduco delecto si pastor ex fetus grex suus capio voluptas si alumnus suus nemo aliter intueor quam ut adulescentia ille suus iudico quis evenio credo is qui ingenium educo et qui tener formo adolesco subeo video


Non potest ergo perfectae naturae bonum in inperfecta esse natura, aut si natura talis hoc habet, habent et sata. Nec illud nego, ad ea, quae videntur secundum naturam, magnos esse mutis animalibus impetus et concitatos, sed inordinatos ac turbidos. Numquam autem inordinatum est bonum aut turbidum.

non possum ergo perficio natura bonus in imperfectus sum natura aut si natura talis hic habeo habeo et sero neque ille nego ad is qui video secundus natura magnus sum mutus animal impetus et concito sed inordinatus atque turbidus numquam autem inordinatus sum bonus aut turbidus


Circumcidenda ergo duo sunt, et futuri timor et veteris incommodi memoria; hoc ad me iam non pertinet, illud nondum.

circumcido ergo duo sum et sum timor et veto incommodus memoria hic ad ego iam non pertineo ille nondum


Secessi non tantum ab hominibus, sed a rebus, et inprimis a meis rebus; posterorum negotium ago; illis aliqua, quae possint prodesse, conscribo. Salutares admonitiones, velut medicamentorum utilium compositiones, litteris mando, esse illas efficaces in meis ulceribus expertus, quae etiam si persanata non sunt, serpere desierunt.

secedo non tantus ab homo sed ab res et imprimis ab meus res posterus negotium ago ille aliqui qui possum prosum conscribo salutaris admonitio velut medicamentor utilis compositio littera mando sum ille efficax in meus ulcus experior qui etiam si persano non sum serpo desino


Haec nobis Attalus dixit; quae si voles frequenter cogitare, id ages, ut sis felix, non ut videaris, et ut tibi videaris, non aliis. Vale.

hic nos attalus dico qui si volo frequens cogito is ago ut sum felix non ut videaris et ut tu videaris non alius val


Nempe hoc quaeris et hoc ista dilatione vis consequi, ne tibi paupertas timenda sit; quid si adpetenda est? Multis ad philosophandum obstitere divitiae; paupertas expedita est, secura est. Cum classicum cecinit, scit non se peti; cum aqua conclamata est, quomodo exeat, non quid efferat, quaerit; si navigandum est, non strepitat portus nec unius comitatu inquieta sunt litora. Non circumstat illum turba servorum, ad quos pascendos transmarinarum regionum est optanda fertilitas.

nempe hic quaero et hic iste dilatio volo consequor ne tu paupertas timeo sum quis si adpeto sum multus ad philosophor obsto divitiae paupertas expedio sum securus sum cos classicus cano scio non sui peto cum aqua conclamo sum quomodo exeo non quis effero quaero si navigo sum non strepito portus neque unus comito inquietus sum litus non circumsto ille turba servus ad qui pasco transmarinaris regio sum opto fertilitas


Sed Ariston Stoicus contrario hanc partem levem existimat et quae non descendat in pectus usque anilia habentem praecepta, plurimum ait proficere ipsa decreta philosophiae constitutionemque summi boni. Quam qui bene intellexit ac didicit, quid in quaque re faciendum sit sibi ipse praecipit.

sed aristo stoicus contrarius hic pars levo existimo et qui non descendo in pectus usque anilis habeo praecipio multus aio proficio ipse decretum philosophia constitutio superus bonus quam qui bene intellego atque disco quis in quisque res facio sum sui ipse praecipio


Habet praeterea in se non mediocre ista res gaudium et mercedem; quid enim iucundius quam uxori tam carum esse, ut propter hoc tibi carior fias? Potest itaque Paulina mea non tantum suum mihi timorem inputare, sed etiam meum.

habeo praeterea in sui non mediocris iste res gaudium et merces quis enim jucundus quam uxor tam caris sum ut propter hic tu carus fio possum itaque paulinus meus non tantus suus ego timor inputaris sed etiam meus


Magni imperatores, cum male parere militem vident, aliquo labore conpescunt et expeditionibus detinent; numquam vacat lascivire districtis nihilque tam certum est quam otii vitia negotio discuti. Saepe videmur taedio rerum civilium et infelicis atque ingratae stationis paenitentia secessisse, tamen in illa latebra, in quam nos timor ac lassitudo coniecit, interdum recrudescit ambitio. Non enim excisa desit, sed fatigata aut etiam obirata rebus parum sibi cedentibus.

magnus imperator cum malus pareo miles video aliquis labor conpescunt et expeditio detineo numquam vaco lascivire distringo nihil tam certus sum quam otium vitio negotium discutio saepe video taedium res civilis et infelix atque ingratus statio paenitentia secedo tamen in ille latebra in quam nos timor atque lassitudo conicio interdum recrudesco ambitio non enim excaedo desum sed fatigo aut etiam obirascor res parum sui cedo


Magnam ex epistula tua percepi voluptatem; permitte enim mihi uti verbis publicis nec illa ad significationem Stoicam revoca. Vitium esse voluptatem credimus. Sit sane; ponere tamen illam solemus ad demonstrandam animi hilarem adfectionem.

magnus ex epistula tuus percipio voluptas permitto enim ego uti verbum publicus neque ille ad significatio stoicus revoco vitium sum voluptas credo sum sanus pono tamen ille solo ad demonstro animus hilaris adfectio


Ista in regiones discripta sunt, ut necessarium mortalibus esset inter ipsos commercium, si invicem alius aliquid ab alio peteret. Summum illud bonum habet et ipsum suam sedem. Non nascitur, ubi ebur, nec ubi ferrum. Quis sit summi boni locus quaeris? Animus. Hic nisi purus ac sanctus est, deum non capit.

iste in regio discribo sum ut necessarius mortalis sum inter ipse commercium si invicem alius aliquis ab alius peto superus ille bonus habeo et ipse suus sedes non nascor ubi ebur neque ubi ferrum quis sum superus bonus locus quaero animus hic nisi purus atque sancio sum deus non capio


Extollere se, quae iustam magnitudinem implevere, non possunt. Quicumque fuerint sapientes, pares erunt et aequales. Habebit unusquisque ex iis proprias dotes: alius erit adfabilior, alius expeditior, alius promptior in eloquendo, alius facundior; illud, de quo agitur, quod beatum facit, aequalest in omnibus.

extollo sui qui iustus magnitudo impleo non possum quicumque sum sapio par sum et aequal habeo unusquisque ex is proprius doto alius sum adfabilior alius expedio alius promptus in eloquor alius facundus ille de quo ago qui beatus facio aequalis in omnis


Ire obviam cadentibus cupimus. Gaudemus, si quid invasimus, invadendique aliquos spes vana delusit; vilem praedam magno aliquo incommodo luimus aut destituti fallimur. Secedamus itaque ab istis ludis et demus raptoribus locum; illi spectent bona ista pendentia et ipsi magis pendeant.

irus obvius cado cupio gaudeo si quis invado invado aliquis spes vanus deludo vilis praeda magnus aliquis incommodus luo aut destitus fallo secedo itaque ab iste ludus et do raptor locus ille specto bonus iste pendeo et ipse magis pendeo


Praeterea, inquit, hoc senectuti cognomen inposuit, tristem illam vocat: subeunt morbi tristisque senectus. Alio loco dicit: Pallentesque habitant morbi tristisque senectus.

praeterea inquam hic senectus cognomen inpono tristis ille voco subeo morbus tero senectus alius locus dico palleo habito morbus tero senectus


Omne vitium ebrietas et incendit et detegit, obstantem malis conatibus verecundiam removet. Plures enim pudore peccandi quam bona voluntate prohibitis abstinent.

omnis vitium ebrietas et incendo et detego obsto malus conatus verecundia removeo multus enim pudor pecco quam bonus voluntas prohibeo abstineo


Posidonius sic interrogandum ait: quae neque magnitudinem animo dant nec fiduciam nec securitatem, non sunt bona. Divitiae autem et bona valetudo et similia his nihil horum faciunt; ergo non sunt bona. Hanc interrogationem magis etiam nunc hoc modo intendit: quae neque magnitudinem animo dant nec fiduciam nec securitatem, contra autem insolentiam, tumorem, arrogantiam creant, mala sunt. A fortuitis autem in haec inpellimur ergo non sunt bona.

posidonius sic interrogo aio qui neque magnitudo animus do neque fiducia neque securitas non sum bonus divitiae autem et bonus valetudo et similis hic nihil hic facio ergo non sum bonus hic interrogatio magis etiam nunc hic modo intendo qui neque magnitudo animus do neque fiducia neque securitas contra autem insolentia tumor arrogantia creo malus sum ab fortuitus autem in hic inpello ergo non sum bonus


Interrogo te, an sapientia expetenda sit; fateris. Interrogo, an usus sapientiae expetendus sit; fateris; negas enim te illam recepturum, si uti ea prohibearis. Quod expetendum est, bonum est. Sapere sapientiae usus est, quomodo eloquentiae eloqui, quomodo oculorum videre. Ergo sapere sapientiae usus est, usus autem sapientiae expetendus est; sapere ergo expetendum est. Si expetendum est, bonum est.

interrogo tu an sapientia expeto sum fateor interrogo an utor sapientia expeto sum fateor nego enim tu ille recipio si uti is prohibearis qui expeto sum bonus sum sapio sapientia utor sum quomodo eloquentia eloquor quomodo oculus video ergo sapio sapientia utor sum utor autem sapientia expeto sum sapio ergo expeto sum si expeto sum bonus sum


Dicentur tibi ista, si operae pretium habebit perseverantia, si nihil indignum bono viro faciendum patiendumve erit; alioqui sordido se et contumelioso labore non conteret nec in negotiis erit negotii causa. Ne illud quidem, quod existimas facturum eum, faciet, ut ambitiosis rebus inplicitus semper aestus earum ferat. Sed cum viderit gravia, in quibus volutabatur, incerta, ancipitia, referet pedem, non vertet terga, sed sensim recedet in tutum.

dico tu iste si opera pretium habeo persevero si nihil indignus bonus vir facio patior sum alioqui sordidus sui et contumeliosus labor non contero neque in negotium sum negotium causa ne ille quidem qui existimo facio is facio ut ambitiosus res implico semper aestus is fero sed cum video gravis in qui voluto incertus ancipitia refero pedis non verto tergum sed sensim recedo in tueor


In quo non potest beata vita esse, nec id potest, quo beata vita efficitur, beata autem vita bonis efficitur. In muto animali non est beata vita nec id, quo beata vita efficitur, in muto animali bonum non est.

in quo non possum beatus vito sum neque is possum quo beatus vito efficio beatus autem vito bonus efficio in muto animal non sum beatus vito neque is quo beatus vito efficio in muto animal bonus non sum


Festina ergo, dum mihi proficis, ne istuc alteri didiceris. Ego quidem percipio iam fructum, cum mihi fingo uno nos animo futuros et quicquid aetati meae vigoris abscessit, id ad me ex tua, quamquam non multum abest, rediturum.

festino ergo dum ego proficio ne iste alter disco ego quidem percipio iam fructus cum ego fingo unus nos animus sum et quisquis aetas meus vigor abscedo is ad ego ex tuus quamquam non multus absum redeo


In hoc quoque dissentio, sapientes fuisse qui ferri metalla et aeris invenerint, cum incendio silvarum adusta tellus in summo venas iacentis liquefactas fudisset; ista tales inveniunt, quales colunt.

in hic quoque dissentio sapio sum qui fero metallum et aer invenio cum incendium silvaris aduro tellus in superus vena iaceo liquefactas fundo iste talis invenio qualis colo


Quod sit hoc instrumentum, scire desideras? Nihil indignetur sibi accidere sciatque illa ipsa, quibus laedi videtur, ad conscrvationem conservationem universi pertinere et ex iis esse, quae cursum mundi officiumque consummant. Placeat homini, quicquid deo placuit; ob hoc ipsum se suaque miretur, quod non potest vinci, quod mala ipsa sub se tenet, quod ratione, qua valentius nihil est, casum doloremque et iniuriam subigit.

qui sum hic instrumentum scio desidero nihil indignor sui accido scio ille ipse qui laedo video ad conscrvatio conservatio universus pertineo et ex is sum qui cursus mundus officium consummo placeo homo quisquis deus placeo ob hic ipse sui suum miro qui non possum vinco qui malus ipse sub sui teneo qui ratio qui valeo nihil sum casus dolor et iniuria subigo


Num quid tam turbidum fieri potest quam forum? Ibi quoque licet quiete vivere, si necesse sit. Sed si liceat disponere se, conspectum quoque et viciniam fori procul fugiam. Nam ut loca gravia etiam firmissimam valitudinem temptant, ita bonae quoque menti necdum adhuc perfectae et convalescent! sunt aliqua parum salubria.

num quis tam turbidus fio possum quam forum ibi quoque licet quiesco vivo si necesse sum sed si licet dispono sui conspectus quoque et vicinia forum procul fugio nam ut locum gravis etiam firmus valitudo tento ita bonus quoque mens necdum adhuc perficio et convalesco sum aliqui parum salubris


Quicquid necesse futurum est repugnanti, volenti necessitas non est. Ita dico: qui imperia libens excipit, partem acerbissimam servitutis effugit, facere quod nolit. Non qui iussus aliquid facit, miser est, set qui invitus facit. Itaque sic animum conponamus, ut quicquid res exiget, id velimus et in primis ut finem nostri sine tristitia cogitemus.

quisquis necesse sum sum repugno volo necessitas non sum ita dico qui imperium libet excipio pars acerbus servitus effugio facio qui nolo non qui iubeo aliquis facio miser sum sed qui invitus facio itaque sic animus conpono ut quisquis res exigo is volo et in primus ut finis noster sine tristitia cogito


Quid opus est verbis? In rem praesentem eamus: nec mors illum contra dolorem facit fortiorem nec dolor contra mortem. Contra utrumque sibi fidit nec spe mortis patienter dolet nec taedio doloris libentur moritur; hunc fert, illam expectat. Vale.

quis opus sum verbum in res praesens eo neque mors ille contra dolor facio fortis neque dolor contra mors contra uterque sui findo neque spes mors patienter doleo neque taedium dolor libo morior hic fero ille expecto val


In quid amicum paro? Ut habeam pro quo mori possim, ut habeam quem in exilium sequar, cuius me morti opponam et inpendam. Ista, quam tu describis, negotiatio est, non amicitia, quae ad commodum accedit, quae quid consecutura sit spectat.

in quis amicus paro ut habeo pro quo morior possum ut habeo qui in exsilium sequor qui ego mors oppono et inpendo iste quam tu describo negotiatio sum non amicitia qui ad commodus accedo qui quis consequor sum specto


Omnia corporis aut incommoda aut pericula per me transierunt; nullum mihi videtur molestius. Quidni? Aliud enim quicquid est, aegrotare est, hoc animam egerere. Itaque medici hanc meditationem mortis vocant. Faciet enim aliquando spiritus ille, quod saepe conatus est.

omnis corpus aut incommodus aut periculum per ego transeo nullus ego video molestus quis alius enim quisquis sum aegrotaris sum hic anima egeo itaque medicus hic meditatio mors voco facio enim aliquando spiritus ille qui saepe conor sum


Errare mihi videntur, qui existimant philosophiae fideliter deditos contumaces esse ac refractarios, contemptores magistratuum aut regum eorumve, per quos publica administrantur. Ex contrario enim nulli adversus illos gratiores sunt; nec inmerito. Nullis enim plus praestant quam quibus frui tranquillo otio licet.

erraris ego video qui existimo philosophia fidelis dedo contumax sum atque refractarius contemptor magistratus aut rex is per qui publicus administro ex contrarius enim nullus adverro ille gratus sum neque immeritus nullus enim multus praesto quam qui fruor tranquillus otium licet


Excidit porro vobis eundem Democritum invenisse, quemadmodum ebur molliretur, quemadmodum decoctus calculus in zmaragdum converteretur, qua hodieque coctum inventi lapides in hoc utiles colorantur. Ista sapiens licet invenerit, non qua sapiens erat, invenit; multa enim facit, quae ab inprudentissimis aut aeque fieri videmus aut peritius atque exercitatius.

excido porro tu idem democritus invenio quemadmodum ebur mollio quemadmodum decoquo calculus in smaragdus converto qui hodie coquo invenio lapis in hic utilis coloro iste sapio licet invenio non qui sapio sum invenio multus enim facio qui ab imprudens aut aequus fio video aut pereo atque exercito


Quis dubitare, mi Lucili, potest, quin deorum immortalium munus sit quod vivimus, philosophiae quod bene vivimus? Itaque tanto plus huic nos debere quam dis, quanto maius beneficium est bona vita quam vita, pro certo haberetur, nisi ipsam philosophiam di tribuissent. Cuius scientiam nulli dederunt, facultatem omnibus.

quis dubitaris ego lucilis possum quin deus immortalis munus sum qui vivo philosophia qui bene vivo itaque tantus multus hic nos debeo quam deus quantus magnus beneficium sum bonus vito quam vito pro certus habeo nisi ipse philosophia deus tribuo qui scientia nullus do facultas omnis


Minus tibi accuratas a me epistulas mitti querens. Quis enim accurate loquitur, nisi qui vult putide loqui? Qualis sermo meus esset, si una sederemus aut ambularemus, inlaboratus et facilis, tales esse epistulas meas volo, quae nihil habent accersitum nec fictum.

paruus tu accuro ab ego epistula mitto queror quis enim accuro loquor nisi qui volo putidus loquor qual sermo meus sum si unus sedeo aut ambulo illaboratus et facilis talis sum epistula meus volo qui nihil habeo arcesso neque fingo


Primum illud, quia res in controversia est et litem contestatam habemus, in praesentia differatur. Quod ego leve dixero, tu gravissimum esse contendes; scio alios inter flagella ridere, alios gemere sub colapho. Postea videbimus, utrum ista suis viribus valeant an inbecillitate nostra.

primus ille quia res in controversia sum et lito contestor habeo in praesens differo qui ego levis dico tu gravis sum contendo scio alius inter flagello rideo alius gemo sub colaphus postea video utrum iste suus vis valeo an inbecillitas noster


Nulli non virtus et vivo et mortuo rettulit gratiam, si modo illam bona secutus est fide, si se non exornavit et pinxit, sed idem fuit, sive ex denuntiato videbatur, sive inparatus ac subito. Nihil simulatio proficit. Paucis inponit leviter extrinsecus inducta facies; veritas in omnem partem sui eadem est. Quae decipiunt, nihil habent solidi. Tenue est mendacium; perlucet, si diligenter inspexeris. Vale.

nullus non virtus et vivo et mortuus refero gratia si modo ille bonus sequor sum fides si sui non exorno et pingo sed idem sum sive ex denuntio video sive imparatus atque subeo nihil simulatio proficio paucus inpono levis extrinsecus induco facies vereor in omnis pars suus idem sum qui decipio nihil habeo solidus tenue sum mendacium perluceo si diligenter inspicio val


In aciem educturus exercitum pro coniugibus ac liberis mortem obiturum quomodo exhortantur? Do tibi Fabios totum rei publicae bellum in unam transferentes domum. Laconas tibi ostendo in ipsis Thermopylarum angustiis positos. Nec victoriam sperant nec reditum. Ille locus illis sepulchrum futurus est.

in acies educo exercitus pro conjunx atque liber mors obeo quomodo exhortor do tu fabius totus res publicus bellum in unus transfero domus laconas tu ostendo in ipse thermopylaris angustia pono neque victoria spero neque redeo ille locus ille sepulcrum sum sum


Denique nullum animal pars est alterius animalis. Iustitia autem pars est animi; non est ergo animal, videor mihi in re confessa perdere operam; magis enim indignandum de isto quam disputandum est. Nullum animal alteri par est. Circumspice omnium corpora: nulli non et color proprius est et figura sua et magnitudo.

denique nullus animal pars sum alter animal iustitia autem pars sum animus non sum ergo animal video ego in res confiteor perdo opera magis enim indignor de iste quam disputo sum nullus animal alter par sum circumspicio omnis corpus nullus non et color proprius sum et figuro suus et magnitudo


Stoicis placet unam causam esse, id, quod facit. Aristoteles putat causam tribus modis dici: Prima, inquit, causa est ipsa materia, sine qua nihil potest effici; secunda opifex. Tertia est forma, quae unicuique operi inponitur tamquam statuae; nam hanc Aristoteles idos vocat. Quarta quoque, inquit, his accedit, propositum totius operis.

stoicus placeo unus causa sum is qui facio aristotelis puto causa tres modus dico primus inquam causa sum ipse materia sine qui nihil possum efficio secundus opifex tertius sum forma qui uniquique operio inpono tamquam statua nam hic aristotelis idos voco quartus quoque inquam hic accedo propono totus opus


Deinde cuius curata suffusio est, is non protinus eum visum recepit, aliis quoque potest reddere; malitia liberatus et liberat. Non opus est exhortatione, ne consilio quidem, ut colorum proprietates oculus intellegat, a nigro album etiam nullo monente distinguet. Multis contra praeceptis eget animus, ut videat, quid agendum sit in vita; quamquam oculis quoque aegros medicus non tantum curat sed etiam monet.

deinde qui curo suffusio sum is non protinus is video recipio alius quoque possum reddo malitia libero et libero non opus sum exhortatio ne consilium quidem ut color proprietas oculus intellego ab niger albus etiam nullus moneo distinguo multus contra praecipio egeo animus ut video quis ago sum in vito quamquam oculus quoque aeger medicus non tantus curo sed etiam moneo


Adice nunc, quod sapientiae praecepta finita debent esse et certa: si qua finiri non possunt, extra sapientiam sunt; sapientia rerum terminos novit.

adicio nunc qui sapientia praecipio finio debeo sum et certus si qui finio non possum extra sapientia sum sapientia res terminus nosco


Si dubia sunt, inquit, quae praecipis, probationes adicere debebis; ergo illae, non praecepta proficient. Quid, quod etiam sine probationibus ipsa monentis auctoritas prodest? Sic quomodo iurisconsultorum valent responsa, etiam si ratio non redditur. Praeterea ipsa, quae praecipiuntur, per se multum habent ponderis, utique si aut carmini intexta sunt aut prosa oratione in sententiam coartata, sicut illa Catoniana: emas non quod opus est, sed quod necesse est; quod non opus est, asse carum est, qualia sunt illa aut reddita oraculo aut similia: tempori parce, te nosce.

si dubius sum inquam qui praecipio probatio adicio debeo ergo ille non praecipio proficio quis qui etiam sine probatio ipse moneo auctoritas prodo sic quomodo iurisconsultor valeo respondeo etiam si ratio non reddo praeterea ipse qui praecipio per sui multus habeo pondus utique si aut carmen intexo sum aut prorsus oratio in sententia coarto sicut ille catonianus emo non qui opus sum sed qui necesse sum qui non opus sum assis caris sum qualis sum ille aut reddo oraculum aut similis tempus parco tu nosco


Olim ipse me damno, qui illos imitor, dum accuso, et verba apertae rei impendo. Cui enim dubium potest esse, quin si aestus malum est, et aestuare malum sit? Si algor malum est, malum sit algere? Si vita bonum est, et vivere bonum sit? Omnia ista circa sapientiam, non in ipsa sunt. At nobis in ipsa commorandum est.

olim ipse ego damnum qui ille imito dum accuso et verbum aperio res impendo qui enim dubius possum sum quin si aestus malus sum et aestuaris malus sum si algor malus sum malus sum algere si vito bonus sum et vivo bonus sum omnis iste circa sapientia non in ipse sum at nos in ipse commoro sum


Propositum, inquit, artificis, propter quod ad faciendum aliquid accedit, causa est. Ut sit causa, non est efficiens causa, sed superveniens. Hae autem innumerabiles sunt; nos de causa generali quaerimus. Illud vero non pro solita ipsis subtilitate dixerunt, totum mundum et consummatum opus causam esse. Multum enim interest inter opus et causam operis.

propono inquam artifex propter qui ad facio aliquis accedo causa sum ut sum causa non sum efficio causa sed supervenio hic autem innumerabilis sum nos de causa general quaero ille verus non pro soleo ipse subtilitas dico totus mundus et consummo opus causa sum multus enim intersum inter opus et causa opus


Quinque ergo causae sunt, ut Plato dicit: id ex quo, id a quo, id in quo, id ad quod, id propter quod. Novissime id quod ex his est. Tamquam in statua, quia de hac loqui coepimus, id ex quo aes est, id a quo artifex est, id in quo forma est, quae aptatur illi, id ad quod exemplar est, quod imitatur is, qui facit, id propter quod facientis propositum est, id quod ex istis est, ipsa statua est.

quinque ergo causa sum ut plato dico is ex quo is ab quo is in quo is ad qui is propter qui novus is qui ex hic sum tamquam in statua quia de hic loquor coepio is ex quo aes sum is ab quo artifex sum is in quo forma sum qui apto ille is ad qui exemplar sum qui imito is qui facio is propter qui facio propono sum is qui ex iste sum ipse statua sum


Etiamnunc sapientis animum perite movere nemo alius potest quam sapiens, sicut hominem movere rationaliter non potest nisi homo. Quomodo ergo ad rationem movendam ratione opus est, sic ut moveatur ratio perfecta, opus est ratione perfecta.

etiamnum sapio animus pereo moveo nemo alius possum quam sapio sicut homo moveo rationalis non possum nisi homo quomodo ergo ad ratio moveo ratio opus sum sic ut moveo ratio perficio opus sum ratio perficio


Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam solvimus, ea gratuita vocamus, pro quibus nos ipsos inpendimus. Quae emere nollemus, si domus nobis nostra pro illis esset danda, si amoenum aliquod fructuosumve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum periculo, cum iactura pudoris et libertatis et temporis; adeo nihil est cuique se vilius.

ex is licet stupor noster appareo qui is solus puto emo pro qui pecunia solvo is gratuitus voco pro qui nos ipse inpendo qui emo nolo si domus nos noster pro ille sum do si amoenus aliqui fructuosus praedium ad is paro sum pervenio cum sollicitudo cum periculum cum iactura pudor et libertas et tempus adeo nihil sum quisque sui vilis


Mors nullum habet incommodum; esse enim debet aliquid, cuius sit incommodum.

mors nullus habeo incommodus sum enim debeo aliquis qui sum incommodus


Tenebras habere non potes; sequetur, quocumque fugeris, multum pristinae lucis.

tenebrae habeo non possum sequor quicumque fugio multus pristinus lucus


Quomodo ista perplexa sunt, sic ex istis non singulares morbi nascuntur, sed inexplicabiles, diversi, multiformes, adversus quos et medicina armare se coepit multis generibus, multis observationibus.

quomodo iste perplexus sum sic ex iste non singularis morbus nascor sed inexplicabilis diverto multiformis adverro qui et medicina armaris sui coepio multus genus multus observatio


Ratio autem non impletur manifestis; maior eius pars pulchriorque in occultis est. Occulta probationem exigunt, probatio non sine decretis est; necessaria ergo decreta sunt.

ratio autem non impleo manifestus magnus is pars pulcher in occulo sum occulo probatio exigo probatio non sine decretum sum necessarius ergo decretum sum


Illud nullo modo probo, quod ait Metrodorus: esse aliquam cognatam tristitiae voluptatem, hanc esse captandam in eiusmodi tempore. Ipsa Metrodori verba subscripsi. Μητροδώρου ἐπιστολῶν πρὸς τὴν ἀδελφήν. Ἔστιν γάρ τις ἡδονὴ λύπῃ συγγενής, ἣν χρὴ θηρεύειν κατὰ τοῦτον τὸν καιρόν.

ille nullus modo probo qui aio metrodorus sum aliqui cognata tristitia voluptas hic sum capto in eiusmodi tempus ipse metrodorus verbum subscribo


Morbum morte non fugiam, dumtaxat sanabilem nec officientem animo. Non adferam mihi manus propter dolorem; sic mori vinci est. Hunc tamen si sciero perpetuo mihi esse patiendum, exibo, non propter ipsum, sed quia inpedimento mihi futurus est ad omne, propter quod vivitur. Inbecillus est et ignavus, qui propter dolorem moritur, stultus, qui doloris causa vivit.

morbus mors non fugio dumtaxat sanabilis neque officio animus non affero ego manus propter dolor sic morior vinco sum hic tamen si scio perpetuus ego sum patior exeo non propter ipse sed quia impedimentum ego sum sum ad omnis propter qui vivo imbecillus sum et ignavus qui propter dolor morior stultus qui dolor causa vivo


Intersit aliquid inter clamorem theatri et scholae; est aliqua et laudandi decentia. Omnia rerum omnium, si observentur, indicia sunt et argumentum morum ex minimis quoque licet capere: inpudicum et incessus ostendit et manus mota et unum interdum responsum et relatus ad caput digitus et flexus oculorum. Inprobum risus, insanum vultus habitusque demonstrat. Illa enim in apertum per notas exeunt; qualis quisque sit, scies, si quemadmodum laudet, quemadmodum laudetur, aspexeris.

intersum aliquis inter clamor theatrum et schola sum aliqui et laudo decet omnis res omnis si observo indicium sum et argumentum mos ex paruus quoque licet capio impudicus et incessus ostendo et manus moueo et unus interdum responsum et refero ad caput digitus et flecto oculus improbus rideo insanus vultus habeo demonstro ille enim in aperio per nosco exeo qualis quisque sum scio si quemadmodum laudo quemadmodum laudo aspicio


Ad horum mala levanda valere lusoria ista crediderim, si prius docueris, quam partem eorum levatura sint. Quid istorum cupiditates demit? Quid temperat? Utinam tantum non prodessent! Nocent. Hoc tibi, cum voles, manifestissimum faciam, comminui et debilitari generosam indolem in istas argutias coniectam.

ad hic malus levo valeo lusorium iste credo si prior doceo quam pars is levo sum quis iste cupiditas demo quis tempero utinam tantus non prosum noceo hic tu cum volo manifestus facio comminuo et debilitaris generosus indoles in iste argutiae conicio


Numquid feliciorem iudicas eum, qui summo die muneris, quam eum, qui medio occiditur? Numquid aliquem tam stulte cupidum esse vitae putas, ut iugulari in spoliario quam in harena malit? Non maiore spatio alter alterum praeeedimus praecedimus. Mors per omnes it; qui occidit, consequitur occisum. Minimum est, de quo sollicitissime agitur. Quid autem ad rem pertinet, quam diu vites, quod evitare non possis? Vale.

numquid felix iudico is qui superus dies munus quam is qui medium occaedes numquid aliquis tam stultus cupidus sum vita puto ut iugulo in spoliarium quam in harena malo non magnus spatium alter alter praeeedimus praecedo mors per omnis eo qui occido consequor occido paruus sum de quo sollicitus ago quis autem ad res pertineo quam diu vito qui evitaris non possum val


Quomodo, oro te, convenit, ut et Diogenen mireris et Daedalum? Uter ex his sapiens tibi videtur? Qui serram commentus est, an ille qui cum vidisset puerum cava manu bibentem aquam, fregit protinus exemptum e perula calicem cum hac obiurgatione sui: quamdiu homo stultus supervacuas sarcinas habui! qui se conplicuit in dolio et in eo cubitavit?

quomodo oro tu convenio ut et diogenes miror et daedal uter ex hic sapio tu video qui serra comminiscor sum an ille qui cum video puer cavo manus bibo aqua frango protinus eximo e perula calix cum hic obiurgatio suus quamdiu homo stultus supervacuus sarcina habeo qui sui conplico in dolium et in is cubito


Quorsus haec pertinent? Ut scias virtutem omnia opera velut fetus suos isdem oculis intueri, aeque indulgere omnibus et quidem inpensius laborantibus, quoniam quidem etiam parentium amor magis in ea, quorum miseretur, inclinat. Virtus quoque opera sua, quae videt adfici et premi, non magis amat, sed parentium bonorum more magis conplectitur ac fovet.

quorsus hic pertineo ut scio virtus omnis opus velut fetus suus idem oculus intueor aequus indulgeo omnis et quidem inpendo laboro quoniam quidem etiam pareo amor magis in is qui misero inclino virtus quoque opus suus qui video afficio et premo non magis amo sed pareo bonus mos magis conplecto atque foveo


Quis hoc? inquis, tamquam nescias, cui imperem; Epicurus. Sed idem hoc omnes tibi ex omni domo conclamabunt, Peripatetici, Academici, Stoici, Cynici. Quis enim placere populo potest, cui placet virtus? Malis artibus popularis favor quaeritur. Similem te illis facias oportet. Non probabunt, nisi agnoverint. Multo autem ad rem magis pertinet, qualis tibi videaris quam qualis aliis. Conciliari nisi turpi ratione amor turpium non potest.

quis hic inquam tamquam nescio qui impero epicurus sed idem hic omnis tu ex omnis domus conclamo peripateticus academicus stoicus cynicus quis enim placeo populus possum qui placeo virtus mal ars popularis favor quaero similis tu ille facio oportet non probo nisi anosco multus autem ad res magis pertineo qualis tu videaris quam qualis alius conciliaris nisi turpis ratio amor turpis non possum


Putas me tibi scripturum, quam humane nobiscum hiemps egerit, quae et remissa fuit et brevis, quam malignum ver sit, quam praeposterum frigus, et alias ineptias verba quaerentium? Ego vero aliquid, quod et mihi et tibi prodesse possit, scribam. Quid autem id erit, nisi ut te exhorter ad bonam mentem? Huius fundamentum quod sit quaeris? Ne gaudeas vanis. Fundamentum hoc esse dixi; culmen est.

puta ego tu scribo quam humanus nos hiems ago qui et remitto sum et brevis quam malignus ver sum quam praeposterus frigus et alius ineptia verbum quaero ego verus aliquis qui et ego et tu prosum possum scribo quis autem is sum nisi ut tu exhortor ad bonus mens hic fundamentum qui sum quaero ne gaudeo vanus fundamentum hic sum dico culmen sum


Singula animalia singulas habere debent substantias; ista omnia unum animum habent; itaque singula esse possunt, multa esse non possunt. Ego et animal sum et homo, non tamen duos esse nos dices. Quare? Quia separati debent esse. Ita dico: alter ab altero debet esse diductus, ut duo sint. Quicquid in uno multiplex est, sub unam naturam cadit; itaque unum est.

singulus animal singulus habeo debeo substantia iste omnis unus animus habeo itaque singulus sum possum multus sum non possum ego et animal sum et homo non tamen duo sum nos dico quaris quia separo debeo sum ita dico alter ab alter debeo sum diduco ut duo sum quisquis in unus multiplex sum sub unus natura cado itaque unus sum


Non est, inquit, quod protinus inbecillam aciem committas inprobo lumini; a tenebris primum ad umbrosa procede, deinde plus aude et paulatim claram lucem pati adsuesce. Non est quod post cibum studeas, non est quod plenis oculis ac tumentibus imperes; adflatum et vim frigoris in os occurrentis evita; alia eiusmodi, quae non minus quam medicamenta proficiunt. Adicit remediis medicina consilium.

non sum inquam qui protinus imbecillus acies committo improbus lumen ab tenebrae primus ad umbrosus procedo deinde multus audeo et paulatim clarus lux patior assuesco non sum qui post cibus studeo non sum qui plenus oculus atque tumeo impero afflo et vis frigor in os occurro evito alius eiusmodi qui non paruus quam medicamentum proficio adicio remedium medicina consilium


Inquiramus itaque in rem diligenter. Verisimile est aliquid futurum mali; non statim verum est. Quam multa non expectata venerunt! Quam multa expectata nusquam conparuerunt! Etiam si futurum est, quid iuvat dolori suo occurrere? Satis cito dolebis, cum venerit; interim tibi meliora promitte.

inquiro itaque in res diligenter verisimilis sum aliquis sum malus non statim verus sum quam multus non expecto venio quam multus expecto nusquam conpareo etiam si sum sum quis juvo dolor suus occurro satis cito doleo cum venio interim tu bonus promitto


Nec passim carpenda sunt nec avide invadenda universa; per partes pervenietur ad totum. Aptari onus viribus debet nec plus occupari quam cui sufficere possimus. Non quantum vis, sed quantum capis, hauriendum est. Bonum tantum habe animum; capies quantum voles. Quo plus recipit animus, hoc se magis laxat.

neque passim carpo sum neque avidus invado universus per pars pervenio ad totus aptaris onus vis debeo neque multus occuparis quam qui sufficio possum non quantus volo sed quantus capio haurio sum bonus tantus habeo animus capio quantus volo quo multus recipio animus hic sui magis laxo


Sed iam finem epistulae faciam, si illi signum suum inpressero, id est aliquam magnificam vocem perferendam ad te mandavero. Inter cetera mala hoc quoque habet stultitia: semper incipit vivere. Considera quid vox ista significet, Lucili virorum optime, et intelleges, quam foeda sit hominum levitas cotidie nova vitae fundamenta ponentium, novas spes etiam in exitu inchoantium.

sed iam finis epistula facio si ille signum suus inpremo is sum aliqui magnificus voco perfero ad tu mando inter ceterus malus hic quoque habeo stultitia semper incipio vivo considero quis vox iste significo lucilis vir optume et intellego quam foedus sum homo levitas cottidie novo vita fundamentum pono novo spes etiam in exeo incoho


Illud quoque dicamus ei, qui deflet ac desiderat in aetate prima raptum: omnes, quantum ad brevitatem aevi, si universo conpares, et iuvenes et senes, in aequo sumus. Minus enim ad nos ex aetate omni venit quam quod minimum esse quis dixerit, quoniam quidem minimum aliqua pars est. Hoc quod vivimus, proximum nihilost; et tamen, o dementiam nostram, late disponitur.

ille quoque dico is qui defleo atque desidero in aetas primus rapio omnis quantus ad brevitas aevum si universus conparis et juvenis et senex in aequus sum paruus enim ad nos ex aetas omnis venio quam qui paruus sum quis dico quoniam quidem paruus aliqui pars sum hic qui vivo propior nihilum et tamen o dementia noster latus dispono


Ecquis exitus est melior quam in finem suum natura solvente dilabi? Non quia aliquid mali est ictus et e vita repentinus excessus, sed quia lenis haec est via, subduci. Ego certe, velut adpropinquet experimentum et ille laturus sententiam de omnibus annis meis dies venerit, ita me observo et adloquor:

ecquis exitus sum bonus quam in finis suus natura solvo dilabor non quia aliquis malus sum iacio et e vito repentinus excedo sed quia lenis hic sum via subduco ego certus velut appropinquo experimentum et ille fero sententia de omnis annus meus dies venio ita ego observo et alloquor


Omnes itaque istos, numquam auctores, semper interpretes sub aliena umbra latentes, nihil existimo habere generosi, numquam ausos aliquando facere, quod diu didicerant. Memoriam in alienis exercuerunt. Aliud autem est meminisse, aliud scire. Meminisse est rem commissam memoriae custodire. At contra scire est et sua facere quaeque nec ad exemplar pendere et totiens respicere ad magistrum.

omnis itaque iste numquam auctor semper interpres sub alienus umbra lateo nihil existimo habeo generosus numquam audeo aliquando facio qui diu disco memoria in alienus exerceo alius autem sum memini alius scio memini sum res committo memoria custodio at contra scio sum et suus facio quisque neque ad exemplar pendeo et totiens respicio ad magister


Nullum habet momentum vexatio et dolor et quicquid aliud incommodi est; virtute enim obruitur. Quemadmodum minuta lumina claritas solis obscurat, sic dolores, molestias, iniurias virtus magnitudine sua elidit atque opprimit et quocumque adfulsit, ibi quicquid sine illa apparet, extinguitur; nec magis ullam portionem habent incommoda, cum in virtutem inciderunt, quam in mari nimbus.

nullus habeo momentum vexatio et dolor et quisquis alius incommodus sum virtus enim obruo quemadmodum minuo lumen claritas sol obscuro sic dolor molestia injuria virtus magnitudo suus elido atque opprimo et quicumque affulgeo ibi quisquis sine ille appareo extinguitur neque magis ullus portio habeo incommodus cum in virtus incido quam in mare nimbus


Hoc idem querenti cuidam Socrates ait: Quid miraris nihil tibi peregrinationes prodesse, cum te circumferas? Premit te eadem causa, quae expulit. Quid terrarum iuvare novitas potest? Quid cognitio urbium aut locorum? In inritum cedit ista iactatio. Quaeris quare te fuga ista non adiuvet? Tecum fugis. Onus animi deponendum est; non ante tibi ullus placebit locus.

hic idem queror quidam socrates aio quis miror nihil tu peregrinatio prosum cum tu circumfero premo tu idem causa qui expello quis terra iuvaris novitas possum quis cognitio urbs aut locus in irritus cedo iste jactatio quaero quare tu fuga iste non adjuvo tu fugio onus animus depono sum non ante tu ullus placeo locus


Nascitur ars ista, non discitur. Itaque nullum est animal altero doctius. videbis araneorum pares telas, par in favis angulorum omnium foramen. Incertum est et inaequabile, quidquid ars tradit; ex aequo venit, quod natura distribuit. Haec nihil magis quam tutelam sui et eius peritiam tradidit, ideoque etiam simul incipiunt et discere et vivere.

nascor ars iste non disco itaque nullus sum animal alter doceo video araneus par tela par in favus angulus omnis foramen incertus sum et inaequabilis quisquis ars trado ex aequus venio qui natura distribuo hic nihil magis quam tutela suus et is peritia trado ideo etiam simul incipio et disco et vivo


Quanta dementia est vereri, ne infameris ab infamibus? Quemadmodum famam extimuistis sine causa, sic et illa, quae numquam timeretis, nisi fama iussisset. Num quid detrimenti faceret vir bonus iniquis rumoribus sparsus?

quantus dementia sum vereor ne infamo ab infamis quemadmodum fama extimesco sine causa sic et ille qui numquam timeo nisi fama iubeo num quis detrimentum facio vir bonus iniquus rumor spargo


Ab illis, qui manus harenae locant et edunt ac bibunt, quae per sanguinem reddant, cavetur, ut ista vel inviti patiantur; a te, ut volens libensque patiaris. Illis licet arma summittere, misericordiam populi temptare; tu neque summittes nec vitam rogabis. Recto tibi invictoque moriendum est. Quid porro prodest paucos dies aut annos lucrificare? Sine missione nascimur.

ab ille qui manus harena loco et edo atque bibo qui per sanguis reddo caveo ut iste vel invitus patior ab tu ut volo libet patior ille licet arma summitto misericordia populus tento tu neque summitto neque vita rogo recingo tu invictus morior sum quis porro prodo paucus dies aut annus lucrificaris sinis missio nasco


Quaedam processu priorem exuunt formam et in novam transeunt. Ubi aliquid animus diu protulit et magnitudinem eius sequendo lassatus est, infinitum coepit vocari. Quod longe aliud factum est quam fuit, cum magnum videretur, sed finitum. Eodem modo aliquid difficulter secari cogitavimus; novissime crescente hac difficultate insecabile inventum est. Sic ab eo, quod vix et aegre movebatur, processimus ad inmobile. Eadem ratione aliquid secundum naturam fuit; hoc in aliam proprietatem magnitudo sua transtulit et bonum fecit. Vale.

quidam procedo prior exuo forma et in novus transeo ubius aliquis animus diu profero et magnitudo is sequor lasso sum infinitus coepio vocaris qui longus alius facio sum quam sum cum magnus video sed finio eos modo aliquis difficilis secaris cogito novus cresco hic difficultas insecabilis invenio sum sic ab is qui vix et aeger moveo procedo ad inmobilis idem ratio aliquis secundus natura sum hic in alius proprietas magnitudo suus transfero et bonus facio val


Hoc tamen est commodissimum in villa, quod Baias trans parietem habet; incommodis illarum caret, voluptatibus fruitur. Has laudes eius ipse novi; esse illam totius anni credo. Occurrit enim favonio et illum adeo excipit, ut Bais neget. Non stulte videtur elegisse hunc locum Vatia, in quem otium suum pigrum iam et senile conferret.

hic tamen sum commodus in villa qui baiae trans paries habeo incommodus ille careo voluptas fruor hic laus is ipse nosco sum ille totus annus credo occurro enim favonio et ille adeo excipio ut baiae nego non stultus video eligo hic locus vatius in qui otium suus piger iam et senilis confero


Quaeris quid sit malum? Cedere iis, quae mala vocantur, et illis libertatem suam dedere, pro qua cuncta patienda sunt. Perit libertas, nisi illa contemnimus, quae nobis iugum inponunt. Non dubitarent, quid conveniret forti viro, si scirent, quid esset fortitudo. Non est enim inconsulta temeritas nec periculorum amor nec formidabilium adpetitio; scientia est distinguendi, quid sit malum et quid non sit. Diligentissima in tutela sui fortitudo est et eadem patientissima eorum, quibus falsa species malorum est.

quaero quis sum malus cedo is qui malus voco et ille libertas suus do pro qui cunctus patior sum pereo libertas nisi ille contemno qui nos iugum inpono non dubito quis convenio fortis vir si scio quis sum fortitudo non sum enim inconsultus temeritas neque periculum amor neque formidabilis appetitio scientia sum distinguo quis sum malus et quis non sum diligens in tutela suus fortitudo sum et idem patior is qui fallo species malus sum


Quemadmodum artifices alicuius rei subtilioris, quae intentione oculos defetigat, si malignum habent et precarium lumen, in publicum prodeunt et in aliqua regione ad populi otium dedicata oculos libera luce delectant; sic animus in hoc tristi et obscuro domicilio elusus, quotiens potest, apertum petit et in rerum naturae contemplatione requiescit.

quemadmodum artifex aliquis res subtilis qui intentio oculus defatigo si malignus habeo et precarius lumen in publicus proeo et in aliqui regio ad populus otium dedico oculus liber lux delecto sic animus in hic tristis et obscurum domicilium eludo quotiens possum aperio peto et in res natura contemplatio requiesco


Si habemus alios amicos, male de iis et meremur et existimamus, qui parum valent in unius elati solacium; si non habemus, maiorem iniuriam ipsi nobis fecimus quam a fortuna accepimus; illa unum abstulit, nos, quemcumque non fecimus.

si habeo alius amicus malus de is et mereo et existimo qui parum valeo in unus effero solacium si non habeo magnus iniuria ipse nos facio quam ab fortuna accipio ille unus aufero nos quicumque non facio


Quid ergo? Nihil interest inter gaudium et dolorum inflexibilem patientiam? Nihil, quantum ad ipsas virtutes; plurimum inter illa, in quibus virtus utraque ostenditur. In altero enim naturalis est animi remissio ae laxitas, in altero contra naturam dolor. Itaque media sunt haec, quae plurimum intervalli recipiunt; virtus in utroque par est.

quis ergo nihil intersum inter gaudium et dolor inflexibilis patientia nihil quantus ad ipse virtus multus inter ille in qui virtus uter ostendo in alter enim natural sum animus remissio ae laxitas in alter contra natura dolor itaque medius sum hic qui multus intervallum recipio virtus in uterque par sum


Admirationem nobis parentes auri argenti que fecerunt, et teneris infusa cupiditas altius sedit crevitque nobiscum. Deinde totus populus in alia discors in hoc convenit; hoc suspiciunt, hoc suis optant, hoc dis velut rerum humanarum maximum, cum grati videri volunt, consecrant. Denique eo mores redacti sunt, ut paupertas maledicto probroque sit, contempta divitibus, invisa pauperibus.

admiratio nos parens aurum argentum que facio et teneo infundo cupiditas altus sedeo cerno nos deinde totus populus in alius discors in hic convenio hic suspicio hic suus opto hic deus velut res humanus magnus cum gratus video volo consecro denique is mos redigo sum ut paupertas maledico probrum sum contemno dives invideo pauper


Claritas, inquit, laus est a bonis bono reddita; laus oratio, vox est aliquid significans; vox est autem, licet virorum sit bonorum, non bonum. Nec enim quicquid vir bonus facit, bonum est. Nam et plaudit et sibilat, sed nec plausum quisquam nec sibilum, licet omnia eius admiretur et laudet, bonum dicit, non magis quam sternumentum aut tussim. Ergo claritas bonum non est.

claritas inquam laus sum ab bonus bonus reddo laus oratio vox sum aliquis significo vox sum autem licet vir sum bonus non bonus neque enim quisquis vir bonus facio bonus sum nam et plaudo et sibilo sed neque plausus quisquam neque sibilis licet omnis is admiror et laudo bonus dico non magis quam sternumentum aut tussis ergo claritas bonus non sum


Idem tamen subicit nihil esse temptandum, nisi cum apte poterit tempestiveque temptari. Sed cum illud tempus captatum diu venerit, exiliendum ait. Dormitare de fuga cogitantem vetat et sperat salutarem etiam ex difficillimis exitum, si nec properemus ante tempus nec cessemus in tempore.

idem tamen subicio nihil sum tento nisi cum aptus possum tempestivus temptaris sed cum ille tempus captas diu venio exiliendum aio dormitaris de fuga cogito veto et spero salutaris etiam ex difficilis exitus si neque propero ante tempus neque cesso in tempus


Victus est tamen. Et hoc numera inter repulsas Catonis; tam magno animo feret aliquid sibi ad victoriam quam ad praeturam obstitisse. Quo die repulsus est, lusit, qua nocte periturus fuit, legit. Eodem loco habuit praetura et vita excidere; omnia, quae acciderent, ferenda esse persuaserat sibi.

vinco sum tamen et hic numero inter repello cato tam magnus animus fero aliquis sui ad victoria quam ad praetorqueo obsto quo dies repello sum ludo qui nox pereo sum lego eos locus habeo praetura et vito excido omnis qui accido fero sum persuadeo sui


Adice nunc, quod artes quoque pleraeque, immo ex omnibus liberalissimae habent decreta sua, non tantum praecepta, sicut medicina. Itaque alia est Hippocratis secta, alia Asclepiadis, alia Themisonis.

adicio nunc qui ars quoque plerus immo ex omnis liberalis habeo decretum suus non tantus praecipio sicut medicina itaque alius sum hippocrates seco alius asclepiades alius themison


Et quando, inquis, tibi proderit istud, quod in exitu discis, aut in quam rem? In hanc, ut exeam melior. Non est tamen quod existimes ullam aetatem aptiorem esse ad bonam mentem quam quae se multis experimentis, longa ac frequenti rerum paenitentia edomuit, quae ad salutaria mitigatis adfectibus venit. Hoc est huius boni tempus; quisquis senex ad sapientiam pervenit, annis pervenit. Vale.

et quando inquam tu prosum iste qui in exeo disco aut in quam res in hic ut exeo bonus non sum tamen qui existimo ullus aetas aptus sum ad bonus mens quam qui sui multus experimentum longus atque frequens res paenitentia edomo qui ad salutare mitigo affectus venio hic sum hic bonus tempus quisquis senex ad sapientia pervenio annus pervenio val


Quid te torques et maceras in ea quaestione, quam subtilius est contempsisse quam solvere? Securi est et ex commodo migrantis minuta conquirere; cum hostis instat a tergo et movere se iussus est miles, necessitas excutit quicquid pax otiosa collegerat.

quis tu torqueo et macero in is quaestio quam subtilis sum contemno quam solvo securus sum et ex commodum migro minuo conquiro cum hostis insto ab tergum et moveo sui iubeo sum miles necessitas excutio quisquis pax otiosus colligo


Quidni iuvaret vagari inter tam late sparsa miracula? At vos ad omnem tectorum pavetis sonum et inter picturas vestras, si quid increpuit, fugitis adtoniti. Non habebant domos instar urbium. Spiritus ac liber inter aperta perflatus et levis umbra rupis aut arboris et perlucidi fontes rivique non opere nec fistula nec ullo coacto itinere obsolefacti, sed sponte currentes et prata sine arte formosa, inter haec agreste domicilium rustica politum manu. Haec erat secundum naturam domus, in qua libebat habitare nec ipsam nec pro ipsa timentem; nunc magna pars nostri metus tecta sunt.

quis juvo vagaris inter tam latus spargo miraculum at tu ad omnis tector paveo sonus et inter pictura vester si quis increpo fugio adtono non habeo domus instar urbs spiritus atque liber inter apertus perflo et levis umbra rupes aut arbor et perlucidi fons rivus non opus neque fistula neque ullus cogo iter obsolefacio sed sponte curro et pratum sine ars formosus inter hic agrestis domicilium rusticus polio manus hic sum secundus natura domus in qui libet habito neque ipse neque pro ipse timeo nunc magnus pars noster metus tectum sum