Nec ideo praecipio tibi neglegentiam. Tu vero metuenda declina. Quidquid consilio prospici potest, prospice. Quodcumque laesurum est, multo ante quam accidat, speculare et averte. In hoc ipsum tibi plurimum conferet fiducia et ad tolerandum omne obfirmata mens. Potest fortunam cavere, qui potest ferre. Certe in tranquillo non tumultuatur. Nihil est nec miserius nec stultius quam praetimere. Quae ista dementia est malum suum antecedere?

neque ideo praecipio tu neglegentia tu verus metuo declino quisquis consilium prospicio possum prospicio quicumque laedo sum multus ante quam accido specularis et averto in hic ipse tu multus confero fiducia et ad tolero omnis obfirmo mens possum fortuna caveo qui possum fero certus in tranquillus non tumultuor nihil sum neque miser neque stultus quam praetimeo qui iste dementia sum malus suus antecedo


Litigabis, ego video, cum tibi hodiernam quaestiunculam, in qua satis diu haesimus, exposuero. Iterum enim exclamabis: hoc quid ad mores? Sed exclama, dum tibi primum alios opponam, cum quibus litiges, Posidonium et Archidemum; hi iudicium accipient. Deinde dicam: non quicquid morale est, mores bonos facit.

litigo ego video cum tu hodiernus quaestiuncula in qui satis diu haereo expono iterum enim exclamo hic quis ad mos sed exclamo dum tu primus alius oppono cum qui litigo posidonius et archidemus hic iudicium accipio deinde dico non quisquis moral sum mos bonus facio


Invenitur, qui dicat sapientem corpore parum prospero usum nec miserum esse nec beatum. Hic quoque fallitur, exaequat enim fortuita virtutibus et tantundem tribuit honestis quantum honestate carentibus. Quid autem foedius, quid indignius quam comparari veneranda contemptis? Veneranda enim sunt iustitia, pietas, fides, fortitudo, prudentia; e contrario vilia sunt, quae saepe contingunt pleniora vilissimis, crus solidum et lacertus et dentes et tororum sanitas firmitasque.

invenio qui dico sapio corpus parum prosper usus neque miser sum neque beatus hic quoque fallo exaequo enim fortuitus virtus et tantus tribuo honestus quantus honestas careo quis autem foedus quis indignus quam compararis veneror contemno veneror enim sum iustitia pietas fides fortitudo prudentia e contrarius vilis sum qui saepe contingo plenus vilis crus solidus et lacertus et dens et torus sanitas firmitas


Socrates qui totam philosophiam revocavit ad mores et hanc summam dixit esse sapientiam, bona malaque distinguere, sequere, inquit, illos, si quid apud te habeo auctoritatis, ut sis beatus, et te alicui stultum videri sine. Quisquis volet, tibi contumeliam faciat et iniuriam, tu tamen nihil patieris, si modo tecum erit virtus. Si vis, inquit, beatus esse, si fide bona vir bonus, sine contemnat te aliquis. Hoc nemo praestabit, nisi qui omnia bona exaequaverit, quia nec bonum sine honesto est et honestum in omnibus par est.

socrates qui totus philosophia revoco ad mos et hic summa dico sum sapientia bonus malum distinguo sequor inquam ille si quis apud tu habeo auctoritas ut sum beatus et tu aliqui stultus video sine quisquis volo tu contumelia facio et iniuria tu tamen nihil patior si modo tu sum virtus si volo inquam beatus sum si fides bonus vir bonus sine contemno tu aliquis hic nemo praesto nisi qui omnis bonus exaequo quia neque bonus sine honestus sum et honestus in omnis par sum


ego debebam dicere quo usque eadem peccabitis? Remedia ante vultis quam vitia desinere? Ego vero eo magis dicam et, quia recusatis, perseverabo. Tunc incipit medicina proficere, ubi in corpore alicnato alienato dolorem tactus expressit. Dicam etiam invitis profutura. Aliquando aliqua ad vos non blanda vox veniat, et quia verum singuli audire non vultis, publice audite.

ego debeo dico quo usque idem pecco remedio ante volo quam vitio desino ego verus is magis dico et quia recuso persevero tunc incipio medicina proficio ubi in corpus alicnato alieno dolor tango exprimo dico etiam invitus possum aliquando aliqui ad tu non blandus vox venio et quia verus singuli audio non volo publicus audio


Multi bona comedunt, multi amicas habent. Ut inter istos nomen invenias, opus est non tantum luxuriosam rem, sed notabilem facere; in tam occupata civitate fabulas vulgaris nequitia non invenit.

multus bonus comedunt multus amica habeo ut inter iste nomen invenio opus sum non tantus luxuriosus res sed notabilis facio in tam occupo civitas fabula vulgaris nequitia non invenio


Talem nunc esse habitum tuum cogita, qualem Vergilius noster vatis inducit iam concitatae et instigatae multumque habentis in se spiritus non sui: Bacchatur vates, magnum si pectore possit Excussisse deum. Vadis huc illuc, ut excutias insidens pondus, quod ipsa iactatione incommodius fit, sicut in navi onera inmota minus urgent, inaequaliter convoluta citius eam partem, in quam incubuere, demergunt. Quicquid facis, contra te facis et motu ipso noces tibi; aegrum enim concutis.

tal nunc sum habitus tuus cogito qual vergilius noster vates induco iam concito et instigo multus habeo in sui spiritus non suus bacchor vates magnus si pectus possum excutio deus vada huc illic ut excutio insideo pondus qui ipse iactatio incommodus fio sicut in no onus immotus paruus urgeo inaequalis convoluto cieo is pars in quam incubo demergo quisquis facio contra tu facio et motus ipse noceo tu aeger enim concutio


Agit illa continuus ordo fatorum et inevitabilis cursus. Per statas vices remeant et effectus rerum omnium aut movent aut notant. Sed sive quicquid evenit faciunt, quid inmutabilis rei notitia proficiet? Sive significant, quid refert providere quod effugere non possis? Scias ista, nescias;

ago ille continuus ordo fatum et inevitabilis curro per sto vicis remeo et efficio res omnis aut moveo aut noto sed sive quisquis evenio facio quis inmutabilis res notitia proficio sive significo quis refero provideo qui effugio non possum scio iste nescio


Non de ea philosophia loquor, quae civem extra patriam posuit, extra mundum deos, quae virtutem donavit voluptati, sed de illa, quae nullum bonum putat nisi quod honestum est, quae nec hominis nec fortunae muneribus deleniri potest, cuius hoc pretium est, non posse pretio capi. Hanc philosophiam fuisse illo rudi saeculo, quo adhuc artificia deerant et ipso usu discebantur utilia, non credo.

non de is philosophia loquor qui civis extra patria pono extra mundus deus qui virtus dono voluptas sed de ille qui nullus bonus puto nisi qui honestus sum qui neque homo neque fortuna munus delenio possum qui hic pretium sum non possum pretium capio hic philosophia sum ille rudo saeculum quo adhuc artificium desum et ipse usus disco utilis non credo


Alius vini minister in muliebrem modum ornatus cum aetate luctatur; non potest effugere pueritiam, retrahitur, iamque militari habitu glaber retritis pilis aut penitus evulsis tota nocte pervigilat, quam inter ebrietatem domini ac libidinem dividit et in cubiculo vir, in convivio puer est.

alius vinum minister in muliebris modus orno cum aetas luctor non possum effugio pueritia retraho iam militaris habitus glaber retero pila aut penitus evello totus nox pervigilo quam inter ebrietas dominus atque libido divido et in cubiculum vir in convivium puer sum


Ego ista non quaeram? Ego nesciam, unde descenderint? Semel haec mihi videnda sint, an saepe nascendum? Quo hinc iturus sim? Quae sedes exspectet animam solutam legibus servitutis humanae? Vetas me caelo interesse, id est iubes me vivere capite demisso?

ego iste non quaero ego nescio unde descendo semel hic ego video sum an saepe nasco quo hinc eo sum qui sedes exspecto anima solvo lex servitus humanus veto ego caelum intersum is sum iubeo ego vivo caput demitto


Quod si tanta cupiditas te longioris aevi tenet, cogita nihil eorum, quae ab oculis abeunt et in rerum naturam, ex qua prodierunt ac mox processura sunt, reconduntur, consumi; desinunt ista, non pereunt. Et mors, quam pertimescimus ac recusamus, intermittit vitam, non eripit; veniet iterum, qui nos in lucem reponat dies, quem multi recusarent, nisi oblitos reduceret.

qui si tantus cupiditas tu longus aevum teneo cogito nihil is qui ab oculus abeo et in res natura ex qui prodeo atque mox procedo sum recondo consumo desino iste non pereo et mors quam pertimesco atque recuso intermitto vita non eripio venio iterum qui nos in lux repono dies qui multus recuso nisi obliuiscor reduco


Quid ergo? inquit, sapiens non est beatior, qui diutius vixit, quem nullus avocavit dolor, quam ille, qui cum mala fortuna semper luctatus est? Responde mihi: numquid et melior est et honestior? Si haec non sunt, ne beatior quidem est. Rectius vivat oportet, ut beatius vivat; si rectius non potest, ne beatius quidem. Non intenditur virtus, ergo ne beata quidem vita, quae ex virtute est. Virtus enim tantum bonum est, ut istas accessiones minutas non sentiat, brevitatem aevi et dolorem et corporum varias offensiones. Nam voluptas non est digna, ad quam respiciat.

quis ergo inquam sapio non sum beo qui diu vivo qui nullus avoco dolor quam ille qui cum malus fortuna semper luctor sum respondeo ego numquid et bonus sum et honestus si hic non sum ne beo quidem sum rectus vivo oportet ut beatus vivo si rectus non possum ne beatus quidem non intendo virtus ergo ne beatus quidem vito qui ex virtus sum virtus enim tantus bonus sum ut iste accessio minuo non sentio brevitas aevum et dolor et corpus vario offensio nam voluptas non sum dignus ad quam respicio


Quomodo ista inter se paria esse possunt, cum alia optanda sint, alia aversanda? Si volumus ista distinguere, ad primum bonum revertamur et consideremus id quale sit: animus intuens vera, peritus fugiendorum ac petendorum, non ex opinione, sed ex natura pretia rebus inponens, toti se inserens mundo et in omnes eius actus contemplationem suam mittens, cogitationibus actionibusque intentus, ex aequo magnus ac vehemens, asperis blandisque pariter invictus, neutri se fortunae summittens, supra omnia quae contingunt acciduntque eminens, pulcherrimus, ordinatissimus cum decore tum viribus, sanus ac siccus, inperturbatus, intrepidus, quem nulla vis frangat, quem nec adtollant fortuita nec deprimant; talis animus virtus est.

quomodo iste inter sui par sum possum cum alius opto sum alius aversor si volo iste distinguo ad primus bonus revorto et considero is qualis sum animus intueor verus pereo fugio atque peto non ex opinio sed ex natura pretium res inpono totus sui insero mundus et in omnis is ago contemplatio suus mitto cogitatio actio intendo ex aequus magnus atque vehemens asper blandio pariter invictus neuter sui fortuna summitto supra omnis qui contingo accido emineo pulcher ordino cum decus tum vis sanus atque siccus imperturbatus intrepidus qui nullus volo frango qui neque adtollo fortuitus neque deprimo talis animus virtus sum


Peregrinatio non facit medicum, non oratorem, nulla ars loco discitur.

peregrinatio non facio medicus non orator nullus ars locus disco


At si inutile ministeriis corpus est, quidni oporteat educere animum laborantem? Et fortasse paulo ante quam debet, faciendum est, ne cum fieri debebit, facere non possis. Et cum maius periculum sit male vivendi quam cito moriendi, stultus est, qui non exigua temporis mercede magnae rei aleam redimit.

at si inutilis ministerium corpus sum quis oportet educo animus laboro et fortasse paulus ante quam debeo facio sum ne cum fio debeo facio non possum et cum magnus periculum sum malus vivo quam cito morior stultus sum qui non exiguus tempus merces magnus res alea redimo


Animalia quaedam ne inveniri possint, vestigia sua circa ipsum cubile confundunt; idem tibi faciendum est. Alioqui non deerunt, qui semper sequantur. Multi aperta transeunt, condita et abstrusa rimantur; furem signata sollicitant. Vile videtur, quicquid patet, aperta effractarius praeterit. Hos mores habet populus, hos imperitissimus quisque: in secreta inrumpere cupit. Optimum itaque est non iactare otium suum.

animal quidam ne invenio possum vestigium suus circa ipse cubile confundo idem tu facio sum alioqui non desum qui semper sequor multus apertus transeo condio et abstrudo rimo fur signo sollicito vilis video quisquis pateo apertus effractarius praetereo hic mos habeo populus hic imperitus quisque in secerno irrumpo cupio bonus itaque sum non iactaris otium suus


Quemadmodum qui iaculari discit, destinatum locum captat et manum format ad derigenda quae mittet, eum hanc vim ex disciplina et exercitatione percepit, quocumque vult illa utitur, didicit enim non hoc aut illud ferire, sed quodcumque voluerit: sic qui se ad totam vitam instruxit, non desiderat particulatim admoneri, doctus in totum, non enim quomodo cum uxore aut cum filio viveret, sed quomodo bene viveret. In hoc est et quomodo cum uxore ac liberis vivat.

quemadmodum qui iacularis disco destino locus capto et manus formo ad derigeo qui mitto is hic vis ex disciplina et exercitatio percipio quicumque volo ille uto disco enim non hic aut ille ferio sed quicumque volo sic qui sui ad totus vita instruo non desidero particulatim admoneo doceo in totus non enim quomodo cum uxor aut cum filius vivo sed quomodo bene vivo in hic sum et quomodo cum uxor atque liber vivo


Adice, quod nullus non intermittitur dolor aut certe remittitur. Adice, quod licet cavere venturum et obsistere inminenti remediis. Nullus enim non signa praemittit, utique qui ex solito revertitur. Tolerabilis est morbi patientia, si contempseris id quod extremum minatur.

adicio qui nullus non intermitto dolor aut certus remitto adicio qui licet caveo venio et obsisto inminenti remedium nullus enim non signum praemitto utique qui ex soleo revorto tolerabilis sum morbus patientia si contemno is qui exter mino


Ex eodem tibi munere plura exempla promisi.

ex idem tu munus multus exemplum promitto


Faciet autem illud firmum adsidua meditatio, si non verba exercueris, sed animum, si contra mortem te praeparaveris, adversus quam non exhortabitur nec adtollet, qui cavillationibus tibi persuadere temptaverit mortem malum non esse. Libet enim, Lucili virorum optime, ridere ineptias Graecas, quas nondum, quamvis mirer, excussi.

facio autem ille firmum assiduus meditatio si non verbum exerceo sed animus si contra mors tu praeparo adverro quam non exhortor neque adtollo qui cavillatio tu persuadeo tento mors malus non sum libet enim lucilis vir optume rideo ineptia graece qui nondum quivis miror excutio


Quicquid ex tribus defuit, turbat et cetera. Quid enim prodest inter se aestimati habere omnia, si sis in impetu nimius? Quid prodest impetus repressisse et habere cupiditates in tua potestate, si in ipsa rerum actione tempora ignores nec scias quando quidque et ubi et quemadmodum agi debeat? Aliud est enim dignitates et pretia rerum nosse, aliud articulos, aliud impetus refrenare et ad agenda ire, non ruere. Tunc ergo vita concors sibi est, ubi actio non destituit impetum, impetus ex dignitate rei cuiusque concipitur proinde remissus vel acrior, prout illa digna est peti.

quisquis ex tres desum turbo et ceterus quis enim prodo inter sui aestimo habeo omnis si sum in impetus nimius quis prodo impetus reprimo et habeo cupiditas in tuus potestas si in ipse res actio tempus ignoro neque scio quando quisque et ubi et quemadmodum ago debeo alius sum enim dignitas et pretium res nosco alius articulus alius impetus refrenaris et ad ago eo non ruo tunc ergo vito concors sui sum ubi actium non destituo impetus impetus ex dignitas res quisque concipio proinde remitto vel acer prout ille dignus sum peto


Quid sit istud, interrogas, aut unde subeat? Dicam: ex bona conscientia, ex honestis consiliis, ex rectis actionibus, ex contemptu fortuitorum, ex placido vitae et continuo tenore unam prementis viam. Nam illi, qui ex aliis propositis in alia transibunt aut ne transibunt quidem, sed casu quodam transmittuntur, quomodo habere quicquam certum mansurumve possunt suspensi et vagi?

quis sum iste interrogo aut unde subeo dico ex bonus conscientia ex honestus consilium ex rectus actio ex contemptus fortuitus ex placidus vita et continuo tenor unus premo via nam ille qui ex alius propono in alius transeo aut ne transeo quidem sed casus quidam transmitto quomodo habeo quisquam certus mando possum suspendo et vagus


Hoc a magno animi malo oritur. Quomodo in vino non ante lingua titubat quam mens cessit oneri et inclinata vel prodita est, ita ista orationis quid aliud quam ebrietas nulli molesta est, nisi animus labat? Ideo ille curetur; ab illo sensus, ab illo verba exeunt, ab illo nobis est habitus, vultus, incessus. Illo sano ac valente oratio quoque robusta, fortis, virilis est; si ille procubuit, et cetera ruinam sequuntur.

hic ab magnus animus malus orior quomodo in vinum non ante lingua titubo quam mens cedo onus et inclino vel prodeo sum ita iste oratio quis alius quam ebrietas nullus molestus sum nisi animus labo ideo ille curo ab ille sensus ab ille verbum exeo ab ille nos sum habitus vultus incessus ille sano atque valeo oratio quoque robustus fortis virilis sum si ille procumbo et ceterus ruina sequor


Illud magis quaerendum videtur, quod non satis, ut existimo, explicatum est, an is, qui profuit nobis, si postea nocuit, paria fecerit et nos debito solverit. Adice, si vis, et illud: multo plus postea nocuit quam ante profuerat.

ille magis quaero video qui non satis ut existimo explicatus sum an is qui prosum nos si postea noceo par facio et nos debeo solvo adicio si volo et ille multus multus postea noceo quam ante prosum


Si faceremus, quod fecit Hannibal, ut interrupto cursu rerum omissoque bello fovendis corporibus operam daremus, nemo non intempestivam desidiam victori quoque, nedum vincenti, periculosam merito reprehenderet; minus nobis quam illis Punica signa sequentibus licet, plus periculi restat cedentibus, plus operis etiam perseverantibus.

si facio qui facio hannibal ut interrumpo cursus res omitto bellum foveo corpus opera do nemo non intempestivus desidia victor quoque nedum vinco periculosus mereo reprehendo paruus nos quam ille punicus signum sequor licet multus periculum resto cedo multus opus etiam persevero


Quaedam amplificata in suo genere et in sua proprietate perdurant.

quidam amplifico in suus genus et in suus proprietas perduro


Non est autem quod te nimis laudes, si contempseris aureos lectos et gemmeam supellectilem. Quae est enim virtus supervacua contemnere? Tunc te admirare, cum contempseris necessaria. Non magnam rem facis, quod vivere sine regio apparatu potes, quod non desideras milliarios apros nec linguas phoenicopterorum et alia portenta luxuriae iam tota animalia fastidientis et certa membra ex singulis eligentis; tunc te admirabor, si contempseris etiam sordidum panem, si tibi persuaseris herbam, ubi necesse est, non pecori tantum, sed homini nasci, si scieris cacumina arborum explementum esse ventris, in quem sic pretiosa congerimus tamquam recepta servantem. Sine fastidio inplendus est. Quid enim ad rem pertinet, quid accipiat perditurus quicquid acceperit?

non sum autem qui tu nimis laus si contemno aureus lectus et gemmeus supellectilis qui sum enim virtus supervacuus contemno tunc tu admiraris cum contemno necessarius non magnus res facio qui vivo sine regius apparatus possum qui non desidero miliarii aper neque lingua phoenicopterus et alius portentum luxuria iam totus animal fastidio et certus membrum ex singuli eligo tunc tu admiror si contemno etiam sordidus panis si tu persuadeo herba ubi necesse sum non pecus tantus sed homo nascor si scio cacumen arbor explementum sum venter in qui sic pretiosus congero tamquam recipio servo sinis fastidium inpleo sum quis enim ad res pertineo quis accipio perdo quisquis accipio


Ergo infigi debet persuasio ad totam pertinens vitam: hoc est, quod decretum voco. Qualis haec persuasio fuerit, talia erunt, quae agentur, quae cogitabuntur. Qualia autem haec fuerint, talis vita erit. In particulas suasisse totum ordinanti parum est.

ergo infigo debeo persuasio ad totus pertineo vita hic sum qui decretum voco qual hic persuasio sum talis sum qui ago qui cogito qualis autem hic sum talis vito sum in particula suadeo totus ordino parum sum


Cum se in hanc sublimitatem tulit, corporis quoque ut oneris necessarii non amator, sed procurator est nec se illi, cui inpositus est, subicit. Nemo liber est, qui corpori servit. Nam ut alios dominos, quos nimia pro illo sollicitudo invenit; transeas, ipsius morosum imperium delicatumque est.

cos sui in hic sublimitas fero corpus quoque ut onus necessarius non amator sed procurator sum neque sui ille qui inpono sum subicio nemo liber sum qui corpus servio nam ut alius dominus qui nimius pro ille sollicitudo invenio transeo ipse morosus imperium delicatus sum


Inter cetera, propter quae mirabile divini artificis ingenium est, hoc quoque existimo, et quod in tanta copia rerum numquam in idem incidit; etiam quae similia videntur, cum contuleris, diversa sunt. Tot fecit genera foliorum: nullum non sua proprietate signatum. Tot animalia: nullius magnitudo cum altero convenit, utique aliquid interest. Exegit a se, ut quae alia erant, et dissimilia essent et inparia; virtutes omnes, ut dicitis, pares sunt. Ergo non sunt animalia.

inter ceterus propter qui mirabilis divinus artifex ingenium sum hic quoque existimo et qui in tantus copia res numquam in idem incido etiam qui similis video cum confero diverto sum tot facio genus folium nullus non suus proprietas signo tot animal nullus magnitudo cum alter convenio utique aliquis intersum exigo ab sui ut qui alius sum et dissimilis sum et inpario virtus omnis ut dico par sum ergo non sum animal


Fere vinolentiam crudelitas sequitur; vitiatur enim exasperaturque sanitas mentis. Ut querulos difficilesque faciunt diutini morbi et ad minimam rabidos offensionem, ita ebrietates continuae efferant animos. Nam eum saepe apud se non sint, consuetudo insaniae durat et vitia vino concepta etiam sine illo valent.

fere vinolentia crudelitas sequor vitio enim exaspero sanitas mens ut querulus difficilis facio diutinus morbus et ad minimus rabidus offensio ita ebrietas continuus effero animus nam is saepe apud sui non sum consuetudo insania duro et vitio vinum concipio etiam sine ille valeo


Libenter ex is, qui a te veniunt, cognovi familiariter te cum servis tuis vivere. Hoc prudentiam tuam, hoc eruditionem decet. Servi sunt. Immo homines. Servi sunt. Immo contubernales. Servi sunt. Immo humiles amici. Servi sunt. Immo conservi, si cogitaveris tantundem in utrosque licere fortunae.

libet ex is qui ab tu venio cognosco familiaris tu cum servio tuus vivo hic prudentia tuus hic eruditio decet servius sum immo homo servius sum immo contubernal servius sum immo humilis amicus servius sum immo conservus si cogito tantus in uter licet fortuna


Sapiens facilis victu fuit, quidni? Cum hoc quoque saeculo esse quam expeditissimus cupiat.

sapio facilis vinco sum quis cos hic quoque saeculum sum quam expedio cupio


Aliud ad hominem alendum pertinet, aliud ad exercendum, aliud ad vestiendum, aliud ad docendum, aliud ad delectandum. Omnia tamen ad hominem pertinent, etiam si non omnia meliorem eum faciunt. Mores aha aliter attingunt: quaedam illos corrigunt et ordinant, quaedam naturam eorum et originem scrutantur.

alius ad homo alo pertineo alius ad exerceo alius ad vestio alius ad doceo alius ad delecto omnis tamen ad homo pertineo etiam si non omnis bonus is facio mos aha aliter attingo quidam ille corrigo et ordino quidam natura is et origo scrutor


Prosunt inter se boni; exercent enim virtutes et sapientiam in suo statu continent. Desiderat uterque aliquem, cum quo conferat, cum quo quaerat.

prosum inter sui bonus exerceo enim virtus et sapientia in suus status contineo desidero uterque aliquis cum quo confero cum quo quaero


Et ut quod volo exprimam breviter, materia boni aliquando contra naturam est, bonum numquam, quoniam bonum sine ratione nullum est, sequitur autem ratio naturam.

et ut qui volo exprimo brevis materia bonus aliquando contra natura sum bonus numquam quoniam bonus sine ratio nullus sum sequor autem ratio natura


Sed omnia ista facile perferemus, sorbitionem, aquam calidam et quicquid aliud intolerabile videtur debeatis et luxu fluentibus magisque animo quam corpore morbidis; tantum mortem desinamus horrere. Desinemus autem, si fines bonorum ac malorum cognoverimus; ita demum nec vita taedio erit nec mors timori.

sed omnis iste facilis perfero sorbitio aqua calida et quisquis alius intolerabilis video debeo et luxus fluo magus animus quam corpus morbidus tantus mors desino horreo desino autem si finis bonus atque malus cognosco ita demum neque vito taedium sum neque mors timor


Multa adiuvant nos nec ideo partes nostri sunt. Immo si partes essent, non adiuvarent. Cibus adiutorium corporis nec tamen pars est. Aliquid nobis praestat geometriae ministerium; sic philosophiae necessaria est, quomodo ipsi faber. Sed nec hic geometriae pars est nec illa philosophiae.

multus adjuvo nos neque ideo pars noster sum immo si pars sum non adjuvo cibus adjutorium corpus neque tamen pars sum aliquis nos praesto geometria ministerium sic philosophia necessarius sum quomodo ipse faber sed neque hic geometria pars sum neque ille philosophia


Hic homo summae frugalitatis, non minus patrimonii quam corporis diligens, cum me ex consuetudine mane vidisset, cum per totum diem amico graviter adfecto et sine spe iacenti usque in noctem adsedisset, cum hilaris cenasset, genere valitudinis praecipiti arreptus, angina, vix conpressum artatis faucibus spiritum traxit in lucem. Intra paucissimas ergo horas, quam omnibus erat sani ac valentis officiis functus, decessit.

hic homo summa frugalitas non paruus patrimonium quam corpus diligo cum ego ex consuetudo mane video cum per totus dies amicus gravis afficio et sine spes jaceo usque in nox adsedeo cum hilaris ceno genus valitudo praeceps arrepo angina vix conpremo artas fauces spiritus traho in lux intra paucus ergo hora quam omnis sum sanus atque valeo officium fungor decedo


Bassus noster videbatur mihi prosequi se et conponere et vivere tamquam superstes sibi et sapienter ferre desiderium sui. Nam de morte multa loquitur et id agit sedulo, ut nobis persuadeat, si quid incommodi aut metus in hoc negotio est, morientis vitium esse, non mortis; non magis in ipsa quicquam esse molestiae quam post ipsam.

bassus noster video ego prosequor sui et conpono et vivo tamquam supersto sui et sapienter fero desiderium suus nam de mors multus loquor et is ago sedulus ut nos persuadeo si quis incommodus aut metus in hic negotium sum morior vitium sum non mors non magis in ipse quisquam sum molestia quam post ipse


Etiamnunc nostris illud quoque opponitur: vultis sapere. Ergo expetenda res est sapere. Si expetenda res est, bona est. Coguntur nostri verba torquere et unam syllabam expetendo interponere, quam sermo noster inseri non sinit. Ego illam, si pateris, adiungam. Expetendum est, inquiunt, quod bonum est: expetibile, quod nobis contingit, cum bonum consecuti sumus. Non petitur tamquam bonum, sed petito bono accedit.

etiamnum noster ille quoque oppono volo sapio ergo expeto res sum sapio si expeto res sum bonus sum cogo noster verbum torqueo et unus syllaba expeto interpono quam sermo noster insero non sino ego ille si patera adjungo expeto sum inquam qui bonus sum expetibilis qui nos contingo cum bonus consequor sum non peto tamquam bonus sed peto bonus accedo


Quicumque beatus esse constituet, unum esse bonum putet, quod honestum est. Nam si ullum aliud esse existimat, primum male de providentia indicit, quia multa incommoda iustis viris accidunt et quia, quicquid nobis dedit, breve est et exiguum, si compares mundi totius aevo.

quicumque beatus sum constituo unus sum bonus puto qui honestus sum nam si ullus alius sum existimo primus malus de provideo indico quia multus incommodus iustus vis accido et quia quisquis nos do brevis sum et exiguus si comparis mundus totus aevum


Decantatae, inquis, in omnibus scholis fabulae istae sunt; iam mihi, cum ad contemnendam mortem ventum fuerit, Catonem narrabis. Quidni ego narrem ultima illa nocte Platonis librum legentem posito ad caput gladio? Duo haec in rebus extremis instrumenta prospexerat, alterum ut vellet mori, alterum, ut posset. Compositis ergo rebus, utcumque componi fractae atque ultimae poterant, id agendum existimavit, ne cui Catonem aut occidere liceret aut servare contingeret.

decanto inquam in omnis schola fabula iste sum iam ego cum ad contemno mors venio sum cato narro quis ego narro ulter ille nox plato liber lego pono ad caput gladius duo hic in res exter instrumentum prospicio alter ut volo morior alter ut possum compono ergo res utcumque compono frango atque ulter possum is ago existimo ne qui cato aut occaedes licet aut servaris contingo


Quidam ex nostris, quamvis philosophia studium virtutis esset et haec peteretur, illa peteret, tamen non putaverunt illas distrahi posse. Nam nec philosophia sine virtute est nec sine philosophia virtus. Philosophia studium virtutis est, sed per ipsam virtutem; nec virtus autem esse sine studio sui potest nec virtutis studium sine ipsa. Non enim quemadmodum in iis, qui aliquid ex distanti loco ferire conantur, alibi est qui petit, alibi quod petitur. Nec quemadmodum itinera quae ad urbes perducunt, sic viae ad virtutem sunt extra ipsam; ad virtutem venitur per ipsam; cohaerent inter se philosophia virtusque.

quidam ex noster quivis philosophia studium virtus sum et hic peto ille peto tamen non puto ille distraho possum nam neque philosophia sine virtus sum neque sine philosophia virtus philosophia studium virtus sum sed per ipse virtus neque virtus autem sum sine studium suus possum neque virtus studium sine ipse non enim quemadmodum in is qui aliquis ex disto locus ferio conor alibi sum qui peto alibi qui peto neque quemadmodum iter qui ad urbs perduco sic via ad virtus sum extra ipse ad virtus venio per ipse cohaereo inter sui philosophia virtus


Mihi vero idem expedit, quod tibi; aut non sum amicus, nisi quicquid agitur ad te pertinens, meum est. Consortium rerum omnium inter nos facit amicitia. Nec secundi quicquam singulis est nec adversi; in commune vivitur. Nec potest quisquam beate degere, qui se tantum intuetur, qui omnia ad utilitates suas convertit; alteri vivas oportet, si vis tibi vivere.

ego verus idem expedio qui tu aut non sum amicus nisi quisquis ago ad tu pertineo meus sum consortium res omnis inter nos facio amicitia neque secundus quisquam singuli sum neque adverro in communis vivo neque possum quisquam beatus dego qui sui tantus intueor qui omnis ad utilitas suus converto alter vivo oportet si volo tu vivo


Mos antiquis fuit usque ad meam servatus aetatem, primis epistulae verbis adicere: Si vales bene est, ego valeo. Recte nos dicimus: Si philosopharis, bene est. Valere autem hoc demum est. Sine hoc aeger est animus. Corpus quoque, etiam si magnas habet vires, non aliter quam furiosi aut phrenetici validum est.

mos antiquus sum usque ad meus servo aetas primus epistula verbum adicio si val bene sum ego valeo rectus nos dico si philosopharis bene sum valeo autem hic demum sum sinis hic aeger sum animus corpus quoque etiam si magnus habeo vireo non aliter quam furiosus aut phreneticus validus sum


Decius se pro re publica devovit; in medios hostes concitato equo mortem petens inruit. Alter post hunc, paternae virtutis aemulus, conceptis sollemnibus ac iam familiaribus verbis in aciem confertissiman incucurrit, de hoc sollicitus tantum, ut litaret, optabilem rem putans bonam mortem. Dubitas ergo, an optimum sit memorabilem mori et in aliquo opere virtutis?

decius sui pro res publicus devoveo in medius hostis concito equus mors peto inruo alter post hic paternus virtus aemulus concipio sollemne atque iam familiaris verbum in acies confertissiman incurro de hic sollicitus tantus ut lito optabilis res puto bonus mors dubito ergo an bonus sum memorabilis morior et in aliquis opus virtus


Leve illud ingenium est nec sese adhuc reduxit introrsus, quod ad vocem et accidentia erigitur. Habet intus aliquid sollicitudinis et habet aliquid concepti pavoris, quod illum curiosum facit, ut ait Vergilius noster: Et me, quem dudum non ulla iniecta movebant Tela neque adverso glomerati ex agmine Grai, Nunc omnes terrent aurae, sonus excitat omnis Suspensum et pariter comitique onerique timentem.

levis ille ingenium sum neque sui adhuc reduco introrsum qui ad voco et accido erigo habeo intus aliquis sollicitudo et habeo aliquis concipio pavor qui ille curiosus facio ut aio vergilius noster et ego qui dudum non ullus inicio moveo telum neque adverso glomero ex agmen graius nunc omnis terreo aura sonus excito omnis suspendo et pariter comes onus timeo


Fuit sine dubio, ut dicitis, vetus illa sapientia cum maxime nascens rudis non minus quam ceterae artes, quarum in processu subtilitas crevit. Sed ne opus quidem adhuc erat remediis diligentibus. Nondum in tantum nequitia surrexerat nec tam late se sparserat. Poterant vi tus simplicibus obstare remedia simplicia; nunc necesse est tanto operosiora esse munimenta, quanto vehementiora sunt, quibus petimur.

sum sine dubius ut dico vetus ille sapientia cum magnus nascor rudis non paruus quam ceterus ars qui in procedo subtilitas cerno sed ne opus quidem adhuc sum remedium diligo nondum in tantus nequitia surgo neque tam latus sui spargo possum vis tus simplex obstaris remedio simplicia nunc necesse sum tantus operosus sum munimentum quantus vehemens sum qui peto


De Marcellino nostro quaeris et vis scire, quid agat. Raro ad nos venit, non ulla alia ex causa quam quod audire verum timet, a quo periculo iam abest. Nulli enim nisi audituro dicendum est. Ideo de Diogene nec minus de aliis Cynicis, qui libertate promiscua usi sunt et obvios monuerunt, dubitari solet, an hoc facere debuerint.

de marcellinus noster quaero et volo scio quis ago rarus ad nos venio non ullus alius ex causa quam qui audio verus timeo ab quo periculum iam absum nullus enim nisi audio dico sum ideo de diogenes neque paruus de alius cynicus qui libertas promiscuus utor sum et obvius moneo dubitaris soleo an hic facio debeo


Ut dolorem capitis levares, sanguinem saepe misisti. Ad extenuandum corpus vena percutitur. Non opus est vasto vulnere dividere praecordia; scalpello aperitur ad illam magnam libertatem via et puncto securitas constat.

ut dolor capio levaris sanguis saepe mitto ad extenuo corpus vena percutio non opus sum vasto vulnus divido praecordia scalpellus aperio ad ille magnus libertas via et pungo securitas consto


Quid ista, inquis, mihi subtilitas proderit? Si me interrogas, nihil. Sed quemadmodum ille caelator oculos diu intentos ac fatigatos remittit atque avocat et, ut dici solet, pascit; sic nos animum aliquando debemus relaxare et quibusdam oblectamentis reficere. Sed ipsa oblectamenta opera sint. Ex his quoque, si observaveris, sumes, quod possit fieri salutare.

quis iste inquam ego subtilitas prosum si ego interrogo nihil sed quemadmodum ille caelator oculus diu intendo atque fatigo remitto atque avoco et ut dico soleo pasco sic nos animus aliquando debeo relaxaris et quidam oblectamentum reficio sed ipse oblectamentum opus sum ex hic quoque si observo sumo qui possum fio salutaris


Levium metallorum fructus in summo est; illa opulentissima sunt, quorum in alto latet vena adsidue plenius responsura fodienti. Haec, quibus delectatur vulgus, tenuem habent ac perfusoriam voluptatem, et quodcumque invecticium gaudium est, fundamento caret. Hoc, de quo loquor, ad quod te conor perducere, solidum est et quod plus pateat introrsus.

levis metallum fructus in superus sum ille opulens sum qui in altus lateo vena assiduus plenus respondeo fodio hic qui delecto vulgus tenuis habeo atque perfusorius voluptas et quicumque invecticius gaudium sum fundamentum careo hic de quo loquor ad qui tu conor perduco solidus sum et qui multus pateo introrsum


Iam in unum regnum multa regna coniecit; iam Graeci Persaeque eundem timent; iam etiam a Dareo liberae nationes iugum accipiunt: it tamen ultra oceanum solemque, indignatur ab Herculis Liberique vestigiis victoriam flectere, ipsi naturae vim parat. Non ille ire vult, sed non potest stare, non aliter quam in praeceps deiecta pondera, quibus eundi finis est iacuisse.

iam in unus regnum multus regnum conicio iam graecum persa idem timeo iam etiam ab dareo liber natio iugum accipio eo tamen ultra oceanus solo indignor ab hercules libet vestigium victoria flecto ipse natura vis paro non ille eo volo sed non possum sto non aliter quam in praeceps deicio pondero qui eo finis sum jaceo


Commoda sunt in vita et incommoda, utraque extra nos. Si non est miser vir bonus, quamvis omnibus prematur incommodis, quomodo non est beatissimus, si aliquibus commodis deficitur? Nam quemadmodum incommodorum onere usque ad miserum non deprimitur, sic commodorum inopia non deducitur a beatissimo, sed tam sine commodis beatissimus est, quam non est sub incommodis miser; aut potest illi eripi bonum suum, si potest minui.

commodus sum in vito et incommodus uter extra nos si non sum miser vir bonus quivis omnis premo incommodus quomodo non sum beatus si aliqui commodus deficio nam quemadmodum incommodus onus usque ad miser non deprimo sic commodus inopia non deduco ab beatus sed tam sine commodus beatus sum quam non sum sub incommodus miser aut possum ille eripio bonus suus si possum minuo


Praeterea unus animus duorum esse animalium non potest, multo minus plurium. Si iustitia, fortitudo, temperantia ceteraeque virtutes animalia sunt, quo modo unum animum habebunt? Singulos habeant oportet, aut non sunt animalia.

praeterea unus animus duo sum animal non possum multus paruus multus si iustitia fortitudo tempero ceter virtus animal sum quo modo unus animus habeo singuli habeo oportet aut non sum animal


Omnes actiones totius vitae honesti ac turpis respectu temperantur; ad haec faciendi et non faciendi ratio derigitur. Quid sit hoc, dicam: vir bonus quod honeste se facturum putaverit, faciet, etiam si laboriosum erit, faciet, etiam si damnosum erit, faciet, etiam si periculosum erit; rursus quod turpe erit, non faciet, etiam si pecuniam adferet, etiam si voluptatem, etiam si potentiam. Ab honesto nulla re deterrebitur, ad turpia nulla invitabitur.

omnis actio totus vita honestus atque turpis respicio tempero ad hic facio et non facio ratio derego quis sum hic dico vir bonus qui honestus sui facio puto facio etiam si laboriosus sum facio etiam si damnosus sum facio etiam si periculosus sum rursus qui turpis sum non facio etiam si pecunia affero etiam si voluptas etiam si potentia ab honestus nullus res deterreo ad turpis nullus invito


Poteram tecum hac Maecenatis sententia parem facere rationem. Sed movebis mihi controversiam, si novi te, nec voles quod debeo in aspero et inprobo accipere. Ut se res habet, ab Epicuro versura facienda est. Ante, inquit, circumspiciendum est, cum quibus edas et bibas, quam quid edas e bibas. Nam sine amico visceratio leonis ac lupi vita est.

possum tu hic maecenas sententia par facio ratio sed moveo ego controversia si nosco tu neque volo qui debeo in asper et improbus accipio ut sui res habeo ab epicurus verro facio sum ante inquam circumspicio sum cum qui edo et bibo quam quis edo e bibo nam sine amicus visceratio leo atque lupus vito sum


Talia esse scripta eius non dubito, etiam si magis reminiscor quam teneo haeretque mihi color eorum non ex recenti conversatione familiariter, sed summatim, ut solet ex vetere notitia. Cum audirem certe illum, talia mihi videbantur, non solida, sed plena, quae adulescentem indolis bonae attollerent et ad imitationem sui evocarent sine desperatione vincendi, quae mihi adhortatio videtur efficacissima. Deferret enim qui imitandi cupiditatem fecit, spem abstulit. Ceterum verbis abundabat, sine commendatione partium singularum in universum magnificus. Vale.

talis sum scribo is non dubito etiam si magis reminisco quam teneo haereo ego color is non ex recens conversatio familiaris sed summatim ut soleo ex veto notitia cos audio certus ille talis ego video non solidus sed plenus qui adulescens indoles bonus attollo et ad imitatio suus evoco sine desperatio vinco qui ego adhortatio video efficax defero enim qui imito cupiditas facio spes aufero ceterum verbum abundo sine commendatio pars singularis in universus magnificus val


Puta enim duo aedificia excitata esse, ab imo disparia, aeque excelsa atque magnifica. Alterum puram aream accepit; illic protinus opus crevit. Alterum fundamenta lassarunt in mollem et fluvidam humum missa multumque laboris exhaustum est, dum pervenitur ad solidum. Intuenti ambo quicquid fecit alter in aperto est, alterius magna pars et difficilior latet.

puta enim duo aedificium excito sum ab imus dispario aequus excello atque magnificus alter purus areo accipio illic protinus opus cerno alter fundamentum lasso in mollis et fluidus humus mitto multus labor exhaurio sum dum pervenio ad solidus intueor ambo quisquis facio alter in aperio sum alter magnus pars et difficilis lateo


omne hoc, quod vides, quo divina atque humana conclusa sunt, unum est; membra sumus corporis magni. Natura nos cognatos edidit, cum ex isdem et in eadem gigneret. Haec nobis amorem indidit mutuum et sociabiles fecit. Illa aequum iustumque composuit; ex illius constitutione miserius est nocere quam laedi. Ex illius imperio paratae sint iuvandis manus.

omnis hic qui video quo divino atque humanus concludo sum unus sum membrum sum corpus magnus natura nos cognatus edo cum ex idem et in idem gigno hic nos amor indo mutuus et sociabilis facio ille aequus justus compono ex ille constitutio miser sum noceo quam laedo ex ille imperium paro sum juvo manus


Ut primum stomachum, quem scis non cum mari nausiam effugere, collegi, ut corpus unctione recreavi, hoc coepi mecum cogitare, quanta nos vitiorum nostrorum sequeretur oblivio, etiam corporalium, quae subinde admonent sui, nedum illorum, quae eo magis latent, quo maiora sunt.

ut primus stomachus qui scio non cum mare nausea effugio collegium ut corpus unctio recreo hic coepio ego cogito quantus nos vitium noster sequor oblivio etiam corporalis qui subinde admoneo suus nedum ille qui is magis lateo quo magnus sum


Quomodo, inquis, intellegam, vana sint an vera, quibus angor? Accipe huius rei regulam: aut praesentibus torquemur aut futuris aut utrisque. De praesentibus facile iudicium est; si corpus tuum liberum et sanum est, nec ullus ex iniuria dolor est. Videbimus quid futurum sit. Hodie nihil negotii habet.

quomodo inquam intellego vanus sum an verus qui ango accipio hic res regula aut praesens torqueo aut sum aut uterque de praesens facilis iudicium sum si corpus tuus liber et sanus sum neque ullus ex iniuria dolor sum video quis sum sum hodie nihil negotium habeo


Hoc unum plane tibi adprobare vellem: omnia me illa sentire, quae dicerem, nec tantum sentire, sed amare. Aliter homines amicam, aliter liberos osculantur; tamen in hoc quoque amplexu tam sancto et moderato satis apparet adfectus.

hic unus planus tu adprobaris volo omnis ego ille sentio qui dico neque tantus sentio sed amo aliter homo amica aliter liber osculo tamen in hic quoque amplexus tam sancio et modero satis appareo affectus


Fac ergo, mi Lucili, quod aequitatem tuam decet, desine beneficium fortunae male interpretari; abstulit, sed dedit.

facio ergo ego lucilis qui aequitas tuus decet desino beneficium fortuna malus interpretaris aufero sed do


Maximum vitae vitium est, quod inperfecta semper est, quod aliquid ex illa differtur. Qui cotidie vitae suae summam manum inposuit, non indiget tempore. Ex hac autem indigentia timor nascitur et cupiditas futuri exedens animum. Nihil est miserius dubitatione venientium quorsus evadant; quantum sit illud quod restat aut quale, sollicita mens inexplicabili formidine agitatur.

magnus vita vitium sum qui imperfectus semper sum qui aliquis ex ille differo qui cottidie vita suus summa manus inpono non indigeo tempus ex hic autem indigeo timor nascor et cupiditas sum exedo animus nihil sum miser dubitatio venio quorsus evado quantus sum ille qui resto aut qualis sollicito mens inexplicabilis formido agito


Vis scire, quid sit, quod faciat homines avidos futuri? Nemo sibi contigit. Optaverunt itaque tibi alia parentes tui; sed ego contra omnium tibi eorum contemptum opto, quorum illi copiam. Vota illorum multos conpilant, ut te locupletent. Quicquid ad te transferunt, alicui detrahendum est.

volo scio quis sum qui facio homo avidus sum nemo sui contingo opto itaque tu alius parens tuus sed ego contra omnis tu is contemno opto qui ille copia veto ille multus conpilo ut tu locupleto quisquis ad tu transfero aliqui detraho sum


Inimica est multorum conversatio; nemo non aliquod nobis vitium aut commendat aut inprimit aut nescientibus adlinit. Utique quo maior est populus, cui miscemur, hoc periculi plus est.

inimicus sum multus conversatio nemo non aliqui nos vitium aut commendo aut inprimit aut nescio adlinit utique quo magnus sum populus qui misceo hic periculum multus sum


In homine optimum quid est? Ratio; hac antecedit animalia, deos sequitur. Ratio ergo perfecta proprium bonum est, cetera illi cum animalibus satisque communia sunt. Valet; et leones. Formosus est; et pavones. Velox est; et equi. Non dico, in his omnibus vincitur. Non quaero, quid in se maximum habeat, sed quid suum. Corpus habet; et arbores. Habet impetum ac motum voluntarium; et bestiae et vermes. Habet vocem; sed quanto clariorem canes, acutiorem aquilae, graviorem tauri, dulciorem mobilioremque luscinii?

in homo bonus quis sum ratio hic antecedo animal deus sequor ratio ergo perficio proprius bonus sum ceterus ille cum animal sero commune sum valeo et leo formosus sum et pavones velox sum et equus non dico in hic omnis vincio non quaero quis in sui magnus habeo sed quis suus corpus habeo et arbor habeo impetus atque motus voluntarius et bestia et vermis habeo voco sed quantus clarus canis acuo aquila gravis taurus dulcis mobilis luscinius


Nihil obstat erumpere et exire cupienti. In aperto nes natura custodit. Cui permittit necessitas sua, circumspicit exitum mollem: cui ad manum plura sunt, per quae sese adserat. is dilectum agat et qua potissimum liberetur. consideret: cui difficilis occasio est, is proximam quamque pro optima arripiat, sit licet inaudita, sit nova. Non deerit ad mortem ingenium, cui non defuerit animus.

nihil obsto erumpo et exeo cupio in aperio no natura custodio qui permitto necessitas suus circumspicio exitus mollis qui ad manus multus sum per qui sui assero is dilectus ago et qui potis libero consido qui difficilis occasio sum is propior quisque pro bonus arripio sum licet inaudio sum novo non desum ad mors ingenium qui non desum animus


Esurio; edendum est. Utrum hic panis sit plebeius an siligineus, ad naturam nihil pertinet; illa ventrem non delectari vult, sed impleri. Sitio; utrum haec aqua sit, quam ex lacu proximo excepero, an ea, quam multa nive clusero, ut rigore refrigeretur alieno, ad naturam nihil pertinet. Illa hoc unum iubet, sitim extingui; utrum sit aureum poculum an crustallinum an murreum an Tiburtinus calix an manus concava, nihil refert.

esurio edo sum utrum hic panis sum plebeius an siligineus ad natura nihil pertineo ille venter non delectaris volo sed impleo sitio utrum hic aqua sum quam ex lacus propior excipio an is quam multus nivit clusero ut rigor refrigero alienus ad natura nihil pertineo ille hic unus iubeo sitis extingui utrum sum aureus poculum an crustallinum an murreus an tiburtinus calix an manus concavus nihil refero


Dicam, quid sit, ex quo veniat hic error: nesciunt beatam vitam unam esse. In optimo illam statu ponit qualitas sua, non magnitudo. Itaque in aequo est longa et brevis, diffusa et angustior, in multa loca multasque partes distributa et in unum coacta. Qui illam numero aestimat et mensura et partibus, id illi, quod habet eximium, eripit. Quid autem est in beata vita eximium? Quod plena est.

dico quis sum ex quo venio hic error nescio beatus vita unus sum in bonus ille status pono qualitas suus non magnitudo itaque in aequus sum longus et brevis diffundo et angustus in multus locum multo pars distribuo et in unus cogo qui ille numerus aestimo et mensura et pars is ille qui habeo eximius eripio quis autem sum in beatus vito eximius qui plenus sum


Hoc laboramus errore, sic nobis imponitur, quod neminem aestimamus eo, quod est, sed adicimus illi et ea, quibus adornatus est. Atqui cum voles veram hominis aestimationem inire et scire, qualis sit, nudum inspice; ponat patrimonium, ponat honores et alia fortunae mendacia, corpus ipsum exuat. Animum intuere, qualis quantusque sit, alieno an suo magnus.

hic laboro error sic nos impono qui nemo aestimo is qui sum sed adicio ille et is qui adorno sum atqui cum volo verus homo aestimatio ineo et scio qualis sum nudus inspicio pono patrimonium pono honor et alius fortuna mendacium corpus ipse exuo animus intueor qualis quantus sum alienus an suus magnus


Deinde ne unum quidem nimis amavit, qui plus quam unum amare non potuit. Si quis despoliatus amissa unica tunica conplorare se malit quam circumspicere, quomodo frigus effugiat et aliquid inveniat, quo tegat scapulas, nonne tibi videatur stultissimus?

deinde ne unus quidem nimis amo qui multus quam unus amo non possum si quis despolio amitto unicus tunica conploraris sui malo quam circumspicio quomodo frigus effugio et aliquis invenio quo tego scapulae nonne tu video stultus


Sed nunc supervacuum est naturae causam agere, quae non aliam voluit legem nostram esse quam suam; quicquid conposuit, resolvit, et quicquid resolvit, conponit iterum.

sed nunc supervacuus sum natura causa ago qui non alius volo lex noster sum quam suus quisquis conpono resolvo et quisquis resolvo conpono iterum


Ceterum frequenter de illo loquere et memoriam eius, quantum potes, celebra. Quae ad te saepius revertetur, si erit sine acerbitate ventura; nemo enim libenter tristi conversatur, nedum tristitiae. Si quos sermones eius, si quos quamvis parvoli iocos cum voluptate audieras, saepius repete; potuisse illum implere spes tuas, quas paterna mente conceperas, audacter adfirma.

ceterum frequens de ille loquor et memoria is quantus possum celebro qui ad tu saepis revorto si sum sine acerbitas venio nemo enim libet tristis converso nedum tristitia si qui sermo is si qui quivis parvulus iocus cum voluptas audio saepis repeto possum ille impleo spes tuus qui paternus mens concapit audacter adfirmo


Denique consilium rerum omnium sapiens, non exitum spectat. Initia in potestate nostra sunt; de eventu fortuna iudicat, cui de me sententiam non do. At aliquid vexationis adferet, aliquid adversi. Non damnat latro, cum occidit.

denique consilium res omnis sapio non exitus specto initium in potestas noster sum de evenio fortuna iudico qui de ego sententia non do at aliquis vexatio affero aliquis adverro non damno latro cum occido


Sapiens quidem vincit virtute fortunam, at multi professi sapientiam levissimis nonnumquam minis exterriti sunt. Hoc loco nostrum vitium est, qui idem a sapiente exigimus et a proficiente. Suadeo adhuc mihi ista, quae laudo, nondum persuadeo. Etiam si persuasissem, nondum tam parata haberem aut tam exercitata, ut ad omnes casus procurrerent.

sapio quidem vincio virtus fortuna at multus profiteor sapientia levis nonnumquam minae exterreo sum hic locus nos vitium sum qui idem ab sapio exigo et ab proficio suadeo adhuc ego iste qui laudo nondum persuadeo etiam si persuadeo nondum tam paro habeo aut tam exercito ut ad omnis casus procurro


Utrum maiorem an minorem circulum scribas, ad spatium eius pertinet, non ad formam. Licet alter diu manserit, alterum statim obduxeris et in eum in quo scriptus est pulverem sol veris, in eadem uterque forma fuit. Quod rectum est, nec magnitudine aestimatur nec numero nec tempore; non magis produci quam contrahi potest. Honestam vitam ex centum annorum numero in quantum voles corripe et in unum diem coge; aeque honesta est.

utrum magnus an paruus circulis scribo ad spatium is pertineo non ad forma licet alter diu maneo alter statim obduco et in is in quo scribo sum pulvis sol verus in idem uterque forma sum qui recingo sum neque magnitudo aestimo neque numerus neque tempus non magis produco quam contraho possum honestus vita ex centum annus numerus in quantus volo corripio et in unus dies cogo aequus honestus sum


Scit, inquam, aliubi positas esse divitias quam quo congeruntur; animum impleri debere, non arcam.

scio inquam aliubi pono sum divitiae quam quo congero animus impleo debeo non arca


Hoc, mi Lucili, Epicurus praecepit. Custodem nobis et paedagogum dedit, nec immerito. Magna pars peccatorum tollitur, si peccaturis testis adsistit. Aliquem habeat animus, quem vereatur, cuius auctoritate etiam secretum suum sanctius faciat. O felicem illum, qui non praesens tantum, sed etiam cogitatus emendat! O felicem, qui sic aliquem vereri potest, ut ad memoriam quoque eius se conponat atque ordinet! Qui sic aliquem vereri potest, cito erit verendus.

hic ego lucilis epicurus praecipio custos nos et paedagogus do neque immeritus magnus pars peccator tollo si pecco testis assisto aliquis habeo animus qui vereor qui auctoritas etiam secerno suus sancio facio o felix ille qui non praesens tantus sed etiam cogito emendo o felix qui sic aliquis vereor possum ut ad memoria quoque is sui conpono atque ordino qui sic aliquis vereor possum cito sum vereor


Nam, ut alia omnia transeam, hoc quod mihi hodie necesse fuit deprehendere, adscribam: Vere fabis satio est: tunc te quoque, medica, putres Accipiunt sulci, et milio venit annua cura. An uno tempore ista ponenda sint et an utriusque verna sit satio, hinc aestimes licet: Iunius mensis est, quo tibi scribo, iam proclivis in Iulium; eodem die vidi fabam metentes, milium serentes.

nam ut alius omnis transeo hic qui ego hodie necesse sum deprehendo adscribo verus fo satio sum tunc tu quoque medico putreo accipio sulcus et milium venio annuus cura an unus tempus iste pono sum et an uterque vernus sum satio hinc aestimo licet junius mensis sum quo tu scribo iam proclivis in julius idem dies video faba meto mille sero


Si nobis animum boni viri liceret inspicere, o quam pulchram faciem, quam sanctam, quam ex magnifico placidoque fulgentem videremus, hinc iustitia, illinc fortitudine, hinc temperantia prudentiaque lucentibus! Praeter has frugalitas et continentia et tolerantia et liberalitas comitasque et—quis credat?—in homine rarum humanitas bonum, splendorem illi suum adfunderent. Tunc providentia cum elegantia et ex istis magnanimitas eminentissima quantum, di boni, decoris illi, quantum ponderis gravitatisque adderent! Quanta esset cum gratia auctoritas! Nemo illam amabilem, qui non simul venerabilem diceret.

si nos animus bonus vir licet inspicio o quam pulcher facies quam sancio quam ex magnifico placidus fulgeo video hinc iustitia illinc fortitudo hinc tempero prudens luceo praeter hic frugalitas et continentia et tolero et liberalitas comito et quis credo in homo raris humanitas bonus splendor ille suus affundo tunc provideo cum elegantia et ex iste magnanimitas emineo quantus deus bonus decor ille quantus pondus gravitas addo quantus sum cum gratia auctoritas nemo ille amabilis qui non simul venerabilis dico


Ideo amicis avide fruamur, quia quamdiu contingere hoc possit, incertum est. Cogitemus, quam saepe illos reliquerimus in aliquam peregrinationem longinquam exituri, quam saepe eodem morantes loco non viderimus; intellegemus plus nos temporis in vivis perdidisse.

ideo amicus avidus fruor quia quamdiu contingo hic possum incertus sum cogito quam saepe ille relinquo in aliqui peregrinatio longinquus exeo quam saepe idem moror locus non video intellego multus nos tempus in vivo perdo


Perit fortitudo, quae periculum facere debet sui; perit magnanimitas, quae non potest eminere, nisi omnia velut minuta contempsit, quae pro maximis volgus optat; perit gratia et relatio gratiae, si timemus laborem, si quicquam pretiosius fide novimus, si non optima spectamus.

pereo fortitudo qui periculum facio debeo suus pereo magnanimitas qui non possum emineo nisi omnis velut minuo contemno qui pro magnus vulgus opto pereo gratia et relatio gratia si timeo labor si quisquam pretiosus fides nosco si non bonus specto


An merito reprehendat in quadam epistula Epicurus eos, qui dicunt sapientem se ipso esse contentum et propter hoc amico non indigere, desideras scire. Hoc obicitur Stilboni ab Epicuro et iis quibus summum bonum visum est animus inpatiens.

an mereo reprehendo in quidam epistula epicurus is qui dico sapio sui ipse sum contineo et propter hic amicus non indigeo desidero scio hic obicio stilbon ab epicurus et is qui superus bonus video sum animus impatiens


Hae voces non aliter fugiendae sunt quam illae, quas Ulixes nisi alligatus praetervehi noluit. Idem possunt; abducunt a patria, a parentibus, ab amicis, a virtutibus et in turpem vitam misera nisi turpi spe illidunt. Quanto satius est rectum sequi limitem et eo se perducere, ut ea demum sint tibi iucunda, quae honesta.

hic voco non aliter fugio sum quam ille qui ulixes nisi alligo praetervehor nolo idem possum abduco ab patria ab parens ab amicus ab virtus et in turpis vita misero nisi turpis spes illidunt quantus sero sum recingo sequor limito et is sui perduco ut is demum sum tu iucundus qui honestus


Omnia quae dicunt, quae turba audiente iactant, aliena sunt; dixit illa Platon, dixit Zenon, dixit Chrysippus et Posidonius et ingens agmen nostrorum tot ac talium. Quomodo probare possint sua esse, monstrabo: faciant, quae dixerint.

omnis qui dico qui turba audio iacto alienus sum dico ille plato dico zeno dico chrysippus et posidonius et ingens agmen noster tot atque talis quomodo probaris possum suus sum monstro facio qui dico


Nam et hoc corpus est. Bonum hominis necesse est corpus sit, cum ipse sit corporalis. Mentior, nisi et quae aiunt illum et quae valitudinem eius vel custodiunt vel restituunt, corpora sunt; ergo et bonum eius corpus est. Non puto te dubitaturum, an adfectus corpora sint—ut aliud quoque, de quo non quaeris, infulciam—tamquam ira, amor, tristitia,nisi dubitas, an vultum nobis mutent, an frontem adstringant, an faciem diffundant, an ruborem evocent, an fugent sanguinem. Quid ergo? Tam manifestas notas corporis credis inprimi nisi a corpore?

nam et hic corpus sum bonus homo necesse sum corpus sum cum ipse sum corporal mentior nisi et qui aio ille et qui valitudo is vel custodio vel restituo corpus sum ergo et bonus is corpus sum non puto tu dubito an affectus corpus sum ut alius quoque de quo non quaero infulcio tamquam ira amor tristitia nisi dubito an vultus nos muto an frons adstringo an facies diffundo an rubor evoco an fugo sanguis quis ergo tam manifesto nosco corpus credo inprimi nisi ab corpus


Parum adhuc profeci. Nondum audeo frugalitatem palam ferre. Etiamnunc curo opiniones viatorum. Contra totius generis humani opiniones mittenda vox erat: Insanitis, erratis, stupetis ad supervacua, neminem aestimatis suo. Cum ad patrimonium ventum est, diligentissimi conputatores sic rationem ponitis singulorum, quibus aut pecuniam credituri estis aut beneficia, nam haec quoque iam expensa fertis:

paris adhuc proficio nondum audeo frugalitas palam fero etiamnum curo opinio viator contra totus genus humanus opinio mitto vox sum insanio erro stupeo ad supervacuus nemo aestimo suus cos ad patrimonium venio sum diligens conputator sic ratio pono singulus qui aut pecunia credo sum aut beneficium nam hic quoque iam expendo fero


Ita quamprimum moriar: quamprimum istud quid esse vis? Quem illi diem ponis? Citius fieri quam optas, potest. Inbecillae mentis ista sunt verba et hac detestatione misericordiam captantis; non vult mori qui optat. Deos vitam et salutem roga; si mori placuit, hic mortis est fructus, optare desinere.

ita quamprimum morior quamprimum iste quis sum volo qui ille dies pono cieo fio quam opto possum imbecillus mens iste sum verbum et hic detestatio misericordia capto non volo morior qui opto deus vita et salus rogo si morior placeo hic mors sum fructus optaris desino


Ceterum quod libros meos tibi mitti desideras, non magis ideo me disertum puto quam formosum putarem, si imaginem meam peteres. Indulgentiae scio istud esse, non iudicii. Et si modo iudicii est, indulgentia tibi inposuit.

ceterum qui liber meus tu mitto desidero non magis ideo ego dissero puto quam formosus puto si imago meus peto indulgentia scio iste sum non iudicium et si modo iudicium sum indulgeo tu inpono


O quando illud videbis tempus, quo scies tempus ad te non pertinere, quo tranquillus placidusque eris et crastini neglegens ut in summa tui satietate!

o quando ille video tempus quo scio tempus ad tu non pertineo quo tranquillus placidus sum et crastinus neglego ut in summus tuus satietas


Haec cogitatio nihil sordidum animo subsidere sinit, nihil humile, nihil crudele. Deos rerum omnium esse testes ait. Illis nos adprobari, illis in futurum parari iubet et aeternitatem proponere. Quam qui mente concepit, nullos horret exercitus, non ferretur tuba, nullis ad timorem minis agitur.

hic cogitatio nihil sordidus animus subsido sino nihil humilis nihil crudelis deus res omnis sum testis aio ille nos adprobaris ille in sum paro iubeo et aeternitas propono quam qui mens concipio nullus horreo exercitus non fero tuba nullus ad timor minae ago


Quid aures meas scabis? Quid oblectas? Aliud agitur; urendus, secandus, abstinendus sum. Ad haec adhibitus es.

quis auris meus sco quis oblecto alius ago uro seco abstineo sum ad hic adhibeo sum


Adsero te mihi; meum opus es. Ego quom vidissem indolem tuam, inieci manum, exhortatus sum, addidi stimulos nec lente ire passus sum, sed subinde incitavi; et nunc idem facio, sed iam currentem hortor et invicem hortantem.

assero tu ego meus opus sum ego cum video indoles tuus injacio manus exhortor sum addo stimulus neque lentus eo patior sum sed subinde incito et nunc idem facio sed iam curro hortor et invicem horto


At ille vir sincerus ac purus, qui reliquit et curiam et forum et omnem administrationem rei publicae, ut ad ampliora secederet, diligit eos, per quos hoc ei facere tuto licet solusque illis gratuitum testimonium reddit et magnam rem nescientibus debet. Quemadmodum praeceptores suos veneratur ac suspicit, quorum beneficio illis inviis exit, sic et hos, sub quorum tutela positus exercet artes bonas.

at ille vir sincerus atque purus qui relinquo et curia et forum et omnis administratio res publicus ut ad amplus secedo diligo is per qui hic is facio tueor licet solus ille gratuitus testimonium reddo et magnus res nescio debeo quemadmodum praeceptor suus veneror atque suspicio qui beneficium ille invius exeo sic et hic sub qui tutela pono exerceo ars bonus


Utrum, obsecro te, aequius iudicas te naturae an tibi parere naturam? Quid autem interest, quam cito exeas, unde utique exeundum est? Non ut diu vivamus curandum est, sed ut satis; nam ut diu vivas, fato opus est, ut satis, animo. Longa est vita, si plena est; impletur autem, cum animus sibi bonum suum reddidit et ad se potestatem sui transtulit.

utrum obsecro tu aequus iudico tu natura an tu pareo natura quis autem intersum quam cito exeo unde utique exeo sum non ut diu vivo curo sum sed ut satis nam ut diu vivo fatum opus sum ut satis animus longus sum vito si plenus sum impleo autem cum animus sui bonus suus reddo et ad sui potestas suus transfero


Multi enim sunt ex his togatis, quibus pax operosior bello est. An idem existimas pro pace debere eos, qui illam ebrietati aut libidini inpendunt aut aliis vitiis, quae vel bello rumpenda sunt? Nisi forte tam iniquum putas esse sapientem, ut nihil viritim se debere pro communibus bonis iudicet. Soli lunaeque plurimum debeo, et non uni mihi oriuntur. Anno temperantique annum deo privatim obligatus sum, quamvis nihil in meum honorem discripta sint.

multus enim sum ex hic togatus qui pax operosus bellum sum an idem existimo pro pax debeo is qui ille ebrietas aut libido inpendo aut alius vitium qui vel bellum rumpo sum nisus fors tam iniquus puto sum sapio ut nihil viritim sui debeo pro communis bonus iudico solus luna multus debeo et non unus ego orior annus tempero annus deus privatim obligo sum quivis nihil in meus honor discribo sum


Intueris illas potentium domos, illa tumultuosa rixa salutantium limina? Multum habent contumeliarum, ut intres, plus, cum intraveris. Praeteri istos gradus divitum et magno adgestu suspensa vestibula; non in praerupto tantum istic stabis, sed in lubrico. Huc potius te ad sapientiam derige tranquillissimasque res eius et simul amplissimas pete.

intueor ille potens domus ille tumultuosus rixo saluto limen multus habeo contumeliaris ut intro multus cum intro praetereo iste gradus dives et magnus aggestus suspendo vestibulum non in praerumpo tantus istic sto sed in lubricus huc potis tu ad sapientia derigeo tranquillus res is et simul amplus peto


Quemadmodum lana quosdam colores semel ducit, quosdam nisi saepius macerata et recocta non perbibit; sic alias disciplinas ingenia, cum accepere, protinus praestant, haec, nisi alte descendit et diu sedit et animum non coloravit, sed infecit, nihil ex his, quae promiserat, praestat.

quemadmodum lana quidam color semel duco quidam nisi saepis macero et recoquo non perbibo sic alius disciplina ingenium cum accipio protinus praesto hic nisi altus descendo et diu sedeo et animus non coloro sed inficio nihil ex hic qui promitto praesto


Quid ergo? Non ibo per priorum vestigia? Ego vero utar via vetere, sed si propiorem planioremque invenero, hanc muniam. Qui ante nos ista moverunt, non domini nostri, sed duces sunt. Patet omnibus veritas, nondum est occupata. Multum ex illa etiam futuris relictum est. Vale.

quis ergo non eo per prior vestigium ego verus uto via veto sed si propiorem planus invenio hic munio qui ante nos iste moveo non dominus noster sed dux sum pateo omnis vereor nondum sum occupo multus ex ille etiam sum relinquo sum val


Hoc itaque solacium vasti doloris est, quod necesse est desinas illum sentire, si nimis senseris. Illud autem est, quod imperitos in vexatione corporis male habet: non adsueverunt animo esse contenti. Multum illis cum corpore fuit. Ideo vir magnus ac prudens animum diducit a corpore et multum cum meliore ac divina parte versatur, cum hac querula et fragili quantum necesse est.

hic itaque solacium vastus dolor sum qui necesse sum desino ille sentio si nimis sentio ille autem sum qui imperitus in vexatio corpus malus habeo non assuesco animus sum contendo multus ille cum corpus sum ideo vir magnus atque prudens animus diduco ab corpus et multus cum bonus atque divino pars verso cum hic querulus et fragilis quantus necesse sum


Illud quoque dixeram, si bona sunt ea, quae tam homini contingunt quam mutis animalibus, et muta animalia beatam vitam actura; quod fieri nullo modo potest. Omnia pro honesto patienda sunt; quod non erat faciendum, si esset ullum aliud bonum quam honestum.

ille quoque dico si bonus sum is qui tam homo contingo quam mutus animal et muto animal beatus vita ago qui fio nullus modo possum omnis pro honestus patior sum qui non sum facio si sum ullus alius bonus quam honestus


Puta itaque te non equitem Romanum esse, sed libertinum; potes hoc consequi, ut solus sis liber inter ingenuos. Quomodo? inquis. Si mala bonaque non populo auctore distinxeris. Intuendum est non unde veniant, sed quo eant. Si quid est, quod vitam beatam potest facere, id bonum est suo iure. Depravari enim in malum non potest.

puta itaque tu non eques romanus sum sed libertinus possum hic consequor ut solus sum liber inter ingenuus quomodo inquam si malus bonus non populus auctor distinguo intueor sum non unde venio sed quo eo si quis sum qui vita beatus possum facio is bonus sum suus ius depravaris enim in malus non possum


Non potest alius esse ingenio, alius animo color. Si ille sanus est, si compositus, gravis, temperans, ingenium quoque siccum ac sobrium est; illo vitiato hoc quoque adflatur. Non vides, si animus elanguit, trahi membra et pigre moveri pedes? Si ille effeminatus est, in ipso incessu adparere mollitiam? Si ille acer est et ferox, concitari gradum? Si furit aut, quod furori simile est, irascitur, turbatum esse corporis motum nec ire, sed ferri?

non possum alius sum ingenium alius animus color si ille sanus sum si compono gravis tempero ingenium quoque siccus atque sobrius sum ille vitio hic quoque afflo non video si animus elanguesco traho membrum et piger moveo pes si ille effemino sum in ipse incedo appareo mollitia si ille acer sum et ferox concitaris gradus si furio aut qui furor similis sum irascor turbo sum corpus motus neque eo sed fero


Huius rei conscius mihi sum; volo et mente tota volo. Te quoque instinctum esse et magno ad pulcherrima properare impetu video. Properemus; ita demum vita beneficium erit. Alioqui mora est, et quidem turpis inter foeda versantibus. Id agamus, ut nostrum omne tempus sit. Non erit autem, nisi prius nos nostri esse coeperimus.

hic res conscius ego sum volo et mens totus volo tu quoque instinguo sum et magnus ad pulcher properaris impetus video propero ita demum vito beneficium sum alioqui mora sum et quidem turpis inter foedus verso is ago ut nos omnis tempus sum non sum autem nisi prior nos noster sum coepio


Inbecillus est primo omnis adfectus. Deinde ipse se concitat et vires, dum procedit, parat; excluditur facilius quam expellitur. Quis negat omnis adfectus a quodam quasi naturali fluere principio? Curam nobis nostri natura mandavit, sed huic ubi nimium indulseris, vitium est. voluptatem natura necessariis rebus admiscuit, non ut illam peteremus, sed ut ea, sine quibus non possumus vivere, grata nobis illius faceret accessio; suo veniat iure, luxuria est.

imbecillus sum primus omnis affectus deinde ipse sui concito et vireo dum procedo paro excludo facilis quam expello quis nego omnis affectus ab quidam quasi natural fluo principium cura nos noster natura mando sed hic ubi nimium indulgeo vitium sum voluptas natura necessarius res admisceo non ut ille peto sed ut is sine qui non possum vivo gratus nos ille facio accessio suus venio ius luxuria sum


Per hanc potest non paenitenda agi vita, at inperfecto viro huic malitiae vis quaedam inest, quia animum habet mobilem ad prava. Illa apparens malitia et exagitata abest; non est adhuc bonus, sed in bonum fingitur. Cuicumque autem deest aliquid ad bonum, malus est. Sed Si cui virtus animusque in corpore praesens, hic deos aequat, illo tendit originis suae memor.

per hic possum non paeniteo ago vito at imperfectus vir hic malitia volo quidam insum quia animus habeo mobilis ad pravus ille appareo malitia et exagito absum non sum adhuc bonus sed in bonus fingo quicumque autem desum aliquis ad bonus malus sum sed si qui virtus animus in corpus praesens hic deus aequo ille tendo origo suus memor


Duo sunt, propter quae delinquimus: aut inest animo pravis opinionibus malitia contracta aut, etiam si non est falsis occupatus, ad falsa proclivis est et cito specie quo non oportet trahente corrumpitur. Itaque debemus aut percurarc percurare mentem aegram et vitiis liberare, aut vacantem quidem, sed ad peiora pronam praeoeeupare praeoccupare. Utrumque decreta philosophiae faciunt; ergo tale praceipiendi praecipiendi genus nil agit.

duo sum propter qui delinquo aut insum animus pravus opinio malitia contraho aut etiam si non sum falsum occupo ad fallo proclivis sum et cito species quo non oportet traho corrumpo itaque debeo aut percurarc percuraris mens aeger et vitium liberaris aut vaco quidem sed ad malus pronus praeoeeuparis praeoccuparis uterque decretum philosophia facio ergo talis praceipiendi praecipio genus nihil ago


Si ullum aliud est bonum quam honestum, sequetur nos aviditas vitae, aviditas rerum vitam instruentium, quod est intolerabile, infinitum, vagum. Solum ergo bonum est honestum, cui modus est.

si ullus alius sum bonus quam honestus sequor nos aviditas vita aviditas res vita instruo qui sum intolerabilis infinitus vagus soli ergo bonus sum honestus qui modus sum


In ipsa Scipionis Africani villa iacens haec tibi scribo adoratis manibus eius et ara, quam sepulchrum esse tanti viri suspicor. Animum quidem eius in caelum, ex quo erat, redisse persuadeo mihi, non quia magnos exercitus duxit, hos enim et Cambyses furiosus ac furore feliciter usus habuit, sed ob egregiam moderationem pietatemque, quam magis in illo admirabilem iudico, cum reliquit patriam, quam cum defendit; aut Scipio Romae esse debebat aut Roma in libertate.

in ipse scipio africanus villa jaceo hic tu scribo adoro manus is et ara quam sepulcrum sum tantus vir suspicor animus quidem is in caelum ex quo sum redeo persuadeo ego non quia magnus exercitus duco hic enim et cambyses furiosus atque furor feliciter utor habeo sed ob egregius moderatio pietas quam magis in ille admirabilis judico cum relinquo patria quam cum defendo aut scipio roma sum debeo aut roma in libertas


Itaque ut relinquam definitiones sapientiae veteres et totum conplectar humanae vitae modum, hoc possum contentus esse: Quid est sapientia? Semper idem velle atque idem nolle. Licet illam exceptiunculam non adicias, ut rectum sit, quod velis; non potest enim cuiquam idem semper placere nisi rectum.

itaque ut relinquo definitio sapientia vetus et totus conplecto humanus vita modus hic possum contineo sum quis sum sapientia semper idem volo atque idem nolo licet ille exceptiuncula non adicio ut recingo sum qui velis non possum enim quisquam idem semper placeo nisi recingo


De homine dixi, fluvida materia et caduca et omnibus obnoxia causis; mundus quoque, aeterna res et invicta, mutatur nec idem manet. Quamvis enim omnia in se habeat, quae habuit, aliter habet quam habuit; ordinem mutat.

de homo dico fluidus materia et caducus et omnis obnoxius causa mundus quoque aeternus res et invictus muto neque idem maneo quivis enim omnis in sui habeo qui habeo aliter habeo quam habeo ordo muto


Ego dubitem, quin magis laudem truncam illam et retorridam manum Mucii quam cuiuslibet fortissimi salvam? Stetit hostium flammarumque contemptor et manum suam in hostili foculo destillantem perspectavit, donec Porsenna, cuius poenae favebat, gloriae invidit et ignem invito eripi iussit.

ego dubito quin magis laus truncus ille et retorridus manus mucius quam qui fortis salvus sto hostis flamma contemptor et manus suus in hostilis foculus destillo perspecto donec porsenna qui poena faveo gloria invideo et ignis invito eripio iubeo


Sua satius est mala quam aliena tractare, se excutere et videre, quam multarum rerum candidatus sit, et non suffragari.

sue sero sum malus quam alienus tractaris sui excutio et video quam multus res candido sum et non suffragaris


Omnibus fortuna, quos publice adflixit, quod passuri erant, timere permisit. Nulla res magna non aliquod habuit ruinae suae spatium; in hac una nox interfuit inter urbem maximam et nullam. Denique diutius illam tibi perisse quam perit narro.

omnis fortuna qui publicus affligo qui patior sum timeo permitto nullus res magnus non aliqui habeo ruina suus spatium in hic unus nox intersum inter urbs maximus et nullus denique diu ille tu pereo quam pereo narro


Haec cum descripsisses quo soles ore, semper quidem magnus, numquam tamen acrior quam ubi veritati commodas verba, dixisti: Mors non una venit, sed quae rapit, ultima mors est. Malo te legas quam epistulam meam. Apparebit enim tibi hanc, quam timemus, mortem extremam esse, non solam.

hic cum describo quo soleo os semper quidem magnus numquam tamen acer quam ubi veritas commodo verbum dico mors non unus venio sed qui rapio ulter mors sum malus tu lego quam epistula meus appareo enim tu hic quam timeo mors extremus sum non solus


Scio, inquam, et voluptatem, si ad nostrum album verba derigimus, rem infamem esse et gaudium nisi sapienti non contingere. Est enim animi elatio suis bonis verisque fidentis. Vulgo tamen sic loquimur, ut dicamus magnum gaudium nos ex illius consulatu aut nuptiis aut ex partu uxoris percepisse, quae adeo non sunt gaudia, ut saepe initia futurae tristitiae sint. Gaudio autem iunctum est non desinere nec in contrarium verti.

scio inquam et voluptas si ad nos albus verbum derego res infamo sum et gaudium nisi sapio non contingo sum enim animus elatio suus bonus verus fido vulgo tamen sic loquor ut dico magnus gaudium nos ex ille consulatus aut nuptiae aut ex partus uxor percipio qui adeo non sum gaudium ut saepe initium sum tristitia sum gaudium autem jungo sum non desino neque in contrarius verto


Nullum non animal per se agit. virtus autem per se nihil agit, sed cum homine. Omnia animalia aut rationalia sunt, ut homines, ut di, aut inrationalia, ut ferae, ut pecora. virtutes utique rationales sunt; atqui nec homines sunt nec di; ergo non sunt animalia.

nullus non animal per sui ago virtus autem per sui nihil ago sed cum homo omnis animal aut rationale sum ut homo ut deus aut irrationalis ut fera ut pecus virtus utique rational sum atqui neque homo sum neque deus ergo non sum animal


Quare non est quod fastidiosi isti te deterreant, quo minus servis tuis hilarem te praestes et non superbe superiorem; colant potius te quam timeant.

quaris non sum qui fastidiosus iste tu deterreo quo paruus servio tuus hilaris tu praesto et non superbus superus colo potis tu quam timeo


In hoc tu victu saturitatem putas esse? Et voluptas est. Voluptas autem non illa levis et fugax et subinde reficienda, sed stabilis et certa. Non enim iucunda res est aqua et polenta aut frustum hordeacei panis, sed summa voluptas est posse capere etiam ex his voluptatem et ad id se deduxisse, quod eripere nulla fortunae iniquitas possit.

in hic tu vinco saturitas puto sum et voluptas sum voluptas autem non ille levis et fugax et subinde reficio sed stabilis et certus non enim iucundus res sum aqua et polenta aut frustum hordeacei panis sed summus voluptas sum possum capio etiam ex hic voluptas et ad is sui deduco qui eripio nullus fortuna iniquitas possum


Peream, si est tam necessarium quam videtur silentium in studia seposito. Ecce undique me varius clamor circumsonat. Supra ipsum balneum habito. Propone nunc tibi omnia genera vocum, quae in odium possunt aures adducere: cum fortiores exercentur et manus plumbo graves iactant, cum aut laborant aut laborantem imitantur, gemitus audio, quotiens retentum spiritum remiserunt, sibilos et acerbissimas respirationes; cum in aliquem inertem et hac plebeia unctione contentum incidi, audio crepitum inlisae manus umeris, quae prout plana pervenit aut concava, ita sonum mutat. Si vero pilicrepus supervenit et numerare coepit pilas, actum est.

pereo si sum tam necessarius quam video silentium in studium sepono ecce undique ego varius clamor circumsono supra ipse balneum habeo propono nunc tu omnis genus vox qui in odium possum auris duco cum fortis exerceo et manus plumbo gravis iacto cum aut laboro aut laboro imito gemitus audio quotiens retendo spiritus remitto sibilus et acerbus respiratio cum in aliquis iners et hic plebeius unctio contineo incido audio crepo inlisae manus umerus qui prout planum pervenio aut concavus ita sonus muto si verus pilicrepus supervenio et numeraris coepio pila ago sum


Si me interrogas, maior ille est, qui iudicium abstulit quam qui meruit; et scio hunc tutiorem esse, scio audacius sibi de futuro promittere. Oratio sollicita philosophum non decet; ubi tandem erit fortis et constans, ubi periculum sui faciet, qui timet verbis?

si ego interrogo magnus ille sum qui iudicium aufero quam qui mereo et scio hic tueor sum scio audax sui de sum promitto oratio sollicito philosophus non decet ubi tandem sum fortis et consto ubi periculum suus facio qui timeo verbum


Non privatim solum, sed publice furimus. Homicidia compescimus et singulas caedes; quid bella et occisarum gentium gloriosum scelus? Non avaritia, non crudelitas modum novit. Et ista quamdiu furtim et a singulis fiunt, minus noxia minusque monstruosa sunt; ex senatus consultis plebisque scitis saeva exercentur et publice iubentur vetata privatim.

non privatim solus sed publicus furio homicidium compesco et singulus caedes quis bellum et occisaris gens gloriosus scelus non avaritia non crudelitas modus nosco et iste quamdiu furtim et ab singuli fio paruus noxius parvus monstruosus sum ex senatus consulo pleo scio saevus exerceo et publicus jubeo vetata privatim


Cum instituerunt omnia contra naturae consuetudinem velle, novissime in totum ab illa desuescunt. Lucet: somni tempus est. Quies est: nunc exerceamur, nunc gestemur, nunc prandeamus. Iam lux propius accedit; tempus est cenae. Non oportet id facere, quod populus. Res sordida est trita ac vulgari via vivere. Dies publicus relinquatur: proprium nobis ac peculiare mane fiat.

cos instituo omnis contra natura consuetudo volo novus in totus ab ille desuescunt luceo somnium tempus sum quies sum nunc exerceo nunc gesto nunc prandeo iam lux propius accedo tempus sum cena non oportet is facio qui populus res sordidus sum tero atque vulgaris via vivo dies publicus relinquo proprius nos atque peculiaris mane fio


Quid ergo est? Permittamus illis cadere, non imperemus , fluat, quantum adfectus eiecerit, non quantum poscet imitatio. Nihil vero maerori adiciamus nec illum ad alienum augeamus exemplum. Plus ostentatio doloris exigit quam dolor: quotus quisque sibi tristis est! Clarius, cum audiuntur, gemunt et taciti quietique dum secretum est, cum aliquos videre, in fletus novos excitantur. Tunc capiti suo manus ingerunt, quod potuerant facere nullo prohibente liberius, tunc mortem comprecantur sibi, tunc lectulo devolvuntur; sine spectatore cessat dolor.

quis ergo sum permitto ille cado non impero fluo quantus affectus eicio non quantus posco imitatio nihil verus maeror adicio neque ille ad alienus augeo exemplum multus ostentatio dolor exigo quam dolor quotus quisque sui tristis sum clarus cum audio gemo et taceo quiesco dum secerno sum cum aliquis video in fletus novi excito tunc caput suus manus ingero qui possum facio nullus prohibeo liber tunc mors comprecor sui tunc lectulus devolvo sine spectator cesso dolor


Alius pretiosas aves scindit; per pectus et clunes certis ductibus circumferens eruditam manum frusta excutit, infelix, qui huic uni rei vivit, ut altilia decenter secet, nisi quod miserior est, qui hoc voluptatis causa docet quam qui necessitatis discit.

alius pretiosus aveo scindo per pectus et clunis certus ductus circumfero erudio manus frustum excutio infelix qui hic unus res vivo ut altilis decenter seco nisi qui miser sum qui hic voluptas causa doceo quam qui necessitas disco


Quod bonum est, bonos facit. Nam et in arte musica quod bonum est, facit musicum. Fortuita bonum non faciunt. Ergo non sunt bona. Adversus hoc sic respondent Peripatetici, ut quod primum proponimus, falsum esse dicant. Ab eo, inquiunt, quod est bonum, non utique fiunt boni. In musica est aliquid bonum tamquam tibia aut chorda aut organum aliquod aptatum ad usus canendi. Nihil tamen horum facit musicum.

qui bonus sum bonus facio nam et in ars musica qui bonus sum facio musica fortuitus bonus non facio ergo non sum bonus adverro hic sic respondeo peripateticus ut qui primus propono falsus sum dico ab is inquam qui sum bonus non utique fio bonus in musica sum aliquis bonus tamquam tibia aut chordus aut organum aliqui aptas ad utor caneo nihil tamen hic facio musica


Seis Scis amicitias sancte colendas esse, sed non facis. Seis Scis inprobum esse, qui ab uxore pudicitiam exigit, ipse alienarum corruptor uxorum; scis ut illi nil eum adultero, sic tibi nil esse debere cum paelice, et non facis. Itaque subinde ad memoriam redueendus reducendus es; non enim reposita illa esse oportet, sed in promptu. Quaecumque salutaria sunt, saepe agitari debent, saepe versari, ut non tantum nota sint nobis, sed etiam parata. Adice nune nunc, quod aperta quoque apertiora fieri solent.

seeo scio amicitia sancio colo sum sed non facio seeo scio improbus sum qui ab uxor pudicitia exigo ipse alienaris corruptor uxor scio ut ille nihil is adultero sic tu nihil sum debeo cum paelice et non facio itaque subinde ad memoria redueendus reduco sum non enim repono ille sum oportet sed in promptus quicumque salutare sum saepe agitaris debeo saepe versaris ut non tantus nosco sum nos sed etiam paro adicio nunc nunc qui apertus quoque aperio fio soleo


Quod est hoc? Animus scilicet emendatus ac purus, aemulator dei, super humana se extollens, nihil extra se sui ponens. Rationale animal es. Quod ergo in te bonum est? Perfecta ratio. An tu ad suum finem hanc evocas, in quantum potest plurimum crescere?

qui sum hic animus scilicet emendo atque purus aemulator deus super humanus sui extollo nihil extra sui suus pono rational animal sum qui ergo in tu bonus sum perficio ratio an tu ad suus finis hic evocas in quantus possum multus cresco


Certi sunt domitores ferarum, qui saevissima animalia et ad occursum expavescenda hominem pati subigunt nec asperitatem excussisse contenti usque in contubernium mitigant. Leonibus magister manum insertat, osculatur tigrim suus custos, elephantum minimus Aethiops iubet subsidere in genua et ambulare per funem. Sic sapiens artifex est domandi mala. Dolor, egestas, ignominia, carcer, exilium ubique horrenda, cum ad hunc pervenere, mansueta sunt. Vale.

certus sum domitor ferus qui saevus animal et ad occurro expavesco homo patior subigo neque asperitas excutio contendo usque in contubernium mitigo leo magister manus inserto osculo tigris suus custos elephantus minimus aethiops iubeo subsido in genu et ambulo per funis sic sapio artifex sum domo malus dolor egestas ignominia carcer exsilium ubique horreo cum ad hic pervenio mansueto sum val


Quis nescit hoc ipso non esse bonum id, quod futurum est, quia futurum est? Nam quod bonum est, utique prodest. Nisi praesentia prodesse non possunt; si non prodest, bonum non est; si prodest, iam est. Futurus sum sapiens; hoc bonum erit, cum fuero, interim non est. Prius aliquid esse debet, deinde quale esse.

quis nescio hic ipse non sum bonus is qui sum sum quia sum sum nam qui bonus sum utique prodo nisus praesens prosum non possum si non prodo bonus non sum si prodo iam sum sum sum sapio hic bonus sum cum sum interim non sum prior aliquis sum debeo deinde qualis sum


Sed dicit se offendi vita sua. Non negaverim. Quis enim non offenditur? Homines vitia sua et amant simul et oderunt. Tunc itaque de illo feremus sententiam, cum fidem nobis fecerit invisam iam sibi esse luxuriam; nunc illis male convenit. Vale.

sed dico sui offendo vito suus non nego quis enim non offendo homo vitio suus et amo simul et odi tunc itaque de ille fero sententia cum fides nos facio invideo iam sui sum luxuria nunc ille malus convenio val


Quem in hoc mundo locum deus obtinet, hunc in homine animus. Quod est illic materia, id in nobis corpus est; serviant ergo deteriora melioribus. Fortes simus adversus fortuita. Non contremescamus iniurias, non vulnera, non vincula, non egestatem. Mors quid est? Aut finis aut transitus. Nec desinere timeo, idem est enim, quod non coepisse, nec transire, quia nusquam tam anguste ero. Vale.

qui in hic mundus locus deus obtineo hic in homo animus qui sum illic materia is in nos corpus sum servio ergo deterior bonus fortis sum adverro fortuitus non contremesco injuria non vulnero non vinculum non egestas mors quis sum aut finis aut transitus neque desino timeo idem sum enim qui non coepio neque transeo quia nusquam tam angustus sum val


Quemadmodum reus sententiis paribus absolvitur et semper quicquid dubium est humanitas inclinat in melius, sic animus sapientis, ubi paria maleficiis merita sunt, desinet quidem debere, sed non desinit velle debere et hoc facit, quod qui post tabulas novas solvunt.

quemadmodum reus sententia par absolvo et semper quisquis dubius sum humanitas inclino in bonus sic animus sapio ubi par maleficium mereo sum desino quidem debeo sed non desino volo debeo et hic facio qui qui post tabula novo solvo


Nemo, inquam, non amore eius arderet, si nobis illam videre contingeret; nunc enim multa obstrigilant et aciem nostram aut splendore nimio repercutiunt aut obscuro retinent. Sed si, quemadmodum visus oculorum quibusdam medicamentis acui solet et repurgari, sic nos aciem animi liberare inpedimentis voluerimus, poterimus perspicere virtutem etiam obrutam corpore, etiam paupertate opposita, etiam humilitate et infamia obiacentibus, Cernemus, inquam, pulchritudinem illam quamvis sordido obtectam.

nemo inquam non amor is ardeo si nos ille video contingo nunc enim multus obstrigilant et acies noster aut splendor nimius repercutio aut obscurum retineo sed si quemadmodum video oculus quidam medicamentum acuo soleo et repurgaris sic nos acies animus liberaris impedimentum volo possum perspicio virtus etiam obruo corpus etiam paupertas oppono etiam humilitas et infamia objaceo cerno inquam pulchritudo ille quivis sordidus obtego


Hic est locus solvendi aeris alieni. Possum enim tibi vocem Epicuri tui reddere et hanc epistulam liberare: Molestum est semper vitam incohare. Aut si hoc modo magis sensus potest exprimi: Male vivunt, qui semper vivere incipiunt.

hic sum locus solvo aer alienus possum enim tu voco epicurus tuus reddo et hic epistula liberaris molestus sum semper vita incoharis aut si hic modo magis sensus possum exprimo mal vivo qui semper vivo incipio


Erras, si in navigatione tantum existimas minimum esse, quo a morte vita diducitur; in omni loco aeque tenue intervallum est. Non ubique se mors tam prope ostendit; ubique tam prope est.

erro si in navigatio tantus existimo paruus sum quo ab mors vito diduco in omnis locus aequus tenue intervallum sum non ubique sui mors tam prope ostendo ubique tam prope sum


Sensi ergo, ut dicebam, quandam non quidem perturbationem, sed mutationem. Rursus ad primum conspectum redditae lucis alacritas rediit incogitata et iniussa. Illud deinde mecum loqui coepi, quam inepte quaedam magis aut minus timeremus, cum omnium idem finis esset. Quid enim interest, utrum supra aliquem vigilarium ruat an mons? Nihil invenies. Erunt tamen, qui hanc ruinam magis timeant, quamvis utraque mortifera aeque sit; adeo non effectus, sed efficientia timor spectat.

sentio ergo ut dico quidam non quidem perturbatio sed mutatio rursus ad primus conspectus reddo lucus alacritas redeo incogito et injussus ille deinde ego loquor coepio quam ineptus quidam magis aut paruus timeo cum omnis idem finis sum quis enim intersum utrum supra aliquis vigilarium ruo an mons nihil invenio sum tamen qui hic ruina magis timeo quivis uter mortifera aequus sum adeo non efficio sed efficio timor specto


Profice modo; intelleges quaedam ideo minus timenda, quia multum metus adferunt. Nullum malum est magnum, quod extremum est. Mors ad te venit; timenda erat, si tecum esse posset; sed necesse est aut non perveniat aut transeat.

proficio modo intellego quidam ideo paruus timeo quia multus metus affero nullus malus sum magnus qui exter sum mors ad tu venio timeo sum si tu sum possum sed necesse sum aut non pervenio aut transeo


Ille, qui ad philosophiam spectat, haec eadem quo debet, adducit: numquam Vergilius, inquit, dies dicit ire, sed fugere, quod currendi genus concitatissimum est, et optimos quosque primos rapi; quid ergo cessamus nos ipsi concitare, ut velocitatem rapidissimae rei possimus aequare? Meliora praetervolant, deteriora succedunt.

ille qui ad philosophia specto hic idem quo debeo adduco numquam vergilius inquam dies dico eo sed fugio qui curro genus concito sum et bonus quisque primus rapio quis ergo cesso nos ipse concitaris ut velocitas rapidus res possum aequaris bonus praetervolo deterior succedo


Expavescimus dubia pro certis. Non servamus modum rerum. Statim in timorem vertit scrupulus.

expavesco dubius pro certus non servo modus res statim in timor verto scrupulus


Sed non multum ad tranquillitatem locus confert; animus est, qui sibi commendet omnia. Vidi ego in villa hilari et amoena maestos, vidi in media solitudine occupatis similes. Quare non est quod existimes ideo parum bene conpositum esse te, quod in Campania non es. Quare autem non es? Huc usque cogitationes tuas mitte.

sed non multus ad tranquillitas locus confero animus sum qui sui commendo omnis video ego in villa hilaris et amoenus maestus video in medius solitudo occupo similis quaris non sum qui existimo ideo parum bene compositum sum tu qui in campaneus non sum quaris autem non sum huc usque cogitatio tuus mitto


Omnia ista nobis accedant, non haereant, ut si abducentur, sine ulla nostri laceratione discedant. Utamur illis, non gloriemur, et utamur parce tamquam depositis apud nos et abituris. Quisquis illa sine ratione possedit, non diu tenuit, ipsa enim se felicitas, nisi temperatius premit. Si fugacissimis bonis credidit, cito deseritur et, ut non deseratur, adfligitur. Paucis deponere felicitatem molliter licuit; ceteri cum iis, inter quae eminuere, labuntur et illos degravant ipsa, quae extulerant.

omnis iste nos accedo non haereo ut si abduco sine ullus noster laceratio discedo uto ille non glorior et uto parco tamquam depono apud nos et abeo quisquis ille sine ratio possedo non diu teneo ipse enim sui felicitas nisi tempero premo si fugax bonus credo cito desero et ut non desero affligo paucus depono felicitas mollis licet ceterus cum is inter qui emineo labor et ille degravo ipse qui effero


Non est itaque quod mireris paria esse bona, et quae ex proposito sumenda sunt et quae si ita res tulit. Nam si hanc inaequalitatem receperis, ut fortiter torqueri in minoribus bonis mulieres, numerabis etiam in malis, et infelicem Socraten dices in carcere, infelicem Catonem vulnera sua animosius quam fecerat retractantem, calamitosissimum omnium Regulum fidei poenas etiam hostibus servatae pendentem. Atqui nemo hoc dicere, ne ex mollissimis quidem, ausus est. Negant enim illum esse beatum, sed tamen negant miserum.

non sum itaque qui miror par sum bonus et qui ex propono sumo sum et qui si ita res fero nam si hic inaequalitas recipio ut fortis torqueo in paruus bonus mulier numero etiam in malus et infelix socrates dico in carcer infelix cato vulnero suus animosus quam facio retracto calamitosus omnis regulis fides poena etiam hostis servo pendeo atqui nemo hic dico ne ex mollis quidem audeo sum nego enim ille sum beatus sed tamen nego miser


Humilis res est stultitia, abiecta, sordida, servilis, multis affectibus et saevissimis subiecta. Hos tam graves dominos, interdum alternis imperantes, interdum pariter, dimittit a te sapientia, quae sola libertas est. Una ad hanc fert via, et quidem recta; non aberrabis. Vade certo gradu; si vis omnia tibi subicere, te subice rationi; multos reges si ratio te rexerit. Ab illa disces, quid et quemadmodum adgredi debeas; non incides rebus.

humilis res sum stultitia abicio sordidus servilis multus affectus et saevus subiectum hic tam gravis dominus interdum alternus impero interdum pariter dimitto ab tu sapientia qui solus libertas sum unus ad hic fero via et quidem recta non aberro vado certus gradus si volo omnis tu subicio tu subicio ratio multus rex si ratio tu rego ab ille disco quis et quemadmodum aggredior debeo non incido res


Cum iam profeceris tantum, ut sit tibi etiam tui reverentia, licebit dimittas paedagogum; interim aliquorum te auctoritate custodi, aut Cato ille sit aut Scipio aut Laelius aut talis, cuius interventu perditi quoque homines vitia supprimerent, dum te efficis eum, cum quo peccare non audeas. Cum hoc effeceris, et aliqua coeperit apud te tui esse dignatio, incipiam tibi permittere, quod idem suadet Epicurus: Tunc praecipue in te ipse secede, cum esse cogeris in turba.

cos iam proficio tantus ut sum tu etiam tuus reverendus liceo dimitto paedagogus interim aliqui tu auctoritas custos aut cato ille sum aut scipio aut laelius aut talis qui intervenio perdo quoque homo vitio supprimo dum tu efficio is cum quo peccaris non audeo cos hic efficio et aliqui coepio apud tu tuus sum dignatio incipio tu permitto qui idem suadeo epicurus tunc praecipuus in tu ipse secedo cum sum cogo in turba


Sed nihil, inquit, agere sinit morbus, qui me omnibus abduxit officiis. Corpus tuum valetudo tenet, non et animum. Itaque cursoris moratur pedes, sutoris aut fabri manus inpediet; si animus tibi esse in usu solet, suadebis docebis, audies disces, quaeres recordaberis. Quid porro? Nihil agere te credis, si temperans aeger sis? Ostendes morbum posse superari vel certe sustineri.

sed nihil inquam ago sino morbus qui ego omnis abduco officium corpus tuus valetudo teneo non et animus itaque cursor moror pes sutor aut faber manus inpediet si animus tu sum in usus soleo suadeo doceo audio disco quaero recordor quis porro nihil ago tu credo si tempero aeger sum ostendo morbus possum superaris vel certus sustineo


Quare depone istam spem, posse te summatim degustare ingenia maximorum virorum; tota tibi inspicienda sunt, tota tractanda. Res geritur et per lineamenta sua ingenii opus nectitur, ex quo nihil subduci sine ruina potest. Nec recuso, quo minus singula membra, dummodo in ipso homine, consideres. Non est formonsa, cuius crus laudatur aut brachium, sed illa, cuius universa facies admirationem partibus singulis abstulit.

quaris depono iste spes possum tu summatim degustaris ingenium magnus vir totus tu inspicio sum totus tracto res gero et per lineamentum suus ingenium opus necto ex quo nihil subduco sine ruina possum neque recuso quo paruus singulus membrum dummodo in ipse homo considero non sum formonsa qui crus laudo aut bracchium sed ille qui universus facies admiratio pars singuli aufero


Miraberis, inquam, cum animadverteris Atriden Priamumque et saevom ambobus Achillen. Utrumque enim improbat, utrumque exarmat.

miro inquam cum animadverto atrides priamus et saevus ambo achilles uterque enim improbo uterque exarmo


Etiam si cuius in te comparebit similitudo, quem admiratio tibi altius fixerit, similem esse te volo quomodo filium, non quomodo imaginem; imago res mortua est.

etiam si qui in tu compareo similitudo qui admiratio tu altus figo similis sum tu volo quomodo filius non quomodo imago imago res morior sum


Praeterea illic aliud est, quod habetur, alius, qui habet; hic in eodem est et quod habetur et qui habet. Ager iure possidetur, sapientia natura. Ille abalienari potest et alteri tradi, haec non discedit a domino. Non est itaque quod compares inter se dissimilia.

praeterea illic alius sum qui habeo alius qui habeo hic in idem sum et qui habeo et qui habeo ager ius possideo sapientia natura ille abalienaris possum et alter trado hic non discedo ab dominus non sum itaque qui comparis inter sui dissimilis


Hoc aliquis inter illa numerat, quae videmur inopinata omnibus dicere, παράδοξα Graeci vocant, et ait: Nemo ergo scit praeter sapientem referre gratiam? Ergo nec quod debet, creditori suo reponere quisquam scit alius nec, cum emit aliquam rem, pretium venditori persolvere? Ne nobis fiat invidia, scito idem dicere Epicurum. Metrodorus certe ait solum sapientem referre gratiam scire.

hic aliquis inter ille numero qui video inopinor omnis dico graecum voco et aio nemo ergo scio praeter sapio refero gratia ergo neque qui debeo creditor suus repono quisquam scio alius neque cum emo aliqui res pretium venditor persolvo ne nos fio invidia scio idem dico epicurus metrodorus certus aio solus sapio refero gratia scio


Nullam tibi opem feret iste discursus, peregrinaris enim cum adfectibus tuis et mala te tua sequuntur. Utinam quidem sequerentur. Longius abessent; nunc fers illa, non ducis. Itaque ubique te premunt et paribus incommodis urunt. Medicina aegro, non regio, quaerenda est.

nullus tu ops fero iste discursus peregrinaris enim cum affectus tuus et malus tu tuus sequor utinam quidem sequor longus absum nunc fero ille non dux itaque ubique tu premo et par incommodus uro medicina aeger non regius quaero sum