Mullum ingentis formae—quare autem non pondus adicio et aliquorum gulam inrito? quattuor pondo et selibram fuisse aiebant—Tiberius Caesar missum sibi cum in macellum deferri et veniri iussisset: amici, inquit, omnia me fallunt, nisi istum mullum aut Apicius emerit aut P. Octavius. Ultra spem illi coniectura processit: liciti sunt, vicit Octavius et ingentem consecutus est inter suos gloriam, cum quinque sestertiis emisset piscem, quem Caesar vendiderat, ne Apicius quidem emerat. Numerare tantum Octavio fuit turpe, non illi, qui emerat, ut Tiberio mitteret, quamquam illum quoque reprenderim; admiratus est rem, qua putavit Caesarem dignum.

mullus ingens forma quare autem non pondus adicio et aliqui gula irrito quattuor pondo et selibra sum aio tiberis caesar mitto sui cum in macellum defero et venio iubeo amicus inquam omnis ego fallo nisi iste mullus aut apicius emo aut p octavus ultra spes ille conicio procedo liceo sum vinco octavus et ingens consequor sum inter suus gloria cum quinque sestertius emo piscis qui caesar vendo ne apicius quidem emo numeraris tantus octavius sum turpis non ille qui emo ut tiberius mitto quamquam ille quoque reprenderim admiror sum res qui puto caesaris dignus


Quid ergo? inquis, non satius est vel sic iacere quam in istis officiorum verticibus volutari? Utraque res detestabilis est, et contractio et torpor. Puto, aeque qui in odoribus iacet, mortuus est quam qui rapitur unco.

quis ergo inquam non sero sum vel sic iacio quam in iste officium vertex volutaris uter res detestabilis sum et contractio et torpor puto aequus qui in odor iaceo mortuus sum quam qui rapio uncus


Hunc quem Graeci oestron vocant pecora peragentem et totis saltibus dissipantem, asilum nostri vocabant. Hoc Vergilio licet credas: Est lucum Silari iuxta ilicibusque virentem Plurimus Alburnum volitans, cui nomen asilo Romanum est, oestrum Grai vertere vocantes, Asper, acerba sonans, quo tota exterrita silvis Diffugiunt armenta.

hic qui graecum oestrus voco pecus perago et totus saltus dissipantem asilis noster voco hic vergilius licet credo sum lucus silaris iuxta ilex vireo multus alburnus volito qui nomen asilus romanus sum oestrus graius verto voco asper acerbus sono quo totus exterreo silva diffugio armentum


Putemus nos ad contionem vocatos; lex de abolendis divitiis fertur. His interrogationibus suasuri aut dissuasuri sumus? His effecturi, ut populus Romanus paupertatem, fundamentum et causam imperii sui, requirat ac laudet, divitias autem suas timeat, ut cogitet has se apud victos repperisse, hinc ambitum et largitiones et tumultus in urbem sanctissimam et temperantissimam inrupisse, nimis luxuriose ostentari gentium spolia, quod unus populus eripuerit omnibus, facilius ab omnibus uni eripi posse? Hanc satius est suadere et expugnare adfectus, non circumscribere. Si possumus, fortius loquamur; si minus, apertius. Vale.

puto nos ad contio voco lex de aboleo divitiae fero hic interrogatio suadeo aut dissuadeo sum hic efficio ut populus romanus paupertas fundamentum et causa imperium suus requiro atque laudo divitiae autem suus timeo ut cogito hic sui apud vinco reperio hinc ambitus et largitio et tumultus in urbs sancio et tempero irrumpo nimis luxuriosus ostentaris gens spolium qui unus populus eripio omnis facilis ab omnis unus eripio possum hic sero sum suadeo et expugnaris affectus non circumscribo si possum fortis loquor si paruus aperio val


Peius autem vexabar, quam ut mihi periculum succurreret. Nausia enim me segnis haec et sine exitu torquebat, quae bilem movet nec effundit. Institi itaque gubernatori et illum, vellet nollet, coegi, peteret litus. Cuius ut viciniam attigimus, non expecto, ut quicquam ex praeceptis Vergilii fiat, Obvertunt pelago proras aut Ancora de prora iacitur, memor artificii mei vetus frigidae cultor mitto me in mare, quomodo psychrolutam decet, gausapatus.

malus autem vexo quam ut ego periculum succurro nausea enim ego segnis hic et sine exeo torqueo qui bilis moveo neque effundo insto itaque gubernator et ille volo nolo cogo peto litus qui ut vicinia attingo non expecto ut quisquam ex praecipio vergilius fio obverto pelagus prora aut ancora de prora jacio memor artificium meus vetus frigida cultor mitto ego in mare quomodo psychroluta decet gausapatus


De hoc tamen quaeremus, pars summa vitae utrum faex sit an liquidissimum ac purissimum quiddam, si modo mens sine iniuria est et integri sensus animum iuvant nec defectum et praemortuum corpus est. Plurimum enim refert, vitam aliquis extendat an mortem.

de hic tamen quaero pars summus vita utrum faex sum an liquidus atque purus quidam si modo mens sine iniuria sum et integer sensus animus juvo neque deficio et praemorior corpus sum multus enim refero vita aliquis extendo an mors


Quaeritur deinde, an ad faciendum sapientem sola sufficiat. Huic quaestioni suum diem dabimus; interim omissis argumentis nonne apparet opus esse nobis aliquo advocato, qui contra populi praecepta praecipiat?

quaero deinde an ad facio sapio solus sufficio hic quaestio suus dies do interim omitto argumentum nonne appareo opus sum nos aliquis advoco qui contra populus praecipio praecipio


In oculos nunc mihi manus intentat ille, qui omnium animum aestimat ex suo, quod dicam paria bona esse honeste iudicantes et honeste pericli tantis, quod dicam paria bona esse eius, qui triumphat, et eius, qui ante currum vehitur invictus animo. Non putant enim fieri, quicquid facere non possunt; ex infirmitate sua de virtute ferunt sententiam.

in oculus nunc ego manus intento ille qui omnis animus aestimo ex suus qui dico par bonus sum honestus judico et honestus periculum tantus qui dico par bonus sum is qui triumpho et is qui ante currus veho invictus animus non puto enim fio quisquis facio non possum ex infirmitas suus de virtus fero sententia


Quid? Tu non putas parem esse virtutem eius, qui fortiter hostium moenia expugnat, et eius, qui obsidionem patientissime sustinet? Magnus Scipio, qui Numantiam cludit et conprimit cogitque invictas manus in exitium ipsas suum verti; magnus ille obsessorum animus, qui scit non esse elusam, cui mors aperta est, et in conplexu complexu libertatis expirat. Aeque reliqua quoque inter se paria sunt, tranquillitas, simplicitas, liberalitas, constantia, aequanimitas, tolerantia. Omnibus enim istis una virtus subest, quae animum rectum et indeclinabilem praestat.

quis tu non puto par sum virtus is qui fortis hostis moenia expugno et is qui obsidio patior sustineo magnus scipio qui numantia claudo et conprimit cogo invictus manus in exitium ipse suus verto magnus ille obsessor animus qui scio non sum eludo qui mors apertus sum et in complexus complexus libertas expirat aequus reliquus quoque inter sui par sum tranquillitas simplicitas liberalitas constantia aequanimitas tolero omnis enim iste unus virtus subsum qui animus recingo et indeclinabilis praesto


Haec, ut dixi, nulla sapientia abigit; alioquin haberet rerum naturam sub imperio, si omnia eraderet vitia. Quaecumque adtribuit condicio nascendi et corporis temperatum, cum multum se diuque animus conposuerit, haerebunt. Nihil horum vetari potest, non magis quam accersi.

hic ut dico nullus sapientia abigo alioqui habeo res natura sub imperium si omnis erado vitio quicumque adtribuo condicio nascor et corpus tempero cum multus sui diu animus conpono haereo nihil hic vetaris possum non magis quam arcesso


Praeterea duo genera sunt voluptatum. Corporales morbus inhibet, non tamen tollit. Immo, si verum aestimes, incitat; magis iuvat bibere sitientem; gratior est esurienti cibus. Quicquid ex abstinentia contigit, avidius exciditur. Illas vero animi voluptates, quae maiores certioresque sunt, nemo medicus aegro negat. Has quisquis sequitur et bene intellegit, omnia sensuum blandimenta contemnit.

praeterea duo genus sum voluptas corporal morbus inhibeo non tamen tollo immo si verus aestimo incito magis juvo bibo sitio gratus sum exsurio cibus quisquis ex abstinentia contingo avidus excido ille verus animus voluptas qui magnus certus sum nemo medicus aeger nego hic quisquis sequor et bene intellego omnis sensus blandimentum contemno


De choro dico, quem veteres philosophi noverant; in commissionibus nostris plus cantorum est quam in theatris olim spectatorum fuit. Cum omnes vias ordo canentium inplevit et cavea aensatoribus aeneatoribus cincta est et ex pulpito omne tibiarum genus organorumque consonuit, fit concentus ex dissonis.

de chorus dico qui vetus philosophus nosco in commissio noster multus cantor sum quam in theatrum olim spectator sum cos omnis via ordo cano inpleo et cavea aensator aeneator cingo sum et ex pulpitum omnis tibiaris genus organum consono fio concentus ex dissonus


Habitaturum tu putas umquam fuisse in mica Catonem, ut praenavigantes adulteras dinumeraret et tot genera cumbarum variis coloribus picta et fluvitantem toto lacu rosam, ut audiret canentium nocturna convicia? Nonne ille manere intra vallum maluisset, quod in unam noctem manu sua ipse duxisset? Quidni mallet, quisquis vir est, somnum suum classico quam symphonia rumpi?

habito tu puto umquam sum in mico cato ut praenavigo adultero dinumero et tot genus cumbaris varius color pingo et fluvitantem totus lacus rodo ut audio cano nocturnus convicior nonne ille maneo intra valles malo qui in unus nox manus suus ipse duco quis malo quisquis vir sum somnus suus classicus quam symphonia rumpo


O quam magnis homines tenentur erroribus, qui ius dominandi trans maria cupiunt permittere felicissimosque se iudicant, si multas milite provincias optinent et novas veteribus adiungunt, ignari, quod sit illud ingens parque dis regnum.

o quam magnus homo teneo error qui ius dominor trans mare cupio permitto felix sui judico si multus miles provincia obtineo et novo vetus adjungo ignaris qui sum ille ingens par deus regnum


Quid ergo? Non aliquando commodius est et carere convicio? Fateor. Itaque ego ex hoc loco migrabo. Experiri et exercere me volui. Quid necesse est diutius torqueri, cum tam facile remedium Vlixes sociis etiam adversus Sirenas invenerit? Vale.

quis ergo non aliquando commodus sum et careo convicior fateor itaque ego ex hic locus migro experior et exerceo ego volo quis necesse sum diu torqueo cum tam facilis remedium vlixes socius etiam adverro sirena invenio val


Non sunt, inquit, virtutes multa animalia, et tamen animalia sunt. Nam quemadmodum aliquis et poeta est et orator, et tamen unus, sic virtutes istae animalia sunt, sed multa non sunt. Idem est animus et animus et iustus et prudens et fortis, ad singulas virtutes quodammodo se habens.

non sum inquam virtus multus animal et tamen animal sum nam quemadmodum aliquis et poeta sum et orator et tamen unus sic virtus iste animal sum sed multus non sum idem sum animus et animus et iustus et prudens et fortis ad singulus virtus quodammodo sui habeo


Omnia ista exempla, quae oculis atque auribus nostris ingeruntur, retexenda sunt et plenum malis sermonibus pectus exhauriendum. Inducenda in occupatum locum virtus, quae mendacia et contra verum placentia exstirpet, quae nos a populo, cui nimis credimus, separet ac sinceris opinionibus reddat. Hoc est enim sapientia, in naturam converti et eo restitui, unde publicus error expulerit.

omnis iste exemplum qui oculus atque auris noster ingero retexenda sum et plenus malus sermo pectus exhaurio induco in occupo locus virtus qui mendacium et contra verus placeo exstirpo qui nos ab populus qui nimis credo separo atque sincerus opinio reddo hic sum enim sapientia in natura converto et is restituo unde publicus error expello


Tu nunc in provincia, licet contemnas ipse te, magnus es. Quid agas, quemadmodum cenes, quemadmodum dormias, quaeritur, scitur; eo tibi diligentius vivendum est. Tunc autem felicem esse te iudica, cum poteris in publico vivere, cum te parietes tui tegent, non abscondent, quos plerumque circumdatos nobis iudicamus non ut tutius vivamus, sed ut peccemus occultius.

tu nunc in provincia licet contemno ipse tu magnus sum quis ago quemadmodum ceno quemadmodum dormio quaero scio is tu diligo vivo sum tunc autem felix sum tu judico cum possum in publicus vivo cum tu paries tuus tego non abscondo qui plerusque circumdo nos judico non ut tueor vivo sed ut pecco occulo


Haec ipsa res, quae tot magistratus, tot iudices detinet, quae et magistratus et iudices facit, pecunia, ex quo in honore esse coepit, verus rerum honor cecidit, mercatoresque et venales in vicem facti quaerimus non quale sit quidque, sed quanti; ad mercedem pii sumus, ad mercedem impii, et honesta, quamdiu aliqua illis spes inest, sequimur, in contrarium transituri, si plus scelera promittent.

hic ipse res qui tot magistratus tot iudex detineo qui et magistratus et iudex facio pecunia ex quo in honor sum coepio verus res honor cado mercator et venal in vicis facio quaero non qualis sum quisque sed quantus ad merces pius sum ad merces impius et honestus quamdiu aliqui ille spes insum sequor in contrarius transeo si multus scelus promitto


Nec hac spe, inquit sapiens ille, fortius exeo, quod patere mihi ad deos meos iter iudico. Merui quidem admitti et iam inter illos fui animumque illo meum misi et ad me illi suum miserant. Sed tolli me de medio puta et post mortem nihil ex homine restare; aeque magnum animum habeo, etiam si nusquam transiturus excedo.

neque hic spes inquam sapio ille fortis exeo qui pateo ego ad deus meus iter judico mereo quidem admitto et iam inter ille sum animus ille meus mitto et ad ego ille suus mitto sed tollo ego de medium puto et post mors nihil ex homo resto aequus magnus animus habeo etiam si nusquam transeo excedo


sapienti non nocetur a paupertate, non a dolore, non ab aliis tempestatibus vitae. Non enim prohibentur opera eius omnia, sed tantum ad alios pertinentia; ipse semper in actu est, in effectu tunc maximus, cum illi fortuna se opposuit. Tunc enim ipsius sapientiae negotium agit, quam diximus et alienum bonum esse et suum.

sapio non noceo ab paupertas non ab dolor non ab alius tempestas vita non enim prohibeo opus is omnis sed tantus ad alius pertineo ipse semper in actus sum in effectus tunc magnus cum ille fortuna sui oppono tunc enim ipse sapientia negotium ago quam dico et alienus bonus sum et suus


Casurae stant. Omnes hic exitus manet, sive interna vis flatusque praeclusa via violenti pondus, sub quo tenentur, excusserint, sive torrentium impetus in abdito vastior obstantia effregerit, sive flammarum violentia conpaginem soli ruperit, sive vetustas, a qua nihil tutum est, expugnaverit minutatim, sive gravitas caeli egesserit populos et situs deserta corruperit. Enumerare omnes fatorum vias longum est. Hoc unum scio: omnia mortalium opera mortalitate damnata sunt, inter peritura vivimus.

cado sto omnis hic exitus maneo sive internus volo flo praecludo via violens pondus sub quo teneo excutio sive torreo impetus in abdo vastus obsto effringo sive flammaris violens conpago solus rumpo sive vetustus ab qui nihil tueor sum expugno minutatim sive gravitas caelum egero populus et sino desero conrumpo enumeraris omnis fatum via longus sum hic unus scio omnis mortalis opus mortalitas damno sum inter pereo vivo


M. Cato Censorius, quem tam e re publica fuit nasci quam Scipionem, alter enim cum hostibus nostris bellum, alter cum moribus gessit, cantherio vehebatur et hippoperis quidem inpositis, ut secum utilia portaret. O quam cuperem illi nunc occurrere aliquem ex his trossulis in via cursores et Numidas et multum ante se pulveris agentem! Hic sine dubio cultior comitatiorque quam M. Cato videretur, hic, qui inter illos apparatus delicatos cum maxime dubitat, utrum se ad gladium locet an ad cultrum.

m cato censorius qui tam e res publicus sum nascor quam scipio alter enim cum hostis noster bellum alter cum mos gero cantherius veho et hippoperae quidem inpono ut sui utilis porto o quam cupio ille nunc occurro aliquis ex hic trossulis in via cursor et numida et multus ante sui pulvis ago hic sine dubius colo comitatus quam m cato video hic qui inter ille apparatus delicatus cum magnus dubito utrum sui ad gladius loco an ad culter


Elige itaque Catonem. Si hic tibi videtur nimis rigidus, elige remissioris animi virum Laelium. Elige eum, cuius tibi placuit et vita et oratio et ipse animum ante se ferens vultus; illum tibi semper ostende vel custodem vel exemplum. Opus est, inquam, aliquo, ad quem mores nostri se ipsi exigant; nisi ad regulam prava non corriges. Vale.

eligo itaque cato si hic tu video nimis rigidus eligo remitto animus vir laelius eligo is qui tu placeo et vito et oratio et ipse animus ante sui fero vultus ille tu semper ostendo vel custos vel exemplum opus sum inquam aliquis ad qui mos noster sui ipse exigo nisi ad regula pravus non corrigo val


Noli mala tua facere tibi ipse graviora et te querellis onerare. Levis est dolor, si nihil illi opinio adiecerit; contra, si exhortari te coeperis ac dicere: Nihil est aut certe exiguum est. Duremus; iam desinet; levem illum, dum putas, facies. Omnia ex opinione suspensa sunt; non ambitio tantum ad illam respicit et luxuria et avaritia. Ad opinionem dolemus. Tam miser est quisque quam credidit.

nolo malus tuus facio tu ipse gravis et tu querela onero levis sum dolor si nihil ille opinio adicio contra si exhortaris tu coepio atque dico nihil sum aut certus exiguus sum duro iam desino levo ille dum puto facies omnis ex opinio suspendo sum non ambitio tantus ad ille respicio et luxuria et avaritia ad opinio doleo tam miser sum quisque quam credo


Peritos luctandi usus exercet; musicum, qui paria didicit, movet. Opus est et sapienti agitatione virtutum: ita quemadmodum ipse se movet, sic movetur ab alio sapiente.

pereo luctor utor exerceo musica qui par disco moveo opus sum et sapio agitatio virtus ita quemadmodum ipse sui moveo sic moveo ab alius sapio


Si non es sola honestate contentus, necesse est aut quietem adici velis, quam ἀοχλησίαν vocant Graeci, aut voluptatem. Horum alterum utcumque recipi potest. Vacat enim animus molestia liber ad inspectum universi, nihilque illum avocat a contemplatione naturae. Alterum illud, voluptas, bonum pecoris est. Adicimus rationali inrationale, honesto inhonestum. Ad hanc vitam facit titillatio corporis;

si non sum solus honestas contineo necesse sum aut quies adicio velis quam voco graecum aut voluptas horus alter utcumque recipio possum vaco enim animus molestia liber ad inspicio universus nihil ille avoco ab contemplatio natura alter ille voluptas bonus pecus sum adicio rational inrational honestus inhonestus ad hic vita facio titillatio corpus


Ita fac, mi Lucili; vindica te tibi, et tempus, quod adhuc aut auferebatur aut subripiebatur aut excidebat, collige et serva. Persuade tibi hoc sic esse, ut scribo: quaedam tempora eripiuntur nobis, quaedam subducuntur, quaedam effluunt. Turpissima tamen est iactura, quae per neglegentiam fit. Et si volueris attendere, maxima pars vitae elabitur male agentibus, magna nihil agentibus, tota vita aliud agentibus.

ita facio ego lucilis vindico tu tu et tempus qui adhuc aut aufero aut surripio aut excido colligo et servo persuadeo tu hic sic sum ut scribo quidam tempus eripio nos quidam subduco quidam effluo turpis tamen sum iactura qui per neglegentia fio et si volo attendo maximus pars vita elabor malus ago magnus nihil ago totus vito alius ago


Cogita hoc loco carcerem et cruces et eculeos et uncum et adactum per medium hominem, qui per os emergeret, stipitem et distracta in diversum actis curribus membra, illam tunicam alimentis ignium et inlitam et textam, et quicquid aliud praeter haec commenta saevitia est.

cogito hic locus carcer et crux et equuleus et uncus et adigo per medius homo qui per os emergo stipes et distraho in diverto ago currus membrum ille tunica alimentum ignis et inlitam et textam et quisquis alius praeter hic commento saevitia sum


Omnis sine modo est virtus; modo certa mensura est. Constantia non habet, quo procedat, non magis quam fiducia aut veritas aut fides. Quid accedere perfecto potest? Nihil, aut perfectum non erat, cui accessit. Ergo ne virtuti quidem, cui si quid adici potest, defuit. Honestum quoque nullam accessionem recipit; honestum est enim propter ista, quae rettuli. Quid porro? Decorum et iustum et legitimum non eiusdem esse formae putas, certis terminis conprensum? Crescere posse inperfectae rei signum est.

omnis sine modo sum virtus modo certus mensura sum constantia non habeo quo procedo non magis quam fiducia aut vereor aut fides quis accedo perficio possum nihil aut perficio non sum qui accedo ergo ne virtus quidem qui si quis adicio possum desum honestus quoque nullus accessio recipio honestus sum enim propter iste qui rettulis quis porro decorus et iustus et legitimus non idem sum forma puto certus terminus conprensum cresco possum imperfectus res signum sum


Vellem, inquis, magis consilium mihi quam libros dares. Ego vero quoscumque habeo, mittere paratus sum et totum horreum excutere. Me quoque isto, si possem, transferrem, et nisi mature te finem officii sperarem inpetraturum, hanc senilem expeditionem indixissem mihi nec me Charybdis et Scylla et fabulosum istud fretum deterrere potuissent. Tranassem ista, non solum traiecissem, dummodo te conplecti possem et praesens aestimare, quantum animo crevisses.

volo inquam magis consilium ego quam liber do ego verus quicumque habeo mitto paro sum et totus horreum excutio ego quoque iste si possum transfero et nisi maturus tu finis officium speraris impetro hic senilis expeditio indico ego neque ego charybdis et scylla et fabulosus iste fretus deterreo possum trano iste non solus transjacio dummodo tu conplecto possum et praesens aestimaris quantus animus cerno


Itaque de illo quaerendum est, an possit immortalis esse. Hoc quidem certum habe: si superstes est corpori, praeteri illum nullo genere posse, propter quod non perit, quoniam nulla immortalitas cum exceptione est nec quicquam noxium aeterno est. Vale.

itaque de ille quaero sum an possum immortal sum hic quidem certus habeo si supersto sum corpus praetereo ille nullus genus possum propter qui non pereo quoniam nullus immortalitas cum exceptio sum neque quisquam noxius aeternus sum val


Ita est, mi Lucili; quicquid vera ratio commendat, solidum et aeternum est, firmat animum attollitque semper futurum in excelso; illa quae temere laudantur et vulgi sententia bona sunt, inflant inanibus laetos. Rursus ea, quae Minentur tamquam mala. iniciunt formidinem mentibus et illas non aliter quam animalia species periculi agitant.

ita sum ego lucilis quisquis verus ratio commendo solidus et aeternus sum firmo animus attollo semper sum in excelsum ille qui temere laudo et vulgus sententia bonus sum inflo inanis laetus rursus is qui mino tamquam malus inicio formido mens et ille non aliter quam animal species periculum agito


Sed illud libenter quaesierim: cum omnia aut mala sint aut bona aut indifferentia, sapere in quo numero sit? Bonum negant esse, malum utique non est; sequitur ut medium sit. Id autem medium atque indifferens vocamus, quod tam malo contingere quam bono possit, tamquam pecunia, forma, nobilitas. Hoc, ut sapiat, contingere nisi bono non potest; ergo indifferens non est. Atqui ne malum quidem est, quod contingere malo non potest; ergo bonum est. Quod nisi bonus non habet, bonum est. Sapere non nisi bonus habet; ergo bonum est.

sed ille libet quaero cum omnis aut malus sum aut bonus aut indifferens sapio in quo numerus sum bonus nego sum malus utique non sum sequor ut medius sum is autem medius atque indifferens voco qui tam malus contingo quam bonus possum tamquam pecunia forma nobilitas hic ut sapio contingo nisi bonus non possum ergo indifferens non sum atqui ne malus quidem sum qui contingo malus non possum ergo bonus sum qui nisi bonus non habeo bonus sum sapio non nisi bonus habeo ergo bonus sum


Hac, inquit, ratione ne commoda quidem ista erunt. Alia est commodorum condicio, alia bonorum; commodum est, quod plus usus habet quam molestiae. Bonum sincerum esse debet et ab omni parte innoxium. Non est id bonum, quod plus prodest, sed quod tantum prodest.

hic inquam ratio ne commodus quidem iste sum alius sum commodus condicio alius bonus commodus sum qui multus utor habeo quam molestia bonus sincerus sum debeo et ab omnis pars innoxius non sum is bonus qui multus prodo sed qui tantus prodo


Nisi forte tibi Homerum philosophum fuisse persuadent, cum his ipsis, quibus colligunt, negent. Nam modo Stoicum illum faciunt, virtutem solam probantem et voluptates refugientem et ab honesto ne inmortalitatis quidem pretio recedentem, modo Epicureum, laudantem statum quietae civitatis et inter convivia cantusque vitam exigentis, modo Peripateticum, tria bonorum genera inducentem, modo Aeademicum Academicum, omnia incerta dicentem. Adparet nihil horum esse in illo, quia omnia sunt. Ista enim inter se dissident. Demus illis Homerum philosophum fuisse; nempe sapiens factus est, antequam carmina ulla cognosceret. Ergo illa discamus, quae Homerum fecere sapientem.

nisus fors tu homerus philosophus sum persuadeo cum hic ipse qui colligo nego nam modo stoicus ille facio virtus solus probo et voluptas refugio et ab honestus ne inmortalitas quidem pretium recedo modo epicureus laudo status quiesco civitas et inter convivium cano vita exigo modo peripateticus tres bonus genus induco modo aeademicum academicus omnis incertus dico appareo nihil hic sum in ille quia omnis sum iste enim inter sui dissideo do ille homerus philosophus sum nempe sapio facio sum antequam carmen ullus cognosco ergo ille disco qui homerus facio sapio


Non vides, quam multorum vocibus chorus constet? Unus tamen ex omnibus redditur; aliqua illic acuta est, aliqua gravis, aliqua media. Accedunt viris feminae, interponuntur tibiae. Singulorum illic latent voces, omnium apparent.

non video quam multus vox chorus consto unus tamen ex omnis reddo aliqui illic acutus sum aliqui gravis aliqui medius accedo vis femina interpono tibia singulus illic lateo voco omnis appareo


Expectant nos, si ex hac aliquando faece in illud evadimus sublime et excelsum, tranquillitas animi et expulsis erroribus absoluta libertas. Quaeris quae sit ista? Non homines timere, non deos; nec turpia velle nec nimia; in se ipsum habere maximam potestatem. Inaestimabile bonum est suum fieri. Vale.

expecto nos si ex hic aliquando faex in ille evado sublimis et excello tranquillitas animus et expello error absolvo libertas quaero qui sum iste non homo timeo non deus neque turpis volo neque nimius in sui ipse habeo maximus potestas inaestimabilis bonus sum suus fio val


Itaque ingrati esse vitemus, non aliena causa, sed nostra. Minimum ex nequitia levissimumque ad alios redundat. Quod pessimum ex illa est et, ut ita dicam, spississimum, domi remanet et premit habentem, quemadmodum Attalus noster dicere solebat: malitia ipsa maximam partem veneni sui bibit. Illud venenum, quod serpentes in alienam perniciem proferunt, sine sua continent, non est huic simile; hoc habentibus pessimum est.

itaque ingratus sum vito non alienus causa sed noster paruus ex nequitia levis ad alius redundo qui malus ex ille sum et ut ita dico spissus domus remaneo et premo habeo quemadmodum attalus noster dico soleo malitia ipse maximus pars venenum suus bibo ille venenum qui serpo in alienus pernicies profero sine suus contineo non sum hic similis hic habeo malus sum


Quid ergo adversus has amissiones auxili invenimus? Hoc, ut memoria teneamus amissa nec cum ipsis fructum excidere patiamur, quem ex illis percepimus. Habere eripitur, habuisse numquam. Peringratus est, qui cum amisit, pro accepto nihil debet. Rem nobis eripit casus, usum fructumque apud nos relinquit, quem nos iniquitate desiderii perdidimus.

quis ergo adverro hic amissio auxilium invenio hic ut memoria teneo amitto neque cum ipse fructus excido patior qui ex ille percipio habeo eripio habeo numquam peringratus sum qui cum amitto pro accipio nihil debeo res nos eripio casus usus fruor apud nos relinquo qui nos iniquitas desiderium perdo


Virum bonum concedas necesse est summae pietatis erga deos esse. Itaque quicquid illi accidit, aequo animo sustinebit; sciet enim id accidisse lege divina, qua universa procedunt. Quod si est, unum illi bonum erit, quod honestum; in hoc enim positum est et parere dis nec excandescere ad subita nec deplorare sortem suam, sed patienter excipere fatum et facere imperata.

vir bonus concedo necesse sum summa pietas erga deus sum itaque quisquis ille accido aequus animus sustineo scio enim is accido lex divino qui universus procedo qui si sum unus ille bonus sum qui honestus in hic enim pono sum et pareo deus neque excandesco ad subeo neque deploraris sors suus sed patienter excipio fatum et facio impero


Hoc puta rerum naturam dicere: ista, de quibus querelis, omnibus eadem sunt. Nulli dare faciliora possum, sed quisquis volet, sibi ipse illa reddet faciliora. Quomodo? Aequanimitate. Et doleas oportet et sitias et esurias et senescas, si tibi longior contigerit inter homines mora, et aegrotes et perdas aliquid et pereas.

hic puto res natura dico iste de qui querela omnis idem sum nullus do facilis possum sed quisquis volo sui ipse ille reddo facilis quomodo aequanimitas et doleo oportet et sitio et exsurio et senesco si tu longus contingo inter homo mora et aegroto et perdo aliquis et pereo


Nihilominus cum sit amicorum amantissimus, cum illos sibi comparet, saepe praeferat, omne intra se bonum terminabit et dicet, quod Stilbon ille dixit, Stilbon quem Epicuri epistula insequitur; hic enim capta patria, amissis liberis, amissa uxore cum ex incendio publico solus et tamen beatus exiret, interroganti Demetrio, cui cognomen ab exitio urbium Poliorcetes fuit, numquid perdidisset, Omnia, inquit, bona mea mecum sunt.

nihilominus cum sum amicus amo cum ille sui comparo saepe praefero omnis intra sui bonus termino et dico qui stilbon ille dico stilbon qui epicurus epistula insequor hic enim capio patria amitto liber amitto uxor cum ex incendium publicus solus et tamen beatus exeo interrogo demetrius qui cognomen ab exitium urbs poliorcetes sum numquid perdo omnis inquam bonus meus ego sum


Ut a communibus initium faciam, ver aperire se coepit, sed iam inclinatura in aestatem, quo tempore calere debebat, intepuit nec adhuc illi fides est. Saepe enim in hiemem revolvitur. Vis scire, quam dubium adhuc sit? Nondum me committo frigidae verae, adhuc rigorem eius infringo. Hoc est, inquis, nec calidum nec frigidum pati. Ita est, mi Lucili; iam aetas mea contenta est suo frigore. Vix media regelatur aestate.

ut ab communis initium facio ver aperio sui coepio sed iam inclino in aestas quo tempus caleo debeo intepeo neque adhuc ille fides sum saepe enim in hiems revolvo volo scio quam dubius adhuc sum nondum ego committo frigida verus adhuc rigor is infringo hic sum inquam neque calidus neque frigidus patior ita sum ego lucilis iam aetas meus contineo sum suus frigor vix medius regelo aestas


De illis non satis constat, utrum sucum ex floribus ducant, qui protinus mel sit, an quae collegerunt, in hunc saporem mixtura quadam et proprietate spiritus sui mutent. Quibusdam enim placet non faciendi mellis scientiam esse illis, sed colligendi. Aiunt inveniri apud Indos mel in arundinum foliis, quod aut ros illius caeli aut ipsius arundinis umor dulcis et pinguior gignat. In nostris quoque herbis vim eandem, sed minus manifestam et notabilem poni, quam persequatur et contrahat animal huic rei genitum. Quidam existimant conditura et dispositione in hanc qualitatem verti, quae ex tenerrimis virentium florentiumque decerpserint, non sine quodam, ut ita dicam, fermento, quo in unum diversa coalescunt.

de ille non satis consto utrum sucus ex flos duco qui protinus mel sum an qui colligo in hic sapor misceo quidam et proprietas spiritus suus muto quidam enim placeo non facio mel scientia sum ille sed colligo aio invenio apud indi mel in arundo folium qui aut rus ille caelum aut ipse arundo umor dulcis et pinguis gigno in noster quoque herba vis idem sed paruus manifestam et notabilis pono quam persequor et contraho animal hic res gigno quidam existimo condio et dispositio in hic qualitas verto qui ex tener vireo floreo decerpo non sine quidam ut ita dico fermento quo in unus diverto coalesco


Desideras tibi scribi a me, quid sentiam de hac quaestione iactata apud nostros: an iustitia, fortitudo, prudentia ceteraeque virtutes animalia sint. Hac subtilitate effecimus, Lucili carissime, ut exercere ingenium inter inrita videremur et disputationibus nihil profuturis otium ferere. Faciam quod desideras, et quid nostris videatur, exponam. Sed me in alia esse sententia profiteor: puto quaedam esse, quae deceant phaecasiatum palliatumque. Quae sint ergo quae antiquos moverint, vel quae sint quae antiqui moverint, dicam.

desidero tu scribo ab ego quis sentio de hic quaestio jacto apud noster an iustitia fortitudo prudentia ceter virtus animal sum hic subtilitas efficio lucilis carus ut exerceo ingenium inter irrito video et disputatio nihil possum otium fero facio qui desidero et quis noster video expono sed ego in alius sum sententia profiteor puto quidam sum qui decet phaecasiatus palliatus qui sum ergo qui antiqui moveo vel qui sum qui antiquus moveo dico


Liberaliter facit, quod vivit. Alius iam hos cruciatus finisset; hic tam turpe putat mortem fugere quam ad mortem confugere. Quid ergo? Non, si suadebit res, exibit? Quidni exeat, si nemo iam uti eo poterit? Si nihil aliud quam dolori operam dabit?

liberalis facio qui vivo alius iam hic cruciatus finio hic tam turpis puto mors fugio quam ad mors confugio quis ergo non si suadeo res exeo quis exeo si nemo iam uti is possum si nihil alius quam dolor opera do


Itaque ii, quibus multum ad propositum bene vivendi confert securitas publica, necesse est auctorem huius boni ut parentem colant, multo quidem magis quam illi inquieti et in medio positi, qui multa principibus debent, sed multa et inputant, quibus numquam tam plene occurrere ulla liberalitas potest, ut cupiditates illorum, quae crescunt, dum implentur, exsatiet. Quisquis autem de accipiendo cogitat, oblitus accepti est; nec ullum habet malum cupiditas maius, quam quod ingrata est.

itaque is qui multus ad propono bene vivo confero securitas publicus necesse sum auctor hic bonus ut parens colo multus quidem magis quam ille inquietus et in medium pono qui multus princeps debeo sed multus et inputo qui numquam tam plenus occurro ullus liberalitas possum ut cupiditas ille qui cresco dum impleo exsatio quisquis autem de accipio cogito obliuiscor accipio sum neque ullus habeo malus cupiditas magnus quam qui ingratus sum


Plerique inter mortis metum et vitae tormenta miseri fluctuantur et vivere nolunt, mori nesciunt.

plerusque inter mors metus et vita tormentum miser fluctuo et vivo nolo morior nescio


Iactandi autem genus est nimis latere et a conspectu hominum secedere. Ille Tarentum se abdidit, ille Neapoli inclusus est, ille multis annis non transit domus suae limen. Convocat turbam, quisquis otio suo aliquam fabulam inposuit.

jacto autem genus sum nimis lateo et ab conspectus homo secedo ille tarentus sui abdo ille neapolis includo sum ille multus annus non transeo domus suus limen convoco turba quisquis otium suus aliqui fabula inpono


Ergo cum tam magna sint inter summos imosque discrimina, cum medios quoque sequatur fluctus suus, sequatur ingens periculum ad deteriora redeundi, non debemus occupationibus indulgere. Excludendae sunt; si semel intraverint, in locum suum alias substituent. Principiis illarum obstemus. Melius non incipient, quam desinent. Vale.

ergo cum tam magnus sum inter summus imi discrimino cum medius quoque sequor fluctus suus sequor ingens periculum ad deterior redeo non debeo occupatio indulgeo excludo sum si semel intro in locus suus alius substituo principia ille obsto bonus non incipio quam desino val


Patricius Socrates non fuit. Cleanthes aquam traxit et rigando horto locavit manus. Platonem non accepit nobilem philosophia, sed fecit. Quid est quare desperes his te posse fieri parem? Omnes hi maiores tui sunt, si te illis geris dignum; geres autem, si hoc protinus tibi ipse persuaseris, a nullo te nobilitate superari.

patricius socrates non sum cleanthes aqua traho et rigo horto loco manus plato non accipio nobilis philosophia sed facio quis sum quare despero hic tu possum fio par omnis hic magnus tuus sum si tu ille gero dignus gero autem si hic protinus tu ipse persuadeo ab nullus tu nobilitas superaris


Et ideo ad rerum actus excitandi ac tractatione bonarum artium occupandi sumus, quotiens nos male habet inertia sui inpatiens.

et ideo ad res ago excito atque tractatio bonus ars occupo sum quotiens nos malus habeo inertia suus impatiens


Tempus est desinere, sed si prius portorium solvero. Initium est salutis notitia peccati. Egregie mihi hoc dixisse videtur Epicurus. Nam qui peccare se nescit, corrigi non vult; deprehendas te oportet, antequam emendes.

tempus sum desino sed si prior portorium solvo initium sum salus notitia pecco egregius ego hic dico video epicurus nam qui peccaris sui nescio corrigo non volo deprehendo tu oportet antequam emendo


Hanc quidam finitionem reddiderunt: bonum est, quod secundum naturam est. Attende, quid dicam: quod bonum, est secundum naturam; non protinus quod secundum naturam est, etiam bonum est. Multa naturae quidem consentiunt, sed tam pusilla sunt, ut non conveniat illis boni nomen. Levia enim sunt, contemnenda. Nullum est minimum contemnendum bonum; nam quamdiu exiguum est, bonum non est; cum bonum esse coepit, non est exiguum. Unde adcognoscitur bonum? Si perfecte secundum naturam est.

hic quidam finitio reddo bonus sum qui secundus natura sum attendo quis dico qui bonus sum secundus natura non protinus qui secundus natura sum etiam bonus sum multus natura quidem consentio sed tam pusillus sum ut non convenio ille bonus nomen levis enim sum contemno nullus sum paruus contemno bonus nam quamdiu exiguus sum bonus non sum cum bonus sum coepio non sum exiguus unde adcognosco bonus si perficio secundus natura sum


Sed sane hoc senserit; quod sequitur, falsum est, ei qui soleat ebrius fieri, non committi sermonem secretum. Cogita enim, quam multis militibus non semper sobriis et imperator et tribunus et centurio tacenda mandaverint. De illa C. Caesaris caede, illius dico, qui superata Pompeio rem publicam tenuit, tam creditum est Tillio Cimbro quam C Cassio. Cassius tota vita aquam bibit, Tillius Cimber et nimius erat in vino et scordalus. In hanc rem locutus est ipse: ego, inquit, quemquam feram, qui vinum ferre non possum?

sed sanus hic sentio qui sequor falsus sum is qui soleo ebrius fio non committo sermo secerno cogito enim quam multus miles non semper sobrius et imperator et tribunus et centurio taceo mando de ille que caesar caedes ille dico qui supero pompejus res publicus teneo tam credo sum tillius cimber quam que casseius casseius totus vito aqua bibo tillius cimber et nimius sum in vinum et scordalus in hic res loquor sum ipse ego inquam quisquam fero qui vinum fero non possum


Quid deinde prodest secessisse? Tamquam non trans maria nos sollicitudinum causae persequantur! Quae latebra est, in quam non intret metus mortis? Quae tam emunita et in altum subducta vitae quies, quam non dolor territet? Quacumque te abdideris, mala humana circumstrepent. Multa extra sunt, quae circumeunt nos, quo aut fallant aut urgeant, multa intus, quae in media solitudine exaestuant.

quis deinde prodo secedo tamquam non trans mare nos sollicitudo causa persequor qui latebra sum in quam non intro metus mors qui tam emunio et in altus subduco vita quies quam non dolor territo quicumque tu abdo malus humanus circumstrepent multus extra sum qui circumeo nos quo aut fallo aut urgeo multus intus qui in medius solitudo exaestuo


Nec miror ista sic ire; utrumque pendentis animi est, utrumque futuri exspectatione solliciti. Maxima autem utriusque causa est, quod non ad praesentia aptamur, sed cogitationes in longinqua praemittimus. Itaque providentia, maximum bonum condicionis humanae, in malum versa est.

neque miro iste sic eo uterque pendeo animus sum uterque sum exspectatio sollicitus maximus autem uterque causa sum qui non ad praesens apto sed cogitatio in longinquus praemitto itaque provideo magnus bonus condicio humanus in malus verso sum


Quomodo, oro te, quod adhuc nihil est, iam bonum est? Quomodo autem tibi magis vis probari non esse aliquid, quam si dixero: futurum est? Nondum enim venisse apparet quod venit, ver secuturum est: scio nunc hiemem esse. Aestas secutura est: scio aestatem non esse. Maximum argumentum habeo nondum praesentis futurum esse.

quomodo oro tu qui adhuc nihil sum iam bonus sum quomodo autem tu magis volo probaris non sum aliquis quam si dico sum sum nondum enim venio appareo qui venio ver sequor sum scio nunc hiems sum aestas sequor sum scio aestas non sum magnus argumentum habeo nondum praesum sum sum


Hos itaque, ut ait Sallustius, ventri oboedientes animalium loco numeremus, non hominum, quosdam vero ne animalium quidem, sed mortuorum. Vivit is, qui multis usui est, vivit is, qui se utitur; qui vero latitant et torpent, sic in domo sunt, quomodo in conditivo. Horum licet in limine ipso nomen marmori inscribas, mortem suam antecesserunt. Vale.

hic itaque ut aio sallustius venter oboedio animal locus numero non homo quidam verus ne animal quidem sed morior vivo is qui multus usus sum vivo is qui sui uto qui verus latito et torpeo sic in domus sum quomodo in conditivus horus licet in limen ipse nomen marmor inscribo mors suus antecedo val


Sed plerique non computant, quanta perceperint, quantum gavisi sint. Hoc habet inter reliqua mali dolor iste: non supervacuus tantum, sed ingratus est. Ergo quod habuisti talem amicum, periit opera? Tot annis, tanta coniunctione vitae, tam familiari studiorum societate nil actum est? Cum amico effers amicitiam? Et quid doles amisisse, si habuisse non prodest? Mihi crede, magna pars ex iis, quos amavimus,licet ipsos casus abstulerit, apud nos manet. Nostrum est, quod praeteriit, tempus nec quicquam est loco tutiore quam quod fuit.

sed plerusque non computo quantus percipio quantus gaudeo sum hic habeo inter reliquus malus dolor iste non supervacuus tantus sed ingratus sum ergo qui habeo talis amicus pereo opus tot annus tantus coniunctio vita tam familiaris studium societas nihil ago sum cos amicus effero amicitia et quis doleo amitto si habeo non prodo ego credo magnus pars ex is qui amo licet ipse casus aufero apud nos maneo nos sum qui praetereo tempus neque quisquam sum locus tueor quam qui sum


O virum fortem, o dignum, cui fati daretur electio! Quam fortiter ille gladio usus esset, quam animose in profundam se altitudinem maris aut abscisae rupis inmisisset! Undique destitutum invenit, quemadmodum et mortem sibi deferret et telum, ut scias ad moriendum nihil aliud in mora esse quam velle. Existimetur de facto hominis acerrimi, ut cuique visum erit, dum hoc constet, praeferendam esse spurcissimam mortem servituti mundissimae.

o vir fortis o dignus qui fatum do electio quam fortis ille gladius utor sum quam animosus in profundo sui altitudo mare aut abscido rupes inmitto undique destitus invenio quemadmodum et mors sui defero et telis ut scio ad morior nihil alius in mora sum quam volo existimo de facio homo acer ut quisque video sum dum hic consto praefero sum spurcus mors servitus mundus


Paulo ante dicebam igniculum nihil conferre lumini solis. Claritate enim eius quicquid sine illo luceret absconditur. Sed quaedam, inquit, soli quoque opstant. At sol integer est etiam inter opposita, et quamvis aliquid interiacet, quod nos prohibeat eius aspectu, in opere est, cursu suo fertur. Quotiens inter nubila eluxit, non est sereno minor, ne tardior quidem, quoniam multum interest, utrum aliquid obstet tantum, an inpediat.

paulus ante dico igniculis nihil confero lumen sol claritas enim is quisquis sine ille luceo abscondo sed quidam inquam solus quoque opstant at sol integer sum etiam inter oppono et quivis aliquis interjaceo qui nos prohibeo is aspectus in opus sum cursus suus fero quotiens inter nubila eluceo non sum serenus paruus ne tardus quidem quoniam multus intersum utrum aliquis obsto tantus an inpediat


Inrationalis pars animi duas habet partes, alteram animosam, ambitiosam, inpotentem, positam in adfectionibus, alteram humilem, languidam, voluptatibus deditam; illam effrenatam, meliorem tamen, certe fortiorem ac digniorem viro reliquerunt, hanc necessariam beatae vitae putaverunt, enervem et abiectam.

inrational pars animus duo habeo pars alter animosus ambitiosus impotens pono in adfectio alter humilis languidus voluptas dedo ille effreno bonus tamen certus fortis atque dignus vir relinquo hic necessaria beatus vita puto enervo et abicio


Ab his ergo inviti homines recedunt et mercedem miseriarum amant, ipsas execrantur.

ab hic ergo invitus homo recedo et merces miseriaris amo ipse execrantur


Non splendeat toga, ne sordeat quidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id agamus, ut meliorem vitam sequamur quam vulgus, non ut contrariam; alioquin quos emendari volumus, fugamus a nobis et avertimus. Illud quoque efficimus, ut nihil imitari velint nostri, dum timent, ne imitanda sint omnia.

non splendeo toga ne sordeo quidem non habeo argentum in qui solidus aurum caelo descendo sed non puto frugalitas indicium aurum argentum careo is ago ut bonus vita sequor quam vulgus non ut contrarius alioqui qui emendaris volo fugo ab nos et averto ille quoque efficio ut nihil imitor volo noster dum timeo ne imito sum omnis


Ergo spem ac metum examina, et quotiens incerta erunt omnia, tibi fave; crede quod mavis. Si plures habet sententias metus, nihilominus in hanc partem potius inclina et perturbare te desine, ac subinde hoc in animo volve, maiorem partem mortalium, cum illi nec sit quicquam mali nec pro certo futurum sit, aestuare ac discurrere. Nemo enim resistit sibi, cum coepit inpelli, nec timorem suum redigit ad verum. Nemo dicit: Vanus auctor est, vanus haec aut finxit aut credidit. Damus nos aurae ferendos.

ergo spes atque metus examino et quotiens incertus sum omnis tu faveo credo qui malo si multus habeo sententia metus nihilominus in hic pars potis inclino et perturbaris tu desino atque subinde hic in animus volvo magnus pars mortalis cum ille neque sum quisquam malus neque pro certus sum sum aestuaris atque discurro nemo enim resisto sui cum coepio inpello neque timor suus redigo ad verus nemo dico vanus auctor sum vanus hic aut fingo aut credo do nos aura fero


Desideras his quoque epistulis sicut prioribus adscribi aliquas voces nostrorum procerum. Non fuerunt circa flosculos occupati; totus contextus illorum virilis est. Inaequalitatem scias esse, ubi quae eminent, notabilia sunt. Non est admirationi una arbor, ubi in eandem altitudinem tota silva surrexit.

desidero hic quoque epistula sicut prior adscribo aliqui voco noster procerus non sum circa flosculus occupo totus contexo ille virilis sum inaequalitas scio sum ubi qui emineo notabilis sum non sum admiratio unus arbor ubi in idem altitudo totus silva surgo


late possidet, sed multum debet; habet domum formosam, sed alienis nummis paratam: familiam nemo cito speciosiorem producet, sed nominibus non respondet; si creditoribus solverit, nihil illi supererit. Idem in reliquis quoque facere debebitis, excutere quantum proprii quisque habeat.

latus possideo sed multus debeo habeo domus formosus sed alienus nummus paro familia nemo cito speciosus produco sed nomen non respondeo si creditor solvo nihil ille supersum idem in reliquus quoque facio debeo excutio quantus proprius quisque habeo


Etiam nunc cui tanta vis est, ut inpellat et cogat et retineat et inhibeat, corpus est. Quid ergo? Non timor retinet? Non audacia inpellit? Non fortitudo inmittit et impetum dat? Non moderatio refrcnat refrenat ac revocat? Non gaudium extollit? Non tristitia adducit?

etiam nunc qui tantus volo sum ut inpello et cogo et retineo et inhibeo corpus sum quis ergo non timor retineo non audacia inpello non fortitudo inmitto et impetus do non moderatio refrcnat refreno atque revoco non gaudium extollo non tristitia adduco


Nunc autem primum illud genus quaerimus, ex quo ceterae species suspensae sunt, a quo nascitur omnis divisio, quo universa conprensa sunt. Invenietur autem, si coeperimus singula retro legere; sic enim perducemur ad primum.

nunc autem primus ille genus quaero ex quo ceterus species suspendo sum ab quo nascor omnis divisio quo universus conprehenso sum invenio autem si coepio singulus retro lego sic enim perduco ad primus


Multum tibi esse animi scio. Nam etiam antequam instrueres te praeceptis salutaribus et dura vincentibus, satis adversus fortunam placebas tibi, et multo magis, postquam cum illa manum conseruisti viresque expertus es tuas, quae numquam certam dare fiduciam sui possunt, nisi cum multae difficultates hinc et illinc apparuerunt, aliquando vero et propius accesserunt; sic verus ille animus et in alienum non venturus arbitrium probatur.

multus tu sum animus scio nam etiam antequam instruo tu praecipio salutaris et durus vinco satis adverro fortuna placeo tu et multus magis postquam cum ille manus consero vireo experior sum tuus qui numquam certus do fiducia suus possum nisi cum multus difficultas hinc et illinc appareo aliquando verus et propius accedo sic verus ille animus et in alienus non venio arbitrium probo


Si omne in animo bonum est, quicquid illum confirmat, extollit, amplificat, bonum est; validiorem autem animum et excelsiorem et ampliorem facit virtus. Nam cetera, quae cupiditates nostras inritant, deprimunt quoque animum et labefaciunt et, cum videntur adtollere, inflant ac multa vanitate deludunt. Ergo unum id bonum est, quo melior animus efficietur.

si omnis in animus bonus sum quisquis ille confirmo extollo amplifico bonus sum validus autem animus et excello et amplus facio virtus nam ceterus qui cupiditas noster irrito deprimo quoque animus et labefacio et cum video adtollo inflo atque multus vanitas deludo ergo unus is bonus sum quo bonus animus efficio


Sed ipsum illud cadere non habet in se mali quidquam, si exitum spectes, ultra quem natura neminem deiecit. Prope est rerum omnium terminus, prope est, inquam, et illud, unde felix eicitur, et illud, unde infelix emittitur; nos utraque extendimus et longa spe ac metu facimus.

sed ipse ille cado non habeo in sui malus quisquam si exitus specto ultra qui natura nemo deicio prope sum res omnis terminus prope sum inquam et ille unde felix eicio et ille unde infelix emitto nos uter extendo et longus spes atque metus facio


Si tibi occurrerit vetustis arboribus et solitam altitudinem egressis frequens lucus et conspectum caeli ramorum aliorum alios protegentium summovens obtentu, illa proceritas silvae et secretum loci et admiratio umbrae in aperto tam densae atque continuae fidem tibi numinis faciet. Si quis specus saxis penitus exesis montem suspenderit, non manu factus, sed naturalibus causis in tantam laxitatem excavatus, animum tuum quadam religionis suspicione percutiet. Magnorum fluminum capita veneramur; subita ex abdito vasti amnis eruptio aras habet; coluntur aquarum calentium fontes, et stagna quaedam vel opacitas vel inmensa altitudo sacravit.

si tu occurro vetustus arbor et soleo altitudo egredior frequens lucus et conspectus caelum ramus alius alius protego summoveo obtendo ille proceritas silva et secerno locus et admiratio umbra in aperio tam densus atque continuus fides tu numen facio si quis specus saxum penitus exedo mons suspendo non manus facio sed natural causa in tantus laxitas excavo animus tuus quidam religio suspicio percutio magnus flumen caput veneror subeo ex abdo vastus amnis eruptio ara habeo colo aqua caleo fons et stagnum quidam vel opacitas vel immensus altitudo sacro


Necessaria metitur utilitas; supervacua quo redigis? Voluptatibus itaque se mergunt, quibus in consuetudinem adductis carere non possunt, et ob hoc miserrimi sunt, quod eo pervenerunt, ut illis quae supervacua fuerant, facta sint necessaria. Serviunt itaque voluptatibus, non fruuntur, et mala sua, quod malorum ultimum est, et amant. Tunc autem est consummata infelicitas, ubi turpia non solum delectant, sed etiam placent, et desinit esse remedio locus, ubi quae fuerant vitia, mores sunt. Vale.

necessarius metior utilitas supervacuus quo redigo voluptas itaque sui mergo qui in consuetudo adduco careo non possum et ob hic miser sum qui is pervenio ut ille qui supervacuus sum facio sum necessarius servio itaque voluptas non fruor et malus suus qui malus ulter sum et amo tunc autem sum consummo infelicito ubi turpis non solus delecto sed etiam placeo et desino sum remedium locus ubi qui sum vitio mos sum val


Credat aliquis pecuniam esse versatam in eo iudicio, in quo reus erat P. Clodius ob id adulterium, quod cum Caesaris uxore in operto commiserat violatis religionibus eius sacrificii, quod pro populo fieri dicitur sic summotis extra consaeptum omnibus viris, ut picturae quoque masculorum animalium contegantur? Atqui dati iudicibus nummi sunt et, quod hac etiamnunc pactione turpius est, stupra insuper matronarum et adulescentulorum nobilium stilari loco exacta sunt.

credo aliquis pecunia sum verso in is iudicium in quo reus sum p claudius ob is adulterium qui cum caesar uxor in operio committo violo religio is sacrificium qui pro populus fio dico sic summoveo extra consaepio omnis vis ut pingo quoque masculus animal contego atqui do judex nummus sum et qui hic etiamnum pactio turpis sum stuprum insuper matronaris et adulescentulus nobilis stilaris locus exigo sum


Quid ergo? Non quidam sine institutione subtili evaserunt probi magnosque profectus adsecuti sunt, dum nudis tantum praeceptis obsecuntur? Fateor, sed felix illis ingenium fuit et salutaria in transitu rapuit. Nam ut di inmortales nullam didicere virtutem cum omni editi et pars naturae eorum est bonos esse, ita quidam ex hominibus egregiam sortiti indolem in ea, quae tradi solent, perveniunt sine longo magisterio et honesta complexi sunt, cum primum audiere; unde ista tam rapacia virtutis ingenia vel ex se fertilia. Illis autem hebetibus et optusis aut mala consuetudine obsessis diu robigo animorum effricanda est.

quis ergo non quidam sine institutio subtilis evado probus magnus proficiscor adsequor sum dum nudus tantus praecipio obsecuntur fateor sed felix ille ingenium sum et salutare in transeo rapio nam ut deus inmortal nullus disco virtus cum omnis edo et pars natura is sum bonus sum ita quidam ex homo egregius sortio indoles in is qui trado soleo pervenio sine longus magisterius et honestus complector sum cum primus audio unde iste tam rapacia virtus ingenium vel ex sui fertilis ille autem hebetia et optusis aut malus consuetudo obsedeo diu robigo animus effrico sum


Haec ipsa, quae volvuntur ab illis, solvere malim et expendere, ut persuadcam persuadeam, non ut inponam.

hic ipse qui volvo ab ille solvo malo et expendo ut persuadcam persuadeo non ut inpono


Scilicet nisi interrogationes vaferrimas struxero et conclusione falsa a vero nascens mendacium adstrinxero, non potero a fugiendis petenda secernere. Pudet me; in re tam seria senes ludimus.

scilicet nisi interrogatio vaferrimas struo et conclusio fallo ab verus nascor mendacium adstringo non possum ab fugio peto secerno pudeo ego in res tam seria senex ludo


Spem inproborum vitabis, si nihil habueris, quod cupiditatem alienam et inprobam inritet, si nihil insigne possederis. Concupiscuntur enim etiam parva, si notabilia sunt, si rara.

spes improbus vito si nihil habeo qui cupiditas alienus et improbus irrito si nihil insignis possederis concupisco enim etiam parvus si notabilis sum si rarus


Isto ergo modo et consolatio supervacua est, nam haec quoque ex utroque est, et adhortatio et suasio et ipsa argumentatio. Nam et haec ab habitu animi compositi validique proficiscitur. Sed quamvis ista ex optimo habitu animi veniant, optimus animi habitus ex his est; et facit illa et ex illis ipse fit.

iste ergo modo et consolatio supervacuus sum nam hic quoque ex uterque sum et adhortatio et suasio et ipse argumentatio nam et hic ab habitus animus compono validus proficisco sed quivis iste ex bonus habitus animus venio bonus animus habitus ex hic sum et facio ille et ex ille ipse fio


Sed ne in eadem, quae satis scrutati sumus, revolvamur. In hac conparatione beneficii et iniuriae vir bonus iudicabit quidem quod erit aequissimum, sed beneficio favebit; in hanc erit partem proclivior.

sed ne in idem qui satis scrutas sum revolvo in hic conparatio beneficium et iniuria vir bonus iudico quidem qui sum aequus sed beneficium faveo in hic sum pars proclivis


Id, de quo quaeris, ex his est, quae scire tantum eo, ut scias, pertinet. Sed nihilominus, quia pertinet, properas nec vis exspectare libros, quos cum maxime ordino continentes totam moralem philosophiae partem. Statim expediam, illud tamen prius scribam, quemadmodum tibi ista cupiditas discendi, qua flagrare te video, digerenda sit, ne ipsa se inpediat.

is de quo quaero ex hic sum qui scio tantus is ut scio pertineo sed nihilominus quia pertineo propero neque volo exspectaris liber qui cum magnus ordino contineo totus moral philosophia pars statim expedio ille tamen prior scribo quemadmodum tu iste cupiditas disco qui flagraris tu video digero sum ne ipse sui inpediat


Solebat Sextius dicere Iovem plus non posse quam bonum virum. Plura Iuppiter habet, quae praestet hominibus, sed inter duos bonos non est melior, qui locupletior, non magis quam inter duos, quibus par scientia regendi gubernaculum est, meliorem dixeris, cui maius speciosiusque navigium est.

soleo sestius dico iuppiter multus non possum quam bonus vir multus iuppiter habeo qui praesto homo sed inter duo bonus non sum bonus qui locupletior non magis quam inter duo qui par scientia rego gubernaculis sum bonus dico qui magnus speciosus navigium sum


Minus crimine quam absolutione peccatum est: adulterii reus adulteria divisit nec ante fuit de salute securus, quam similes sui iudices suos reddidit. Haec in eo iudicio facta sunt, in quo, si nihil aliud, Cato testimonium dixerat.

paruus crimen quam absolutio peccatum sum adulterium reus adulterium divido neque ante sum de salus securus quam similis suus iudex suus reddo hic in is iudicium facio sum in quo si nihil alius cato testimonium dico


Circa lucem discurritur, pueri vocantur, cellarii, coqui tumultuantur. Quaero, quid sit; dicitur mulsum et habeam poposcisse, a balneo exisse. Excedebat. inquit, huius diem cena minime, valde enim frugaliter vivebat; nihil consumebat nisi noctem. Itaque credendo dicentibus illum quibusdam avarum et sordidum vos, inquit, illum et lychnobium dicetis.

circe lux discurro puer voco cellarius coquo tumultuor quaero quis sum dico mulsum et habeo posco ab balneum exeo excedo inquam hic dies cena paruus validus enim frugalis vivo nihil consumo nisi nox itaque credo dico ille quidam avaris et sordidus tu inquam ille et lychnobius dico


Sed, ut coeperam dicere, vides ipsam mortem nec malum esse nec bonum; Cato illa honestissime usus est, turpissime Brutus. Omnis res quod non habuit decus, virtute addita sumit. Cubiculum lucidum dicimus, hoc idem obscurissimum est nocte.

sed ut coepio dico video ipse mors neque malus sum neque bonus cato ille honestus utor sum turpis brutus omnis res qui non habeo decus virtus addo sumo cubiculis lucidus dico hic idem obscurus sum nox


Ex iis quae mihi scribis, et ex iis quae audio, bonam spem de te concipio; non discurris nec locorum mutationibus inquietaris. Aegri animi ista iactatio est. Primum argumentum conpositae mentis existimo posse consistere et secum morari.

ex is qui ego scribo et ex is qui audio bonus spes de tu concipio non discurro neque locus mutatio inquietaris aeger animus iste jactatio sum primus argumentum conpono mens existimo possum consisto et sui moraris


Non faciam, quod victi solent, ut provocem ad populum; nostris incipiamus armis confligere.

non facio qui vinco soleo ut provoco ad populus noster incipio arma confligo


Propositum, propter quod fecit. Quaeris, quod sit propositum deo? Bonitas. Ita certe Plato ait: Quae deo faciendi mundum fuit causa? Bonus est; bono nulla cuiusquam boni invidia est. Fecit itaque quam optimum potuit. Fer ergo, iudex, sententiam et pronuntia, quis tibi videatur verissimum dicere, non quis verissimum dicat. Id enim tam supra nos est quam ipsa veritas.

propono propter qui facio quaero qui sum propono deus bonitas ita certus plato aio qui deus facio mundus sum causa bonus sum bonus nullus quisquam bonus invidia sum facio itaque quam bonus possum fero ergo iudex sententia et pronuntio quis tu video verus dico non quis verus dico is enim tam supra nos sum quam ipse vereor


Respondebo nunc singulis cursim. Primum, an sit aliquod ex distantibus bonum, etiamnunc quaeritur et pars utraque sententias habet. Deinde claritas desiderat multa suffragia? Potest et unius boni viri iudicio esse contenta; unus nos bonus bonos iudicat.

respondeo nunc singuli cursim primus an sum aliqui ex disto bonus etiamnum quaero et pars uter sententia habeo deinde claritas desidero multus suffragium possum et unus bonus vir iudicium sum contineo unus nos bonus bonus iudico


Hoc est, mi Lucili, philosophiam in opere discere et ad verum exerceri: videre, quid homo prudens animi habeat contra mortem, contra dolorem, cum illa accedat, hic premat. Quid faciendum sit, a faciente discendum est. Adhuc argumentis actum est, an posset aliqui dolori resistere, an mors magnos quoque animos admota summittere.

hic sum ego lucilis philosophia in opus disco et ad verus exerceo video quis homo prudens animus habeo contra mors contra dolor cum ille accedo hic premo quis facio sum ab facio disco sum adhuc argumentum ago sum an possum aliqui dolor resisto an mors magnus quoque animus admoueo summitto


Denique nihil illi iam liberi est; spopondit. Minus autem turpe est creditori quam spei bonae decoquere. Ad illud aes alienum solvendum opus est negotianti navigatione prospera, agrum colenti ubertate eius, quam colit, terrae, caeli favore; ille quod debet, sola potest voluntate persolvi.

denique nihil ille iam liber sum spopondit paruus autem turpis sum creditor quam spes bonus decoquo ad ille aes alienus solvo opus sum negotior navigatio prosper ager colo ubertas is quam colo terra caelum favor ille qui debeo solus possum voluntas persolvo


Si das aliquos adfectus sapienti, inpar illis erit ratio et velut torrente quodam auferetur, praesertim cum illi non unum adfectum des, cum quo conluctetur, sed omnis. Plus potest quamvis mediocrium turba quam posset unius magni violentia.

si do aliquis affectus sapio impar ille sum ratio et velut torreo quidam aufero praesertim cum ille non unus afficio do cum quo conluctor sed omnis multus possum quivis mediocris turba quam possum unus magnus violens


Nec est mirum cum eo nasci illa, sine quo frustra nascerentur. Primum hoc instrumentum in illa natura contulit ad permanendum, conciliationem et caritatem sui. Non poterant salva esse, nisi vellent. Nec hoc per se profuturum erat, sed sine hoc nulla res profuisset. In nullo deprendes vilitatem sui, ne neglegentiam quidem. Tacitis quoque et brutis, quamquam in cetera torpeant, ad vivendum sollertia est. videbis, quae aliis inutilia sunt, sibi ipsa non deesse. Vale.

neque sum mirus cum is nascor ille sine quo frustra nasco primus hic instrumentum in ille natura confero ad permaneo conciliatio et caritas suus non possum salvo sum nisi volo neque hic per sui possum sum sed sine hic nullus res prosum in nullus deprehendo vilitas suus ne neglegentia quidem taceo quoque et brutus quamquam in ceterus torpeo ad vivo sollertia sum video qui alius inutilis sum sui ipse non desum val


Verum alios quoque rex viribus suis protegit. Quis negat? Sed quemadmodum Neptuno plus debere se iudicat ex is, qui eadem tranquillitate usi sunt, qui plura et pretiosiora illo mari vexit, animosius a mercatore quam a vectore solvitur votum, et ex ipsis mercatoribus effusius gratus est, qui odores ac purpuras et auro pensanda portabat quam qui vilissima quaeque et saburrae loco futura congesserat; sic huius pacis beneficium ad omnes pertinentis altius ad eos pervenit, qui illa bene utuntur.

verus alius quoque rex vis suus protego quis nego sed quemadmodum neptunus multus debeo sui iudico ex is qui idem tranquillitas utor sum qui multus et pretiosus ille mare veho animosus ab mercator quam ab vector solvo voveo et ex ipse mercator effundo gratus sum qui odoro atque purpuro et aurum penso porto quam qui vilis quisque et saburra locus sum congero sic hic pax beneficium ad omnis pertineo altus ad is pervenio qui ille bene uto


Sed ad nostros quoque cum perveneris, ostendam multa securibus reddenda.

sed ad noster quoque cum pervenio ostendo multus securis reddo


Frigidum, inquit, aliquid et calidum novimus, inter utrumque tepidum est; sic aliquis beatus est, aliquis miser, aliquis nec beatus nec miser. Volo hanc contra nos positam imaginem excutere. Si tepido illi plus frigidi ingessero, fiet frigidum. Si plus calidi adfudero, fiet novissime calidum. At huic nec misero nec beato quantumcumque ad miserias adiecero, miser non erit, quemadmodum dicitis; ergo imago ista dissimilis est.

frigidus inquam aliquis et calidus nosco inter uterque tepidus sum sic aliquis beatus sum aliquis miser aliquis neque beatus neque miser volo hic contra nos pono imago excutio si tepidus ille multus frigidus ingero fio frigidus si multus calidus affundo fio novus calidus at hic neque mitto neque beatus quantus ad miseria adicio miser non sum quemadmodum dico ergo imago iste dissimilis sum


Quid prodest, inquit, aperta monstrare? Plurimum; interdum enim scimus nec adtendimus. Non docet admonitio, sed advertit, sed excitat, sed memoriam continet nec patitur elabi. Pleraque ante oculos posita transimus. Admonere genus adhortandi est. Saepe animus etiam aperta dissimulat; ingerenda est itaque illi notitia rerum notissimarum. Illa hoc loco in Vatinium Calvi repetenda sententia est: faetum factum esse ambitum scitis, et hoc vos scire omnes sciunt.

quis prodo inquam apertus monstraris multus interdum enim scio neque adtendo non doceo admonitio sed adverto sed excito sed memoria contineo neque patior elabor plerusque ante oculus pono transeo admoneo genus adhortor sum saepe animus etiam apertus dissimulo ingero sum itaque ille notitia res notissimaris ille hic locus in vatinius calvus repeto sententia sum faetum facio sum ambitus scio et hic tu scio omnis scio


Multum egerunt, qui ante nos fuerunt, sed non peregerunt. Suspiciendi tamen sunt et ritu deorum colendi. Quidni ego magnorum virorum et imagines habeam incitamenta animi et natales celebrem? Quidni ego illos honoris causa semper appellem? Quam venerationem praeceptoribus meis debeo, eandem illis praeceptoribus generis humani, a quibus tanti boni initia fluxerunt.

multus egero qui ante nos sum sed non perago suspicio tamen sum et ritus deus colo quis ego magnus vir et imago habeo incitamentum animus et natalis celebro quis ego ille honor causa semper appello quam veneratio praeceptor meus debeo idem ille praeceptor genus humanus ab qui tantus bonus initium fluo


Quid me poscis scientiam inutilem? Magna promisisti; exige, vide. Dicebas intrepidum fore, etiam si circa me gladii micarent, etiam si mucro tangeret iugulum; dicebas securum fore, etiam si circa me flagrarent incendia, etiam si subitus turbo toto navem meam mari raperet. Hanc mihi praesta curam, ut voluptatem, ut gloriam contemnam. Postea docebis inplicta solvere, ambigua distinguere, obscura perspicere; nunc doce quod necesse est. Vale.

quis ego posco scientia inutilis magnus promitto exigo video dico intrepidus sum etiam si circa ego gladius mico etiam si mucro tango iugulum dico securus sum etiam si circa ego flagro incendium etiam si subeo turbo totus navo meus mare rapio hic ego praesto cura ut voluptas ut gloria contemno postea doceo inplicta solvo ambiguus distinguo obscurus perspicio nunc doceo qui necesse sum val


Si volumus habere obligatos et malis, quibus iam tenentur, avellere, discant, quid malum, quid bonum sit. Sciant omnia praeter virtutem mutare nomen, modo mala fieri, modo bona. Quemadmodum primum militiae vinculum est religio et signorum amor et deserendi nefas, tunc deinde facile cetera exiguntur mandanturque iusiurandum adactis, ita in iis, quos velis ad beatam vitam perducere: prima fundamenta iacienda sunt et insinuanda virtus. Huius quadam superstitione teneantur; hanc ament; cum hac vivere velint, sine hac nolint.

si volo habeo obligo et malus qui iam teneo avello disco quis malus quis bonus sum scio omnis praeter virtus muto nomen modo malus fio modo bonus quemadmodum primus militia vinculis sum religio et signum amor et desero nefas tunc deinde facilis ceterus exigo mando iusiurandum adigo ita in is qui velis ad beatus vita perduco primus fundamentum jacio sum et insinuo virtus hic quidam superstitio teneo hic amo cum hic vivo volo sine hic nolo


Non fuit illi opus ferro, non sanguine; triduo abstinuit et in ipso cubiculo poni tabernaculum iussit. Solium deinde inlatum est, in quo diu iacuit et calda subinde suffusa paulatim defecit, ut aiebat, non sine quadam voluptate, quam adferre solet lenis dissolutio non inexperta nobis, quos aliquando liquit animus.

non sum ille opus ferrum non sanguis triduum abstineo et in ipse cubiculum pono tabernaculum iubeo solium deinde infero sum in quo diu iaceo et calidus subinde suffundo paulatim deficio ut aio non sine quidam voluptas quam affero soleo lenis dissolutio non inexpertus nos qui aliquando linquo animus


Cotidie enim demitur aliqua pars vitae, et tunc quoque, cum crescimus, vita decrescit. Infantiam amisimus, deinde pueritiam, deinde adulescentiam. Usque ad hesternum, quicquid transît temporis, perit; hunc ipsum, quem agimus, diem cum morte dividimus. Quemadmodum clepsydram non extremum stillicidium exhaurit, sed quicquid ante defluxit, sic ultima hora, qua esse desinimus, non sola mortem facit, sed sola consummat; tunc ad illam pervenimus, sed diu venimus.

cottidie enim demo aliqui pars vita et tunc quoque cum cresco vito decresco infantia amitto deinde pueritia deinde adulescentia usque ad hesternus quisquis transit tempus pereo hic ipse qui ago dies cum mors divido quemadmodum clepsydra non exter stillicidium exhaurio sed quisquis ante defluo sic ulter hora qui sum desino non solus mors facio sed solus consummo tunc ad ille pervenio sed diu venio


Quod miserrimum erat, si incidisset, optatur et tamquam vita petitur supplici mora. Contemptissimum putarem, si vivere vellet usque ad crucem: Tu vero, inquit, me debilites licet, dum spiritus in corpore fracto et inutili maneat. Depraves licet, dum monstroso et distorto temporis aliquid accedat. Suffigas Meet et acutam sessuro crucem subdas. Est tanti vulnus suum premere et patibulo pendere districtum, dum differat id, quod est in malis optimum, supplicii finem? Est tanti habere animam, ut agam?

qui miser sum si incido opto et tamquam vito peto supplicium mora contemno puto si vivo volo usque ad crux tu verus inquam ego debilito licet dum spiritus in corpus frango et inutilis maneo depravo licet dum monstruosus et distorqueo tempus aliquis accedo suffigo meo et acutus sedeo crux subdo sum tantus vulnus suus premo et patibulus pendeo distringo dum differo is qui sum in malus bonus supplicium finis sum tantus habeo anima ut ago


Permitte mihi, Lucili virorum optime, aliquid audacius dicere: si ulla bona maiora esse aliis possent, haec ego, quae tristia videntur, mollibus illis et debeatis praetulissem, haec maiora dixissem. Maius est enim difficilia perfringere quam laeta moderari.

permitto ego lucilis vir optume aliquis audax dico si ullus bonus magnus sum alius possum hic ego qui tristis video mollis ille et debeo praefero hic magnus dico magnus sum enim difficilis perfringo quam laetus moderaris


Solacia expectas? Convicia accipe. Molliter tu fers mortem filii; quid faceres, si amicum perdidisses? Decessit filius incertae spei, parvulus; pusillum temporis periit.

solacium expecto convicior accipio mollis tu fero mors filius quis facio si amicus perdo decedo filius incertus spes parvulus pusillus tempus pereo


Ne morti quidem hoc apud nos noceat; et haec malam olitionem habet. Nemo eorum, qui illam accusant, expertus est.

ne mors quidem hic apud nos noceo et hic malus olitio habeo nemo is qui ille accuso experior sum


Sapiens adsectatorque sapientiae adhaeret quidem in corpore suo, sed optima sui parte abest et cogitationes suas ad sublimia intendit. Velut sacramento rogatus hoc, quod vivit, stipendium putat. Et ita formatus est, ut illi nec amor vitae nec odium sit, patiturque mortalia, quamvis sciat ampliora superesse.

sapio assectator sapientia adhaereo quidem in corpus suus sed bonus suus pars absum et cogitatio suus ad sublime intendo velut sacramentum rogo hic qui vivo stipendium puto et ita formo sum ut ille neque amor vita neque odium sum patior mortalia quivis scio amplus supersum


Tacete, favete et praebete vos curationi. Etiam si exclamaveritis, non aliter audiam, quam si ad tactum vitiorum vestrorum ingemescatis. Testari vultis adtendere vos moverique magnitudine rerum? Sane liceat; ut quidem iudicetis et feratis de meliore suffragium, quidni non permittam? Apud Pythagoram discipulis quinque annis tacendum erat; numquid ergo existimas statim illis et loqui et laudare licuisse?

taceo faveo et praebeo tu curatio etiam si exclamo non aliter audio quam si ad tango vitium vester ingemescatis testaris volo adtendo tu moveo magnitudo res sanus licet ut quidem judico et fero de bonus suffragium quis non permitto apud pythagoras discipulis quinque annus taceo sum numquid ergo existimo statim ille et loquor et laudo liceo


Haec, Lucili virorum optime, quo minus legas non deterreo, dummodo quicquid legeris, ad mores statim referas.

hic lucilis vir optume quo paruus lego non deterreo dummodo quisquis lego ad mos statim refero


Dic ergo, quare sapiens non debeat ebrius fieri. Deformitatem rei et inportunitatem ostende rebus, non verbis. Quod facillimum est, proba istas, quae voluptates vocantur, ubi transcenderant modum, poenas esse. Nam si illud argumentaberis, sapientem multo vino inebriari et retinere rectum tenorem, etiam si temulentus sit; licet colligas nec veneno poto moriturum nec sopore sumpto dormiturum nec elleboro accepto, quicquid in visceribus haerebit, eiecturum deiecturumque. Sed si temptantur pedes, lingua non constat, quid est, quare illum existimes in parte sobrium esse, in parte ebrium? Vale.

dico ergo quare sapio non debeo ebrius fio deformitas res et inportunitas ostendo res non verbum qui facilis sum probus iste qui voluptas voco ubi transcendo modus poena sum nam si ille argumentor sapio multus vinum inebriaris et retineo recingo tenor etiam si temulentus sum licet colligo neque veneno poto morior neque soporus sumo dormio neque elleborus accipio quisquis in viscera haereo eicio deicio sed si tento pes lingua non consto quis sum quare ille existimo in pars sobrius sum in pars ebrius val


Possumus itaque adversus ista tantum habere animi, libeat modo subducere iugo collum. In primis autem respuendae voluptates; enervant et effeminant et multum petunt, multum autem a fortuna petendum est. Deinde spernendae opes: auctoramenta sunt servitutum. Aurum et argentum et quicquid aliud felices domos onerat, relinquatur; non potest gratis constare libertas. Hanc si magno aestimas, omnia parvo aestimanda sunt. Vale.

possum itaque adverro iste tantus habeo animus libet modo subduco iugum collum in primus autem respuo voluptas enervo et effemino et multus peto multus autem ab fortuna peto sum deinde sperno ops auctoramentum sum servitus aurum et argentum et quisquis alius felix domus onero relinquo non possum gratus constaris libertas hic si magnus aestimo omnis parvus aestimo sum val


Ita est, Lucili; paucos servitus, plures servitutem tenent.

ita sum lucilis paucus servio multus servitus teneo


Invenio tamen translationes verborum ut non temerarias ita quae periculum sui fecerint. Invenio imagines, quibus si quis nos uti vetat et poetis illas solis iudicat esse concessas, neminem mihi videtur ex antiquis legisse, apud quos nondum captabatur plausibilis oratio. Illi, qui simpliciter et demonstrandae rei causa eloquebantur, parabolis referti sunt, quas existimo necessarias, non ex eadem causa qua poetis, sed ut inbecillitatis nostrae adminicula sint, ut et dicentem et audientem in rem praesentem adducant.

invenio tamen translatio verbum ut non temerarius ita qui periculum suus facio invenio imago qui si quis nos uti veto et poeta ille sol iudico sum concedo nemo ego video ex antiquus lego apud qui nondum capto plausibilis oratio ille qui simplex et demonstro res causa eloquor parabola refercio sum qui existimo necessaria non ex idem causa qui poeta sed ut inbecillitas noster adminiculo sum ut et dico et audio in res praesens adduco


Quare ergo sapiens magnus est? Quia magnum animum habet. Verum est ergo quod contemptissimo cuique contingit, bonum non esse.

quaris ergo sapio magnus sum quia magnus animus habeo verus sum ergo qui contemno quisque contingo bonus non sum


Tunc beatum esse te iudica, cum tibi ex ea gaudium omne nascetur, cum visis, quae homines eripiunt, optant, custodiunt, nihil inveneris, non dico quod malis, sed quod velis. Brevem tibi formulam dabo, qua te metiaris, qua perfectum esse iam sentias: tunc habebis tuum, cum intelleges infelicissimos esse felices. Vale.

tunc beatus sum tu judico cum tu ex is gaudium omnis nasco cum video qui homo eripio opto custodio nihil invenio non dico qui malus sed qui velis brevis tu formula do qui tu metiaris qui perficio sum iam sentio tunc habeo tuus cum intellego infelix sum felix val


Haec aliis dic, ut dum dicis, audias ipse; scribe, ut dum scribis, legas, omnia ad mores et ad sedandam rabiem adfectuum referens. Stude, non ut plus aliquid scias, sed ut melius. Vale.

hic alius dico ut dum dico audio ipse scribo ut dum scribo lego omnis ad mos et ad sedo rabies affectus refero studeo non ut multus aliquis scio sed ut bonus val


Vis tu relictis, in quibus vinci te necesse est, dum in aliena niteris, ad bonum reverti tuum?

volo tu relinquo in qui vinco tu necesse sum dum in alienus nitor ad bonus revorto tuus


Quid, inquam, vires corporis alis et exerces? Pecudibus istas maiores ferisque natura concessit. Quid excolis formam? Cum omnia feceris, a mutis animalibus decore vinceris. Quid capillum ingenti diligentia comis? Cum illum vel effuderis more Parthorum vel Germanorum modo vinxeris vel, ut Scythae solent, sparseris, in quolibet equo densior iactabitur iuba, horrebit in leonum cervice formonsior. Cum te ad velocitatem paraveris, par lepusculo non eris.

quis inquam vireo corpus ala et exerceo pecus iste magnus ferio natura concedo quis excolo forma cos omnis facio ab mutus animal decus vinco quis capillus ingens diligentia como cos ille vel effundo mos parthus vel germanus modo vincio vel ut scytha soleo spargo in quilibet equus densus jacto juba horreo in leo cervix formonsior cos tu ad velocitas paro par lepusculus non sum


Instrumenta illis explicandae nequitiae desunt. Sic tuto serpens etiam pestifera tractatur, dum riget frigore; non desunt tunc illi venena, sed torpent. Multorum crudelitas et ambitio et luxuria, ut paria pessimis audeat, fortunae favore deficitur. Eadem velle sic subinde cognosces: da posse, quantum volunt.

instrumentum ille explico nequitia desum sic tueor serpens etiam pestifer tracto dum rigo frigor non desum tunc ille veneno sed torpeo multor crudelitas et ambitio et luxuria ut par malus audeo fortuna favor deficio idem volo sic subinde cognosco do possum quantus volo


Actio recta non erit, nisi recta fuerit voluntas, ab hac enim est actio. Rursus voluntas non erit recta, nisi habitus animi rectus fuerit, ab hoc enim est voluntas. Habitus porro animi non erit in optimo, nisi totius vitae leges perceperit et quid de quoque iudicandum sit, cxegerit exegerit, nisi res ad verum redegerit. Non contingit tranquillitas nisi inmutabile certumque iudicium adeptis; ceteri decidunt subinde et reponuntur et inter missa adpetitaque alternis fluctuantur.

actius recta non sum nisi recta sum voluntas ab hic enim sum actium rursus voluntas non sum recta nisi habitus animus rectus sum ab hic enim sum voluntas habitus porro animus non sum in bonus nisi totus vita lex percipio et quis de quoque judico sum cxegerit exigo nisi res ad verus redigo non contingo tranquillitas nisi inmutabilis certus iudicium adeptis ceterus decido subinde et repono et inter mitto adpeto alternus fluctuo


Vis scire, quam falsus oculos tuos deceperit fulgor? Nihil est istis, quamdiu mersa et involuta caeno suo iacent, foedius, nihil obscurius, quidni? Quae per longissimorum cuniculorum tenebras extrahuntur. Nihil est illis, dum fiunt et a faece sua separantur, informius. Denique ipsos opifices intuere, per quorum manus sterile terrae genus et infernum perpurgatur; videbis quanta fuligine oblinantur.

volo scio quam falsus oculus tuus decipio fulgor nihil sum iste quamdiu mergo et involvo caenum suus iaceo foedus nihil obscurus quis qui per longus cuniculus tenebrae extraho nihil sum ille dum fio et ab faex suus separo informis denique ipse opifex intueor per qui manus sterilis terra genus et infernus perpurgo video quantus fuligo oblino


Hoc certe, inquis, iustitiae convenit, suum cuique reddere, beneficio gratiam, iniuriae talionem aut certe malam gratiam. Verum erit istud, cum alius iniuriam fecerit, alius beneficium dederit; nam si idem est, beneficio vis iniuriae extinguitur. Nam cui, etiam si merita non antecessissent, oportebat ignosci, post beneficia laedenti plus quam venia debetur.

hic certus inquam justitia convenio suus quisque reddo beneficium gratia iniuria talio aut certus malus gratia verus sum iste cum alius iniuria facio alius beneficium do nam si idem sum beneficium volo iniuria extinguitur nam qui etiam si mereo non antecedo oportet ignosco post beneficium laedo multus quam venia debeo


Faciet quod solet; advocabit illas facetias, quae risum evocare lugentibus possunt, et in se primum, deinde in nos iocabitur. Omnia, quae dicturus sum, occupabit. Scrutabitur scholas nostras et obiciet philosophis congiaria, amicas, gulam. Ostendet mihi alium in adulterio, alium in popina, alium in aula.

facio qui soleo advoco ille facetia qui risus evocaris lugeo possum et in sui primus deinde in nos jocor omnis qui dico sum occupo scrutor schola noster et obicio philosophus congiarius amica gula ostendo ego alius in adulterium alius in popina alius in aula


Si fieri posset, quid sentiam, ostendere quam loqui mallem. Etiam si disputarem, nec supploderem pedem nec manum iactarem nec attollerem vocem, sed ista oratoribus reliquissem, contentus sensus meos ad te pertulisse, quos nec exornassem nec abiecissem.

si fio possum quis sentio ostendo quam loquor malo etiam si disputaris neque supplodo pedis neque manus iactaris neque attollo voco sed iste orator relinquo contineo sensus meus ad tu perfero qui neque exorno neque abicio


Gratias tamen mihi apud te ago; non sentio in animo aetatis iniuriam, cum sentiam in corpore. Tantum vitia et vitiorum ministeria senuerunt; viget animus et gaudet non multum sibi esse cum corpore. Magnam partem oneris sui posuit. Exultat et mihi facit controversiam de senectute. Hunc ait esse florem suum.

gratia tamen ego apud tu ago non sentio in animus aetas iniuria cum sentio in corpus tantus vitio et vitium ministerium senesco vigeo animus et gaudeo non multus sui sum cum corpus magnus pars onus suus pono exultat et ego facio controversia de senectus hic aio sum flos suus


Sed ut ad propositum revertar, audi, quid me in epistula tua delectaverit: habes verba in potestate. Non effert te oratio nec longius quam destinasti trahit.

sed ut ad propono revorto audio quis ego in epistula tuus delecto habeo verbum in potestas non effero tu oratio neque longus quam destino traho


Desinamus, quod voluimus, velle. Ego certe id ago: senex ea desii velle quae puer volui. In hoc unum eunt dies, in hoc noctes, hoc opus meum est, haec cogitatio: inponere veteribus malis finem. Id ago, ut mihi instar totius vitae dies sit. Nec mehercules tamquam ultimum rapio, sed sic illum aspicio, tamquam esse vel ultimus possit.

desino qui volo volo ego certus is ago senex is desino volo qui puer volo in hic unus eo dies in hic nox hic opus meus sum hic cogitatio inpono vetus malus finis is ago ut ego instar totus vita dies sum neque hercules tamquam ulter rapio sed sic ille aspicio tamquam sum vel ulter possum


Nihil contemnit esuriens.


Desinere virtutes non possunt. Ergo multa animalia, immo innumerabilia, in hoc animo versantur.

desino virtus non possum ergo multus animal immo innumerabilis in hic animus verso


Alia est aetas infantis, pueri, adulescentis, senis; ego tamen idem sum, qui et infans fui et puer et adulescens. Sic, quamvis alia atque aha cuique constitutio sit, conciliatio constitutionis suae eadem est. Non enim puerum mihi aut iuvenem aut senem, sed me natura commendat. Ergo infans ei constitutam* suae conciliatur, quae tunc infanti est, non quae futura iuveni est. Neque enim, si aliquid illi maius in quod transeat, restat, non hoc quoque in quo nascitur, secundum naturam est.

alius sum aetas infer puer adulescens senex ego tamen idem sum qui et infer sum et puer et adulescens sic quivis alius atque aha quisque constitutio sum conciliatio constitutio suus idem sum non enim puer ego aut juvenis aut senex sed ego natura commendo ergo infer is constituo suus concilio qui tunc infans sum non qui sum juvenis sum neque enim si aliquis ille magnus in qui transeo resto non hic quoque in quo nascor secundus natura sum


Sunt qui officia lucis noctisque perverterint nec ante diducant oculos hesterna graves crapula quam adpetere nox coepit. Qualis illorum condicio dicitur, quos natura, ut ait vergilius, sedibus nostris subditos e contrario posuit, Nosque ubi primus equis Oriens adflavit anhelis, Illis sera rubens accendit lumina Vesper; talis horum contraria omnibus non regio, sed vita est. Sunt quidam in eadem urbe antipodes, qui, ut M. Cato ait, nec orientem umquam solem viderunt nec occidentem.

sum qui officium lucus nox perverto neque ante diduco oculus hesternus gravis crapula quam adpeto nox coepio qual ille condicio dico qui natura ut aio vergilius sedes noster subdo e contrarius pono nos ubi primus equus orior afflo anhelis ille serus rubeo accendo lumen vesper talis hic contrarius omnis non regius sed vito sum sum quidam in idem urbs antipodes qui ut m cato aio neque orior umquam sol video neque occaedes


Male valeo; pars fati est. Familia decubuit, faenus offendit, domus crepuit, damna, vulnera, labores, metus incucurrerunt; solet fieri. Hoc parum est; debuit fieri.

mal valeo pars fatum sum familia decumbo faenus offendo domus crepo damno vulnero labor metus incurro soleo fio hic parum sum debeo fio


Delectant te disposita, quae terra marique capiuntur, alia eo gratiora, si recentia perferantur ad mensam, alia, si diu pasta et coacta pinguescere fluunt ac vix saginam continent suam. Delectat te nidor horum arte quaesitus. At mehercules ista sollicite scrutata varieque condita cum subierint ventrem, una atque eadem foeditas occupabit, vis ciborum voluptatem contemnere? Exitum specta.

delecto tu dispono qui terra mare capio alius is gratus si recens perfero ad mensa alius si diu pasco et cogo pinguesco fluo atque vix sagina contineo suus delecto tu nidor hic ars quaero at hercules iste sollicitus scrutor varius condio cum subeo venter unus atque idem foeditas occupo volo cibus voluptas contemno exitus specto


Eligit aliquid novi casus, per quod velut oblitis vires suas ingerat.

eligo aliquis nosco casus per qui velut obliuiscor vireo suus ingero


Cum hoc dicis, non videris vim ac potentiam eius, de quo cogitas, boni nosse. Et summam quidem rei pervides, quantum philosophia prosit, partes autem nondum satis subtiliter dispicis, necdum scis, quantum ubique nos adiuvet, quemadmodum et in maximis, ut Ciceronis utar verbo, opituletur et in minima descendat. Mihi crede, advoca illam in consilium; suadebit tibi, ne ad calculos sedeas.

cos hic dico non video vis atque potentia is de quo cogito bonus nosco et summa quidem res pervideo quantus philosophia prosum pars autem nondum satis subtilis dispicio necdum scio quantus ubique nos adjuvo quemadmodum et in magnus ut cicero uto verbum opitulo et in minimus descendo ego credo advoco ille in consilium suadeo tu ne ad calculus sedeo


Zenonem Cleanthes non expressisset, si tantummodo audisset; vitae eius interfuit, secreta perspexit, observavit illum, an ex formula sua viveret. Platon et Aristoteles et omnis in diversum itura sapientium turba plus ex moribus quam ex verbis Socratis traxit; Metrodorum et Hermarchum et Polyaenum magnos viros non schola Epicuri sed contubernium fecit. Nec in hoc te accerso tantum, ut proficias, sed ut prosis; plurimum enim alter alteri conferemus.

zeno cleanthes non exprimo si tantummodo audio vita is intersum secerno perspicio observo ille an ex formula suus vivo plato et aristotelis et omnis in diverto eo sapiens turba multus ex mos quam ex verbum socrates traho metrodorus et hermarchus et polyaenus magnus vir non schola epicurus sed contubernium facio neque in hic tu arcesso tantus ut proficio sed ut prosum multus enim alter alter confero


Quoscumque in medium fortuna protulit, quicumque membra ac partes alienae potentiae fuerunt, horum gratia viguit, domus frequentata est, dum ipsi steterunt; post ipsos cito memoria defecit. Ingeniorum crescit dignatio nec ipsis tantum honor habetur, sed quicquid illorum memoriae adhaesit, excipitur.

quicumque in medius fortuna profero quicumque membrum atque pars alienus potentia sum hic gratia vigesco domus frequento sum dum ipse sto post ipse cito memoria deficio ingeniosus cresco dignatio neque ipse tantus honor habeo sed quisquis ille memoria adhaereo excipio


Ingentis animi est aliena causa ad vitam reverti, quod magni viri saepe fecerunt. Sed hoc quoque summae humanitatis existimo, senectutem suam, cuius maximus fructus est securior sui tutela et vitae usus animosior, attentius custodire, si scias alicui tuorum esse dulce, utile, optabile.

ingens animus sum alienus causa ad vita revorto qui magnus vir saepe facio sed hic quoque summa humanitas existimo senectus suus qui magnus fructus sum securus suus tutela et vita utor animosus attendo custodio si scio aliqui tuus sum dulcis utilis optabilis


Expelle, inquit, falsas opiniones de bonis et malis, in locum autem earum veras repone, et nihil habebit admonitio, quod agat. Ordinatur sine dubio ista ratione animus, sed non ista tantum. Nam quamvis argumentis collectum sit, quae bona malaque sint, nihilominus habent praecepta partes suas. Et prudentia et iustitia officiis constat, officia praeceptis disponuntur.

expello inquam fallo opinio de bonus et malus in locus autem is verus repono et nihil habeo admonitio qui ago ordino sine dubius iste ratio animus sed non iste tantus nam quivis argumentum colligo sum qui bonus malum sum nihilominus habeo praecipio pars suus et prudentia et iustitia officium consto officium praecipio dispono


Puta esse quod dicis et effundi verba, non figi; primum habet ista res suam gratiam et est decor proprius orationis leniter lapsae. Multum enim interesse existimo, utrum exciderit an fluxerit. Adice nunc, quod in hoc quoque, quod dicturus sum, ingens differentia est: Fabianus mihi non effundere videtur orationem, sed fundere; adeo larga est et sine perturbatione, non sine cursu tamen veniens.

puta sum qui dico et effundo verbum non figo primus habeo iste res suus gratia et sum decor proprius oratio lenis labor multus enim intersum existimo utrum excido an fluo adicio nunc qui in hic quoque qui dico sum ingens differentia sum fabianus ego non effundo video oratio sed fundo adeo largus sum et sine perturbatio non sine cursus tamen venio


Primum itaque, si videtur tibi, dicam, inter sapientiam et philosophiam quid intersit. Sapientia perfectum bonum est mentis humanae. Philosophia sapientiae amor est et adfectatio. Haec eo tendit, quo illa pervenit. Philosophia unde dicta sit, apparet. Ipso enim nomine fatetur quid amet.

primus itaque si video tu dico inter sapientia et philosophia quis intersum sapientia perficio bonus sum mens humanus philosophia sapientia amor sum et affectatio hic is tendo quo ille pervenio philosophia unde dictum sum appareo ipse enim nomen fateor quis amo


Obsecro vos, tam necessariam curam maioribus melioribusque debitam in re nescio an falsa, certe inutili terimus? Quid mihi profuturum est scire, an aliud sit sapientia, aliud sapere? Quid mihi profuturum est scire illud bonum esse, hoc non esse? Temere me geram, subibo huius voti aleam: tibi sapientia, mihi sapere contingat; pares erimus.

obsecro tu tam necessaria cura magnus bonus debeo in res nescio an fallo certus inutilis tero quis ego possum sum scio an alius sum sapientia alius sapio quis ego possum sum scio ille bonus sum hic non sum temere ego gero subeo hic voveo alea tu sapientia ego sapio contingo par sum


Qui fortis est, sine timore est. Qui sine timore est, sine tristitia est. Qui sine tristitia est, beatus est. Nostrorum haec interrogatio est. Adversus hanc sic respondere conantur: falsam nos rem et controversiosam pro confessa vindicare, eum, qui fortis est, sine timore esse. Quid ergo? inquit, fortis inminentia mala non timebit? Istuc dementis alienatique, non fortis est. Ille vero, inquit, moderatissime timet, sed in totum extra metum non est.

qui fortis sum sine timor sum qui sine timor sum sine tristitia sum qui sine tristitia sum beatus sum noster hic interrogatio sum adverro hic sic respondeo conor falsus nos res et controversiosus pro confiteor vindicaris is qui fortis sum sine timor sum quis ergo inquam fortis imminentia malus non timeo iste demo alieno non fortis sum ille verus inquam moderatus timeo sed in totus extra metus non sum


Quid aliud? inquis; adhuc volo. In hoc plurimum est, non sic quomodo principia totius operis dimidium occupare dicuntur; ista res animo constat. Itaque pars magna bonitatis est velle fieri bonum. Scis quem bonum dicam? Perfectum, absolutum, quem malum facere nulla vis, nulla necessitas possit.

quis alius inquam adhuc volo in hic multus sum non sic quomodo principia totus opus dimidium occuparis dico iste res animus consto itaque pars magnus bonitas sum volo fio bonus scio qui bonus dico perficio absolvo qui malus facio nullus volo nullus necessitas possum


Audisse te scribis Serapionem philosophum, cum istuc adplicuisset: Solet magno cursu verba convellere, quae non effundit una, sed premit et urguet. Plura enim veniunt quam quibus vox una sufficiat. Hoc non probo in philosopho, cuius pronuntiatio quoque, sicut vita, debet esse conposita; nihil autem ordinatum est, quod praecipitatur et properat. Itaque oratio illa apud Homerum concitata et sine intermissione in morem nivis superveniens iuveniori oratori data est, lenis et melle dulcior seni profluit.

audio tu scribo serapio philosophus cum iste applico soleo magnus cursus verbum convello qui non effundo unus sed premo et urgeo multus enim venio quam qui vox unus sufficio hic non probo in philosophus qui pronuntiatio quoque sicut vito debeo sum compositum nihil autem ordino sum qui praecipito et propero itaque oratio ille apud homerus concito et sine intermissio in mos nix supervenio iuveniori orator do sum lenis et mel dulcis senex profluo


Putemus aliquem facere, quod oportet; non faciet adsidue, non faciet aequaliter: nesciet enim, quare faciat. Aliqua vel casu vel exercitatione exibunt recta, sed non erit in manu regula, ad quam exigantur, cui credat recta esse, quae fecit. Non promittet se talem in perpetuum, qui bonus casu est.

puto aliquis facio qui oportet non facio assiduus non facio aequalis nescio enim quare facio aliqui vel casus vel exercitatio exeo recta sed non sum in manus regula ad quam exigo qui credo recta sum qui facio non promitto sui talis in perpetuus qui bonus casus sum


Sed non erunt idem. Ne tu quidem idem eris. Omnis dies, omnis hora te mutat; sed in aliis rapina facilius apparet, hic latet, quia non ex aperto fiet. Alii auferuntur, at ipsi nobis furto subducimur. Horum nihil cogitabis nec remedia vulneribus oppones, sed ipse tibi seres sollicitudinum causas alia sperando, alia desperando. Si sapis, alterum alteri misce: nec speraveris sine desperatione nec desperaveris sine spe.

sed non sum idem ne tu quidem idem sum omnis dies omnis hora tu muto sed in alius rapina facilis appareo hic lateo quia non ex aperio fio alius aufero at ipse nos furtum subduco horus nihil cogito neque remedio vulnus oppono sed ipse tu sero sollicitudo causa alius spero alius despero si sapio alter alter misceo neque spero sine desperatio neque despero sine spes


Idem de luxuria dico, quae videtur aliquando cessisse, deinde frugalitatem professos sollicitat atque in media parsimonia voluptates non damnatus, sed relictas petit, et quidem eo vehementius, quo occultius. Omnia enim vitia in aperto leniora sunt; morbi quoque tunc ad sanitatem inclinant, cum ex abdito erumpunt ac vim suam proferunt. Et avaritiam itaque et ambitionem et cetera mala mentis humanae tunc perniciosissima scias esse, cum simulata sanitate subsidunt.

idem de luxuria dico qui video aliquando cedo deinde frugalitas profiteor sollicito atque in medius parsimonia voluptas non damno sed relinquo peto et quidem is vehemens quo occulo omnis enim vitio in aperio lenis sum morbus quoque tunc ad sanitas inclino cum ex abdo erumpo atque vis suus profero et avaritia itaque et ambitio et ceterus malus mens humanus tunc perniciosus scio sum cum simulo sanitas subsido


Malus malo nocet facitque peiorem, iram eius incitando, tristitiae adsentiendo, voluptates laudando, et tunc maxime laborant mali, ubi plurimum vitia miscuere, et in unum conlata nequitia est. Ergo ex contrario bonus bono proderit. Quomodo? inquis.

malus malus noceo facio malus ira is incito tristitia adsentio voluptas laudo et tunc magnus laboro malus ubi multus vitio misceo et in unus confero nequitia sum ergo ex contrarius bonus bonus prosum quomodo inquam


Adversus hos quid ab aliis respondeatur, audi, antequam ego incipio secedere et in alia parte considere. Isto modo, inquiunt, nec beate vivere bonum est. velint nolint, respondendum est beatam vitam bonum esse, beate vivere bonum non esse.

adverro hic quis ab alius respondeo audio antequam ego incipio secedo et in alius pars consido iste modo inquam neque beatus vivo bonus sum volo nolo respondeo sum beatus vita bonus sum beatus vivo bonus non sum


Formam dicis causam esse? Hanc inponit artifex operi; pars causae est, non causa. Exemplar quoque non est causa, sed instrumentum causae necessarium. Sic necessarium est exemplar artifici, quomodo scalprum, quomodo lima; sine his procedere ars non potest. Non tamen hae partes artis aut causae sunt.

forma dico causa sum hic inpono artifex operio pars causa sum non causa exemplar quoque non sum causa sed instrumentum causa necessarius sic necessarius sum exemplar artifex quomodo scalprum quomodo limo sine hic procedo ars non possum non tamen hic pars ars aut causa sum