arbor aquas complexa lacus, quae robore ab imo

arbor aqua complector lacus qui robur ab imus


pugnantemque animam: ritu se cingit uterque


iam iam deficio tuoque Baccho


aut Aleae lucis vidit Tegeaea sacerdos;


portatura, Celer, quo nunc ego pectore somnos


quanta vetas! flectere tamen precibusque senatus


vox tua: non totiens victorem Castora gyro

vox tuus non totiens victor castor gyrus


fonte Meles Hermique vadum, quo Lydius intrat

fons melis hermus vadum quo lydius intro


Glaucia 2—insontes animas nec portitor arcet

glaucion insons anima neque portitor arceo


sed venies melior—vatum non irrita currunt


non lucanica, non graves falisei,


praeter me mihi constitit decussis 1:


saecula, temptasses me non audente profundo


formantem rupes expugnantemque secuta


huic Lycii montes gelidaeque umbracula Thymbrae

hic lycium mons gelida umbraculum thymbra


Argus et haud umquam vigilabat corpore toto.

argus et haud umquam vigilo corpus totus


Lucanum canimus, favete linguis,


barba tibi? cuncta in cineres gravis intulit hora

barba tu cunctus in cinis gravis infero hora


cur vada desidant et ripa coerceat undas


quis septemgeminae posuisset moenia Romae


nec sordere sinis malumque late


litus ad Ausonium devexit Abantia classis,

litus ad ausonius deveho abantius classis


augustam sedem et Latii penetrale senatus

augustus sedes et latius penetral senatus


adclinis tumulo et planctus in carmina verto

adclinis tumulus et plango in carmen verto


Sed mihi non epulas Indisque innixa columnis

sed ego non epulae indus innitor columna


Quis rude et abscissum miseris animantibus aequor

quis rudo et abscindo miser animo aequor


et mustaceus et latente palma


rector, in hanc vero cecidisset Iuppiter auro.


sub genio, teneat quamvis aeterna crepido,

sub genius teneo quivis aeternus crepido


immaduit; qualem Libyae Saturnia nimbum


casuraeque vagis grues rapinis


non vulgare loqui et famam sperare sepulcro.

non vulgaris loquor et fama spero sepulcrum


nec formidatus Nemees ager antraque poscunt


fleverit Icarium, Phrygia quam turre cadentem


ille ut invicti rapidum secutus


Caesar et Ausonii committit munia ferri.


Ausonii maiora ducis, trahit impetus illo


libertas reverentiam remisit.


indole patricia secutus.


primaevam visu platanum, cui longa propago

primaevus video platanus qui longus propago


innumeraeque manus et iturus in aethera vertex,


te videt et similes tergentem pectore ceras,


si tam dura placent—hominem gemis—heu mihi! subdo

si tam durus placeo homo gemo heu ego subdo


accedat domini solium gratesque supremas


Naidos aversa fertur tetigisse sagitta.


emeritos Diana canes et spicula terget


quas puppes velis nolint transire secundis,


praesidis Ausonii—cernes attollere fasces

praesidero ausonius cerno attollo fascis


ridet Mars pater et cruenta Virtus


et longe fluvios agunt minores.


laudantur proavis seu pulchrae munere formae,


hunc ubi Lethaei lustrantem gurgitis oras


miratur puerile decus vultumque comasque


aethera, eum pluviis rarescunt nubila, solvo,


scindo chelyn. iuvat heu, iuvat inlaudabile carmen

scindo chelyn juvo heu juvo inlaudabilis carmen


Synnada distinctu variat, non limina cessant,


Sed quaenam subiti, veneranda, exordia templi,

sed quisnam subeo veneror exordium templum


Ibyeus et tetricis Alcman cantatus Amyclis


exciperet, melius, quod non adversa probarunt,


noscitur; illum unum media de morte reversa


Iamque in fine dies et inexorabile pensum


Non hoc imbriferas hiemes opus aut Iovis ignem

non hic imbrifer hiemo opus aut iuppiter ignis


sic ripis ego murmurantis Hebri


cur plus, ardua, casibus patetis?


cornibus aut solito torquet stridore, sed una

cornu aut soleo torqueo stridor sed unus


carus uterque parens atque in tua gaudia liber,

carus uterque parens atque in tuus gaudium liber


cedat atrox Nemec: litat hic felicior infans.


et domini fletus: hos tantum hausere favillae,

et dominus fletus hic tantus haurio favilla


donas. usque adeone defuerunt


lustra habitata feris foedeque latentia profers


tu tamen ante omnes, diva cum matre Palaemon,

tu tamen ante omnis divus cum mater palaemon


ille salutator regum nomenque locutus


non enlychnia sicca, non replictae


coeperat adsurgens, sed adhuc infantia iuxta;


sed rura cordi saepius et quies,


pax secura locis et desidis otia vitae


ciamaretur hymen, cedant curaeque metusque,


sorbebatque rotas maligna tellus,


optimo poscens—pudet heu!—propinquum


et cantu signare diem, sed tardus inersque


et tibi longaevi renovabitur ara parentis 2:


ut vel Apelleo vultus signata colore,


Alciden dictumque lyra maiore Catillum,


texisti scopulos, fueratque ubi semita tantum,


si tu stirpe vacans famaeque obscura iaceres


seu Pollentinos mersissent flumina saltus


qui rigidas rupes infecundaeque pudenda


hunc Galatea vigens ausa est incessere bello

hic galatea vigeo audeo sum incedo bellum


longior, et totidem felix tibi Roma curules


fortem atque facundum Severum


exta ferat, cur Tuscus aper generosior Umbro,

exta fero cur tuscus aper generosus umber


et rescindere limites et alto


pectore, iam praedae levis imminet, ecce citatos

pectus iam praeda levis immineo ecce cito


tu. quamquam non ante forum legesque severas


et tua iam melius discat fortuna renasci!

et tuus iam bonus disco fortuna renascor


vel non abruptos tibi debet Hamadryas annos.

vel non abrumpo tu debeo hamadryas annus


purpura, ter memores implerunt nomine fastos—


machina: continuus septem per culmina Martis

machina continuus septem per culmen mars


at tu, si longi cursum dabit Atropos aevi,


Iamque vale et penitus voti tibi vatis honorem


Claudius et longo transmittit habere nepoti.

claudus et longus transmitto habeo nepos


balnea dumque procax vittis hederisque, soluta


defluus et nitidum referentes aera testae


Phidiaca vel nata manu reddare dolenti.


Thracius? hoc quanto melius pro patre liceret!

thracus hic quantus bonus pro pater licet


maternis, Etrusce, rogis, qui funera patris

maternus etruscus rogus qui funero pater


quique refert iungens iterata vocabula perdix,

quisque refero jungo itero vocabulum perdix


oppositas rupes et saxa negantia ferro,


transvehit, immeritus flammis dum tristibus infans

transveho immeritus flamma dum tristis infer


dextra vetat pugnas, laevam Tritonia virgo


scire petis, iam Sidonios emensa labores


stent altaria victimaeque centum,


iamne canam? lacrimis en et mea carmina in ipso

jam cano lacrima en et meus carmen in ipse


hic praeceps minus audet hiems, nulloque tumultu

hic praeceps paruus audeo hiems nullus tumultus


exuvias Diana tholo captivaque tela


crescis, sed immensos labores


certus ames terras et quae tibi templa dicamus,


conatus scelerum atque animos infanda parantes.


Scipio sic plenos Latio Iove ducere somnos

scipio sic plenus latius iuppiter duco somnus


vergimur in senium: propriis tu pulcher in armis

vergo in senium proprius tu pulcher in arma


invidet et velis adnubilat aura secundis,

invideo et velis adnubilat aura secundus


cinctus et unanimi comes indefessus amici,

cingo et unanimus comes indefessus amicus


quem deceat clari praestantior ordo tribuni,


repit languida quadrupes statera.


atque omni proprium thalamo mare, transque iacentem

atque omnis proprius thalamus mare trans iaceo


Invidia infelix animi vitalia vidit


Lucani proprium diem frequentet,


vestrum opus aggredimur, vestra est. quam carmine molli

vester opus aggredior vester sum quam carmen mollis


te vultu moriente videt linguaque cadente


aut centum prope iudices, priusquam


quam nullo sacer exolescet aevo!


iam trux ad Arctos Parrhasias hiems


umbra cadit vitreoque natant praetoria ponto,

umbra cado vitreus nato praetorius pontus


Pieriis aequare modis, vix ordine longo


quicquid ab Ismariis monstrabat collibus Euhan,

quisquis ab ismarius monstro collis euhan


mox et Romuleam stirpem proceresque futuros


incorrupta rogat, nunc anxius omnibus aris


et cum tot populos, beate, pascas,


ante manus artemque locis! non largius usquam


quae trino iuvenis foro tonabas,


eloquio; mox innumeris exercita castris


tunc ipsos iuvat impetus iugales;


complexumque rogos ignemque haurire parantem


in latus et molles solidus premit agger harenas.

in latus et mollis solidus premo agger harena


Omnibus affectibus prosequenda sunt bona exempla, cum publice prosint. Pietas, quam Priscillae tuae praestas, et morum tuorum pars et nulli non conciliare te, praecipue marito, potest. Uxorem enim vivam amare voluptas est, defunctam religio. Ego tamen huic operi non ut unus e turba nec tantum quasi officiosus adsilui. Amavit enim uxorem meam Priscilla et amando fecit mihi illam probatiorem; post hoc ingratus sum, si lacrimas tuas transeo. Praeterea latus omne divinae domus semper demereri pro mea mediocritate conitor. Nam qui bona fide deos colit, amat et sacerdotes. Sed quamvis propiorem usum amicitiae tuae iampridem cuperem, mallem tamen nondum invenisse materiam.

omnis affectus prosequor sum bonus exemplum cum publicus prosum pietas quam priscillae tuus praesto et mos tuus pars et nullus non conciliaris tu praecipuus marito possum uxor enim vivo amo voluptas sum defungor religio ego tamen hic operio non ut unus e turba neque tantus quasi officiosus adsileo amo enim uxor meus priscilla et amo facio ego ille probo post hic ingratus sum si lacrima tuus transeo praeterea latus omnis divina domus semper demereo pro meus mediocritas conitor nam qui bonus fides deus colo amo et sacerdos sed quivis propiorem usus amicitia tuus jampridem cupio malo tamen nondum invenio materia


integer et nullo temeratus corpora damno,


Odrysius vates positis ad Strymona plectris

odrysius vates pono ad strymona plectrum


quam miseros lugere vetes. tamen ille severus,

quam miser lugeo veto tamen ille severus


Sis felix, tellus, dominis ambobus in annos


externa non mens: Italus, Italus,


alituum pecudumque mihi durique ferarum


venale sed non eloquium tibi;


donec ab Elysiis prospexit sedibus alter


aeraque, tot scripto viventes lumine ceras


et si flammigeras potuisset scandere sedes


Hannibal aut saevi posset vox horrida Syllae

hannibal aut saevus possum vox horridus sulla


et mea Romulei venient ad carmina patres,


ultra sidera flammeumque solem


nec modus aut pennis laceris aut crinibus ignem

neque modus aut penna lacer aut crinis ignis


noscis Tartaron et procul noeentum


vellet et Elysia quamvis in sede locatum


praeluxi: minor ille calor, quo saeva tepebant

praeluceo paruus ille calor quo saevus tepeo


maluit—attonitum et venturi fulminis ictus


divitias avidique animum dispendia torquent

divitiae avidus animus dispendium torqueo


proximus aut serie generis demissa propago

proximus aut series genus demitto propago


et summo gremium parare dorso,


nec si tergeminum Sicula de virgine carmen

neque si trigeminus siculus de virgo carmen


concessit altis obruta solibus,


et Pallas doctique cohors Heliconia Phoebi,

et pallas doceo cohors heliconius phoebus


quid te post cineres deceptaque funera matris


frigora, tecum omnes animo durata per aestus


Arctoosne amnes et Rheni fracta natabis


quasque Tyrus niveas secat et Sidonia rupes,

quisque tyrus niveus seco et sidonius rupes


terras obruit aut soluta Plias,


his placidos genitor mores largumque nitorem


clamoremque rogi potuit perferre—beato


Macte pio gemitu! dabimus solacia dignis


dum te pulverea bellorum nube videret


nec quaerenda diu: modo nam trans aequora terris

neque quaero diu modo nam trans aequor terra


laxat et Icariis caelum latratibus urit;


hoc illud: tristes invitum audire catenas,


temperies. non ulla deo meliore cohaerent


stare genas; totidem Oetaeae Paphiaeque revisunt


monstrabit gaudens similemque docebit amorem.


reddimus et dives praedae tamen accipit omni

reddo et dives praeda tamen accipio omnis


fessa metu, qua nunc placidi Melioris aperti

fessus metus qui nunc placidus bonus aperio


findere seu volucres zephyros praecedere telo

findo seu volucris zephyros praecedo telum


Inveni librum. Marcelle carissime, quem pietati tuae dedicarem. Reor equidem aliter quam invocato numine maximi imperatoris nullum opusculum meum coepisse: sed hic liber tres habet . . se quam quod quarta ad honorem tuum pertinet. Primo autem septimum decimum Germanici nostri consulatum adoravi: secundo gratias egi sacratissimis eius epulis honoratus: tertio viam Domitianam miratus sum, qua gravissimam harenarum moram exemit. Cuius beneficio tu quoque maturius epistolam meam accipies, quam tibi in hoc libro a Neapoli scribo. Proximum est lyricum carmen ad Septimium Severum, iuvenem, uti scis. inter ornatissimos secundi ordinis, tuum quidem et condiscipulum, sed mihi citra hoc quoque ius artissime carum. Nam Vindicis nostri Herculem Epitrapezion secundum honorem, quem de me et de ipsis studiis meretur. imputare etiam tibi possum. Maximum Vibium et dignitatis et eloquentiae nomine a nobis diligi satis eram testatus epistola. quam ad illum de editione Thebaidos meae publicavi; sed nunc quoque eum reverti maturius ex Dalmatia rogo. Iuncta est egloga ad municipem meum Iulium Menecratem, splendidum iuvenem et Pollii mei generum, cui gratulor quod Neapolim nostram numero liberorum honestaverit. Plotio Grypo, maioris gradus iuveni, dignius opusculum reddam, sed interim hendecasyllabos, quos Saturnalibus una risimus, huic volumini inserui. Quare ergo plura in quarto silvarum quam in prioribus? ne se putent aliquid egisse, qui reprehenderunt, ut audio, quod hoc stili genus edidissem. Primum supervacuum est dissuadere rem factam; deinde multa ex illis iam domino Caesari dederam, et quanto hoc plus est quam edere? exercere autem ioco non licet? secreto inquit. Sed et sphaeromachias spectamus et palaris lusio admittit. Novissime: quisquis ex meis invitus aliquid legit, statim se profitetur adversum. Ita, quare consilio eius accedam? In summam, nempe ego sum qui traducor; taceat et gaudeat. Hunc tamen librum tu, Marcelle, defendes, et si videtur, hactenus, sin minus, reprehendemur. Vale.

invenio liber marcellus carus qui pietas tuus dedicaris reor equidem aliter quam invoco numen magnus imperator nullus opusculis meus coepio sed hic liber tres habeo sui quam qui quartus ad honor tuus pertineo primus autem septimus decimus germanicus noster consulatus adoro secundus gratia ago sacro is epulis honoro tertius via domitianus miror sum qui gravis harenaris mora eximo qui beneficium tu quoque maturus epistula meus accipio quam tu in hic liber ab neapolis scribo propior sum lyricus carmen ad septimius severus juvenis uti scio inter orno secundus ordo tuus quidem et condiscipulis sed ego citer hic quoque ius artus caris nam vindex noster herculis epitrapezios secundus honor qui de ego et de ipse studium mereo imputo etiam tu possum magnus vibius et dignitas et eloquentia nomen ab nos diligo satis sum testor epistula quam ad ille de editio thebaidos meus publico sed nunc quoque is revorto maturus ex dalmatia rogo iungo sum egloga ad municipem meus julius menecratem splendidus juvenis et pollii meus gener qui gratulor qui neapolis noster numerus liberi honesto plautius grypus magnus gradus juvenis dignus opusculis reddo sed interim hendecasyllabi qui saturnal unus rideo hic volumen inservio quaris ergo multus in quartum silvaris quam in prior ne sui puto aliquis ago qui reprehendo ut audio qui hic stilis genus edo primus supervacuus sum dissuadeo res facio deinde multus ex ille iam dominus caesaris do et quantus hic multus sum quam edo exerceo autem iocus non licet secretum inquam sed et sphaeromachia specto et palaris lusio admitto novus quisquis ex meus invitus aliquis lego statim sui profiteor adverro ita quare consilium is accedo in summa nempe ego sum qui traduco taceo et gaudeo hic tamen liber tu marcellus defendo et si video hactenus sin paruus reprehendo val


dux superum secreta iubet dare carmina Musas


tollit olorinaque iubet considere biga.


largis, India, nubibus maderes.


non timuit meruitve mori: nos anxia plebes,


tam facilis! quo tu, Melior dilecte, recluso


protinus et saeva proturbet gaudia dextra?

protinus et saevus proturbo gaudium dextera


illum nec Phrygius vitiasset raptor amorem


quodque Arabes Phariique Palaestinique liquores

quisque arabs pharius palaestinus liquor


securum, magnus quanto mucrone minatur


omnis plebeio teritur praetexta tumultu:


ergo omnes, age, quae sub axe primo


ipse deus patriae celsam trans aequora liquit

ipse deus patria celsus trans aequor linquo


an quae graminea suscepta crepidine fumant


exuvias laurosque dabit celebrare recentes.


hoc plus quam Senecam dedisse mundo


Aeneis venerabitur canentem.


aut, cum me dape iuveris opima,


et requiem bissenus honos precibusque receptis


nuntius; imbrifera potitur Thaumantide Iuno;


arbitrium: mecum ista fero. tu limite coepto


ignis aquis et operta domos incendia servant?

ignis aqua et operio domus incendium servo


qui potes, et miseros perge insinuare parentes.

qui possum et miser pergo insinuaris parens


Hannibal. Italicae perfusum sanguine gentis


Pieridum flores intactaque carmina discens.


quid maius loquar? ipsa te Latinis


sint quibus exploret plumbo gravis alta molybdus,

sum qui exploro plumbo gravis altus molybdus


aspicit obstantesque manus turbamque tenentem


detulit infernae vates longaeva Dianae;


et Lucrina Venus, Phrygioque e vertice Graias

et lucrinus venus phrygius e vertex graius


ei mihi quod tantum patrias ego vertice frondes

is ego qui tantus patria ego vertex frondeo


intemerata mori vitamque rependere famae,


castiget luctus? gemit inter bella peremptum


raucis talia faucibus redundat:


praeterit et gelido spargit miserata flagello.

praetereo et gelidus spargo misero flagellum


vix locus Eurotae, viridis cum regula longo

vix locus eurotas viridis cum regula longus


stridoremque rotae cadentis audis,


suadebant laesique fides reditura sereni.


qualis adhuc praesens nullaque expulsa nocentum

qualis adhuc praesens nullus expello nocentum


discere, quis casus Troiae, quam tardus Ulixes,

disco quis casus troius quam tardus ulixes


credita, sed tacita iuvenis Phoebeius arte


an te Palladiae talem, Germanice, nobis


nectar adhuc torva laetus Iunone bibebat:


et Pharsalica bella detonabis,


an picturata lucentia marmora vena


auxiliator adest et festinantia sistens


ne quererere genus, raptum sed protinus alvo

ne queror genus rapio sed protinus alvus


voce—pharetrati pressere silentia fratres.


iuravit tibi iam nivalis Arctus,


iura Asiae? velit illa quidem ter habere quaterque

ius asia volo ille quidem ter habeo quater


donatur testesque ululant per devia nymphae.


et citus evolvit quantum Romana sub omni

et cieo evolvo quantus romanus sub omnis


ac iuvenile calens plectrique errore superbus,

atque iuvenilis caleo plectrum error superbus


erravit seu blanda diu Fortuna regressum


excipis et dominae niveis a vultibus obstas.

excipio et domina niveus ab vultus obsto


iunxerat et plena dederat conubia dextra:


conubia; ardenti ianuam suspiria librat


primus iter nostris ostendit in aethera divis;

primus iter noster ostendo in aether divus


desunt qui rapiant sinusque pleni


facundum suspendio ebur? procul ecce canoro

facundus suspendium ebur procul ecce canorus


Tarpeio de monte facem Phlegraeaque movit


it fragor et magnae vincit vaga murmura Romae.

eo fragor et magnus vincio vago murmur roma


fata salutifero mitis deus incubat angui.

fatum salutifer mitis deus incubo anguis


sed satis, hoc, coniunx, satis est dixisse: creavit

sed satis hic coniunx satis sum dico creo


templa superfulges et prospectare videris,

templum superfulgeo et prospectaris video


lumine purpureo tristes laxare tenebras

lumen purpureus tristis laxaris tenebrae


robora Dalmatico lucent satiata metallo.


laetus huic dono videas dare tura nepotes.


odit et exclusos invitat gurgite ramos


Itala terra focis Hecateidas excedit idus.

itala terra focus hecateidas excedo idus


deditus unam omnes inter miratur amatque


Ilia. portantem lassabat Romulus Accam.


innumerae coiere manus: his caedere silvas


terga dedere minae, sicut sibi conscius alti


ardua, ceu mediis iterum nascatur ab undis


montis et immenso non umquam exesus ab aevo,

mons et immensus non umquam exedo ab aevum


nec minor his tu nosse Iidem vitamque maritis

neque paruus hic tu nosco ios vita maritus


adsuetum et felix dominorum stemmate signum.


haec primo iuvenis canes sub aevo,


non tam grande sonat motis incudibus Aetne,


hic nec terra fuit: domuit possessor, et illum

hic neque terra sum domo possessor et ille


proximus ille deus, Fama velocior intrat


nec fratrem caestu virides plausere Therapnae.

neque frater caestus viridis plaudo therapnae


audivere patres, ego iuxta busta profusis


et crebris iter alligare gomphis.


et puppem temerariam Minervae,


non sal oxyporumve caseusve,


Invidia atque alio liventia pectora flectat:


Alcidae vel quos e vertice Surrentino


tu, cuius placido posuere in pectore sedem


non vetuit, tenuesque nihil minuere parentes,


Asteris et vatis totam cantata per urbem,


repperit: inferior vox omnis et omnia sordent

reperio inferus vox omnis et omnis sordeo


Pana sequi credens ima latus implicat alga.

pana sequor credo imus latus implico alga


quaeque cadit liquidas Iunonia virgo per auras

quisque cado liquidus junonius virgo per aura


summittere iugo? veniet iam tristior aetas.


calcabam necopinus opes. nam splendor ab alto

calceo necopinus ops nam splendor ab altus


vade, puer, tantisque enixus suffice donis,


Graia refert Hyele, gravidus qua puppe magister

graius refero hyelis gravidus qui puppis magister


laudaret gavisa sonum crinemque decorum


exspectare fuit? gaudet Trasimennus et Alpes

exspectaris sum gaudeo trasimennus et alpis


pignora surgentesque—nefas!—accendere natos;


pande fores!—te. Stella, chorus; tibi Phoebus et Euhan

pando foris tu stella chorus tu phoebus et euhan


iam moriente die, rapuit me cena benigni


pacatus mitisque veni nec turbidus ira


et septemgemino iactantior aethera pulset


‘vive diu nostri pignus memorabile voti,

vivo diu noster pignus memorabilis voveo


testis adhuc largi nitor inde adsuetus Etrusci,

testis adhuc largior nitor inde assuesco etruscus


Tereos. heu quantis lassantem brachia vidi

tereos heu quantus lasso bracchium video


quo non dignior has subit habenas,


an nova contemptis surgant Palatia flammis


aut Amphrysiaco pastor de gramine carpsi.’


quaeris adhuc, sic exsequias amplexa canori

quaero adhuc sic exsequiae amplector canorus


udaque turgentes impellunt lumina guttas,


ille suus vultumque tuo sumebat ab ore:


hic premitur fecunda quies virtusque serena


diffugimus. festasque dapes redimitaque vina


mulcentem radios summittentemque modeste


sed labor intendens animique in membra vigentis

sed labor intendo animus in membrum vigeo


quis superos metuens pariter tot templa, tot aras

quis superus metuo pariter tot templum tot ara


metiri Bolanus agros, aperire malignas


Et familiaritas nostra qua gaudeo. Melior, vir optime nec minus in iudicio litterarum quam in omni vitae colore tersissime, et ipsa opusculorum quae tibi trado condicio sic posita est ut totus hic ad te liber meus etiam sine epistola spectet. Primum enim habet Glauciam nostrum, cuius gratissima infantia et qualem plerumque infelices sortiuntur (apud te complexus amabam) iam non tibi. Huius amissi recens vulnus, ut scis, epicedio prosecutus sum adeo festinanter, ut excusandam habuerim affectibus tuis celeritatem. Nec nunc eam apud te iacto, qui nosti, sed et ceteris indico, ne quis asperiore lima carmen examinet et a confido scriptum et dolenti datum, cum paene supervacua sint tarda solacia. Polli mei villa Surrentina quae sequitur, debuit a me vel in honorem eloquentiae eius diligentius diei. sed amicus ignovit. In arborem certe tuam. Melior, et psittacum scis a me leves libellos quasi epigrammatis loco scriptos. Eandem exigebat stili facilitatem leo mansuetus, quem in amphitheatro prostratum frigidum erat, saeratissimo Imperatori ni statim traderem Ad Ursum quoque nostrum, iuvenem candidissimum et sine iactura desidiae doctissimum, scriptam de amisso puero consolationem super ea quae ipsi debeo huic libro libenter inserui, quia honorem eius tibi laturus accepto est. Cludit volumen genethliacon Lucani, quod Polla Argentaria, rarissima uxorum, eum hunc diem forte consuleremus, imputari sibi voluit. Ego non potui maiorem tanti auctoris habere reverentiam quam quod laudes eius dicturus hexametros meos timui, haec qualiacumque sunt. Melior carissime, si tibi non displicuerint, a te publicum accipiant; si minus, ad me revertantur.

et familiaritas noster qui gaudeo bonus vir optume neque paruus in iudicium litteraris quam in omnis vita color tersissime et ipse opusculum qui tu trado condicio sic pono sum ut totus hic ad tu liber meus etiam sine epistula specto primus enim habeo glaucia nos qui gratus infer et qual plerusque infelix sortio apud tu complexus amo iam non tu hic amitto recens vulnus ut scio epicedion prosequor sum adeo festinanter ut excuso habeo affectus tuus celeritas neque nunc is apud tu jacto qui nosco sed et ceterus indico ne quis asper limo carmen examino et ab confido scribo et doleo do cum paene supervacuus sum tardus solacium polli meus villa surrentinus qui sequor debeo ab ego vel in honor eloquentia is diligo dies sed amicus ignosco in arbor certus tuus bonus et psittacus scio ab ego levo libellus quasi epigramma locus scribo idem exigo stilis facilitas leo mansuetus qui in amphitheatrum prosterno frigidus sum saeratissimo imperator ni statim trado ad ursus quoque nos juvenis candidus et sine iactura desidia doceo scribo de amitto puer consolatio super is qui ipse debeo hic liber libet inservio quia honor is tu fero accipio sum claudo volumen genethliacus lucanus qui polla argentarium rarus uxor is hic dies fors consulo imputaris sui volo ego non possum magnus tantus auctor habeo reverentia quam qui laus is dico hexameter meus timeo hic qualiscumque sum bonus carus si tu non displiceo ab tu publicus accipio si paruus ad ego revorto


longos Orpheos exuit dolores


disce, puer,—nec enim externo monitore petendus

disco puer neque enim externus monitor peto


nobile gemmato speculum portaverat auro,


sed tuas artes puer ante discat,


saevus et e puppi longo clamore magister

saevus et e puppis longus clamor magister


gaudent, dum nova lucra comparantur.


fecit iter solidaeque pios telluris alumnos


felix, haec, nimium felix plorataque nato


ut sileain morbos; hos ora rigentia Brumae,


despexisse procos, etenim hic tibi sanguine toto

despicio procus etenim hic tu sanguis totus


blandus et imperio numquam pater; huius honori

blandus et imperium numquam pater hic honor


et censor prohibet mares adultos


quantus amor recti? rursumque, ubi dulce remitti,

quantus amor recingo rursum ubi dulcis remitto


hinc. Priscilla, tuo solacia grata marito

hinc priscilla tuus solacium gratus marito


huc ades et genium templis nascentibus infer,

huc adsum et genius templum nasco infero


his tibi pro meritis famam laudesque benignas


albentesque lacus altosque in gurgite fontes


sollemni prece quindecim virorum


conexusque ebori virgarum argenteus ordo,


certaque dat votis hilaris vestigia frater—


et prope Caesareae confinis Acilius aulae.


non sinit, o Pylias aevi transcendere metas


quod durum permensus iter coeptique labores


visus. Amyclaeis minus exsultavit harenis


chartae, Thebaicaeve Caricaeve?


conciliare toros festasque accendere taedas


hi caedunt nemus exuuntque montes,


Alcyone, vernos non sic Philomela penates

alcyone vernus non sic philomela penates


exspectatur equus, cuius de stemmate longo


—quis neget?—: erubuit tanto spoliare ministro

quis nego erubesco tantus spolio ministro


indulge thalamos, noster comes ille piusque

indulgeo thalamus noster comes ille pius


fugit pigra Quies inersque Somnus


nocte sub arcana glaucos exutus amictus


parcere verberibus nec qua iubet alta potestas

parco verber neque qui iubeo altus potestas


it longus medias fragor per urbes,


traditur, et gemitum formaque aevoque meretur:


Pyramidum, et magno tumulum praetexere luco!

pyramis et magnus tumulus praetexo lucus


Heliadum ramos lacrimosaque germina dixit


incubui, genetrix, iterataque vulnera fodi.


serta ferunt, nec blandus Amor nec Gratia cessat

sero fero neque blandus amor neque gratia cesso


ne tu Tartareum chaos incomitata subires,


non talis niveos tinxit Lavinia vultus,


auditum longe numen mihi! nunc mea felix,


Quis duri silicis gravisque ferri


licia et exacti superest pars ultima fili.

licium et exigo supersum pars ulter filis


Armenii. Bolanus iter praenosse timendum,


Parthenopaeus erat; simplexque horrore decoro


saeculaque et priscae titulos praecedite famae.

saeculum et priscus titulus praecedo fama


quicquid ab auriferis eiectat Hiberia fossis,

quisquis ab aurifer ejecto hiberia fodio


in patrios adhibebo rogos: non murmure trunco

in patrius adhibeo rogus non murmur trunco


sed tu, dum nimio possessa Hyperione flagrat

sed tu dum nimius possessus hyperio flagro


cernere erat. quaenam subito fortuna rigentes


aera, laboriferi vivant quae marmora caelo


et pudor et tenero probitas maturior aevo.

et pudor et tener probitas maturus aevum


hic iterum sudare neget, macte, oro, nitenti

hic iterum sudaris nego mactus oro niteo


candida felices sudent opobalsama virgae:


culta deum? furvae miseram circum undique leti

colo deus furvus miser circum undique letum


ius tibi tergeminae dederat laetabile prolis,


audis verbera pallidumque visa


tertia iam soboles. procerum tibi nobile vulgus

tertius iam suboles procerus tu nobilis vulgus


quando te dulci Latio remittent


Lemnius exigua potuisset ludere massa.


ingenium probitas artemque modestia vincit,


sola nitet flavis Nomadum decisa metallis

solus niteo flavus nomas decisus metallum


non nimius, trinisque decem quinquennia lustris

non nimius terni decem quinquennia lustrum


praeveniesque etiam; sine me tibi ductor aquarum


et lacrimas, qui maior honos, hic sacra litabit

et lacrima qui magnus honor hic sacer lito


quod vallavit onyx, miseris acceptius umbris


insontes castosque voco. tenet ecce seniles


stringere ni iubeant amici.


Cecropio stagnata luto, cur invida Memphis,

cecropius stagno lutum cur invidus memphis


vix operire capax, huc omnis turba coimus,


claraque gaudentes plauserunt limina cygni.


decretum est umerosque manu nudare nitentes,


tura Palaestinis, simul Hebraeique liquores


Quid ': si militiae iam te, puer inelite, primae

quis si militia iam tu puer inelite primus


orbitas nullo tumulata fletu:


Gauro Massicus uvifer remittit,


Thespius obstupuit, totiens socer, hic tibi festa

thespius obstupendus totiens socer hic tu festus


ore nec Orpheae quirent avertere leges.


et Pallenaeos Phoebum laudare triumphos.


at nunc discussa rerum caligine verum


illic flectitur excitus viator,


praeterea, si quando pio laudata marito


monstrabunt acies Mavors Actaeaque virgo,


te sine et orbatae caligant vela carinae.


qui caneris; docto nec enim sine numine tantus

qui cano doceo neque enim sine numen tantus


hunc mitis commendat eques: iuvat ora tueri


mox inclusa modis haec reddere verba memento:

mox includo modus hic reddo verbum memento


nec te, quod solidus contra riget umbo maligni

neque tu qui solidus contra rigo umbo malignus


teque nihil laesum viridi renovabo senecta


is dolor in vultu, tantum crinesque genaeque


et felix species multumque optanda maritis,


Quos ibit procul hic dies per annos


spectat et Ieario nemorosus palmite Gaurus

specto et ieario nemorosus palmes gaurus


et nunc, heu, vittis et frontis honore soluto


annus habet, cupiuntque decem tua nomina menses.’

annus habeo cupio decem tuus nomen mensis


nostra quoque exemplo meritus tibi carmina sancit

noster quoque exemplum mereor tu carmen sancio


natorum de plebe putat; sed non erat illi


nec tantum induerint fatis nova saecula crimen

neque tantus induo fatum novo saeculum crimen


Forte remittentem curas Phoeboque levatum


terras despicis et sepulcra rides;


in leges iurare fori, levat ecce supinas


ureret, ipsa faces volucrum succendit Amorum.


qua veteres Latias Graias heroidas aequas?


ignorant fluctus terraeque silentia malunt.


nocturnas alii Phrygum ruinas


quisnam autem gemitus lamentaque nostra reprendis 2?

quisnam autem gemitus lamento noster reprehendo


et dubius casus et caecae lubrica vitae


ponderis immensi damnosaque fila senectae


noctis habent, illam tranquillo fine solutam


laetus Idumaei donavit honore triumphi


libertas ex mente fuit. ne comprime fletus,


oscula? erant illic genitor materque iacentis


et tu Bassaridum rotator Euhan


nectar et ingentem totiens contingere dextram

nectar et ingens totiens contingo dexter


quos Veneri plorata domus neglectaque tellus


electus, quam nosse Getae, quam tangere Persae


reliquias., solum meminit solumque vocantem


Hic quondam piger axe vectus uno


excludat Pimplea sitim nec conscia detur


obtunsaeque aures, nisi cum vox sola mariti

obtunsaeque auris nisi cum vox solus maritus


iam gelidis nequeo bustis: te sentit habetque,

iam gelidus nequeo bustum tu sentio habeo


Est sane iocus iste, quod libellum


Quae tibi sollicitus persolvit praemia morum


intravit non quassa ratis, sic perge nec umquam

intro non quatio ratis sic pergo neque umquam


illa quidem nuptumque prior taedasque marito


o ubi purpureo suffusus sanguine candor


haud umquam tales aspexit Romulus annos


ferte simul gemitus cognataque ducite flammis


attollit vultus et utroque a limine grates

attollo vultus et uterque ab limen grates


expavit maioris equi terque ardua mersit


tempus adesse viri, propere mensasque torosque


cur nihil exoret, genitor, chelys aut tua manes

cur nihil exoro genitor chelys aut tuus manes


gaudia, florentesque manu scidit Atropos annos;

gaudium floreo manus scidit atropos annus


annorumve moras: stabit, dum terra polusque,


hoc illi duras exoravere sorores,


huc oculis, huc mente trahor. venerabile dicam

huc oculus huc mens traho venerabilis dico


permeruit iurata manus nec in otia pacis


quae sibi praesternat vivax altaria Phoenix,


ipsi, cum primum niveam praecerpere frontem


quam Romanus honos et Graia licentia miscent?

quam romanus honor et graius licentia misceo


iudicium mentemque viris, licet enthea vatis


qui fortem vetat interire sexum


non te forma movet, non te lacrimabilis aetas?

non tu forma moveo non tu lacrimabilis aetas


quis fleat interitus? hos bella, hos aequora poscunt;

quis fleo intereo hic bellum hic aequor posco


quos fertur placidos adisse Nestor,


Digna quidem merces, et si tibi Iuno labores

dignus quidem merces et si tu juno labor


Maecius atque animae partem super aequora nostrae

maecius atque anima pars super aequor noster


hic plura pones vocibus et modis


et te nobile carmen insonantem


leniet ardentique in se deflectet ab ira?


enormes non ille sinus, sed semper ad annos

enormis non ille sinus sed semper ad annus


subter anhelat humus; nec ferro aut aere: laborant

subter anhelo humus neque ferrum aut aer laboro


Amphitryoniades multo mea cepit amore


ensisque vagina quiescit,


qualem te nuper Stygias prope raptus ad umbras,

qual tu nuper stygius prope rapio ad umbra


magna Getae, dignos quem iam nunc belliger actus

magnus geta dignus qui iam nunc belliger ago


quis non in omni vertice Romuli


et quis lasciva vires tenuare Thalia


terribilem adfatu passus visuque tyrannum


moribus indubito: venies, carissima coniunx.


pectora, non alias docuit Concordia mentes.


verritur, aestiferi quicquid terit area Nili,

verro aestiferi quisquis tero area nilis


At tu, seu rapidum poli per axem


auguria, en! ingens reserat tibi limen honorum

augurium en ingens resero tu limen honor


ollares, rogo, non licebat uvas,


dum petit et molles agitat Venus aurea cygnos,

dum peto et mollis agito venus aureus cycnus


si qua salutifero gemini Chironis in antro

si qui salutifer geminus chiron in antrum


aut ingens in stagna cadit vitreasque natatu


miratur plus posse manus, strepit ardua pulsu

miro multus possum manus strepit arduus pello


saxaque Tyrrhenae templis onerata Minervae


Castor et hesternas risit Tithonia mensas.

castor et hesternus rideo tithonius mensa


aeraque supremis timuit sudantia mensis.


ver Arabum Cilicumque fluit floresque Sabaei


hanc ducibus frenare datum; mox crescit in illos


nec Paris Oebalios talis visurus amores


nec sine luce genus (quamquam fortuna parentum

neque sine lux genus quamquam fortuna parens


adfatur cineres: ‘cur nos, fidissime, linquis


et properata tuae manibus praetexta Minervae,


suetus et a capta iam sponte recedere praeda

suesco et ab capio iam sponte recedo praeda


Caesarei prope fulmen equi divinaque tela

caesareus prope fulmen equus divino telum


virgo premit quantumque egomet Nereidas exsto.


hi siccant bibulas manu lacunas


praesidis atque breves superum placavimus iras,

praesidero atque brevis superi placo ira


impulit et magno gens est damnata triumpho,

impello et magnus gens sum damno triumphus


Lucanum potes imputare terris!


ut Iovis, ut Phoebi frondes, ut discolor umbra

ut iuppiter ut phoebus frondeo ut discolor umbra


numinis: hic nostrae deflevit fata columbae.’


et memoranda diu geniumque habitura perennem!


nuntiat? estne aliquid tam saevo in tempore laetum?

nuntio edo aliquis tam saevus in tempus laetus


donec Sicanios tandem prolatus anhelo


Nunc quoque, si mores humanaque pectora curae


hic thyrsos, hic plectra ferunt; hic enthea lauro

hic thyrsus hic plectrum fero hic entheus laurus


extremo fraudatis opus. date carmina festis


felix demeritos habet admissura parentes,


sertaque et Elysios animae praesternere flores,


reptasti. nitidum consurgat ad aethera tellus


signa polo. longamque tibi. dux magne, iuventam

signum polus longus tu dux magnus juventa


ire, sed armatas multum sibi demere vires


Parthenope gentile sacrum nudosque virorum


Quid referam alternas gemino super aggere mensas

quis refero alterno geminus super aggero mensa


tune rapidi ponunt flatus, maria ipsa vetantur


tu custos dominusque laris, tibi cuncta tuorum


mira quies pelagi: ponunt hic lassa furorem

mirus quies pelagus pono hic lasso furor


fortior, Urse, fores! si vel fumante ruina


Graiam atque Euboico maiorum sanguine duci.

graius atque euboicus magnus sanguis duco


exitus, incertum, quibus instet fulmen ab astris,

exitus incertus qui insto fulmen ab astrum


undarum cursus, quid propugnacula poseant

undaris curro quis propugnaculum poseant


vincetur lacrimis, et te, Natura, pudebit.


nec fera crudeles Colchis durasset in iras,

neque ferus crudelis colchus duro in ira


quam gemitus, sed et ipse iuvat 1? quid terga dolori,

quam gemitus sed et ipse juvo quis tergum dolor


atque aevi sine nube tenor, quam dives in usus

atque aevum sine nubes tenor quam dives in utor


aspiciunt et uterque probant, nec tanta potenti

aspicio et uterque probo neque tantus potens


avertam luctus et tristia damna vetabo


claraque facta virum et torrentes sanguine campos,

clarus facio vir et torreo sanguis campus


liventem satiram nigra rubigine turbes


vellera Sidonio iam pauca rubescere tabo


cedamus; chely, iam repone cantus:


invidia superos iniustaque Tartara pulsem?


flumina demerso trahit intemerata canali.


Thebais urgebat priscorum exordia vatum;


gratia, quod si anceps metus ad maiora vocasset,

gratia qui si anceps metus ad magnus voco


ipse cruentavit maculis lucentibus Attis,


ingratus Nero dulcibus theatris


Macte toris. Latios inter placidissime vates,

mactus torus latius inter placidus vates


quas tunc inferias aut quae lamenta dedisses


illic Appia se dolet relinqui,


turba et ab excelso veniat soror hospita templo.

turba et ab excelsum venio soror hospita templum


posset et ignotae conspectum agnoscere gentes.

possum et ignosco conspectus agnosco gens


et mortem sibi—qua manu!—minantur.


quo vatem mulcere queat, dat Iuno verenda


haec domus Egeriae nemoralem abiungere Phoeben


assiduas libabo dapes et pocula sacris


dona, sed ingenti forsan victura sub aevo.


arsuram lavere comam? cupit omnia ferre


instruis inque patrum vestigia ducere perstas.


—hunc rorem veniens profudit eurus:


unctis, Baetica, provocas trapetis:


nec Libye natale solum—transferre laboro,

neque libya natal solus transfero laboro


stirpe lacus alia. iam nec Phoebeia Nais

stirps lacus alius iam neque phoebeius nautilus


idem omnes perferre gradus cingique superbis

idem omnis perfero gradus cingo superbus


Haec ego nascentes laetus bacchatus ad aras


demigrant Helicone deae quatiuntque novena


ambissent laudare diem, nec tristis in ipsis


murmurat: in te omnes vacui iam pectoris efflat

murmurat in tu omnis vacuus iam pectus efflo


gaudet humus superatque novis asarota figuris:

gaudeo humus supero novus asarotum figura


summovit nitens et magno pectore montem


sed talis ferar, ut nitente cursu


ambiat: et socii portus dilectuque initi


nox silet et teneros invitant murmura somnos?


parva—Neronea nec qui modo lotus in unda,

parvus neroneus neque qui modo lotus in unda


vincens Gnosiacae facem coronae,


dum Romana dies. huc et sub nocte silenti,


pondere nec tardo raptus prope flumina cursu

pondus neque tardo rapio prope flumen cursus


omnia iussisti componere bella novique


signa tulit, cum prima truces amentia Dacos

signum fero cum primus trux amentia daci


defensatque patrem, quem non hoc agmine vineas?


quae pronos Hyperionis meatus


qua tibi tota quies offensaque turbine nullo


nox et Erythraeis Thetidis signanda lapidis


et supplex Priami potentis aurum,


exedit puerile decus, manesque subivit


nec desunt variae circa oblectamina vitae:


tum primum posito remissa luctu


ad gemitus silvis comitatus et amnibus Orpheus

ad gemitus silva comitor et amnis orpheus


officio careat glaucarum nulla sororum,


quis deus, unde ignes, quae ducat semita solem,

quis deus unde ignis qui duco semita sol


limina et Euboicae carmen legit ille Sibyllae,

limen et euboicus carmen lego ille sibylla


solvisti, subit ille pios carpitque quietem


stemmate materno felix, virtute paterna.


nec formae nec stirpis egens, nam docta per urbem

neque forma neque stirps egeo nam doceo per urbs


vix oculis animoque fides, tune ille reclusi


non liceat? quantae poterant mortalibus annis


aut Polycliteo iussum est quod vivere caelo,

aut polycliteo jubeo sum qui vivo caelum


‘grande quidem rarumque viris, quos ipsa probavi.


crinem mollibus impeditus ulvis


tu civile nefas, tu tardum in foedera montem

tu civilis nefas tu tardus in foedero mons


prosiliet brevibusque umeros circumdabit ulnis?


tune omnes patuere dei laetoque dederunt


nec tamen hinc mutata quies probitasve secundis

neque tamen hinc muto quies probitas secundus


et levare trabes, illis immergere curae


Euboea et natis te monstravere parentes.


Aeaciden? nil iam placidum manabit ab ore?


aula Dicarcheique sinus, nec saepius isti

aula dicarcheique sinus neque saepis iste


sed damus lento veniam, quod alma


Quis deus aut quisnam tam tristia vulnera casus

quis deus aut quisnam tam tristis vulnero casus


Parca manus, quo, diva, feros gravis exseris ungues?

parcus manus quo divus ferus gravis exsero unguis


Tyrrhenae volucres nautis praedulce minantur,

tyrrhenus volucris nauta praedulcis mino


Fata darent, si Cyaneos raperere per aestus.


Cur magis incessat superos et aena sororum

cur magis incesso superus et aenus soror


serta nec imbelles Parnasi e vertice laurus,

sero neque imbellis parnasus e vertex laurus


cernis, an ad silvas quae respicis, aula, tacentis,

cerno an ad silva qui respicio aula taceo


Phidiacae rasere manus, quod ab arte Myronis


hune et Adrasteus visum extimuisset Arion


contentus artae lumine purpurae


qualem blanda Venus daretque Iuno


ast ego, Dardaniae quamvis sub collibus Albae


quae tibi Parthenopen derecto limite ponti

qui tu parthenope derecingo limes pontus


oderat, et cum epulas, et eum Lenaea dicaret


macte, quod et proles tibi saepius aucta virili

mactus qui et proles tu saepis augeo virilis


affectata tibi. nuper cum forte sodalis


ille canorus habes, cedat Phaethontia vulgi

ille canorus habeo cedo phaethontius vulgus


pectora et angustante alas artare lacerna;

pectus et angustante ala artaris lacerna


ante rates pigro torpebant aequora somno,


suggestumque comae. Latias metire quid ultra


quam mihi sorte Venus iunctam florentibus annis


adsint, dum refero diem beatum


hic chelyn, hic flavam maculoso nebrida tergo,

hic chelyn hic flavus maculosus nebrida tergum


pandere quis centum valeat frenare, maniplos

pando quis centum valeo frenaris manipulus


nocte tegi propriae patiamur crimina gentis.


cum stadio iam pigra quies canusque sederet


falsi numinis induit figura,


seu tibi dulce manu Libycas nodare palaestras,

seu tu dulcis manus libycus nodaris palaestra


tu, ductor populi longe migrantis, Apollo,


nec novus hospes erit: puer his sudavit in arvis

neque novus hospes sum puer hic sudo in arvum


partitaeque vices vos stuppea tendite mali


sed victus fugiente fera. stat cardine aperto


parvi, femina, plebs, eques, senatus:


siccatam membris: tantas venerabile marmor


hunc quamquam Hectoreos cineres Troiamque perosus

hic quamquam hectoreus cinis troius perosus


spargimur in casus: celsa tu mentis ab arce


exuit atque alios melior revirescit in annos,

exuo atque alius bonus reviresco in annus


cura lyrae nomenque fuit quosque orbe sub omni

cura lyra nomen sum quisque orbis sub omnis


Caesarea donata manu! quod subdere robur


iustis legibus et foro coronat,


vel qualis caeli facies, ubi nocte serena

vel qualis caelum facies ubi nox serenus


terreat: ipse adero et conamina tanta iuvabo

terreo ipse adsum et conamen tantus iuvo


‘hoc quoque demus," ait; " patriis nec gratius ullum

hic quoque do aio patrius neque gratus ullus


gloria, depositam Dacis pereuntibus Urbem


Alpheo permulcet equos et nostra fatescit

alpheus permulceo equus et noster fatescit


stipantur nitidaeque cohors gratissima Pollae.


sidereique orbes radiataque lumina caelo


advolat, hinc motis audit Tritonia cristis.


et nunc hendecasyllabos remittas.


unde haec aula recens fulgorque inopinus agresti

unde hic aula recens fulgor inopinus agrestis


improbus et densa trepidantem cuspide fixi.


adflantur vineta noto. sic alta senescit


mens animusque patrem, necdum moresve decorve:


vel passum psithiis suis recoetum,


Magna tamen subiti tecum solacia leti,


sub te Dardanius facis explorator opertae,


ille ego lugentum mitis solator, acerbis


Bacchus et aurato reficit sua cornua limo.

bacchus et auro reficio suus cornu limus


et ripas habitare nescientem


tu cantus stimulare meos, tu pandere facta

tu cantus stimularis meus tu pando facio


Quas tibi devoti iuvenes pro patre renato,


impetus et tantis calcaribus ilia late


verus, alit victos immanis gloria falsi.


purpureique patres, lucemque a consule ducit


nunc regina Phari numenque orientis anheli,


noverat effigies generosique ardua Blaesi


quem tibi posthabito studium est coluisse Tonante,


stant sine fraude lares, flavos collegit amictus

sto sine fraus lar flavus colligo amicio


sed felix simplexque domus fraudumque malarum


da novi paulum mihi iura plectri,


aut quid partitis distantia tecta trichoris?


da vocem magno, pater, ingeniumque dolori,


semper ab hoc animos in crastina bella petebat,

semper ab hic animus in crastinus bellum peto


quare age, si Cereri sua dona merumque Lyaeo

quare ago si ceres suus donum merus lyaeus


mater Achilleis hiemes adfrangere bustis.


immitem Bromium, stagna invida et invida tela,

immitis bromius stagnum invidus et invidus telum


sed quibus occasus pariter famulantur et ortus,


Virgo iuvat Marsasque nives et frigora ducens


cessat apex. procul ista tuo sint fata Teati

cesso apex procul iste tuus sum fatum teati


quique tubas acres lituosque audire volentem


exerce formam et fugientibus utere donis,


et sterilis consumpsit amor. te caerula Nais

et sterilis consumo amor tu caerulus nautilus


da templum dignasque tuis conatibus aras.


educat Eurotas, teneri sic integer aevi


norat caelestis oculos ducis ipsaque taedas


Oleniumque pecus, solito tune peior Orion,


sed flectere libens, ades huc emissus ab atro

sed flecto libet adsum huc emitto ab ater


nunc in paternis sedibus et solo


nil gentile tenens, illo te eive probabas


Troilus haud aliter gyro leviore minantes


et nunc ille ego turbidus minaxque,


imperium superis, sed habent et numina legem:


nuntius atque tuos implet, Crispine, penates?

nuntius atque tuus impleo crispinus penates


dedere, sic certe cineres umbramque priorem


dulce sibi, si busta Lini complexus Apollo

dulcis sui si bustum linus complexus apollo


quove errore miser, donis ut solus egerem,


nota nimis vati. quis non in funere cunctos

nosco nimis vates quis non in funus cunctus


Maximus alter!


quos pater Elysium, genetrix quos detulit annos:

qui pater elysius genetrix qui defero annus


ignis adhuc fessum Siculaque incude rubentem

ignis adhuc fatisco siculus incudo rubeo


ipsa manu placida per limina festa sacrosque

ipse manus placidus per limen festus sacer


nunc hirtos gressus, nunc improba cornua vitat,

nunc hirtus gressus nunc improbus cornu vito


volvit opus, videt alma pios Astraea Iovique

volvo opus video almus pius astraea iuppiter


Inde per obliquas erepit porticus arces,


pignora conexis. natos genuisse necesse est,


nectaris excluso melior Phryge porrigit Hebe:

nectaris excludo bonus phryge porrigo hebeo


ingemuere mori; magni quod Caesaris ora


quosque Dicarchei portus Baianaque mittunt


cum tribus Eleis unam trieterida lustris.


Iamque alio moliris iter nec deside passu

iam alius molior iter neque desideo passus


sed simplex hilarisque fides et mixta pudori

sed simplex hilaris fides et misceo pudor


Iuppiter Ausonius pariter Romanaque Iuno


torpor est nostris sine te Camenis,


cui nomen vox prima meum ludusque tenebo


at tu grata deis pulchroque insignis alumno

at tu gratus deus pulcher insignis alumnus


virus, odoriferis Arabum quod doctus in arvis

virus odorifer arabus qui doceo in arvum


Sangariusque puer quemque irrita fontis imago

sangarius puer quisque irrito fons imago


alter, et ingenti dives Tirynthius arce


pars demittat aquis curvae moderamina puppis;

pars demitto aqua curvus moderamen puppis


stant circum attonitae vatem et nil dulce sonantes

sto circum attono vates et nihil dulcis sono


errantemque toris mediae plus tempore noctis


et plus Aoniae virete silvae,


paenituit vidisse deam. conversaque fidas


invitet ripis, discussa plebe, supremus


quid Polyeliteis iussum spirare caminis,


nunc torvus pariter vestes et pectora rumpis

nunc torvus pariter vestis et pectus rumpo


Gallicus, es caelo. dive. es, Germanice. cordi

gallicus sum caelum divus sum germanicus chordus


sacra tuae. talis longo post tempore venit

sacer tuus talis longus post tempus venio


perspicuaeque nives Massylaque robora et Indi


Appia longarum teritur regina viarum.


fluctibus occiduis fesso usque Hyperione Thylen

fluctus occiduus fatisco usque hyperio thylen


discordesque modos et singultantia verba


Taurubulae, et terris ingens redit aequoris echo,

taurubulae et terra ingens redeo aequor echo


ipsi, quos penes est honor canendi,


pallia, tunc iunctis crinem incidere sagittis

pallium tunc iungo crinis incido sagitta


contrahe gyros;


adforet atque omnis pariter matertera vatem,

adsum atque omnis pariter matertera vates


Pergamon. haud ulli puerum mollire potestas

pergamum haud ullus puer mollio potestas


sumo animum et magni tumidis adcanto magistri:

sumo animus et magnus tumidus accano magister


incitus aut caeco foveae deceptus hiatu,


cum tibi quas vestes, quae non gestamina mitis

cum tu qui vestis qui non gestamen mitis


imber, habentne pios etiamnum haec lumina fletus?

imber habeo pius etiamnum hic lumen fletus


haec et caeruleis mecum consurgere digna


speravit tardi reditus Eumaeus Ulixis.


limina; nunc magni vocat exorabile numen


haerentemque animam non tristis in ora mariti


pellere, inermis adhuc et tiro. paventis amici,

pello inermis adhuc et tiro paveo amicus


ipsa gradu labente tulit madidumque cecidit


qualiter alta comam silvarum gloria pinus


summis Oceani vides in undis


et mihi! sed questus solitos si forte ciebo


quis modus in dextra, quanta experientia docti

quis modus in dextera quantus experientia doceo


clausisti calidas gemina testudine nymphas.


quos tibi currenti praeceps gerat Hadria mores,


vulneris adversum moriens it miles in hostem

vulnus adverro morior eo miles in hostis


reddideras. at nunc aeterna silentia Lethes


Pierius votum iuvenis cupit, hanc ego formae

pierius voveo juvenis cupio hic ego forma


orbitas omni fugienda nisu,


fulmineosque ignes mediique pericula ponti


Nerea diversis servit sua terra fenestris:

nerea diverto servio suus terra fenestra


ille solutus amor: consumpta est fabula vulgi

ille soluo amor consumo sum fabula vulgus