Divus Augustus

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Sumenti uirilem togam tunica lati claui resuta ex utraque parte ad pedes decidit. fuerunt qui interpretarentur, non aliud significare, quam ut is ordo cuius insigne id esset quandoque ei subiceretur.

sumo uirilis toga tunica latus clavus resutus ex uter pars ad pes decido sum qui interpretor non alius significaris quam ut is ordo qui insignis is sum quandoque is subicio


die senatus numquam patres nisi in curia salutauit et quidem sedentis ac nominatim singulos nullo submonente; etiam discedens eodem modo sedentibus ualere dicebat. officia cum multis mutuo exercuit, nec prius dies cuiusque sollemnes frequentare desiit, quam grandior iam natu et in turba quondam sponsaliorum die uexatus. Gallum Cerrinium senatorem minus sibi familiarem, sed captum repente oculis et ob id inedia mori destinantem praesens consolando reuocauit ad uitam.

dies senatus numquam pater nisi in curia saluto et quidem sedeo atque nominatim singuli nullus summoneo etiam discedo idem modo sedeo ualeo dico officium cum multus mutuus exerceo neque prior dies quisque sollemnis frequento desino quam grandis iam natus et in turba quondam sponsalis dies uexo gallus cerrinius senator paruus sui familiaris sed capio repens oculus et ob is inedia morior destino praesens consolo reuoco ad uita


Cordus Cremutius scribit ne admissum quidem tunc quemquam senatorum nisi solum et praetemptato sinu. quosdam ad excusandi se uerecundiam compulit seruauitque etiam excusantibus insigne uestis et spectandi in orchestra epulandique publice ius.

cordus cremutius scribo ne admitto quidem tunc quisquam senator nisi solus et praetempto sinus quidam ad excuso sui uerecundia compello servo etiam excuso insignis uestis et specto in orchestra epulor publicus ius


quaedam etiam opera sub nomine alieno, nepotum scilicet et uxoris sororisque fecit, ut porticum basilicamque Gai et Luci, item porticus Liuiae et Octauiae theatrumque Marcelli. sed et ceteros principes uiros saepe hortatus est, ut pro facultate quisque monimentis uel nouis uel refectis et excultis urbem adornarent.

quidam etiam opus sub nomen alienus nepos scilicet et uxor soror facio ut porticus basilica gaius et lucius item porticus livia et octavia theatrum marcellus sed et ceterus princeps uir saepe hortor sum ut pro facultas quisque monumentum uel nouus uel reficio et excolo urbs adorno


hoc quoque defuncto, multis ac diu, etiam ex equestri ordine, circumspectis condicionibus, Tiberium priuignum suum elegit coegitque praegnantem uxorem et ex qua iam pater erat dimittere. M. Antonius scribit primum eum Antonio filio suo despondisse Iuliam, dein Cotisoni Getarum regi, quo tempore sibi quoque in uicem filiam regis in matrimonium petisset.

hic quoque defungor multus atque diu etiam ex equester ordo circumspicio condicio tiberis priuignus suus eligo cogo praegno uxor et ex qui iam pater sum dimitto m antonius scribo primus is antonius filius suus despondeo julius deinde cotiso getaris rex quo tempus sui quoque in uicis filia rex in matrimonium peto


Liberis senatorum, quo celerius rei p. assuescerent, protinus uirili toga latum clauum induere et curiae interesse permisit militiamque auspicantibus non tribunatum modo legionum, sed et praefecturas alarum dedit; ac ne qui expers castrorum esset, binos plerumque laticlauios praeposuit singulis alis.

libera senator quo celer res p assuesco protinus uirilis toga latus clauus induo et curia intersum permitto militia auspicor non tribunatus modo legio sed et praefectura ala do atque ne qui expers castrum sum bini plerusque laticlauius praepono singuli ala


Gentem Octauiam Velitris praecipuam olim fuisse multa declarant. nam et uicus celeberrima parte oppidi iam pridem Octauius uocabatur et ostendebatur ara Octauio consecrata, qui bello dux finitimo, cum forte Marti rem diuinam faceret, nuntiata repente hostis incursione semicruda exta rapta foco prosecuit atque ita proelium ingressus uictor redit. decretum etiam publicum extabat, quo cauebatur, ut in posterum quoque simili modo exta Marti redderentur reliquiaeque ad Octauios referrentur.

gens octavia velitrae praecipuus olim sum multus declaro nam et uicus celeber pars oppidum iam pridem octavius uoco et ostendo ara octavius consecro qui bellum dux finitimus cum fors martius res diuinus facio nuntio repens hostis incursio semicrudus exta rapio focus proseco atque ita proelium ingredior uictor redeo decretum etiam publicus exsto quo caueo ut in posterus quoque similis modo exta martius reddo reliquiae ad octavius refero


Medico Antonio Musae, cuius opera ex ancipiti morbo conualuerat, statuam aere conlato iuxta signum Aesculapi statuerunt. nonnulli patrum familiarum testamento cauerunt, ut ab heredibus suis praelato titulo uictumae in Capitolium ducerentur uotumque pro se solueretur, quod superstitem Augustum reliquissent. quaedam Italiae ciuitates diem, quo primum ad se uenisset, initium anni fecerunt. prouinciarum pleraeque super templa et aras ludos quoque quinquennales paene oppidatim constituerunt.

maedicus antonius musa qui opus ex anceps morbus conualuerat statua aer confero iuxta signum aesculapius statuo nonnullus pater familia testamentum caveo ut ab heres suus praefero titulus uictumae in capitolium duco voveo pro sui solvo qui superstito augustus relinquo quidam italia ciuitas dies quo primus ad sui uenio initium annus facio prouincia plerus super templum et ara ludus quoque quinquennalis paene oppidatim constituo


Cum primum fari coepisset, in auito suburbano obstrepentis forte ranas silere iussit, atque ex eo negantur ibi ranae coaxare. ad quartum lapidem Campanae uiae in nemore prandenti ex inprouiso aquila panem ei e manu rapuit et, cum altissime euolasset, rursus ex inprouiso leniter delapsa reddidit.

cos primus faris coepio in auitus suburbanum obstrepo fors rana sileo iubeo atque ex is nego ibi rana coaxaris ad quartus lapis campanus uia in nemus prandeo ex improuisus aquila panis is e manus rapio et cum alo evolo rursus ex improuisus lenis delabor reddo


Quoniam qualis in imperis ac magistratibus regendaque per terrarum orbem pace belloque re p. fuerit, exposui, referam nunc interiorem ac familiarem eius uitam quibusque moribus atque fortuna domi et inter suos egerit a iuuenta usque ad supremum uitae diem.

quoniam qualis in imperis atque magistratus rego per terra orbis pax bellus res p sum expono refero nunc interior atque familiaris is uita quisque mos atque fortuna domus et inter suus ago ab iuuenta usque ad superus uita dies


quorum alterum res nouas molientem damnandum senatui tradidit, alteri ob ingratum et maliuolum animum domo et prouinciis suis interdixit. sed Gallo quoque et accusatorum denuntiationibus et senatus consultis ad necem conpulso laudauit quidem pietatem tanto opere pro se indignantium, ceterum et inlacrimauit et uicem suam conquestus est, quod sibi soli non liceret amicis, quatenus uellet, irasci.

qui alter res nouus molior damno senatus trado alter ob ingratus et malevolus animus domus et prouincia suus interdico sed gallus quoque et accusator denuntiatio et senatus consulo ad nex conpello laudo quidem pietas tantus opus pro sui indignor ceterum et inlacrimo et uicis suus conqueror sum qui sui solus non licet amicus quatenus uolo irascor


annum a Diuo Iulio ordinatum, sed postea neglegentia conturbatum atque confusum, rursus ad pristinam rationem redegit; in cuius ordinatione Sextilem mensem e suo cognomine nuncupauit magis quam Septembrem quo erat natus, quod hoc sibi et primus consulatus et insignes uictoriae optigissent.

annus ab diuus julius ordino sed postea neglegentia conturbo atque confundo rursus ad pristinus ratio redigo in qui ordinatio sextilis mensis e suus cognomen nuncupo magis quam september quo sum nascor qui hic sui et primus consulatus et insignis uictoria obtingo


Circa religiones talem accepimus. tonitrua et fulgura paulo infirmius expauescebat, ut semper et ubique pellem uituli marini circumferret pro remedio atque ad omnem maioris tempestatis suspicionem in abditum et concamaratum locum se reciperet, consternatus olim per nocturnum iter transcursu fulguris, ut praediximus.

circe religio talis accipio tonitruum et fulgur paulus infirmis expavesco ut semper et ubique pellis uitulus marinus circumfero pro remedium atque ad omnis magnus tempestas suspicio in abdo et concamaratum locus sui recipio consterno olim per nocturnus iter transcurro fulgur ut praedico


Aedes sacras uetustate conlapsas aut incendio absumptas refecit easque et ceteras opulentissimis donis adornauit, ut qui in cellam Capitolini Iouis sedecim milia pondo auri gemmasque ac margaritas quingenties sestertium una donatione contulerit.

aedes sacer uetustas collabor aut incendium absumo reficio eo et ceterus opulentus donum adorno ut qui in cella capitolinus iuppiter sedecim mille pondo aurum gemmo atque margarita quingenties sestertius unus donatio confero


sub idem tempus ictu fulminis ex inscriptione statuae eius prima nominis littera effluxit; responsum est, centum solos dies posthac uicturum, quem numerum C littera notaret, futurumque ut inter deos referretur, quod aesar, id est reliqua pars e Caesaris nomine, Etrusca lingua deus uocaretur.

sub idem tempus ictus fulmen ex inscriptio statua is primus nomen littera effluo responsum sum centum solus dies posthac vinco qui numerus que littera noto sum ut inter deus refero qui aesar is sum reliquus pars e caesar nomen etruscus lingua deus uoco


uerum idem Antonius, despiciens etiam maternam Augusti originem, proauum eius Afri generis fuisse et modo unguentariam tabernam modo pistrinum Ariciae exercuisse obicit. Cassius quidem Parmensis quadam epistula non tantum ut pistoris, sed etiam ut nummulari nepotem sic taxat Augustum: 'materna tibi farina est ex crudissimo Ariciae pistrino: hanc finxit manibus collybo decoloratis Nerulonensis mensarius.'

uerus idem antonius despicio etiam maternus augustus origo proauus is afri genus sum et modo unguentaria taberna modo pistrinum aricia exerceo obicio casseius quidem parma quidam epistula non tantus ut pistor sed etiam ut nummularius nepos sic taxo augustus maternus tu farina sum ex crudus aricia pistrinum hic fingo manus collybus decoloro nerulum mensarius


quo tempore L. Antonium fiducia consulatus, quem gerebat, ac fraternae potentiae res nouas molientem confugere Perusiam coegit et ad deditionem fame conpulit, non tamen sine magnis suis et ante bellum et in bello discriminibus. nam cum spectaculo ludorum gregarium militem in quattuordecim ordinibus sedentem excitari per apparitorem iussisset, rumore ab obtrectatoribus dilato quasi eundem mox et discruciatum necasset, minimum afuit quin periret concursu et indignatione turbae militaris. saluti fuit, quod qui desiderabatur repente comparuit incolumis ac sine iniuria. circa Perusinum autem murum sacrificans paene interceptus est a manu gladiatorum, quae oppido eruperat.

quo tempus l antonius fiducia consulatus qui gero atque fraternus potentia res nouus molior confugio perusia cogo et ad deditio fames compello non tamen sine magnus suus et ante bellum et in bellum discrimen nam cum spectaculum ludus gregarius miles in quattuordecim ordo sedeo excito per apparitor iubeo rumor ab obtrectator differo quasi idem mox et discrucio neco paruus asum quin pereo concursus et indignatio turba militaris salus sum qui qui desidero repens compareo incolumis atque sine iniuria circa perusinus autem murus sacrificor paene intercipio sum ab manus gladiator qui oppidum erumpo


Post Pompei fugam collegarum alterum M. Lepidum, quem ex Africa in auxilium euocarat, superbientem uiginti legionum fiducia summasque sibi partes terrore et minis uindicantem spoliauit exercitu supplicemque concessa uita Cerceios in perpetuum relegauit.

post pompejus fuga collega alter m lepidus qui ex africanus in auxilium euoco superbio uiginti legio fiducia summa sui pars terror et minae uindico spolio exercitus supplico concedo uita cerceii in perpetuus relego


Spectaculorum et assiduitate et uarietate et magnificentia omnes antecessit. fecisse se ludos ait suo nomine quater, pro aliis magistratibus, qui aut abessent aut non sufficerent, ter et uicies. fecitque nonnumquam etiam uicatim ac pluribus scaenis per omnium linguarum histriones non in foro modo, nec in amphitheatro, sed et in circo et in Saeptis, et aliquando nihil praeter uenationem edidit; athletas quoque extructis in campo Martio sedilibus ligneis; item nauale proelium circa Tiberim cauato solo, in quo nunc Caesarum nemus est. quibus diebus custodes in urbe disposuit, ne raritate remanentium grassatoribus obnoxia esset.

spectaculum et assiduitas et uarietas et magnificentia omnis antecedo facio sui ludus aio suus nomen quater pro alius magistratus qui aut absum aut non sufficio ter et uiciens facio nonnumquam etiam uicatim atque multus scaena per omnis lingua histrio non in forum modo neque in amphitheatrum sed et in circus et in saeptum et aliquando nihil praeter uenatio edo athleta quoque exstruo in campus martius sedile ligneus item naualis proelium circa tiberis cauo solum in quo nunc caesaris nemus sum qui dies custos in urbs dispono ne raritas remaneo grassator obnoxius sum


Liberalitatem omnibus ordinibus per occasiones frequenter exhibuit. nam et inuecta urbi Alexandrino triumpho regia gaza tantam copiam nummariae rei effecit, ut faenore deminuto plurimum agrorum pretiis accesserit, et postea, quotiens ex damnatorum bonis pecunia superflueret, usum eius gratuitum iis, qui cauere in duplum possent, ad certum tempus indulsit. senatorum censum ampliauit ac pro octingentorum milium summa duodecies sestertium taxauit suppleuitque non habentibus.

liberalitas omnis ordo per occasio frequens exhibeo nam et inueho urbs alexandrinus triumphus regius gaza tantus copia nummarius res efficio ut faenus deminuo multus ager pretium accedo et postea quotiens ex damno bonus pecunia superfluo usus is gratuitus is qui caueo in duplus possum ad certus tempus indulgeo senator census amplio atque pro octingenti mille summus duodecies sestertius taxo suppleo non habeo


ea gens a Tarquinio Prisco rege inter minores gentis adlecta in senatum, mox a Seruio Tullio in patricias traducta, procedente tempore ad plebem se contulit ac rursus magno interuallo per Diuum Iulium in patriciatum redit. primus ex hac magistratum populi suffragio cepit C. Rufus.

is gens ab tarquinius priscus rex inter paruus gens allego in senatus mox ab servius tullius in patricius traduco procedo tempus ad plebs sui confero atque rursus magnus interuallum per diuus julius in patriciatus redeo primus ex hic magistratus populus suffragium capio que rufus


uniuersum denique genus operas aliquas publico spectaculo praebentium etiam cura sua dignatus est: athletis et conseruauit priuilegia et ampliauit, gladiatores sine missione edi prohibuit, coercitionem in histriones magistratibus omni tempore et loco lege uetere permissam ademit praeterquam ludis et scaena.

uniuersus denique genus opera aliqui publicus spectaculum praebeo etiam cura suus dignor sum athleta et conseruo priuilegium et amplio gladiator sine missio edo prohibeo coercitio in histrio magistratus omnis tempus et locus lex uetus permitto adimo praeterquam ludus et scaena


Nepotes ex Agrippa et Iulia tres habuit C. et L. et Agrippam, neptes duas Iuliam et Agrippinam. Iuliam L. Paulo censoris filio, Agrippinam Germanico sororis suae nepoti collocauit. Gaium et L. adoptauit domi per assem et libram emptos a patre Agrippa tenerosque adhuc ad curam rei p. admouit et consules designatos circum prouincias exercitusque dimisit.

nepos ex agrippa et julius tres habeo que et l et agrippa neptis duo julius et agrippina julius l paulus censor filius agrippina germanicus soror suus nepos colloco gaius et l adopto domus per assis et libra emo ab pater agrippa tener adhuc ad cura res p admoueo et consul designo circum prouincia exerceo dimitto


et cum de falso testamento ageretur omnesque signatores lege Cornelia tenerentur, non tantum duas tabellas, damnatoriam et absolutoriam, simul cognoscentibus dedit, sed tertiam quoque, qua ignosceretur iis, quos fraude ad signandum uel errore inductos constitisset.

et cum de fallo testamentum ago omnes signator lex cornelius teneo non tantus duo tabella damnatorius et absolutorius simul cognosco do sed tertius quoque qui ignosco is qui fraus ad signo uel error induco consto


uidesne, ut cinaedus orbem digito temperat?


C. Octauius pater a principio aetatis et re et existimatione magna fuit, ut equidem mirer hunc quoque a nonnullis argentarium atque etiam inter diuisores operasque campestres proditum; amplis enim innutritus opibus honores et adeptus est facile et egregie administrauit. ex praetura Macedoniam sortitus fugitiuos, residuam Spartaci et Catilinae manum, Thurinum agrum tenentis in itinere deleuit, negotio sibi in senatu extra ordinem dato.

que octavius pater ab principium aetas et res et existimatio magnus sum ut equidem miror hic quoque ab nonnullus argentarius atque etiam inter diuisor opero campester prodeo amplus enim innutrio ops honor et adipiscor sum facilis et egregius administro ex praetura macedonia sortior fugitiuus residuus spartacus et catilina manus thurinus ager teneo in iter deleo negotium sui in senatus extra ordo do


oculos habuit claros ac nitidos, quibus etiam existimari uolebat inesse quiddam diuini uigoris, gaudebatque, si qui sibi acrius contuenti quasi ad fulgorem solis uultum summitteret; sed in senecta sinistro minus uidit; dentes raros et exiguos et scabros; capillum leuiter inflexum et subflauum; supercilia coniuncta; mediocres aures; nasum et a summo eminentiorem et ab imo deductiorem; colorem inter aquilum candidumque; staturam breuem,—quam tamen Iulius Marathus libertus †etiam memoriam eius quinque pedum et dodrantis fuisse tradit—, sed quae commoditate et aequitate membrorum occuleretur, ut non nisi ex comparatione astantis alicuius procerioris intellegi posset.

oculus habeo clarus atque nitidus qui etiam existimo uolo insum quidam diuinus vigor gaudeo si qui sui acer contueor quasi ad fulgor sol uultus summitto sed in senecta sinister paruus uideo dens rarus et exiguus et scabros capillus leuis inflecto et sufflavus supercilium conjungo mediocris auris nasus et ab superus emineo et ab imus deduco color inter aquilis candidus sto brevis quam tamen iulius marathus libertus etiam memoria is quinque pes et dodrans sum trado sed qui commoditas et aequitas membrum occulo ut non nisi ex comparatio asto aliquis procerus intellego possum


sed et ceteros continuos dies inter uaria munuscula togas insuper ac pallia distribuit, lege proposita ut Romani Graeco, Graeci Romano habitu et sermone uterentur. spectauit assidue exercentes ephebos, quorum aliqua adhuc copia ex uetere instituto Capreis erat; isdem etiam epulum in conspectu suo praebuit permissa, immo exacta iocandi licentia diripiendique pomorum et obsoniorum rerumque missilia. nullo denique genere hilaritatis abstinuit.

sed et ceterus continuus dies inter uarius munusculum toga insuper atque pallium distribuo lex propono ut romanus graecum graecum romanus habitus et sermo uto specto assiduus exerceo ephebus qui aliqui adhuc copia ex uetus instituo capreae sum idem etiam epulum in conspectus suus praebeo permitto immo exigo jocor licentia diripio pomum et obsonium res missile nullus denique genus hilaritas abstineo


quam uoluntatem, cum prae se identidem ferret, quodam etiam edicto his uerbis testatus est: 'ita mihi saluam ac sospitem rem p. sistere in sua sede liceat atque eius rei fructum percipere, quem peto, ut optimi status auctor dicar et moriens ut feram mecum spem, mansura in uestigio suo fundamenta rei p. quae iecero.' fecitque ipse se compotem uoti nisus omni modo, ne quem noui status paeniteret.

quam uoluntas cum prae sui identidem fero quidam etiam edictum hic uerbum testor sum ita ego saluus atque sospes res p sisto in suus sedes licet atque is res fructus percipio qui peto ut bonus status auctor dico et morior ut fero ego spes maneo in uestigium suus fundamentum res p qui iacio facio ipse sui compos uotum nitor omnis modo ne qui nouus status paeniteo


Caesare post receptas Hispanias expeditionem in Dacos et inde in Parthos destinante praemissus Apolloniam studiis uacauit. utque primum occisum eum heredemque se comperit, diu cunctatus an proximas legiones imploraret, id quidem consilium ut praeceps inmaturumque omisit. ceterum urbe repetita hereditatem adiit, dubitante matre, uitrico uero Marcio Philippo consulari multum dissuadente.

caesaris post recipio hispania expeditio in daci et inde in parthus destino praemitto apollonia studium uaco ut primus occido is heres sui comperio diu cunctor an propior legio imploro is quidem consilium ut praeceps immaturus omitto ceterum urbs repeto hereditas adeo dubito mater uitricus uerus marcius philippus consularis multus dissuadeo


Exercitationes campestres equorum et armorum statim post ciuilia bella omisit et ad pilam primo folliculumque transiit, mox nihil aliud quam uectabatur et deambulabat, ita ut in extremis spatiis subsultim decurreret †sestertio uel lodicula inuolutus. animi laxandi causa modo piscabatur hamo, modo talis aut ocellatis nucibusque ludebat cum pueris minutis, quos facie et garrulitate amabilis undique conquirebat, praecipue Mauros et Syros. nam pumilos atque distortos et omnis generis eiusdem ut ludibria naturae malique ominis abhorrebat.

exercitatio campester equus et armus statim post ciuilis bellum omitto et ad pila primus folliculus transeo mox nihil alius quam vecto et deambulo ita ut in exter spatium subsultim decurro sestertius uel lodicula inuoluo animus laxo causa modo piscor hamus modo talis aut ocellatus nux ludo cum puer minuo qui facies et garrulitas amabilis undique conquaero praecipuus mauri et syrus nam pumilus atque distorqueo et omnis genus idem ut ludibrium natura malus omen abhorreo


congiaria populo frequenter dedit, sed diuersae fere summae: modo quadringenos, modo trecenos, nonnumquam ducenos quinquagenosque nummos; ac ne minores quidem pueros praeteriit, quamuis non nisi ab undecimo aetatis anno accipere consuessent. frumentum quoque in annonae difficultatibus saepe leuissimo, interdum nullo pretio uiritim admensus est tesserasque nummarias duplicauit.

congiarius populus frequens do sed diuerto fere summa modo quadringeni modo treceni nonnumquam duceni quinquageni nummus atque ne paruus quidem puer praetereo quamuis non nisi ab undecimus aetas annus accipio consuesco frumentum quoque in annona difficultas saepe leuis interdum nullus pretium uiritim admetior sum tessera nummarius duplico


Circa Perusiam sacrificio non litanti cum augeri hostias imperasset ac subita eruptione hostes omnem rei diuinae apparatum abstulissent, constitit inter haruspices, quae periculosa et aduersa sacrificanti denuntiata essent, cuncta in ipsos recasura qui exta haberent; neque aliter euenit. pridie quam Siciliensem pugnam classe committeret, deambulanti in litore piscis e mari exiliuit et ad pedes iacuit. apud Actium descendenti in aciem asellus cum asinario occurrit: homini Eutychus, bestiae Nicon erat nomen; utriusque simulacrum aeneum uictor posuit in templo, in quod castrorum suorum locum uertit.

circe perusia sacrificium non lito cum augeo hostio impero atque subeo eruptio hostis omnis res divina appario aufero consto inter haruspex qui periculosus et adverso sacrifico denuntio sum cunctus in ipse recido qui exta habeo neque aliter euenio pridie quam siciliensis pugna classis committo deambulo in litus piscis e mare exiliuit et ad pes iaceo apud actius descendo in acies asellus cum asinarius occurro homo eutychus bestia nico sum nomen uterque simulacrum aeneus uictor pono in templum in qui castrum suus locus uerto


Patronus dominusque non minus seuerus quam facilis et clemens multos libertorum in honore et usu maximo habuit, ut Licinum et Celadum aliosque. Cosmum seruum grauissime de se opinantem non ultra quam compedibus coercuit. Diomeden dispensatorem, a quo simul ambulante incurrenti repente fero apro per metum obiectus est, maluit timiditatis arguere quam noxae remque non minimi periculi, quia tamen fraus aberat, in iocum uertit.

patronus dominus non paruus severus quam facilis et clemens multus libertus in honor et usus maximus habeo ut licinus et celadum alius cosmus seruus gravis de sui opinor non ultra quam compedibus coerceo diomedes dispensator ab quo simul ambulo incurro repens fero aper per metus objectus sum malo timiditas arguo quam noxa res non minimus periculum quia tamen fraus absum in iocus uerto


qua uirtutis moderationisque fama Indos etiam ac Scythas auditu modo cognitos pellexit ad amicitiam suam populique Rom. ultro per legatos petendam. Parthi quoque et Armeniam uindicanti facile cesserunt et signa militaria, quae M. Crasso et M. Antonio ademerant, reposcenti reddiderunt obsidesque insuper optulerunt, denique pluribus quondam de regno concertantibus, non nisi ab ipso electum probauerunt.

qui uirtus moderatio fama indi etiam atque scytha auditus modo cognosco pellicio ad amicitia suus populus rus ultro per legatus peto parthus quoque et armenia vindico facilis cedo et signum militaris qui m crassus et m antonius adimo reposco reddo obsido insuper optulerunt denique multus quondam de regnum concerto non nisi ab ipse eligo probo


In re militari et commutauit multa et instituit atque etiam ad antiquum morem nonnulla reuocauit. disciplinam seuerissime rexit. ne legatorum quidem cuiquam, nisi grauate hibernisque demum mensibus, permisit uxorem interuisere. equitem Romanum , quod duobus filiis adulescentibus causa detrectandi sacramenti pollices amputasset, ipsum bonaque subiecit hastae; quem tamen, quod inminere emptioni publicanos uidebat, liberto suo addixit, ut relegatum in agros pro libero esse sineret.

in res militaris et commuto multus et instituo atque etiam ad antiquus mos nonnullus reuoco disciplina seuerus rego ne legatus quidem quisquam nisi grauo hibernus demum mensis permitto uxor interuiso eques romanus qui duo filius adulescens causa detrecto sacramentum pollex amputo ipse bonus subicio hasta qui tamen qui inmino emptio publicanus video libertus suus addico ut relego in ager pro liber sum sino


libertino milite, praeterquam Romae incendiorum causa et si tumultus in grauiore annona metueretur, bis usus est: semel ad praesidium coloniarum Illyricum contingentium, iterum ad tutelam ripae Rheni fluminis; eosque, seruos adhuc uiris feminisque pecuniosioribus indictos ac sine mora manumissos, sub priore uexillo habuit, neque aut commixtos cum ingenuis aut eodem modo armatos.

libertinus miles praeterquam roma incendium causa et si tumultus in grauis annona metuo bis utor sum semel ad praesidium colonia illyricus contingo iterum ad tutela ripa rhenus flumen is seruus adhuc uir femina pecuniosus indico atque sine mora manumitto sub prior uexillum habeo neque aut commisceo cum ingenuus aut idem modo armatus


postquam uero pontificatum maximum, quem numquam uiuo Lepido auferre sustinuerat, mortuo demum suscepit, quidquid fatidicorum librorum Graeci Latinique generis nullis uel parum idoneis auctoribus uulgo ferebatur, supra duo milia contracta undique cremauit ac solos retinuit Sibyllinos, hos quoque dilectu habito; condiditque duobus forulis auratis sub Palatini Apollinis basi.

postquam uerus pontificatus magnus qui numquam uiuus lepidus aufero sustineo mortuus demum suscipio quisquis fatidicus liber graecum latinum genus nullus uel parum idoneus auctor uulgus fero supra duo mille contraho undique cremo atque solus retineo sibyllinus hic quoque delectus habeo condo duo foruli auro sub palatinus apollo basis


Conuiuabatur assidue nec umquam nisi recta, non sine magno ordinum hominumque dilectu. Valerius Messala tradit, neminem umquam libertinorum adhibitum ab eo cenae excepto Mena, sed asserto in ingenuitatem post proditam Sexti Pompei classem. ipse scribit, inuitasse se quondam, in cuius uilla maneret, qui speculator suus olim fuisset. conuiuia nonnumquam et serius inibat et maturius relinquebat, cum conuiuae et cenare inciperent, prius quam ille discumberet, et permanerent digresso eo. cenam ternis ferculis aut cum abundantissime senis praebebat, ut non nimio sumptu, ita summa comitate. nam et ad communionem sermonis tacentis uel summissim fabulantis prouocabat, et aut acroamata et histriones aut etiam triuiales ex circo ludios interponebat ac frequentius aretalogos.

convivor assiduus neque umquam nisi recta non sine magnus ordo homo delectus valerius messalla trado nemo umquam libertinus adhibeo ab is cena excipio mena sed assero in ingenuitas post prodeo sestius pompejus classis ipse scribo inuito sui quondam in qui villa maneo qui speculator suus olim sum convivium nonnumquam et serus ineo et maturus relinquo cum conuiua et ceno incipio prior quam ille discumbo et permaneo digredior is cena terni ferculis aut cum abundo senex praebeo ut non nimius sumo ita summus comitas nam et ad communio sermo taceo uel summissim fabulor provoco et aut acroama et histrio aut etiam triuial ex circus ludios interpono atque frequens aretalogus


ponit assidue et pro stulto 'baceolum apud pullum pulleiaceum' et pro cerrito 'uacerrosum' et 'uapide' se habere pro male et 'betizare' pro languere, quod uulgo 'lachanizare' dicitur; item 'simus' pro sumus et 'domos' genetiuo casu singulari pro domuos. nec umquam aliter haec duo, ne quis mendam magis quam consuetudinem putet.

pono assiduus et pro stultus baceolum apud pullus pulleiaceus et pro cerritus vacerrosus et vapidus sui habeo pro malus et betizaris pro langueo qui uulgus lachanizaris dico item sum pro sum et domus genetivus casus singularis pro domuos neque umquam aliter hic duo ne quis menda magis quam consuetudo puto


Auctor et aliarum rerum fuit, in quis: ne acta senatus publicarentur, ne magistratus deposito honore statim in prouincias mitterentur, ut proconsulibus ad mulos et tabernacula, quae publice locari solebant, certa pecunia constitueretur, ut cura aerari a quaestoribus urbanis ad praetorios praetoresue transiret, ut centumuiralem hastam quam quaesturam functi consuerant cogere decemuiri cogerent.

auctor et alius res sum in quis ne ago senatus publico ne magistratus depono honor statim in prouincia mitto ut proconsul ad mulus et tabernaculum qui publicus loco soleo certus pecunia constituo ut cura aerarius ab quaestor urbanus ad praetorius praetor transeo ut centumuiralis hasta quam quaestura fungor consuesco cogo decemuiri cogo


Infanti cognomen Thurino inditum est, in memoriam maiorum originis, uel quod regione Thurina recens eo nato pater Octauius aduersus fugitiuos rem prospere gesserat. Thurinum cognominatum satis certa probatione tradiderim nactus puerilem imagunculam eius aeream ueterem ferreis et paene iam exolescentibus litteris hoc nomine inscriptam, quae dono a me principi data inter cubiculi Lares colitur. sed et a M. Antonio in epistulis per contumeliam saepe Thurinus appellatur et ipse nihil amplius quam mirari se rescribit pro obprobrio sibi prius nomen obici.

infans cognomen thurinus indo sum in memoria magnus origo uel qui regio thurinus recens is natus pater octavius aduersus fugitiuus res prosperus gero thurinus cognomino satis certus probatio trado nanciscor puerilis imaguncula is aereus uetus ferreus et paene iam exolesco littera hic nomen inscribo qui donum ab ego princeps do inter cubiculum laris colo sed et ab m antonius in epistula per contumelia saepe thurii appello et ipse nihil amplus quam miror sui rescribo pro opprobrium sui prior nomen obicio


Aegyptum in prouinciae formam redactam ut feraciorem habilioremque annonae urbicae redderet, fossas omnis, in quas Nilus exaestuat, oblimatas longa uetustate militari opere detersit. quoque Actiacae uictoriae memoria celebratior et in posterum esset, urbem Nicopolim apud Actium condidit ludosque illic quinquennales constituit et ampliato uetere Apollinis templo locum castrorum, quibus fuerat usus, exornatum naualibus spoliis Neptuno ac Marti consecrauit.

aegyptus in prouincia forma redigo ut ferax habilis annona urbicus reddo fossa omnis in qui nilus exaestuo oblimo longus uetustas militaris opus detergeo quoque actiacus uictoria memoria celebro et in posterus sum urbs nicopolis apud actius condo ludus illic quinquennalis constituo et amplio uetus apollo templum locus castrum qui sum utor exorno naualis spolium neptunus atque martius consecro


omnium bellorum initium et causam hinc sumpsit: nihil conuenientius ducens quam necem auunculi uindicare tuerique acta, confestim ut Apollonia rediit, Brutum Cassiumque et ui necopinantis et, quia prouisum periculum subterfugerant, legibus adgredi reosque caedis absentis deferre statuit. ludos autem uictoriae Caesaris non audentibus facere quibus optigerat id munus, ipse edidit.

omnis bellum initium et causa hinc sumo nihil conuenio duco quam nex auunculus uindico tueor ago confestim ut apollonia redeo brutus casseius et uis necopinans et quia prouideo periculum subterfugio lex aggredior reus caedes absum defero statuo ludus autem uictoria caesar non audeo facio qui obtingo is munus ipse edo


Festos et sollemnes dies profusissime, nonnumquam tantum ioculariter celebrabat. Saturnalibus, et si quando alias libuisset, modo munera diuidebat, uestem et aurum et argentum, modo nummos omnis notae, etiam ueteres regios ac peregrinos, interdum nihil praeter cilicia et spongias et rutabula et forpices atque alia id genus titulis obscuris et ambiguis. solebat et inaequalissimarum rerum sortes et auersas tabularum picturas in conuiuio uenditare incertoque casu spem mercantium uel frustrari uel explere, ita ut per singulos lectos licitatio fieret et seu iactura seu lucrum communicaretur.

festus et sollemnis dies profundo nonnumquam tantus jocularis celebro saturnal et si quando alius libet modo munus diuido uestis et aurum et argentum modo nummus omnis nosco etiam ueteres regius atque peregrinus interdum nihil praeter cilicium et spongia et rutabulum et forpex atque alius is genus titulus obscurus et ambiguus soleo et inaequalissimaris res sors et averto tabularis pictura in conuiuium uenditaris incertus casus spes mercor uel frustraris uel expleo ita ut per singuli lectus licitatio fio et seu iactura seu lucrum communico


apud insulam Capreas ueterrimae ilicis demissos iam ad terram languentisque ramos conualuisse aduentu suo, adeo laetatus est, ut eas cum re p. Neapolitanorum permutauerit Aenaria data. obseruabat et dies quosdam, ne aut postridie nundinas quoquam proficisceretur aut Nonis quicquam rei seriae incoharet; nihil in hoc quidem aliud deuitans, ut ad Tiberium scribit, quam δυσφημίαν nominis.

apud insula capreae vetus ilex demitto iam ad terra langueo ramus conualuisse aduentus suus adeo laeto sum ut is cum res p neapolitanum permuto aenaria do observo et dies quidam ne aut postridie nundina quoquam proficiscor aut nona quisquam res seria incoho nihil in hic quidem alius devito ut ad tiberis scribo quam nomen


reliqua legata uarie dedit perduxitque quaedam ad uicena sestertia, quibus soluendis annuum diem finiit, excusata rei familiaris mediocritate nec plus peruenturum ad heredes suos quam milies et quingenties professus, quamuis uiginti proximis annis quaterdecies milies ex testamentis amicorum percepisset, quod paene omne cum duobus paternis patrimoniis ceterisque hereditatibus in rem p. absumpsisset. Iulias filiam neptemque, si quid iis accidisset, uetuit sepulcro suo inferri.

reliquus lego uarius do perduco quidam ad uiceni sestertium qui solvo annuus dies finio excuso res familiaris mediocritas neque multus pervenio ad heres suus quam millies et quingenties profiteor quamuis uiginti propior annus quaterdecies millies ex testamentum amicus percipio qui paene omnis cum duo paternus patrimonium ceter hereditas in res p absumo julius filia neptis si quis is accido ueto sepulcrum suus infero


nepotes et litteras et natare aliaque rudimenta per se plerumque docuit, ac nihil aeque elaborauit quam ut imitarentur chirographum suum; neque cenauit una, nisi ut in imo lecto assiderent, neque iter fecit, nisi ut uehiculo anteirent aut circa adequitarent.

nepos et littera et nato alius rudimentum per sui plerusque doceo atque nihil aequus elaboro quam ut imito chirographon suus neque ceno unus nisi ut in imus lectus assideo neque iter facio nisi ut vehiculum anteeo aut circa adequito


Partitis post uictoriam officiis cum Antonius Orientem ordinandum, ipse ueteranos in Italiam reducendos et municipalibus agris collocandos recepisset, neque ueteranorum neque possessorum gratiam tenuit, alteris pelli se, alteris non pro spe meritorum tractari querentibus.

partio post uictoria officium cum antonius oriens ordino ipse ueteranus in italia reduco et municipalis ager colloco recipio neque veteranus neque possessor gratia teneo alter pello sui alter non pro spes meritor tractaris queror


In Asclepiadis Mendetis Theologumenon libris lego, Atiam, cum ad sollemne Apollinis sacrum media nocte uenisset, posita in templo lectica, dum ceterae matronae dormirent, obdormisse; draconem repente irrepsisse ad eam pauloque post egressum; illam expergefactam quasi a concubitu mariti purificasse se; et statim in corpore eius extitisse maculam uelut picti draconis nec potuisse umquam exigi, adeo ut mox publicis balineis perpetuo abstinuerit; Augustum natum mense decimo et ob hoc Apollinis filium existimatum. eadem Atia, prius quam pareret, somniauit intestina sua ferri ad sidera explicarique per omnem terrarum et caeli ambitum. somniauit et pater Octauius utero Atiae iubar solis exortum.

in asclepiades mendes theologumenon liber lego atia cum ad sollemnis apollo sacer medius nox uenio pono in templum lectica dum ceterus matrona dormio obdormio draco repens irrepo ad is paulus post egredior ille expergefacio quasi ab concubo maritus purifico sui et statim in corpus is extitisse macula uelut pingo draco neque possum umquam exigo adeo ut mox publicus balineis perpetuus abstineo augustus natus mensis decimus et ob hic apollo filius existimo idem atius prior quam pareo somnio intestinum suus fero ad sidus explico per omnis terra et caelum ambitus somnio et pater octavius uterus atia iubar sol exortus


atque ab eo tempore exercitibus comparatis primum cum M. Antonio M.que Lepido, deinde tantum cum Antonio per duodecim fere annos, nouissime per quattuor et quadraginta solus rem p. tenuit.

atque ab is tempus exercitus comparo primus cum m antonius m que lepidus deinde tantus cum antonius per duodecim fere annus nouus per quattuor et quadraginta solus res p teneo


Leges retractauit et quasdam ex integro sanxit, ut sumptuariam et de adulteriis et de pudicitia, de ambitu, de maritandis ordinibus. hanc cum aliquanto seuerius quam ceteras emendasset, prae tumultu recusantium perferre non potuit nisi adempta demum lenitaue parte poenarum et uacatione trienni data auctisque praemiis.

lex retracto et quidam ex integer sancio ut sumptuarius et de adulterium et de pudicitia de ambitus de marito ordo hic cum aliquantus seuerus quam ceterus emendo prae tumultus recuso perfero non possum nisi adimo demum lenio pars poena et uacatio triennium do augeo praemium


nec ulli genti sine iustis et necessariis causis bellum intulit tantumque afuit a cupiditate quoquo modo imperium uel bellicam gloriam augendi, ut quorundam barbarorum principes in aede Martis Vltoris iurare coegerit mansuros se in fide ac pace quam peterent, a quibusdam uero nouum genus obsidum, feminas, exigere temptauerit, quod neglegere marum pignera sentiebat; et tamen potestatem semper omnibus fecit, quotiens uellent obsides recipiendi. neque aut crebrius aut perfidiosius rebellantis grauiore umquam ultus est poena, quam ut captiuos sub lege uenundaret, ne in uicina regione seruirent neue intra tricensimum annum liberarentur.

neque ullus gens sine iustus et necessarius causa bellum infero tantus asum ab cupiditas quisquis modo imperium uel bellicus gloria augeo ut quidam barbarus princeps in aedes mars vltor iuro cogo maneo sui in fides atque pax quam peto ab quidam uerus nouus genus obses femina exigo tento qui neglego mas pignus sentio et tamen potestas semper omnis facio quotiens uolo obses recipio neque aut creber aut perfidiosus rebello grauis umquam ulciscor sum poena quam ut captiuus sub lex uenumdo ne in uicinus regio seruio neue intra tricesimus annus libero


sed laetum eum atque fidentem et subole et disciplina domus Fortuna destituit. Iulias, filiam et neptem, omnibus probris contaminatas relegauit; C. et L. in duodeuiginti mensium spatio amisit ambos, Gaio in Lycia, Lucio Massiliae defunctis. tertium nepotem Agrippam simulque priuignum Tiberium adoptauit in foro lege curiata; ex quibus Agrippam breui ob ingenium sordidum ac ferox abdicauit seposuitque Surrentum.

sed laetus is atque fido et suboles et disciplina domus fortuna destituo julius filia et neptis omnis probrum contamino relego que et l in duodeuiginti mensis spatium amitto ambo gaius in lycia lucius massilia defungor tertius nepos agrippa simul priuignus tiberis adopto in forum lex curiatus ex qui agrippa breuis ob ingenium sordidus atque ferox abdico sepono surrentum


si interruptum somnum reciperare, ut euenit, non posset, lectoribus aut fabulatoribus arcessitis resumebat producebatque ultra primam saepe lucem. nec in tenebris uigilauit umquam nisi assidente aliquo. matutina uigilia offendebatur; ac si uel officii uel sacri causa maturius uigilandum esset, ne id contra commodum faceret, in proximo cuiuscumque domesticorum cenaculo manebat. sic quoque saepe indigens somni, et dum per uicos deportaretur et deposita lectica inter aliquas moras condormiebat.

si interrumpo somnus reciperaris ut euenio non possum lector aut fabulator arcesso resumo produco ultra primus saepe lux neque in tenebrae vigilo umquam nisi assideo aliquis matutinus uigilia offendo atque si uel officium uel sacer causa maturus vigilo sum ne is contra commodus facio in propior quicumque domesticus cenaculum maneo sic quoque saepe indigeo somnium et dum per vicus deporto et depono lectica inter aliqui mora condormio


quinque medios consulatus a sexto ad decimum annuos gessit, ceteros aut nouem aut sex aut quattuor aut tribus mensibus, secundum uero paucissimis horis. nam die Kal. Ian. cum mane pro aede Capitolini Iouis paululum curuli sella praesedisset, honore abiit suffecto alio in locum suum. nec omnes Romae, sed quartum consulatum in Asia, quintum in insula Samo, octauum et nonum Tarracone init.

quinque medius consulatus ab sextus ad decimus annuus gero ceterus aut nouem aut sex aut quattuor aut tres mensis secundus uerus paucus hora nam dies kal ian cum mane pro aedes capitolinus iuppiter paululum curulis sella praesideo honor abeo sufficio alius in locus suus neque omnis roma sed quartus consulatus in asia quintus in insula samos octauus et nonus tarraco ineo


templum Apollinis in ea parte Palatinae domus excitauit, quam fulmine ictam desiderari a deo haruspices pronuntiarant; addidit porticus cum bibliotheca Latina Graecaque, quo loco iam senior saepe etiam senatum habuit decuriasque iudicum recognouit. Tonanti Ioui aedem consecrauit liberatus periculo, cum expeditione Cantabrica per nocturnum iter lecticam eius fulgur praestrinxisset seruumque praelucentem exanimasset.

templum apollo in is pars palatinus domus excito quam fulmen iacio desidero ab deus haruspex pronuntio addo porticus cum bibliotheca latinum graecum quo locus iam senex saepe etiam senatus habeo decurio iudex recognosco tono iuppiter aedes consecro libero periculum cum expeditio cantabricus per nocturnus iter lectica is fulgur praestringo servus praeluceo exanimo


heredes instituit primos: Tiberium ex parte dimidia et sextante, Liuiam ex parte tertia, quos et ferre nomen suum iussit; secundos: Drusum Tiberi filium ex triente, ex partibus reliquis Germanicum liberosque eius tres sexus uirilis; tertio gradu propinquos amicosque compluris. legauit populo R. quadringenties, tribubus tricies quinquies sestertium, praetorianis militibus singula milia nummorum, cohortibus urbanis quingenos, legionaris trecenos nummos; quam summam repraesentari iussit, nam et confiscatam semper repositamque habuerat.

heres instituo primus tiberis ex pars dimidio et sextante livia ex pars tertius qui et fero nomen suus iubeo secundus drusus tiberis filius ex triens ex pars reliquus germanicus liber is tres sexus uirilis tertius gradus propinquus amicus complures lego populus romanus quadringenties tribus tricies quinquies sestertius praetorianus miles singulus mille nummus cohors urbanus quingeni legionaris treceni nummus quam summa repraesentaris iubeo nam et confisco semper repono habeo


Siculum bellum incohauit in primis, sed diu traxit intermissum saepius, modo reparandarum classium causa, quas tempestatibus duplici naufragio et quidem per aestatem amiserat, modo pace facta, flagitante populo ob interclusos commeatus famemque ingrauescentem; donec nauibus ex integro fabricatis ac uiginti seruorum milibus manumissis et ad remum datis portum Iulium apud Baias inmisso in Lucrinum et Auernum lacum mari effecit. in quo cum hieme tota copias exercuisset, Pompeium inter Mylas et Naulochum superauit, sub horam pugnae tam arto repente somno deuinctus, ut ad dandum signum ab amicis excitaretur.

siculis bellum incoho in primus sed diu traho intermissus saepis modo reparo classis causa qui tempestas duplex naufragium et quidem per aestas amitto modo pax facio flagito populus ob intercludo commeatus fames ingrauesco donec nauis ex integer fabricor atque uiginti seruus mille manumitto et ad remus do portus julius apud baiae immitto in lucrinus et avernus lacus mare efficio in quo cum hiems totus copia exerceo pompejus inter mylas et naulocha supero sub hora pugna tam artus repens somnus devincio ut ad do signum ab amicus excito


auxit cenae rumorem summa tunc in ciuitate penuria ac fames, adclamatumque est postridie: omne frumentum deos comedisse et Caesarem esse plane Apollinem, sed Tortorem, quo cognomine is deus quadam in parte urbis colebatur. notatus est et ut pretiosae supellectilis Corinthiorumque praecupidus et aleae indulgens. nam et proscriptionis tempore ad statuam eius ascriptum est:

augeo cena rumor summus tunc in ciuitas penuria atque fames adclamo sum postridie omnis frumentum deus comedisse et caesaris sum planus apollo sed tortor quo cognomen is deus quidam in pars urbs colo noto sum et ut pretiosus supellectilis corinthii praecupidus et alea indulgeo nam et proscriptio tempus ad statua is ascribo sum


Tiberium igitur in Illyricum dimissurus et Beneuentum usque prosecuturus, cum interpellatores aliis atque aliis causis in iure dicendo detinerent, exclamauit, quod et ipsum mox inter omina relatum est: non, si omnia morarentur, amplius se posthac Romae futurum; atque itinere incohato Asturam perrexit et inde praeter consuetudinem de nocte ad occasionem aurae euectus causam ualitudinis contraxit ex profluuio alui.

tiberis igitur in illyricus dimitto et beneventum usque prosequor cum interpellator alius atque alius causa in ius dico detineo exclamo qui et ipse mox inter omen refero sum non si omnis moror amplus sui posthac roma sum atque iter incoho astura pergo et inde praeter consuetudo de nox ad occasio aura eveho causa ualetudo contraho ex profluvius alo


cum dedicatam in Capitolio aedem Tonanti Ioui assidue frequentaret, somniauit queri Capitolinum Iouem cultores sibi abduci seque respondisse Tonantem pro ianitore ei appositum; ideoque mox tintinnabulis fastigium aedis redimiit, quod ea fere ianuis dependebant. ex nocturno uisu etiam stipem quotannis die certo emendicabat a populo cauam manum asses porrigentibus praebens.

cum dedico in capitolium aedes tono iuppiter assiduus frequento somnio queror capitolinus iuppiter cultor sui abduco sequor respondeo tono pro ianitor is applumbo ideo mox tintinnabulum fastigium aedes redimiit qui is fere janua dependo ex nocturnus uideo etiam stips quot dies certus emendico ab populus caveo manus asso porrigo praebeo


Augusto augurio postquam incluta condita Roma est.

augustus augurium postquam inclutus condio roma sum


in eadem hac potestate multiplici flagrauit inuidia. nam et Pinarium equitem Romanum , cum contionante se admissa turba paganorum apud milites subscribere quaedam animaduertisset, curiosum ac speculatorem ratus coram confodi imperauit; et Tedium Afrum consulem designatum, quia factum quoddam suum maligno sermone carpsisset, tantis conterruit minis, ut is se praecipitauerit;

in idem hic potestas multiplex flagro inuidia nam et pinarius eques romanus cum contionor sui admitto turba paganus apud miles subscribo quidam animaduerto curiosus atque speculator reor coram confodio impero et tedius afer consul designo quia facio quidam suus malignus sermo carpo tantus conterreo minae ut is sui praecipito


etiam sparsos de se in curia famosos libellos nec expauit et magna cura redarguit ac ne requisitis quidem auctoribus id modo censuit, cognoscendum posthac de iis, qui libellos aut carmina ad infamiam cuiuspiam sub alieno nomine edant.

etiam spargo de sui in curia famosus libellus neque expauesco et magnus cura redarguo atque ne requiro quidem auctor is modo censeo cognosco posthac de is qui libellus aut carmen ad infamia quispiam sub alienus nomen edo


Dona militaria aliquanto facilius phaleras et torques, quicquid auro argentoque constaret, quam uallares ac murales coronas, quae honore praecellerent, dabat; has quam parcissime et sine ambitione ac saepe etiam caligatis tribuit. M. Agrippam in Sicilia post naualem uictoriam caeruleo uexillo donauit. solos triumphales, quamquam et socios expeditionum et participes uictoriarum suarum, numquam donis impertiendos putauit, quod ipsi quoque ius habuissent tribuendi ea quibus uellent.

donum militaris aliquantus facilis phalerae et torqueo quisquis aurum argentum consto quam uallaris atque muralis corona qui honor praecello do hic quam parcus et sine ambitio atque saepe etiam caligatus tribuo m agrippa in sicilia post naual uictoria caeruleus uexillum dono solus triumphalis quamquam et socius expeditio et particeps uictoria suus numquam donum impertio puto qui ipse quoque ius habeo tribuo is qui uolo


Perusia capta in plurimos animaduertit, orare ueniam uel excusare se conantibus una uoce occurrens 'moriendum esse'. scribunt quidam trecentos ex dediticiis electos utriusque ordinis ad aram Diuo Iulio extructam Idibus Martiis hostiarum more mactatos. extiterunt qui traderent conpecto eum ad arma isse, ut occulti aduersarii et quos metus magis quam uoluntas contineret, facultate L. Antoni ducis praebita, detegerentur deuictisque is et confiscatis promissa ueteranis praemia soluerentur.

perusia capio in multus animaduerto oro uenia uel excuso sui conor unus uox occurro morior sum scribo quidam trecenti ex dediticius eligo uterque ordo ad ara diuus julius exstruo idus martius hostia mos macto exsto qui trado conpecto is ad arma eo ut occulo aduersarius et qui metus magis quam uoluntas contineo facultas l antonius dux praebeo detego devinco is et confisco promitto ueteranus praemium soluo


Iocis quoque quorundam inuidiosis aut petulantibus lacessitus contra dixit edicto. et tamen ne de inhibenda testamentorum licentia quicquam constitueretur intercessit. quotiens magistratuum comitiis interesset, tribus cum candidatis suis circuibat supplicabatque more sollemni. ferebat et ipse suffragium in tribu, ut unus e populo. testem se in iudiciis et interrogari et refelli aequissimo animo patiebatur.

jocus quoque quidam invidiosus aut petulans lacesso contra dico edictum et tamen ne de inhibeo testamentor licentia quisquam constituo intercedo quotiens magistratus comitium intersum tres cum candido suus circumeo supplico mos sollemnis fero et ipse suffragium in tribus ut unus e populus testo sui in iudicium et interrogo et refello aequus animus patior


Triumuiratum rei p. constituendae per decem annos administrauit; in quo restitit quidem aliquamdiu collegis ne qua fieret proscriptio, sed inceptam utroque acerbius exercuit. namque illis in multorum saepe personam per gratiam et preces exorabilibus solus magno opere contendit ne cui parceretur, proscripsitque etiam C. Toranium tutorem suum, eundem collegam patris sui Octaui in aedilitate.

triumuiratus res p constituo per decem annus administro in quo resto quidem aliquamdiu collega ne qui fio proscriptio sed incipio uterque acerbus exerceo namque ille in multus saepe persona per gratia et prex exorabilis solus magnus opus contendo ne qui parco proscribo etiam que toranius tutor suus idem collega pater suus octavius in aedilitas


Corpore traditur maculoso dispersis per pectus atque aluum genetiuis notis in modum et ordinem ac numerum stellarum caelestis ursae, sed et callis quibusdam ex prurigine corporis adsiduoque et uehementi strigilis usu plurifariam concretis ad impetiginis formam. coxendice et femore et crure sinistro non perinde ualebat, ut saepe etiam inclaudicaret; sed remedio harenarum atque harundinum confirmabatur. dextrae quoque manus digitum salutarem tam imbecillum interdum sentiebat, ut torpentem contractumque frigore uix cornei circuli supplemento scripturae admoueret. questus est et de uesica, cuius dolore calculis demum per urinam eiectis leuabatur.

corpus trado maculosus dispermulceo per pectus atque alvus genetivus nosco in modus et ordo atque numerus stella caelestis ursa sed et callus quidam ex prurigo corpus assiduus et vehemens strigilis usus plurifariam concretum ad impetigo forma coxendix et femore et crus sinister non perinde ualeo ut saepe etiam inclaudico sed remedium harenaris atque harundo confirmo dexter quoque manus digitus salutaris tam imbecillus interdum sentio ut torpeo contraho frigor uix corneus circulus supplementum scribo admoveo queror sum et de uesica qui dolor calculus demum per urina eicio levo


forum angustius fecit non ausus extorquere possessoribus proximas domos. numquam filios suos populo commendauit ut non adiceret: 'si merebuntur.' eisdem praetextatis adhuc assurrectum ab uniuersis in theatro et a stantibus plausum grauissime questus est. amicos ita magnos et potentes in ciuitate esse uoluit, ut tamen pari iure essent quo ceteri legibusque iudiciariis aeque tenerentur.

forum angustus facio non audeo extorqueo possessor propior domus numquam filius suus populus commendo ut non adicio si mereo idem praetextatus adhuc assurgo ab uniuersus in theatrum et ab sto plausus gravis queror sum amicus ita magnus et potens in ciuitas sum uolo ut tamen par ius sum quo ceterus lex judiciarius aequus teneo


Somnia neque sua neque aliena de se neglegebat. Philippensi acie quamuis statuisset non egredi tabernaculo propter ualitudinem, egressus est tamen amici somnio monitus; cessitque res prospere, quando captis castris lectica eius, quasi ibi cubans remansisset, concursu hostium confossa atque lacerata est. ipse per omne uer plurima et formidulosissima et uana et irrita uidebat, reliquo tempore rariora et minus uana.

somnio neque suus neque alienus de sui neglego philippensis acies quamuis statuo non egredior tabernaculum propter ualetudo egredior sum tamen amicus somnio moneo cedo res prosperus quando capio castrum lectica is quasi ibi cubo remaneo concursus hostis confodio atque lacero sum ipse per omnis uer multus et formidulosus et uanus et irrito video reliquus tempus rarus et paruus uanus


sic quoque abolitionem eius publico spectaculo pertinaciter postulante equite, accitos Germanici liberos receptosque partim ad se partim in patris gremium ostentauit, manu uultuque significans ne grauarentur imitari iuuenis exemplum. cumque etiam inmaturitate sponsarum et matrimoniorum crebra mutatione uim legis eludi sentiret, tempus sponsas habendi coartauit, diuortiis modum imposuit.

sic quoque abolitio is publicus spectaculum pertinax postulo eques accio germanicus liber recipio pars ad sui pars in pater gremium ostento manus vultus significo ne grauo imitor iuuenis exemplum cum etiam immaturitas sponsa et matrimonium creber mutatio uis lex eludo sentio tempus sponsa habeo coarto diuortium modus impono


nec tamen eo minus aut xysticorum certationes aut gladiatorum pugnas seuerissime semper exegit. nam histrionum licentiam adeo compescuit, ut Stephanionem togatarium, cui in puerilem habitum circumtonsam matronam ministrasse compererat, per trina theatra uirgis caesum relegauerit, Hylan pantomimum querente praetore in atrio domus suae nemine excluso flagellis uerberarit et Pyladen urbe atque Italia summouerit, quod spectatorem, a quo exibilabatur, demonstrasset digito conspicuumque fecisset.

neque tamen is paruus aut xystici certatio aut gladiator pugna seuerus semper exigo nam histrio licentia adeo compesco ut stephanio togatarius qui in puerilis habitus circumtonsus matrona ministro comperio per trini theatrum uirga caedo relego hylas pantomimus queror praetor in atrium domus suus nemo excludo flagellum uerbero et pylades urbs atque italia summoueo qui spectator ab quo exsibilo demonstro digitus conspicuus facio


cum Asprenas Nonius artius ei iunctus causam ueneficii accusante Cassio Seuero diceret, consuluit senatum, quid officii sui putaret; cunctari enim se, ne si superesset, eripere legibus reum, sin deesset, destituere ac praedamnare amicum existimaretur; et consentientibus uniuersis sedit in subselliis per aliquot horas, uerum tacitus et ne laudatione quidem iudiciali data.

cum asprenas nonus artus is jungo causa veneficium accuso casseius severus dico consulo senatus quis officium suus puto cunctaris enim sui ne si supersum eripio lex reus sin desum destituo atque praedamnaris amicus existimo et consentio uniuersus sedeo in subsellium per aliquot hora uerus taceo et ne laudatio quidem iudicial do


unde praebitam Antonio materiam putem exprobrandi: ne rectis quidem oculis eum aspicere potuisse instructam aciem, uerum supinum, caelum intuentem, stupidum cubuisse nec prius surrexisse ac militibus in conspectum uenisse quam a M. Agrippa fugatae sint hostium naues. alii dictum factumque eius criminantur, quasi classibus tempestate perditis exclamauerit etiam inuito Neptuno uictoriam se adepturum, ac die circensium proximo sollemni pompae simulacrum dei detraxerit.

unde praebeo antonius materia puto exprobro ne rectus quidem oculus is aspicio possum instruo acies uerus supinus caelum intueor stupidus cubo neque prior surgo atque miles in conspectus uenio quam ab m agrippa fugo sum hostis nauis alius dico facio is criminor quasi classis tempestas perdo exclamo etiam inuitus neptunus uictoria sui adipiscor atque dies circensis propior sollemnis pompa simulacrum deus detraho


Aliquanto autem patientius mortem quam dedecora suorum tulit. nam C. Lucique casu non adeo fractus, de filia absens ac libello per quaestorem recitato notum senatui fecit abstinuitque congressu hominum diu prae pudore, etiam de necanda deliberauit. certe cum sub idem tempus una ex consciis liberta Phoebe suspendio uitam finisset, maluisse se ait Phoebes patrem fuisse.

aliquantus autem patior mors quam dedecus suus fero nam que lucius casus non adeo frango de filia absum atque libellus per quaestor recito notus senatus facio abstineo congredior homo diu prae pudor etiam de neco delibero certus cum sub idem tempus unus ex conscius libertus phoebus suspendium uita finio malo sui aio phoebe pater sum


Multa uarii generis prosa oratione composuit, ex quibus nonnulla in coetu familiarium uelut in auditorio recitauit, sicut 'rescripta Bruto de Catone,' quae uolumina cum iam senior ex magna parte legisset, fatigatus Tiberio tradidit perlegenda; item 'hortationes ad philosophiam,' et aliqua 'de uita sua,' quam tredecim libris Cantabrico tenus bello nec ultra exposuit.

multus varius genus prorsus oratio compono ex qui nonnullus in coitus familiaris uelut in auditorium recito sicut rescribo brutus de cato qui volumen cum iam senex ex magnus pars lego fatigo tiberius trado perlego item hortatio ad philosophia et aliqui de uita suus quam tredecim liber cantabricus tenus bellum neque ultra expono


is quaestorius Cn. et C. procreauit, a quibus duplex Octauiorum familia defluxit condicione diuersa, siquidem Gnaeus et deinceps ab eo reliqui omnes functi sunt honoribus summis; at C. eiusque posteri, seu fortuna seu uoluntate, in equestri ordine constiterunt usque ad Augusti patrem. proauus Augusti secundo Punico bello stipendia in Sicilia tribunus militum fecit Aemilio Papo imperatore. auus municipalibus magisteriis contentus abundante patrimonio tranquillissime senuit.

is quaestorius cn et que procreo ab qui duplex octavius familia defluo condicio diuerto siquidem gnaeus et deinceps ab is reliquus omnis fungor sum honor summus at que is posterus seu fortuna seu uoluntas in equester ordo consto usque ad augustus pater proauus augustus secundus punicus bellum stipendium in sicilia tribunus miles facio aemilius papus imperator auus municipalis magisterium contineo abundo patrimonium tranquillus senesco


o dominum aequum et bonum! et uniuersi quasi de ipso dictum exultantes comprobassent, et statim manu uultuque indecoras adulationes repressit et insequenti die grauissimo corripuit edicto; dominumque se posthac appellari ne a liberis quidem aut nepotibus suis uel serio uel ioco passus est atque eius modi blanditias etiam inter ipsos prohibuit.

o dominus aequus et bonus et uniuersus quasi de ipse dico exsulto comprobo et statim manus vultus indecorus adulatio reprimo et insequor dies grauis corripio edictum dominus sui posthac appello ne ab liber quidem aut nepos suus uel serius uel iocus patior sum atque is modus blanditia etiam inter ipse prohibeo


sacerdotum et numerum et dignitatem sed et commoda auxit, praecipue Vesta lium uirginum. cumque in demortuae locum aliam capi oporteret ambirentque multi ne filias in sortem darent, adiurauit, si cuiusquam neptium suarum competeret aetas, oblaturum se fuisse eam.

sacerdos et numerus et dignitas sed et commodus augeo praecipuus vesta lium uirgo cum in demorior locus alius capio oportet ambeo multus ne filia in sors do adiuro si quisquam neptis suus competo aetas offero sui sum is


Proximum a dis immortalibus honorem memoriae ducum praestitit, qui imperium p. R. ex minimo maximum reddidissent. itaque et opera cuiusque manentibus titulis restituit et statuas omnium triumphali effigie in utraque fori sui porticu dedicauit, professus et edicto: commentum id se, ut ad illorum uelut ad exemplar et ipse, dum uiueret, et insequentium aetatium principes exigerentur a ciuibus. Pompei quoque statuam contra theatri eius regiam marmoreo Iano superposuit translatam e curia, in qua C. Caesar fuerat occisus.

propior ab deus immortalis honor memoria dux praesto qui imperium p romanus ex paruus magnus reddo itaque et opus quisque maneo titulus restituo et statua omnis triumphal effigies in uter forum suus porticus dedico profiteor et edictum commentus is sui ut ad ille uelut ad exemplar et ipse dum vivo et insequor aetas princeps exigo ab ciuis pompejus quoque statua contra theatrum is regia marmoreus janus superpono transfero e curia in qui que caesar sum occido


et iterum: 'dum lectica ex regia domum redeo, panis unciam cum paucis acinis uuae duracinae comedi.' et rursus: 'ne Iudaeus quidem, mi Tiberi, tam diligenter sabbatis ieiunium seruat quam ego hodie seruaui, qui in balineo demum post horam primam noctis duas buccas manducaui prius quam ungui inciperem.' ex hac inobseruantia nonnumquam uel ante initum uel post dimissum conuiuium solus cenitabat, cum pleno conuiuio nihil tangeret.

et iterum dum lectica ex regius domus redeo panis uncia cum paucus acinus uua duracinus comedo et rursus ne judaeus quidem ego tiberis tam diligenter sabbata ieiunium seruo quam ego hodie servo qui in balineo demum post hora primus nox duo bucca manduco prior quam unguis incipio ex hic inobservantia nonnumquam uel ante ineo uel post dimitto conuiuium solus cenito cum plenus conuiuium nihil tango


Quadrimus patrem amisit. duodecimum annum agens auiam Iuliam defunctam pro contione laudauit. quadriennio post uirili toga sumpta militaribus donis triumpho Caesaris Africano donatus est, quanquam expers belli propter aetatem. profectum mox auunculum in Hispanias aduersus Cn. Pompei liberos uixdum firmus a graui ualitudine per infestas hostibus uias paucissimis comitibus naufragio etiam facto subsecutus, magno opere demeruit, approbata cito etiam morum indole super itineris industriam.

quadrimus pater amitto duodecimus annus ago auia julius defungor pro contio laudo quadriennium post uirilis toga sumo militaris donum triumphus caesar africanus dono sum quamquam expers bellum propter aetas proficiscor mox auunculus in hispania aduersus cn pompejus liber uix firmus ab grauis ualetudo per infestus hostis uia paucus comes naufragium etiam facio subsequor magnus opus demereo approbo cito etiam mos indoles super iter industria


secundum consulatum post nouem annos, tertium anno interiecto gessit, sequentis usque ad undecimum continuauit, multisque mox, cum deferrentur, recusatis duodecimum magno, id est septemdecim annorum, interuallo et rursus tertium decimum biennio post ultro petit, ut C. et Lucium filios amplissimo praeditus magistratu suo quemque tirocinio deduceret in forum.

secundus consulatus post nouem annus tertius annus interiacio gero sequor usque ad undecimus continuo multa mox cum defero recuso duodecimus magnus is sum septendecim annus interuallum et rursus tertius decimus biennium post ultro peto ut que et lucius filius amplus praeditus magistratus suus quisque tirocinium deduco in forum


M. Cicero C. Caesarem in Capitolium prosecutus somnium pristinae noctis familiaribus forte narrabat: puerum facie liberali demissum e caelo catena aurea ad fores Capitoli constitisse eique Iouem flagellum tradidisse; deinde repente Augusto uiso, quem ignotum plerisque adhuc auunculus Caesar ad sacrificandum acciuerat, affirmauit ipsum esse, cuius imago secundum quietem sibi obuersata sit.

m cicero que caesaris in capitolium prosequor somnium pristinus nox familiaris fors narro puer facies liberal demitto e caelum catena aureus ad foris capitolium consto is iuppiter flagellum trado deinde repens augustus uideo qui ignotus plerusque adhuc avunculus caesar ad sacrifico accio affirmo ipse sum qui imago secundus quies sui obverso sum


appellationes quotannis urbanorum quidem litigatorum praetori delegabat urbano, at prouincialium consularibus uiris, quos singulos cuiusque prouinciae negotiis praeposuisset.

appellatio quot urbanus quidem litigator praetor delego urbanus at prouincialis consularis uir qui singuli quisque prouincia negotium praepono


instrumenti eius et supellectilis parsimonia apparet etiam nunc residuis lectis atque mensis, quorum pleraque uix priuatae elegantiae sint. ne toro quidem cubuisse aiunt nisi humili et modice instrato. ueste non temere alia quam domestica usus est, ab sorore et uxore et filia neptibusque confecta; togis neque restrictis neque fusis, clauo nec lato nec angusto, calciamentis altiusculis, ut procerior quam erat uideretur. et forensia autem et calceos numquam non intra cubiculum habuit ad subitos repentinosque casus parata.

instrumentum is et supellectilis parsimonia appareo etiam nunc residuus lectus atque mensis qui plerusque uix privo elegantia sum ne torus quidem cubo aio nisi humilis et modicus insterno uestis non temere alius quam domesticus utor sum ab soror et uxor et filia neptis conficio toga neque restringo neque fundo clauus neque fero neque angustus calceamentum altiusculis ut procerus quam sum uideo et forensis autem et calceus numquam non intra cubiculum habeo ad subeo repentinus casus paro


nec parcior in bellica uirtute honoranda, super triginta ducibus iustos triumphos et aliquanto pluribus triumphalia ornamenta decernenda curauit.

neque parcus in bellicus uirtus honoro super triginta dux iustus triumphus et aliquantus multus triumphalis ornamentum decerno curo


tunc Campaniae ora proximisque insulis circuitis Caprearum quoque secessui quadriduum impendit remississimo ad otium et ad omnem comitatem animo.

tunc campania os proximus insula circumeo caprearis quoque secessus quadriduum impendo remitto ad otium et ad omnis comitas animus


Ad hunc modum urbe urbanisque rebus administratis Italiam duodetriginta coloniarum numero deductarum a se frequentauit operibusque ac uectigalibus publicis plurifariam instruxit, etiam iure ac dignatione urbi quodam modo pro parte aliqua adaequauit excogitato genere suffragiorum, quae de magistratibus urbicis decuriones colonici in sua quisque colonia ferrent et sub die comitiorum obsignata Romam mitterent. ac necubi aut honestorum deficeret copia aut multitudinis suboles, equestrem militiam petentis etiam ex commendatione publica cuiusque oppidi ordinabat, at iis, qui e plebe regiones sibi reuisenti filios filiasue approbarent, singula nummorum milia pro singulis diuidebat.

ad hic modus urbs urbanus res administro italia duodetriginta colonia numerus deduco ab sui frequento opus atque uectigal publicus plurifariam instruo etiam ius atque dignatio urbs quidam modo pro pars aliqui adaequo excogito genus suffragium qui de magistratus urbicus decurio colonicus in suus quisque colonia fero et sub dies comitium obsigno roma mitto atque necubi aut honestor deficio copia aut multitudo suboles equester militia peto etiam ex commendatio publicus quisque oppidum ordino at is qui e plebs regio sui reviso filius filia approbo singulus nummus mille pro singuli diuido


et Antonium quidem seras condiciones pacis temptantem ad mortem adegit uiditque mortuum. Cleopatrae, quam seruatam triumpho magno opere cupiebat, etiam psyllos admouit, qui uenenum ac uirus exugerent, quod perisse morsu aspidis putabatur. ambobus communem sepulturae honorem tribuit ac tumulum ab ipsis incohatum perfici iussit.

et antonius quidem serus condicio pax tento ad mors adigo video mortuus cleopatra quam seruo triumphus magnus opus cupio etiam psylli admoueo qui uenenum atque uirus exsugo qui pereo morsus aspis puto ambo communis sepultura honor tribuo atque tumulus ab ipse incoho perficio iubeo


relegatae usum uini omnemque delicatiorem cultum ademit neque adiri a quoquam libero seruoue nisi se consulto permisit, et ita ut certior fieret, qua is aetate, qua statura, quo colore esset, etiam quibus corporis notis uel cicatricibus. post quinquennium demum ex insula in continentem lenioribusque paulo condicionibus transtulit eam. nam ut omnino reuocaret, exorari nullo modo potuit, deprecanti saepe p. R. et pertinacius instanti tales filias talesque coniuges pro contione inprecatus.

relego usus uinum omnis delicatus cultus adimo neque adeo ab quoquam liber servo nisi sui consultum permitto et ita ut certus fio qui is aetas qui sto quo color sum etiam qui corpus nosco uel cicatrix post quinquennium demum ex insula in contineo lenis paulus condicio transfero is nam ut omnino revoco exoraris nullus modo possum deprecor saepe p romanus et pertinax insto talis filia talis coniunx pro contio inpreco


sed ut salubrem magis quam ambitiosum principem scires, querentem de inopia et caritate uini populum seuerissima coercuit uoce: satis prouisum a genero suo Agrippa perductis pluribus aquis, ne homines sitirent.

sed ut salubris magis quam ambitiosus princeps scio queror de inopia et caritas uinum populus seuerus coerceo uox satis prouideo ab gener suus agrippa perduco multus aqua ne homo sitio


quidquid autem ubique militum esset, ad certam stipendiorum praemiorumque formulam adstrinxit definitis pro gradu cuiusque et temporibus militiae et commodis missionum, ne aut aetate aut inopia post missionem sollicitari ad res nouas possent. utque perpetuo ac sine difficultate sumptus ad tuendos eos prosequendosque suppeteret, aerarium militare cum uectigalibus nouis constituit.

quisquis autem ubique miles sum ad certus stipendium praemium formula astringo definio pro gradus quisque et tempus militia et commodus missio ne aut aetas aut inopia post missio sollicito ad res nouus possum ut perpetuus atque sine difficultas sumptus ad tueor is prosequor suppeto aerarius militaris cum uectigal nouus constituo


Vrbem neque pro maiestate imperii ornatam et inundationibus incendiisque obnoxiam excoluit adeo, ut iure sit gloriatus marmoream se relinquere, quam latericiam accepisset. tutam uero, quantum prouideri humana ratione potuit, etiam in posterum praestitit.

vrbem neque pro maiestas imperium orno et inundatio incendium obnoxius excolo adeo ut ius sum glorior marmoreus sui relinquo quam latericius accipio tueor uerus quantus prouideo humanus ratio possum etiam in posterus praesto


κτίστου δὲ τύμβον εἰσορῶ πυρούμενον· conuersusque ad Thrasyllum Tiberi comitem contra accubantem et ignarum rei interrogauit, cuiusnam poetae putaret esse; quo haesitante subiecit alium:

converro ad thrasyllus tiberis comes contra accubo et ignarus res interrogo quisnam poeta puto sum quo haesito subicio alius iocus effundo sum


in circo aurigas cursoresque et confectores ferarum, et nonnumquam ex nobilissima iuuentute, produxit. sed et Troiae lusum edidit frequentissime maiorum minorumque puerorum, prisci decorique moris existimans clarae stirpis indolem sic notescere. in hoc ludicro Nonium Asprenatem lapsu debilitatum aureo torque donauit passusque est ipsum posterosque Torquati ferre cognomen. mox finem fecit talia edendi Asinio Pollione oratore grauiter inuidioseque in curia questo Aesernini nepotis sui casum, qui et ipse crus fregerat.

in circus auriga cursor et confector ferus et nonnumquam ex nobilis iuuentus produco sed et troius lusus edo frequens magnus parvus puer priscus decorus mos existimo clarus stirps indoles sic notesco in hic ludicer nonius asprenas lapsus debilito aureus torquis dono patior sum ipse posterus torquatus fero cognomen mox finis facio talis edo asinius pollio orator grauis invidiosus in curia queror aeserninus nepos suus casus qui et ipse crus frango


in restitutionem Palatinae domus incendio absumptae ueterani, decuriae, tribus atque etiam singillatim e cetero genere hominum libentes ac pro facultate quisque pecunias contulerunt, delibante tantum modo eo summarum aceruos neque ex quoquam plus denario auferente. reuertentem ex prouincia non solum faustis ominibus, sed et modulatis carminibus prosequebantur. obseruatum etiam est, ne quotiens introiret urbem, supplicium de quoquam sumeretur.

in restitutio palatinus domus incendium absumo ueteranus decuria tres atque etiam singillatim e ceterus genus homo libet atque pro facultas quisque pecunia confero delibo tantus modo is summaris acervus neque ex quoquam multus denarius aufero revorto ex prouincia non solus faustus omen sed et modulor carmen prosequor obseruo etiam sum ne quotiens introeo urbs supplicium de quoquam sumo


Matrem amisit in primo consulatu, sororem Octauiam quinquagensimum et quartum agens aetatis annum. utrique cum praecipua officia uiuae praestitisset, etiam defunctae honores maximos tribuit.

mater amitto in primus consulatus soror octavia quinquagensimum et quartus ago aetas annus uterque cum praecipuus officium uiuus praesto etiam defungor honor magnus tribuo


tribuniciam potestatem perpetuam recepit, in qua semel atque iterum per singula lustra collegam sibi cooptauit. recepit et morum legumque regimen aeque perpetuum, quo iure, quamquam sine censurae honore, censum tamen populi ter egit, primum ac tertium cum collega, medium solus.

tribunicius potestas perpetuus recipio in qui semel atque iterum per singulus lustro collega sui coopto recipio et mos lex regimen aequus perpetuus quo ius quamquam sine censeo honor census tamen populus ter ago primus atque tertius cum collega medius solus


Quin et bellorum omnium euentus ante praesensit. contractis ad Bononiam triumuirorum copiis aquila tentorio eius supersedens duos coruos hinc et inde infestantis afflixit et ad terram dedit, notante omni exercitu futuram quandoque inter collegas discordiam talem qualis secuta est, atque exitum praesagiente. Philippos Thessalus quidam de futura uictoria nuntiauit auctore Diuo Caesare, cuius sibi species itinere auio occurrisset.

quin et bellum omnis euentus ante praesentio contraho ad bononia triumuirorum copia aquila tentorius is supersedeo duo corvus hinc et inde infesto affligo et ad terra do noto omnis exercitus sum quandoque inter collega discordia talis qualis sequor sum atque exitus praesagio philippi thessalus quidam de sum uictoria nuntio auctor diuus caesaris qui sui species iter avius occurro


Iulius Saturninus hoc amplius tradit, cum peracta proscriptione M. Lepidus in senatu excusasset praeterita et spem clementiae in posterum fecisset, quoniam satis poenarum exactum esset, hunc e diuerso professum, ita modum se proscribendi statuisse, ut omnia sibi reliquerit libera. in cuius tamen pertinaciae paenitentiam postea T. Vinium Philopoemenem, quod patronum suum proscriptum celasse olim diceretur, equestri dignitate honorauit.

iulius saturninus hic amplus trado cum perago proscriptio m lepidus in senatus excuso praetereo et spes clementia in posterus facio quoniam satis poena exigo sum hic e diuerto profiteor ita modus sui proscribo statuo ut omnis sui relinquo liber in qui tamen pertinacia paenitentia postea t vinium philopoemen qui patronus suus proscribo celo olim dico equester dignitas honoro


solis uirginibus Vestalibus locum in theatro separatim et contra praetoris tribunal dedit. athletarum uero spectaculo muliebre secus omne adeo summouit, ut pontificalibus ludis pugilum par postulatum distulerit in insequentis diei matutinum tempus edixeritque mulieres ante horam quintam uenire in theatrum non placere.

sol uirgo vestal locus in theatrum separatim et contra praetor tribunal do athleta uerus spectaculum muliebris secus omnis adeo summoueo ut pontificalis ludus pugil par postulo differo in insequor dies matutinus tempus edico mulier ante hora quintus uenio in theatrum non placeo


nec defuit uir praetorius, qui se effigiem cremati euntem in caelum uidisse iuraret. reliquias legerunt primores equestris ordinis tunicati et discincti pedibusque nudis ac Mausoleo condiderunt. id opus inter Flaminiam uiam ripamque Tiberis sexto suo consulatu extruxerat circumiectasque siluas et ambulationes in usum populi iam tum publicarat.

neque desum uir praetorius qui sui effigies cremo eo in caelum uideo juro reliquiae lego primoris equester ordo tunico et discingo pes nudus atque mausoleum condo is opus inter flaminia uia ripa tiberis sextus suus consulatus extruxerat circumjacio silua et ambulatio in usus populus iam tum publico


'tuque dubitas, Cimberne Annius an Veranius Flaccus imitandi sint tibi, ita ut uerbis, quae Crispus Sallustius excerpsit ex Originibus Catonis, utaris? an potius Asiaticorum oratorum inanis sententiis uerborum uolubilitas in nostrum sermonem transferenda?' et quadam epistula Agrippinae neptis ingenium conlaudans: 'sed opus est,' inquit, 'dare te operam, ne moleste scribas et loquaris.'

tu dubito cimber annius an veranius flaccus imito sum tu ita ut uerbum qui crispus sallustius excerpo ex origo cato utaris an potis asiaticus orator inanis sententia uerbum volubilitas in nos sermo transfero et quidam epistula agrippina neptis ingenium conlaudo sed opus sum inquam do tu opera ne molestus scribo et loquaris


orthographiam, id est formulam rationemque scribendi a grammaticis institutam, non adeo custodit ac uidetur eorum potius sequi opinionem, qui perinde scribendum ac loquamur existiment. nam quod saepe non litteras modo sed syllabas aut permutat aut praeterit, communis hominum error est. nec ego id notarem, nisi mihi mirum uideretur tradidisse aliquos, legato eum consulari successorem dedisse ut rudi et indocto, cuius manu 'ixi' pro ipsi scriptum animaduerterit. quotiens autem per notas scribit, B pro A, C pro B ac deinceps eadem ratione sequentis litteras ponit; pro X autem duplex A.

orthographia is sum formula ratio scribo ab grammaticus instituo non adeo custodio atque uideo is potis sequor opinio qui perinde scribo atque loquor existimo nam qui saepe non littera modo sed syllaba aut permuto aut praetereo communis homo error sum neque ego is notaris nisi ego mirus uideo trado aliquis legatus is consularis successor do ut rudo et indoctus qui manus ixi pro ipse scribo animaduerterit quotiens autem per nosco scribo b pro ab que pro b atque deinceps idem ratio sequor littera pono pro decem autem duplex ab


Ingenia saeculi sui omnibus modis fouit. recitantis et benigne et patienter audiit, nec tantum carmina et historias, sed et orationes et dialogos. componi tamen aliquid de se nisi et serio et a praestantissimis offendebatur, admonebatque praetores ne paterentur nomen suum commissionibus obsolefieri.

ingenium saeculis suus omnis modus foveo recito et benignus et patienter audio neque tantus carmen et historia sed et oratio et dialogus compono tamen aliquis de sui nisi et serius et ab praesto offendo admoneo praetor ne pateo nomen suus commissio obsolefieri


Accidit uotiuis circensibus, ut correptus ualitudine lectica cubans tensas deduceret; rursus commissione ludorum, quibus theatrum Marcelli dedicabat, euenit ut laxatis sellae curulis compagibus caderet supinus. nepotum quoque suorum munere cum consternatum ruinae metu populum retinere et confirmare nullo modo posset, transiit e loco suo atque in ea parte consedit, quae suspecta maxime erat.

accido votivus circensis ut corripio ualetudo lectica cubo tendo deduco rursus commissio ludus qui theatrum marcellus dedico euenio ut laxo sella curulis compages cado supinus nepos quoque suus munus cum consterno ruina metus populus retineo et confirmo nullus modo possum transeo e locus suus atque in is pars consido qui suspicio magnus sum


mox Neapolim traiecit quanquam etiam tum infirmis intestinis morbo uariante; tamen et quinquennale certamen gymnicum honori suo institutum perspectauit et cum Tiberio ad destinatum locum contendit. sed in redeundo adgrauata ualitudine tandem Nolae succubuit reuocatumque ex itinere Tiberium diu secreto sermone detinuit neque post ulli maiori negotio animum accommodauit.

mox neapolis transiacio quamquam etiam tum infirmis intestinum morbus vario tamen et quinquennal certamen gymnicus honor suus institus perspecto et cum tiberius ad destino locus contendo sed in redeo adgravo ualetudo tandem nola succumbo revoco ex iter tiberis diu secretum sermo detineo neque post ullus magnus negotium animus accommodo


Magni praeterea existimans sincerum atque ab omni colluuione peregrini ac seruilis sanguinis incorruptum seruare populum, et ciuitates Romanas parcissime dedit et manumittendi modum terminauit. Tiberio pro cliente Graeco petenti rescripsit, non aliter se daturum, quam si praesens sibi persuasisset, quam iustas petendi causas haberet; et Liuiae pro quodam tributario Gallo roganti ciuitatem negauit, immunitatem optulit affirmans facilius se passurum fisco detrahi aliquid, quam ciuitatis Romanae uulgari honorem.

magnus praeterea existimo sincerus atque ab omnis colluuio peregrinus atque seruilis sanguis incorruptus seruo populus et ciuitas romanus parcus do et manumitto modus termino tiberius pro cliens graecum peto rescribo non aliter sui do quam si praesens sui persuadeo quam iustus peto causa habeo et livia pro quidam tributarius gallus rogo ciuitas nego immunitas optulit affirmo facilis sui patior fiscus detraho aliquis quam ciuitas romanus uulgo honor


Graues et periculosas ualitudines per omnem uitam aliquot expertus est; praecipue Cantabria domita, cum etiam destillationibus iocinere uitiato ad desperationem redactus contrariam et ancipitem rationem medendi necessario subiit: quia calida fomenta non proderant, frigidis curari coactus auctore Antonio Musa.

grauis et periculosus ualitudo per omnis uita aliquot experior sum praecipuus cantabria domo cum etiam destillatio iocinere vitio ad desperatio redigo contrarius et anceps ratio medeor necessarius subeo quia calidum fomentum non prosum frigidus curaris cogo auctor antonius musa


Proposita uitae eius uelut summa partes singillatim neque per tempora sed per species exequar, quo distinctius demonstrari cognoscique possint.

propono uita is uelut summus pars singillatim neque per tempus sed per species exsequor quo distincte demonstro cognosco possum


Tumultus posthac et rerum nouarum initia coniurationesque complures, prius quam inualescerent indicio detectas, compressit alias alio tempore: Lepidi iuuenis, deinde Varronis Murenae et Fanni Caepionis, mox M. Egnati, exin Plauti Rufi Lucique Pauli progeneri sui, ac praeter has L. Audasi falsarum tabularum rei ac neque aetate neque corpore integri, item Asini Epicadi ex gente Parthina ibridae, ad extremum Telephi, mulieris serui nomenculatoris. nam ne ultimae quidem sortis hominum conspiratione et periculo caruit.

tumultus posthac et res nouus initium conjuratio complures prior quam inualesco indicium detego comprimo alius alius tempus lepidus iuuenis deinde varro murena et fannius caepio mox m egnatius exinde plautius rufus lucius paulis progeneri suus atque praeter hic l audasi falsaris tabularis res atque neque aetas neque corpus integer item asinius epicadi ex gens parthina hibrida ad exter telephus mulier seruus nomenculator nam ne ulter quidem sors homo conspiratio et periculum careo


ad tris iudicum decurias quartam addidit ex inferiore censu, quae ducenariorum uocaretur iudicaretque de leuioribus summis. iudices a tricensimo aetatis anno adlegit, id est quinquennio maturius quam solebant. ac plerisque iudicandi munus detractantibus uix concessit, ut singulis decuriis per uices annua uacatio esset et ut solitae agi Nouembri ac Decembri mense res omitterentur.

ad tres iudex decuria quartus addo ex inferus census qui ducenarius uoco judico de leuis summus iudex ab tricesimus aetas annus allego is sum quinquennium maturus quam soleo atque plerusque iudico munus detrecto uix concedo ut singuli decuria per uicis annuus uacatio sum et ut soleo ago november atque december mensis res omitto


Peregrinarum caerimoniarum sicut ueteres ac praeceptas reuerentissime coluit, ita ceteras contemptui habuit. namque Athenis initiatus, cum postea Romae pro tribunali de priuilegio sacerdotum Atticae Cereris cognosceret et quaedam secretiora proponerentur, dimisso consilio et corona circumstantium solus audiit disceptantes. at contra non modo in peragranda Aegypto paulo deflectere ad uisendum Apin supersedit, sed et Gaium nepotem, quod Iudaeam praeteruehens apud Hierosolyma non supplicasset, conlaudauit.

peregrinaris caerimoniaris sicut ueteres atque praecipio reverendus colo ita ceterus contemptus habeo namque athenae initio cum postea roma pro tribunal de privilegium sacerdos attica ceres cognosco et quidam secerno propono dimitto consilium et corona circumsto solus audio discepto at contra non modo in peragro aegyptus paulus deflecto ad viso apis supersedeo sed et gaius nepos qui judaea praetervehor apud hierosolyma non supplico conlaudo


in diplomatibus libellisque et epistulis signandis initio sphinge usus est, mox imagine Magni Alexandri, nouissime sua, Dioscuridis manu scalpta, qua signare insecuti quoque principes perseuerarunt. ad epistulas omnis horarum quoque momenta nec diei modo sed et noctis, quibus datae significarentur, addebat.

in diploma libellus et epistula signo initium sphinx utor sum mox imago magnus alexander nouus suus dioscorides manus scalpo qui signo insequor quoque princeps perseuero ad epistula omnis hora quoque momentum neque dies modo sed et nox qui do significo addo


Ad scaenicas quoque et gladiatorias operas et equitibus Romanis aliquando usus est, uerum prius quam senatus consulto interdiceretur. postea nihil sane praeterquam adulescentulum Lycium honeste natum exhibuit, tantum ut ostenderet, quod erat bipedali minor, librarum septemdecim ac uocis immensae.

ad scaenica quoque et gladiatorius opera et eques romanus aliquando utor sum uerus prior quam senatus consultum interdico postea nihil sanus praeterquam adulescentulus lycius honestus natus exhibeo tantus ut ostendo qui sum bipedalis paruus libra septendecim atque uox immensus


publica opera plurima extruxit, e quibus uel praecipua: forum cum aede Martis Vltoris, templum Apollinis in Palatio, aedem Tonantis Iouis in Capitolio. fori extruendi causa fuit hominum et iudiciorum multitudo, quae uidebatur non sufficientibus duobus etiam tertio indigere; itaque festinatius necdum perfecta Martis aede publicatum est cautumque, ut separatim in eo publica iudicia et sortitiones iudicum fierent.

publicus opus multus exstruo e qui uel praecipuus forum cum aedes mars vltor templum apollo in palatium aedes tono iuppiter in capitolium forum exstruo causa sum homo et iudicium multitudo qui uideo non sufficio duo etiam tertius indigeo itaque festino necdum perficio mars aedes publico sum caveo ut separatim in is publicus iudicium et sortitio iudex fio


militem secreuit a populo. maritis e plebe proprios ordines assignauit, praetextatis cuneum suum, et proximum paedagogis, sanxitque ne quis pullatorum media cauea sederet. feminis ne gladiatores quidem, quos promiscue spectari sollemne olim erat, nisi ex superiore loco spectare concessit.

miles secerno ab populus maritus e plebs proprius ordo assigno praetextatus cuneus suus et propior paedagogus sancio ne quis pullatus medius cauea sedeo femina ne gladiator quidem qui promiscuus specto sollemnis olim sum nisi ex superus locus specto concedo


Regnorum quibus belli iure potitus est, praeter pauca, aut isdem quibus ademerat reddidit aut alienigenis contribuit. reges socios etiam inter semet ipsos necessitudinibus mutuis iunxit, promptissimus affinitatis cuiusque atque amicitiae conciliator et fautor; nec aliter uniuersos quam membra partisque imperii curae habuit, rectorem quoque solitus apponere aetate paruis aut mente lapsis, donec adolescerent aut resipiscerent; ac plurimorum liberos et educauit simul cum suis et instituit.

regnum qui bellum ius potior sum praeter paucus aut idem qui adimo reddo aut alienigena contribuo rex socius etiam inter sui ipse necessitudo mutuus iungo promo affinitas quisque atque amicitia conciliator et fautor neque aliter uniuersus quam membrum pario imperium cura habeo rector quoque soleo appono aetas paruus aut mens labor donec adolesco aut resipisco atque multus liber et educo simul cum suus et instituo


Dictaturam magna ui offerente populo genu nixus deiecta ab umeris toga nudo pectore deprecatus est.

dictatura magnus uis offero populus genu nitor deicio ab umerus toga nudus pectus deprecor sum


hieme quaternis cum pingui toga tunicis et subucula et thorace laneo et feminalibus et tibialibus muniebatur, aestate apertis cubiculi foribus ac saepe in peristylo saliente aqua atque etiam uentilante aliquo cubabat. solis uero ne hiberni quidem patiens, domi quoque non nisi petasatus sub diuo spatiabatur. itinera lectica et noctibus fere eaque lenta ac minuta faciebat, ut Praeneste uel Tibur biduo procederet; ac si quo peruenire mari posset, potius nauigabat.

hiems quaterni cum pinguis toga tunica et subucula et thorace laneus et feminal et tibial munio aestas apertus cubiculum foris atque saepe in peristylum salio aqua atque etiam ventilo aliquis cubo sol uerus ne hibernus quidem patior domus quoque non nisi petasatus sub diuus spatior iter lectica et nox fere is lentus atque minuo facio ut praeneste uel tibur biduus procedo atque si quo pervenio mare possum potis navigo


reliqui potentia atque opibus ad finem uitae sui quisque ordinis principes floruerunt, quanquam et offensis interuenientibus. desiderauit enim nonnumquam, ne de pluribus referam, et M. Agrippae patientiam et Maecenatis taciturnitatem, cum ille ex leui frigoris suspicione et quod Marcellus sibi anteferretur, Mytilenas se relictis omnibus contulisset, hic secretum de comperta Murenae coniuratione uxori Terentiae prodidisset.

reliquus potentia atque ops ad finis uita suus quisque ordo princeps floreo quamquam et offendo intervenio desidero enim nonnumquam ne de multus refero et m agrippa patientia et maecenas taciturnitas cum ille ex leuis frigor suspicio et qui marcellus sui antefero mytilenae sui relinquo omnis confero hic secerno de comperio murena coniuratio uxor terentia prodo


Corpus decuriones municipiorum et coloniarum a Nola Bouillas usque deportarunt noctibus propter anni tempus, cum interdiu in basilica cuiusque oppidi uel in aedium sacrarum maxima reponeretur. a Bouillis equester ordo suscepit urbique intulit atque in uestibulo domus conlocauit. senatus et in funere ornando et in memoria honoranda eo studio certatim progressus est, ut inter alia complura censuerint quidam, funus triumphali porta ducendum, praecedente Victoria quae est in curia, canentibus neniam principum liberis utriusque sexus; alii, exequiarum die ponendos anulos aureos ferreosque sumendos; nonnulli, ossa legenda per sacerdotes summorum collegiorum.

corpus decurio municipium et colonia ab nola bovilla usque deporto nox propter annus tempus cum interdiu in basilica quisque oppidum uel in aedes sacraris maximus repono ab bovilla equester ordo suscipio urbs infero atque in uestibulum domus colloco senatus et in funus orno et in memoria honoro is studium certatim progredior sum ut inter alius complures censeo quidam funus triumphal porto duco praecedo victoria qui sum in curia caneo nenia princeps liber uterque sexus alius exequiaris dies pono anulus aureus ferreus sumo nonnullus os lego per sacerdos summus collegium


cacozelos et antiquarios, ut diuerso genere uitiosos, pari fastidio spreuit exagitabatque nonnumquam; in primis Maecenatem suum, cuius 'myrobrechis,' ut ait, 'cincinnos' usque quaque persequitur et imitando per iocum irridet. sed nec Tiberio parcit et exoletas interdum et reconditas uoces aucupanti. M. quidem Antonium ut insanum increpat, quasi ea scribentem, quae mirentur potius homines quam intellegant; deinde ludens malum et inconstans in eligendo genere dicendi ingenium eius, addit haec:

cacozelus et antiquarius ut diuerto genus vitiosus par fastidium sperno exagito nonnumquam in primus maecenas suus qui myrobrechis ut aio cincinnus usque quisque persequor et imito per iocus irrideo sed neque tiberius parco et exoletus interdum et recondo uox aucupo m quidem antonius ut insanus increpo quasi is scribo qui miro potis homo quam intellego deinde ludo malus et inconsto in eligo genus dico ingenium is addo hic


Amicitias neque facile admisit et constantissime retinuit, non tantum uirtutes ac merita cuiusque digne prosecutus, sed uitia quoque et delicta, dum taxat modica, perpessus. neque enim temere ex omni numero in amicitia eius afflicti reperientur praeter Saluidienum Rufum, quem ad consulatum usque, et Cornelium Gallum, quem ad praefecturam Aegypti, ex infima utrumque fortuna prouexerat.

amicitia neque facilis admitto et consto retineo non tantus uirtus atque mereo quisque dignus prosequor sed uitium quoque et delictum dum taxo modicus perpetior neque enim temere ex omnis numerus in amicitia is affligo reperio praeter saluidienum rufus qui ad consulatus usque et cornelius gallus qui ad praefectura aegyptius ex infimus uterque fortuna proveho


Equitum turmas frequenter recognouit, post longam intercapedinem reducto more trauectionis. sed neque detrahi quemquam in trauehendo ab accusatore passus est, quod fieri solebat, et senio uel aliqua corporis labe insignibus permisit, praemisso in ordine equo, ad respondendum quotiens citarentur pedibus uenire; mox reddendi equi gratiam fecit eis, qui maiores annorum quinque et triginta retinere eum nollent;

eques turma frequens recognosco post longus intercapedo reduco mos transuectio sed neque detraho quisquam in transueho ab accusator patior sum qui fio soleo et senium uel aliqui corpus labes insignis permitto praemitto in ordo equus ad respondeo quotiens cito pes uenio mox reddo equus gratia facio is qui magnus annus quinque et triginta retineo is nolo


In euoluendis utriusque linguae auctoribus nihil aeque sectabatur, quam praecepta et exempla publice uel priuatim salubria, eaque ad uerbum excerpta aut ad domesticos aut ad exercituum prouinciarumque rectores aut ad urbis magistratus plerumque mittebat, prout quique monitione indigerent. etiam libros totos et senatui recitauit et populo notos per edictum saepe fecit, ut orationes Q. Metelli 'de prole augenda' et Rutili 'de modo aedificiorum,' quo magis persuaderet utramque rem non a se primo animaduersam, sed antiquis iam tunc curae fuisse.

in evolvo uterque lingua auctor nihil aequus sector quam praecipio et exemplum publicus uel priuatim salubris is ad uerbum excerpo aut ad domesticus aut ad exercitus provincia rector aut ad urbs magistratus plerusque mitto prout quisque monitio indigeo etiam liber totus et senatus recito et populus nosco per edictum saepe facio ut oratio q metellus de proles augeo et rutilis de modo aedificium quo magis persuadeo uter res non ab sui primus animaduersam sed antiquus iam tunc cura sum


Magistratus atque honores et ante tempus et quosdam noui generis perpetuosque cepit. consulatum uicesimo aetatis anno inuasit admotis hostiliter ad urbem legionibus missisque qui sibi nomine exercitus deposcerent; cum quidem cunctante senatu Cornelius centurio, princeps legationis, reiecto sagulo ostendens gladii capulum non dubitasset in curia dicere: 'hic faciet, si uos non feceritis.'

magistratus atque honor et ante tempus et quidam nouus genus perpetuus capio consulatus uicesimus aetas annus inuado admoueo hostilis ad urbs legio mitto qui sui nomen exercitus deposco cum quidem cunctor senatus cornelius centurio princeps legatio reicio sagulum ostendo gladius capulus non dubito in curia dico hic facio si tu non facio


hoc bello cum Hirtius in acie, Pansa paulo post ex uulnere perissent, rumor increbruit ambos opera eius occisos, ut Antonio fugato, re p. consulibus orbata solus uictores exercitus occuparet. Pansae quidem adeo suspecta mors fuit, ut Glyco medicus custoditus sit, quasi uenenum uulneri indidisset. adicit his Aquilius Niger alterum e consulibus Hirtium in pugnae tumultu ab ipso interemptum.

hic bellum cum hirtius in acies pansa paulus post ex uulnus pereo rumor increbesco ambo opus is occido ut antonius fugo res p consul orbo solus uictor exercitus occupo pansa quidem adeo suspicio mors sum ut glyco medicus custodio sum quasi uenenum uulnus indo adicio hic aquilius niger alter e consul hirtius in pugna tumultus ab ipse interimo


Ex Scribonia Iuliam, ex Liuia nihil liberorum tulit, cum maxime cuperet. infans, qui conceptus erat, immaturus est editus. Iuliam primum Marcello Octauiae sororis suae filio tantum quod pueritiam egresso, deinde, ut is obiit, M. Agrippae nuptum dedit exorata sorore, ut sibi genero cederet; nam tunc Agrippa alteram Marcellarum habebat et ex ea liberos.

ex scribonia julius ex livius nihil liberi fero cum magnus cupio infer qui concipio sum immaturus sum edo julius primus marcellus octavia soror suus filius tantus qui pueritia egredior deinde ut is obeo m agrippa nubo do exoro soror ut sui gener cedo nam tunc agrippa alter marcellaris habeo et ex is liber


cum primum istorum conduxit mensa choragum,

cum primus iste conduco mensa choragus declino